cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰ
জৈন ঐতিহ্য
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰৰ দক্ষিণ দাঁতিত গদা শিলৰ সৃষ্টি প্ৰাকৃতিক গুহা আছে। প্ৰাকৃতিক গুহাবোৰৰ মাজত আছে জৈন খোদিত শিলালিপি আৰু শিল খোদিত আকাৰৰ এই জৈন সম্পৰ্কিত অংশবোৰৰ অৱশিষ্টাংশসমূহ, খ্ৰীষ্টীয় নৱম শতাব্দীত নিৰ্ধাৰিত হয়। ডাঙৰ গ্ৰেনাইট বোল্ডাৰত খোদিত কৰা দুখন চিত্ৰ আছে যিটো অলপ অব্যাহিত আছে। তেওঁলোকৰ হাত আঁঠুলৈ দাং খোৱা স্থিৰ ভংগীত চিত্ৰবোৰত দেখুৱা হৈছে আৰু স্বীকৃতি অলপ অব্যাহিত চিত্ৰবোৰ তলত দেখুৱা হৈছে। পৰ্বতৰ শীৰ্ষত খোদিত কৰা আন এখন চিত্ৰ আদিনাথ নামেৰে পৰিচিত। চিত্ৰটো শিলৰ আউটক্ৰ’পত বহি থকাকৈ খোদিত কৰা হৈছে আৰু দুখন তৃতীয় ষাঁড়ৰ গোড়ামিত চিহ্নিত কৰা হৈছে, প্ৰথম তীৰ্থঙ্কৰ বুজাৰ চিহ্ন। এই পৰিসংখ্যাবোৰ খ্ৰীষ্টীয় নৱম শতাব্দীৰ বুলি ধৰি লোৱা হয়।
বৌদ্ধ অৱশেষ
শ্ৰীসূৰ্য পাহাৰৰ আৰু দক্ষিণত এক কিলোমিটাৰ লৈকে চূড়ান্ত উত্তৰ-পশ্চিমাঞ্চলৰ দাঁতিৰ পৰা এক বিস্তীৰ্ণ অঞ্চলত, গ্ৰেনাইট শিলবোৰ পৰা সৃষ্টি কৰা বিভিন্ন আকাৰ আৰু আকৃতিৰ প্ৰায় ২৫টা সংকল্পিত থুপ পোৱা গৈছে। এই থুপবোৰৰ উল্লেখযোগ্য কাৰণ এটা-দুটা পয়েণ্ট প্ৰদৰ্শন কৰে: প্ৰথম, প্ৰাচীন কামৰূপত বৌদ্ধৰ প্ৰভাৱ আছিল। এইটো সাধাৰণত প্ৰচলিত বিশ্বাসৰ লগত বিপৰীত যে প্ৰাচীন কামৰূপৰ সাংস্কৃতিক ইতিহাসত বৌদ্ধধৰ্ম প্ৰচলিত নাছিল। দ্বিতীয়, প্ৰাচীন কামৰূপত বৌদ্ধৰ প্ৰভাৱ দেশৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ তুলনাত অনেক আগতেই আছিল।
উচ্চতৰ উচ্চতাত চূড়ান্ত উত্তৰ পূব কোণত, এখন বিশাল পতিত গ্ৰেনাইট বোল্ডাৰটো পূব দিশত মুখ কৰি এক শাৰীত খোদিত কৰা তিনিটা দ্বৈত থুপ খোদিতৰ বাবে বাছি লোৱা হৈছিল। থুপবোৰ গঠন বৈশিষ্ট্যটোত বেদী, মেধী আন্দা আৰু হৰ্মিকা আছে যিটো সুকীয়া। থুপবোৰ লাহে লাহে তিনিখন বেচৰ চাৰিওফালে আঙুঠিবোৰ সজ্জিত কৰে। গম্বুজক সমৰ্থন কৰা এনে শীৰ্ষতম আঙুঠিটো প্ৰায় চেপেটা আৰু শীৰ্ষৰ লগত আকাৰত অৰ্ধবৃত্তাকাৰ। গম্বুজৰ শীৰ্ষত 'ছত্ৰ' বা 'ছত্ৰভালি' (পেৰাছোল)ৰ শেফ্ট ধৰি ৰাখিবলৈ কেন্দ্ৰত খাঁচযুক্ত এখন বৰ্গক্ষেত্ৰৰ 'হাৰিকিকা'-ৰ অৱশেষ আছে। মুকুটৰ উপাদানটো অৱশ্য অনুপস্থিত। তিনিখন একধৰণ থুপ ধৰ্ম, সংঘ আৰু বুধ উভয়ৰ প্ৰতিনিধি বা এইবিলাকে ভগবান বুদ্ধৰ স্মৃতিত উত্সীকীক থুপ খোদিত কৰা যাব পাৰে।
ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক দল অনুসৰি, খোদিত কৰা প্ৰত্নতাত্ত্বিক আকাৰৰ পৰা বুজা যায় যে শ্ৰীসূৰ্য পাহাৰৰ থুপবোৰ খ্ৰীষ্ট্ৰীয় যুগৰ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ হ্নায়না পৰ্বৰ সময় বোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী কালত বিশ্বাসৰ আৰু বিকাশ এই স্থানত দেখা পোৱা নাযায়। পিছত বিহাৰ তথা বেঙলৰ ওচৰৰ অঞ্চলবোৰত মহাযান আৰু বজ্ৰায়ণৰ বৌদ্ধিকতাৰ পৰ্যায়বোৰ দেখিবলৈ পোৱা গৈছে।
থুপ কমপ্লেক্সেৰ এটা আকৰ্ষণীয় বৈশিষ্ট্য হ'ল নৱম-দশম শতাব্দীত, যেতিয়া এই অঞ্চলটো হিন্দু পেনথিয়ানসকলে অনুসৰীসকলৰ দখল আছিল, ইউনিপিথ আৰু শৈল শিলৰ উপৰ চেনেল স্পাউটৰ লগত শিৱ লিংগবোৰ খোদিত কৰাৰ চেষ্টা চলোৱা হৈছিল। একেলগে অৰ্ধ ডজন শিৱ লিংগ বিদ্যমান।
নিয়মিত খনন কাৰ্যত প্ৰাপ্ত বুদ্ধৰ চিত্ৰযুক্ত থুপ আৰু পোড়ামাটিৰ ফলকবোৰ ইঙ্গিত দিয়ে যে বৌদ্ধধৰ্ম নিম্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত, বিশেষত খ্ৰীষ্টীয় যুগৰ প্ৰথম ভাগৰ সূৰ্য পাহাৰৰ আশেপাশে আৰু প্ৰৱৰ্তিত হৈছিল আৰু নৱম-শতাব্দীত খ্ৰীষ্টীয় দশম শতাব্দী লৈকে অব্যাহত আছিল। শতাব্দী খ্ৰীষ্টীয় পাল ৰাজবংশ (যিসকল বৌদ্ধধৰ্মৰ মহাযান তথা তান্ত্ৰিক বিদ্যালয় অনুসাৰী আছিল) অসম সহ ভাৰতৰ এখন বৃহত অংশত বিস্তৃত হৈছিল যাৰ ফলস্বৰূপ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ (অবিভক্ত অসম)-ৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু উশাহ নিশাহৰ বৌদ্ধধৰ্ম বিয়পাই পৰিছিল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ দক্ষিণ পাৰত পঞ্চৰত্ন, বাৰ্ভিটা গাঁও আৰু ভাইটবাড়ি (বৰ্তমান মেঘালয়ত) যেনে ওচৰৰ কিছুমান অঞ্চলত বৌদ্ধসকলৰ অৱশেষ পোৱা যায়, তেওঁলোকে এই সত্যক উন্নত কৰে।
খনন
right|thumb|শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰৰ জাননী বোৰ্ড thumb|শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰৰ ধ্বংসাৱশেষ ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক দল (এএচআই) ১৯৯৩ চনত শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰত খনন কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। কিন্তু প্ৰাথমিক কাৰ্যবোৰ প্ৰতি বছৰ সংক্ষিপ্ত সময়ৰ বাবে পৰিচালিত হৈছিল, কিন্তু কৰন্দা মুকুতা, কীৰ্তিমুখা, থুপৰ মূৰ্তি, টেৰাকটা মৰ্টাৰ-পেষ্টেল আৰু আচাৰসমূহত ব্যৱহৃত পাত্ৰবোৰ, নক্সাকৃত টাইলচ, অপ্চাৰাস, পূৰ্ণঘাট প্ৰভৃতি সহ বিস্ময়কৰ অৱকাশ প্ৰকাশিত হৈছিল।
কাউণ্টি কিউলেন
কাউণ্টি কিউলেন (Countee Cullen) আছিল এগৰাকী আমেৰিকান কবি, ঔপন্যাসিক, শিশু লেখক আৰু নাট্যকাৰ। তেওঁ বিশেষকৈ হাৰ্লম নৱজাগৰণৰ সময়ত সুপৰিচিত আছিল। নিজৰ কবি পৰিচিতিক এজন 'নিগ্ৰো কবি' হিচাপে সীমাবদ্ধ ৰাখিব নিবিচৰা আমেৰিকাৰ কৃষ্ণাঙ্গ কবিগৰাকীয়েই হ'ল কাউণ্টি কিউলেন।
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰ
খনন
১৯৯৬ আৰু ১৯৯৭ চনত খনন কাৰ্যবোৰ যেতিয়া সোণত আঘাত কৰে প্ৰত্নতাত্ত্বিসকলে মঠ (বিহাৰ) সহ এটা বৌদ্ধ থুপ আৱিষ্কাৰ কৰিছিল যিটো অনুমান কৰা হয় যে এইটো ৮ম - ৯ম শতাব্দীৰ (বৰ্তমানত বাংলাদেশত পাহাৰপুৰ থুপ সমকালীন) সম্পৰ্কিত।
কাউণ্টি কিউলেন
জন্ম
কাউণ্টি কিউলেনৰ জন্ম ১৯০৩ চনত হৈছিল আমেৰিকাত।
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰ
খনন
পিছৰ বছৰবোৰত খনন কাৰ্যৰ ফলত দুটা মন্দিৰ কমপ্লেক্সও পোৱা যায় যাৰ মাজত এটা হ'ল এটা ইট মন্দিৰ কমপ্লেক্স যিটো উত্তৰ-দক্ষিণ ফালৰ লগত সংযুক্ত থাকে। এই আয়তক্ষেত্ৰকাৰ ঘেৰ প্ৰাচীৰবোৰ অভয়াৰণ্য আৰু তিনিটা গঠনমূলক পৰ্যায়ত নিৰ্মিত বাৰাণ্ডাসহ কেইটামান ইটৰ অৱশেষক আৱদ্ধ কৰি ৰাখিছে। খননকাৰীসকলে কাষতে ভালেমান পুৰাকীৰ্তিও বিচাৰি পাইছিল যাৰ মাজত বেছিভাগ আছিল টেৰাকটা টাইলচ আৰু ফলক। প্ৰাচীন টেংকৰ ওচৰৰ মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ পৰা অসাধাৰণ আৱিষ্কাৰবোৰৰ মাজত আছে গণেশ আৰু মহিষাসুৰমৰ্দিনীৰ ভাস্কৰ্য।
কাউণ্টি কিউলেন
শিক্ষা
DeWitt Clinton High School
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰ
খনন
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰৰ দক্ষিণ পাদদেশত, খননকাৰীসকলে এটা শিলৰ বিশিষ্ট প্ৰাচীৰৰ পানীৰ কুণ্ড পাইছিল। এই জাতীয় প্ৰাচীন কুণ্ড গোটেই ভাৰতত বিয়পি পৰা বহু প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানবোৰত পোৱা গৈছে যিটো পানীৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰবাহক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰত বিচাৰি পোৱা এই কুণ্ডটো সম্ভৱত প্ৰাকৃতিক গুহাত খোদিত কৰা জৈন দেৱতাৰ উপাসনা কৰিব যোৱাৰ আগত ভক্ত তথা ভিখাৰীসকলৰ দ্বাৰা স্নান কৰিবলৈ আৰু অন্যান্য দৈনিক ওযু কৰিবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।
কাউণ্টি কিউলেন
বঁটা আৰু সন্মান
I have a Rendezvous with Life নামৰ কবিতাৰ বাবে পুৰস্কৃত হৈছিল।
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰ
খনন
খনন কাৰ্যৰ পৰা পোৱা বেছিভাগ পুৰাকীৰ্তি প্ৰদৰ্শনৰ বাবে এএচআই সেই স্থানত এটা জাদুঘৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। চাইট মিউজিয়ামত প্ৰদৰ্শিত এই ৯৬টা সংগ্ৰহৰ মাজত আছে গজসিংহ, মহিষাসুৰমৰ্দিনী, সজ্জিত সিংহ মূৰ, মাছ, মনুষ্য চিত্ৰৰ ফলক, পৌৰাণিক প্ৰাণী, কিৰ্তীমুখ, আমলক খণ্ড, পুষ্পশোভিত তথা জ্যামিতিক নক্সাবোৰ সজ্জিত টাইলচ ইত্যাদি।
কাউণ্টি কিউলেন
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:আমেৰিকান লেখক শ্ৰেণী:আমেৰিকান কবি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
