cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
শিক্ষক দিৱস
শিক্ষক দিৱস (Teachers' Days) বহু দেশত শিক্ষকসকলৰ সন্মানাৰ্থে পালন কৰা এটা দিৱস। এই দিনত শিক্ষকসকলক সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰাৰ লগতে শৈক্ষিক ক্ষেত্ৰ বা সমাজলৈ তেওঁলোকৰ অৱদানৰ বাবে পুৰস্কৃত কৰা হয়। দেশভেদে শিক্ষক দিৱস আয়োজন কৰা দিনটো ভিন ভিন। প্ৰখ্যাত শিক্ষাবিদ আৰু পূৰ্বৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড॰ সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণৰ সোঁৱৰণত ভাৰতত তেখেতৰ জন্মৰ তাৰিখ ৫ ছেপ্তেম্বৰ শিক্ষক দিৱস পালন কৰা হয়। শিক্ষক দিৱস আৰু 'বিশ্ব শিক্ষক দিৱস' একে নহয়; UNESCO-ই আৰম্ভ কৰা পিছৰ দিৱসটো বিশ্বজুৰি ৫ অক্টোবৰত পালন কৰা হয়।
অসম আৰ্হিৰ স্থাপত্য
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:স্থাপত্য
শিক্ষক দিৱস
ইতিহাস
বিংশ শতিকাত বহু দেশত শিক্ষক দিৱস উদ্‌যাপন কৰাৰ ধাৰণা গঢ় লৈ উঠে; সাধাৰণতে স্থানীয় এজন শিক্ষাবিদৰ জীৱন বা শিক্ষা বিষয়ক গুৰুত্বপূৰ্ণ তাৰিখত এই দিন পালন কৰা হয় (যেনে- আৰ্জেণ্টিনা ১৯১৫ চনৰ পৰা ড'মিংগ' ফ'ষ্টিন' চাৰ্মিয়েণ্ট'ৰ মৃত্যুৰ দিন ১১ ছেপ্টেম্বৰত আৰু ভাৰতত ড॰ সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণৰ জন্মদিন ৫ ছেপ্তেম্বৰত ১৯৬২ চনৰ পৰা শিক্ষক দিৱস পালন কৰা হয় )। বাকী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱসবোৰৰ বিপৰীতে দেশভেদে শিক্ষক দিৱসৰ দিনটো বেলেগ হোৱাৰ প্ৰধান কাৰণ এইটোৱেই।
দেশ অনুসৰি শিক্ষক দিৱস
19 countries celebrate a common Teachers' Day on October 5: Azerbaijan, Bulgaria, Canada, Estonia, Germany, Lithuania, Macedonia, Maldives, Mauritius, Republic of Moldova, Netherlands, Pakistan, Philippines, Kuwait, Qatar, Romania, Russia, Serbia, and United Kingdom.
বহিঃ সংযোগ
শ্ৰেণী:শিক্ষা শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
সুধীন দাশগুপ্ত
সুধীন দাশগুপ্ত (Sudhin Dasgupta, ৯ অক্টোবৰ ১৯২৯ – ১০ জানুৱাৰী ১৯৮২) বিশিষ্ট বঙালী সংগীত পৰিচালক, গীতিকাৰ আৰু কণ্ঠশিল্পী আছিল। তেওঁ হিন্দী, অসমীয়া, উৰিয়া আদি বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষাত অৱদান আগবঢ়াইছে। তেওঁ বাঙালী সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনত নতুন দিগন্তৰ সূচনা কৰিছিল।
ব্যক্তিগত জীৱন
left|thumb|পত্নীৰে সৈতে সুধীন দাশগুপ্ত সুধীন্দ্ৰনাথ দাশগুপ্ত ১৯২৯ৰ ৯ অক্টোবৰত জন্ম হৈছিল, সুধীন দাশগুপ্ত নামেৰে অধিক জনাজাত আছিল। তেওঁ দাৰ্জিলিঙত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। তেওঁৰ পৈতৃক ঘৰ বৰ্তমানৰ বাংলাদেশৰ যশোৰ জিলাৰ কালিয়া গাঁৱত আছিল। দেউতাক মহেন্দ্ৰনাথ দাশগুপ্ত দাৰ্জিলিঙৰ চৰকাৰী স্কুলৰ শিক্ষক আছিল। মাক এগৰাকী সমাজকৰ্মী আছিল। সুধীন দাশগুপ্ত সৰুৰে পৰা সংগীতত পাৰদৰ্শিতা অৰ্জন কৰিছিল। তেওঁ সমান দক্ষতাৰে চেতাৰ, সৰোদ, হাৰমনিয়াম, পিয়ানো, মেণ্ডলিন, গীটাৰ, ভায়োলিন, এচৰাজ, পাৰকিউচন, তবলা, ড্ৰাম আদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল।
তেওঁ লণ্ডনৰ ৰয়েল স্কুল অৱ মিউজিকৰ পৰা সংগীতত স্নাতক উপাধি লৈছিল। তেওঁ বহুবিধ খেলো খেলিব জানিছিল। কলকাতাত থকাৰ সময়ত তেওঁ ভৱানীপুৰ ক্লাৱৰ হকী দলৰ সদস্য আছিল।
১৯৪৯-৫০ত দাশগুপ্তহঁতৰ পৰিয়ালটো কলকাতালৈ স্থায়ীভাবে গুছি আহিছিল। এইখিনি সময়তে তেওঁ ক্ৰমাৎ বাঙালী আধুনিক সংগীতৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰিছিল। কিংবদন্তি সংগীত পৰিচালক কমল দাশগুপ্তৰ সহকাৰী হিচাপে দায়িত্ব লোৱাৰ উপৰিও গণনাট্য সংঘৰ কলকাতা উত্তৰ বাহিনীৰ বাবে গীত সৃষ্টি কৰাৰ দায়িত্ব লৈছিল। এইচ এম ভিৰ ক্ষীতিশ বসুক লগ পোৱাৰ পিছত আধুনিক বঙালী গীত সৃষ্টি কৰিবলৈ এটা সুযোগ দিয়ে। ১৯৫৩ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বেচু দত্তৰ কতো আশা, কতো ভালোবাসা আৰু কেনো আকাশ হতে শীৰ্ষক দুটি আধুনিক বঙালী গীতৰ সুৰাৰোপ কৰে। দাশগুপ্তৰ বৈচিত্ৰ্যময় সাঙ্গীতিক যাত্ৰা মৃত্যুৰ সময়লৈকে অব্যাহত আছিল।
দাশগুপ্তই মঞ্জুশ্ৰী সেনগুপ্তক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ সৌম্য এজন আৰ্কিটেক্ট আৰু জীয়ৰী সবেৰী এজনী ফেচন ডিজাইনাৰ।
বঁটা
দাশগুপ্তই ১৯৭২ চনত বঙালী ছবি পিকনিকৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বেঙ্গল ফিল্ম জাৰ্ণেলিষ্ট এচোচিয়েচন বঁটা লাভ কৰিছিল।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি
