cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ফাতিমা জিন্নাহ
ব্যক্তিগত জীৱন
১৯১৮ চনলৈকে ফাতিমা তেওঁৰ দাদা মহম্মদ আলি জিন্নাহৰ লগত থাকিছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁ ৰত্তনবাই পেট্টিটৰ লগত বিবাহবন্ধনত আবদ্ধ হয়। ১৯২৯ চনত ৰত্তনবাইৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ ক্লিনিক বন্ধ কৰি মহম্মদ আলি জিন্নাহৰ লগত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু সিহঁতৰ সম্পৰ্ক জিন্নাহৰ মৃত্যু পৰ্যন্ত সুন্দৰকৈ বৰ্তি আছিল।
ৰাজনৈতিক জীৱনৰ
মহম্মদ আলি জিন্নাহৰ প্ৰতিটো ৰাজনৈতিক অভিযানত ফাতিমাক দেখা গৈছিল। ১৯৪৭ চনত পাকিস্তান গঠনৰ সময়ত ফাতিমা ৱুমেনচ্ ৰিলিফ কমিটি গঠন কৰিছিল। তেওঁ আকৌ পাকিস্তানত মোহাৰি সকলৰ পুনৰ্বাসনৰ বাবেও বহুত কাম কৰিছিল। ১৯৬০ চনত তেওঁ ৰাজনীতিত পুৰস্কাৰৰ বাবে উভতি আহে আৰু পাকিস্তানৰ সন্মিলিত বিৰোধী দলৰ হৈ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন খেলিছিল। ঢাকাত ৰাজনৈতিক ৰেলীৰ সময়ত তেওঁৰ অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰায় ২৫০০০০ মানুহ গোট খাইছিল আৰু ঢাকাৰ পৰা চিত্তাগং লৈকে প্ৰায় ২৯৩ মাইল ৰাস্তাত ১০,০০,০০০ জনমানুহ ভীৰ কৰিছিল। কিন্তু ফাতিমা ১৯৬৫ চনত হোৱা ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনত হাৰিছিল যদিও ঢাকা আৰু কাৰাচিৰ পৰা সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰিছিল।
মৃত্যু
ফাতিমা জিন্নাহৰ মৃত্যু হৈছিল ৯ জুলাই ১৯৬৭ চনত, কাৰাচিত। তেওঁৰ মৃত্যুৰ মূল কাৰণ আছিল হৃদস্পন্দন বন্ধ হোৱা কিন্তু তেওঁক হত্যা কৰা হৈছিল বুলিও বহুতে সন্দেহ কৰে। ২০০৩ চনত তেওঁৰ ভায়েকৰ পুত্ৰ পিৰভাই এ আকৌ ফাতিমাৰ মৃত্যুৰহস্য উদ্ভাৱন কৰাৰ বাবে বিবাদ সৃষ্টি কৰে। মৃত্যুৰ পিছত ফাতিমাৰ নশ্বৰ দেহক কাৰাচিত তেওঁৰ দাদা মহম্মদ আলি জিন্নাহৰ কবৰৰ ওচৰতে পুতি ৰখা হৈছিল।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ
লাৰা দত্ত
লাৰা দত্ত (Lara Dutta; জন্ম: ১৬ এপ্ৰিল ১৯৭৫) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, উদ্যোগী আৰু মিছ ইউনিভাৰ্ছ ২০০০ প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী। তেওঁক আগতে মিছ আন্তঃমহাদেশীয় ১৯৯৭ হিচাপে মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল। তেওঁৰ কেৰিয়াৰত, তেওঁ মুখ্যতঃ হিন্দী চলচ্চিত্ৰত কাম কৰিছে। তেওঁ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। দত্তই আন্দাজ (২০০৩)নামৰ চলচ্চিত্ৰৰে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যিয়ে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা প্ৰদান কৰে। তেওঁ মস্তি (২০০৪), নো এণ্ট্ৰি (২০০৫), ভগম ভাগ (২০০৬), ঝুম বাৰাবৰ ঝুম (২০০৭), অংশীদাৰ (২০০৭), হাউচফুল (২০১০), চল' দিল্লী (২০১১), ডন ২ (২০১১) আৰু সিং ব্লিং (২০১৫)কে ধৰি কেইবাটাও বাণিজ্যিক চিনেমাত সফলতাৰে অভিনয় কৰিছিল।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
দত্তৰ জন্ম উত্তৰ প্ৰদেশৰ গাজিয়াবাদত এজন পঞ্জাবী হিন্দু পিতৃ আৰু এগৰাকী এংলো-ইণ্ডিয়ান মাতৃৰ ঘৰত হৈছিল। তেওঁৰ দেউতাক উইং কামাণ্ডাৰ এল কে দত্ত (অৱসৰপ্ৰাপ্ত) আৰু তেওঁৰ মাতৃ হৈছে জেনিফাৰ দত্ত। তাইৰ ডাঙৰ ভগ্নী চাব্ৰিনা আৰু তাইৰ সৰু ভগ্নী চেৰিলে ভাৰতীয় বায়ু সেনাত সেৱা আগবঢ়াইছে। নিতিন চাওনি, যি এজন সংগীতকাৰ আৰু ডিজে দত্তৰ সম্পৰ্কীয় ভাই।
দত্ত পৰিয়ালটো ১৯৮১ চনত বাংগালোৰলৈ যায় য'ত তেওঁ ছেইণ্ট ফ্ৰান্সিছ জেভিয়াৰ গাৰ্লছ হাই স্কুল আৰু ফ্ৰেংক এন্থনী পাব্লিক স্কুলৰ পৰা উচ্চ বিদ্যালয় সম্পূৰ্ণ কৰে। তাই মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অৰ্থনীতিত ডিগ্ৰী আৰু যোগাযোগত নাবালক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তাই ইংৰাজী আৰু হিন্দীত সাবলীল আৰু পঞ্জাবী আৰু কন্নড় ভাষাও ক'ব পাৰে।
মডেলিংৰ কেৰিয়াৰ
দত্তই ১৯৯৫ চনত বাৰ্ষিক গ্লেড্ৰাগছ মেগামডেল ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হৈছিল। এনেদৰে ১৯৯৭ চনৰ মিছ আন্তঃমহাদেশীয় প্ৰতিযোগিতাত প্ৰৱেশ কৰাৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। পিছত তেওঁক মিছ আন্তঃমহাদেশীয় ১৯৯৭ ৰ মুকুট পিন্ধোৱা হৈছিল।
২০০০ চনত তেওঁ ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাত অংশ গ্ৰহণ কৰে। গ্ৰেণ্ড ফিনালেত তেওঁৰ সকলো সহকৰ্মী শীৰ্ষ ৫জন প্ৰতিনিধিক একেটা প্ৰশ্ন সোধা হৈছিল: “যদি আপুনি গাৰ্ডেন অফ ঈডেনৰ এজন আৰক্ষী বিষয়া হয়, তেন্তে আপুনি মূল পাপৰ বাবে কাক শাস্তি দিব: এডাম, ইভ নে সৰ্প?”
দত্তই উত্তৰ দি কৈছিল, “যদি মই এদন বাগিচাত পুলিচ হওঁ, তেন্তে মই তেওঁলোক তিনিওজনক আদালতলৈ লৈ যাম। জীৱনৰ প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে প্ৰলোভনৰ সন্মুখীন হয়, কিন্তু আপুনি নিজে সিদ্ধান্ত ল'বলৈ, আপোনাৰ নিজৰ পচন্দ কৰিবলৈ আৰু আপোনাৰ নিজা নিয়ম অনুসৰি জীয়াই থাকিবলৈ সক্ষম হ'ব লাগিব। সৰ্বোপৰি, ঈশ্বৰক ভয় কৰক, কিয়নো তেওঁ সকলোতে আছে।”
এই ৰাউণ্ডৰ পিছত, এইটো প্ৰকাশ কৰা হৈছিল যে শীৰ্ষ ৫-ত থকা কিছুমান প্ৰতিযোগীৰ নম্বৰ টাই হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত সকলো প্ৰতিনিধিক এটা সাধাৰণ প্ৰশ্ন সোধা হৈছিল, যাতে টাই ভাঙিব পৰা যায়, “যদি অজ্ঞতা আনন্দ হয়, আমি কিয় জ্ঞান বিচাৰোঁ?”
অনুষ্ঠানটোৰ শেষত, তেওঁ প্ৰথম স্থান আৰু ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া ইউনিভাৰ্ছৰ খিতাপ অৰ্জন কৰে, আৰু মিছ ইউনিভাৰ্ছৰ ৪৯তম সংস্কৰণত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ অধিকাৰ অৰ্জন কৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:দাক্ষিণাত্যৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)
জুবিনৰ গান হৈছে এন কে প্ৰডাক্‌চন প্ৰযোজিত এখন অসমীয়া আধুনিক গীতৰ শ্ৰব্য এলবাম। জুবিন গাৰ্গ আৰু উৎপলে সংগীত পৰিচালনা কৰা এলবামটিৰ গীতৰ কথা জুবিন আৰু বিজয় দুৱৰাৰ। গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰে জুবিন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ আৰু হেমাই।
গীতৰ তালিকা
এলবামটিত মুঠ ৮টা গীত আছে। 'পৃথিৱীয়ে মোক' গীতটিৰ সুৰকাৰ উৎপল, বাকীকেইটাৰ সুৰ জুবিনৰ। -
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গৰ এলবাম
গদ্যৰ সাধনা
গদ্যৰ সাধনা(Antohin Prerona) হৈছে অসমীয়া সাহিত্যিক, সাংবাদিক, সমালোচক, কবি, গল্পকাৰ হোমেন বৰগোহাঞিৰ এখন গদ্য সংকলন। সংকলনখনত মুঠ ১২ জন ব্যক্তিৰ ১৫ টি গদ্য-ৰচনা সন্নিৱিষ্ট আছে। ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰচ প্ৰকাশনে ১৯৯৫ চনৰ আগষ্ট মাহত প্ৰকাশ কৰা এই সংকলনটিৰ মূল্য আছিল ৪৫ টকা।
বিৱৰণ
কিতাপখনত থকা প্ৰবন্ধসমূহ হৈছে-
লেখকৰ চমু পৰিচয়
অসমৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত সাহিত্যিক, সাংবাদিক, সমালোচক, কবি আৰু গল্পকাৰ। ১৯৭৮ চনত পিতা-পুত্ৰ গ্ৰন্থখনৰ বাবে অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটাৰে সন্মানিত হয়। ১৯৩২ চনত হোমেন বৰগোহাঞিৰ অসমৰ লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত জন্ম হয়।
লগতে চাওক
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ শ্ৰেণী:প্ৰবন্ধ গ্ৰন্থ
সংবহন তন্ত্ৰ
সংবহন তন্ত্ৰত প্ৰায়ে ৰক্ত পৰিবহণ তন্ত্ৰ আৰু লসিকা তন্ত্ৰ নামৰ দুটা পৃথক তন্ত্ৰ দেখা পোৱা যায়। ৰক্ত পৰিবহণ তন্ত্ৰত তেজ আৰু লসিকা তন্ত্ৰত লসিকা চলাচল কৰে।
ৰক্ত পৰিবহণ তন্ত্ৰ
ৰক্ত পৰিবহণ তন্ত্ৰত তেজে দেহ কোষক প্ৰযোজনীয় পুষ্টিকাৰক দ্ৰব্য, লৱণ, হ'ৰমন আদিৰ যোগান ধৰে আৰু দেহ কোষত সৃষ্টি হোৱা বৰ্জনীয় পদাৰ্থসমূহ বৃক্কলৈ পৰিবহণ কৰে।
অংগসমূহ
ৰক্ত পৰিবহণ তন্ত্ৰৰ প্ৰধান অংগসমূহ হৈছে হৃদযন্ত্ৰ, তেজ আৰু ৰক্তবাহিকা।
তেজ
এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক মানুহৰ শৰীৰত প্ৰায় ৪.৭ লিটাৰৰ পৰা ৫.৭ লিটাৰ পৰ্যন্ত তেজ থাকে। সাধাৰণতে মানুহৰ শৰীৰৰ মুঠ ওজনৰ শতকৰা প্ৰায় ৭ শতাংশই তেজ। তেজ প্লাজমা নামৰ এবিধ তৰল আধাৰ, লোহিত ৰক্ত কণিকা, শ্বেত ৰক্ত কণিকা আৰু অনুচক্ৰিকাৰে গঠিত হয়। এই তেজতেই বিভিন্ন পুষ্টিকাৰক দ্ৰব্য, লৱণ, হৰমন আদি দ্ৰৱীভূত হৈ থাকে। হৃদযন্ত্ৰই হেঁচা প্ৰয়োগ কৰিলেহে তেজৰ চলাচল হয়।
