cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
প্ৰাচীন গ্ৰীচ
সামাজিক গাঁথনি
ক্ৰীতদাসসমূহৰ কোনো ক্ষমতা বা মৰ্যাদা নাছিল। তেওঁলোকে গৰাকীৰ অনুমতিসাপেক্ষে পৰিয়াল আৰু নিজা সম্পত্তি ৰাখিব পাৰিছিল। তেওঁলোকৰ কোনো ৰাজনৈতিক অধিকাৰ নাছিল। ধ্ৰুপদী এথেন্সৰ জনসংখ্যাৰ ৪০-৮০% ক্ৰীতদাস আছিল। সৰহসংখ্যক পৰিয়ালে ঘৰুৱা পৰিচাৰক বা বনুৱা হিচাপে ক্ৰীতদাস ৰাখিছিল। ক্ৰীতদাসসমূহক মাৰ-ধৰ কৰা বা হত্যা কৰা নিষেধ আছিল। নগৰ-ৰাজ্যসমূহে আইনসঙ্গতভাৱে ক্ৰীতদাস ৰাখিছিল। এনে ক্ৰীতদাসসমূহৰ স্বাধীনতা ব্যক্তিগতভাৱে ৰখা ক্ৰীতদাসতকৈ ওপৰখাপৰ আছিল আৰু তেওঁলোকে নিজৰ নিজৰ গাইগুটীয়া কামসমূহ কৰিছিল। স্পাৰ্টাত হেলট নামৰ এক বিশেষধৰণৰ ক্ৰীতদাস ৰখা হৈছিল। এওঁলোক শস্য উৎপাদন আৰু ঘৰুৱা কাম-কাজত নিয়োজিত আছিল। প্ৰতিজন স্পাৰ্টান পুৰুষে প্ৰচলিত ৰীতি অনুযায়ী একোজন হেলটক হত্যা কৰিব লাগিছিল। পিছলৈ হেলটসকলে ক্ৰীতদাস বিদ্ৰোহৰ জন্ম দিছিল।
শিক্ষা
স্পাৰ্টাৰ বাহিৰে গ্ৰীকসকলৰ শিক্ষা আছিল ব্যক্তিগত। হেলেনিষ্টিক কালত কিছুসংখ্যক নগৰে সৰ্বজনীন পঢ়াশালি স্থাপন কৰিছিল। ধনী শ্ৰেণীৰ লোকসকলেহে একোজন শিক্ষকৰ ব্যৱস্থা কৰিব পাৰিছিল। ল’ৰাবোৰক পঢ়া, লিখা, সঙ্গীত, বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু সমৰকলাৰ শিক্ষা দিয়া হৈছিল। ছোৱালীবোৰক পঢ়া, লিখা আৰু সৰল গণিতৰ শিক্ষা দিয়া হৈছিল।
গণিত, সঙ্গীত-বাদ্য আৰু ক্ৰীড়া আছিল প্ৰধান তিনিপ্ৰকাৰৰ শিক্ষা। ল’ৰাবোৰ সাত বছৰ বয়সত বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ বিপৰীতে স্পাৰ্টাৰ ল’ৰাবোৰক বেৰেকলৈ পঠোৱা হৈছিল।
১২ বছৰ বয়স হ’লে কিশোৰহঁতক মল্লযুঁজ, দৌৰ, ডিচকাচ আৰু যাঠী (জেভেলিন) নিক্ষেপ শিকোৱা হৈছিল। ১৮ বছৰ বয়সত স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকক এক বা দুই বছৰৰ বাবে সামৰিক প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল।
অৰ্থনীতি
খ্ৰী:পূ: ৫ম আৰু ৪ৰ্থ শতিকাত গ্ৰীচৰ অৰ্থনীতিয়ে উন্নতিৰ চৰম শিখৰ পাইছিল আৰু সেই সময়ত গ্ৰীক অৰ্থনীতি পৃথিৱীৰ ভিতৰতে আগবঢ়া আছিল। কোনো কোনো অৰ্থনৈতিক ইতিহাসবিদৰ মতে গ্ৰীক অৰ্থনীতি উন্নত প্ৰাকঔদ্যোগীক অৰ্থনীতিসমূহৰ অন্যতম আছিল। গ্ৰীচৰ এজন বনুৱাৰ দৈনিক বেতন ঘেঁহুৰ হিচাপত ১২ কেজি হোৱাৰ বিপৰীতে ৰোমান কালৰ ইজিপ্টত এজন বনুৱাৰ দৈনিক বেতন আছিল ৩.৭৫ কেজি।
সমৰকলা
অন্ততঃ আৰ্কেইক কালত গ্ৰীচৰ সিঁচৰতি নগৰসমূহৰ মাজত সঘনাই সংঘাত হৈছিল আৰু ইয়াৰ ফলত সমৰকলাৰ মাত্ৰা বাধাগ্ৰস্ত হৈছিল। পেছাদাৰী সৈন্যবাহিনী ৰখাটো সম্ভৱপৰ নোহোৱা হেতুকে নগৰসমূহে যুদ্ধ-বিগ্ৰহত নাগৰিকসকলৰ ওপৰতে ভৰসা কৰিবলগা হৈছিল। যুদ্ধৰ পিছত লোকসকলে পুনৰ নিজ নিজ বৃত্তিগত কামত ব্যস্ত হৈ পৰিছিল। পাৰ্চীসকলৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধৰ পিছতে গ্ৰীচৰ সমৰকলাৰ ক্ষেত্ৰখনত নাটকীয় পৰিৱৰ্তন ঘটে। পাৰস্যৰ বিশাল সৈন্যবাহিনীক পৰাভূত কৰাটো এখন একক নগৰৰ বাবে কল্পনাৰো অগোচৰ আছিল। নগৰসমূহে মিত্ৰজোঁট বান্ধি পাৰ্চীসকলৰ ওপৰত বিজয় সাব্যস্ত কৰিছিল আৰু এই সময়ছোৱাতে বৃহৎ শক্তিৰূপত এথেন্স আৰু স্পাৰ্টাৰ উত্থান ঘটিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে পেল’প’নেচিয়ান যুদ্ধৰ সূচনা হৈছিল আৰু ইয়াত সমৰসজ্জা আৰু কলা-কৌশলৰ অত্যন্ত বিকশিত ৰূপ এটা দেখা পোৱা গৈছিল। এথেন্সৰ নৌসেনা বাহিনী প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ বৃহত্তম নৌসেনা বাহিনীসমূহৰ অন্যতম আছিল। প্ৰত্যেকতে ১৭০ জনকৈ নাৱৰীয়াৰে ২০০ খনতকৈয়ো অধিক নাও বাহিনীটোৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।
দৰ্শন
প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ দাৰ্শনিকসকলৰ ভিতৰত প্লেটো আৰু ছক্ৰেটিছৰ নাম বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
সাহিত্য আৰু অভিনয়
প্ৰাচীন গ্ৰীক সমাজখনে সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনত যথেষ্ট গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। হোমাৰৰ ইলিয়াদ আৰু ওডিচী মহাকাব্যক সেই সময়ৰ মহানতম ৰচনা বুলি কোৱা হয়। পৰৱৰ্তী কালৰ গ্ৰীক কবিৰ ভিতৰত শ্বেফ’ৰ নাম বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য।
নাট্যকাৰ এচকিলাচে সংলাপৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল আৰু ইয়াৰ লগে লগে নাটকৰ সূচনা হৈছিল অন্য নাট্যকাৰসমূহৰ ভিতৰত আছিল ছ’ফ’ক্লিচ, ইউৰিপেডিচ আৰু এৰিষ্ট’ফেনচ।
নৃত্য-গীত
সঙ্গীত আছিল গ্ৰীক সমাজৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। বিবাহ, মৃতকৰ সৎকাৰ আৰু ধৰ্মীয় কাম-কাজত সঙ্গীত অপৰিহাৰ্য আছিল। গ্ৰীক সাহিত্য আৰু চিত্ৰকলাত সঙ্গীত আৰু বাদ্যযন্ত্ৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়। ইংৰাজী মিউজিক শব্দটো গ্ৰীক দেৱতা জিউচৰ জীয়ৰী কলাৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী মিউজসকলৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।
বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা
প্ৰাচীন গ্ৰীক গণিতজ্ঞসকলে গণিতৰ জগতলৈ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াই থৈ গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত জ্যমিতিৰ প্ৰাথমিক নীতি তথা গাণিতিক প্ৰমাণৰ ধাৰণাৰ লগতে সংখ্যা তত্ত্ব, গাণিতিক বিশ্লেষণ আৰু প্ৰায়োগিক গণিত প্ৰধান। গণিতজ্ঞ পাইথাগোৰাছ, ইউক্লিড আৰু আৰ্কিমিডিছৰ উদ্ভাৱনসমূহ বৰ্তমান সময়তো গণিত শিক্ষাত অন্তৰ্ভুক্ত।
গ্ৰীকসকলে জ্যোতিৰ্বিদ্যাৰ বিকাশ ঘটাইছিল। খ্ৰী:পূ: ৪ৰ্থ শতিকাত গ্ৰহসমূহৰ গতি বুজাবলৈ ত্ৰিমাত্ৰিক নক্সাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পৃথিৱীৰ আৱৰ্তন গতি সম্পৰ্কীয় ধাৰণাৰ লগতে পৃথিৱী সূৰ্যৰ চাৰিওফালে ঘূৰাৰ ধাৰণাটোৰ সূচনা হৈছিল।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৮০ ৰ গ্ৰীকসকলে এক বিশেষ সঁজুলিৰ যোগে গ্ৰহসমূহৰ গতিবিধি গনণা কৰিছিল আৰু ইয়াক বিশ্বৰ প্ৰথমটো জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক কম্পিউটাৰ বুলি কোৱা হয়।
চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰতো গ্ৰীকসকলৰ অৰিহণা গুৰুত্বপূৰ্ণ। হিপ’ক্ৰেটিছক ভেষজবিদ্যাৰ জনক বোলা হয়।
চিত্ৰ আৰু স্থাপত্য-ভাস্কৰ্য
প্ৰাচীন গ্ৰীচৰ শিল্পকলা বিশেষকৈ ভাস্কৰ্য আৰু স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰৰ সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰখনত বিদ্যমান। উদাহৰণস্বৰূপে পশ্চিমে ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ চিত্ৰসমূহত গ্ৰীক প্ৰভাৱ দেখা যায়। আলেকজেণ্ডাৰৰ দিগ্বিজয়ৰ ফলস্বৰূপে পূবৰ মধ্য এচিয়া আৰু ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ সৈতে গ্ৰীক সংস্কৃতিৰ আদান-প্ৰদান হৈছিল।
অদাহ্য (চলচ্চিত্ৰ)
অদাহ্য (Adajya; ভাৱানুবাদ: The Flight) হৈছে অসমীয়া ভাষাত নিৰ্মিত মামণি ৰয়ছম গোস্বামীৰ ৰচিত উপন্যাস দঁতাল হাতীৰ উঁয়ে খোৱা হাওদাৰ আধাৰত নিৰ্মিত সান্ত্বনা বৰদলৈৰ দ্বাৰা পৰিচালিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। ১৯৯৬ চনত এই চলচ্চিত্ৰখন অসমৰ প্ৰেক্ষাগৃহত মুক্তি দিয়া হয়।
কাহিনী
চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী ১৯৪০ চনৰ অসমৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত । তিনিগৰাকী বিধৱা তিৰোতাই সেইসময়ৰ সমাজৰ নীতি নিয়মবোৰৰ মাজেদি কেনেদৰে দূৰ্বিসহ জীৱন যাপন কৰিছে সেয়া বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পেনোৰামালৈ নিৰ্বাচিত অসমীয়া ছবি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পেনোৰামালৈ নিৰ্বাচিত অসমৰ ছবি শ্ৰেণী:১৯৯০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ
আলেছেন্দ্ৰো ভল্টা
আলেছেন্দ্ৰো ভল্টা (en-Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta)(১৮ ফেব্ৰুৱাৰি ১৭৪৫ – ৫ মাৰ্চ ১৮২৭) হৈছে এগৰাকী ইটালীয়ান পদাৰ্থ বিজ্ঞানী, ৰসায়ন বিজ্ঞানী। তেওঁক বিদ্যুৎ আৰু বিদ্যুৎ শক্তিৰ এজন অগ্ৰদূত বুলি গণ্য কৰা হয়।  বৈদ্যুতিক কোষ আৰু মিথেন গেছৰ উদ্ভাৱন তেওঁৰ এক চিৰস্মৰণীয় কীৰ্তি। ১৭৯৯ চনত তেখেতে ভল্টেইক স্তূপ উদ্ভাৱন কৰি ১৮০০ চনত ৰয়েল সমাজৰ সভাপতিলৈ সেই সম্বন্ধীয় ফলাফলৰ দুটা-খণ্ডৰ এখন চিঠি প্ৰেৰণ কৰিছিল। এই উদ্ভাৱনৰ জৰিয়তে ভল্টাই প্ৰমাণিত কৰিছিল যে ৰাসায়নিকভাৱেও বিদ্যুতৰ উৎপাদন সম্ভৱ। তেখেতৰ এই আৱিষ্কাৰে বিপুল পৰিমাণৰ বৈজ্ঞানিক আলোড়ণ সৃষ্টি কৰিলে। তেওঁৰ পথ অনুসৰণ কৰি সমসাময়িক বিজ্ঞানীসকলেও একেজাতীয় পৰীক্ষা কৰিবলৈ আগ্ৰহী হ'ল। পৰৱৰ্তী কালত এনেকৈয়ে বিদ্যুৎ-ৰসায়ন নামৰ ক্ষেত্ৰখনৰ জন্ম হ'ল।