শ্ৰী সূৰ্য পাহাৰ
বহিঃ সংযোগ
শ্ৰেণী:স্থাপত্য শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান শ্ৰেণী:অসমৰ সংৰক্ষিত স্মৃতিচিহ্ন শ্ৰেণী:গোৱালপাৰা জিলা
এলাম ইন্দিৰা দেৱী
এলাম ইন্দিৰা দেৱী (Elam Endira Devi, জন্ম:১ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৫৪) এগৰাকী ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্যশিল্পী আৰু নৃত্য প্ৰশিক্ষক। তেওঁ মণিপুৰী নৃত্যৰ লগত জড়িত। তেওঁ লাই হাৰাওবা আৰু মণিপুৰী ৰাসৰ পাৰদৰ্শিতাৰ বাবে বিশেষভাৱে জনাজাত। কলা আৰু সংস্কৃতিত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে ২০১৪ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মশ্ৰীৰে সন্মানিত কৰে।
জীৱনী
১৯৫৪ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মণিপুৰৰ ইম্ফলৰ খাৱাই নাগমপাল চিংজুবং লিৰকাত এলম ইন্দিৰা দেৱীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম এলম বিধুমণি সিং আৰু তেওঁৰ মাতৃৰ নাম হৈছে এলম ৰসমণি দেৱী। তেওঁ গুৰু লৌৰেম্বাম অমুইয়ামা সিঙৰ অধীনত আঠ বছৰ বয়সত মণিপুৰী নৃত্য শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ পিছত আৰ. কে. আক্সানা, মাইচনাম অমুবি সিং, থিংবাইজাম বাবু সিং আৰু থিয়াম তৰুণকুমাৰ সিঙৰ দৰে শিক্ষকসকলৰ অধীনত নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল। জৱাহৰলাল নেহৰু মণিপুৰ নৃত্য একাডেমীত যোগদান কৰাৰ আগতে তেওঁ ইম্ফলৰ ডিপ্লোমা পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে আৰ. কে. প্ৰিয়গোপাল চানা, য়মচান্বি মাইবি, থাম্বালংগ'উ, এন জি কুমাৰ মাইবি আৰু হ'বাম নগাংবিৰ অধীনত শিকাৰ সুযোগ পাইছিল। ১৯৬৭ চনত তেওঁ নৃত্যচাৰ্য ডিপ্লোমা পাঠ্যক্ৰমত উত্তীৰ্ণ হয়।
তেওঁ ১৯৭৯ চনত তেওঁৰ পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন বজাই ৰাখি গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক আৰু মণিপুৰী সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তেওঁ নৃত্যৰ সৈতে অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা যুৱ শিল্পী বৃত্তিৰ সহায়ত ১৯৭৯ চনত ৰাস আৰু ১৯৮৪ চনত লাই হাৰাওবাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰিছিল।
১৯৭২ চনত মেইতেই ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰা ছবি 'মাতাম্‌গী মণিপুৰ'ত তেওঁ নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। তেওঁ বহুতো আঞ্চলিক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তৰ্জাতিক মঞ্চত নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰিছে। তেওঁ বহুতো নাটক আৰু নৃত্য নাটিকাতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁৰ কিছুমান উল্লেখযোগ্য আন্তৰ্জাতিক প্ৰদৰ্শন হৈছে:
ইন্দিৰা দেৱী হওবাম মণিগোপাল সিঙৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল আৰু দম্পতীহালৰ তিনিজন পুত্ৰ আৰু দুগৰাকী কন্যা আছে।
মেইতেই পৰম্পৰাগত নৃত্য প্ৰশিক্ষণ বিদ্যালয় আৰু প্ৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ
ইন্দিৰা দেৱীয়ে ১৯৯৩ চনত ইম্ফলত মেইতেই পৰম্পৰাগত নৃত্য প্ৰশিক্ষণ স্কুল আৰু প্ৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছিল আৰু তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁ এই প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰিচালক পদত অধিষ্ঠিত। প্ৰতিষ্ঠানখন শাস্ত্ৰীয়, পৰম্পৰাগত নৃত্য আৰু বেলে নৃত্যৰ শিক্ষণৰ বাবে বিখ্যাত আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা স্বীকৃত।
পদবীসমূহ
এলম ইন্দিৰা দেৱীয়ে বিভিন্ন সময়ত গুৰুত্বপূৰ্ণ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াৰে ভিতৰত উল্লেখযোগ্যসমূহ হৈছে:
২০০৯ চনৰ পৰা তেওঁ ইউনেস্কো ক্লাব এছোচিয়েচন অফ ইণ্ডিয়াৰ আজীৱন সদস্য আৰু ১৯৮৯ চনৰ পৰা আকাশবাণী ইম্ফলত মণিপুৰী নৃত্যৰ বিশেষজ্ঞ ভাষ্যকাৰ হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰি আছে। তেওঁ ২০০১ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈ মণিপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শৈক্ষিক কৰ্মচাৰী মহাবিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ অতিথি প্ৰবক্তা হিচাপেও কাম কৰিছিল। আৰু বৰ্তমান জৱাহৰলাল নেহৰু মণিপুৰ নৃত্য একাডেমী মণিপুৰ, ইম্ফল ১৯৯৬ চনৰ পৰা এজন জ্যেষ্ঠ শিক্ষক হিচাপে কৰ্মৰত।
এলম ইন্দিৰা দেৱীয়ে মণিপুৰী নৃত্য আৰু সংস্কৃতিৰ ওপৰত চাৰিখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছে। তদুপৰি তেওঁ কেইবাটাও ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ত বিভিন্ন চেমিনাৰ আৰু সন্মিলনত বক্তৃতা প্ৰদান কৰিছে।
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মণিপুৰৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
মালী
মালী (Mali) ৰাক্ষস ৰজা সুকেশ আৰু গন্ধৰ্ব ৰাজকুমাৰী দেৱৱতীৰ সন্তান আছিল৷ তেওঁৰ দুজন ভাই আছিল মাল্যবান আৰু সুমালী। মালী বসুদা বিবাহ কৰাইছিল। তেওঁৰ ৪গৰাকী পুত্ৰৰ নাম আছিল ক্ৰমে- অনল, অনিল, হৰ আৰু সম্পাতী; যি পিছলৈ বিভীষণৰ মন্ত্ৰী হৈছিল৷
শিৱৰ পৰা বৰ প্ৰাপ্ত কৰি সুকেশৰ তিনি পুত্ৰ সুমালী, মাল্যবান আৰু মালী অহংকাৰী হৈ পৰিছিল আৰু দেৱতা, ঋষি-মুনিসকলক অত্যাচাৰ কৰিবলৈ লৈছিল৷ অত্যাচাৰ সহিব নোৱাৰি গন্ধৰ্ব, দেৱতাসকলে শিৱৰ ওচৰত গৈ সুকেশৰ তিনি পুত্ৰক বধ কৰিবলৈ কয় যদিও শিৱই সুকেশক লালনপালন কৰা হেতু সিহঁতক বধ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে আৰু ভগৱান বিষ্ণুৰ ওচৰলৈহে যাবলৈ কয়৷
দেৱতাসকলে মালীৰ ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰাৰ আগতে গোপন সূত্ৰে মালীয়ে এই খবৰ পায় আৰু সিঁহতেও দেৱতাসকল আক্ৰমণ কৰিবলৈ সাজু হৈ যায়৷ পিছত ভগৱান বিষ্ণু আৰু ৰাক্ষসসকলৰ মাজত এক ভয়ানক যুদ্ধ আৰম্ভ হয়৷ অৱশেষত বিষ্ণুৱে সুদৰ্শন চক্ৰৰে মালীক বধ কৰে৷ মালীৰ মৃত্যু হোৱা দেখি মালীৰ দুই ভাই মাল্যবান আৰু সুমালী যুদ্ধ ক্ষেত্ৰৰ পৰা পলাই যায়৷
ইয়াৰ পিছত ভগৱান বিষ্ণুৰ আদেশ মতে লংকাত কুবেৰে শাসন কৰিছিল।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ
ক’হিমা জিলা
ক’হিমা জিলা (pron:/ˈkəʊhɪˌmɑː or kəʊˈhiːmə/) ভাৰতৰ নাগালেণ্ড ৰাজ্যৰ এখন জিলা৷ এই জিলাখনৰ মূল অধিবাসীসকল আংগামী নগা জনজাতিৰ৷ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি নাগালেণ্ডৰ মুঠ এঘাৰখন জিলাৰ ভিতৰত ডিমাপুৰৰ পিছতে ক’হিমা দ্বিতীয় জনবসতিপূৰ্ণ জিলা৷
ইতিহাস
ভাৰতে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পূৰ্বে ক’হিমা ’নাগা হিলছ ডিষ্ট্ৰিক্ট’ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু এই জিলাৰ সদৰ ঠাই আছিল ক’হিমা৷
১৯৬১ চনৰ এক ডিচেম্বৰত নাগালেণ্ডৰ অন্যতম জিলা হিচাপে ক’হিমা জিলাৰ প্ৰতিষ্ঠা হয়৷ ১৯৭৩ চনত এই জিলাৰ পৰাই ফেক আৰু ৱখা জিলা আৰু ১৯৯৭ চনত ডিমাপুৰ জিলা সৃষ্টি কৰা হয়৷ অৱশেষত ২০০৩ চনৰ পেৰেণ জিলাৰ সৃষ্টিয়ে ক’হিমা জিলাৰ বৰ্তমানৰ ৰূপ দিয়ে৷
প্ৰশাসন
ক’হিমা জিলাৰ মূল প্ৰশাসনিক বিষয়া হ’ল উপায়ুক্ত (deputy commissioner)৷ প্ৰতিটো প্ৰশাসনিক চাৰ্কোলৰ তত্বাবধানৰ বাবে তেওঁৰ অধীনত বিভিন্ন সংযোজিত ডেপুটি কমিশ্যনাৰ (additional deputy commissioners) আৰু মহকুমা বিষয়া (sub-division officers; SDOs) থাকে৷ ইয়াৰ উপৰিও ক’হিমাৰ এটা জিলা নাগৰিক উন্নয়ন পৰিষদ (District Urban Development Agency) আছে৷
ক’হিমা জিলাখন আঠটা প্ৰশাসনিক চাৰ্কোল (administrative circles) ত বিভক্ত কৰা হৈছে- Tseminyu, Tsogin, Chiephobozou, Botsa, কেজ’চা (Kezocha), জখমা (Jakhama), Kohima Sadar আৰু Sechu-Zubza৷ এই চাৰ্কোলসমূহ চাৰিটা গ্ৰাম্য উন্নয়ন বিভাগ (Rural Development Blocks) ত বিভক্ত- ক’হিমা(Kohima Sadar আৰু Sechu-Zubza), Chiephobozou (Chiephobozou, Botsa আৰু কেজ’চাৰ কিছু অংশ), জখমা (জখমা আৰু কেজ’চাৰ বাকী অংশ) আৰু Tseminyu (Tseminyu আৰু Tsogin).