হৃদযন্ত্ৰ
হৃদযন্ত্ৰ অলিন্দ আৰু নিলয় নামৰ দুটা ভাগ থাকে। মহাসিৰা (পূৰ্ৱ আৰু পশ্চ) আৰু ক্লোম সিৰাইদি তেজ অলিন্দত প্ৰৱেশ কৰে, অলিন্দৰ পৰা নিলয়ত আৰু শেষত মহাধমনী আৰু ক্লোম ধমনীয়েদি নিলয়ৰ পৰা ওলায় যায়। হৃদযন্ত্ৰ সোঁঅলিন্দ আৰু সোঁনিলয়ৰ মাজত বাইস্কাপিড ভালভ, সোঁনিলয় আৰু ক্লোমধমনীৰ মাজত পালমনেৰি ভালভ, বাঁওঅলিন্দ আৰু বাঁওনিলয়ৰ মাজত মিট্ৰেল ভালভ আৰু বাঁওনিলয় আৰু মহাধমনীৰ মাজত থকা এঅ'ৰ্টিক ভালভে তেজক বিপৰীত দিশত চলাচল কৰাত বাধা প্ৰদান কৰে।
কাৰ্যপ্ৰণালী
ৰক্ত সংবহন তন্ত্ৰ একপ্ৰকাৰৰ আৱদ্ধ তন্ত্ৰ। এই প্ৰক্ৰিয়া দুটা চক্ৰত সম্পন্ন হয়। ১) ক্লোমীয় চক্ৰ আৰু ২) তন্ত্ৰীয় চক্ৰ।
অসমৰ পুৰণি স্থাপত্য
thumb|250px|right|তেজপুৰৰ দ পৰ্বতীয়াৰ স্থাপত্য, শৈল্য দ্বাৰ অসমৰ পুৰণি স্থাপত্য বুলিলে পুৰণি কালত নিৰ্মাণ কৰা মঠ-মন্দিৰসমূহৰ কথা বুজোৱা হয়। মঠ -মন্দিৰসমূহৰ লগতে বিভিন্ন ৰজাঘৰীয়া প্ৰাসাদ-দূৰ্গ আদিয়েও পুৰণি অসমৰ স্থাপত্য নিদৰ্শন দাঙি ধৰে। সেই বিভিন্ন মঠ-মন্দিৰ তথা প্ৰাসাদ-দূৰ্গ আদিৰ গাত খোদিত কৰা বিভিন্ন মূৰ্ত্তি নক্সা আদিয়ে পুৰণি অসমৰ ভাস্কৰ্যৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰে। এইবোৰৰ উপৰি বিভিন্ন শিলালেখবোৰতো বিভিন্ন ভাস্কৰ্য নিদৰ্শন পোৱা যায়। এই স্থাপত্য সমূহৰ ইতিহাস গুপ্তযুগৰ পৰা আছে। গুপ্তযুগৰ পৰা আহোম ৰাজত্বৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমৰ স্থাপত্য কলাৰ মধ্যযুগ। এই সময়ত অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত মঠ-মন্দিৰৰ লগতে প্ৰাসাদ, দুৰ্গ আদি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান এইবোৰৰ বেছিভাগেই ভগ্নাৱশেষ অৱস্থাত সিঁচৰতি হৈ আছে।
সংবহন তন্ত্ৰ
লসিকা তন্ত্ৰ
অসংখ্য লসিকা নলীৰে লসিকা তন্ত্ৰ গঠন হয়। এই লসিকা নলীবোৰে লসিকা নামৰ এবিধ বৰণহীন তৰল হৃদযন্ত্ৰৰ দিশে প্ৰৱাহিত কৰে। লসিকা তন্ত্ৰ একপ্ৰকাৰৰ মুক্ত তন্ত্ৰ।
অসমৰ পুৰণি স্থাপত্য
ইতিহাস
অসমত মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ ইতিহাস বহু পুৰণি। পুৰণি ভাৰতবৰ্ষত শিৱ, বিষ্ণু, সূৰ্য আদি দেৱতা সকলৰ নামত মন্দিৰ সাজি উছৰ্গা কৰাৰ পৰম্পৰা আছিল। পুৰণি কামৰূপ ৰাজ্যতো এনে মন্দিৰ সজাৰ উল্লেখ মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণত পোৱা গৈছে। চীনা পব্ৰিাজক হিউৱেনচাঙৰ টোকাতো কামৰূপত এনে দেৱ-দেৱীৰ মন্দিৰ থকা বুলি উল্লেখ আছে। সুৰেন্দ্ৰ বৰ্মাৰ উমাচল শিলালিপিত থকা মতে এই অঞ্চলত এটা মন্দিত মূৰ্ত্তি প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। একেদৰে বনমাল দেৱৰ তেজপুৰ তাম্ৰশাসনতো শিৱ মন্দিৰৰ উল্লেখ পোৱা গৈছে। ৰত্ন পালৰ গুৱাহাটী তাম্ৰশাসনতো বগাৰঙ সনা গম্বুজৰ নিচিনা শিখৰ থকা মন্দিৰত শিৱৰ মূৰ্ত্তি স্থাপন কৰা বুলি উল্লেখ আছে। মন্দিৰৰ উপৰি ৰজা সকলে সজোৱা প্ৰাসাদ, দুৰ্গ আদিও এই শিলালিপি বোৰত উল্লেখ আছে। অসমত আহোম ৰাজত্ব আৰম্ভ হোৱাৰ আগতেও অৰ্থাৎ প্ৰাক্ আহোম যুগতে যথেষ্ট সংখ্যক মঠ-মন্দিৰ আৰু অন্যান্য ৰাজকীয় স্থাপত্য নিৰ্মাণ হৈছিল। কিন্তু এই স্থাপত্যসমূহ ভালেমান কাৰণত ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হৈছিল। যেনেঃ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু বহিঃশত্ৰুৰ আক্ৰমণ। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ ভিতৰত বিশেষকৈ ভূমিকম্প, বানপানী, ধুমুহা আদি উল্লেখযোগ্য। ইয়াৰোপৰি বাহিৰৰ শত্ৰুবিলাকে ৰাজ্যজয় কৰিবলৈ আহিও ধৰ্মীয় গোড়ামিৰ হিন্দুৰ মঠ মন্দিৰবোৰ ধ্বংসকৰাৰ তথ্য বুৰঞ্জীত পোৱা যায়। বৰ্তমান প্ৰত্নতত্ত্বৰ গৱেষণাৰে মন্দিৰৰ ভেটিৰ নক্সা, শিখৰৰ নক্সা, মন্দিৰৰ অঙ্গ, শিখৰ, শিৰপট্টীসমূহত খোদিত নক্সা আদি উদ্ধাৰ কৰি এইবোৰৰ বিষয়ে যথেষ্টখিনি অধ্যয়ন কৰিব পৰা গৈছে। এই অধ্যয়নেই প্ৰমাণ কৰিছে যে, গুপ্তযুগৰ পৰা আহোম ৰাজত্বকালৰ আৰম্ভণিলৈ অৰ্থাৎ মধ্যযুগৰ (চতুৰ্থ শতাব্দীৰ পৰা ত্ৰয়োদশ শতাব্দীলৈ) মন্দিৰৰ স্থাপত্য-ভাস্কৰ্যসমূহ উত্তৰ ভাৰতৰ স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যকলাশৈলীৰ সৈতে ওচৰ সম্পৰ্কীয়।
সংবহন তন্ত্ৰ
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অংগ তন্ত্ৰ
অসমৰ পুৰণি স্থাপত্য
বিভিন্ন স্থাপত্য সমূহ
দ পৰ্বতীয়াৰ স্থাপত্য(তেজপুৰ): অসমত প্ৰত্নতত্ত্বই উদ্বাৰ কৰা মন্দিৰ স্থাপত্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নিদৰ্শন হ'ল তেজপুৰৰ দ পৰ্বতীয়াৰ স্থাপত্য। ইয়াত প্ৰধানকৈ মন্দিৰৰ তোৰণখন অক্ষত অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছে। এই তোৰণখন গুপ্ত স্থাপত্যৰ। এই তোৰণখন ইটাৰে নিৰ্মিত আৰু ইয়াক মন্দিৰটোত লগোৱা হৈছিল। মন্দিৰটোৰ ভেটিটোও খনন কাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা। তোৰণ খনৰ দুকাষে দুটা দ্বাৰ আৰু ওপৰত এটা শিৰপট্টী আছে। দ্বাৰ শাখাদুটাৰ তলৰ ভাগত সহচৰীৰ সৈতে ক্ৰমে গঙ্গা আৰু যমুনাৰ মূৰ্তি দুটাই হাতত ফুলৰমালা লৈ নৃত্যভঙ্গীত থিয় হৈ আছে। গঙ্গা আৰু যমুনাৰ মূৰৰ পিছফালে ঘূৰণীয়াকৈ প্ৰভামণ্ডলী আছে। এই প্ৰভামণ্ডলীক ঐশ্বৰিক গুণৰ প্ৰতীক বুলি ধৰা হয়। কাষত দুটা ৰাজহাঁহ উৰি থকা ভঙ্গীমাত আছে। শিৰপট্টীত আঁঠু লৈ থকা নাগ-নাগিনীৰ মূৰ্তি, লতা, পাত, ফুল ইত্যাদি আছে। লগতে পাঁচটা চন্দ্ৰশালা আৰু এই চন্দ্ৰশালা বোৰত দেৱতাৰ মূৰ্তি আছে। সোঁমাজৰ চন্দ্ৰশালাত শিৱৰ লকুলিশ অৱতাৰ, বাওঁ আৰু সোঁ ফালৰ দুটাত ক্ৰমে গণ আৰু সূৰ্যৰ মূৰ্তি আৰু আন দুটাত কিন্নৰ আৰু সুপৰ্ণৰ মূৰ্তি আছে। এই ভাস্কৰ্য সমূহ খৃষ্টীয় পঞ্চম আৰু ষষ্ঠ শতিকাত বিকাশ হোৱা পাটলিপুত্ৰ আৰু বাৰণসীৰ ভাস্কৰ্যৰ সৈতে মিল আছে। খৃষ্টীয় পঞ্চম আৰু ষষ্ঠ শতিকাত ভাস্কৰ বৰ্মাৰ কোনোবা উপৰি পুৰুষে নিৰ্মাণ কৰা বুলি অনুমান কৰা হয়। এই মন্দিৰটো গুপ্তযুগৰ ইটাৰে নিৰ্মিত মন্দিৰ সমূহৰ ভিতৰত প্ৰাচীনতম।
বামুণী পাহাৰ(তেজপুৰ): তেজপুৰৰ দক্ষিণ-পূব কোণত থকা বিশাল ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ পাৰত অৱস্থিত পাহাৰটোৱেই বামুণী পাহাৰ। এই পাহাৰত উদ্ধাৰ হোৱা স্থাপত্য সমূহ অষ্টম-নৱম শতিকাৰ। এই পাহাৰত ফুল কটা অসংখ্য সুন্দৰ আকৃতিৰ শিলাখণ্ড দেখিবলৈ পোৱা যায় এই সমূহৰ ভিতৰত সৰু-ডাঙৰ আঠপহীয়া শিলত কটা পদুম ফুল, ডাঙৰ শিলাখণ্ডত কটা দশাৱতাৰ মূৰ্তিৰ দুয়োকাষে বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ গছ-লতিকা। নৰসিংহৰ হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ শিলামূৰ্তি, অপৰূপা অপ্সৰাৰ মূৰ্তি, গজব্যাস ব্ৰহ্মাৰ মূৰ্তি, নান্দীমুখ আদিয়ে প্ৰধান। বামুণী পাহাৰ, তাৰ ওচৰতে থকা লুথেৰান চাৰ্চত থকা টিলাটো আৰু ভৈৰৱী মন্দিৰক সামৰি মুঠতে সাতটা মন্দিৰ আছিল বুলি জনা যায়। এই সাতোটা মন্দিৰৰ ভিতৰত এটা মন্দিৰ সৰ্ববৃহৎ আকাৰৰ আছিল বুলি অনুমান কৰা হয়।
কাছাৰী মৈদামৰ ভাস্কৰ্য(তেজপুৰ): অসমৰ আটাইতকৈ উচ্চতম মন্দিৰটো তেজপুৰৰ কাছাৰী মৈদামতে অৱস্থিত আছিল বুলি প্ৰত্নতত্ত্ববিদসকলে অনুমান কৰিছে। এই অনুমান মতে দুৱাৰৰ ওপৰত দহফুট তিনি ইঞ্চি দীঘল আৰু এফুট আঠ ইঞ্চি বহল চতি এডালৰ পৰা আৰু তলৰ দুৱাৰ দলিডালৰ পৰা দুৱাৰখন অতিকমেও পোন্ধৰফুট ওখ আৰু সেই মতে মাটিৰপৰা শিখৰলৈকে মন্দিৰৰ উচ্চতা কমেও এশফুট আছিল। এইটো সূৰ্য্য দেৱতাৰ মন্দিৰ আছিল বুলি থিৰাং কৰা হৈছে। মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণ কাল আনুমানিকভাৱে নৱমশতিকা। এই মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষত অলেখ ভাস্কৰ্য নিদৰ্শন আৱিষ্কৃত হৈছে। ইয়াত খোদাই কৰা ফুল জালিৰ লগত ওড়িশাৰ ভাস্কৰ্যকলাৰ মিল আছে।
মদন কামদেৱ দেৱালয়(গুৱাহাটী): মদন কামদেৱ দেৱালয়ত উদ্ধাৰ হোৱা ভাস্কৰ্য সমূহ দশম-একাদশ শতিকাৰ (৯৯০ খৃঃ)। এই স্থানত পোন্ধৰটা মন্দিৰৰ ভেটি উদ্ধাৰ হৈছে। এই মন্দিৰৰ বেৰত অসংখ্য মৈথুনৰত নৰ-নাৰীৰ মূৰ্তি খোদিত আছে। মন্দিৰটোৰ গৰ্ভগৃহত উমা মহেশ্বৰৰ মূৰ্তি অক্ষত অৱস্থাত আছে। শিলত খোদিত স্থাপত্য সমূহৰ উপৰিও এই মন্দিৰত পোৰামাটিৰ ভাস্কৰ্যও উদ্ধাৰ হৈছে। উদ্ধাৰ হোৱা বিভিন্ন ভাস্কৰ্য সমূহ হৈছে- যুদ্ধৰত সিংহ, সঙ্গমৰত পশু, স্বল্পবসনা নাৰী, বৃষভ, যোনীমণ্ডল, শিৱলিঙ্গ, ছয়মূৰীয়া ভৈৰৱ, চাৰিমূৰীয়া শিৱ আদিৰ মূৰ্তিয়ে প্ৰধান। ইয়াৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যত মাত্ৰ শিল ব্যৱহাৰ হৈছিল। অসম চৰকাৰৰ প্ৰত্নতাত্বিক বিভাগে ১৯৭৭ আৰু ১৯৮২ চনত দুবাৰকৈ খনন কাৰ্য কৰি এই ভাস্কৰ্য সমূহ উদ্ধাৰ কৰিছে। বিভিন আসনবিশিষ্ট শৃংগাৰ ৰসপ্ৰধান মূৰ্তিৰাজিৰ বাবে মদন কামদেৱক অসমৰ খাজুৰাহো আখ্যা দিয়া হৈছে।