মাদল খেদা
দক্ষিণ কামৰূপৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বসবাস কৰা বড়োসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এটি ৰঙৰ নাচ হ'ল মাদল খেলা। বৈসাগী উৎসৱত মাদল-খেদা এসপ্তাহজুৰি চলে। গৃহস্থৰ চোতালে চোতালে গৈ নচা এই মাদল খেদাত মাদলৰ উপৰি চিফুং, জখা, থৰকা চেৰাজা প্ৰভৃতি বাদ্য-যন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰে। মাদল বজাওঁতে হাতত কোনো মাৰি নাথাকে, দুই হাতেৰেই ছন্দোময়ভাৱে চপৰিয়াই শব্দ তোলে। গাঁৱৰ মুখিয়ালৰ ঘৰৰ পৰাই মাদল খেদাৰ আৰম্ভণি হয়। এই নাচত সাধাৰণতে ল'ৰাই সৰ্বেসৰ্বা। তেওঁলোকৰ কঁকালত চুটি গামোচা, টঙালি, গেঞ্জী আৰু মূৰত ৰঙীন গামোছা। বাটেৰে গৈ থাকোঁতে বাটফুৰা তাল আৰু মানুহৰ ঘৰত ঘৰফুৰা তাল বজোৱাটো মাদল খেদা দলৰ সাধাৰণ ৰীতি। গৃহস্থই আলোচিত মাদল খেদা দলটিক স- ভক্তিৰে নঙলামুখৰপৰা আদৰি লৈ যায়। চোতালত তেওঁলোকে গৃহস্থৰ কুশল কামনা আৰু খেতি-বাতিৰ শ্ৰীবৃদ্ধিৰ বাবে আৰ্শীবাদ যাচি হৰিধ্বনি দিয়াৰ পাছত চক্ৰকাৰে নাচিবলৈ আৰম্ভ কৰে। নাচৰ চেৱে চেৱে তেওঁলোকে গীতো গায় -
"তোৰো বাৰীত আদা ঐ মোৰো বাৰীত আদা।
এনেহেন বেটীটোক জোঁৱাই নালাগে॥ 2 ইত্যাদি
মাদল খেদা শেষ হ'লে গৃহস্থই দলটিলৈ শ্ৰদ্ধাৰে মাননি আগবঢ়ায়। সেই মাননি লৈ তেওঁলোকে হৰিধ্বনি দি গুচি যায়। ড°অনিল বড়োৱে মাদল খেদা নাচৰ সৈতে বড়োসকলৰ প্ৰখ্যাত খেৰাই নৃত্যৰ বিশেষ ভংগী খামাও বাৰ মৌনায়ৰ সাদৃশ্য বিচাৰি পাইছে।
(আধাৰ গ্ৰন্থ: সূৰ্য্যকুমাৰ মজুমদাৰৰ বড়ো সংস্কৃতিত দৃষ্টিপাত)
তথ্যসূত্ৰ
অসমৰ সংস্কৃতি -কোষ,ড° নাৰায়ণ দাস আৰু পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃ:৫১১ ==
বিশ্ব মান দিৱস
বিশ্ব মান দিৱস (World Standards Day) প্ৰতি বছৰে ১৪ অক্টোবৰ তাৰিখে আন্তৰ্জাতিক ভাবে পালন কৰা হয়। পণ্য-সেৱা প্ৰভৃতিৰ মান উন্নয়নৰ লক্ষ্যত বিশ্বব্যাপী কৰ্মৰত বিভিন্ন স্বেচ্ছাসেৱী প্ৰতিষ্ঠানৰ অৱদানৰ প্ৰতি সন্মান জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে এই দিৱস অৱতাৰণা কৰা হৈছিল। এই দিৱস মূলতঃ পণ্য-সেৱা প্ৰভৃতিৰ মান উন্নয়ন আৰু বজায় ৰখাৰ প্ৰতি কৰ্তৃপক্ষ, উদ্যোক্তা আৰু উপভোক্তা সকলৰ সচেতন কৰাৰ উদ্দেশ্যে পালন কৰা হয়।
এই দিৱসৰ লগত জড়িত কেইটামান সংস্থা হল, আন্তৰ্জাতিক ইলেক্ট্ৰ'প্ৰযুক্তি আয়োগ (International Electrotechnical Commission),, আন্তৰ্জাতিক মাননিৰ্ণয় সংস্থা(International Organization for Standardization), আন্তৰ্জাতিক দূৰসংযোগ সংঘ(International Telecommunication Union), বৈদ্যুতিক আৰু অণুবৈদ্যুতিক অভিযন্তাৰ প্ৰতিষ্ঠান(Institute of Electrical and Electronics Engineers) আৰু ইণ্টাৰনেট অভিযান্ত্ৰিক ক্ৰিয়া দল (Internet Engineering Task Force)।
বহিঃসংযোগ
শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
সমাজবাদ
সমাজবাদ (Socialism) অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ এক গোট যাক উৎপাদনৰ মাধ্যমৰ সামাজিক মালিকী আৰু গণতান্ত্ৰিক নিয়ন্ত্ৰণেৰে চিহ্নিত কৰা হয়। তেনে সমাজ গঠনৰ উদ্দেশ্য ৰখা ৰাজনৈতিক ভাবাদৰ্শ, সূত্ৰ আৰু আন্দোলনকো সমাজবাদ বোলা হয়।  সামাজিক মালিকীয়ে ৰাজহুৱা, উমৈহতীয়া, ক'অপাৰেটিভ, প্ৰয়োজনানুযায়ী সমতা আৰু এইবোৰৰ মিশ্ৰণ বুজাব পাৰে।  যদিও সমাজবাদৰ বহু ৰূপ আছে আৰু কোনো সংজ্ঞাই সকলোকে নাসামৰে, সামাজিক মালিকী সকলোৰে উমৈহতীয়া গুণ। পুঁজিবাদত লাভৰ বাবে উৎপাদন হয়, কিন্তু সমাজবাদত প্ৰয়োজনৰ বাবে।
সমাজবাদী অৰ্থনীতি
সমাজবাদী অৰ্থনীতি বজাৰ অৰ্থনীতি হ'বও পাৰে নহবও পাৰে। অ-বজাৰ অৰ্থনৈতিক সমাজবাদত বজাৰ কাৰকসমূহৰ আৰু ধনৰ সলনি আভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিগত জ্ঞান আদিৰে গণনা কৰা, অৰ্থাৎ অ-পুঁজিবাদী কিছু নিয়মেৰে চালন কৰা হয়। অ-বজাৰ সমাজবাদৰ এক উদ্দেশ্য পুঁজি সংগ্ৰহ আৰু লাভ ব্যৱস্থাৰ দোষ আঁতৰাই চলা। তাৰ বিপৰীতে, বজাৰ সমাজবাদত বজাৰ শক্তি আৰু কাৰকসমূহ কাৰ্যকৰী বিভিন্ন সামাজিকভাৱে চালিত প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত পুঁজি সামগ্ৰীৰ বিতৰণৰ বাবে। লাভ প্ৰতি প্ৰতিষ্ঠানৰ কৰ্মশক্তিৰ ওপৰত বা সমগ্ৰ সমাজৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ'ব। পিচে প্ৰকৃত প্ৰণালী আদি সামাজিক গণনা তৰ্কৰ অন্তৰ্গত।
সমাজবাদী ৰাজনীতি