জনসংখ্যা
ক’হিমাৰ মূল অধিবাসী হৈছে আংগামী নগা আৰু ৰেংমা নগা জনজাতিৰ লোকসকল৷ <!-- ক’হিমা সদৰ (Kohima Sadar) চাৰ্কোল গঠন হৈছে ক’হিমা চহৰ, ক’হিমা গাওঁ, চিদিমা (Chiedema) আৰু চিদে মডেল গাৱেঁৰে৷ Tseminyu   চাৰ্কোল গঠিত হৈছে Tseminyu চহৰ,  আৰু অন্য ৩২ খন গাঁৱেৰে- Tesophenyu, Kandinu, Nsunyu, Tseminyu, Zisunyu, Phenshunyu, Sishunu, K. Station, Chunlikha, Terogunyu, Ziphenyu, Ehunnu, Kashanyu, Tseminyu South, Phenwhenyu, Rumensinyu, Khenyu, Sewanu, New Tesophenyu, Kashanyishi, Tsonsa, Ngvuphen, Gukhanyu, Yikhanu, Tseminyu Old Town, Henbenji, New Terogunyu, Khonibenzun, Likhwenchu, Guzinyu, Phenda আৰু Zunpha Mission Centre৷
Jakhama circle comprises the ten villages (and populations) of Viswema (7,417), Jakhama Hq (5,216), Khuzama (5,160), Jakhama Vill. (4,695), Kigwema (3,872), Phesama (3,061), Mima (2,149), Kigwe Town (1,228), Pfuchama (870), Sweba (388).
Chiephobozou circle comprises the eighteen villages (and populations) of Zhadima (3,184), Ciechama (3,172), Rusoma (1,903), Chiephobozou (1,841), Nerhema (1,678), Tsiese Basa (1,563), 4Th NAP Batt. Thiza (1,505), Meriema (1,233), Thizama (803), Tsiese Bawe (620), Viphoma (456), Nachama (422), Phekerkrie Bawe (301), Nerhe Model (301), Phezha (285), Ziezou (245), Phekerkrie Basa (147), Viphoma Basa (33).
Sechu-Zubza circle comprises the sixteen villages (and populations) of Sechu (4,460), Jotsoma (2,458), Phezhu (2,391), Mezoma (2,177), Khonoma (1,943), Peducha (1,087), Mengujuma (537), Kiruphema Basa (462), Sechuma (419), Thekrejuma (316), Sirhi Angami (286), Mezo Basa (285), Kiruphema Bawe (237), Dzuleke (156), Khonoma Basa (96), Hydro Project Station (59).
Kezocha circle comprises the ten villages (and populations) of Kidima (7,160), Sakhabama (2,857), Kezoma (2,117), Dihoma (1,550), Kezo Town (1,122), Kijumetouma (638), Kezo Basa (490), Mitelephe (245), Kijumetou Basa (149), Kezocha Hq (139).
Botsa circle comprises the ten villages (and populations) of Tuophema (2,236), Botsa (1,063), Gareiphema (952), Seiyhama (903), Teichuma (610), Tsiemekhuma Bawe (288), Tsiemekhuma Basa (283), Tuophe Phezou (132), Gareiphe Basa (122), Seiyha Phesa (106).
Tsogin circle comprises the seven villages (and populations) of Sendenyu (2,548), New Sendenyu (730), Tsosinyu (696), Rengmapani (627), Thongsunyu (464), Longwesunyu (429), Tsogin Hq (31). -->
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:নাগালেণ্ডৰ জিলা
চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ
চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ হৈছে এবিধ স্বয়ংক্ৰীয় বিদ্যুৎ নিয়ন্ত্ৰক যন্ত্ৰ যাৰ দ্বাৰা বৈদ্যুতিক বৰ্তনী (চাৰ্কিট)ক যিকোনো বিপদসংকুল পৰিৱেশ যেনে অ'ভাৰলোড অথবা চৰ্ট চাৰ্কিট আদিৰ পৰা সুৰক্ষা দিয়া হয় । ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্য্য হৈছে যিকোনো দোষী অৱস্থা অনুসন্ধান কৰা আৰু যথাক্ৰমে সেই অংশত বিদ্যুৎ কৰ্তন কৰা । "ফিউজ"ৰ দৰে ইয়াক প্ৰত্যেকটো কাৰ্য্যৰ বাবে সলনি কৰাব নালাগে । তাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক "ৰিচেট" (স্বয়ংক্ৰীয় বা অস্বয়ংক্ৰীয় ভাৱে) কৰি পুনৰ চলাচল কৰিব পাৰি । চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন "ছুইচগিয়াৰ"ৰ লৈকে বিভিন্ন আকাৰত পোৱা যায় ।
মায়'ডিয়া গিৰিপথ
নামৰ উৎপত্তি
শুনিবলৈ পোৱা যায়, এই ঠাইৰে বৰফৰ মাজতে মায়া নামৰ এগৰাকী নেপালী ছোৱালী হেৰাই গৈছিল। মায়াক আৰু কাহিনীও বিচাৰি পোৱা নগ'ল। পাহাৰৰ মাজত হেৰাই যোৱা মায়াৰ নাম অনুসৰিয়েই এই ঠাইখণ্ডৰ নাম মায়'ডিয়া ৰখা হ'ল।
চাৰ্কিট ব্ৰেকাৰ
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:বৈদ্যুতিক শক্তি
মায়'ডিয়া গিৰিপথ
তুষাৰপাত
সাধাৰণতে নৱেম্বৰ মাহত আৰম্ভ হোৱা মায়'ডিয়াৰ তুষাৰপাত মাৰ্চ মাহলৈকে বৰ্তি থাকে। প্ৰবল তুষাৰপাত দেখিবলৈ পোৱা যায় জানুৱাৰী-ফেব্ৰুৱাৰী মাহত।
পৰ্যটন
মায়'ডিয়া গিৰিপথৰ সৌন্দৰ্য সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভিতৰতে লেখত ল'বলগীয়া। বৰফেৰে ঢাক খাই থকা পাহাৰবোৰে গোটেই পৰিৱেশটোকে নৈসৰ্গিক নান্দনিকতাৰে পূৰ্ণ কৰি তোলে। ৰয়িঙৰ পৰা মায়'ডিয়ামুখী পথটোৰ যাত্ৰাই পৰ্যটকসকলক এক অভিযানসদৃশ শিহৰণ আনি দিয়ে। বাটতে অতিক্ৰম কৰা ঘূৰণীয়া বাৰ গোলাই(Twelve-Necked Point)-য়েও যাত্ৰীসকলক মায়'ডিয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিয়ে।
অভিযানপ্ৰিয় ব্যক্তিসকলৰ বাবে মায়'ডিয়া এখন ভ্ৰমণ কৰিবলগীয়া ঠাই। অৱশ্যে পৰ্যটকৰ বাবে সকলো জৰুৰীকালীন সুবিধা আৰু যাৱতীয় ব্যৱস্থা এতিয়ালৈকে সম্ভৱ হৈ উঠা নাই। সেয়েহে প্ৰচণ্ড শীতপ্ৰৱাহৰ সময়ত মায়'ডিয়ালৈ গ'লে পৰ্যটকসকলক নিত্য-ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰী লগতে লৈ যাবলৈ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। যেনে-খুৱাবস্তু, পানী, প্ৰাথমিক চিকিৎসাৰ সামগ্ৰী আদি। মায়'ডিয়াক এক আদৰ্শ পৰ্যটনস্থলী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ অৰুণাচল চৰকাৰে যৎপৰোনাস্তি চেষ্টা চলাই আছে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশ শ্ৰেণী:গিৰিপথ শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী
শ্বসন (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)
শ্বসন বুলিলে তলৰ অৰ্থবোৰো প্ৰকাশ কৰে:
লীলাৱতী শইকীয়া বৰা
লীলাৱতী শইকীয়া বৰা একাধাৰে ভাষাবিদ,অনুবাদক, গল্পকাৰ, কবি, সম্পাদক, অধ্যাপক৷ তেখেতে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা অধ্যাপক হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে৷ তেখেতে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য বিষয়ক ১০খন তাত্ত্বিক গ্ৰন্থ প্ৰণয়ন কৰাৰ লগতে ৮খন গ্ৰন্থ সম্পাদনা কৰিছে৷ সৃষ্টিশীল সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনতো তেওঁৰ অৱদান আছে৷ তেখেতে এখন চুটিগল্প বিষয়ক গ্ৰন্থ, তিনিখন কবিতা পুথি লিখাৰ উপৰি দুখনকৈ চুটিগল্পৰ গ্ৰন্থ, এখন উপন্যাস অনুবাদ কৰিছে৷
বৈবাহিক জীৱন
তেখেতৰ বিবাহ হয় ১৯৭৪ চনৰ ৮ ডিচেম্বৰ তাৰিখে৷ স্বামীৰ নাম গল্প সৌৰভ খ্যাত যতীন বৰা৷
ৰাজহুৱা কাম-কাজ
১০ বছৰ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ সাহিত্য চ’ৰাৰ সভানেত্ৰী (১৯৯৫-২০০৫) ১৮ বছৰ জালুকবাৰী শাখা লেখিকা সমাৰোহ সমিতিৰ প্ৰিতষ্ঠাপক সভানেত্ৰী (১৯৯৬-২০১৩) হাতীগাঁও মহিলা অধ্যয়ন চক্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভানেত্ৰী, ২০১৫ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ষ্টাফ কলেজত তিনিটা অনুশীলন পাঠ্যক্ৰমৰ সংযোজক৷ ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অতিথি অধ্যাপক
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমীয়া গল্পকাৰ
পুৰুষোত্তম ঠাকুৰ
পুৰুষোত্তম ঠাকুৰ (ইংৰাজী Purushottam Thakur) শংকৰদেৱৰ পুত্ৰ ৰমানন্দৰ সন্তান আছিল। অনিৰুদ্ধ দাসৰ 'গুৰু-বৰ্ণনা'মতে সাতত্ৰিশ বছৰ বয়সত পুৰুষোত্তম ঠাকুৰ জনিয়ালৈ যায় আৰু তাতে থাকি বাৰজন মহন্ত পাতে। জনিয়াত ছবছৰমান থকাৰ পিছত কোচবিহাৰৰ ভেলাডোৱাৰত সত্ৰঘৰ কৰি থাকেগৈ।
জন্ম
১৪৮৩ শকৰ ফাগুনৰ সাত তাৰিখে শংকৰদেৱৰ পুত্ৰ ৰমানন্দৰ সন্তান পুৰুষোত্তমৰ জন্ম হয়।
সাহিত্যৰাজি