ভল্টাই উদ্ভাৱনসমূহৰ বাবে নেপোলিয়ন বনাপাৰ্টেৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। ভল্টাক প্ৰায়েই ফৰাচী প্ৰতিষ্ঠান (Institute of France) লৈ আমন্ত্ৰিত কৰা হৈছিল য'ত ভল্টাই উপস্থিত সদস্যসকলক নিজৰ পৰীক্ষাসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। বোনাপাৰ্টৰ লগত ভল্টাৰ ঘনিষ্ঠতা গঢ়ি উঠিছিল। বনাপাৰ্টে ভল্টাক একাধিক সন্মানেৰে বিভূষিত কৰিছিল। পাভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষামূলক পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগত ভল্টাই প্ৰায় ৪০ বছৰ কাল অধ্যাপনা কৰিছিল আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পৰা বিপুল আদৰ লাভ কৰিছিল।
পেছাগত এই সাফল্য সত্ত্বেও ভল্টা পাৰিবাৰিক জীৱনৰ প্ৰতি অধিক আগ্ৰহী আছিল আৰু জীৱনৰ পৰৱৰ্তী কালছোৱাত তেওঁৰ এই আনুগত্য বাঢ়ি আহিছিল। সেইছোৱা সময়ত তেখেতে ৰাজহুৱা জীৱন প্ৰায় এৰাই চলিছিল আৰু পৰিয়ালৰ মাজত সময় কটাইছিল। বৈদ্যুতিক বিভৱৰ একক ভল্ট তেওঁলৈ উছৰ্গিত।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কৰ্ম
বৰ্তমান উত্তৰ ইটালীৰ কোমা নামৰ চহৰ এখনত ভল্টাই জন্মলাভ কৰিছিল। ১৭৪৫ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰিত। ১৭৯৪ চনত ভল্টাই সম্ভ্ৰান্ত ঘৰৰ ছোৱালী টেৰেছা পেৰেগৰিনীৰ লগত বৈবাহিক বান্ধোনত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ তিনিটি সন্তানৰ নাম হৈছে: জেনিনো, ফ্লেমিনিও আৰু লুইগি। তেওঁৰ দেউতাক ফিলিপিও ভল্টা অভিজাত পৰিয়ালৰ আছিল। আনহাতে মাতৃ দোনা মাডালেনা ইনজাগিছ পৰিয়ালৰ পৰা আহিছিল।
১৭৭৪ চনত, ভল্টা কোমো ৰয়েল স্কুলত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ এগৰাকী অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্ত হয়। পৰৱৰ্তী বছৰত, তেখেতে স্থিতি-বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰা ইলেক্ট্ৰফ'ৰাছ নামৰ এক বিশেষ সঁজুলি বিকশিত কৰাৰ উপৰিও জনপ্ৰিয় কৰে। এই সঁজুলিবিধৰ প্ৰচাৰ ইমানেই ব্যাপক আছিল যে, তেখেতেক প্ৰায়েই এই সঁজুলিবিধৰ উদ্ভাৱক বুলি কোৱা হয়। যদিওবা একেটা নীতিতেই কাম কৰা এটা যন্ত্ৰৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰিছিল ছুইডেনৰ পৰীক্ষক জোহান উইলকেয়ে, ১৭৬২ চনত।
১৭৭৬ আৰু ১৭৭৮ চনৰ ভিতৰত ভল্টাই গেছৰ ৰসায়ন বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰে। দাহ্য বায়ুৰ সম্পৰ্কে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বেঞ্জামিন ফ্ৰেংকলিনে লিখা এখন বিশেষ গৱেষণাপত্ৰ পঢ়ি ভল্টাই মিথেন আৱিষ্কাৰ কৰাৰ লগতে গৱেষণা কৰে। ১৭৭৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেখেতে মেগিঅৰ হ্ৰদত মিথেন গেছৰ সন্ধান পায়।, আৰু ১৭৭৮ চনৰ আগে আগে তেখেতে মিথেনক পৃথক কৰিবলৈ সক্ষম হয়। তেখেতে "এটা বন্ধ পাত্ৰত বৈদ্যুতিক স্ফুলিংগৰ দ্বাৰা মিথেনৰ দাহন প্ৰক্ৰিয়া"ৰ দৰে কেতবোৰ পৰীক্ষা কৰিছিল।
ভল্টাই "বৈদ্যুতিক ধাৰকত্ব"ৰ (capacitance) বিষয়েও অধ্যয়ন কৰিছিল। বিভৱ V আৰু আধান Q ৰ বিষয়ে পৃথক অধ্যয়ন কৰি তেখেতে নিৰ্ণয় কৰিছিল যে এটা নিৰ্দিষ্ট বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত সেই দুয়োটা আনুপাতিক। ইয়াক ভল্টাৰ "ধাৰকত্বৰ সূত্ৰ" বুলিও কোৱা হয়। এই বিশেষ কৰ্মৰ বাবেই বৈদ্যুতিক বিভৱৰ একক ভল্ট ৰখা হৈছে।
১৭৭৯ চনত তেখেতে পাভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষামূলক পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক হয়। সেইটো পদত তেখেতে প্ৰায় চল্লিছ বছৰ ধৰি কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।
মৃত্যু
১৮২৩ চনত ভল্টাৰ শৰীৰত এটা ৰোগৰ লক্ষণে দেখা দিয়ে। আৰু ১৮২৭ চনত সেই ৰোগত আক্ৰান্ত হৈয়েই তেখেতৰ দেহাৱসান ঘটে।
তথ্যসংগ্ৰহ
শ্ৰেণী: বিজ্ঞানী শ্ৰেণী: মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী: পদাৰ্থ বিজ্ঞানী শ্ৰেণী: বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰৰ লগত জড়িত ব্যক্তি
ৰাধা আৰু ৰুক্মিণী
ৰাধা আৰু ৰুক্মিণী(Radha and Rukmini) আহোম ৰাজত্বকালত হোৱা মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ দুই মহিলা ৰণুৱা৷ এওঁলোক দুয়ো মৰাণ সেনাপতিৰ পত্নী আছিল৷ এই দুই নাৰীক লৈ ৰজনীকান্ত বৰদলৈয়ে “অসম হিতৈষী’’ নামৰ কাকতত “ৰাধা-ৰুক্মিণীৰ ৰণ’’ নামৰ এখন উপন্যাস ৰচনা কৰিছিল৷ আন এখন অসমীয়া উপন্যাস দণ্ডিনাথ কলিতাৰ “গণবিপ্লৱ’’তো ৰাধা আৰু ৰুক্মিণীৰ ৰণকুশলতাৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে৷
মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহত ৰাধা-ৰুক্মিণীৰ লগতে আন কেইবাগৰাকী মহিলাৰ অংশগ্ৰহণে দেশৰ প্ৰথম নাৰীবাহিনীৰ ৰূপ লৈছিল৷ ইতিহাসত বহুল উল্লেখ নথকা এইসকল ৰমণীৰ সাহস আৰু ৰণকৌশলে প্ৰতাপী আহোম ৰজাৰ বিপক্ষে যুঁজ দিয়াত মোৱামৰীয়া বাহিনী সফল হৈছিল৷ ৰাধা আৰু ৰুক্মিণীৰ দৃঢ় মনোবলে মোৱামৰীয়া সৈন্যবাহিনীক আগবাঢ়ি যাবলৈ প্ৰেৰণা দিছিল৷
মোৱামৰীয়া প্ৰধান সেনাপতি মোহনমালাৰ তলতীয়া সেনাপতি আছিল ৰাঘৱ মৰাণ আৰু নাহৰ খোৰা৷ এই নাহৰ খোৰাৰে (পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ ’অসম বুৰঞ্জীম’তে “ৰাঘৱ মৰাণ’’ৰ পত্নী আছিল ৰাধা-ৰুক্মিণী) দুই পত্নী ভাতুকী আৰু ভাবুলী৷ যুঁজৰ সময়ত এই দুই পত্নী সৈন্যসকলৰ সৈতে ৰণ কৰিছিল৷ তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ নাম গুচাই ৰাধা আৰু ৰুক্মিণী ৰখা হৈছিল৷ সৈন্যবাহিনীৰ মাজত সোমাই তেওঁলোকে এনে তীব্ৰৰূপত ৰণ কৰিছিল যে, প্ৰতিপক্ষই ক’বলৈ বাধ্য হৈছিল যে, ৰাধা-ৰুক্মিণীয়ে বন্দুকৰ গুলী আঁচল পাতি ধৰিব পাৰে, কোনো অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰই তেওঁলোকক আঘাত কৰিব নোৱাৰে৷ ৰাধা আৰু ৰুকুণী বা ৰুক্মিণী বৰ চতুৰা নাৰী আছিল৷ তেওঁলোকে সৈন্যৰ সকলো ৰণকৌশল আয়ত্ব কৰি যুঁজত পুৰুষৰ সমানে সমানে অংশ লৈ ৰণ জয় কৰিছিল৷ আহোম সেনাৰ মাজত প্ৰচাৰ হৈছিল যে, ৰাধা আৰু ৰুক্মিণীয়ে সাক্ষাৎ ৰণচণ্ডীৰ ৰূপ লৈ এফালৰ পৰা সকলোকে নিধন কৰি গৈছে৷ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰই আঘাত নকৰা দুই নাৰীৰ বিষয়ে অন্ধবিশ্বাস বিয়পি পৰাত সৈন্যসকল পিছ হুঁহুকি যাবলৈ ধৰিলে৷ যুঁজত জয়লাভ কৰাৰ পিছত নাহৰ খোৰাৰ পুত্ৰ ৰমাকান্ত ৰজা হোৱাত ৰাঘৱ মৰাণ বৰবৰুৱা হৈ বহিল৷ ৰমাকান্তই মৰাণ সম্প্ৰদায়ৰে বিভিন্ন জনক বিভিন্ন বিষয়বাব দি নগৰত ৰাঘৱ বৰবৰুৱাক থৈ ৰমাকান্ত পাত্ৰ-মন্ত্ৰীসহিতে খুটিয়াপোতালৈ গ’ল৷ ৰুক্মিণী ৰাঘৱৰ সৈতে ৰংনাথত(ৰংপুৰ) থাকিল আৰু ৰাধা গ’ল গৌৰিসাগৰলৈ৷ ৰমাকান্তই আন বৈষ্ণৱ সত্ৰবোৰত নিৰ্যাতন কৰিবলৈ ধৰিলে৷ অতিষ্ঠ হৈ আহোম ডা-ডাঙৰীয়াসকলে আলচ কৰি ৰাঘৱ মৰাণে বলপূৰ্বক পত্নী কৰি ৰখা কুঁৱৰী কুৰঙ্গনয়নীৰ সৈতে গোপনে ষড়যন্ত্ৰ কৰিলে৷ তাৰ ফলস্বৰূপে ৰাঘৱ মৰাণক বধ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ল আৰু তাৰ পিছত হৰ-গৌৰী দ’লত থকা ৰাধাক বেৰি ধৰি হানি-খুচি বধ কৰা হ’ল৷ ইয়াৰ পিছত ৰাুক্মিণীকো আন আন মৰাণ বিষয়াসকলৰ লগত বেৰি ধৰি বধ কৰা হ’ল৷
তথ সূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ নাৰী শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য
সুৰদেৱী থিয়েটাৰ
সুৰদেৱী থিয়েটাৰ হৈছে এটি অসমীয়া ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ দল। নলবাৰী জিলাৰ চামতা ত ১৯৬৪ চনত এই ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদলটো সুৰদেৱী নাট্য সংঘ নামেৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত সুৰদেৱী নাট্য সংঘই নাম সলনি কৰি সুৰদেৱী থিয়েটাৰ নামেৰে নাট্য পৰিক্ৰমা আৰম্ভ কৰে। সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ প্ৰযোজক আছিল ধৰণী বৰ্মণ ।
ঐতিহাসিক বিৱৰণ
সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ স্ৰষ্টা ধৰণী বৰ্মণ সংগীত নাটক একাডেমী বঁটাপ্ৰাপ্ত শিল্পী আছিল। ১৯৫২ চন মানৰ পৰাই তেওঁ অভিনয় জগতৰ লগত জড়িত হৈ আছিল। চামতাৰ মঞ্চত তেওঁ পিয়লি ফুকন নাটকত অভিনয় কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে, সেই সময়ছোৱাত পুৰুষেই নাৰীৰ চৰিত্ৰও ৰূপায়ণ কৰিছিল। ১৯৬০ চনত তেওঁ এটি নাট্যদলত সোমাল আৰু চাৰিদিনমান অভিনয় কৰিলে। ১৯৬১ চনত ধৰণী বৰ্মনে নটৰাজ অপেৰাত সোমায়। তাৰ পৰাই ১৯৬৩ চনত তেওঁ প্ৰথম অসমীয়া ভ্ৰাম্যমাণ নাট্য দল নটৰাজ থিয়েটাৰত অভিনেতা হিচাপে অভিনয় কৰে। ভ্ৰাম্যমাণৰ পিতামহস্বৰূপ অচ্যুত লহকৰ আছিল ধৰণী বৰ্মনৰ আদৰ্শ। প্ৰথম অৱস্থাৰ পৰাই তেওঁৰ মন আছিল এটি ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল খোলাৰ। সেই কামৰ আৰম্ভণি হিচাপে ১৯৬৪ চনত তেওঁ সুৰদেৱী নাট্য সংঘ প্ৰতিষ্ঠা কৰে ।
ৰঙ্গমঞ্চ
১৯৬৪ চনত সুৰদেৱী নাট্য সংঘ প্ৰতিষ্ঠা হোৱালৈকে অসমৰ যাত্ৰা দল সমূহত খোলা মঞ্চৰহে ব্যৱস্থা আছিল। মাজত থকা মঞ্চখনৰ চাৰিওদিশে বহি দৰ্শকে নাট উপভোগ কৰিছিল। সুৰদেৱী নাট্য সংঘ বা পাছলৈ ১৯৬৬ চনত নাম সলনি কৰি হোৱা সুৰদেৱী থিয়েটাৰে পোন প্ৰথম বাৰৰ বাবে তিনিফাল খোলা, পিছফাল বন্ধ মঞ্চৰ ব্যৱস্থা কৰে। পাছলৈ অন্য যাত্ৰাদলসমূহেও এই ধৰণৰ মঞ্চয়েই ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ১৯৭০-৭১ চনত ধৰণী বৰ্মনে থিয়েটাৰত 'থ্ৰি ডাইমেনছন ষ্টেজ' (Three dimension stage) পদ্ধতি আৰম্ভ কৰে। এই পদ্ধতিৰ আৰম্ভণি কৰা ব্যক্তিজন আছিল সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ কলা নিৰ্দেশক গোবিন্দ চৌধুৰী ।
সুৰদেৱী নাট্য সংঘৰ প্ৰথম বছৰৰ নাট্য পৰিক্ৰমা (১৯৬৪-৬৫)
ৰাছিয়ান থিয়েটাৰৰ আৰ্হিত নলবাৰী জিলাৰ চামতাত ধৰণী বৰ্মনৰ প্ৰযোজনাত গঢ় লৈ উঠা সুৰদেৱী নাট্য সংঘই শুভ নাট উদ্বোধন কৰিছিল ১৯৬৪ চনৰ ৯ ছেপ্তেম্বৰ তাৰিখে। এই নাট্যবৰ্ষৰ উল্লেখনীয় নাটসমূহ আছিল-'ধাত্ৰীমাতা', 'সোণৰ ভাৰত' আৰু 'হৰিশ্চন্দ্ৰ'। নাটসমূহ পৰিচালনা কৰিছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু কমল চক্ৰৱৰ্তীয়ে। সুৰদেৱী নাট্য সংঘৰ প্ৰথম নাট্যবৰ্ষত অভিনয় কৰা অভিনেতা-অভিনেত্ৰীসকল আছিল-চন্দ্ৰ চৌধুৰী, কমলা চক্ৰৱৰ্তী, ধৰণী বৰ্মন, হৰেণ গোস্বামী, ৰুদ্ৰ চৌধুৰী, ৰমা শীল, মহেন্দ্ৰ বৈশ্য, আৰতি বৰুৱা, পুতুল হাজৰিকা, পদুম বড়া, তুনু, প্ৰেমলতা, প্ৰতিমা, পৱিত্ৰী, ধৰ্মেশ্বৰী আদি। এই বৰ্ষৰ নৃত্য পৰিচালক আছিল ৰবীন দাস আৰু সূৰ্য্য বৈশ্য। সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে ।
সুৰদেৱী নাট্য সংঘৰ দ্বিতীয় বছৰৰ নাট্য পৰিক্ৰমা (১৯৬৫-৬৬)
সুৰদেৱী নাট্য সংঘই ইয়াৰ দ্বিতীয় বছৰ নাট্য পৰিক্ৰমাত মঞ্চস্থ কৰা নাটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল-'ৰাণীবাঈ'। 'ৰাণীবাঈ' নাটকত 'আলমগিৰ'ৰ চৰিত্ৰত ৰুদ্ৰ চৌধুৰী, 'ইন্দ্ৰ সিঙ'ৰ চৰিত্ৰত মহানন্দ শৰ্মা, 'ভীম সিঙ'ৰ চৰিত্ৰত হৰেন গোস্বামী, 'আকবৰ'ৰ ভূমিকাত নৰেন ডেকা আৰু 'চম্পা'ৰ চৰিত্ৰত সাৱিত্ৰী বৰুৱাই প্ৰশংসনীয় অভিনয় কৰিছিল ।
সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ প্ৰথম বছৰৰ নাট্য পৰিক্ৰমা (১৯৬৬-৬৭)
১৯৬৬ চনত সুৰদেৱী নাট্য সংঘই নাম সনলি কৰি সুৰদেৱী থিয়েটাৰ নাম লয়। কলাগুৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাক নাট পৰিচালক হিচাপে আনি প্ৰথম বৰ্ষতেই চমক সৃষ্টি কৰা সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ আন চমক আছিল নিজস্ব মঞ্চ, বিজুলী চাকি, তম্বুৰ বিশাল প্ৰেক্ষাগৃহত পোন্ধৰশ দৰ্শকৰ সন্মুখত নাট অভিনয় কৰা। প্ৰথম বৰ্ষত অভিনীত নাটসমূহ আছিল- 'সমুদ্ৰ গুপ্ত', 'চম্বলৰ অভিশাপ', 'সম্ৰাট অশোক', 'সাৱিত্ৰী সত্যবান', আৰু 'পিয়লি ফুকন'। এই বৰ্ষত অভিনীত নৃত্য নাটিকা সমূহ আছিল-'পৰশমণি', 'লুইতক ভেটিব কোনে' আৰু 'সুভদ্ৰা'। প্ৰথম নাট্যবৰ্ষত সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ কৰ্মকৰ্তা আৰু শিল্পীসকল আছিল-
সুৰদেৱী থিয়েটাৰৰ দ্বিতীয় নাট্যবৰ্ষ (১৯৬৭-৬৮)
দ্বিতীয় নাট্যবৰ্ষত সুৰদেৱী থিয়েটাৰে মঞ্চস্থ কৰা নাটসমূহ আছিল-'হৰিশ্চন্দ্ৰ', 'সাৱিত্ৰী', 'ক্ষুধিত চম্বল', 'চম্বলৰ অভিশাপ', 'দেবাসুৰ', ৰূপ-অপৰূপ' আৰু 'মল্লিকা দাস'। এই নাট্যবৰ্ষত অভিনীত নৃত্য-নাটিকাসমূহ আছিল-'কনক চম্পা', 'গুপ্ত প্ৰণয়', 'মীৰাবাঈ', 'লুইতক ভেটিব কোনে', আৰু 'পৰশমণি'। নাটসমূহ পৰিচালনা কৰিছিল কলাগুৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাই। মঞ্চসজ্জাৰ দায়িত্বত আছিল খগেন দাস আৰু অক্ষয় পাটগিৰী। অভিনয় শিল্পীসকল আছিল-ধৰণী বৰ্মন, যোগেশ শৰ্মা, ভোলা কটকী, হৰেন গোস্বামী, স্বৰ্ণ বৰা, আৰতি বৰুৱা, নিজৰা বৰা, মিনতি ভৰালী আদি। এই বৰ্ষতে কণ্ঠশিল্পী ৰাজকৃষ্ণ বাঢ়ৈয়ে দৰ্শকৰ ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল ।
পৰৱৰ্তী বৰ্ষৰ কাৰ্যকলাপ
১৯৭০-৭১ নাট্যবৰ্ষত সুৰদেৱী থিয়েটাৰে সুৰদেৱী থ্ৰি ডাইমেনছন থিয়েটাৰ নাম লৈ নাট্যবৰ্ষ আৰম্ভ কৰিছিল। এই বৰ্ষৰ বিশেষ আকৰ্ষণৰ থল আছিল গোবিন্দ চৌধুৰীয়ে প্ৰৱৰ্তন কৰা থ্ৰি ডাইমেনছন মঞ্চৰ ব্যৱহাৰ। এই মঞ্চৰ বিশেষত্ব আছিল এয়ে যে, ইয়াত আঁৰ কাপোৰৰ প্ৰয়োজন নহৈছিল। চিনেমাৰ দৰে দৰ্শকসকলে একেলেথাৰিয়ে ইয়াৰ নাটসমূহ উপভোগ কৰিব পাৰিছিল ।
ক্ষেত্ৰফল
ক্ষেত্ৰফল (Area) হৈছে এক ভৌত পৰিমাপ যিটো কোনো তলৰ বা তলৰ অংশবিশেষৰ আকাৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
তলৰ ক্ষেত্ৰফল হৈছে কোনো বস্তুৰ উম্মুক্ত তলৰ ক্ষেত্ৰফল।
একক
ক্ষেত্ৰফল পৰিমাপৰ মেট্ৰিক এককৰ মাজত আছে: ১ ফুট = ১২ ইঞ্চি, ১ গজ = ৩ ফুট = ৩৬ ইঞ্চি
উপকাৰী সূত্ৰ
right|201px
বহিঃসংযোগ
শ্ৰেণী:গণিত শ্ৰেণী:জ্যামিতি
সূৰ্য বৰা
সূৰ্য বৰাৰ জন্ম ১৯২৬ চনত তেতিয়াৰ নগাওঁ জিলাৰ জাগীত (এতিয়া মৰিগাওঁ জিলাৰ অন্তৰ্গত)। পিতৃ আৰু মাতৃৰ নাম ক্ৰমে ভুৱনচন্দ্ৰ বৰা আৰু মনোৰমা বৰা। ভাৰতীয় ৰেলৰ কাৰ্যালয় সহায়ক হিচাপে ১৯৪৬ চনত মালিগাওঁ ৰেলৱে কেন্দ্ৰত কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰা সূৰ্য বৰাই কৰ্মঅৱস্থাতে বি.কম. পাছ কৰি ৰেল বিভাগৰ সংবাদ সেৱাত যোগ দিয়ে। কবি, গীতিকাৰ আৰু অভিনেতা হিচাপেও বৰা চিনাকি আছিল। সুৰসন্ধানী আৰু জিৰণি নামৰ দুখন কবিতা পুথি ৰচনা কৰাৰ ওপৰিও তেওঁৰ ভালেমান গীত আকাশবাণীৰ গুৱাহাটী কেন্দ্ৰৰ পৰা প্ৰচাৰিত হৈছিল। চলচিত্ৰ জগততো খোজ দিয়া বৰাই লাচিত বৰফুকন, নিমিলা অংককে খৰি কেইখনমান অসমীয়া কথাছবিতো অভিনয় কৰে। ১৯৬০ চনৰ ভাষা আন্দোলনৰ সময়ত কাৰ্যালয়ৰ কামত কলিকতালৈ গৈ উভতাৰ পথত ছহিদ হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
চতুৰাৰ্য সত্য
right|thumb|চতুৰাৰ্য সত্য শিকাই থকা অৱস্থাত [[গৌতম বুদ্ধ|বুদ্ধ। ভাৰতৰ বিহাৰ ৰাজ্যৰ নালন্দাৰ সংস্কৃত হস্তলিপি।]] বৌদ্ধ ধৰ্মত চতুৰাৰ্য সত্য (সংস্কৃত: catvāri āryasatyāni; cattāri ariyasaccāni) হ'ল "আৰ্যসকলৰ সত্য" বা "আধ্যাত্মিকভাৱে যোগ্যসকলৰ সত্য"। এই চাৰি সত্য হ'ল:
ভূমিকা
এই চাৰি সত্য অনেক ৰূপত পুৰণি বৌদ্ধ শাস্ত্ৰত উল্লিখিত। এইকেইটাক সাধাৰণতে গৌতম বুদ্ধৰ প্ৰথম শিক্ষা বোলা হয়। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ আতাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ শিক্ষা বুলি দাবী কৰা হোৱা এই সত্যসমূহৰ প্ৰতীকী আৰু প্ৰস্তাৱনামূলক ভূমিকা আছে। প্ৰতীকী ৰূপত এই সত্যই বুদ্ধৰ জাগৰণ আৰু মুক্তি সূচায়, আৰু এই কথা সূচায় যে বুদ্ধৰ অনুগামীসকলেও একেধৰণৰ আধ্যাত্মিক অনুভৱ লাভ কৰিব পাৰিব। প্ৰস্তাৱনাৰ ৰূপত, এই চাৰি সত্যই পালি ধৰ্মানুশাসন আৰু আগৰ মিশ্ৰিত সংস্কৃত বৌদ্ধ শাস্ত্ৰৰ ধাৰণাগত ৰূপৰেখা বুজায়। তাত ই বহল "শিক্ষাৰ জাল"ৰ বা "ধম্ম আব্যুহ"ৰ এটি অংশ যাৰ সকলো সদস্যকে একেলগে অধ্যয়ন কৰা উচিত। ই এটি ধাৰণাগত কাঠামো প্ৰদান কৰে বৌদ্ধ চিন্তা প্ৰকাশ কৰিবলৈ, যাক ব্যক্ৰিগতভাৱে বুজিব বা "অনুভৱ" কৰিব লাগিব।
অৰ্থ
প্ৰস্তাৱনা হিচাপে, এই চাৰি সত্যৰ কোনো নিশ্চিত সংজ্ঞা নাই। ই বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰাথমিক অভিমুখীতা প্ৰকাশ কৰে: অনাৰক্ষিত সংবেদনশীল সংস্পৰ্শ টান আৰু অস্থায়ী অৱস্থা তথা বস্তু ধৰি ৰখাৰ কাৰণ, যি দুঃখ। এই টানেই আমাক সংসাৰত বান্ধি ৰাখে, আৰু তাৰ লগতেই দুঃখ বাৰম্বাৰ আমাৰ কাষলৈ আহে। ই জীৱন আৰু মৃত্যুৰ অন্তহীন চক্ৰক বুজায়, কিন্তু লগতে আকৰ্ষণ আৰু প্ৰত্যাখ্যানৰ চক্ৰকো বুজায় যিয়ে অহং-মনক বৰ্তাই ৰাখে। এই চক্ৰক শেষ কৰাৰ এটি উপায় আছে: নিৰ্বাণ প্ৰাপ্তি, টানৰ অন্ত, যাৰ পাছত পুনৰ্জন্ম আৰু তাৰ লগত অহা দুঃখৰ আৰু কেতিয়াও উদয় নহয়। ইয়াক লাভ কৰিবলৈ অষ্টাংগিক আৰ্য মাৰ্গ অনুসৰণ কৰিব লাগিব: সংবেদনশীল সংস্পৰ্শেৰে হোৱা স্বয়ংক্ৰিয় প্ৰতিক্ৰিয়াক বাধিত কৰি, অনুশাসন বৃদ্ধি কৰি আৰু ধ্যান কৰি।