সমাজবাদী ৰাজনৈতিক আন্দোলনে মধ্যৰ পৰা শেষৰ ১৭০০ৰ শতিকাত চিন্তা আৰম্ভ হোৱা পুঁজিবাদী ব্যৱস্থাৰ সমস্যাসমূহৰ বিষয়ে চিন্তিত কেইবাটাও বৈচিত্ৰ্যময় ৰাজনৈতিক দৰ্শন সামৰে। বজাৰ অৰ্থনীতি স্বীকাৰ কৰা নকৰাৰ উপৰিও সমাজবাদীসকল সামাজিক মালিকীৰ প্ৰকাৰ, উৎপাদনকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহত কেনে ব্যৱস্থা থাকিব লাগে, আৰু সমাজবাদী সমাজ গঢ়াত ৰাজ্যৰ ভূমিকাক লৈ একমত নহয়। মুখ্য তৰ্কৰ বিষয়ে সংস্কাৰ বনাম বৈপ্লৱিক সমাজবাদ, ৰাজ্য সমাজবাদ বনাম মুক্ত সমাজবাদ সামৰে। সমাজবাদী ৰাজনীতি কেন্দ্ৰিত আৰু বিকেন্দ্ৰিত, জাতীয়তাবাদী আৰু আন্তৰ্জাতীয়তাবাদী, ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে সম্বন্ধিত আৰু ৰাজনৈতিক দল বিৰোধী, বাণিজ্য সংঘৰ সমৰ্থক আৰু বাণিজ্য সংঘৰ বিৰোধী, আৰু উদ্যোগীকৃত আৰু উন্নয়নশীল দেশৰ হ'ব পাৰে।  যদিও সমাজবাদৰ সকলো অভিগমনেই নিজকে গণতান্ত্ৰিক আখ্যা দিয়ে, "গণতান্ত্ৰিক সমাজবাদে" এই কথাকেই বুজাই যে এই সমাজবাদৰ বিশ্বাসীসকলে অৰ্থনীতিত গণতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়া আৰু গণতান্ত্ৰিক ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাসমূহক সন্মান কৰে। বিশেষকৈ এনে কৰা হয় তেনে গোটৰ সদস্যসকলে অগণতান্ত্ৰিক আখ্যা দিয়া গোটসমূহৰপৰা নিজক পৃথক কৰিবলৈ।    এই শব্দৰ গোট প্ৰায় ছ'ভিয়েট সংঘৰপৰা নিজক পৃথক দৰ্শাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিয়ে বহু দূৰলৈকে কাঢ়া নিয়ন্ত্ৰণমূলক কায়দাৰে কাম কৰিছিল।
গণতান্ত্ৰিক সমাজবাদ, সাম্যবাদ আৰু বৰ্তমানে সমাজবাদ
ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষত কাৰ্ল মাৰ্ক্স আৰু ফ্ৰিড্ৰিচ এংগেল্‌ছ পুঁজিবাদৰ অৰ্থনৈতিক চালনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা প্ৰযুক্তিৰে  "সমাজবাদ"ক পুঁজিবাদৰ পাছৰ ব্যৱস্থা আখ্যা দিলে যি হ'ব কোনো প্ৰকাৰৰ সামাজিক মালিকীৰ ওপৰত আধাৰিত আৰু ই পুঁজিবাদৰ বিৰুদ্ধে ঠিক হোৱা বুজাই।  ১৯২০ৰ দশকত সামাজিক গণতন্ত্ৰ আৰু সাম্যবাদ বিশ্ব সমাজবাদী আন্দোলনত দুই দমনীয় ৰাজনৈতিক ধাৰা হিচাপে চিহ্নিত হ'ল। সমাজবাদ পাছলৈ বিংশ শতিকাৰ আতাইতকৈ অধিক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিশ্ব দৰ্শন হ'ল। যদিও সমাজবাদক ছ'ভিয়েট প্ৰকাৰৰ অৰ্থনৈতিক মডেলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিবলৈ লোৱা হ'ল, অনেক অৰ্থনীতিবিদ আৰু বুদ্ধিজীৱীয়ে এই ব্যৱস্থাক ৰাজ্য পুঁজিবাদ   বা অ-পৰিকল্পিত প্ৰশাসনীয় বা আদেশ অৰ্থনীতি আখ্যা দিছে।  সমাজবাদী দলসমূহ আৰু চিন্তা বৰ্তমানেও সকলো মহাদেশতে প্ৰভাৱৰ বেলেগ বেলেগ স্তৰত এক ৰাজনৈতিক বল আৰু বিভিন্ন দেশৰ শাসন ব্যৱস্থা চালিত কৰিছে। বৰ্তমানে সমাজবাদীসকলৰ বিভিন্ন গোটে আন আন সামাজিক বিষয় যেনে প্ৰকৃতিবাদ, নাৰীবাদ আৰু মুক্তিবাদকো সামৰি লৈছে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শ
ক’লাশিব জিলা
উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মিজোৰাম ৰাজ্যৰ আঠটা জিলাৰ ভিতৰত ক’লাশিব জিলা অন্যতম৷ জিলাখনৰ সদৰ ক’লাশিব চহৰত অবস্থিত৷ এই জিলাখন আয়তনৰ হিচাপত মিজোৰামৰ সকলোতকৈ সৰু জিলা৷
প্ৰীতিলতা ওৱাদ্দেদাৰ
সূৰ্য সেনৰ বৈপ্লৱিক গোটত যোগদান
সুৰ্য সেনে প্ৰীতিলতাৰ বিষয়ে শুনিছিল আৰু বিচাৰিছিল যে তেওঁ তেওঁলোকৰ বিপ্লৱী গোটত যোগদান কৰক। ১৯৩২ চনৰ ১৩ জুনত প্ৰীতিলতাই তেওঁলোকৰ ধলঘাট শিবিৰত সুৰ্য সেন আৰু নিৰ্মল সেনক লগ পায়। সমসাময়িক বিপ্লৱী বিনোদ বিহাৰী চৌধুৰীয়ে এগৰাকী নাৰীক তেওঁলোকৰ গোটত যোগদানত আপত্তি কৰে। কিন্তু বিপ্লৱীসকলে যুক্তি দিয়ে যে অস্ত্ৰ পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত তুলনামূলকভাবে মহিলাসকল সাধাৰণতে পুৰুষৰ দৰে সন্দেহৰ আৱৰ্তত নাথাকে।
ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাসৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত
সুৰ্য সেন আৰু তেওঁৰ বিপ্লৱী দলটোৱে চট্টগ্ৰামৰ মহাপৰিদৰ্শক মিষ্টাৰ ক্ৰেগক হত্যা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই কামৰ বাবে ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাস আৰু কালিপদ চক্ৰৱৰ্তীক নিযুক্তি নিয়োগ কৰা হয়। কিন্তু ভুলতে ক্ৰেগৰ সলনি চান্দপুৰৰ আৰক্ষী অধীক্ষক আৰু পৰিদৰ্শক তাৰিণী মুখাৰ্জীক হত্যা কৰে। ১৯৩০ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাস আৰু কালিপদ চক্ৰৱৰ্তীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিচাৰৰ পিছত বিশ্বাসক ফাঁচী দিয়াৰ আৰু চক্ৰৱৰ্তীক চেলুলাৰ জেললৈ নিৰ্বাসিত কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয়। পৰিয়াল আৰু বন্ধু-বান্ধৱীৰ চট্টগ্ৰামৰ পৰা কলকাতা আলিপুৰ কাৰাগাৰলৈ আহিবলৈ প্ৰয়োজনীয় ধনৰ অভাৱ আছিল। সেয়েহে প্ৰীতিলতাক আলিপুৰ জেললৈ গৈ ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাসক লগ কৰিবলৈ কোৱা হৈছিল, যিহেতু তেওঁ সেই সময়ত কলকালাতে আছিল।