পুৰুষোত্তম ঠাকুৰে বৰগীতৰ আৰ্হিৰে কিছু গীত আৰু 'নৱ-ঘোষা'নামে এখনি ঘোষা পুথি ৰচনা কৰে। এওঁ আনৰ ওপৰত ৰোহ কৰি 'নৱ-ঘোষা' ৰচনা কৰিছিল;পিছত নিজৰ ভুল বুজিব পাৰি পুথিখন এপাত এপাতকৈ জুইত দিবলৈ ধৰে। বৰভকতি নামে এজন ভক্তই তাকে দেখি বাকী থকা পাতখিনি ৰক্ষা কৰে। 'নৱ-ঘোষা'খনি মাধৱদেৱৰ 'নাম-ঘোষা'ৰ মানৰ ৰচনা নহলেও ঠায়ে ঠায়ে পুৰুষোত্তম ঠাকুৰৰ ভক্তি-প্ৰৱণ কবিত্বৰ প্ৰকাশ দেখা পোৱা যায়। ইয়াত 'নাম-ঘোষা'ত নথকা বিল্বমঙ্গলৰ কৃষ্ণ-স্তোত্ৰ আদিৰ ভাঙনি সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। 'সন্তসাৰ' আৰু 'বুঢ়া-ভাষ্য' নামে দুখন পুথিও পুৰুষোত্তম ঠাকুৰৰ নামত চলা দেখা যায়।
ৰাক্ষস
ৰাক্ষস হিন্দু বিশ্বাসৰ মতে এক দানৱীয় প্ৰাণী। ৰাক্ষসসকলে পিছলৈ বৌদ্ধ বিশ্বাসতো স্থান পালে। ৰাক্ষসসকলে মানুহ ভক্ষণ কৰাৰ কথাও কোৱা হয়। স্ত্ৰী ৰাক্ষসক ৰাক্ষসী বোলা হয় আৰু মানৱ ৰূপ ধৰা ৰাক্ষসীক মনুষ্য-ৰাক্ষসী। কেতিয়াবা অসুৰ আৰু ৰাক্ষস একে বুলি কোৱা হয়।
বৈদিক আৰু পৌৰাণিক আখ্যানত
কোৱা হয় যে সত্য যুগৰ শেষৰ ফালে ব্ৰহ্মাৰ নিদ্ৰাৱস্থাৰ শ্বাসৰ পৰা ৰাক্ষসৰ সৃষ্টি হ'ল। ৰাক্ষসসকলে ৰক্ত ইমানেই ভাল পাইছিলে যে জন্ম হৈয়ে তেওঁলোকে ব্ৰহ্মাকে খাবলৈ ধৰিলে। ব্ৰহ্মাই চিঞৰিলে "ৰক্ষাম" (যাৰ অৰ্থ সংস্কৃতত ৰক্ষা কৰা) আৰু বিষ্ণু তেওঁক ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰকট হ'ল। বিষ্ণুৱে ৰাক্ষসসকলক পৃথিবীলৈ খেদি দিলে।
তেওঁলোকৰ ভাষিক উৎস ঋকবেদৰ ৮৭ নং স্তুতিত পোৱা যায়। তাত তেওঁলোকক মানৱ মাংস ভক্ষণ কৰা যতুধনৰ লগত মিলোৱা হৈছে।
কোনো কোনোৱে ৰাক্ষসসকলক কাশ্যপৰ বংশৰ বুলি কয়, পিছে শৈল্পিক কাৰণত বেদত তেনে কোনো উল্লেখ নাই। সম্ভৱ যে বেদৰ সৃষ্টিৰ সময়ত ৰাক্ষস কাশ্যপৰ বংশৰ হোৱাৰ কথা প্ৰচলিত আছিল যদিও বংশৰ ধাৰণা বেদৰ লিখনশৈলীৰ বাবে সম্পূৰ্ণ বিদেশী আছিল সেয়েহে হয়টো যদিও পুৰাণ আদিত ৰাক্ষসক কাশ্যপৰ বংশধৰ বুলি কোৱা হয়, বেদে সেই কথা নকয়।
উৎস
কাশ্যপৰ বিবাহ দক্ষৰ ১৩জনী কন্যাৰ সৈতে হৈছিল, যাৰ মাজত আছিল অদিতি, দিতি আৰু দনু।
হিন্দু কাব্যত
ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ জগতত ৰাক্ষসসকল আছিল এক জনবহুল গোষ্ঠী। ভাল আৰু বেয়া, দুয়ো প্ৰকাৰৰে ৰাক্ষসৰ উদাহৰণ পোৱা যায়। ৰাক্ষসসকলে যুদ্ধত ভাল আৰু বেয়া, দুয়ো পক্ষৰ হৈ যুদ্ধ কৰিছিল। তেওঁলোক অতি শক্তিশালী যোদ্ধা, নিপুণ জাদুকৰ আৰু মায়াবী আছিল। ৰাক্ষসসকলে মায়াৰে এনে দৃশ্য সৃষ্টি কৰিছিল যি বিশ্বাস কৰোঁতা বা সত্য নজনাসকলৰ বাবে একেবাৰে সত্য যেন লাগিছিল। কিছু ৰাক্ষসক মানৱ ভক্ষণকাৰী বুলি কোৱা হয়।
ৰাক্ষসসকলক প্ৰায় পৰাধীন সৈনিকৰ ৰূপত দেখুৱা হৈছিল। পিছে কিছু ৰাক্ষসে অত্যন্ত বল অৰ্জন কৰি নায়ক বা অধিনায়ক হিচাপে খ্যাতি লাভ কৰিলে।
ৰামায়ণত
লংকাৰ যুদ্ধ ৰাৱণৰ ৰাক্ষস সেনা আৰু ৰামৰ বানৰ সেনাৰ মাজত হৈছিল।
ৰামায়ণত কবন্ধ, তাৰক, সূৰ্পনখা, মৰিচ, সুবাহু, খৰ, ইন্দ্ৰজিৎ আদি ৰাক্ষসৰো ভূমিকা আছিল।
মহায়ানা বৌদ্ধ সাহিত্যত
লটাচ সূত্ৰত বুদ্ধদেৱে কিছু ৰাক্ষস ভগ্নীক সূত্ৰটোৰ সুৰক্ষাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁলোকে সুৰক্ষাৰ বাবে জাদুকৰী ধৰণীও শিকালে।
জাপানী পৰম্পৰাত ৰাক্ষসক ৰাচেৎচু(羅刹) বোলা হয়।
বিভিন্ন ভাষাত ৰাক্ষস
ইণ্ড'নেচিয়ান আৰু মালায় ভাষাত ' ৰাক্সাচা 'ৰ অৰ্থ "বিশালকায় মানুহ", "ডাঙৰ" বা "বৃহৎ আৰু শক্তিশালী" বা "ৰাক্ষস"। Indonesian and Malay are very closely related languages with significant Sanskrit influence.
বঙালী ভাষাত ' ৰাখচ 'ৰ অৰ্থ এনে ব্যক্তি যিয়ে কোনো লাজ বা বোজা অনুভৱ নকৰাকৈ খায়। তেনেদৰে মালায় আৰু ইণ্ড'নেচিয়ান ভাষাতো " ৰাকুচ "ৰ অৰ্থ লুভীয়া।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি শ্ৰেণী:ৰাক্ষস
ঝুম নৃত্য
ঝুম নৃত্য (Jhum Dance) বিভিন্ন পাহাৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত পৰম্পৰাগত নৃত্য৷ ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ কেইবাটাও জনগোষ্ঠীৰ উপৰি বাংলাদেশৰ গাৰোসকলৰ মাজতো ঝুম নৃত্যৰ প্ৰচলন আছে৷ এই নৃত্যৰ কেইবাটিও ধাপ আছে৷ প্ৰত্যেকটি ধাপ বা পৰ্বৰ দ্বাৰা ঝুম খেতিৰ মাটি নিৰ্বাচনৰ পৰা শস্য চপোৱালৈ সকলো কাম নৃত্যৰ মাজেৰে পৰিৱেশন কৰি দেখুওৱা হয়৷ মুঠ ১৯টা জনগোষ্ঠী বাস কৰা ত্ৰিপুৰাৰ ত্ৰিপুৰী, হালাম, নোৱাতিয়া, মলসুম আৰু গাৰোসকলৰ মাজত ঝুম নৃত্যৰ প্ৰচলন বেছি৷ ই এবিধ কৃষিভিত্তিক নাচ৷
হালাম উপজাতি
হালামসকলে ঝুম নৃত্যক “লুইনিংওম’’ নৃত্যও বোলে৷ তেওঁলোকে মুঠ ৭টি পৰ্বৰে এই নৃত্য সামৰে৷ (১) ৰামেসু ওত্(ঝুম চোৱা), (২) পাম্-আবাত্( ঝুম কটা), (৩) চাং আতু (ধান ৰোৱা), (৪) লাইয়েচুন (শস্য ৰক্ষা কৰা), (৫) সাং আত্ (ধান কটা), (৬) আনচিল্ (মৰণা মৰা), (৭) ডু পেইল’ (ঘৰলৈ ধান বৈ অনা)৷
নোৱাতিয়াসকল
ত্ৰিপুৰাৰ নোৱাতিয়াসকলৰ মাজতো ঝুম নৃত্যৰ প্ৰচলন আছে৷ তেওঁলোকৰ পুৰুষসকলে হাতত দা লৈ চাৰি মাত্ৰাত পদ সঞ্চালন কৰি শাৰী পাতি নৃত্যস্থলীলৈ আহে আৰু এটা কাঠি পুতি মাটি নিৰ্বাচন কৰি একেই লয়তে নৃত্যস্থলী এৰি যায়৷ পিছত পুন একেই ছেঁৱতে আহি এটা আঁঠু মাটিত লগাই বহি দা ধাৰ দিয়ে আৰু শেষত মাটি চুই নমস্কাৰ কৰি আঁতৰি যায়৷ তাৰ পিছৰ পৰ্ববোৰত ছোৱালীয়েও অংশ গ্ৰহণ কৰে আৰু মুঠ আঠটি পৰ্বত ঝুম খেতিৰ সকলো কৰ্ম কৰি দেখুৱায়৷
মলসুম উপজাতি
ঝুম নৃত্য মলসুম উপজাতিৰ একমাত্ৰ কৃষিভিত্তিক নাচ৷ ইয়াত মুঠ ১২টা পৰ্ব আছে৷ চেমতাং (দা ধাৰ দিয়া), লৌয়াত্ (হাবি কটা), লৌহল্ (জুই দিয়া), মাংৰুথম্ (ছাই পৰিষ্কাৰ কৰা), সংতু (দান ৰোৱা), লীচুনু (ধাননিৰ বন নিৰোৱা), সংঅত্ (ধান কটা), চংহিনচইয়াত্ (ধান বৈ অনা), আইহিংচৈতা ( ঘৰলৈ ধান অনা) আদি৷ মলসুম উপজাতিয়ে কপাহৰ খেতিৰ বাবেও নৃত্য পৰিৱেশন কৰে৷ কপাহৰ বীজ আনি তাৰপৰা সূতা কাটি কাপোৰ বোৱালৈ বিভিন্ন পৰ্ব নৃত্যৰ মাজেৰে দেখুওৱা হয়৷
গাৰো উপজাতি
গাৰো উপজাতিৰ মাজত মুঠ ৭টি পৰ্বত ঝুম নৃত্য সামৰা হয়৷ গাৰোসকল তিব্বতৰ পৰা অহা৷ নৃত্যত তাকো দেখুওৱা হয়৷ দা ধাৰ কৰা, জংগল কটা, ধান ৰোৱা, ধান কটাৰ পাছত “বিনি পূজা’’ৰ বাবে খৰি সংগ্ৰহ কৰা, তাৰ পিছত আনন্দোৎসৱ কৰা আদি নৃত্যৰ মাজেৰে দেখুওৱা হয়৷
তথ্য সূত্ৰ
শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰী সংস্কৃতি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য
চায়েণ্টিফিক টেম্পেৰামেণ্ট
চায়েণ্টিফিক টেম্পেৰামেণ্ট ‘চায়েণ্টিফিক টেম্পেৰামেণ্ট’ হৈছে অসমৰ চৰকাৰী পঞ্জীয়নভূক্ত বিজ্ঞান আৰু বিজ্ঞান মানসিকতাৰ বিকাশ আৰু প্ৰসাৰৰ বাবে কৰ্মৰত অগ্ৰণী সামাজিক অনুষ্ঠান। বিজ্ঞান শিক্ষাৰ বাবে ‘চায়েণ্টিফিক টেম্পেৰামেণ্ট’ সংস্থাই সামাজিক মাধ্যম, চ’চিয়েল মিডিয়াৰ মাধ্যমেৰে বিভিন্ন কাম কৰি আহিছে। সেইদৰে এই সংস্থাৰ পৰাই ‘অনুৰণন’ শীৰ্ষক এখন ই-আলোচনী প্ৰকাশ হৈ আছে। এই আলোচনীখনেই হৈছে অসমৰ প্ৰথম বিজ্ঞান ভিত্তিক ই-আলোচনী। ই-আলোচনীখনৰ ISSN হৈছে- ২৫২৮-২০০৫৫।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ৱেবছাইট
শ্বসন (শৰীৰতত্ত্ব)
শৰীৰতত্বত শ্বসন (Respiration) হৈছে জীৱৰ কলাৰ ভিতৰত কোষলৈ বায়ুমণ্ডলৰ পৰা অক্সিজেন আৰু বিপৰীত দিশত কাৰ্বন ডাই অক্সাইডৰ পৰিবহন প্ৰক্ৰিয়া।
শ্বসনৰ শৰীৰতাত্বিক বৰ্ণনা আৰু জৈৱৰাসায়নিক বৰ্ণনা একে নহয়। জৈৱৰাসায়নিক শ্বসন হৈছে কোষীয় শ্বসন: শৰ্কৰা আৰু অক্সিজেনৰ বিক্ৰিয়াৰ ফলত পানী, কাৰ্বন ডাই অক্সাইড আৰু 38ATP (শক্তি) উৎপাদন কৰা পৰিপাক ক্ৰিয়া, যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে শক্তি আহৰণ কৰা। জীৱৰ কোষীয় শ্বসনৰ বাবে দৈহিক শ্বসন অতি আৱশ্যক। কোষীয় শ্বসন জীৱৰ কোষৰ ভিতৰত সংঘটিত হয় আনহাতে দৈহিক শ্বসনে জীৱ আৰু বাহ্যিক পৰিৱেশৰ মাজত গেছৰ আদান-প্ৰদানেৰে সমন্বয় সাধন কৰে।