স্থান
চতুৰাৰ্য সত্যৰ ভূমিকা আৰু গুৰুত্ব সময়ৰ সৈতে বিকশিত হ'ল, আৰু ইয়াক লাহে লাহে বুদ্ধৰ প্ৰথম শিক্ষা হিচাপে মান্যতা প্ৰদান কৰা হ'ল। এনে হ'ল যেতিয়া প্ৰজ্ঞা, বা "মুক্তিদায়ী অন্তৰ্দৃষ্টি"ক নিজতেই মুক্তিদায়ী জ্ঞান কৰিবলৈ লোৱা হ'ল ধ্যানৰ লগত বা ধ্যানৰ স্থানত। প্ৰজ্ঞাই সূত্ৰসমূহত বিশেষ স্থান লাভ কৰিলে, আৰু এই চতুৰাৰ্য সত্যই তাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, বুদ্ধৰ প্ৰবোধনৰ কাহিনীৰ অংশ হিচাপে।
এই চতুৰাৰ্য সত্য পঞ্চম শতিকালৈ থেৰবাদৰ এক অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈ পৰিল। থেৰবাদত বিশ্বাস কৰা হয় যে এই চাৰি সত্যৰ জ্ঞান নিজতেই মুক্তিদায়ী। এই সত্যকেইটাৰ মহত্ব মহাযানত তুলনামূলকভাৱে কম, য'ত প্ৰজ্ঞাৰ উচ্চতৰ উদ্দেশ্যা শূন্যতা আৰু বোধিসত্ত্ব মাৰ্গ এই যাত্ৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মহাযানত এই চাৰি সত্যৰ পুনৰ্ব্যাখ্যা প্ৰদান কৰা হ'ল, এই কথা বুজাবলৈ যে কিদৰে মুক্ত জীৱো "এই জগতত ব্যাপকভাৱে কাৰ্যক্ষম হ'ব পাৰে"। ঊনবিংশ শতিকাত পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতাবাদীসকলৰ বৌদ্ধ ধৰ্ম আৱিষ্কাৰ আৰু বৌদ্ধ আধুনিকতাবাদৰ উত্থানৰ লগতে পাশ্চাত্যত এই চাৰি সত্যক বৌদ্ধ ধৰ্মৰ মূল শিক্ষা হিচাপে প্ৰচাৰ কৰা হ'ল। কেতিয়াবা কেতিয়াবা এই সত্যকেইটাৰ নতুন ব্যাখ্যা পাশ্চাত্যত দেখা যায়, যি পৰম্পৰাগতভাৱে এছিয়াত পোৱা ব্যাখ্যাতকৈ পৃথক।
উৎস
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম
বেহেলা
বেহেলা (Violin) একপ্ৰকাৰৰ বাদ্যযন্ত্ৰ। ধনুক তন্তুৰ সম্মিলনেৰে বেহেলাত সুৰ সৃষ্টি কৰা হয়। সাধাৰণতে বেহেলা চাৰি বাদ্য-যন্ত্ৰৰ গুণা বা নিখুঁত টিউনৰ বাবে পাঁচ বাদ্য-যন্ত্ৰৰ গুণা থাকে। ই ক্ষুদ্ৰতম, বাদ্য-যন্ত্ৰৰ গুণাযুক্ত বেহেলা পৰিয়াল, যি বেহেলাজাতীয় বীণাবিশেষ, বাদ্যযন্ত্ৰবিশেষ, আৰু দ্বৈত খাদ অন্তৰ্ভূক্ত সৰ্বোচ্চ আৰু তীক্ষ্ণ স্বৰবিশিষ্ট সদস্য। বেহেলা প্ৰায় সকলোধৰণৰ সংগীতৰ লগত ব্যৱহৃত হয়।
ইতিহাস
বেহেলাৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে বিভিন্ন জনে বিভিন্ন অভিমত প্ৰকাশ কৰা দেখা যায়। সংক্ষেপত কেইটামান অভিমত উল্লেখ কৰা হ’ল-
thumb|125px|left|বেহেলা
শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ
প'জাইডন
প'জাইডন হৈছে সমুদ্ৰৰ বণিকসকলৰ ত্ৰাণকৰ্তা আৰু বিভিন্ন নগৰৰ ৰক্ষক। মহাকবি হোমাৰ আৰু হেচিঅ'ডৰ মতে পিতৃ ক্ৰ'নচৰ পৰাজয়ৰ পিছত সমগ্ৰ বিশ্বক তিনি ভাগত ভগোৱা হয় আৰু প'জাইড'নৰ দুই ভ্ৰাতৃ জ্যুচ আৰু হেডিচে যথাক্ৰমে আকাশ আৰু পাতাল লাভ কৰাৰ বিপৰীতে প'জাইডনে সমুদ্ৰৰ অধিকাৰ লাভ কৰে। হোমাৰৰ ইলিয়াদৰ মতে ট্ৰ'জানৰ যুদ্ধৰ সময়ত প'জাইডনে ট্ৰয়বাসীৰ বিপক্ষে গ্ৰীকসকলকে সমৰ্থন কৰিছিল। ওডিচীত গ্ৰীক বীৰ অ'ডিচাচে ট্ৰয় নগৰীৰ পৰা গৃহ চহৰ ইথাকালৈ সমুদ্ৰপথেৰে উলটি আহোঁতে প'জাইডনৰ পুত্ৰ চাইক্ল'পচ প'লিফেমাছৰ চকু ফুটাই দি প'জাইডনৰ ক্ৰোধক প্ৰৰোচিত কৰে। ইয়াৰ ফলত প'জাইডনে শাস্তিস্বৰূপে অ'ডিচাচৰ জাহাজ ধুমুহাৰ জৰিয়তে সমুদ্ৰৰ মাজত পথভ্ৰষ্ট কৰে আৰু উলটনি যাত্ৰাত ১০ বছৰ পলম কৰোৱায়। প্লেটোৰ টাইমিয়াচ আৰু ক্ৰিটিয়াচত আটলাণ্টিচ দ্বীপ প'জাইডনৰ স্থান।
প'জাইডনৰ সৈতে এক প্ৰতিযোগিতাৰ ফলশ্ৰুতিত এথেনা এথেন্স নগৰৰ ৰক্ষক দেৱীৰূপত অধিষ্ঠিত হয় আৰু প'জাইডন ৰজা ইৰেকথিয়াচৰ ৰূপত এক্ৰ'প'লিচত নিবাস কৰিবলগাত পৰে। এথেন্সৰ লোকে তেওঁক নিৰ্বাচিত নকৰাৰ শাস্তি দিবলৈ প'জাইডনে এক প্ৰলয়ংকৰী বানৰ উন্মেষ ঘটায়।
প্ৰাৰম্ভিক কাল
এই কথা প্ৰতীয়মান হয় যে তাম্ৰ যুগতেই গ্ৰীচলৈ অহা প্ৰথম গ্ৰীকভাষী লোকসকলৰ সৈতে এক আৰ্কেডিয়ান কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে য'ত অশ্বৰূপী প'জাইডন আৰু ডিমিটাৰৰ মাজত মিলন হৈছে। তেওঁলোকৰ সৈতে থলুৱা লোকসকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছিল। সম্ভৱতঃ গ্ৰীকসকলে জ্যুচ, ইঅ'চ আৰু ডায়'চকুৰৈৰ বাদে নিজৰ সৈতে সেই স্থানলৈ আন দেৱতাসমূহৰ আমদানি কৰা নাছিল। অশ্ব বা ঘোঁৰা জল উপাদান আৰু পাতালপুৰীৰ সৈতে জড়িত। জন্তুৰূপী (অশ্ব) প'জাইডন পাতালপুৰীৰ নদীৰ আত্মাস্বৰূপ যাৰ উপস্থিতি সাধাৰণতে গ্ৰীচৰ পৰিৱৰ্তে উত্তৰ-ইউৰোপীয় লোককথাসমূহতহে পোৱা যায়। প'জাইডন প্ৰকৃতি দেৱীৰ পুৰুষ সংগী। মিন'ৱান কিংবদন্তি অনুসৰি টাইটান সূৰ্যদেৱতা হেলিঅ'চৰ দুহিতা পেছিফিয়ে শুকুলা ষাড়ৰূপী প'জাইডনৰ সৈতে কৰা সংগমৰ ফলত মিন'টৰ নামৰ এক বৰ্ণসংকৰ জীৱৰ জন্ম হয়।
প'জাইডনৰ সৈতে সাগৰৰ যে সম্পৰ্ক আছে এই বিষয়ে সমুদ্ৰৰদ্বাৰা বহুলভাৱে প্ৰভাৱিত মিচেনিয়ান সংস্কৃতিত যথোপযুক্ত প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই। হেলেন গোষ্ঠীৰদ্বাৰা অশ্বৰূপী প'জাইডনৰ আৰাধনা ১৬০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত এনাটলিয়াৰপৰা গ্ৰীচলৈ ঘোঁৰা আৰু ৰথৰ আগমণ বুলি কিছুসংখ্যক পণ্ডিতে মত পোষণ কৰে।
জন্ম
প'জাইডন আছিল টাইটান ক্ৰ'নচ আৰু ৰিয়াৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ। প্ৰায়বোৰ ৰচনাতে জন্মৰ পিছতেই পিতৃ ক্ৰ'নচে তেওঁক উদৰস্থ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত জ্যুচে বাকী সহোদৰৰ সৈতে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰে।
অৱশ্যে, কোনো কোনো সূত্ৰৰ মতে জ্যুচৰ লগতে প'জাইডনকো আন ভাতৃ-ভগ্নীসকলৰ দৰে ক্ৰ'নচে উদৰস্থ কৰিব পৰা নাছিল। মাতৃ ৰিয়াই জন্মৰ পিছতেই তেওঁক এপাল ভেড়াৰ মাজত লুকুৱাই ৰাখে আৰু এটা ঘোঁৰা পোৱালি জন্ম দিয়া বুলি ক্ৰ'নচক ভক্ষণ কৰিবলৈ দিয়ে।
এথেন্সৰ প্ৰতিষ্ঠা
প'জাইডন আৰু এথেনাৰ মাজত হোৱা এক প্ৰতিযোগিতাৰ পিছত এথেনা এথেন্স চহৰৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱীৰূপে পৰিগণিত হয়। আনহাতে প'জাইডন ৰজা ইৰেকথিয়াচৰ ৰূপত এক্ৰ'প'লিচত নিবাস কৰিবলগাত পৰে। এথেনিয়ান কেলেণ্ডাৰৰ বৰ্ষসমাপ্তিৰ অনুষ্ঠান, অৰ্থাৎ স্কাইৰাত, এথেনা আৰু প'জাইডনৰ পূজাৰীসকলে ইলুচিছ চহৰত পূজাৰ আয়োজন কৰে। দুয়ো এথেনিয়ানসকলক একোটাকৈ উপহাৰ দিবলৈ একমত হয় আৰু এই সিদ্ধান্ত লোৱা হয় যে এথেনিয়ানসকলে দুয়োটা উপহাৰৰ মাজত কোনটোক প্ৰাধান্য দিব সেয়া বাছি ল'ব। প'জাইডনে মাটিত ত্ৰিশূলেৰে আঘাত কৰি এটি লুণীয়া পানীৰ সুঁ‌তিৰ জন্ম দিয়ে যি বিশেষ কোনো কামত নাহে। আনহাতে এথেনাই এথেন্সবাসীসকলক জলফাইৰ গছ উপহাৰ দিয়ে। এথেনিয়ানসকল বা তেওঁলোকৰ ৰজা চিক্ৰ'পচে কাঠ, জলফাইৰ তেল (অলিভ অইল) আৰু খাদ্যবস্তু আহৰণ কৰিব পৰাৰ বাবে জলফাইৰ গছ গ্ৰহণ কৰে আৰু এথেনাক তেওঁলোকৰ অধিষ্ঠাত্ৰীৰ আসন দিয়ে। এই পৰাজয়ৰ পিছত ক্ৰোধান্বিত হৈ প'জাইডনে এথেন্সবাসীক শাস্তি দিবলৈ এক প্ৰলয়ংকৰ বানৰ উন্মেষ ঘটায়। প'জাইডনে ত্ৰিশূলেৰে সৃষ্টি কৰা লুণীয়া পানীৰ সুঁ‌তিটো ইৰেকথিয়াম অৰ্থাৎ এথেনা আৰু প'জাইডনৰ যুটীয়া মন্দিৰৰ উত্তৰ ভাগটোৱে আৱৰি আছিল। ধৰ্মীয় বিশ্বাসত প'জাইডনক ৰজা ইৰেকথিয়াচৰ সৈতে যুক্ত কৰা হয়। কিছুসংখ্যক পণ্ডিতৰ মতে এই কিংবদন্তিটো পৰাজয়ৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা প'জাইডনৰ ধংসাত্মক প্ৰতিক্ৰিয়ালৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে য'ত প'জাইডনে তেওঁৰ পুত্ৰ ইউপ'লমাচক এথেন্সৰ বিৰুদ্ধে প্ৰৰোচিত কৰি ইৰেকথাচক হত্যা কৰিছে।
অণুজীৱবিজ্ঞান
অণুজীৱবিজ্ঞান (Microbiology) চকুৰে মণিব নোৱাৰা জীৱ বা জীৱসদৃশ কণাৰ জীৱন প্ৰণালী, ইহঁতৰ প্ৰভাৱ, প্ৰতিৰোধ আৰু শৰীৰে এনে জীৱৰ প্ৰতি দেখুওৱা প্ৰতিক্ৰিয়াৰ অধ্যয়ন। এই বিষয়ৰ ক্ষুদ্ৰ জীৱ যেনে, ভাইৰাছ, বেক্টেৰিয়া, পৰজীৱী, ভেঁকুৰ, পেলু ইত্যাদি সাঙুৰি লোৱা হয়। প্ৰিঅ'নৰ দৰে অজীৱ কিন্তু জীৱিন্ত লক্ষণ থকা কণাসমূহকো এই বিজ্ঞানৰ ভিতৰতে অধ্যয়ন কৰা হয়। শৰীৰে অনুজীৱৰ সংক্ৰমণৰ প্ৰতি প্ৰতিৰোধী ব্যৱস্থাৰে (Immune System) প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰে। অণুজীৱবিজ্ঞানৰ আওতাতে প্ৰতিৰোধী ব্যৱস্থাও অধয়্যন কৰা হয়। অধ্যয়নৰ বিষয় ভেদে অণুজীৱবিজ্ঞানক ভাইৰ'লজী, বেক্টেৰিঅ'লজী, পেৰাছাইট'লজী, মাইক'লজী, ইম্যুনোলজী আদি ভাগত ভগোৱা হৈছে। অধ্যয়নৰ উদ্দেশ্যৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অণুজীৱবিজ্ঞানক চিকিৎসা অণুজীৱবিজ্ঞান, কৃষি অণুজীৱবিজ্ঞান, ঔষধি অণুজীৱবিজ্ঞান ইত্যাদি বহুতো ভাগত ভাগ কৰা হৈছে। চিকিৎসা অণুজীৱবিজ্ঞানত মানৱ দেহত ৰোগৰ সৃষ্টি কৰিব পৰা অণুজীৱ বিলাকৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হয়। তেনেকৈ কৃষিৰ ক্ষেত্ৰত বেমাৰ সৃষ্টি কৰিব পৰা অণুজীৱৰ অধ্যয়ন কৰা হয় কৃষি অণুজীৱবিজ্ঞানত।