পাহাৰতলীৰ আক্ৰমণ
১৯৩২ চনত সুৰ্য সেনে পাহাৰতলী ইউৰোপিয়ান ক্লাবক আক্ৰমণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰে, য'ত লিখা আছিল "কুকুৰ আৰু ভাৰতীয়ৰ প্ৰবেশৰ অনুমতি নাই"। এই অভিযানৰ বাবে সুৰ্য সেনে এগৰাকী মহিলা নেত্ৰী নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। আক্ৰমণৰ ঘটনা সংঘটিত হোৱাৰ সাত দিন পূৰ্বে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল কল্পনা দত্তক। ইয়াৰ বাবেই প্ৰীতিলতাক আক্ৰমণৰ নেতৃত্ব ল’বলৈ দিয়া হয়। প্ৰীতিলতাই অস্ত্ৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে কোটোৱালী সমুদ্ৰতীৰলৈ যায় আৰু তাতেই তেওঁলোকৰ আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনা ৰচনা কৰে। ১৯৩২ চনৰ ২৪ ছেপ্টেম্বৰত[1] তেওঁলোকে ক্লাবটো আক্ৰমণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।গোটৰ সদস্যসকলক পটাছিয়াম চাইনাইড দিয়া হয়, যাতে ধৰা পৰিলে সেৱন কৰিব পাৰে।
আক্ৰমণৰ দিনা প্ৰীতিলতাই পঞ্জাবী পুৰুষৰ সাজ-পোছাক পিন্ধে। তেওঁৰ সহযোগী কলিশংকৰ দে, বীৰেশ্বৰ ৰায়, প্ৰফুল্ল দাস, শান্তি চক্ৰৱৰ্তীয়ে ধুতি-চোলা পিন্ধিছিল। মহেন্দ্ৰ চৌধুৰী, সুশীল দে আৰু পান্না সেনে লুঙি আৰু চোলা পিন্ধিছিল।
নিশা প্ৰায় ১০:৪৫ বজাত ক্লাবত উপস্থিত হৈ তেওঁলোকে আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰে। তেতিয়া ক্লাবৰ ভিতৰত প্ৰায় ৪০ জন লোক আছিল। বিপ্লৱীসকলে আক্ৰমণৰ বাবে নিজকে তিনিটা পৃথক গোটত বিভক্ত কৰিছিল; তেওঁলোকে গুলী চলাবলৈ আৰম্ভ কৰাৰ আগতেই অট্টালিকাটোত জুই লগাই দিয়া হৈছিল। তেতিয়া ক্লাবত ৰিভলভাৰ থকা দুই এজন আৰক্ষী বিষয়াই গুলীচালনা কৰিবলৈ ধৰে। প্ৰীতিলতা বিপৰীত পক্ষৰ গুলীত সামান্য আহত হয়। আৰক্ষীৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই আক্ৰমণত ছুলিভান উপাধিৰ এগৰাকী মহিলাৰ মৃত্যু হয় আৰু চাৰিজন পুৰুষ আৰু সাতগৰাকী মহিলা আহত হয়।
মৃত্যু
গুলী লাগি আহত হোৱা প্ৰীতিলতা ঔপনিৱেশিক আৰক্ষীৰ হাতত আবদ্ধ হৈ পৰে। গ্ৰেপ্তাৰৰ হাত সাৰিবলৈ তেওঁ চাইনাইড গিলে।[22] পিছদিনা আৰক্ষীয়ে তেওঁ মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰে। তেওঁৰ মৃতদেহ বিচাৰি ফুৰাৰ সময়ত আৰক্ষীয়ে কেইখনমান প্ৰচাৰ পত্ৰিকা, ৰামকৃষ্ণ বিশ্বাসৰ ফটো, গুলী, হুইচেল আৰু তেওঁলোকৰ আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনাৰ খচৰা উদ্ধাৰ কৰে। মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ সময়ত দেখা যায় যে গুলীৰ আঘাত বৰ গুৰুতৰ নাছিল আৰু চাইনাইডৰ বিষক্ৰিয়াহে তেওঁৰ মৃত্যুৰ কাৰণ।
বংগৰ মুখ্য সচিবে লণ্ডনত থকা ব্ৰিটিছ কৰ্তৃপক্ষলৈ এক প্ৰতিবেদন প্ৰেৰণ কৰে য’ত লিখা আছিল যে প্ৰীতিলতা পৰিদৰ্শক তাৰিণী মুখাৰ্জীৰ হত্যাকাণ্ডৰ অপৰাধত ফাঁচী দিয়া সন্ত্ৰাসবাদী বিশ্বাসৰ যদি প্ৰকৃততে মিষ্ট্ৰেছ নহয়, তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছিল আৰু কিছুমান প্ৰতিবেদনে ইংগিত দিয়ে যে তেওঁ আছিল ধলঘাটত গ্ৰেপ্তাৰৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ চেষ্টা কৰি নিহত হোৱা নিৰ্মল সেনৰ পত্নী, য’ত কেপ্তেইন কেমেৰ’নৰ মৃত্যু হৈছিল।
আহিনা
আহিনা (বৈজ্ঞানিক নাম: Leea umbraculifera; মিচিং: ৰাখিবায়িং আছিং; কছাৰী: পান্দুচা-বাফাং; খাচিয়া: দিয়েং-চং-উইয়া; কাৰ্বি: চপ্ লিপলি) ভিটেচি (Vitaceae) পৰিয়ালৰ অন্তৰ্ভুক্ত এবিধ মজলীয়া আকাৰৰ আওকাঠী বনৰীয়া গছ।
বিৱৰণ
আহিনাৰ গা-গছৰ গুৰি অংশই গোটা কাঠৰ আকৃতি ধাৰণ কৰে। কোনো কোনো গছত ডালৰ পৰা বায়বীয় শিপা বিকশিত হয়। বাকলিৰ উপৰিভাগ মদৰুৱা। বাকলিৰ ভিতৰৰ ফালে থকা মঙহাল অংশটোৱে ৰঙচুৱা বৰণ ধাৰণ কৰে।
প্ৰত্যেকখিলা পাতে দুযোৰ বা তিনিযোৰ শাখপাত ধাৰণ কৰে। পাত ধাৰণ কৰা ঠাৰিডালৰ একাষে এটা লোৰ উদ্ভৱ হয়। শাখাপাত বোৰে দীঘলীয়া অথবা জাঠিৰ নিচিনা ৰূপ প্ৰদৰ্শন কৰে। দাঁতি ভাগত খাঁজকটা চিনৰ উৎপত্তি হয়। আগভাগে গাইগুটীয়াভাৱ কেতিয়াবা নেজাল আৰু কেতিয়াবা সূক্ষ্ম কৌণিক আকৃতি ধাৰণ কৰে।