শ্বাসক্ৰিয়া (হাঁওফাঁওৰ জৰিয়তে হোৱা বাতায়ন আৰু শ্বাস-নিশ্বাসক সাঙুৰি লয়), দৈহিক শ্বসনৰ এটা অংশ। প্ৰকৃততে, শ্বাসক্ৰিয়া আৰু বাতায়ন, শ্বসনৰ সমাৰ্থক শব্দ নহয়, বিশেষাৰ্থক শব্দহে (অৱশব্দ); কিন্তু এই যথাৰ্থতা সাধাৰণতে অনুসৰণ কৰা নহয়। আনকি স্বাস্থ্য সেৱাতো এই যথাৰ্থতা অনুসৰণ কৰা দেখা নাযায় কাৰণ, শ্বসন হাৰ (respiratory rate, RR) হৈছে এটা বহু ব্যৱহৃত পদ, যদিও প্ৰকৃতাৰ্থত ই বাতায়ন হাৰহে হোৱা উচিত।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:শৰীৰতত্ত্ব
ঘুমৰ
ঘুমৰ বা ঘুমাৰ (Ghoomar) ৰাজস্থানৰ এটা পৰম্পৰাগত লোক নৃত্য। ভীল জনগোষ্ঠীয় লোকসকলে ইয়াক সৰস্বতী দেৱীৰ পূজাত প্ৰচলন কৰিছিল যিটো পিছলৈ আন আন ৰাজস্থানী জনগোষ্ঠীয়েও আকোৱালি লৈছিল৷ এই নৃত্যটো মূলতঃ ভীল জাতিৰ মহিলাসকলে পৰিৱেশন কৰে৷ নৃত্যৰ সময়ত তেওঁলোকে মূৰত দীঘল ওৰণী লয় আৰু ঘাগৰা পৰিধান কৰে৷ এই নৃত্যত সাধাৰণতে এটা বহল বৃত্তৰ ভিতৰলৈ আৰু বাহিৰলৈ যোৱাৰ সময়ত নৃত্য পৰিৱেশনকাৰীসকলে বেলে নাচৰ দৰে এখন ভৰিত ভৰ দি ঘূৰি ঘূৰি প্ৰৱেশ কৰে। ’ঘূৰি’ শব্দৰ হিন্দী প্ৰতিশব্দ “ঘুমনা’’৷ শব্দটোৱে নৃত্যশিল্পীসকলৰ ঘূৰ্ণীবতাহৰ দৰে গতিৰ বৰ্ণনা কৰে আৰু ইয়ে “ঘুমৰ’’ শব্দৰ মূল উৎস৷ পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতি অনুসৰি নৱবিবাহিত কইনাক নতুন বৈবাহিক ঘৰলৈ আদৰণি জনোৱাৰ লগে লগে কইনাই ঘুমৰ নাচিব বুলি আশা কৰা হয়।. ঘুমৰ নৃত্য প্ৰায়ে বিশেষ অনুষ্ঠানত, যেনে বিয়া, উৎসৱ আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত পৰিৱেশন কৰা হয়৷ ঘুমৰ নৃত্য কেইবাঘণ্টা ধৰি পৰিৱেশন কৰা হয়৷
ঘুমৰ লোক নৃত্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে সত্ৰমপুৰৰ মহাৰাণী ৰাজমাতা গোভৰ্ধন কুমাৰীয়ে ১৯৮৬ চনত “গংগাউৰ ঘুমৰ নৃত্য একাডেমী’’ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল৷ ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক কলাৰ প্ৰতি তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে পদ্মশ্ৰীৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান প্ৰদান কৰে, ২০০৭ চনত৷ যি ঘুমৰ নৃত্য ভীল জাতিয়ে সৰস্বতী বন্দনাৰ বাবে পৰিৱেশন কৰিছিল, পাছলৈ সমগ্ৰ ৰাজস্থানী লোকে ইয়াক আঁকোৱালি লৈছিল আৰু সমগ্ৰ জাতিটোৰ ই পৰম্পৰাগত নৃত্য হৈ পৰিছিল৷
পৰম্পৰাগত নৃত্য হিচাপে ঘুমৰত প্ৰায়ে “গৰ্বাণ্ড’’, “পড়িনা’’, “ৰুমাল’’ আৰু “মৰ বলে ৰে’’ আদি পৰম্পৰাগত গীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। গীতবোৰ ৰাজকীয় কিংবদন্তি বা তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাৰ বিষয়ে বৰ্ণিত গীতো হ’ব পাৰে৷
ৰক্তদল
thumb|right|435px|লোহিত ৰক্ত কণিকাৰ পৃষ্ঠত ABO এণ্টিজেনৰ উপস্থিতি-অনুপস্থিতি চাই ৰক্তদল আংশিকভাৱে নিৰ্ণয় কৰা হয়। ৰক্তদল (বা তেজৰ গ্ৰুপ) তেজৰ এক শ্ৰেণীবিভাজন। লোহিত ৰক্ত কণিকাৰ পৃষ্ঠত কিছুমান এণ্টিজেন আৰু প্লাজমাত তেনে এণ্টিবডিৰ উপস্থিতি-অনুপস্থিতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই বিভাজন কৰা হয়। ৰক্তদল প্ৰণালী ভেদে এই এণ্টিজেন প্ৰ'টিন, কাৰ্ব'হাইড্ৰেট, গ্লাইক'প্ৰ'টিন বা গ্লাইক'লিপিড হ'ব পাৰে। ইয়াৰে কোনো কোনো এণ্টিজেন আন কলাৰ কোষতো থাকে। ৰক্ত কণিকাৰ পৃষ্ঠত থকা এনে কেইবাটাও এণ্টিজেন এটা এলিল (allele)ৰ পৰা উদ্ভুত হৈ এটা ৰক্তদল প্ৰণালী গঠন কৰে। ৰক্তদলত পিতৃ-মাতৃ দুয়োজনৰ অৱদান থাকে। ইণ্টাৰনেচনেল ছ'ছাইটী অৱ ব্লাড ট্ৰান্সফিউজন ((ISBT) সংস্থাই এতিয়ালৈকে ৩৬টা মানৱ ৰক্তদল পদ্ধতি আৰু ৩৪৬টা এটিজেন চিনাক্ত কৰিছে। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দুটা ৰক্তদল প্ৰণালী হৈছে ABO আৰু Rh ৰক্তদল পদ্ধতি।
ৰক্তদল পদ্ধতি
এটা সম্পূৰ্ণ ৰক্তদল বৰ্ণনা কৰিবলৈ হ'লে লোহিত ৰক্ত কণিকাৰ পৃষ্ঠত থকা প্ৰায় ৩০টা উপাদান উল্লেখ কৰিব লাগিব আৰু এজন লোকৰ ৰক্তদল তেজত এণ্টিজেনৰ ভিন ভিন মিশ্ৰণত ফুটি উঠে। সাধাৰণতে এজন মানুহৰ জীৱনকালত একেটা ৰক্তদলেই থাকে, কাচিৎ সংক্ৰমণ, কৰ্কট ৰোগ বা স্ব-অনাক্ৰম্য ৰোগত এণ্টিজেনৰ সালসলনি হৈ ৰক্তদলো সলনি হ'ব পাৰে।   অস্থি মজ্জা সংস্থাপনৰ (bone marrow transplant) পাছতো ৰক্তদল সলনি হ'ব পাৰে। এজন মানুহে অন্য ABO প্ৰকাৰৰ মানুহৰ পৰা অস্থি মজ্জা গ্ৰহণ কৰিলে (যেনে- A গোটৰ ৰোগীয়ে O গোটৰ মজ্জা), ৰোগীৰ ৰক্তদলো দিয়াজনৰ দললৈ সলনি হ'ব।
কিছুমান ৰক্তদল আন ৰোগৰ লগত জড়িত হ'ব পাৰে। যেনে- কে'ল (Kell) এণ্টিজেন মেক্‌লিয়ড ছীন্দ্ৰ'মৰ ৰোগীত প্ৰায়ে পোৱা যায়। আকৌ কিছুমান ৰক্তদলে ৰোগত আক্ৰান্ত হোৱা-নোহোৱাত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। যেনে- ডাফী (Duffy) এণ্টিজেন নথকা লোকত কিছুমান মেলেৰিয়া প্ৰজাতিয়ে আক্ৰান্ত কৰিব নোৱাৰে।
ABO ৰক্তদল পদ্ধতি
right|thumb|350px|ABO blood group system: diagram showing the carbohydrate chains that determine the ABO blood group
ABO ৰক্তদল পদ্ধতিত দুবিধ এণ্টিজেন আৰু দুবিধ এণ্টিবডি জড়িত থাকে। এণ্টিজেন দুবিধ এণ্টিজেন A আৰু B। এণ্টিবডি দুবিধ এণ্টিবডি A আৰু B। এণ্টিজেনবোৰ লোহিত ৰক্ত কণিকাৰ পৃষ্ঠত থাকে আৰু এণ্টিবডি ৰক্তপ্ৰৰসত (প্লাজমা) থাকে। এইদৰে সকলো মানুহকে চাৰিটা গোটত ভগাব পাৰি- এণ্টিজেন A থকা লোক (A গ্ৰুপ), এণ্টিজেন B থকা লোক (B গ্ৰুপ), A আৰু B দুইটা এণ্টিজেন থকা লোক (AB গ্ৰুপ) আৰু এটাও এণ্টিজেন নথকা লোক (O গ্ৰুপ)। এইসকল লোকৰ তেজত থকা এণ্টিবডি এনেধৰণৰ:
একে এণ্টিজেন আৰু এণ্টিবডিৰ মাজত এগ্লুটিনেচন বিক্ৰিয়া (এণ্টিজেন-এণ্টিবডি বিক্ৰিয়া) হয় (যেনে, A এণ্টিজেনে A এণ্টিবডিৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰে আৰু B এণ্টিজেনে B এণ্টিবডিৰ লগত বিক্ৰিয়া কৰে)।
মানুহৰ ৰক্ত সংচাৰণৰ বাবে ABO ৰক্তদল পদ্ধতি সকলোতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ। ধাৰণা কৰা হয় যে ABO IgM প্ৰকাৰৰ এণ্টিবডিবোৰ জীৱনৰ প্ৰথম বছৰত খাদ্য, বেক্টেৰিয়া, ভাইৰাছ আদি পাৰিবেশক কাৰকৰ সংস্পৰ্শলৈ আদি সৃষ্টি হয়। তথাপি নৱজাতকৰ বাবেও ৰক্তদল সামঞ্জস্য পৰীক্ষা কৰা হয়। কাৰ্ল লেণ্ডষ্টেইনাৰে ১৯০১ চনত প্ৰথম এই ৰক্তদলৰ বিষয়ে প্ৰকাশ কৰোঁতে গোটবোৰৰ নাম A/B/C দিছিল; পাছলৈ "C"টো "O" নাম দিয়ে।
Rh ৰক্তদল পদ্ধতি
Rh পদ্ধতি (Rhৰ অৰ্থ Rhesus) মানুহৰ ৰক্ত সংচাৰণত দ্বিতীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি। ইয়াৰে মূল Rh এণ্টিজেনবিধ D কাৰণ ই আনবোৰতকৈ বেছিকৈ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰণালীৰ প্ৰতিক্ৰিয়া উৎপন্ন কৰিব পাৰে। D-ঋণাত্মক লোকৰ (অৰ্থাৎ Rh নিগেটিভ) স্বাভাৱিকভাৱে কোনো Rh এণ্টিবডি নাথাকে। কিন্তু গৰ্ভধাৰণৰ সময়ত গৰ্ভৰ শুশুৰ তেজ মাকলৈ আহিলে, বা D-ধণাত্মক লোকৰ তেজ ঋণাত্মক লোকে গ্ৰহণ কৰিলে এণ্টিবডি উৎপন্ন হ'ব। Rh(D) এণ্টিজেনৰ উপস্থিতি-অনুপস্থিতি + বা − চিনেৰে দেখুওৱা হয়। যেনে A− গ্ৰুপ মানে ABO প্ৰকাৰ A আৰু Rh (D) এণ্টিজেন নাই।
আন ৰক্তদল পদ্ধতি
ইণ্টাৰনেচনেল ছ'ছাইটী অৱ ব্লাড ট্ৰান্সফিউজন সংস্থাই এতিয়ালৈকে প্ৰায় ৩৬টা ৰক্তদল পদ্ধতি চিনাক্ত কৰিছে। ABO আৰু Rh এণ্টিজেনৰ লগতে আন বহু এণ্টিজেন লোহিত ৰক্ত কণিকাৰ পৃষ্ঠত থাকে। যেনে এজন মানুহ AB, D পজিটিভ, আৰু একেসময়তে M আৰু N পজিটিভ (MNS পদ্ধতি), K পজিটিভ (Kell পদ্ধতি), Lea বা Leb নিগেটিভ (লিৱিছ পদ্ধতি) আদি হ'ব পাৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান
তুলসী
তুলসী হৈছে লেমীয়াছী (Lamiaceae) পৰিয়ালৰ এবিধ সুগন্ধী ঔষধি উদ্ভিদ। ইয়াক ভাৰত উপমহাদেশীয় অঞ্চলত থলুৱাভাৱে দেখিবলৈ পোৱা যায়। তুলসীৰ বৈজ্ঞানিক নাম হল ওছিমাম তেনুইফ্লোৰাম (Ocimum tenuiflorum) বা ওছিমাম  ছেংকটাম (Ocimum Sanctum)। তুলসীক ইংৰাজীত 'হোলী বেছিল' (Holy Basil) বুলি জনা যায়। সৰু সৰু সেউজীয়া নাইবা বেঙুনীয়া পাত আৰু ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ নোমেৰে আৱৰা ডালেৰে সৈতে তুলসী গছ প্ৰায় ৩০ ৰ পৰা ৬০ ছে.মি. ওখ হোৱা দেখা যায়।