প'জাইডন
সংগী আৰু সন্তান
প'জাইডনৰ পুৰুষ আৰু নাৰী উভয় লিংগৰে বহুসংখ্যক প্ৰেমাস্পদ আছিল বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ সংগী পৌৰাণিক সমুদ্ৰদেৱী এম্ফিট্ৰাইট আছিল এগৰাকী বনদেৱী বা নিম্ফ অৰু তেওঁলোকৰ সন্তান ট্ৰাইটন হৈছে এজন জলকোঁ‌ৱৰ।
বীৰ থেচিয়াচ আছিল প'জাইডনৰ অন্যতম সন্তান।
কিংবদন্তি অনুসৰি টাইৰ' নামৰ এগৰাকী মানৱী এনিপিয়াচ নামৰ এজন নদীৰ দেৱতাৰ প্ৰেমাসক্ত আছিল। এনিপিয়াচে তেওঁক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল যদিও এদিন প'জাইডন কামাসক্ত হৈ এনিপিয়াচৰ ছদ্মৱেশত টাইৰ'ৰ সৈতে সংগমত লিপ্ত হয়। ইয়াৰ ফলশ্ৰুতিত পেলিয়াচ আৰু নেলেচাছ নামৰ দুগৰাকী যমজ বীৰৰ জন্ম হয়। ইলিউচিছৰ ৰজা তথা নিজ পুত্ৰ চাৰ্ছিয়নৰ দুহিতা এল'পিৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কৰ ফলত বীৰ হিপ'থোনৰ জন্ম হয়। চাৰ্ছিয়নে এল'পিক জীৱন্তে কৱৰস্থ কৰে যদিও প'জাইডনে তেওঁক এক সুঁ‌তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
অণুজীৱবিজ্ঞান
অণুজীৱবিজ্ঞানৰ বিশেষজ্ঞ সকলক মাইক্ৰ'বায়োলজিষ্ট বোলা হয়।
প'জাইডন
সংগী আৰু সন্তান
ৰাণী এনিম'নক এক ছেটায়াৰৰ (একপ্ৰকাৰৰ বনদেৱতা) হাতৰপৰা উদ্ধাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ গৰ্ভত ন'প্লিয়াচ নামেৰে প'জাইডনৰ এক পুত্ৰৰ জন্ম হয়।
অণুজীৱবিজ্ঞান
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:বিজ্ঞান শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান
প'জাইডন
সংগী আৰু সন্তান
প'জাইডনৰ আটাইবোৰ সন্তান মানৱ নাছিল। এবাৰ তেওঁ দেৱী ডিমিটাৰৰ পিছ লওঁতে ডিমিটাৰে এজনী ঘোঁৰীৰ ৰূপ লৈ এজাক ঘোঁৰাৰ মাজত লুকায়। কিন্তু প'জাইডনেও এক ঘোঁৰাৰ ৰূপ লৈ ডিমিটাৰক বলপূৰ্বক ৰমণ কৰে। ইয়াৰ ফলত মানুহৰ দৰে কথা ক'ব পৰা অৰ্ধ-অশ্ব ৰূপৰ এৰিয়নৰ জন্ম হয়। প'জাইডনে এথেনাৰ মন্দিৰৰ মজিয়াত মেডুচাকো বলাৎকাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত এথেনাই মেডুচাক এক কুৎসিৎ গ'ৰ্গনলৈ ৰূপান্তৰ কৰে আৰু বীৰ পাৰ্চিয়াচে মেডুচাক শিৰচ্ছেদ কৰাৰ পিছত তাৰপৰা ক্ৰিচেঅ'ৰ আৰু পেগাচাচৰ উৎপত্তি হয়।
তেওঁৰ অন্যান্য সন্তানৰ ভিতৰত প'লিফেমাচ হৈছে এক চাইক্ল'পছ (এচকুৱা দানৱ) আৰু এলেবিয়'ন, বাৰ্জিয়'ন আৰু অ'ট'ছ আৰু এফিল্টে নামৰ দুটা দানৱ।
প'জাইডনৰ পুৰুষ সংগী বা প্ৰেমাস্পদসকল হৈছে নেৰাইটছ,পেল'পচ আৰু পেট্ৰ'ক্লাচ।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:গ্ৰীক দেৱতা শ্ৰেণী:কাল্পনিক চৰিত্ৰ শ্ৰেণী:গ্ৰীক কিংবদন্তি
অষ্টাংগিক আৰ্য মাৰ্গ
right|thumb|238x238px|আঠডাল মাৰি থকা [[ধৰ্মচক্ৰই অষ্টাংগিক আৰ্য মাৰ্গ চিহ্নিত কৰে।]] অষ্টাংগিক আৰ্য মাৰ্গ (পালি:, সংস্কৃত: ) সংসাৰৰ পৰা মোক্ষলাভ (জীৱন আৰু মৃত্যুৰ চক্ৰৰ অন্ত) আৰু নিৰ্বাণ প্ৰাপ্তিৰ বাবে বৌদ্ধ কাৰ্যপন্থাৰ এক পুৰণি সাৰাংশ। বৌদ্ধ প্ৰতীকসমূহৰ মাজত ধৰ্মচক্ৰই অষ্টাংগিক আৰ্য মাৰ্গ দৰ্শায়।
কাৰ্যসমূহ
এই মাৰ্গত আঠটা কাৰ্য আছে: সম্যক দৃষ্টি, সম্যক সংকল্প, সম্যক বাক্য, সম্যক কৰ্ম, সম্যক জীৱিকা, সম্যক প্ৰযত্ন, সম্যক স্মৃতি আৰু সম্যক সমাধি। ইয়াৰে প্ৰথম দুটা সম্যক প্ৰজ্ঞা, তাৰ পাছৰ তিনিটা সম্যক শীল আৰু শেষৰ তিনিটা সম্যক সমাধি।
ভূমিকা
অষ্টাংগিক আৰ্য মাৰ্গ বৌদ্ধ শিক্ষাৰ এক প্ৰধান সাৰাংশ, যিয়ে অৰ্হতলৈ লৈ যায়। থেৰবাদত এই মাৰ্গক শীল, সমাধি আৰু প্ৰজ্ঞা বোলা হয়। মহাযানত এই মাৰ্গৰ তুলনা কৰা হয় বোধিসত্ত্ব মাৰ্গৰ সৈতে। মহাযানৰ মতে বোধিসত্ত্ব মাৰ্গে অৰ্হতৰ আগলৈ যাত্ৰীক লৈ যায়: পূৰ্ণ বুদ্ধত্বলৈ।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম
দাৰ্জিলিং
দাৰ্জিলিং (Darjeeling) ভাৰতবৰ্ষৰ পশ্চিমবংগ ৰাজ্যত অৱস্থিত এখন চহৰ। ই পৰ্য্যটকৰ কেন্দ্ৰস্থল হিচাপে বিশ্ববিখ্যাত। ই চাহ উদ্যোগ আৰু ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থানৰ কেন্দ্ৰস্থল, দাৰ্জিলিং হিমালয়ান ৰেলৱে বাবেও খ্যাত। এই চহৰখন মহাভাৰত শ্ৰেণী (Mahabharat Range) আৰু হিমালয়ৰ নিম্নাংশ (Lesser Himalaya)-ত অৱস্থিত। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ইয়াৰ গড় উচ্চতা হৈছে ৬,৭১০ ফুট (২,০৫০ মিটাৰ)।
১৯ শতিকাৰ মাজ ভাগত যেতিয়া ব্ৰিটিছ সকলে ইয়াত বাস্থ্যনিৱাস (Sanatorium) আৰু সামৰিক গুদামঘৰ (Military Depot) স্থাপন কৰিছিল, তেতিয়াৰপৰাই এই চহৰৰ উৎকৰ্ষ সাধন আৰম্ভ হৈছিল। পৰৱৰ্তী কালত, এই অঞ্চলত ব্যাপক হাৰত চাহ বাগিচা স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ চাহ উৎপাদনকাৰী সকলে বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ উচ্চ প্ৰজাতিৰ ব্লেক চাহ (Black Tea)-ৰ বিকাশ আৰু নতুন স্ফুটন (Fermenting) পদ্ধতি সৃষ্টি কৰিছিল। ইয়াৰ ফলতেই বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ দাৰ্জিলিঙৰ চাহ এতিয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত আৰু আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ব্লেক চাহ সমূহৰ মাজত স্থান লাভ কৰিছে। দাৰ্জিলিঙ হিমালয়ান ৰেলৱেয়ে ইয়াক সমভূমিৰ চহৰ সমূহৰ লগত সংযোগ কৰিছে আৰু বৰ্তমান লৈকে ভাৰতবৰ্ষৰ ভাপ-ইঞ্জিন চালিত ৰেলগাড়ীৰ সেৱা আগবঢ়োৱা ঠাইসমূহৰ ভিতৰত ই অন্যতম। দাৰ্জিলিঙত থকা কেইবাখন ব্ৰিটিছ-শৈলীৰ বিদ্যালয়ে, ভাৰতৰ অন্য ঠাইৰ লগতে প্ৰতিৱেশী ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আকৰ্ষণ কৰে।
১৯৮০ দশকত, দাৰ্জিলিং আৰু নিকটতম কলিমপংগ (Kalimpong) চহৰ গোৰ্খালেণ্ড দাবী আন্দোলনৰ কেন্দ্ৰ আছিল। বৰ্তমানৰ পৃথক গোৰ্খালেণ্ড ৰাজ্য আন্দোলন এই চহৰতেই কেন্দ্ৰিত। সাম্প্ৰতিক কালত, এই চহৰৰ পৰিবেশক লৈ ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ চাহিদা তথা পৰ্য্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি আৰু দুৰ্বল নগৰীকৰণ পৰিকল্পনা।
ইতিহাস
দাৰ্জিলিঙৰ ইতিহাস বেংগল, ছিক্কিম আৰু নেপালৰ সৈতে একে। ১৯ শতিকাৰ আগ ভাগলৈকে, দাৰ্জিলিঙৰ দাঁতিকাষৰীয়া পাহাৰীয়া অঞ্চল সমূহ ঐতিহাসিক ছিক্কিম সাম্ৰাজ্যই নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল। শিলিগুৰিৰ দাঁতিকাষৰীয়া সমভূমি অঞ্চল সমূহ নেপাল সাম্ৰাজ্যই কেইখনমান গাঁৱৰ লেপচা (Lepcha) আৰু কিৰাটি (Kirati) লোকসকলৰ সৈতে হোৱা নিস্পতিকৰণৰ পাছত অধিকাৰ কৰি আছিল। এতিয়াও জনা যায় যে নেপালে এবাৰ ইয়াৰ সাম্ৰাজ্য তিস্তা নদীলৈকে বিস্তাৰিত কৰিছিল। ১৮২৮ চনত, ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ এটা প্ৰতিনিধি দলৰ বিষয়াসকল নেপাল-ছিক্কিম সীমান্তলৈ যোৱাৰ পথত দাৰ্জিলিঙত থাকিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে সেই অঞ্চলটোত ব্ৰিটিছ সৈন্যৰ স্বাস্থ্যনিৱাসৰ বাবে উপযুক্ত ঠাই বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল।
উদ্ভিদ জগত আৰু প্ৰাণী জগত
দাৰ্জিলিঙ হিমালয়ৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ আৱাসস্থলৰ এক ভৌগোলিক অংশ। দাৰ্জিলিঙৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলৰ উদ্ভিত জগত, ছাল (Sal), অ'ক (Oak), আংশিক-চিৰসেউজ (semi-evergreen), মধ্যমীয়া আৰু আল্পাইন (alpine) বনাঞ্চলৰে গঠিত। ছাল, অ'কৰে গঠিত ঘন চিৰসেউজ বনাঞ্চল চহৰখনৰ চাৰিওকাষে আছে। ইয়াতেই বহুতো বিৰল প্ৰজাতিৰ অৰ্কিড পোৱা যায়। 'লয়ড বটানিকেল গাৰ্ডেন' (Lloyd's Botanical Garden)-য়ে সাধাৰণ আৰু বিৰল প্ৰজাতিৰ উদ্ভিদ সংৰক্ষণ আৰু 'পদ্মজা নাইডু হিমালয়ান জুল'জিকেল পাৰ্ক' (Padmaja Naidu Himalayan Zoological Park)-য়ে বিলুপ্তপ্ৰায় হিমালয়ান প্ৰজাতিৰ সংৰক্ষণ তথা প্ৰজননত সহায় কৰে। বৰ্তমান, দাৰ্জিলিঙ আৰু ইয়াৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চল সমূহে নিবনানিকৰণ (Deforestation)-ৰ সন্মুখীন হৈছে। ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে: যান-বাহন বৃদ্ধিৰ ফলত হোৱা বায়ু প্ৰদূষণ তথা গছৰ কাণ্ডৰ চাহিদাৰ বৃদ্ধি।