ফুলৰ বৰণ বগা চানেকীয়াকৈ সেউজীয়া হয়। ফলৰ আকৃতি অলপ ঘূৰণীয়া হয়।
তথ্যউৎস
শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত
জী টিভি
শ্ৰেণী:Articles using infobox television channel জী টিভি (ZEE TV) হৈছে এক হিন্দী ভাষাৰ মনোৰঞ্জন-ধৰ্মী মাচুলযুক্ত টিভি চেনেল। ১৯৯২ চনৰ ২ অক্টোবৰত ভাৰতৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগত টিভি চেনেল হিচাপে ইয়াক উদ্বোধন কৰা হয়। এই চেনেলটো জী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট এণ্টাৰপ্ৰাইজেছৰ মালিকানাধীন। ১৯৯৫ চনত যুক্তৰাজ্যতো জী টিভিৰ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰা হয়।
ইতিহাস
২০১৩ চনত জী টিভি আৰু ইয়াৰ আটাইবোৰ ভগ্নী চেনেলৰ ৰিব্ৰেণ্ডিং কৰা হয়। right|thumb|200x200px|২০১৩ চনৰ পৰা ২০১৭ চনলৈকে ব্যৱহৃত জী টিভিৰ ল’গ’
২০১৭ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত জীৰ ৰূপালী জয়ন্তী উপলক্ষে ইয়াৰ আটাইবোৰ চেনেলৰ পুনৰ ৰিব্ৰেণ্ডিং কৰা হয়।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ
লেছেৰি নাচ
সোণোৱাল কছাৰী সমাজৰ পুৰুষৰ গীত-মাতবোৰত এৰি যোৱা বিষয়বস্তুক লেছেৰি বুটলাদি বুটলি আনি সৃষ্টি কৰা গীতবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি যি নাচ গঢ়ি উঠিছে তাকে লেছেৰি নাচ বা বিহু বোলা হয়। ব'হাগ বিহুৰ সময়ত গাভৰু-বোৱাৰীয়ে এই বিহু কৰে। লেছেৰিক সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ অন‍্য লোক-উৎসৱ, লোক-অনুষ্ঠান সমূহতকৈ অৰ্বাচীন বুলি ভবা হয়। বিশিষ্ট লেখক প্ৰশান্ত কুমৰালৰ মতে ডিব্ৰুগড় জিলাৰ খোৱাং অঞ্চলৰ ঈশ্বৰপ্ৰসাদ বৰুৱাৰ নেতৃত্বত ইয়াৰ প্ৰথম আৰম্ভণি হৈছিল। লেছেৰিৰ সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য‍্য- একালৰ হালালী ৰাজ‍্যৰ বৰ্ণনা, আৰাধ‍্য দেৱ-দেৱীক বন্দনা ইত‍্যাদি। লেছেৰি গীতৰ উদাহৰণ :--. উৰি গ'ল পক্ষী পৰি গ'ল পাখি কিৰাতী ঐ হালালী ৰাজ‍্যৰে বাসী। হালালী ৰাজ‍্যৰে কৰং ৰং ধেমালি কিৰাতী ঐ হালালী ৰাজ‍্যৰে বাসী।
মহিলাসকলে এই ছন্দোৱদ্ধ গীতৰ ছেৱে ছেৱে হাত চাপৰি বজাই লয়লাস ভংগীমাৰে নাচ পৰিৱেশন কৰে। ইয়াত এগৰাকী নামতি বা দলপতি থাকে। আঁতধৰা নামতি গৰাকীয়ে গীত গোৱা পাছে পাছে প্ৰত‍্যেক শিল্পী বা নাচনীয়ে সমস্বৰে গাই শৃংখলাবদ্ধভাৱ পদ সঞ্চালন কৰি বৃত্তাকাৰে ঘূৰি ঘূৰি নাচ পৰিৱেশন কৰে।
লেছেৰি বিহুত নাচনীসকলে সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ সম্পূৰ্ণ পৰম্পৰাগত পোছাক পৰিধান কৰে। সাজ-পোছাকত ৰঙা, হালধীয়া আৰু সেউজীয়া ৰঙৰ পয়োভৰ দেখা যায়।
অণিমা দত্ত
ড° অণিমা দত্ত (Dr. Anima Dutta) এগৰাকী অসমীয়া গল্পকাৰ, সমালোচক তথা শিক্ষাবিদ। তেওঁ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিষয়ৰ সাহিত্য শাখাত প্ৰথম শ্ৰেণী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী ছাত্ৰী। ড° মহেশ্বৰ নেওগৰ অধীনত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰা অণিমা দত্তই শিৱসাগৰ মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তা ৰূপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰি পাছত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তাৰূপে ২০০১ চনত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ কাঞ্চনজংঘা নামৰ গল্প-সংকলন খনিৰ বাবে অসম সাহিত্য সভাৰ ১৯৯৬-৯৭ বৰ্ষৰ বাসন্তী দেৱী সোঁৱৰণী বঁটা লাভ কৰে। বিশিষ্ট শিক্ষাবিদ,কবি, সমালোচক হীৰেন্দ্ৰ নাথ দত্ত হৈছে তেখেতৰ স্বামী। তিতাবৰ সাহিত্য সভাই অসমৰ বৈষ্ণৱ সাহিত্য আৰু দৰ্শন গ্ৰন্থৰ বাবে অণিমা দত্তক চন্দকান্ত আৰু হীৰাপ্ৰভা বঁটা প্ৰদান কৰিছিল। ২০১০ চনত সদৌ অসম লেখিকা সমাৰোহে যোৰহাট অধিৱেশনত অণিমা দত্তক শ্ৰেষ্ঠ লেখিকাৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।
জন্ম পৰিচয়
অণিমা দত্তই ১৯৩৮ চনত শিৱসাগৰত জন্মলাভ কৰে। শিৱসাগৰ জিলাৰ বিখ্যাত ভৰালী পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা তেওঁৰ পিতৃৰ নাম হৈছে সহজানন্দ ভৰালী আৰু মাতৃৰ নাম জিউতৰা ভৰালী।
শিক্ষা জীৱন