তুলসীৰ পাত উপবৃত্তকাৰ, প্ৰায় ৫ ছে.মি. দীঘল। ফুল বেঙুনীয়া, ৰেছিমী (Raceme) গঠনৰ। ভাৰত আৰু নেপালত তুলসীৰ দুটা উপ-প্ৰজাতিৰ খেতি কৰা হয়- সেউজীয়া পাতৰ শ্ৰী বা লক্ষ্মী তুলসী আৰু বেঙুনীয়া পাতৰ কৃষ্ণ তুলসী।
তুলসীক এক পৱিত্ৰ উদ্ভিদহিচাপে ধৰ্মীয় আৰু ঔষধিগুণগত কাৰণত ৰোপণ কৰা হয়। তুলসীৰ পৰা এবিধ সুগন্ধী তেলো (essential oil) নিষ্কাষন কৰা হয়। ভাৰত উপমহাদেশীয় অঞ্চলত তুলসীক বনদৰব হিচাপে বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তুলসীৰ পাতৰ পৰা এবিধ বিশেষ হাৰ্বেল চাহো(herbal tea) প্ৰস্তুত কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মৰ বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাত তুলসীৰ এক বিশেষ স্থান আছে। ইয়াক সততে পূজাৰ সামগ্ৰীহিচাপে বিভিন্ন ধৰণে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ওছিমাম টেনুইফ্লোৰামৰ এবিধ উপ-প্ৰজাতিৰ তুলসীক শ্যামদেশীয় ৰন্ধন প্ৰকৰণত (Thai cuisine) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক ইংৰাজীত থাই হোলী বেছিল (Thai holy basil) বুলি জনা যায়। ইয়াৰ বাহিৰেও থাই বেছিল (Thai basil) বুলি এবিধ বুলি অন্য এবিধ তুলসীৰ উপপ্ৰজাতিও আছে, ই পিছে ওছিয়াম বেছিলিকাম (Ocimum basilicum) নামৰ তুলসী প্ৰজাতিৰহে উপপ্ৰজাতি। <!--
Genetics
left|thumb|Close-up of tulasi leaves left|thumb|Tulasi flowers DNA barcodes of various biogeographical isolates of Tulsi from the Indian subcontinent are now available. In a large-scale phylogeographical study of this species conducted using chloroplast genome sequences, a group of researchers from Central University of Punjab, Bathinda have found that this plant originates from North Central India. The finding is especially interesting, as this region has played important roles in the religious and cultural uprising of India, and the present discovery might suggest the evolution of Tulasi is related with the cultural migratory patterns in the Indian subcontinent.
In Hinduism
Tulasi leaves are an essential part in the worship of Vishnu and his avatars, including Krishna and Rama, and other male Vaishnava deities such as Hanuman, Balarama, Garuda and many others. Tulasi is a sacred plant for Hindus and is worshipped as the avatar of Lakshmi. Water mixed with the petals is given to the dying to raise their departing souls to heaven. Tulasi, which is Sanskrit for "the incomparable one", is most often regarded as a consort of Krishna in the form of Lakshmi. According to the Brahma Vaivarta Purana, tulasi is an expression of Sita. <sup class="noprint Inline-Template " style="white-space:nowrap; " contenteditable="false">[ <span title="A more detailed citation is required. (November 2012)">full citation needed ] There are two types of tulasi worshipped in Hinduism: "Rama tulasi" has light green leaves and is larger in size; "Shyama tulasi" has dark green leaves and is important for the worship of Hanuman. Many Hindus have tulasi plants growing in front of or near their home, often in special pots. Traditionally,  tulasi is planted in the centre of the central courtyard of Hindu houses. It is also frequently grown next to Hanuman temples, especially in Varanasi. <sup class="noprint Inline-Template " style="white-space:nowrap; ">[ <span title="A more detailed citation is required. (November 2012)">full citation needed ]
According to Vaishnavas, it is believed in Puranas that during Samudra Manthana, when the gods win the ocean-churning against the asuras, Dhanvantari comes up from the ocean with Amrita in hand for the gods. Dhanvantari, the divine healer, sheds happy tears, and when the first drop falls in the Amrita, it forms tulasi. In the ceremony of Tulasi Vivaha, tulasi is ceremonially married to Krishna annually on the eleventh day of the waxing moon or twelfth of the month of Kartika in the lunar calendar. This day also marks the end of the four-month Chaturmas, which is considered inauspicious for weddings and other rituals, so the day inaugurates the annual marriage season in India. The ritual lighting of lamps each evening during Kartika includes the worship of the tulasi plant, which is held to be auspicious for the home. Vaishnavas especially follow the daily worship of tulasi during Kartik. In another legend, Tulasi was a pious woman who sought a boon to marry Vishnu. Lakshmi, Vishnu's consort, cursed her to become a plant in earth. However, Vishnu appeased her by giving her a boon that she would grace him when he appears in the form of Shaligrama in temples.
Vaishnavas traditionally use Hindu prayer beads made from tulasi stems or roots, which are an important symbol of initiation. Tulasi rosaries are considered to be auspicious for the wearer, and believed to put them under the protection of Hanuman. They have such a strong association with Vaishnavas, that followers of Hanuman are known as "those who bear the tulasi round the neck".
In India, the use of tulasi in culinary preparations is not encouraged by most Vaishnava communities as it is considered to be sacred (however, tulasi leaves offered to Krishna may be eaten raw by themselves). According to followers of ISKON, movement even uprooting or cutting a branch of a live tulasi tree is considered to be a great offense. However, leaves may be plucked only for offering to Krishna. The combination of tulasi with meat in food preparations is considered to be extremely offensive and disrespectful.
Ayurveda
Tulasi (Sanskrit:-Surasa) has been used for thousands of years in Ayurveda for its diverse healing properties. It is mentioned in the Charaka Samhita, an ancient Ayurvedic text.Tulsi is considered to be an adaptogen, balancing different processes in the body, and helpful for adapting to stress. Marked by its strong aroma and astringent taste, it is regarded in Ayurveda as a kind of "elixir of life" and believed to promote longevity.
Tulasi extracts are used in ayurvedic remedies for a variety of ailments. Traditionally, tulasi is taken in many forms: as herbal tea, dried powder, fresh leaf or mixed with ghee. Essential oil extracted from Karpoora tulasi is mostly used for medicinal purposes and in herbal cosmetics.
Thai cuisine
The best-known dish made with this herb is phat kaphrao (Thai: ผัดกะเพรา ) — a stir-fry of Thai holy basil with meats, seafood or, as in khao phat kraphao, with rice.