শুক্ৰেশ্বৰ পাহাৰৰ স্থাপত্য(গুৱাহাটী): গুৱাহাটীৰ শুক্ৰেশ্বৰ পাহাৰৰ জনাৰ্দন আৰু শিখৰ মন্দিৰ প্ৰাক্ আহোমযুগৰ মন্দিৰ স্থাপত্যৰ নতুন সংস্কাৰ। ইয়াত উদ্ধাৰ হোৱা ভাস্কৰ্য সমূহৰ ভিতৰত পদ্মাসন কৰি থকা প্ৰকাণ্ড বুদ্ধ মূৰ্তি, একেটা শিলত কটা সূৰ্য, গণেশ, দুৰ্গা আদিৰ মূৰ্তি আদিয়ে প্ৰধান।
উত্তৰ গুৱাহাটীৰ বিষ্ণু মূৰ্তি:
আমবাৰীৰ তেৰাকটা(গুৱাহাটী):
নগাঁও জিলাৰ স্থাপত্য:
শিলঘাটৰ কামাখ্যা মন্দিৰ(নগাঁও):
শিৱসাগৰ জিলাৰ স্থাপত্য: শিৱসাগৰ জিলাৰ স্থাপত্য বুলিলে আহোম যুগৰ স্থাপত্য সমূহৰ কথাকে বুজোৱা হয়।
আহোম স্থাপত্য
তলাতল ঘৰ:তলাতল ঘৰটো শিৱসাগৰৰ ৰংপুৰত অৱস্থিত আহোম স্বৰ্গদেউসকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত এটা ৰাজমহল। এই মহলটো অসমৰ আহোম স্থাপত্যকলাৰ এক অপৰূপ আৰু আশ্চৰ্যকৰ নিদৰ্শন। স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত মহলটোৰ বহুখিনি সালসলনি কৰা হয় আৰু ইয়াৰ আকৃতি অনিয়মিত হৈ পৰে। বৰ্তমানৰ কেইবামহলীয়া তলাতল ঘৰটো স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ শাসনকালত ১৭৫১-১৭৬৯ চনৰ ভিতৰত সাজি উলিওৱা হৈছিল।
পূবৰ পৰা পশ্চিমলৈ দীঘলীয়া কৰিড'ৰ থকা কেইবাটাও কোঠালী আছে আৰু উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ কেইবাটাও সৰু লানি আছে। প্ৰসাদটো সাতমহলীয়া; চাৰিটা মহল মাটিৰ ওপৰত আৰু তিনিটা মহল মাটিৰ তলত আছে। তলৰ মহলটো আস্তাবল, ভঁৰাল আৰু লগুৱাৰ কোঠা হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। ৰাজকীয় কোঠালীবোৰ ওপৰৰ মহলাত আছিল। উত্তৰফালৰ ফালৰ লানিৰ আঠকোণীয়া 'পূজা ঘৰ'ৰ ওচৰত থকা ৰাজকীয় কোঠাকেইটাৰ বাহিৰে আনবোৰ বৰ্তমান দেখা নাযায়। দক্ষিণফালে থকা অকলশৰীয়া কোঠাটো ৰানীয়ে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলি অনুমান কৰা হয়।
স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহ‍ই প্ৰসাদটোত মাটিৰ তলত তলাতল ঘৰ নামৰ তিনিটা মহল যোগ দিয়ে। এইকেইটা ইটা আৰু এবিধ থলুৱা চিমেণ্টেৰে সজা হৈছিল। ইয়াৰ স্থাপত্যৰ সমসাময়িক মোগলসকলৰ মিল আছে। লগত স্বৰ্গদেউ ৰুদ্ৰ সিংহ‍ৰ দিনৰ আন চাৰিটা মহল কাঠেৰে নিৰ্মিত আছিল যিবোৰ সম্পূৰ্ণভাৱে ধ্বংস হয়। তলাতল ঘৰত মাটিৰ তলত দুটা গোপন সুৰংগ আছিল। তাৰে এটাৰ দৈৰ্ঘ্য আছিল প্ৰায় ৩ কিলোমিটাৰ যি দিখৌ নৈৰ লগত সংযোগী আছিল। প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আনটো সুৰংগ‍ই তলাতল ঘৰক গড়গাঁৱৰ কাৰেং ঘৰৰ লগত সংযোগ কৰিছিল। শত্ৰুৰ আক্ৰমণত আত্মগোপন কৰাৰ বাবেএইকেইটা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তলাতল ঘৰৰ চাৰিওফালে ইটাৰ দেৱাল আৰু পানীৰে আৱৰি থকা মাটিৰ গড় আছিল। প্ৰসাদটোৰ ওচৰত অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ জমা ৰখা 'খাৰ ঘ'ৰ এটা আছে।
কাৰেংঘৰ বা কা-ৰৌণ আহোম চাওফাসকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত এটা পিৰামিড আকৃতিৰ ৰাজমহল। অসমৰ শিৱসাগৰ চহৰৰ পৰা ১৫ কিলোমিটাৰ পূবৰ গড়গাঁৱত অৱস্থিত। ১৫৪০ চনত স্বৰ্গদেউ চুক্লেংমুঙে এই ঘৰটোৰ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰিছিল। তাৰ পাছত প্ৰমত্ত সিংহই ইয়াক ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰে। ১৭৫২ চনত কাৰেংঘৰটো বেয়াকৈ ক্ষতি হয়। সেয়ে আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহই ইয়াক পুনৰ নিৰ্মাণ কৰায়। কাৰেং ঘৰটোত প্ৰৱেশ কৰিবৰ বাবে চাৰিখন দুৱাৰ আছে। দুৱাৰ কেইখনক সিংহ দুৱাৰ বুলি কোৱা হয়। ঘৰটোৰ তলত দুমহলা আৰু ওপৰত পাঁচ মহলা আছে। তলৰ মহলাৰ পৰা ৰংপুৰৰ (বৰ্তমানৰ শিৱসাগৰ) তলাতল ঘৰলৈ আহিব পৰা প্ৰায় ১৬ কিলোমিটাৰ দীঘল এটা সুৰংগ আছিল। ঘৰটোৰ চৌদিশে এটা বহল আলি আৰু তাৰ কাষে কাষে তাঁতীৰ গড় আছে। গড়ৰ কিছু দূৰত্বত কাষে কাষে এটা দ খাৱৈ আছে। কাৰেং ঘৰটো দীঘলে ১২০ হাত আৰু বহলে ৩০ হাত। আৰম্ভণিতে ইয়াত কাঠ-বাঁহৰ প্ৰকাণ্ড চাংঘৰহে আছিল। ইয়াক হোলোং বুলি কোৱা হৈছিল। মিৰজুমলাৰ লগত অসমলৈ অহা চিহাবুদ্দিন তালিচৰ মতে কাৰেং ঘৰৰ বৰ্ণনা হ'ল, "ৰজাৰ চোলং (হোলং) ঘৰটো দীঘে ১২০ হাত, পথালিয়ে ৩০ হাত; এই ঘৰত ৬৬টা স্তম্ভ। প্ৰত্যেকটো বিতোপন স্তম্ভৰ বেৰ বা পৰিধি ৪ হাতকৈ। ঘৰটোৰ চালবোৰ আচৰিত কৌশল খটূৱাই কাঠৰ কাৰুকাৰ্যৰে সুশোভিত কৰা। সেই অৱস্থাৰ পৰা স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ হাতত আটকধুনীয়া ৰাজপ্ৰাসাদলৈ পৰিণত হ'ল গড়গাঁৱৰ কাৰেং ঘৰ। "
ৰংঘৰ হ'ল এটা দুমহলীয়া ঐতিহাসিক পকী গৃহ, যাক আহোম শাসনকালত পেভেলিয়ন ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৰংঘৰৰ নিৰ্মাণ-শৈলীত ইচলামিক স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ পৰিছে। ইয়াৰ কেন্দ্ৰীয় গাঁথনি চতুৰ্ভূজ আকৃতিৰ। দুই মূৰ আগবঢ়াই ট্ৰেপেজিয়ামৰ আকৃতি দিয়া হৈছে। সামগ্ৰিক ভাৱে ৰংঘৰৰ গাঁঠনিয়ে এটা অষ্টভূজৰ ৰূপ লৈছে। ৰংঘৰৰ চাল অৰ্দ্ধ-বৃত্তাকৃতিৰ, এটা ওভতাই থোৱা দীঘলীয়া আকৃতিৰ বাতিৰ দৰে। কিছুমান বৃহদাকৃতিৰ স্তম্ভ আৰু ধেনুভেৰীয়া গাঁঠনিয়ে চালখনক ধৰি ৰাখিছে। চূড়াত ঘৰীয়াল মুখৰ আকৃতিৰ নাওৰে ৰংঘৰৰ সৌন্দৰ্যক বিশেষ মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। পোৰা ইটাৰে নিৰ্মাণ কৰা ৰংঘৰত কোনো ধাতুৰ ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই। ইটা জোৰা লগাবলৈ মাটিমাহ, হাঁহকণী, বৰা চাউল আদি সামগ্ৰীৰ মিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
নক্সা
ক) তোৰণ: এই তোৰণ সমূহমূল মন্দিৰৰ পৰা কিছু আঁতৰত মন্দিৰলৈ সোমোৱা পথত নিৰ্মাণ কৰা হয়।
খ) মুখ্য দুৱাৰ: মন্দিৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। এই প্ৰবেশ দ্বাৰত দুটা দ্বাৰ শাখাৰ সৈতে ওপৰত শিৰট্টী থাকে। দ পৰ্বতীয়া মন্দিৰৰ এনে মুখ্য দ্বাৰ উদ্ধাৰ হৈছে।
ঘ) অন্তৰাল বা প্ৰৱেশ কক্ষ: মণ্ডপৰ পৰা গৰ্ভগৃহলৈ সোমোৱা পথ বা কক্ষ।
ঙ) গৰ্ভগৃহ বা মণিকূট: অসমত উদ্ধাৰ হোৱা মন্দিৰৰ ভেটিসমূহত পূৰ্ণাঙ্গ মন্দিৰতকৈ মঠৰ সংখ্যা বেচি। মঠসমূহত অকল মাথোন গৰ্ভগৃহ বা মণিকূট আৰু গৰ্ভগৃহৰ সমুখত অন্তৰাল থাকে। তদুপৰি তেনে মঠবোৰত কেৱল এজন দেৱতাৰহে মূৰ্তি থাকে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসম
গাঁও পঞ্চায়ত
thumb| মধ্যপ্ৰদেশৰ এখন পঞ্চায়তৰ চিত্ৰ গাঁও পঞ্চায়ত (Village Council) ভাৰতৰ পঞ্চায়তী ৰাজ প্ৰণালীত, গাঁও বা সৰু এলেকাৰ স্তৰত গ্ৰাম্য পঞ্চায়ত বা গাঁও পঞ্চায়ত আছে, যি হৈছে ভাৰতৰ স্থানীয় স্ব-শাসনৰ এক মুখ্য উপাদান। পঞ্চায়তী ৰাজ প্ৰণালীৰ তিনিস্তৰীয় সংগঠনৰ ভিতৰত গাঁও পঞ্চায়ত হৈছে নিম্নতম স্তৰৰ সংগঠন। ই গাঁও সভাৰ কাৰ্যকৰী সমিতি হিচাপে কাম কৰে। প্ৰাচীন কালৰ পৰা ভাৰতৰ সামাজিক, ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনত গাঁও পঞ্চায়তৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান আছে। ৰাজহুৱা জীৱনৰ প্ৰতিটো দিশ ইয়াৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল আৰু বৰ্তমানেও সমাজত ইয়াৰ প্ৰভাৱ অতি উল্লেখনীয়।
গাঁও সভা
গাঁও সভা হৈছে এখন গাঁওৰ ১৮ বছৰ বয়স প্ৰাপ্ত পুৰুষ-মহিলা আদি সকলো লোকৰ দ্বাৰা গাঁওৰ উন্নয়ন আৰু পঞ্চায়তক দিহা পৰামৰ্শ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে গঠিত এক স্থায়ী সভা বা গোট।
গাঁও সভাৰ কাৰ্যকৰী সমিতিখনক গাঁও পঞ্চায়ত বুলি জনা যায়। যি সভাই নিৰ্বাচিত কৰা প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত হয়।
ভাৰতীয় সংবিধানৰ নৱম ভাগৰ ২৪৩(খ) অনুচ্ছেদত গাঁও সভাৰ পৰিভাষা দিছে এনেধৰণে- "গাঁও সভা মানে গাঁও স্তৰত পঞ্চায়ত ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত সমাবিষ্ট কোনো গাঁওৰ লগত সম্পৰ্কিত নিৰ্বাচক নামাৱলীত পঞ্জীভুক্ত ব্যক্তি সমূহেৰে গঠিত কোনো নিকায়।"
সুভদ্ৰা কুমাৰী চৌহান