অণিমা দত্তই স্কুলীয়া জীৱন আৰম্ভ কৰে শিৱসাগৰত। তেওঁ শিৱসাগৰ জিলাৰ ফুলেশ্বৰী গাৰ্লছ উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৫৫ চনত মেট্ৰিকুলেশ্যন পৰীক্ষাত প্ৰতিভা বৃত্তিসহ প্ৰথম বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। তাৰ পাছত তেওঁ গুৱাহাটীৰ সন্দিকৈ মহাবিদ্যালয়ত কলা শাখাত নামভৰ্তি কৰে। সেই মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৫৭ চনত তেওঁ প্ৰথম বিভাগত ইণ্টাৰমিডিয়েট পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত একেখন কলেজৰ পৰাই প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম স্থান সহ অসমীয়া বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৬১ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অসমীয়া বিষয়ত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ প্ৰথম স্থান সহ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অসমীয়া বিষয়ৰ সাহিত্য শাখাত প্ৰথম শ্ৰেণী লাভ কৰা অণিমা দত্ত হৈছে প্ৰথমগৰাকী ছাত্ৰী।
গৱেষণা জীৱন
অণিমা দত্তই মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ সৃষ্টিৰাজিৰ গৱেষণা কৰি নিজস্ব সৃষ্টিৰে বৈষ্ণৱ সাহিত্য চৰ্চা কৰিছিল। তেওঁ গৱেষণা কৰিছিল ড° মহেশ্বৰ নেওগৰ অধীনত। গৱেষণাৰ বিষয় আছিল লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাঃ হিজ কনট্ৰিবিউছন টু দ্য ষ্টাডি অব ৰিলিজন এণ্ড ফিলোছোফি। ১৯৮৫ চনত তেওঁ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
কৰ্মজীৱন
অণিমা দত্তই শিৱসাগৰ মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তাৰূপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। শিৱসাগৰ ছোৱালী মহাবিদ্যালয়তো তেওঁ প্ৰবক্তাৰূপে আছিল। পাছত ১৯৬৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰবক্তাৰূপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত প্ৰফেছৰ হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। পিছলৈ তেওঁ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপিকা হৈছিল। ২০০১ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰাই অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।
বিবাহ
১৯৬৬ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়তে ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মৰত শিক্ষাবিদ, কবি, সমালোচক হীৰেন্দ্ৰনাথ দত্তৰ সৈতে অণিমা দত্তৰ বিবাহ হয়। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ দুটা পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়।
মৃত্যু
অণিমা দত্তৰ ২০১৬ চনৰ ৮ আগষ্টত মৃত্যু হয়।
সাহিত্যিক জীৱন
অণিমা দত্তই স্কুলীয়া জীৱনতে অৰ্থাৎ ষাঠিৰ দশকৰ পৰাই গল্প লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালত বিভিন্ন কাকত আলোচনীত গল্প প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ অসম বাণী, নতুন অসমীয়া, মণিদীপ, ৰামধেনু, আমাৰ প্ৰতিনিধি, নীলাচল, হিমাচল আদিত লিখিছিল। ২০০৮ চনত হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ সম্পাদনাত গৰীয়সী আলোচনীত তেওঁৰ 'অন্তঃসলীলা' আৰু 'জীৱন স্বপ্ন' শীৰ্ষক দুটি গল্প প্ৰকাশ হৈছিল। তেওঁ বৈষ্ণৱ সাহিত্য-দৰ্শন আৰু অন্যান্য বিষয়ত অসমীয়া আৰু ইংৰাজী দুয়োটা ভাষাতে ভালেমান প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰে। অণিমা দত্তই বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ লগতে ইংৰাজী সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনত নিজস্ব সৃষ্টিৰাজি, গৱেষণামূলক সৃষ্টিৰে অসমীয়া সাহিত্যক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰে বুলি বহুলোকে কয়। তেওঁ শিশুসকলৰ বাবেও বিভিন্ন গ্ৰন্থ, কবিতা, গল্প আদি ৰচনা কৰি গৈছে।
তথ্যউৎস
শ্ৰেণী:অসমীয়া গল্পকাৰ শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ
৫ ছেপ্টেম্বৰ
এইদিনটোত ঘটা কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা-
অখিল ৰঞ্জন দত্ত
ড° অখিল ৰঞ্জন দত্ত (Akhil Ranjan Dutta) অসমৰ এজন সমাজ বিজ্ঞানী আৰু ৰাজনৈতিক প্ৰবন্ধকাৰ। তেখেত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ এগৰাকী অধ্যাপক আৰু সম্প্ৰতি বিভাগীয় মূৰব্বী হিচাপে কৰ্মৰত। ১৯৭৩ চনত লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত জন্ম লাভ কৰে। তেখেতৰ পিতৃৰ নাম থানেশ্বৰ কলিতা আৰু মাতৃৰ নাম পদ্মাৱতী কলিতা।
উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি
ড° অখিল ৰঞ্জন দত্তৰ বিভিন্ন গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধ সমাজ বিজ্ঞানৰ বহুতো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পত্ৰিকা যেনে Economic and Political weekly, Social Change, Indian Journal of Political Science, International Sociological Research আদিত প্ৰকাশ পাইছে। তেওঁ অসমীয়া দৈনিক বিশেষকৈ আমাৰ অসম, নিয়মীয়া বাৰ্তা, দৈনিক অসম আদিৰো নিয়মীয়া লেখক। আমাৰ অসমত প্ৰকাশিত 'ধাৰাভাষ্য' আৰু নিয়মীয়া বাৰ্তাত প্ৰকাশিত 'জনসোঁতৰ কথকতা' তেখেতৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ শিতান।
ড° দত্তৰ প্ৰকাশিত মুখ্য গ্ৰন্থসমূহ হৈছে-
সামাজিক ভূমিকা
অধ্যাপনা আৰু গৱেষণাৰ সমান্তৰালভাৱে ড° দত্তই উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মানৱ অধিকাৰ আৰু সন্মান জড়িত হৈ থকা সামাজিক-ৰাজনৈতিক বিষয়সমূহতো সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। ২০১৯-২০ চনৰ নাগৰিকত্ব সংশোধনী আইন বিৰোধী আন্দোলনত তেখেতে সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছে।
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
ৰেইনহাৰ্ড গেনজেল
ৰেইনহাৰ্ড গেনজেল (Reinhard Genzel; জন্ম: ২৪ মাৰ্চ ১৯৫২) এগৰাকী জাৰ্মান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থ বিজ্ঞানী। তেওঁ বৰ্তমান মেক্সপ্লেংক বৰ্হিজাগতিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগী সঞ্চালক। ইয়াৰ লগতে তেওঁ মিউনিক লুডৱিগ মেক্সিমিলান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক আৰু কেলিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলেৰ এমিৰিটাছ অধ্যাপক। ২০২০ চনত তেওঁ এণ্ড্ৰিয়া এম. ঘেজৰ সৈতে যুটীয়াভাবে "আমাৰ তাৰকাৰাজ্যৰ কেন্দ্ৰত এটা অতিভৰযুক্ত সংকোচনশীল বস্তু আৱিষ্কাৰৰ বাবে" পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটাৰ আধা অংশ লাভ কৰে। নোবেল বঁটাৰ বাকী আধা অংশ ৰ'জাৰ পেনৰ'জে "কৃষ্ণগহ্বৰ গঠন আপেক্ষিকতাবাদৰ সাধাৰণ তত্ত্বৰ এক শক্তিশালী পূৰ্বানুমান" আৱিষ্কাৰৰ বাবে লাভ কৰে।
জীৱনী
১৯৫২ চনৰ ২৪ মাৰ্চ তাৰিখে পশ্চিম জাৰ্মানীৰ বেড হমবাৰ্গ ভৰ ডেৰ হহেত ৰেইনহাৰ্ড গেনজেলৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ লুডৱিগ গেনজেল কঠিন অৱস্থা পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক আছিল। তেওঁ ফ্ৰেইবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ স্নাতক আৰু বন বিশ্ববিদ্যালয়ত পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰৰ লগতে ১৯৭৮ চনত পিএইচডি কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ কেমব্ৰিজ, মেছাচুচেটছৰ হাৰ্ভাৰ্ড-স্মিথচনিয়ান পদাৰ্থজ্যোতিৰ্বিজ্ঞান কেন্দ্ৰত কাম কৰে। তেওঁ ১৯৮০ চনৰ পৰা ১৯৮২ চনলৈ মিলাৰ ফেল' আৰু ১৯৮১ চনৰ পৰা কেলিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলেত পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ সহযোগী আৰু সম্পূৰ্ণ অধ্যাপক আছিল। তেওঁ ১৯৮৬ চনত মেক্সপ্লেংক গেছেলস্কাফ্টৰ বৈজ্ঞানিক সদস্যপদ লাভ কৰে। তেওঁ মেক্সপ্লেংক বৰ্হিজাগতিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগী সঞ্চালক আৰু ১৯৮৮ চনৰ পৰা মিউনিক লুডৱিগ মেক্সিমিলান বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সন্মানীয় অধ্যাপক। ১৯৯৯ চনৰ পৰা তেওঁ কেলিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলেত সম্পূৰ্ণ অধ্যাপক হিচাপে যুটীয়া নিযুক্তি লাভ কৰিছে। তদুপৰি তেওঁ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ শ্বাৱ পুৰস্কাৰৰ নিৰ্বাচন সমিতিৰ সদস্য।
কৰ্মৰাজি
ৰেইনহাৰ্ড গেনজেলে অৱলোহিত আৰু উপমিলিমিটাৰ জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰে। তেওঁ আৰু তেওঁৰ দলে জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ ভূমি আৰু মহাকাশ ভিত্তিক সঁজুলি বিকাশত সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আহিছে। তেওঁলোকে হাতীপটিৰ কেন্দ্ৰত তৰাসমূহৰ গতি অনুসৰণ কৰিবলৈ এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ তেওঁলোকে দেখুৱায় যে চাগিটেৰিয়াছ এ*ৰ নামৰ এটা অতিভৰযুক্ত বস্তুৰ চাৰিওফালে এই তৰা সমূহে গতি কৰে। ইয়াক এতিয়া কৃষ্ণগহ্বৰ বুলি জনা যায়। তেওঁ বৰ্তমান তাৰকাৰাজ্যসমূহৰ গঠন আৰু বিৱৰ্তনৰ ওপৰত গৱেষণাৰত।