Insect repellent
For centuries, the dried leaves have been mixed with stored grains to repel insects. In Sri Lanka this plant is used as a mosquito repellent. Sinhala: Maduruthalaa
Pharmacological study
Isolated O. sanctum extracts have some antibacterial activity against E. coli, S. aureus and P. aeruginosa. -->
References
শ্ৰেণী:গুল্ম শ্ৰেণী:ঔষধি উদ্ভিদ
কবীৰবড়
কবীৰবড় (ইংৰাজী: Kabirvad) হৈছে নৰ্মদা নদীৰ এটা সৰু নদী দ্বীপত অৱস্থিত এজোপা বট গছ। ই ভাৰতৰ গুজৰাটৰ ভাৰুচ জিলাত অৱস্থিত। এই গছ আৰু ঠাইখন পঞ্চদশ শতিকাৰ ৰহস্যবাদী-কবি কবীৰৰ সৈতে জড়িত, আৰু স্থানত কবীৰক উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই ঠাইখন ধৰ্মীয় স্থানৰ লগতে জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলী।।
ইতিহাস
আলেকজেণ্ডাৰ দ্য গ্ৰেটৰ এজন এডমিৰেল নিয়াৰকাছে নৰ্মাদা নদীৰ পাৰত থকা এটা বৃহৎ নমুনাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, সম্ভৱতঃ কবীৰবড়। গছজোপাৰ চালি ইমানেই বিস্তৃত আছিল যে ইয়াত ৭ হাজাৰ মানুহক আশ্ৰয় দিয়া হৈছিল। পিছলৈ জেমছ ফৰ্বছে (১৭৪৯–১৮১৯) তেওঁৰ প্ৰাচ্য স্মৃতিগ্ৰন্থত (১৮১৩–১৮১৫) ইয়াৰ পৰিধি প্ৰায় ৬১০ মিটাৰ (২,০০০ ফুট) আৰু ইয়াৰ ডাল ৩,০০০ তকৈ অধিক বুলি বৰ্ণনা কৰে। বৰ্তমান ইয়াৰ চালিৰ আয়তন ১৭,৫২০ মিটাৰ বৰ্গফুট (৪.৩৩ একৰ), পৰিধি ৬৪১ মিটাৰ (২,১০৩ ফুট)।
ভৰুচৰ পৰা শুক্লতীৰ্থ হৈ ঝানোৰলৈ কবীৰবড় নামেৰে জনাজাত এখন ঠাই আছে। ইয়াৰ পৰা নাও যাত্ৰাই মানুহক নদী দ্বীপলৈ লৈ আহে। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি গুজৰাটৰ ভাৰুচ জিলাৰ মংগলেশ্বৰৰ ওচৰৰ শুক্লতীৰ্থ গাঁৱত জীৱন আৰু তত্ত্ব নামৰ দুজন ব্ৰাহ্মণ ভাতৃ আছিল। এদিন দুয়ো ভাতৃয়ে এজন প্ৰকৃত সাধুক বিচাৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।  তেনে কৰিবলৈ তেওঁলোকে নিজৰ চোতালত বেন গছৰ শুকান ডাল এটা ৰোপণ কৰিলে আৰু অনুমান কৰিলে যে যিজন সাধুই শুকান ডালটোক সেউজীয়া কৰি তুলিব তেওঁ প্ৰকৃত সাধু হ'ব।  শেষত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে কবীৰ চাহাব জীয়ে শিপাটো সেউজীয়া কৰি পেলাইছিল আৰু সেয়েহে তেওঁ এজন প্ৰকৃত সাধু। সেই কিংবদন্তি অনুসৰি এই শিপাৰ বিকাশ ঘটি কবীৰবড় পৰিণত হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী
ভণ্ডামি
ভণ্ডামি (Hypocrisy) হ'ল নিজে যি নহয় তাৰ অভিনয় কৰা বা যি নহয় সেইটো বিশ্বাস কৰা। ১২০০ চনৰ আশে-পাশে ইংৰাজী ভাষাত "ভণ্ডামি" শব্দটো প্ৰৱেশ কৰে, যাৰ অৰ্থ আছিল "গুণসম্পন্ন বা মঙ্গলজনকৰ অভিনয় কৰা পাপ"(the sin of pretending to virtue or goodness)। আজিৰ তাৰিখত "ভণ্ডামি" বুলিলে প্ৰায়ে এনে আচৰণৰ পোষকতা কৰা বুলি কোৱা হয় যিবোৰ কোনোৱে পালন নকৰে। শব্দটোৱে আন ধৰণৰ অভিনয়কো বুজাব পাৰে, যেনে: প্ৰকৃত ধৰ্মপৰায়ণ বা নৈতিক প্ৰেৰণাতকৈ প্ৰশংসাৰ আকাংক্ষাৰ বাবে ধৰ্মপৰায়ণ বা নৈতিক আচৰণত লিপ্ত হোৱা।
ভণ্ডামিৰ সংজ্ঞা ভিন্ন। নৈতিক মনোবিজ্ঞানত ই হৈছে নিজৰ প্ৰকাশিত নৈতিক নিয়ম আৰু নীতি মানি চলাত ব্যৰ্থ হোৱা। ব্ৰিটিছ ৰাজনৈতিক দাৰ্শনিক ডেভিদ ৰানচিমেনৰ মতে, "অন্য প্ৰকাৰৰ ভণ্ডামি প্ৰতাৰণাৰ ভিতৰত আছে নিজৰ অভাৱ থকা জ্ঞানৰ দাবী,বৰ্তাই ৰাখিব নোৱাৰা সামঞ্জস্যৰ দাবী; নিজৰ ওচৰত নথকা আনুগত্যৰ দাবী, নিজৰ ওচৰত নথকা পৰিচয়ৰ দাবী।" আমেৰিকাৰ ৰাজনৈতিক সাংবাদিক মাইকেল গেৰ্চনে কয় যে ৰাজনৈতিক ভণ্ডামি হৈছে "জনসাধাৰণক বোকা পানী খোৱাবলৈ আৰু ৰাজনৈতিক লাভালাভ কৰিবলৈ সচেতনভাৱে মুখা ব্যৱহাৰ কৰা"।
মানৱ ইতিহাসৰ আৰম্ভণিৰে পৰাই 'ভণ্ডামি' লোকপ্ৰজ্ঞা আৰু প্ৰজ্ঞা সাহিত্যৰ বিষয় হৈ আহিছে। ক্ৰমান্বয়ে ১৯৮০ চনৰ পৰা ই আচৰণ অৰ্থনীতি, জ্ঞান বিজ্ঞান, সাংস্কৃতিক মনোবিজ্ঞান, সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ, নৈতিকতা, বিৱৰ্তন মনোবিজ্ঞান, নৈতিক মনোবিজ্ঞান, ৰাজনৈতিক সমাজবিজ্ঞান, ধনাত্মক মনোবিজ্ঞান, সামাজিক মনোবিজ্ঞান, আৰু সমাজবিজ্ঞান সামাজিক মনোবিজ্ঞান আদিৰ অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰতো কেন্দ্ৰীয় হৈ পৰিছে।
ব্যুৎপত্তি
ভণ্ডামি শব্দটো গ্ৰীক ὑπόκρισις (hypokrisis) ৰ পৰা আহিছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে "ঈৰ্ষাপৰায়ণ", "নাটক-অভিনয়", "অভিনয় কৰা", "কাপুৰুষ" বা "স্বচ্ছ"। ভণ্ড শব্দটো গ্ৰীক শব্দ ὑποκριτής (hypokritēs) ৰ পৰা আহিছে, যিটো ὑποκρίνομαι (hypokrinomai κρίση, "বিচাৰ" »κριτική (kritikē), সম্ভৱতঃ), "critics"), "critics")ৰ সৈতে জড়িত।
নতুবা, শব্দটো গ্ৰীক উপসৰ্গ hypo-,যাৰ অৰ্থ "তলত", আৰু krinein ক্ৰিয়া, যাৰ অৰ্থ "চালনি বা সিদ্ধান্ত লোৱা"ৰ মিশ্ৰণ। এইদৰে মূল অৰ্থটোৱে চেকনি বা সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ক্ষমতাৰ অভাৱ বুজাইছিল।
ইতিহাস
১৮ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ইংৰাজী ৰাজনৈতিক ইতিহাসত ভণ্ডামি এটা প্ৰধান বিষয় হৈ পৰিছিল। ১৬৮৯ চনৰ সহনশীল আইনখনে কিছুমান অধিকাৰৰ অনুমতি দিছিল যদিও ইয়াৰ ফলত প্ৰটেষ্টেণ্ট অসংগতসকলক (যেনে: কংগ্ৰেগেচনেলিষ্ট আৰু বেপ্টিষ্ট) পদবী গ্ৰহণকে ধৰি গুৰুত্বপূৰ্ণ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰা হৈছিল। পদবী বিচৰা ননকনফৰ্মিষ্টসকলে নিষেধাজ্ঞাৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ বছৰত এবাৰ এংলিকান চেক্ৰেমেণ্ট গ্ৰহণ কৰিছিল। হাই চাৰ্চৰ এংলিকানসকলে ক্ষুব্ধ হৈ ১৭১১ চনত 'Occasional Conformity Act 1711'ৰ দ্বাৰা তেওঁলোকে "মাজে মাজে অনুকূল" বুলি কোৱা কামটোক নিষিদ্ধ কৰে।
আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অপপ্ৰচাৰ যুদ্ধত জাপানে আমেৰিকাত জাপানীসকলৰ কাৰাগাৰ শিবিৰৰ অন্যায়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি আমেৰিকাৰ ভণ্ডামিক আক্ৰমণ কৰিছিল। ৰেডিঅ’ টকিঅ’ই জোৰ দি কয় যে শিবিৰসমূহে গণতান্ত্ৰিক আদৰ্শ আৰু ন্যায্য খেলৰ প্ৰতি থকা ভণ্ডামি আমেৰিকাৰ দাবী উন্মোচন কৰে।
মনোবিজ্ঞান
ভণ্ডামি বহুদিনৰ পৰাই মনোবিজ্ঞানীসকলৰ আগ্ৰহৰ বিষয় হৈ আহিছে।
কাৰ্ল গুষ্টাভ য়ুং
চুইজাৰলেণ্ডত কাৰ্ল য়ঙে (১৮৭৫–১৯৬১) ভণ্ডামিৰ কাৰণ হিচাপে সেইসকলক আঙুলিয়াই যিসকলে নিজৰ স্বভাৱৰ আন্ধাৰ বা ছাঁৰ দিশটোৰ বিষয়ে সচেতন নহয়।  য়ঙে লিখিছে-
প্ৰতিজন ব্যক্তিক বিপ্লৱ, আভ্যন্তৰীণ বিভাজন, বিদ্যমান ব্যৱস্থাটোক উফৰাই পেলোৱা আৰু নবীকৰণৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু খ্ৰীষ্টান প্ৰেমৰ ভণ্ডামি বা সামাজিক দায়বদ্ধতাৰ অনুভূতি বা ব্যক্তিগত প্ৰতি অচেতন আগ্ৰহৰ বাবে আন যিকোনো সুন্দৰ সুৰীয়া শব্দৰ তলত নিজৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ ওপৰত জোৰ কৰি নহয় ক্ষমতা।য়ঙে আৰু কয়:
সকলো পৰিস্থিতিতেই নিজৰ ব্যক্তিত্বৰ সম্পূৰ্ণ দখলত থকাটো এটা সুবিধা, নহ’লে দমন কৰা উপাদানবোৰ কেৱল কোনোবা অগুৰুত্বপূৰ্ণ সময়ত নহয়, আমি আটাইতকৈ সংবেদনশীল হোৱা ঠাইতহে আন ঠাইৰ বাধা হিচাপে সৃষ্টি হ’ব। যদি মানুহক নিজৰ স্বভাৱৰ ছাঁৰ ফালটো স্পষ্টকৈ চাবলৈ শিক্ষিত কৰিব পৰা যায়, তেন্তে হয়তো আশা কৰা হ’ব যে তেওঁলোকেও নিজৰ সতীৰ্থ মানুহক ভালদৰে বুজিবলৈ আৰু ভাল পাবলৈ শিকিব। অলপ কম ভণ্ডামি আৰু অলপ বেছি আত্মজ্ঞানে আমাৰ ওচৰ-চুবুৰীয়াৰ প্ৰতি সন্মানতহে ভাল ফল দিব পাৰে; কাৰণ আমি সকলোৱে নিজৰ স্বভাৱৰ ওপৰত কৰা অন্যায় আৰু হিংসা আমাৰ সতীৰ্থলৈ হস্তান্তৰ কৰাৰ প্ৰৱণতা অতিশয় বেছি।
সামাজিক মনোবিজ্ঞান
সামাজিক মনোবিজ্ঞানীসকলে সাধাৰণতে ভণ্ডামিক মনোভাৱ আৰু/বা আচৰণৰ অসামঞ্জস্যৰ উদাহৰণ হিচাপে লয়। সেই অনুসৰি বহুতো সামাজিক মনোবিজ্ঞানীয়ে ভণ্ড চিন্তা আৰু আচৰণৰ প্ৰতি ব্যক্তিৰ বিদ্বেষৰ ব্যাখ্যাত অসঙ্গতিৰ ভূমিকাক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ব্যক্তিক ভণ্ডামিৰ স্থিতি এৰাই চলিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰা হয় যাতে অসঙ্গতিৰ নেতিবাচক চালক অৱস্থাটোক ৰোধ কৰিব পৰা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, যুৱ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ মাজত কণ্ডম ব্যৱহাৰৰ সম্পৰ্কে কৰা এক অসঙ্গতিভিত্তিক অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে প্ৰৰোচিত ভণ্ডামিয়ে কণ্ডম ক্ৰয় আৰু ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।