সুভদ্ৰা কুমাৰী চৌহান (১৬ অক্টোবৰ ১৯০৪- ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৪৮) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। তেখেতৰ জনপ্ৰিয় কবিতাটি হ'ল "ঝাঁসি কি ৰাণী।" সুভদ্ৰা কুমাৰী চৌহান জন্ম হৈছিল ১৯০৪ চনৰ ১৬ আগষ্ট তাৰিখে, এলাহবাদত। তেখেতৰ অন্যান্য কবিতাসমূহ হ'ল- "জালিয়ানওয়ালাবাগৰ বসন্ত", "বীৰন কা কেইসা হো বসন্ত", "ৰাখি কি চুনৌটি আৰু বিধা" ইত্যাদি। তেখেতৰ কবিতাৰে ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনত অংশ গ্ৰহণ কৰা স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী
বিশ্ব মাহ দিৱস
বিশ্ব মাহ দিৱস (ইংৰাজী : World Pulses Day) হৈছে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থাই (FAO) বিশ্বব্যাপী খাদ্য হিচাপে মাহজাতীয় শস্যৰ (শুকান বীন, মচুৰ দাইল, শুকান পটল, চজিনা আদি) গুৰুত্বক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিবলৈ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস।
বিৱৰণ
২০১৮ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদৰ ৭৩ সংখ্যক অধিবেশনত ২০১৯ চনৰ পৰা প্ৰতি বছৰে ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত এই দিৱস পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। এই দিৱসৰ লক্ষ্য হৈছে বিশ্বজুৰি মাহজাতীয় শস্যক্ষেত্ৰৰ সৈতে জড়িত কাৰ্যকলাপ আৰু তথ্যৰ প্ৰতি সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা।
উদ্দেশ্য
খাদ্য সুৰক্ষা আৰু পুষ্টিৰ দিশত বহনক্ষম খাদ্য উৎপাদনৰ অংশ হিচাপে বিশ্ব মাহ দিৱসে মাহজাতীয় শস্যৰ পুষ্টিগত উপকাৰিতাৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টিৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে।
এই আনুষ্ঠানিক দিৱসটো ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০৩০ চনৰ বহনক্ষম উন্নয়নৰ কাৰ্যসূচীৰ - “সাৰ্বজনীন শান্তি শক্তিশালী কৰাৰ বাবে সাৰ্বজনীন আৰু পৰিৱৰ্তনশীল বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যৰ এক বিস্তৃত গোট”ৰ সৈতেও জড়িত।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ দিৱস
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ দিৱস (International Youth Day) ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ তত্ত্বাৱধানত সমগ্ৰ বিশ্বতে প্ৰতি বছৰে ১২ আগষ্টৰ দিনটো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ দিৱস হিচাপে পালন কৰা হয় | ২০০০ চনৰ ১২ আগষ্ট তাৰিখৰ পৰা  এই দিৱস পালন কৰা হয় |এই দিৱস পালন কৰাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে যুৱ শক্তিৰ সতব্যৱহাৰৰ বাবে সমাজত সজাগ কৰা|
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
বিপন্ন সময়
বিপন্ন সময় (Biponno Xomoi) হৈছে অসমৰ সাহিত্যিক, ঔপন্যাসিক মেদিনী চৌধুৰীৰ দ্বাৰা লিখিত এখনি উল্লেখযোগ্য উপন্যাস। উপন্যাসখনৰ বিষয়বস্তু হৈছে ইতিহাস-সচেতনতা আৰু ইতিহাস বিশ্লেষণ। উল্লেখযোগ্য যে, বিশেষ উপন্যাসখনৰ বাবে ঔপন্যাসিক মেদিনী চৌধুৰীয়ে ১৯৯৯ চনত অসমীয়া ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰিছিল।
গ্ৰন্থকাৰৰ চমু পৰিচয়
মেদিনী চৌধুৰী অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট সাহিত্যিক। তেখেতৰ ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত প্ৰধানকৈ আছে উপন্যাস, জীৱনীমূলক উপন্যাস, বুৰঞ্জীমূলক গ্ৰন্থ, ভ্ৰমণ কাহিনী আৰুজন প্ৰব্ৰজন, সাহিত্য চিন্তা, ছাত্ৰ আন্দোলন আদি বিভিন্ন বিষয় সম্পৰ্কীয় প্ৰবন্ধ। বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাৰ জীৱন আৰু আদৰ্শৰে সমৃদ্ধ জীৱনভিত্তিক উপন্যাস ফেৰেংগাদাও মেদিনী চৌধুৰীৰ উল্লেখযোগ্য সৃষ্টি।
উপন্যাসৰ সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ
গ্ৰন্থখনত ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ অসম আৰু অসমে মুখামুখি হোৱা সমস্যাবোৰৰ বিৱৰণভিত্তিক কথন সন্নিৱিষ্ট হৈছে। বুৰঞ্জীৰ ঘটনাৱলীক কাহিনীৰ দ্বাৰা সংযুক্তকৰণৰ চেষ্টা এটা এই উপন্যাসত পৰিলক্ষিত হয়। সংশয় আৰু দ্বিধাগ্ৰস্ততাত আবদ্ধ নতুন পুৰুষে কেনেধৰণৰ কৌতূহলৰে বিগত সময়ছোৱাক চাইছে, তাৰো এখন সম্যক ছবি গ্ৰন্থখনত উপস্থাপিত হৈছে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ শ্ৰেণী:অসমীয়া উপন্যাস শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি বঁটা প্ৰাপ্ত অসমীয়া গ্ৰন্থ
গেব্ৰিয়েল লিপমেন
জোনাছ ফাৰ্ডিনাণ্ড গেব্ৰিয়েল লিপমেন (Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann) (১৬ আগষ্ট ১৮৪৫ – ১৩ জুলাই ১৯২১) এজন ফ্ৰাঙ্কো-লাক্সেমবাৰ্গৰ পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু আৱিষ্কাৰক আছিল। তেওঁ হস্তক্ষেপৰ ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰ কৰি ফটোগ্ৰাফিকভাৱে ৰং পুনৰ প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতিৰ বাবে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা জয় কৰিছিল।
ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)
ৰং হৈছে এন কে প্ৰডাক্‌চন প্ৰযোজিত এখন অসমীয়া আধুনিক গীতৰ শ্ৰব্য এলবাম। এলবামটিৰ আটাইকেইটি গীতৰ কথা, সুৰ আৰু সংগীত ব্যৱস্থাপনা জুবিন গাৰ্গৰ। গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰে জুবিন আৰু মহালক্ষ্মী আয়াৰে।
গীতৰ তালিকা
এলবামটিত মুঠ ৮ টা গীত আছে। গীতসমূহ হ'ল -
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমীয়া শ্ৰব্য এলবাম
শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গৰ এলবাম
ক্ষীৰ সাগৰ
হিন্দু ধৰ্মৰ ব্ৰহ্মাণ্ডৰ তত্ত্ব অনুযায়ী ক্ষীৰ সাগৰ (क्षीर सागर) হৈছে পৃথিৱীত থকা সাতখন সাগৰৰ পঞ্চমখন সাগৰ। ই ক্ৰৌঞ্চ নামৰ মহাদ্বীপটোক আগুৰি আছে। হিন্দু ধৰ্মৰ সাহিত্যসমূহত এই কথা উল্লেখ আছে যে দেৱতা আৰু অসুৰসকলে অমৃত আহৰণ কৰিবলৈ সহস্ৰ বছৰ ধৰি ক্ষীৰ সাগৰ মন্থন কৰিছিল। পুৰাণসমূহত এই বিষয়ে বিতং বৰ্ণনা পোৱা যায়। ক্ষীৰ সাগৰত বিষ্ণু লক্ষ্মীৰ কাষত শেষনাগৰ ওপৰত শয়ন কৰি থাকে।
সমুদ্ৰ মন্থন
হিন্দুধৰ্মৰ আখ্যানসমূহৰ মতে বিষ্ণুৰ পৰামৰ্শমতে দেৱতা আৰু অসুৰ একগোট হৈ অমৃত আহৰণৰ বাবে ক্ষিইৰ সাগৰ মন্থ কৰিছিল। এই কাৰ্যত মন্থন দণ্ডৰ বাবে মন্দৰ পৰ্বতৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মন্থন জৰীৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল নাগৰাজ বাসুকীয়ে। সমুদ্ৰত ডুব নোযোৱাকৈ মন্দৰ পৰ্বতক ধৰি ৰাখিবলৈ বিষ্ণুৱে কুৰ্ম অৱতাৰ ধাৰণ কৰিছিল। মন্থন কাৰ্যত প্ৰথমে হলাহল বিষৰ উৎপত্তি হয় আৰু শিৱই এই বিষ নিজৰ গলত ধাৰণ কৰি নীলকণ্ঠ নাম পায়।
বাল্মিকীৰ ৰামায়ণ আৰু ব্যাসদেৱৰ মহাভাৰততো সমুদ্ৰ মন্থনৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
কল্পবিজ্ঞান
কল্পবিজ্ঞান হৈছে কল্পনামূলক সাহিত্যৰ এক ধাৰা যি সাধাৰণতে কল্পনাশীল আৰু ভবিষ্যন্তৰীণ ধাৰণা যেনে উন্নত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি, মহাকাশ অন্বেষণ, সময় ভ্ৰমণ, সমান্তৰাল ব্ৰহ্মাণ্ড, আৰু পৃথিৱীৰ বাহিৰৰ জীৱন সম্পৰ্কে আলোচনা কৰে। ইয়াক "ধাৰণাৰ সাহিত্য" বুলিও কোৱা হৈছে, যি প্ৰায়ে বৈজ্ঞানিক, সামাজিক আৰু প্ৰযুক্তিগত উদ্ভাৱনৰ সম্ভাৱ্য পৰিণাম অন্বেষণ কৰে। ইংৰাজীত কল্পবিজ্ঞানক Science fiction বা চমুকৈ sci-fi বোলা হয়।
কল্পবিজ্ঞানৰ মূল প্ৰাচিন কালতে বুলি অনুমান কৰিব পাৰি, আৰু ই ফেণ্টাছি, ভৌতিক, আৰু চুপাৰহিৰো কল্পকাহিনীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, আৰু ইয়াৰ বহুতো উপধাৰা আছে। ইয়াৰ সঠিক সংজ্ঞা লেখক, সমালোচনা, গৱেষক আৰু পাঠকসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি বিতৰ্ক হৈ আহিছে।
কল্পবিজ্ঞান সাহিত্য, চলচ্চিত্ৰ, টেলিভিছন, আৰু অন্যান্য মাধ্যমেৰে সমগ্ৰ বিশ্বতে জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰভাৱপ্ৰিয় হৈ পৰিছে। মনোৰঞ্জন প্ৰদান কৰাৰ উপৰিও, ই বৰ্তমানৰ সমাজক সমালোচনা কৰিব পাৰে, আৰু প্ৰায়ে এক "বিস্ময়বোধ" অনুপ্ৰেৰণা জগাব পাৰে বুলি কোৱা হয়।
পৃথিৱী (দেৱী)
পৃথিৱী বা পৃথ্বী মাতা (সংস্কৃত: पृथ्वी, ', অথবা पृथिवी, ') হৈছে সংস্কৃত আৰু প্ৰায়সমূহ আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা(অসমীয়া, বাংলা ইত্যাদি) সমূহত আমাৰ গ্ৰহ পৃথিৱী সূচক নাম। ইয়াৰ লগতে হিন্দু আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ শাখাবিশেষত এগৰাকী দেৱীৰ নাম। সেই দেৱী ভূমি, ধাত্ৰী, ধৰিত্ৰী ইত্যাদি নামেৰেও পৰিচিত। বেদৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, তেওঁ ভগৱান বিষ্ণু বা দ্যুস পিতা(আকাশ পিতা)ৰ দাম্পত্যসংগী। অৱশ্যে, পৰৱৰ্তী পুৰাণসমূহত তেওঁ ভূমি নামেৰে বৰাহৰ দাম্পত্যসংগী হিচাপে বৰ্ণিত হৈছে।