ইয়াৰ বন্যপ্ৰাণী সমূহ, ৱেষ্ট বেংগল ফৰেষ্ট বিভাগৰ ৱাইল্ড লাইফ ৱিংগৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত। দাৰ্জিলিঙত পোৱা প্ৰাণীকুল সমূহৰ মাজত হৈছে: বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ হাঁহ, প্লভাৰ, টিল আৰু গাল। এই বিলাক পৰিভ্ৰমী চৰাই তিব্বতৰ পৰা অহা-যোৱা কৰোঁতে ইয়াত দেখা পোৱা যায়। এই অঞ্চলত পোৱা সৰু স্তন্যপায়ী জন্তুবোৰ হৈছে: চিভেট (Civet), নেউল (Mongoose) আৰু জহামাল (Badger)। নিকটতম 'জলডাপাৰা অভয়াৰণ্য' (Jaldapara Wildlife Sanctuary) আংশিক চিৰসেউজ বনাঞ্চলেৰে গঠিত। এই ঠাইত পোৱা অন্য জীৱবোৰ হৈছে: এশিঙিয়া গঁড়, হাতী, বাঘ, নাহৰফুটুকী বাঘ আৰু হগ হৰিণ। ইয়াত পোৱা চৰাই প্ৰজাতিৰ ভিতৰত বেংগল ফ্ল'ৰিকেন আৰু বগলীয়েই মুখ্য। ২০০৯ চনৰ মতে, ৰঙা পাণ্ডাৰ সংৰক্ষিত কেন্দ্ৰ প্ৰতিষ্ঠাপনৰ বাবে ইয়াত যো-জা চলাই থকা হৈছে।
জলবায়ু
দাৰ্জিলিংৰ মধ্যমীয়া জলবায়ুৰ পাঁচটা কালত ভগাব পাৰি: বসন্ত কাল, জহকাল, শাৰদীয় কাল, শীতকাল আৰু বৰ্ষাকাল। বাৰ্ষিক সৰ্ব্বোচ্চ গড় উষ্ণতা ১৪.৯° চেলচিয়াছ (৫৮.৮° ফাৰেনহাইট) আৰু সৰ্বনিম্ন গড় উষ্ণতা ৮.৯ চেলচিয়াছ (৪৮.০° ফাৰেনহাইট)। ইয়াৰ মাহিলি গড় উষ্ণতা ৫-১৭° চেলচিয়াছ (৪১-৬৩° ফাৰেনহাইট)। আটাইতকৈ সৰ্বনিম্ন উষ্ণতা হৈছে -৫° চেলচিয়াছ (২৩° ফাৰেনহাইট), ১৯০৫ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত। বাৰ্ষিক গড় বৃষ্টিপাত ৩০৯.২ ছেঃমিঃ (১২১.৭ ইঞ্চি) আৰু বাৰ্ষিক গড়ে ১২৬ দিন বৃষ্টিপাত হয়। সৰ্ব্বোচ্চ বৃষ্টিপাত জুলাই মাহত হয়। এই অঞ্চলত হোৱা ঘনীভূত বৃষ্টিপাত, তথা গছ-গছনিৰ ধ্বংসৰ প্ৰকোপত আৰু বিশৃঙ্খল পৰিকল্পনাৰ ফলত ভূমিস্খলন হোৱা দেখা যায়। ফলস্বৰূপে জীৱন তথা সম্পত্তিৰ বহুতো ক্ষতি হয়।
শিক্ষা
চহৰ খনত মুঠ ৫২খন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, ২১খন উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু ৪খন মহাবিদ্যালয় আছে। দাৰ্জিলিঙৰ বিদ্যালয় সমূহ ৰাজ্য চৰকাৰ অথবা ব্যক্তিগত আৰু ধৰ্মীয় সংস্থান সমূহে পৰিচালনা কৰে। বিদ্যালয় সমূহ সাধাৰণতে ইংৰাজী আৰু নেপালী মাধ্যমৰ। তথাপি ইয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিন্দী আৰু চৰকাৰী ৰাজ্য ভাষা বঙালী শিকোৱা হয়। বিদ্যালয় সমূহ আই. চি. এছ. ই. (ICSE), চি. বি. এছ. ই. (CBSE) অথবা ৱেষ্ট বেংগল বৰ্ড অফ চেকেণ্ডেৰী এডুকেশ্বন (West Bengal Board of Secondary Education) অধীনৰ। শৈক্ষিক সংস্থান যেনে মাউণ্ট হাৰ্মন স্কুল (Mount Hermon School), ছেণ্ট ৰবাৰ্টচ এইচ. এছ. স্কুল (St. Robert's H.S. School), ছেণ্ট যোচেফচ স্কুল (St. Joseph's College, School Dept.), ল'ৰেট' কনভেণ্ট (Loreto Convent) আৰু ছেণ্ট প'লচ স্কুল (St. Paul's School) উন্নত শৈক্ষিক মানদণ্ডৰ কেন্দ্ৰ স্বৰূপে জনাজাত। দাৰ্জিলিঙৰ চাৰিখন মহাবিদ্যালয়ৰ নাম হৈছে: ছেণ্ট যোচেফচ কলেজ (St. Joseph's College), চাউথফিল্ড কলেজ (Southfield College, পূৰ্বৰ ল'ৰেট' কলেজ), দাৰ্জিলিঙ গভৰ্মেণ্ট কলেজ (Darjeeling Government College) আৰু শ্ৰী ৰামাকৃষ্ণ বি. টি. কলেজ (Sri Ramakrishna B.T. College)। এই সকলো মহাবিদ্যালয় শিলিগুৰিৰ ইউনিভাৰ্চিটি অফ নৰ্থ বেংগল (University of North Bengal)-ৰ অধীনত।
অৰ্থনৈতিক
দাৰ্জিলিঙ পৰ্য্যটকৰ এটা উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰস্থললৈ পৰিণত হৈছিল প্ৰায় ১৮৬০ চনতে। এইটোও বিৱৰণিত পোৱা যায় যে ই পূব ভাৰতৰ একমাত্ৰ স্থান য'ত বৃহৎ সংখ্যক বিদেশী পৰ্য্যটকৰ আগমন ঘটে। ই বহুতো বলিউড আৰু বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ শ্বুটিঙৰ জনপ্ৰিয় কেন্দ্ৰস্থল। সত্যজিত ৰায়ৰ কথাছবি 'কাঞ্চনজঙ্ঘা' (১৯৬২), বলিউডৰ কথাছবি 'আৰাধানা' (১৯৬৯) আৰু 'মে হুঁ না'ৰ (২০০৪) চিত্ৰগ্ৰহণ ইয়াতেই কৰা হৈছিল। দাৰ্জিলিঙলৈ পৰ্য্যটকৰ আগমন ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ বাবে বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাইছে। ১৯৮০ দশক আৰু ২০০০ দশকৰ আন্দোলনে ইয়াৰ পৰ্য্যটক উদ্যোগত বৰ বেয়াকৈ অনিষ্ট সাধন কৰিছে।
পৰিবহণ
নিউ জলপাইগুৰি ৰেল ষ্টেচনৰপৰা দাৰ্জিলিঙ হিমালয়ান ৰেলৱেৰ সহায়ত যাব পাৰি। এই যাত্ৰাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ৮৮কিঃমিঃ (৫৫ মাইল)। শিলিগুৰিৰ পৰা ৫৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথেদিও দাৰ্জিলিঙলৈ যোৱাৰ সুবিধা আছে। এই যাত্ৰাৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ৭৭ কিঃমিঃ (৪৮ মাইল)। ১৯৯৯ চনত ইউনেস্কোয়ে, ৬০ ছেঃমিঃ (২৪ ইঞ্চি) প্ৰস্থৰ নেৰ'-গজ ৰেলৱে, দাৰ্জিলিঙ হিমালয়ান ৰেলৱেক বিশ্বৰ ঐতিৰ্য্যবাহী স্থান হিচাপে ঘোষণা কৰিছিল। বাছ-সেৱা আৰু ভাৰাত পোৱা বিভিন্ন যান-বাহনেও দাৰ্জিলিঙক শিলিগুৰিৰ লগত সংযোগ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰিও দাৰ্জিলিঙৰ বাগডোগ্ৰা (Bagdogra), গেংটক আৰু কাঠমাণ্ডু তথা ইয়াৰ নিকটতম চহৰ কুৰচিয়ং (Kurseong) আৰু কালিমপং (Kalimpong)-ৰ সৈতেও সংযোগ আছে। তথাপিও বাৰিষাকালত ভূমিস্খলনৰ ফলত পথ আৰু ৰেলৱেৰ যোগাযোগত ব্যাঘাত জন্মে। ইয়াৰ নিকটতম বিমান বন্দৰটো হৈছে বাগডোগ্ৰা। ই দাৰ্জিলিঙৰ পৰা ৯০ কিঃমিঃ (৫৬ মাইল) দূৰত অৱস্থিত। সাধাৰণতে চহৰৰ ভিতৰত, ইয়াৰ বাসিন্দাসকলে খোজকাঢ়িয়ে যায়। কম দূৰত্বৰ ভ্ৰমণত তেওঁলোকে বাইচাইকেল, দুচকীয়া যান-বাহন আথবা ভাড়াত পোৱা টেক্সী ব্যৱহাৰ কৰে। দাৰ্জিলিঙৰ ৰ'প-ৱে (Ropeway) ১৯৬৮ চনৰপৰাই কাৰ্য্যক্ষম আছিল। কিন্তু ২০০৩ চনত হোৱা এক দুৰ্ঘ্যটনাত চাৰিজন পৰ্য্যটকৰ মৃত্যু হোৱাত বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ২০০৭ চনত ইয়াক পুনৰ প্ৰচলনৰ বাবে প্ৰস্তাৱ ৰখা হৈছিল। সেয়ে ইয়াক ২০১২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত, আঠ বছৰৰো অধিক কালৰ পিছত পুনৰ বাৰ পৰ্য্যটকৰ কাৰণে মুকলি কৰি দিয়া হয়।
নতুন সংসদ ভৱন
সংসদ ভৱন (IAST: Sansad Bhavan) হৈছে ভাৰতৰ সাংসদৰ সভা। ই দেশৰ ৰাজধানী নতুন দিল্লীত অৱস্থিত। ইয়াত লোকসভা আৰু ৰাজ্যসভা আছে, যিবোৰ ভাৰতৰ দ্বি-সদস্যীয় সংসদত ক্ৰমে নিম্ন আৰু উচ্চ সদন।
ভাৰতৰ "চেন্ট্ৰেল ভিষ্ট্ৰা" প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে নতুন দিল্লীত এই নতুন সংসদ ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ২৮ মে' তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ইয়াক উদ্বোধন কৰে।
"চেণ্ট্ৰেল ভিষ্ট্ৰা" ৰফি মাৰ্গত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে পুৰণি সংসদ ভৱন, বিজয় চʼক, ইণ্ডিয়া গেট, ৰাষ্ট্ৰীয় যুদ্ধ স্মাৰক, উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ গৃহ, হায়দৰাবাদ হাউচ, সচিবালয় ভৱন, প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় আৰু বাসগৃহ, মন্ত্ৰী ভৱন আদিয়ে আগুৰি আছে।
আয়তক্ষেত্ৰ
thumb|right|৫ একক দৈৰ্ঘ্য আৰু ৪ একক প্ৰস্থৰ এটা আয়তক্ষেত্ৰ আয়তক্ষেত্ৰ (Rectangle) হৈছে এক চতুৰ্ভুজ যিটোৰ বিপৰীত বাহুবোৰ সমান আৰু সমান্তৰাল আৰু অভ্যন্তৰৰ প্ৰত্যেকটো কোণেই একো একো সমকোণ।
এই সংজ্ঞাৰ পৰা দেখা যায় আয়তৰ দুই যোৰা সমান্তৰাল বাহু আছে, যাৰ অৰ্থ আয়তক্ষেত্ৰ এটি সামান্তৰিক। বৰ্গক্ষেত্ৰ এটি বিশেষ ধৰণৰ আয়তক্ষেত্ৰ যাৰ চাৰিটা বাহুৰ দৈৰ্ঘ্য সমান; ইয়াৰ অৰ্থ বৰ্গ একে সময়তে এক আয়তক্ষেত্ৰ আৰু ৰম্বাছ।
দুটি বিপৰীত সমান্তৰাল যোৰা মাজত যিটো বেছি দীঘল তাৰ দৈৰ্ঘ্যক আয়তক্ষেত্ৰৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু সৰু যোৰা বাহুক আয়তক্ষেত্ৰৰ প্ৰস্থ বোলা হয়। আয়তক্ষেত্ৰৰ ক্ষেত্ৰফল হৈছে দৈৰ্ঘ্য আৰু প্ৰস্থৰ গুণফল। সংকেতত প্ৰকাশ কৰিলে A=lw। উদাহৰণস্বৰূপে ৫ একক দৈৰ্ঘ্য আৰু ৪ একক প্ৰস্থৰ আয়তক্ষেত্ৰৰ ক্ষেত্ৰফল ২০ বৰ্গ একক: ।
আয়তক্ষেত্ৰৰ পৰিসীমা নিৰ্ণয়ৰ সূত্ৰ হৈছে P=2(l+w)। সেই অনুসৰি 5 cm দৈঘ্য আৰু 4cm প্ৰস্থৰ আয়তটোৰ পৰিসীমা হ'ব
তৰা (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)
কাহিনী
চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী অসমৰ এখন গাঁৱৰ দুটা প্ৰতিৱেশী পৰিয়ালৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত ভাল সম্বন্ধ আছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল চৰিত্ৰ হৈছে "তৰা", এজনী সাত বছৰীয়া ছোৱালী। তাই দেউতাক (পূৰ্ণ) আৰু মাক (জোনাকী)ৰ লগত থাকে। আনটো পৰিয়াল হৈছে নৱ আৰু দেৱ নামৰ দুজন ভাতৃ। দুয়ো শয্যাগত মাকৰ সৈতে বাস কৰে। এদিন এটুকুৰা মাটিক কেন্দ্ৰ কৰি দুয়োটা পৰিয়ালৰ মাজত কাজিয়া লাগিল। এই কাজিয়াখন মীমাংসা কৰাত তৰাৰ ভূমিকাই হৈছে চলচ্চিত্ৰখনৰ মূল কাহিনী।