নতুবা কিছুমান সামাজিক মনোবিজ্ঞানীয়ে ব্যক্তিবিশেষে কৰা ভণ্ডামিক নেতিবাচকভাৱে চায় বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে; কাৰণ ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ভণ্ডসকলে তেওঁলোকৰ নৈতিক মংগলৰ বিষয়ে ভুৱা সংকেত প্ৰদান কৰিছে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞান শ্ৰেণী:সমাজ বিজ্ঞান শ্ৰেণী:মানৱ কাৰ্যকলাপ শ্ৰেণী:মানৱ আচৰণ
জামাই ষষ্ঠী
জামাই ষষ্ঠী (Jamai Sasthi) হিন্দু বঙালীসকলৰ পৰম্পৰাগত সাংস্কৃতিক লৌকিক আচাৰ। জেঠ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ ষষ্ঠী তিথিত এই আচাৰ পালন কৰা হয়। এই দিনটোত বিবাহিত জীয়ৰী আৰু জোৱায়েকক নিমন্ত্ৰণ কৰি আপ্যায়ন কৰা হয়। এনেকৈয়ে জোৱায়েকক সন্তুষ্ট কৰি ৰখাৰ চেষ্টাত ষষ্ঠীপূজাৰ লৌকিক প্ৰথাই হৈ উঠে বঙালীসকলৰ জেঠ মাহৰ উৎসৱ।
ইতিহাস
ভাৰতবৰ্ষ তথা দক্ষিণ এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশত এসময়ত এনে সংস্কাৰ আছিল যে যিমান দিন বিবাহিত কন্যা পুত্ৰৱতী নহয়, সিমান দিন তেওঁ মাক-দেউতাকৰ ঘৰলৈ নাহে। এনে ৰীতিৰ এটা সমস্যা এয়ে আছিল যে সন্তান ধাৰণ কৰিব নোৱাৰিলে বা জন্মতে সন্তানৰ মৃত্যু হ’লে মাক-দেউতাকে বিবাহিত জীয়েক নিজৰ ঘৰলৈ আহিবলৈ দীৰ্ঘদিন অপেক্ষা কৰিব লাগিছিল। সেয়েহে বিবাহিত কন্যাৰ মুখ দৰ্শন কৰিবলৈ জেঠ মাহৰ শুক্লা ষষ্ঠীৰ দিনটোকে বাচি ল’লে জামাই ষষ্ঠী হিচাপে। সেই দিনটোত জোৱাই আৰু কন্যাক নিমন্ত্ৰণ কৰি আপ্যায়ন কৰা হয়। কন্যাৰ মুখ দৰ্শন কৰাৰ লগতে মা ষষ্ঠীৰো পূজা কৰা হয়, যাতে কন্যাই শীঘ্ৰেই পুত্ৰৱতী হয়।
কথিত আছে যে এটা পৰিয়ালত দুজনী ঘৈণী আছিল। দুই ঘৈণীৰ মাজত সৰুজনী লোভী আছিল। তেওঁ সদায় ঘৰত যিখিনি ভাল বস্তু ৰন্ধাবঢ়া হয়, সেইখিনি লুকাই খাই পেলায় আৰু মেকুৰীৰ ওপৰত দোষ জাপে। মেকুৰী হ’ল ষষ্ঠীদেৱীৰ বাহন। নিজৰ বাহন মেকুৰীৰ ওপৰত এনে মিছা বদনাম জাপি দিয়াত ক্ৰুদ্ধ হৈ দেৱীয়ে সৰু ঘৈণীৰ সন্তানৰ প্ৰাণ কাঢ়ি নিয়ে। মনৰ দুখত সৰু ঘৈণী ভাঙি পৰে। পিছত এজনী বুঢ়ীৰ ভেশচন ধৰি দেৱী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। তেওঁ নিজৰ ভুল বুজিব পাৰি অনুতপ্ত হোৱাত দেৱী ষষ্ঠীয়ে সন্তানটো ওভতাই দিয়ে। পিছে ঘটনাবোৰ জানিব পাৰি শহুৰৰ ঘৰৰ মানুহবোৰে ক্ষুব্ধ হৈ তেওঁৰ মাক-দেউতাকৰ ঘৰলৈ যোৱাত বাধা দিয়ে। ষষ্ঠী পূজাৰ দিনা জীয়ৰীৰ মুখ দৰ্শন কৰিবলৈ আগ্ৰহী মাক-দেউতাকে তেওঁলোকৰ জীয়েক-জোৱায়েকক তেওঁলোকৰ ঘৰলৈ নিমন্ত্ৰণ আগবঢ়ায়। তেনেকৈয়ে এই দিনটোৱে জামাই ষষ্ঠী নামে পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াৰ পুনৰমিলন বা আনন্দৰ দিন হিচাপে উদযাপন কৰা হয়।
তাৎপৰ্য
জামাই ষষ্ঠীৰ দিনা শাহুৱেকে অৰ্থাৎ কন্যাৰ মাকে ষষ্ঠী দেৱীক সন্তুষ্ট কৰাৰ অৰ্থে পূজা কৰে আৰু তেওঁৰ কন্যা আৰু জামাতাৰ সৌভাগ্য আৰু সমৃদ্ধিৰ বাবে আশিস বিচাৰে। শাহুৱেকে জোৱায়েকক আমিষ, নিৰামিষ বিধেবিধে ব্যঞ্জন, মিষ্টান্ত আদিৰে ভূড়িভোজন কৰায়। কন্যা আৰু জোৱায়েকক উপহাৰো দিয়া হয়। জামাই ষষ্ঠী এটা পৰিয়ালৰ সকলো একত্ৰিত হোৱাৰ আৰু সকলোৱে একেলগে এসাজ খোৱাৰ দিন হিচাপে উদযাপন কৰা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:পশ্চিম বংগৰ সংস্কৃতি শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি
মোককচাং জিলা
মোককচাং জিলা (Mokokchung; Pron:/ˌməʊkɒkˈtʃʌŋ/) ভাৰতৰ নাগালেণ্ড ৰাজ্যৰ এখন জিলা৷ এই জিলাৰ সদৰঠাই হৈছে মোককচাং টাউন৷ এই জিলাখনৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ অধিবাসীয়ে আও নগা জনজাতিৰ৷ জিলাখনৰ উত্তৰে অসম, পশ্চিমে ৱখা জিলা, পূবে লংলেং আৰু টুৱেনচাং জিলা আৰু দক্ষিণে জুন্হেব’ট’ জিলা অৱস্থিত৷
ইতিহাস
ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ সময়ত মোককচাং জিলা নাগা হিলছ ডিষ্ট্ৰিক্টৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল৷ এই জিলাৰ অধীনতে ১৮৮৯ চনত মোককচাং মহকুমা গঠন কৰা হয়৷ ভাৰতে স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পিছত ১৯৫৭ চনত এই জিলাৰ পৰা মোককচাং, ক’হিমা আৰু টুৱেনছাং অংশই পৃথক জিলা হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে৷ ১৯৬৩ চনত নাগালণ্ড ভাৰতৰ ১৬ তম জিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়৷ ১৯৭৩ চনত মোককচাং জিলাৰ একাংশ পৃথক কৰি জুন্হেব’ট’ আৰু ৱখা জিলা হিচাপে ঘোষণ কৰা হয়৷
ভৌগোলিক অৱস্থান
thumb|মোককচাং টাউন
মোককাং জিলাৰ মুঠ মাটিকালি ১৬১৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জিলাখনত মুঠ ছটা পৰ্বতশ্ৰেণী আছে৷ পৰ্বতসমূহ প্ৰায় ইটো সিটোৰ সমান্তৰাল ভাৱে অৱস্থিত৷ জিলাখন ৯৪.২৯ আৰু ৯৪.৭৬ দ্ৰাঘিমাংশ আৰু ২৬.২০ আৰু ২৬.৭৭ অক্ষাংশত অৱস্থিত৷ এই জিলাৰ মূল উপত্যকাবোৰ হৈছে Tsurang, Changki আৰু Milak উপত্যকা৷ কৃষি আৰু উদ্যোগৰ ফালৰ পৰা নাগালেণ্ড ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ উন্নত জিলাসমূহৰ ভিতৰত এই জিলা প্ৰধান৷ জিলাখনৰ কৃষিৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰধান অঞ্চলসমূহ হ’ল  Changki-Longnak, Tsurang, Milak আৰু Dikhu উপত্যকা অঞ্চল৷ Tuli-Milak আৰু Changki-Longnak উপত্যকা উদ্যোগৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়া অঞ্চল৷
প্ৰশাসন
মোককচাং জিলাৰ সদৰ ঠাই মোককচাং টাউনত অৱস্থিত৷ জিলাখনৰ মূল প্ৰশাসনিক বিষয়া হৈছে উপায়ুক্ত (Deputy Commissioner)।
জিলাখনৰ মুঠতে চাৰিটা মহকুমা আছে: মোককচাং (Mokokchung), তুলি (Tuli), Mangkolemba আৰু Changtongya৷ এই মহকুমাসমূহ নটা প্ৰশাসনিক বৃত্ত (administrative/revenue circles ) বিভক্ত কৰা হৈছে - Ongpangkong, Tuli, Chuchuyimlang, Changtongya, Mangkolemba, Kubolong, Alongkima, Longchem আৰু Merangmen.
ইয়াৰ উপৰিও জিলাখনৰ ছটা গ্ৰাম্য উন্নয়ন ব্লক (Rural Development Block, RDBs) আছে৷ Longchem আৰু Kubolong চাৰ্কোলৰ নিজা গ্ৰাম্য উন্নয়ন ব্লক আছে৷ Alongkima, Mangkolemba আৰু Merangmen মিলি Mangkolemba গ্ৰাম্য উন্নয়ন ব্লক; Tuli, Changtongya আৰু Chuchuyimlang মিলি Changtongya গ্ৰাম্য উন্নয়ন ব্লক গঠিত হৈছে৷
জনসংখ্যা
২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি মোককচাং জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১৯৪,৬২২ জন৷ গতিকে জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা ভাৰতৰ মুঠ ৬৪০ খন জিলাৰ ভিতৰত এই জিলাৰ স্থান ৫৯১ তম৷ এই জিলাৰ প্ৰতি ১০০০ জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯২৫ গৰাকী৷ জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৯১.৬%৷
এই জিলাৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোক (৯৫%) খ্ৰীষ্টান ধৰ্মাৱলম্বী৷ নাগালেণ্ডৰ জিলাসমূহৰ ভিতৰত এই জিলাই পোনপ্ৰথমে খ্ৰীষ্টানধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে৷
জিলাখনৰ লোকসকলৰ প্ৰধান ভাষা জংলী আও (Jungli Ao)৷ অন্যান্য প্ৰচলিত উপভাষাসমূহ হৈছে Mongsen Ao আৰু Changki ভাষা৷
২০০১ চলৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৪.৬%৷ জিলাখনত প্ৰতি ১০০০ গৰাকী পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ১০০৪ গৰাকী৷ গতিকে ভাৰতৰ জিলাসমূহৰ ভিতৰত এই জিলাৰ লিংগৰ হাৰ সপ্তম স্বাস্থ্যকৰ হাৰ বুলি পৰিগণিত হয়৷
জিলাখনৰ মূল চহৰসমূহ হৈছে মোককচাং, তুলি টাউন ( Tuli), Changtongya আৰু Tsudikong৷
অৰ্থনীতি
জিলাখনৰ মূল ঔদ্যোগিক অঞ্চলসমূহ হৈছে Changki উপত্যকা, Tsurang উপত্যকা, নিম্ন Milak-Tuli অঞ্চল আৰু Dikhu-Chichung উপত্যকা৷
মোককচাং জিলাৰ মূল কৃষিৰ উৎপাদনসমূহ গৈছে চাউল, গোমধান, বিলাহী আৰু কমলা৷
জিলাখনত ৪২ খন প্ৰাথমিক, মাধ্যমিক চৰকাৰী বিদ্যালয়, ১০ খন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিদ্যালয়, দুখন চৰকাৰী মহাবিদ্যালয় আৰু দুখন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মহাবিদ্যালয় আছে৷
সংস্কৃতি
মোককচাং জিলাৰ মূল উৎসৱ দুটা হৈছে Moatsü আৰু Tsüngremong৷
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:নাগালেণ্ডৰ জিলা
পিতৃ-মাতৃ পূজন দিৱস
পিতৃ-মাতৃ পূজন দিৱস ভাৰতীয় আধ্যাত্মিক নেতা আশাৰামে ২০০৭ চনত আৰম্ভ কৰিছিল ভেলেণ্টাইন দিৱসৰ বিকল্প হিচাপে। প্ৰতি বছৰে ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক পালন কৰা হয়। ই সংস্কৃত শব্দ মাতৃ (मातृ, mātṛ) আৰু পিতৃ (पितृ, pitŕ)-ৰ পৰা অহা।
ইতিহাস
এই দিৱস পোন প্ৰথমে ২০০৭ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত আহমেদাবাদৰ আশাৰামৰ গুৰুকুলত উদযাপন কৰা হৈছিল। গণেশৰ দ্বাৰা শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ পূজনৰ আৰ্হিতে এই উৎসৱ।