পৃথিৱী মাতা ('বসুধা মাতৃ') হিচাপে তেওঁ দ্যুস পিতা ('পিতা অম্বৰ' / পিতা আকাশ)ৰ পৰিপূৰক। ঋগবেদত পৃথিৱী আৰু আকাশক মৌলিকভাৱেই দ্যয়পৃথিৱী যুগ্ম শব্দযুগলেৰে পৰিচয় কৰোৱা হয়। পৃথিৱী মাতৃ গোৰ সৈতে জড়িত। ভগৱান বিষ্ণুৰ এক অৱতাৰী ৰূপ পৃথুয়ে পৃথিৱীৰ গো ৰূপৰ পৰা দুগ্ধ আহৰণ কৰিছিল।
হিন্দু ধৰ্মীয় লোকাচাৰৰ সৈতে জড়িত প্ৰবল প্ৰভাৱৰ স্বত্বেও ইন্দোনেছিয়া দেশখনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যক্তিৰূপান্তৰণত পৃথিৱী নামটো ব্যৱহৃত হয়। ইন্দোনেছীয় ভাষাৰ শব্দ-যুগল " ইবু পেৰটিৱি (Ibu Pertiwi)" সময়ে সময়ে প্ৰচলিত হৈ আহিছে।
বৌদ্ধ ধৰ্মত
চীনদেশীয় বৌদ্ধ ধৰ্মীয় বৰ্ণনাসমূহত পৃথিৱী দেৱী ২৪ গৰাকী ৰক্ষাকৰ্তা দেৱ-দেৱী(Twenty-Four Protective Deities)ৰ মাজত এগৰাকী হিচাপে উপস্থাপিত হৈছে, আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মীয় মন্দিৰসমূহৰ মহাবীৰ ভৱনত অন্যান্য দেৱতাসকলৰ সৈতে খোদিত হয়।
পৃথিৱী সুক্ত
পৃথিৱী সুক্ত বা ভূমি সুক্ত হৈছে অথৰ্ৱবেদ(চতুৰ্বেদৰ একট অংশ)ত (১২.১) অন্তৰ্ভুক্ত এটি স্তুতি গীত। এই স্তুতি গীতটি পৃথিৱী দেৱীৰ বন্দনাৰ উদ্দেশ্য পৰিৱেশিত হয়।
উপাধি
পৃথিৱী মাতাৰ বিভিন্ন উপাধি আছে।
পুৰাণ বৰ্ণিত কাহিনী
হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰাচীন শাস্ত্ৰ আৰু আখ্যানসমূহ পৃথিৱী দেৱীৰ পূজনেৰে ভৰপূৰ। দেৱী কাশ্যপ প্ৰজাপতিৰ দুহিতা হোৱাৰ সূত্ৰে কাশ্যপী হিচাপেও পৰিচিত। দ্যুস পিতা(আকাশ পিতা)ৰ দৈৱিক দাম্পত্যসংগী হৈছে পৃথিৱী মাতা (বসুধা মা)। আকাশ আৰু পৃথিৱীক ঋগবেদত দ্যয়পৃথিৱী হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হৈছে, আৰু এই দৈৱযুগল অজস্ৰ জীৱৰ পিতৃ-মাতৃ। তেওঁলোক ইন্দ্ৰ, উষা আৰু অগ্নিৰ দৰে দৈৱিক সত্বাৰো পিতৃ-মাতৃ। ঋগবেদত কোৱা হৈছে যে, দ্যুসে বৃষ্টিৰ জৰিয়তে পৃথিৱীক সন্তানসম্ভৱা কৰি তোলে, আৰু তাৰ জৰিয়তেই উদ্ভিদকূল আৰু প্ৰাণীকূলত অজস্ৰ প্ৰকাৰৰ সৃষ্টিৰ জন্ম আৰু বিকাশ সম্ভৱপৰ হৈ উঠে। দ্যুস আৰু পৃথিৱী মাতাক বলদ আৰু গাই হিচাপে উপস্থাপন কৰা হয় আৰু সৃষ্টিৰ ধাৰাত তেওঁলোকৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে।
পুৰাণৰ আখ্যানসমূহত, বিশিষ্ট কাৰ্য্য সমাপন কৰিবৰ উদ্দেশ্যে অন্যান্য চৰিত্ৰসমূহৰ আৱিৰ্ভাৱৰ লগে লগে দ্যুস পিতাৰ ভূমিকা ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে পৃথিৱীৰ প্ৰকৃতিও পৰিৱৰ্তিত হয়। পৃথিৱীক ভূমি দেৱী হিচাপে উপস্থাপন কৰা হয়, আৰু তেওঁ বসুধা মাৰ ব্যক্তিৰূপান্তৰণ আৰু উৰ্বৰতা আৰু সমৃদ্ধিৰ প্ৰতীক। প্ৰকৃতপক্ষে, তেওঁ লক্ষ্মী দেৱীৰেই এক ৰূপ। সেয়ে তেওঁক যেতিয়াই সাহাৰ্য্যৰ প্ৰয়োজন হয়, তেতিয়াই তেওঁৰ দৈৱিক দাম্পত্যসংগী বিষ্ণু তেওঁৰ কোনো এক অৱতাৰৰ জৰিয়তে আৱিৰ্ভাৱ হয়।
নীলাচল (বাতৰি কাকত)
নীলাচল (Nilachal) হৈছে গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া ভাষাৰ এখন বাতৰি কাকত। অসম চৰকাৰৰ প্ৰাক্তন উচ্চ পদস্থ বিষয়া, সাহিত্যিক, সাংবাদিক হোমেন বৰগোহাঞি আছিল কাকতখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। পঢ়ুৱৈ সমাজ সৃষ্টি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত, সাংবাদিকতাৰ বিৰল দৃষ্টান্ত গঢ়ি তোলা দৈনিক বাতৰি, নতুন অসমীয়া, প্ৰকাশ, সাতসৰী আদি যি সমূহ কাকত-আলোচনী আছে; তাৰ মাজত নীলাচলৰ স্থান উল্লেখযোগ্য।
প্ৰকাশ
নীলাচল কাকতখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৯৬২ চনত।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ সংবাদ পত্ৰ
তাৰা সিং
মাষ্টাৰ তাৰা সিং মালহোট্ৰা (২৪ জুন ১৮৮৫– ২২ নৱেম্বৰ ১৯৬৭) আছিল কুৰি শতিকাৰ প্ৰথমভাগৰ এগৰাকী ভাৰতীয় শিখ ৰাজনীতিবিদ আৰু ধৰ্মীয় নেতা৷ তেখেতৰ পৃষ্ঠপোষকতাত শিৰোমণি গুৰুদ্বাৰা প্ৰভণ্ডক সমিতি গঠিত হৈছিল৷ ভাৰত-বিভাজনৰ সময়ত শিখসকলক পৰিচালিত কৰাতো তেখেতৰ ভূমিকা আছিল মন কৰিবলগীয়া৷ তেখেতে এই বিভাজনৰ বিৰোধ কৰিছিল৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে পঞ্জাবত এখন শিখপ্ৰধান ৰাজ্য গঠন কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল৷ তেখেতৰ জীয়ৰী, ভাৰতীয় সাংবাদিক আৰু ৰাজনীতিবিদ ৰাজিন্দৰ কৌৰ বাথিন্দাত শিখ সশস্ত্ৰবাদীৰ হাতত নিহত হয়৷
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
বৰ্তমান পাকিস্তানৰ অন্তৰ্গত আৰু তেতিয়াৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত পঞ্জাব প্ৰদেশৰ এটি খত্ৰী পৰিয়ালত ১৮৮৫ চনৰ ২৪ জুনত তাৰা সিঙৰ জন্ম হৈছিল৷ ১৯০৭ চনত অমৃতসৰৰ খালছা কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী দখল কৰি তাৰা সিঙে উচ্চ বিদ্যালয় এখনৰ শিক্ষক হৈছিলগৈ৷ তেখেতৰ শৈক্ষিক কৰ্মজীৱনটো শিখ স্কুলীয়া ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু তেখেতৰ নামৰ আগত ব্যৱহাৰ হোৱা মাষ্টাৰ শব্দটোৱে সেইছোৱা কালক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে৷
ৰাজনৈতিক জীৱন
শিখবাদৰ প্ৰচাৰ আৰু সংৰক্ষণত তাৰা সিং সদায়েই উৎসাহী আছিল৷ ইয়াৰ বাবে তেখেত আইনী কৰ্তৃত্বৰ কঠোৰ চকুত পৰিছিল আৰু ১৯৩০ চনৰ পৰা ১৯৬৬ চনলৈকে বিভিন্ন উপলক্ষ্যত আইন অমান্য কৰি তেখেত কাৰাগাৰলৈ গৈছিল৷ তেখেত মহাত্মা গান্ধীৰ আন্দোলনৰ ঘনিষ্ঠ আছিল৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেত শিৰোমণি আকালী দলৰ এজন নেতাৰ আসনত বহে৷ ইয়াৰ লগতে তেখেত শিৰোমণি গুৰুদ্বাৰা প্ৰবন্ধক সমিতিৰ লগতো জড়িত হৈছিল৷ এইটো আছিল গুৰুদ্বাৰা ব্যৱস্থাপনাৰ সৰ্বোচ্চ সমিতি৷
স্বৰাজোত্তৰ ভাৰতত
তাৰা সিঙৰ সবাতোকৈ বিশিষ্ট লক্ষ্যটো আছিল এখন পঞ্জাবীভাষী ৰাজ্য গঠন কৰা৷ তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে ইয়াৰ জৰিয়তে শিখসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক সংহতি অক্ষুণ্ণ থাকিব৷ ১৯৬১ চনত অমৃতসৰৰ গোল্ডেন টেম্পলত তেখেতে ভোক হৰতাল আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৱাহৰলাল নেহৰুৱে তেখেতৰ দাবী মানী নোলোৱালৈকে এই প্ৰতিবাদ জাৰী থাকিব বুলি সংকল্প লৈছিল৷ নেহৰুৱে কৈছিল যে ভাৰত এখন ধৰ্মনিৰপেক্ষ ৰাষ্ট্ৰ আৰু ধৰ্মীয় বিবিধতাৰ ভিত্তিত ৰাজ্য এখন গঠন হোৱাটো অসংগত কথা৷ যি কি নহওক, নেহৰুৱে বিষয়টো চিন্তা কৰি চোৱাৰ আশ্বাস দিছিল৷ ৪৮ চনৰ পিছত তাৰা সিঙে নিজৰ অনশন ভাঙিছিল৷ সিঙৰ অনুগামীসকল তেতিয়া এই কাৰ্যত ক্ষুব্ধ হ'ল৷ তাৰা সিঙে আত্মসমৰ্পণ কৰিলে বুলি তেওঁলোকৰ ধাৰণা হৈছিল আৰু সেইবাবে তেওঁলোকে তাৰা সিঙক পিজাৰাৰ আদালতত বিচাৰাধীন কৰিছিল৷ সিঙে নিজৰ দোষ স্বীকাৰ কৰিছিল আৰু নিজৰ সুনামো এইদৰে তেখেতে হেৰুৱাইছিল৷ শিখসম্প্ৰদায়ে তাৰা সিঙক শিৰোমণি আকালী দলৰ পদৰ পৰা অপসাৰণ কৰিলে৷
১৯৬৬ চনত ভাৰতৰ পঞ্জাব ৰাজ্যৰ ভাষাগত বিভাজন হয়৷ হিন্দীভাষী লোকসকলক হাৰিয়ানা ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়৷ ১৯৬৭ চনৰ ২২ নৱেম্বৰত তাৰা সিঙৰ চণ্ডীগড়ত দেহাৱসান ঘটে৷ S
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
বিৰুবালা ৰাভা
বিৰুবালা ৰাভা অসমৰ এগৰাকী সমাজকৰ্মী। তেওঁ যোৱা দুটা দশক ধৰি অসমত প্ৰচলিত বিভিন্ন অন্ধবিশ্বাস যেনে ডাইনী হত্যা আদিৰ বিৰুদ্ধে জনসাধাৰণৰ মাজত সচেতনতা আনিবৰ বাবে চেষ্টা কৰি আছে। অসমত ডাইনী সন্দেহত আতিশয্যৰ মুখামুখি হোৱা বহু লোকক তেওঁ সহায় কৰিছে। তেওঁৰ এই কামৰ বাবে নৰ্থ ইষ্ট নেটৱৰ্ক নামৰ গুৱাহাটীৰ এটা আগশাৰীৰ সংগঠনে তেওঁৰ নাম ২০০৫ চনত শান্তিৰ ন'বেল বঁটাৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰিছিল। তেওঁক ভাৰত চৰকাৰে ২০২১ চনত চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সম্মান পদ্মশ্ৰী বঁটাৰে সন্মানিত কৰে।
আল্পনা