ধেমাজিৰ পীড়িত লোকৰ নামত উৎসৰ্গা
২০০৪ চনৰ ১৫ আগষ্টত ধেমাজিত হোৱা বোমা বিস্ফোৰণত মৃত্যু হোৱা শিশুসকলৰ নামত পৰিচালক জাহ্নু বৰুৱা-ই এই চলচ্চিত্ৰখন উৎসৰ্গা কৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ শ্ৰেণী:শিশু চলচ্চিত্ৰ শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেষ্ঠ শিশু ছবি শ্ৰেণী:২০০০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ
মুম্বাই
মুম্বাই (পূৰ্বতে বম্বে বা বোম্বাই, मुंबई. ) ভাৰতৰ অন্তৰ্ভুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী। মুম্বাই প্ৰায় ১ কোটি ৪০ লাখ মানুহৰ বাসস্থান । মুম্বাইক ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু বুলি কোৱা হয়, কাৰণ ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক আৰু বম্বে ষ্টক এক্সচেঞ্জকে আদি কৰি বহু অৰ্থনৈতিক প্ৰতিষ্ঠানৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰ্যালয় এই নগৰত অৱস্থিত। তদুপৰি ভাৰতৰ বোলছবি উদ্যোগো ইয়াতেই অৱস্থিত। নৱী মুম্বাই আৰু থানে সহ মুম্বাই মহানগৰীয় অঞ্চল বিশ্বৰ সৰ্বাধিক জনবহুল মহানগৰীয় অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম। ভাৰতৰ পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত মুম্বাই এক স্বাভাৱিক সমুদ্ৰবন্দৰো। ২০০৯ চনৰ তথ্য অনুযায়ী, এই চহৰ আলফা বিশ্ব নগৰী হিচাপে ঘোষিত ।
যি সাতোটা দ্বীপক কেন্দ্ৰ কৰি আধুনিক মুম্বাই মহানগৰী গঢ়ি উঠিছে, সুদূৰ অতীতত সেই সাতোটা দ্বীপ আছিল মৎস্যজীবী সম্প্ৰদায়ৰ বসতি। ইতিহাসৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত এই দ্বীপবোৰ নানান দেশীয় ৰাজ্য আৰু সাম্ৰাজ্যৰ অধীনস্থ আছিল। অষ্টাদশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগত মুম্বাই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্য নগৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ঊনবিংশ শতাব্দীত এই চহৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক আৰু শিক্ষাসংক্ৰান্তত প্ৰভুত উন্নতি সাধন হয়। বিংশ শতাব্দীৰ প্ৰথমৰ পৰাই বোম্বাই ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ এক উল্লেখযোগ্য ঘাটিত পৰিণত হৈছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতা অৰ্জনৰ পাছত বোম্বাই চহৰ তদানীন্তন বোম্বাই ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ১৯৬০ চনত সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত নতুন ৰাজ্য মহাৰাষ্ট্ৰ গঠিত হোৱাত বোম্বাই উক্ত ৰাজ্যৰ ৰাজধানীত পৰিণত হয়। ১৯৯৫ চনত চহৰৰ নাম পৰিবৰ্তিত কৰি মুম্বাই ৰখা হয়। এই নামটো কলি জনগোষ্ঠী সকলৰ আৰাধ্য দেৱী - মুম্বাদেৱী ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।
মুম্বাই ভাৰতৰ বাণিজ্য আৰু বিনোদনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ। দেশৰ ৫ শতাংশ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (GDP) এই চহৰৰ পৰাই উৎপাদিত হয়। ইয়াৰ বাদেও ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ ২৫ শতাংশ শিল্প উৎপাদন, ৪০ শতাংশ সমুদ্ৰবাণিজ্য আৰু ৭০ শতাংশ পুঁজিৰ লেনদেন মুম্বাইতেই সাধিত হয়। ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক, বোম্বাই ষ্টক এক্সচেঞ্জ, ভাৰতৰ জাতীয় ষ্টক এক্সচেঞ্জ ইত্যাদি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্থিক সংস্থা আৰু বিভিন্ন ভাৰতীয় কোম্পানী আৰু বহুজাতিক সংস্থাৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় এই চহৰতেই অৱস্থিত। বলিউড নামেৰে পৰিচিত ভাৰতৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন শিল্পকেন্দ্ৰটোও এই চহৰত অবস্থিত। মুম্বাইৰ ব্যৱসায়গত সুযোগসুবিধা আৰু ইয়াৰ জীৱনযাত্ৰাৰ উচ্চ মানে সমগ্ৰ দেশৰ মানুহকে আকৃষ্ট কৰে। দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা মানুহ আহি এই চহৰত বসবাস আৰম্ভ কৰে। ফলত মুম্বাই বৰ্তমানে ভাৰতৰ নানা সম্প্ৰদায় আৰু ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ মহামিলনভূমিত পৰিণত হৈছে।
ব্যুৎপত্তি
মুম্বাই শব্দটোৰ প্ৰচলন হয় স্থানীয় অশিক্ষিত মাৰাঠীসকলৰ উচ্চাৰণবিকৃতিৰ পৰা। তেখেতসকলে মাৰাঠী ভাষাত বোম্বাই শব্দটো উচ্চাৰণ কৰিব নোৱাৰে। বোম্বাই শব্দটোৰ উদ্ভব হয় খ্ৰীষ্টিয় ষোড়শ শতাব্দীত এই অঞ্চলত পৰ্তুগীজসকলৰ আগমনৰ পাছত। তেখেতসকলে এই অঞ্চলক বিভিন্ন নামেৰে অভিহিত কৰিছিল। এই নামসমূহৰ মাজৰ পৰা বোম্বাইম (Bombaim) শব্দটোৱে লেখ্য আকাৰত প্ৰচলন লাভ কৰে। পৰ্তুগীজ ভাষাত শব্দটো আজিও প্ৰচলিত। সপ্তদশ শতাব্দীত ব্ৰিটিছসকলে এই অঞ্চলৰ অধিকাৰ অৰ্জন কৰে। ধৰা হয়, চহৰৰ বোম্বাই নামটো পৰ্তুগীজ বোম্বাইম শব্দটোৰ ইংৰাজীকৃত ৰূপ। এই চহৰৰ মাৰাঠী আৰু গুজৰাটীভাষীসকলৰ কাষত মুম্বাই বা মম্বাই আৰু হিন্দী, পাৰ্চী আৰু উৰ্দুভাষীসকলৰ কাষত বম্বাই নামেৰে পৰিচিত। কেতিয়াবা কেতিয়াবা এই চহৰক আৰু পুৰণা ককমুচী বা গলজুঙ্কজা নামেৰেও অভিহিত কৰা হয়। ১৯৯৫ চনৰ নৱেম্বৰত শিবসেনাই মাৰাঠী উচ্চাৰণ অনুসৰি চহৰৰ নাম পৰিবৰ্তন কৰি ৰাখে মুম্বাই। হিন্দু জাতীয়তাবাদী দল শিবসেনাই এই নাম পৰিবৰ্তনক লৈ দৃঢ় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি মহাৰাষ্ট্ৰৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰেছিল। ইয়াৰ পাছত মুম্বাইৰ দেখাকদেখি দেশৰ অনেক চহৰেই ইংৰাজী নাম পৰিবৰ্তন কৰি স্থানীয় উচ্চাৰণ অনুযায়ী নামকৰণ কৰা হয়। যদিও চহৰত বসবাসকাৰী অনেকেই এতিয়াও এই চহৰক বোম্বাই নামেৰেই অভিহিত কৰে। তদুপৰি ভাৰতৰ অন্যান্য অনেক অঞ্চতো বোম্বাই নামটিৰ প্ৰচলন আছে। thumb|left|[[তাজমহল পেলেচ এণ্ড টাৱাৰ হোটেলত মাৰাঠী ভাষাত লেখা "মুম্বাই" নামলিপি|alt=A white board with black letters. Dome of a hotel in the background]]
চহৰৰ প্ৰথাগত ইংৰাজী নাম বোম্বাই শব্দটো যে আচলতে পৰ্তুগীজ শব্দৰ পৰা অহা তাৰ এটা বহু প্ৰচলিত ব্যাখ্যা আছে। এই ব্যাখ্যা অনুযায়ী, পৰ্তুগীজ ভাষাত শব্দটোৰ অৰ্থ ভাল উপসাগৰ। ভাল শব্দৰ পৰ্তুগীজ প্ৰতিশব্দ bom (পুংলিঙ্গ) আৰু ইংৰাজী bay শব্দটোৰ ওচৰাওচৰি পৰ্তুগীজ প্ৰতিশব্দ baía (স্ত্ৰীলিং, পুৰণা বানানত bahia)। তদুপৰি সাধাৰণভাবে পৰ্তুগীজ ভাষাত ভাল উপসাগৰ শব্দটোৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপে bom bahia শব্দটো ব্যাকৰণগতভাবে ভুল। সঠিক শব্দটো হ’ল boa bahia। যদিও ষোড়শ শতাব্দীৰ পৰ্তুগীজ ভাষাত "সৰু উপসাগৰ" অৰ্থত baim শব্দটোৰ প্ৰচলন অসম্ভব নাছিল। পৰ্তুগীজ পণ্ডিত জোচে পেদ্ৰো মাকাদোৱে তেখেতৰ Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa (Portuguese Dictionary of Onomastics and Etymology) গ্ৰন্থত "Bom Bahia" নামতত্ত্বটো খাৰিজ কৰিছে। তেখেতৰ মতে, পৰ্তুগীজ নথিপত্ৰত এই অঞ্চলত এখন উপসাগৰৰ উল্লেখ আছিল। সেই উল্লেখৰ পৰাই ইংৰাজসকলে ধৰি লয় যে bahia বা "bay" শব্দটো পৰ্তুগীজ নামৰে এটা অবিচ্ছেদ্য অংশ। এইভাবেই পৰ্তুগীজ নামৰ পৰা ইংৰাজী Bombay শব্দটোৰ প্ৰচলন হয়।
১৫০৭ চনত মিৰাদ-ই-আহমেদি গ্ৰন্থত এই অঞ্চলটোক মানবাই নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৫০৮ চনত গ্যাসপাৰ কোৰিয়া নামৰ এক পৰ্তুগীজ লেখকে তেখেতৰ Lendas da Índia ("Legends of India") গ্ৰন্থত এই চহৰক Bombaim নামেৰে উল্লেখ কৰে। তেঁৱেই প্ৰথম পৰ্তুগীজ লেখক যাৰ ৰচনাত এই শব্দটোৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ১৫১৬ চনত পৰ্তুগীজ আবিষ্কাৰক দুয়াৰ্তে বাৰবোসাই অলপ জটিল আকাৰত এই অঞ্চলৰ নাম Tana-Maiambu বা Benamajambu বুলি উল্লেখ কৰে। Tana পাৰ্শ্বৱৰ্তী থানে চহৰৰ নাম। Maiambu নামটো সম্ভ:বত মুম্বা নামৰ এক হিন্দু দেৱীৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ; তেখেতৰ নামেৰেই মাৰাঠীসকলে এই অঞ্চলৰ নামকৰণ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতাব্দীত এই চহৰৰ অন্যান্য যি নামসমূহ নথিভুক্ত হৈছিল সেইবোৰ হ’ল: Mombayn (১৫২৫), Bombay (১৫৩৮), Bombain (১৫৫২), Bombaym (১৫৫২), Monbaym (১৫৫৪), Mombaim (১৫৬৩), Mombaym (১৬৪৪), Bambaye (১৬৬৬), Bombaiim (১৬৬৬), Bombeye (১৬৭৬), ও Boon Bay (১৬৯০).