আল্পনা বা ৰংগোলী হৈছে পিঠাগুড়ি, আটা আদিত ৰং মিহলাই তাৰ সহায়েৰে উপাসনাৰ স্থান, ঘৰৰ দুৱাৰ-মুখ আদিত অঁকা মাঙ্গলিক চিত্ৰ। আল্পনা কলা ভাৰতীয় উপমহাদেশত উদ্ভৱ হৈছে। পৰম্পৰাগত আল্পনা পিঠাগুড়ি বা আটাৰে বনায় যদিও ঠাই ভেদে ৰঙীন চাউল, ৰঙীন বালি, কোৱাৰ্টজ পাউডাৰ, ফুলৰ পাপড়ি, আৰু ৰঙীন শিলৰ দৰে সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। ইয়াক সাধাৰণতে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ দেৱালী, তিহাৰ, ওনাম, পোংগল সংক্ৰান্তি আৰু অন্যান্য হিন্দু উৎসৱৰ সময়ত তৈয়াৰ কৰা হয়। তদুপৰি পূজা-পাৰ্বন, বিবাহ-সবাহ, মাংগলিক অনুষ্ঠান ইত্যাদি সমাবেশৰ দৰে অনুষ্ঠানত আল্পনা প্ৰস্তুত কৰা হয়। কলা আৰু পৰম্পৰা দুয়োটা জীয়াই ৰাখিবলৈ আল্পনাৰ নক্সা আৰু শৈলী এটা প্ৰজন্মৰ পৰা পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মলৈ পাৰ হয়। আল্পনাৰ উদ্দেশ্য হৈছে শক্তি আৰু উদাৰতা অনুভৱ কৰা। ই সৌভাগ্য আনিব পাৰে বুলি বিশ্বাস হয়। প্ৰতিটো অঞ্চলৰ পৰম্পৰা, লোককথা আৰু অনুশীলনবোৰ আল্পনাসমূহত প্ৰতিফলিত হয়। সেয়ে ঠাইভেদে আল্পনাৰ নক্সা আৰু শৈলী ভিন ভিন হোৱা দেখা যায়। পৰম্পৰাগতভাৱে ছোৱালী বা মহিলাসকলে আল্পনা প্ৰস্তুত কৰে যদিও যদিও পুৰুষ আৰু ল'ৰাসকলেও ইয়াৰ লগত জড়িত।
বিৰুবালা ৰাভা
জীৱন
গোৱালপাৰা জিলাৰ অসম-মেঘালয় সীমান্তৰ ঠাকুৰভিলা নামৰ এখন ভিতৰুৱা গাঁৱৰ এটি সাধাৰণ পৰিয়ালত ১৯৫৪ চনত বীৰুবালা ৰাভাৰ জন্ম হৈছিল। শৈশৱৰ ঘৰখনত বহু কষ্টেৰে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ৰাভাই মাত্ৰ পঞ্চম শ্ৰেণীলৈকে পঢ়া-শুনা কৰাৰ পাছতেই বিদ্যালয় এৰিবলগীয়া হৈছিল। তেওঁৰ বিবাহ হয় গোৱালপাৰা জিলাৰ ঠাকুৰভিলা গাঁৱৰ এগৰাকী কৃষকৰ সৈতে৷
আল্পনা
আল্পনাৰ নক্সাসমূহ সৰল জ্যামিতিক আকৃতি, দেৱ-দেৱীৰ প্ৰতীক বা চিহ্ন, ফুল আৰু পাপড়িৰ আকৃতিৰ হ'ব পাৰে। সেইদৰে সেইবোৰ বহুতো লোকে তৈয়াৰ কৰা অতি বিস্তৃত জটিল নক্সাযুক্তয়ো পাৰে। আল্পনাৰ আধাৰ সামগ্ৰী সাধাৰণতে শুকান বা তিতা পিঠাগুৰি, কোৱাৰ্টজৰ গুৰি, শুকান ময়দা বা আটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে আবিৰ বা সিন্দূৰ, হালধি আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক ৰং যোগ কৰিব পাৰি। বৰ্তমান সময়ত সংশ্লেষিত ৰং আল্পনাত বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হবলৈ ধৰিছে। অন্যান্য সামগ্ৰীৰ ভিতৰত আছে ৰঙা ইটাৰ গুৰি আৰু আনকি ফুল আৰু পাপড়িৰ সহায়ত ফুলৰ আল্পনা বনোৱা হয়।
সময়ৰ লগে লগে আল্পনা কলাত কল্পনা আৰু অভিনৱ ধাৰণাবোৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। আতিথ্যতা আৰু পৰ্যটন উদ্যোগবোৰেও ইয়াত প্ৰভাৱ পেলাইছে আৰু পাঁচ তাৰকা হোটেলৰ দৰে ঠাইত আল্পনা বাণিজ্যিকভাৱে বিকশিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ পৰম্পৰাগত আকৰ্ষণ, শিল্পীত্ব আৰু গুৰুত্ব এতিয়াও জীয়াই আছে। এইটো মূলতঃ ক্ষণস্থায়ী লোককলা। সামাজিক জীৱনত প্ৰচলিত বিভিন্ন ৰীতি-নীতি আৰু সাজসজ্জাৰ বাবে আল্পনা প্ৰস্তুত কৰা হয়।
বিৰুবালা ৰাভা
জীৱন
সৰুৰে পৰা বিভিন্ন সামাজিক কাম-কাজত জড়িত থাকি তেওঁ ভাল পাইছিল। ২০০০ চনৰ পৰাই তেওঁ সমাজত প্ৰচলিত ডাইনী প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে সৰৱ হৈ উঠিছিল। প্ৰথমতে গোৱালপাৰা জিলাতে ডাইনী হত্যাৰ বিৰুদ্ধে জনসচেতনতা আনিবলৈ চেষ্টা কৰি যোৱা দুটা দশক ধৰি তেওঁ এই অন্ধবিশ্বাস আঁতৰ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আহিছে। ১৯৮৫ চনত তেওঁ ঠাকুৰভিলা মহিলা সমিতিৰ ছেক্ৰেটেৰী হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ বিভিন্ন গাঁৱে ভূঁঞে গৈ ডাইনী হত্যাৰ দৰে অন্ধবিশ্বাসসমূহৰ বিষয়ে মানুহক সচেতন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰি আহিছে। ২০০৬ চনত তেওঁ অসম মহিলা সমিতিৰ এই সন্দৰ্ভত চেষ্টা চলাই থকা বিভাগত যোগ দিয়ে। বৰ্তমানলৈকে বিৰুবালা ৰাভাই প্ৰায় ৩৪ গৰাকী লোকৰ প্ৰাণৰক্ষা কৰিছে। ২০১১ চনত ডাইনী হত্যাৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ গোৱালপাৰা জিলাত মিছন বিৰুবালা আৰম্ভ কৰে। ২০১২ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত এই মিছনক ৰাজ্যিক অভিযান হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমৰ সমাজকৰ্মী শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
আল্পনা
নামৰ উৎপত্তি
আল্পনা আৰু একে ধৰণৰ আন কলাসমূহক ঠাই ভেদে ভিন ভিন নামেৰে জনা যায়। যেনে অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ আৰু তেলেংগানাত 'মুগু' (ముగ్గు), কৰ্ণাটকত 'ৰংগোলী' (ರಂಗೋಲಿ/ರಂಗೋಲೆ), তামিলনাডুত 'কলাম' (கோலம்), ৰাজস্থানত মাডনা (माँडना), ছত্তীছগঢ়ত 'ছোৱকপুৰাণা' (छोवकपुराणा), পশ্চিম বংগত 'আল্পনা', ওড়িশাত 'মুৰ্জা', 'ঝটি', বা 'চিতা' বিহাৰত 'আৰিপনা' (आरिपना), উত্তৰ প্ৰদেশত 'চৌকপূজন' (चौकपूजन), পঞ্জাবত চৌৱক পুৰাণা, কেৰালাত 'পুক্কালাম' (പൂക്കളം), মহাৰাষ্ট্ৰত 'ৰংগোলী', 'সংস্কাৰভাৰতী', 'ভাৰতী, গুজৰাটত 'সাথীয়া' বা 'গাহোলি', উত্তৰাখণ্ডত ঐপণ (ऐपण) ইত্যাদি।
ৰং আৰু নক্সা
আল্পনাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদানটো হৈছে ৰঙৰ ব্যৱহাৰ। শুভ চিহ্নসমূহ আল্পনাত বহুলভাৱে বব্যৱহাৰ কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰতি নতুন প্ৰজন্মই এই কলা শিকি পৰিয়ালৰ পৰম্পৰা অক্ষুণ্ণ ৰাখে। ৰঙলীত ব্যৱহৃত কিছুমান মুখ্য চিহ্ন হৈছে পদুম ফুল আৰু ইয়াৰ পাত, আম, ফুলদানি, মাছ, বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ চৰাই যেনে ভাটৌ, হংস, ময়ূৰ, মানুহৰ চিত্ৰ, পাত আৰু ফুল। প্ৰায়ে আল্পনাক দেৱালীৰ দৰে বিশেষ অনুষ্ঠানত তৈয়াৰ কৰা হয়। দেৱালী আৰু লক্ষ্মী পূজাৰ আল্পনাৰ বাবে কিছুমান বিশেষ আৰ্হি হৈছে দীপ, গণেশ, লক্ষ্মী, ফুল, চৰাই, ধানৰ শিৰ, লক্ষ্মীৰ পদচিহ্ন ইত্যাদি। হিন্দু দেৱতাসকলৰ মুখ, জ্যামিতিক আকৃতিৰ ময়ূৰ আৰু ঘূৰণীয়া ফুলৰ ডিজাইন আল্পনাৰ মুখ্য আধাৰ হিচাপে লোৱা হয়। এই আধাৰ সুখ পৰম্পৰাগত আৰু আগৰ প্ৰজন্মৰ দ্বাৰা নতুন প্ৰজন্মলৈ হস্তান্তৰ কৰা হয়।
সামগ্ৰীসমূহ
আল্পনা তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহৃত সামগ্ৰীবোৰ সকলো ঠাইতে সহজে পোৱা যায়। সেয়েহে এই কলা ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত প্ৰচলিত। সাধাৰণতে ইয়াক তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহৃত মুখ্য উপাদানবোৰ হৈছে: পিঠাগুৰি, পাত, ৰং, কয়লা, পোৰামাটি, কাঠৰ গুৰি আৰু একে ধৰণৰ পদাৰ্থৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা শুকান গুৰি। ৰঙীন পাউডাৰ কোৱাৰ্টজ, চাউল, শুকান ময়দা, ফুলৰ পাহি, হালধি, সিন্দূৰ, আবিৰ, আৰু ৰঙীন বালি ব্যৱহাৰ কৰিও ইয়াক সৃষ্টি কৰা হয়।
পৃষ্ঠভূমি
আল্পনাৰ পৃষ্ঠভূমি হিচাপে মজিয়া বা বেৰ ব্যৱহাৰ কৰা। ইয়াক শুকানকৈ বা তিতা অৱস্থাত লেপি প্ৰস্তুত কৰা হয়। মজিয়াৰ মাজত, কোণত বা কোনো বিশেষ বস্তুৰ চাৰিওফালে তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ সন্মুখত আল্পনা তৈয়াৰ কৰাৰ আন এটা পৰম্পৰা। বেদীৰ ওপৰত চাকি, উপাসনা আৰু বলিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ঈশ্বৰৰ আসন আল্পনাৰে সজোৱা এক পৰম্পৰা।
পদ্ধতি
আল্পনা শুকান আৰু তিতা দুই প্ৰকাৰৰে প্ৰস্তুতকৰণ পদ্ধতিৰে ভিন ভিন। প্ৰাথমিক অৱস্থাত ৰং বা আন কোনো পদ্ধতিৰে আল্পনাৰ নক্সা আৰু বাহিৰৰ ফাল বনাই লোৱা হয় আৰু পিছলৈ ৰঙেৰে পূৰ্ণ কৰি সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। চক, বালি, ৰং বা ময়দাৰ দৰে বগা সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰি শিল্পীজনে মাটিত এটা কেন্দ্ৰ বিন্দু আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে অন্যান্য বিন্দু চিহ্নিত কৰে। সাধাৰণতে অঞ্চলভেদে আৰু ব্যক্তিগত পছন্দৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি আল্পনা বৰ্গ, ষড়ভূজ বা বৃত্ত বা আন কোনো আকৃতিৰ হব পাৰে। প্ৰথমতে সৰল আৰ্হিৰ দ্বাৰা প্ৰায়ে এক জটিল আৰু সুন্দৰ ডিজাইন সৃষ্টি কৰা হয়। প্ৰকৃতিক উপাদান যেনে পাত, পাহি, চৰাই আৰু জ্যামিতিক প্ৰকাৰ সচৰাচৰ আধাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। আজিকালি বনাই বিক্ৰিকৰা ষ্টিকাৰ হিচাপে আল্পনায়ো উপলব্ধ হৈছে। তদুপৰি কিছুমান সাঁচ আৰু সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিও সহজতে জটিল আল্পনা বনাব পাৰি।
আউটলাইন সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত শিল্পীজনে ইয়াক ৰঙেৰে আলোকিত কৰিবলৈ বাছনি কৰিব পাৰে। বিভিন্ন ৰং, ৰঙীন চাউল-পানী, জিপচাম পাউডাৰ, ৰঙীন বাৰু বা শুষ্ক ৰঞ্জক যেনে ভিজা বা শুকান উপাদান ব্যৱহাৰ কৰি আল্পনা প্ৰস্তুত কৰা হয়। জৈৱিক ৰং সমূহ বীজ, শস্য, মচলা, পাত বা ফুলৰ পাহি ইত্যাদিৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। বৰ্তমান সময়ত আধুনিক সামগ্ৰী যেনে ক্ৰিয়ন, ৰং বা ৰং কৰা কাপোৰ, এক্ৰিলিক পেইণ্ট আৰু কৃত্ৰিম ৰং আৰু সংশ্লেষিত ৰঞ্জক আদিৰ প্ৰচলন বাঢ়িছে।
বিশ্বাস
দক্ষিণ ভাৰতত প্ৰচলিত কাহিনী অনুসৰি বাৰটা আঝাৱাৰৰ ভিতৰত আন্দালে ভগৱান কৃষ্ণৰ পূজা কৰিছিল আৰু মাৰ্গাঝি মাহত তেওঁৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল। এই মাহত অবিবাহিত ছোৱালীসকলে ৰাতিপুৱাৰ আগতে উঠি কৃষ্ণ ঈশ্বৰক স্বাগতম জনাবলৈ আল্পনা আঁকে। হিন্দু পুৰাণত আল্পনা সৃষ্টিৰ উল্লেখও পোৱা যায়। সীতাৰ বিবাহৰ অনুষ্ঠানত ইয়াৰ বিষয়ে আলোচনাৰ কথা উল্লেখ আছে। দক্ষিণত ৰঙ্গোলীৰ সাংস্কৃতিক বিকাশ চোল শাসকসকলৰ যুগত উদ্ভৱ হৈছিল। পূব ভাৰতত লক্ষ্মী পূজা আৰু আল্পনাৰ সম্পৰ্ক আছে। জনবিশ্বাস মতে লক্ষ্মী পূজাৰ দিনা তেওঁক আল্পনাৰে পদূলিমুখত স্বাগতম জনোৱা হয় আৰু তেওঁৰ পদচিহ্নয়ে লক্ষ্মীয়ে ঘৰৰ ভিতৰত সোমোৱা বাটক দৰ্শায়। আধুনিক আৰু পৰম্পৰাগত আল্পনাৰ বহুতো ডিজাইন আছে। ডিজাইনবোৰ সাধাৰণতে প্ৰকৃতিৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হয় কিন্তু সেইবোৰ বিমূৰ্ত কলাৰ ৰূপতো হব পাৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:কলা শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়তী ৰাজ দিৱস
ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়তী ৰাজ দিৱস ভাৰতৰ পঞ্চায়ত মন্ত্ৰালয়ে প্ৰতিবছৰে ২৪ এপ্ৰিল তাৰিখে গোটেই ভাৰতত পঞ্চায়তী ৰাজ ব্যৱস্থাৰ সজাগতাৰ সৃষ্টিৰ বাবে উদযাপন কৰা দিৱস।
২০১০ চনৰ ২৪ এপ্ৰিল তাৰিখে তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ড॰ মনমোহন সিঙে পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়তী ৰাজ দিৱসৰ ঘোষণা কৰিছিল।
ইতিহাস
১৯৯৩ চনৰ ২৪ এপ্ৰিল তাৰিখে সংবিধানৰ ৭৩তম সংশোধনী আইন কাৰ্যকৰী হৈছিল। ১৯৯৩ চনত পঞ্চায়তী ৰাজ প্ৰতিষ্ঠান সমূহে সাংবিধানিক স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। এই আইন গৃহীত হোৱাৰ দিনটোত ২০১০ চনৰ ২৪ এপ্ৰিল তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ড॰ মনমোহন সিঙে ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়তী ৰাজ দিৱসৰ ঘোষণা কৰিছিল। লগতে তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে পঞ্চায়তী ৰাজ ব্যৱস্থাৰ সঠিক ৰূপায়ণৰ জৰিয়তে মাওবাদী সকলক ৰোধ কৰিব পাৰি।
২০১৫ চনৰ ২৪ এপ্ৰিল তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে পঞ্চায়তী ৰাজ ব্যৱস্থাত মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্বক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ পঞ্চায়তৰ মহিলা সদস্যৰ স্বামীয়ে তেওঁৰ হৈ ক্ষমতাৰ ব্যৱহাৰ কৰা বা প্ৰভাৱ পেলোৱা ব্যৱস্থা নিৰ্মূল কৰিবলৈ জোৰ দিছিল।
পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা
ৰাজ্য চৰকাৰে জাননী জাৰি কৰি যিকোনো স্থানীয় অঞ্চল এটাক গাঁও পঞ্চায়ত বুলি ঘোষোণা কৰিব পাৰে। এখন ৰাজহ গাঁও বা কেইবাখনো ৰাজহ গাঁও বা এখন বনগাঁও বা এটি চাহ বাগিচা অঞ্চল নাইবা অইন তেনে প্ৰশাসনীয় গোট বা ইয়াৰ অংশ এটাৰদ্বাৰা গাঁও পঞ্চায়ত বুলি ঘোষণা কৰা অঞ্চলটো গঠিত হ’ব। এখন গাঁও পঞ্চায়তত ৬০০০ তকৈ কম আৰু ১০,০০০ তকৈ বেছি জনসংখ্যা থাকিব নোৱাৰে। এখন গাও পঞ্চায়তে ইয়াৰ প্ৰথম বৈঠক অনুষ্ঠিত হোৱা তাৰিখৰ পৰা ৫ বছৰীয়া কাৰ্যকালৰ বাবে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।
উদযাপন
ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়তী ৰাজ দিৱসৰ দিনা স্থানীয়, আঞ্চলিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ভাৰত চৰকাৰৰ পঞ্চায়ত মন্ত্ৰণালয় আৰু ৰাজ্যিক চৰকাৰৰ পঞ্চায়ত আৰু গ্ৰামোন্নয়ন মন্ত্ৰণালয়ে এই দিৱসৰ মূল কাৰ্যসূচী নিৰূপণ কৰে। এই দিৱসৰ দিনা গাঁও পঞ্চায়তৰ কাৰ্যালয় সমূহত সভা-সমিতিৰ আদিৰ জৰিয়তে স্থানীয় জনসমাজৰৰ মাজত স্বায়ত্ত্ব শাসনৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে বিভিন্ন জনকল্যাণমূলক আঁচনিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ কৰা হয়।
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
আখৈ ফুল
আখৈ ফুল হৈছে এবিধ লতা জাতিৰ উদ্ভিদ। ডাঠ হাবিত সাধাৰণতে পোৱা যায়। থোপা-থোপ হৈ লাগে। ফুলবোৰৰ গোন্ধ তীব্ৰ আৰু বহু দূৰলৈ বিয়পি পৰে। ব'হাগৰ সময়ত ফুলে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ফুল
ছিন্নমস্তা
ছিন্নমস্তা (छिन्नमस्ता, ; "তেওঁ, যাৰ মুৰ কাটি পেলোৱা হৈছে"), বা চিন্নমস্তা, ছিন্নমস্তিকা আৰু প্ৰচণ্ড চণ্ডিকা আৰু যোগিনী মা, এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁ মহাবিদ্যাৰ অন্যতম, তন্ত্ৰৰ গুহ্য পৰম্পৰাৰ দহগৰাকী দেৱী, আৰু হিন্দু মাতৃ দেৱীৰ এক হিংস্ৰ স্বৰূপ। স্ব-শিৰশ্ছেদ কৰা নগ্ন দেৱী, সাধাৰণতে ঈশ্বৰীয় সহবাসকাৰী দম্পতীৰ ওপৰত থিয় হৈ বা বহি থাকে, এখন হাতত নিজৰ কটা মুৰ আৰু আনখন হাতত এখন তৰোৱাল ধৰি থাকে। তেওঁৰ ৰক্তক্ষৰণ হোৱা ডিঙিৰ পৰা তিনিধাৰ তেজ ওলাই আহিছিল আৰু তেওঁৰ নিজৰেই কটা মূৰ আৰু দুজন পৰিচাৰিকাই এই তেজ পান কৰিছিল। তেওঁ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ তান্ত্ৰিক দেৱতা, গুহ্যতান্ত্ৰিক তান্ত্ৰিক অনুশীলনকাৰীসকলৰ মাজত সুপৰিচিত আৰু তেওঁৰলোকৰ উপাস্য। ছিন্নমস্তা ছিন্নমুণ্ডাৰ সৈতে ওতঃপ্ৰোতভাৱে সম্পৰ্কিত। ছিন্নমুণ্ডা তিব্বতীয় বৌদ্ধ দেৱী বজ্ৰযোগিনীৰ কটা মূৰৰ ৰূপ।
উৎস
হিন্দু দেৱী ছিন্নমস্তা বজ্ৰযান বা তান্ত্ৰিক আৰু তিব্বতি বৌদ্ধধৰ্মৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দেৱী। বৌদ্ধধৰ্মৰ উক্ত দুই শাখাত তেওঁ ছিন্নমুণ্ডা বা ত্ৰিকায়া-বজ্ৰযোগিনী নামে পৰিচিত। তেওঁ দেৱী বজ্ৰযোগিনী বা বজ্ৰযোগিনীৰ অন্যতম ভয়ংকৰী মূৰ্তি বজ্ৰবৰাহীৰ কৰ্তিত-মস্তক মূৰ্তি। এই মূৰ্তিটি হিন্দু দেৱী ছিন্নমস্তাৰ মূৰ্তিৰ অনুৰূপ।
বৌদ্ধ ধৰ্মগ্ৰন্থত দেৱী ছিন্নমুণ্ডাৰ দুটি জন্মবৃত্তান্ত বৰ্ণিত হৈছে। এটা কাহিনী অনুসৰি, মেখলা আৰু কনখলা নামৰ দুগৰাকী ভগ্নী কৃষ্ণাচাৰ্যৰ শিষ্যা আছিল। তেওঁলোক মহাসিদ্ধ আছিল। নিজৰ মূৰ কাটি তেওঁলোকে গুৰুক উৎসৰ্গা কৰে আৰু নৃত্য কৰিবলৈ ধৰে। দেৱী বজ্ৰযোগিনীও তেতিয়া সেই ৰূপত আৱিৰ্ভাৱ হৈ তেওঁলোকৰ সৈতে নৃত্যত যোগদান কৰে। আন এক কাহিনী অনুসৰি, মহাসিদ্ধা ৰাজকুমাৰী লক্ষ্মীঙ্কৰাই ৰাজাৰ পৰা দণ্ডিত হৈ নিজেই নিজৰ মূৰ কাটি নগৰ পৰিক্ৰমা আৰম্ভ কৰিছিল। সেই সময়ত নগৰবাসীয়ে তেওঁক ছিন্নমুণ্ডা-বজ্ৰবৰাহী নামে স্তুতি কৰিছিল।
দেৱী ছিন্নমস্তাৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য হৈছে তেওঁৰ নাগযজ্ঞোপবীত (সৰ্প-উপবীত)আৰু ভৰিৰ তলৰ মৈথুনৰত যুগল। বৌদ্ধ ছিন্নমুণ্ডাৰ মূৰ্তিত এই দুই বৈশিষ্ট্য অনুপস্থিত। ২০শ শতাব্দীৰ প্ৰথম ভাগত তন্ত্ৰবিশাৰদ তথা অৰিয়েণ্টেল ইনষ্টিটিউট অফ বৰোদাৰ তৎকালীন পৰিচালক বিনয়তোষ ভট্টাচাৰ্যৰ বৌদ্ধ সাধনমালা (১১৫৬ খ্ৰিষ্টাব্দ), হিন্দু ছিন্নমস্তাকল্প (ৰচনাকাল অজ্ঞাত) আৰু কৃষ্ণানন্দ আগমবাগীছ ৰচিত তন্ত্ৰসাৰ (১৬শ শতাব্দীৰ শেষভাগ) ইত্যাদি গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা কৰি ছিন্নমুণ্ডা আৰু ছিন্নমস্তা যে একেগৰাকীয়ে দেৱী, সেই সম্পৰ্কে সিদ্ধান্তত উপনীত হয়। বৌদ্ধ সাধনমালা গ্ৰন্থত এই দেৱীৰ নাম সৰ্ববুদ্ধা আৰু এওঁৰ দুই সহচাৰীৰ নাম বজ্ৰবৈৰোচনী আৰু বজ্ৰবৰ্ণিনী। হিন্দু তন্ত্ৰসাৰ গ্ৰন্থত তেওঁৰ নাম সৰ্বসিদ্ধি আৰু দুই সহচাৰীৰ নাম বৰ্ণিনী আৰু ডাকিনী। আনহাতে ছিন্নমস্তাকল্প গ্ৰন্থত তেওঁকে সৰ্ববুদ্ধি নামে অভিহিত কৰি তেওঁৰ সহচাৰী দুগৰাকীৰ নাম অজ্ঞাতে ৰাখিছে। বিনয়তোষ ভট্টাচাৰ্যৰ মতে বৌদ্ধ ছিন্নমুণ্ডা দেবীৰ ধাৰণাৰ পৰাই হিন্দু ছিন্নমস্তা দেবীৰ উৎপত্তি আৰু এই ছিন্নমুণ্ডা দেৱীৰ পূজা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতাব্দীৰ পৰা প্ৰচলিত হৈছিল।