ইতিহাস
thumb|upright|right| প্ৰাচীনকালত [[কানহেৰি গুহা আছিল পশ্চিম ভাৰতৰ বৌদ্ধধৰ্মৰ এটা কেন্দ্ৰ|alt=A white Buddhist stupa]] বৰ্তমানৰ মুম্বাই অঞ্চলটো অতীতত সাতোটা দ্বীপবিশিষ্ট এটা দ্বীপপুঞ্জ আছিল। এই সাতোটা দ্বীপৰ নাম বোম্বাই দ্বীপ, পাৰেল, মাজাগাঁও, মাহিম, কোলাবা, বৰলি আৰু ওল্ড ওম্যান’চ আইল্যাণ্ড (আন এক নাম লিটল কোলাবা)। ১৯৩৯ চনত পুৰাতাত্ত্বিক টডে উত্তৰ মুম্বাইৰ কাণ্ডিবলিৰ উপকূলবৰ্তী অঞ্চলত খননকাৰ্য চলায় কিছু প্লেইষ্টোচিনৰ নিদৰ্শন আবিষ্কাৰ কৰে। তাৰ পৰাই জনা যায় প্ৰস্তৰ যুগৰ পৰাই এই অঞ্চলত জনবসতিৰ অস্তিত্ব আছিল। তথাপি এই অঞ্চলত প্ৰথম কেতিয়া জনবসতি স্থাপিত হৈছিল তাক জনা নাযায়। সম্ভবত দুই হাজাৰ বছৰ বা তাৰো আগেয়ে মৎস্যজীবী কোলি সম্প্ৰদায়ে এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতাব্দীত মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ দক্ষিণলৈ প্ৰসাৰৰ সময়ত এই অঞ্চল উক্ত সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। মগধৰ বৌদ্ধ মৌৰ্যসম্ৰাট মহামতি অশোক এই অঞ্চলৰো শাসনকৰ্তা আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতাব্দীৰ মধ্যভাগতেই বোৰিবলিৰ কানহেৰি গুহা খোদিত হৈছিল। এই গুহা আছিল প্ৰাচীনকালত পশ্চিম ভাৰতত বৌদ্ধধৰ্মৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ। ১৫০ খ্ৰীষ্টাব্দত গ্ৰীক ভূগোলবিদ টলেমিৰ ৰচনাত এই অঞ্চলটো হেপটানেচিয়া (Heptanesia; প্ৰাচীন গ্ৰীক: সপ্তদ্বীপখণ্ড) নামেৰে উল্লিখিত হৈছে।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতাব্দীৰ পৰা খ্ৰীষ্টিয় নবম শতাব্দীৰ মাজত এই দ্বীপসমূহ যি সকল দেশীয় ৰাজ্য আৰু সাম্ৰাজ্যৰ অধিকাৰভুক্ত হৈছিল, সেইবোৰ হ’ল: সাতবাহন, পশ্চিম ক্ষত্ৰপ, আভীৰ, বাকাটক, কলচুৰি, কোঙ্কণ মৌৰ্য, চালুক্য আৰু ৰাষ্ট্ৰকূট। ইয়াৰ পাছত ৮১০ৰ পৰা ১২৬০ খ্ৰীষ্টাব্দ পৰ্যন্ত এই অঞ্চল শাসন কৰে চিলহৰ ৰাজবংশই। এই যুগত নিৰ্মিত চহৰৰ কেইটামান প্ৰাচীন স্থাপত্য নিদৰ্শন হল যোগেশ্বৰী গুহা (৫২০-২৫ খ্ৰীষ্টাব্দ), এলিফেণ্টা গুহা (ষষ্ঠ-সপ্তম শতাব্দী), বলকেশ্বৰ মন্দিৰ (দশম শতাব্দী), আৰু বনগঙ্গা দিঘি (দ্বাদশ শতাব্দী)। দ্বাদশ অথবা ত্ৰয়োদশ শতাব্দীত ৰাজা ভীমদেবে এই অঞ্চলত তেখেতৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেখেতৰ ৰাজধানী আছিল মাহিকাবতী (অধুনা মাহিম)। ভীমদেবে গুজৰাটৰ সৌৰাষ্ট্ৰৰ পৰা মাহিকাবতীত য’লৈ পাথাৰে প্ৰভু সম্প্ৰদায়ক এই অঞ্চললৈ লৈ আনে। এই সম্প্ৰদায়েই চহৰৰ প্ৰাচীনতম অধিবাসীসকলৰ অন্যতম। ১৩৪৮ চনত গুজৰাটৰ মুছলমান শাসকসকলে এই অঞ্চল অধিকাৰ কৰে। পাছত ১৩৯১ৰ পৰা ১৫৩৪ চন পৰ্যন্ত এই অঞ্চল গুজৰাট চুলতানিৰ অধীনত থাকে। চুলতানৰ পৃষ্ঠপোষকতাত এই অঞ্চলত অনেক মচজিদ নিৰ্মিত হৈছিল। এইবোৰৰ মাজত উল্লেখযোগ্য আছিল ১৪৩১ চনত মুছলমান সন্ত হাজি আলিৰ সম্মানত নিৰ্মিত মাহিমৰ হাজি আলি দৰগা। ১৪২৯ৰ পৰা ১৪৩১ চন পৰ্যন্ত এই দ্বীপপুঞ্জৰ অধিকাৰক লৈ গুজৰাট চুলতানী আৰু দাক্ষিণাত্যৰ বাহমনি চুলতানীৰ মাজত বিবাদ আছিল। ১৪৯৩ চনত বাহমনি শাসক বাহাদুৰ খান গিলানিয়ে এই দ্বীপসমূহ জয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে অভিযান চলাইছিল। কিন্তু তেওঁ পৰাজিত হয়।
১৫২৬ চনত প্ৰতিষ্ঠিত মোগল সাম্ৰাজ্য ষোড়শ শতাব্দীৰ মধ্যভাগৰ পৰা ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ প্ৰধান শক্তিলৈ পৰিণত হয়। মোগল সম্ৰাট হুমায়ুনৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ক্ষমতাত ভীত হৈ গুজৰাট চুলতানিৰ ১৬৬৮ চনৰ ২৭ মাৰ্চৰ ৰাজকীয় চনদ অনুসৰি, ১৬৬৮ চনত বাৰ্ষিক ১০ পাউণ্ডৰ বিনিময়ত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক এই দ্বীপসমূহ লিজত দিয়া হয়। ১৬৬১ চনত এই অঞ্চলৰ জনসংখ্যা আছিল ১০,০০০; এই জনসংখ্যা ১৬৭৫ চনত বাঢ়ি গৈ হয় ৬০,০০০। ১৬৭২ চনৰ অক্টোবৰত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সিদ্দি নৌপ্ৰধান ইয়াকুত খানে, ১৬৭৩ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ গভৰ্নৰ-জেনেৰেল ৰিকলফ ভন গিয়নে, আৰু ১৬৭৩ চনৰ ১০ অক্টোবৰ সিদ্দি নৌপ্ৰধান সম্বলে এই দ্বীপসমূহ আক্ৰমণ কৰে। ১৬৮৭ চনত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সদৰ চুৰাটৰ পৰা বোম্বাইলৈ তুলি অনা হয়। ইয়াৰ পাছতেই এই চহৰ বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সিৰ সদৰত পৰিণত হয়। এই স্থানান্তৰণৰ পাছত ভাৰতত কোম্পানীৰ সকলো সংস্থাৰ প্ৰধান কাৰ্যালয়েই বোম্বাইলৈ তুলি অনা হয়। ১৬৮৯-৯০ চনত নাগাদে আৰু এবাৰ ইয়াকুত খানে এই দ্বীপসমূহত আক্ৰমণ কৰিছিল। পেছোৱা প্ৰথম বাজী ৰাওৰ অধীনত মাৰাঠীসকলে ১৭৩৭ চনত চেলচেট আৰু ১৭৩৯ চনত ভাচাই দখল কৰাত বোম্বাই অঞ্চলত পৰ্তুগীজৰ উপস্থিতিৰ পৰিসমাপ্তি ঘটে। অষ্টাদশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগৰ পৰাই বোম্বাইয়ে এক প্ৰধান বাণিজ্য নগৰী ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই সময়ত ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা মানুহ এই অঞ্চললৈ আহি বসতি স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পাছত ১৭৭৪ চনৰ ২৮ ডিচেম্বৰত ব্ৰিটিছসকলে চেলচেট দখল কৰি লয়। চুৰাটৰ চুক্তিৰ (১৭৭৫) পাছত চেলচেট আৰু ভাচাইৰ ওপৰত ব্ৰিটিছসকল আনুষ্ঠানিকভাবে অধিকাৰ অৰ্জন কৰে। ইয়াৰ ফলত প্ৰথম ইঙ্গ-মাৰাঠা যুদ্ধ সূচিত হয়। ১৭৭৬ চনত পুৰন্দৰৰ চুক্তিৰ মাধ্যমেৰে ব্ৰিটিছসকলে চেলচেট ৰক্ষা কৰাত সক্ষম হয়। পাছত ১৭৮২ চনৰ চালবাইৰ চুক্তি সাক্ষৰৰ মাধ্যমেৰে প্ৰথম ইঙ্গ-মাৰাঠা যুদ্ধৰ মীমাংসা হয়।
thumb|right|[[বোম্বাই হাৰবাৰ|বোম্বাই হাৰবাৰত জাহাজৰ সমাগম (১৭৩১ খ্ৰী.); অষ্টাদশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগৰ পৰা বোম্বাইয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্য নগৰী ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ]]
thumb|left|upright|[[সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ সমিতি|সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ আন্দোলনৰ ছহিদৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত হুতাত্মা চক স্মাৰক (পাছলৈ বাম ফ্লোৰা ফাউণ্টেন)
১৯৫৫ চনৰ এক লোকসভা আলোচনাত ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে মুম্বাই চহৰক লৈ এক স্বশাসিত নগৰৰাজ্য স্থাপনৰ দাবী জনায়। ১৯৫৬ চনত ৰাজ্য পুনৰ্গঠন কমিশ্বনে বোম্বাই চহৰক ৰাজধানী কৰি দ্বিভাষিক মহাৰাষ্ট্ৰ-গুজৰাট ৰাজ্য গঠনৰ চুপাৰিছ কৰে। বোম্বাই চিটিজেন্‌চ কমিটি নামৰ নেতৃস্থানীয় গুজৰাটী শিল্পপতিসকলৰ এটা সংস্থাই বোম্বাইৰ স্বশাসনৰ পক্ষে মতপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৫৭ চনৰ নিৰ্বাচনত সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ সমিতি এ সকলো প্ৰস্তাবৰ বিৰোধিতা কৰে। তেওঁলোকে বোম্বাইক মহাৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজধানী ঘোষণা কৰাৰ দাবী জনায়। ইয়াকে লৈ আন্দোলন আৰম্ভ হয়। ফ্লোৰা ফাউণ্টেনোত এটা প্ৰতিবাদ সমাবেশত পুলিচৰ গুলি চালনাত ১০৫ জনৰ মৃত্যু হয়। ইয়াৰ পাছত ১৯৬০ চনৰ ১ মেত ভাষাৰ ভিত্তিত বোম্বাই ৰাজ্যক দ্বি-বিভক্ত কৰা হয়। বোম্বাই ৰাজ্যৰ গুজৰাটী-ভাষী অঞ্চলসমূহক লৈ গঠিত হয় গুজৰাট ৰাজ্য। অৱশিষ্ট বোম্বাই ৰাজ্যৰ মাৰাঠী-ভাষী অঞ্চল, মধ্য প্ৰদেশ আৰু বেৰাৰ ৰাজ্যৰ আঠখন জিলা, হায়দৰাবাদ ৰাজ্যৰ পাঁচখন জিলা আৰু উভয় ৰাজ্যৰ মধ্যবৰ্তীৰ অসংখ্য সৰু সৰু দেশীয় ৰাজ্যক লৈ গঠিত হয় মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য। বোম্বাইক এই ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ঘোষনা কৰা হয়। সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ আন্দোলনৰ স্মৰণত ফ্লোৰা ফাউণ্টেনৰ নামকৰণ কৰা হয় হুতাত্মা চক (ছহিদৰ চক); নিৰ্মিত হয় এটা ছহিদস্তম্ভও।
পৰৱৰ্তী দশকত বোম্বাই চহৰৰ ব্যাপক উন্নতি সাধন হয়। ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে সমুদ্ৰোত্থিত ভূভাগ নাৰীমন পইণ্ট আৰু কফ পেৰেডৰ বিকাশ ঘটোৱা হয়। ১৯৭৫ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে বোম্বাই মহানগৰীয় অঞ্চলৰ সুসংহত পৰিকল্পনা আৰু উন্নয়নৰ লক্ষ্যৰে বোম্বাই মেট্ৰোপলিটান ৰিজঅন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি (বিএমআৰডিএ) নামৰ এটা সৰ্বোচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯৭৯ চনৰ অগষ্ট মাহত চিটি অ্যাণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়াল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেছন (চিআইডিচিও) থানে আৰু ৰায়গডৰ সীমাত বোম্বাই চহৰৰ জনসংখ্যাৰ চাপ কমাবলৈ নিউ বোম্বাই নামৰ এক উপনগৰী স্থাপন কৰে। বোম্বাই হাৰবাৰৰ চাপ কমাবলৈ ১৯৮৯ চনৰ ২৬ মেত নব সেবাত জৱাহৰলাল নেহেৰু বন্দৰত কমিছন গঠন কৰা হয়। মুম্বাইৰ কেন্দ্ৰীয় বন্দৰ হিচাপে ব্যবহৃত এই বন্দৰে বৰ্তমান ভাৰতৰ কণ্টেনাৰাইজড কাৰ্গোৰ ৫৫-৬০ শতাংশ বহন কৰে।