বিনয়তোষ ভট্টাচাৰ্যৰ বক্তব্যক বহুতে বিশ্বাস যোগ্য বুলি ধাৰণা কৰে। অৱশ্যে কোনো কোনো গৱেষকে ভিন্নমত পোষণ কৰিছে। দ্য টেন গ্ৰেট কছমিক পাৱাৰ্ছ গ্ৰন্থৰ ৰচয়িতা এছ. শঙ্কৰনাৰায়ণনে ছিন্নমস্তাৰ বৈদিক (প্ৰাচীন হিন্দু) উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। দ্যা ইণ্ডিয়ান থিওগনি গ্ৰন্থৰ ৰচয়িতা সুকুমাৰী ভট্টাচাৰ্যৰ মতে, পৰৱৰ্তীকালত উদ্ভূত হিন্দু দেৱী কালী, চামুণ্ডা, কৰালী আৰু ছিন্নমস্তাৰ মাজত বৈদিক দেৱী নিৠতিৰ বৈশিষ্ট্য সমূহ সঞ্চাৰিত হৈছে। যি দুখন হিন্দু ধৰ্মগ্ৰন্থত ছিন্নমস্তাৰ প্ৰথম উল্লেখ পোৱা যায়, সেই দুখন হ'ল শাক্তৰ উপপুৰাণ মহাভাগৱত পুৰাণ (আনুমানিক ৯৫০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আৰু দেৱীভাগৱত পুৰাণ (৯ম-১২শ শতাব্দী)। ছিন্নমস্তা: দি ৱফুল বুদ্ধিষ্ট এণ্ড হিন্দু তান্ত্ৰিক গডেছ গ্ৰন্থৰ ৰচয়িতা এলিজাবেথ এ. বেনাৰ্ডে কৈছে, উৎস যিয়েই নহওক, এটা স্পষ্ট যে নৱম শতাব্দীত ছিন্নমস্তা/ছিন্নমুণ্ডা দেৱীৰ পূজা প্ৰচলিত আছিল আৰু মহাসিদ্ধা সকলে তেওঁৰ পূজা কৰিছিল। সুকুমাৰী ভট্টাচাৰ্যৰ মূল বক্তৱ্যটিৰ সৈতে একমত হ'লেও, লেইডেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দক্ষিণ এচিয় শিল্পকলা ইতিহাসৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক কাৰেল আৰ. ভন কুইজ তান্ত্ৰিক দেৱী বাৰাহী আৰু চামুণ্ডাৰ মাজতো ছিন্নমস্তাৰ মূৰ্তিতত্ত্বৰ কিছু কিছু বৈশিষ্ট্য বিচাৰি পাইছে। হিন্দু দেৱী বিশেষজ্ঞ তথা ম্যেকমাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ধৰ্মীয় বিদ্যাৰ অধ্যাপক ডেভিড কিনছলে বৌদ্ধ উৎস তত্ত্বৰ সৈতে একমত হ'লেও অন্যান্য প্ৰভাবৰ কথাও কৈছে। যে সকলো প্ৰাচীন হিন্দু দেৱী যি সকল নগ্ন আৰু মস্তকহীন বা মুখমণ্ডলহীন ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হয়, ছিন্নমস্তাৰ মূৰ্তিৰ বিকাশত সেইসকলৰো প্ৰভাৱ পৰিছে। এই সকল দেৱীৰ মস্তকবিহীন মূৰ্তিৰ দ্বাৰা প্ৰকৃততে তেওঁলোকৰ যৌনাঙ্গ প্ৰদৰ্শনৰ দিশে দৃষ্টি কেন্দ্ৰীভূত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা হৈছিল। সেই কাৰণে এওঁলোক যৌন ওজস্বিতাৰ প্ৰতীক। কিন্তু এই সমূহ মূৰ্তিত নিজ হাতে মুণ্ড ছেদ কৰাৰ ধাৰণাটি অনুপস্থিত।
অশুভ যুদ্ধদেৱী কটাবি বা কটাৰী দক্ষিণ-ভাৰতীয় চিকাৰৰ দেৱী কোৰৰাবাইৰ পৰাও ছিন্নমস্তাৰ ধাৰণাটি অনুপ্ৰেৰিত হৈছে। এওঁলোক দুয়ো হিন্দু নগ্ন দেৱী। কোটাবিক কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত মাতৃকা ৰূপটো বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁ কেৱল নগ্নাই নহয়, এক অমাৰ্জিত, বৰ্বৰ আৰু অদ্ভুত ৰূপৰ দেৱী। বিষ্ণু পুৰাণ আৰু ভাগৱত পুৰাণ গ্ৰন্থত একাধিকবাৰ তেওঁক বিষ্ণুৰ শত্ৰু আৰু প্ৰতিপক্ষ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ভয়ংকৰ নিষ্ঠুৰ দেৱী কোৰৰাবাই হ'ল যুদ্ধ আৰু বিজয়ৰ দেৱী। এই দুই দেৱী যুদ্ধক্ষেত্ৰৰ সৈতে যুক্ত। কিন্তু ছিন্নমস্তা নহয়। কিনছলে আঙুলিয়াই দিছে যে, হিন্দু পুৰাণত বহু সংখ্যক ৰক্তপিপাসু, নগ্ন আৰু বৰ্বৰ দেৱী আৰু দানবীৰ উল্লেখ থাকিলেও, ছিন্নমস্তাই একমাত্ৰ দেৱী যি নিজৰ হাতেৰে নিজৰ মস্তক ছিন্ন কৰাৰ দৰে এক ভয়ংকৰ বৈশিষ্ট্য বহন কৰিছে।
শিৰোচ্ছেদ আৰু পুনঃসংযুক্তিৰ বৈশিষ্ট্যটো ঋষিপত্নী ৰেণুকাৰ উপাখ্যানটো পোৱা যায়। অৱশ্যে এই কাহিনীটো নিজৰ হাতে নিজৰ মস্তক কটাৰ উদাহৰণ নহয়। এই কাহিনীৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁকো "ছিন্নমস্তা" বিশেষণেৰে ভূষিত কৰা হৈছে।  মহাবিদ্যা ছিন্নমস্তাৰ সৈতে যোগ হৈছে ৰেণুকাৰ পুত্ৰ পৰশুৰাম। পুৰাণ মতে, এই পৰশুৰামেই তেওঁৰ মাকক শিৰশ্ছেদ কৰি হত্যা কৰিছিল।
মস্তকবিহীন দেৱীসকলৰ শ্ৰেণীগত নাম হিচাপেও "ছিন্নমস্তা" নামটি ব্যৱহৃত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, বিহাৰৰ ঔৰঙ্গবাদ জিলাৰ না-কাটি ভৱানী মন্দিৰৰ ছিন্নমস্তা ভগৱতী আৰু বিহাৰৰ মধুবনী জিলাৰ উচ্ছাইথ মন্দিৰৰ দেৱীৰ নাম উল্লেখযোগ্য বুলি ভৱা হয় কিয়নো। এওঁলোক কোনোৱেই মহাবিদ্যা ছিন্নমস্তা নহয়।
নিজৰ হাতেৰে নিজৰ মুণ্ড কাটি পেলোৱা আৰু ছিন্ন মুণ্ডৰ ধাৰণাটি ভাৰতীয় পুৰাণত বাৰে বাৰে উল্লেখ হৈছে। বত্ৰিশ সিংহাসন আৰু কথাচৰিতৰিৎসাগৰ গ্ৰন্থত উল্লিখিত কিংবদন্তি সমূহত দেখা গৈছে যে, গল্পৰ নায়কে নিজৰ কণ্ঠৰ ৰক্ত কোনো দেৱীৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰিছে। ৰাজস্থানী লোককথা আৰু গানত এক শ্ৰেণীৰ যোদ্ধা-নায়কৰ কথা পোৱা যায় ("মুণ্ডহীন অশ্বাৰোহী#ভাৰতীয় লোককথাত|ঝুমঝাৰজি]]" বা "ভোমিয়া"), যি যুদ্ধলৈ যোৱাৰ আগে নিজৰ মস্তক কাটি পেলাই অথবা যুদ্ধক্ষেত্ৰত যি সকলৰ যাঁদেৰ শিৰশ্ছেদ কৰা হয়। কিন্তু যেতিয়াই না মুণ্ডছেদৰ প্ৰতিশোধ গ্ৰহণৰ বাবে শত্ৰু সকলৰ হত্যা কৰে তেতিয়াই তেওঁলোকে বিনা মস্তকেৰে যুদ্ধ কৰে আৰু তাৰপিছতে মৃত্যুবৰণ কৰে। ছিন্নদেহ আৰু ছিন্নমুণ্ডৰ ধাৰণাটি কেৱল হিন্দুধৰ্ম বা বৌদ্ধধৰ্মতেই পোৱা নাযায়, সমগ্ৰ বিশ্বতেই বিভিন্ন কাহিনীৰে এই বৈশিষ্ট্যটো যুক্ত হৈছে। খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ চেফালোফোৰ সন্ত সকল আৰু ছেল্টিক সংস্কৃতিটো এই ধাৰণাৰ উপস্থিতি আছে।
কিংবদন্তি আৰু শাস্ত্ৰোল্লেখ
thumb|right|অষ্টাদশ শতাব্দীৰ এটি ৰাজস্থানী চিত্ৰত ছিন্নমস্তাক প্ৰাণতোষিণী তন্ত্ৰ বৰ্ণিত কৃষ্ণবৰ্ণ ৰঞ্জিত কৰা হৈছে। এই ছবিত তেওঁ ৰতিসংগমৰত যুগলৰ ওপৰত উপবিষ্ট। বিভিন্ন স্তোত্ৰত ছিন্নমস্তাক পঞ্চম মহাবিদ্যা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিংছলেৰ মতে, মহাবিদ্যাৰ বৰ্ণনা আৰু তালিকাযত কালী, তাৰা আৰু ছিন্নমস্তাই সৰ্বপ্ৰধান। অৱশ্যে মহাবিদ্যাৰ বাহিৰেৰে তেওঁৰ অস্তিত্ব নগণ্য। গুহ্যাতিগুহ্য তন্ত্ৰ গ্ৰন্থত বিষ্ণুৰ দশাৱতাৰৰ সৈতে দশমহাবিদ্যাৰ সম্পৰ্ক প্ৰদৰ্শিত হৈছে; এই গ্ৰন্থ মতে, নৰসিংহ অবতাৰৰ উৎস হৈছে ছিন্নমস্তা। মুণ্ডমালা গ্ৰন্থত অনুৰূপ এক তালিকাত ছিন্নমস্তাৰ সৈতে পৰশুৰামৰ তুলনা কৰা হৈছে।
শাক্ত মহাভাগবত পুৰাণ গ্ৰন্থত ছিন্নমস্তা সহ দশমহাবিদ্যাৰ উৎপত্তি-সংক্ৰান্ত এটি উপাখ্যান আছে। দক্ষৰ কন্যা দাক্ষায়ণী আছিল শিৱৰ প্ৰথমা পত্নী। দেৱী সতী আছিল আদিতে প্ৰকাশমান একমাত্ৰ শক্তি দেৱী আদি পৰশক্তি মহামায়া। দক্ষই তেওঁৰ যজ্ঞানুষ্ঠানলৈ শিৱক নিমন্ত্ৰণ নজনালে, দক্ষায়ণী অপমানিত বোধ কৰি তেওঁ বিনা আমন্ত্ৰণেই যজ্ঞলৈ যাবলৈ শিৱৰ পৰা অনুমতি বিচাৰি থাকিল। কিন্তু শিৱ ৰাজি নহ'ল। তেতিয়াই দক্ষায়ণী ভয়ংকৰ দশ মূৰ্তি ধাৰণ কৰি দহ দিশৰ পৰা শিৱক আগুৰি ধৰিলে। এই দশ মূৰ্তিয়েই দশমহাবিদ্যা নামে প্ৰসিদ্ধি লাভ কৰে। ছিন্নমস্তাই পশ্চিমে শিৱৰ সোঁফালে অৱস্থান কৰিছিলে। আন এক কিংবদন্তি অনুসৰি, শিৱৰ দ্বিতীয়া পত্নী মাতা পাৰ্বতীক দশমহাবিদ্যাৰ উৎস বোলা হৈছে। পাৰ্বতী আছিল পূৰ্বজন্মৰ সতী অথবা দেৱী আদ্যাশক্তি। পাৰ্বতী দশমহাবিদ্যাৰ সহায়ত শিৱক তেওঁৰ পিতৃগৃহ এৰি যোৱাত বাধা দিছিল। শিৱ পাৰ্বতীৰ সৈতে থাকি থাকি ক্লান্ত হৈ পৰিছিল। তেতিয়া তেওঁ পাৰ্বতীক ত্যাগ কৰিবলৈ আগবাঢ়িছিল। এনে অৱস্থাত কালীয়ে তেওঁক জ্ঞান প্ৰদান কৰে তথা নীৰস্ত কৰে। দেৱীভাগৱতপুৰাণ মতে, দশমহাবিদ্যা দেৱী শাকম্ভৰীৰ ৰূপ পাৰ্বতীৰ যুদ্ধসঙ্গী আৰু ৰূপান্তৰ।
প্ৰাণতোষিণী তন্ত্ৰ গ্ৰন্থত ছিন্নমস্তাৰ জন্মসংক্ৰান্তত দুটি কাহিনী বিবৃত হৈছে। এটি কাহিনী নাৰদ-পঞ্চৰাত্ৰীৰ পৰা তুলি লোৱা বুলি দাবি কৰা হৈছে। এই কাহিনি অনুযায়ী, এদিন মন্দাকিনী নদীত স্নানকৰি থকা অৱস্থাত পাৰ্বতী কামাৰ্ত হৈ পৰে। ফলত তেওঁ গাৰবৰণ ক'লা হৈ পৰে। এই সময়ত তেওঁৰ দুই সহচাৰী ডাকিনী আৰু বৰ্ণনী (এওঁলোক জয়া আৰু বিজয়া নামেও পৰিচিত) ক্ষুধাৰ্ত হৈ দেবীৰ কাষত খাদ্য প্ৰাৰ্থনা কৰি আছিল। পাৰ্বতীয়ে গৃহলৈ ঘূৰি গৈ তেওঁলোকক খাবলৈ দিব বুলি আশ্বস্ত কৰে। কিন্তু সহচাৰী দুগৰাকীৰ ক্ষুধাৰ্ত অৱস্থা দেখি কাতৰ হৈ দয়াৰ্দ্ৰহৃদয় দেৱীয়ে নিজ নখৰ আঘাতেৰে স্বমস্তক ছিন্ন কৰি নিজৰ তেজেৰে তেওঁলোকৰ ক্ষুধা দূৰ কৰে। পিছত তেওঁলোক ঘৰলৈ ঘূৰি আহে। এই কাহিনীটো প্ৰাণতোষিণী তন্ত্ৰ গ্ৰন্থলৈ স্বতন্ত্ৰতন্ত্ৰ গ্ৰন্থৰ পৰা গৃহীত বুলি কোৱা হৈছে। এই কাহিনীটো শিৱই নিজে বৰ্ণনা কৰিছে: এদিনা তেওঁ আৰু তেওঁৰ পত্নী চণ্ডিকা (পাৰ্বতী) ৰতিসংগমত ৰত আছিল। চণ্ডিকা আছিল বিপৰীত ৰতিত। কিন্তু শিৱৰ বীৰ্যস্খলনত তেওঁ ক্ৰুদ্ধ হৈ পৰে। তেতিয়া তেওঁৰ দেহৰ পৰা ডাকিনী আৰু বৰ্ণনী নামে দুই সহচাৰীৰ জন্ম হয়। কাহিনীৰ অৱশিষ্ট অংশ পূৰ্বকঠিত কাহিনিটিৰ অনুৰূপ। অৱশ্যে এই কাহিনীত উল্লিখিত নদীখনৰ নাম হ'ল পুষ্পভদ্ৰা আৰু ছিন্নমস্তাৰ জন্ম তিথিটোক বীৰৰাত্ৰি বুলি কোৱা হৈছে। শক্তিসংগম তন্ত্ৰ গ্ৰন্থত এই কাহিনীটো পুনঃকথিত হৈছে।