২০১৮ চনৰ জুলাই মাহত ৰেইনহাৰ্ড গেনজেলে প্ৰকাশ কৰে যে তৰা এছ২য়ে চাগিটেৰিয়াছ এ*ক কেন্দ্ৰ কৰি ৭,৬৫০ কিঃমিঃ/ছেকেণ্ড বা পোহৰৰ গতিৰ ২.৫৫% বেগেৰে ২০১৮ চনৰ মে মাহত ইয়াৰ পৰিকেন্দ্ৰ ১২০ মহাজাগতিক একক বা ১৪০০ স্কাৰজচাইল্ড ব্যাসাৰ্ধৰ কাষ চাপিছিল। ই তেওঁলোকক সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদৰ সূত্ৰৰ সহায়ত আপেক্ষিক বেগৰ দ্বাৰা ৰেডশ্বিফ্টৰ পূৰ্বানুমানত সহায়ক হৈছিল। লগতে ইয়াৰ ফলত আপেক্ষিকতাবাদ তত্ত্বটোৰ অতিৰিক্ত নিশ্চিতকৰণ বিচাৰি পোৱা গ'ল।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানী শ্ৰেণী:জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী
সুব্ৰহ্মণ্যন চন্দ্ৰশেখৰ
সুব্ৰহ্মণ্যন চন্দ্ৰশেখৰ (Subrahmanyan Chandrasekhar; ১৯ অক্টোবৰ ১৯১০ – ২১ আগষ্ট ১৯৯৫) এগৰাকী ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞানী। তেওঁ কৰ্মজীৱনৰ অধিকাংশ সময় আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতে কটাইছিল। "নক্ষত্ৰৰ গঠন আৰু বিৱৰ্তনসম্পৰ্কীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ ভৌতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ তাত্ত্বিক গৱেষণা"ৰ বাবে তেওঁ ১৯৮৩ চনত ৱিলিয়াম এ. ফাউলাৰৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা লাভ কৰিছিল। নাক্ষত্ৰিক বিৱৰ্তনসম্পৰ্কীয় তেওঁৰ গাণিতিক গৱেষণাই বৃহৎ নক্ষত্ৰ আৰু কৃষ্ণগহ্বৰবোৰৰ বিৱৰ্তনৰ পৰৱৰ্তী স্তৰসম্পৰ্কীয় এতিয়াৰ বহুকেইটা প্ৰতিষ্ঠিত তাত্ত্বিক আৰ্হি জন্ম লাভত সহায় কৰিছিল। "চন্দ্ৰশেখৰ সীমা" নামৰ পৰিভাষাটো তেওঁৰ নামেৰেই ৰখা হৈছে।
চন্দ্ৰশেখৰে তেওঁৰ জীৱনকালত বিভিন্ন ভৌতিক সমস্যাৰ ওপৰত কাম কৰিছিল। নক্ষত্ৰৰ গঠন সম্পৰ্কে আজিৰ ধ্যান-ধাৰণা, শ্বেত বাওনা, নাক্ষত্ৰিক গতিবিজ্ঞান, প্ৰসম্ভাব্য প্ৰক্ৰিয়া (stochastic process), বিকিৰণৰ জৰিয়তে পৰিবহণ, হাইড্ৰ'জেন এনায়নৰ কোৱাণ্টাম তত্ত্ব, হাইড্ৰ'ডাইনেমিক আৰু হাইড্ৰ'মেগনেটিক সুস্থিৰতা, সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ, কৃষ্ণগহ্বৰৰ গাণিতিক তত্ত্ব, মহাকৰ্ষণিক তৰংগৰ সংঘৰ্ষৰ তত্ত্ব আদি বহুকেইখন ক্ষেত্ৰত তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল। কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত থাকিবৰ সময়ত তেওঁ শ্বেত বাওনা তৰাবোৰৰ গঠন ব্যাখ্যা কৰিবলৈ এটা তাত্ত্বিক আৰ্হিৰ বিকাশসাধন কৰিছিল। ইয়াত তেওঁ অপভ্ৰষ্ট পদাৰ্থসমূহত থকা ইলেকট্ৰনৰ বেগৰ লগত ভৰৰ আপেক্ষিকীয় পৰিৱৰ্তনক ভিত্তি হিচাপে লৈছিল। তেওঁ দেখুৱাইছিল যে শ্বেত বাওনাৰ ভৰ সূৰ্য্যৰ ভৰৰ ১.৪৪ গুণতকৈ অৰ্থাৎ, চন্দ্ৰশেখৰ সীমাতকৈ বেছি হ'ব নোৱাৰে। তাৰকাৰাজ্য এখনৰ কেন্দ্ৰৰ সাপেক্ষে ঘূৰি থকা তৰাবোৰৰ ওপৰত দোলনশীল মহাকৰ্ষণীয় ক্ষেত্ৰই পেলোৱা প্ৰভাৱৰ ভিত্তিত জান উৰ্ট্ আৰু আন বিজ্ঞানীসকলে নক্ষত্ৰৰ গতিবিজ্ঞানৰ যি আৰ্হি উলিয়াইছিল, চন্দ্ৰশেখৰে সেয়া পুনৰীক্ষণ কৰিছিল। গতিবিজ্ঞানৰ এই কঠিন সমস্যাটোৰ সমাধান আগবঢ়াবলৈ তেওঁ ২০টা আংশিক অৱকলনীয় সমীকৰণৰ সহায় ল'ব লগা হৈছিল। "গতিবৈজ্ঞানিক ঘৰ্ষণ" নামৰ নতুন পৰিভাষা এটাও তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যিয়ে নক্ষত্ৰৰ মন্থৰণ ঘটোৱা আৰু নক্ষত্ৰপুঞ্জক সাম্য অৱস্থালৈ নিয়াত প্ৰভাৱ পেলায়। চন্দ্ৰশেখৰে এই বিশ্লেষণখিনি আন্তঃনাক্ষত্ৰিক মহাকাশৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰয়োগ কৰিছিল আৰু দেখুৱাইছিল যে তাৰকাৰাজ্যিক গেছৰ ডাৱৰ আৰু ধূলিকণাবোৰ বৰ অসুষমভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে।
চন্দ্ৰশেখৰে প্ৰেসিডেন্সি কলেজ, মাদ্ৰাজ (এতিয়াৰ চেন্নাই) আৰু কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ চিকাগ' বিশ্ববিদ্যালয়ত দীৰ্ঘদিন ধৰি অধ্যাপনা কৰিছিল। তেওঁ য়াৰ্কছ্ বীক্ষণাগাৰত কিছুদিন অধ্যয়ন চলোৱাৰ লগতে ১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনলৈ "দ্য এষ্ট্ৰ'ফিজিকেল জাৰ্নেল"ৰ সম্পাদকৰ দায়িত্বভাৰ পালন কৰিছিল। ১৯৩৭ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনত ৮৪ বছৰ বয়সত মৃত্যু হোৱালৈ তেখেত দীৰ্ঘদিন ধৰি চিকাগ' বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লগত জড়িত হৈ আছিল। তাত তেওঁ তাত্ত্বিক জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞান বিভাগৰ মৰ্টন ডি. হাল সন্মানীয় সেৱাৰ অধ্যাপক আছিল।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
১৯১০ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত ব্ৰিটিছ অধীনস্থ ভাৰতৰ (এতিয়া পাকিস্তানৰ অন্তৰ্গত) লাহোৰ, পঞ্জাবত এটা তামিল হিন্দু পৰিয়ালত চন্দ্ৰশেখৰৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ নাম আছিল ক্ৰমে চন্দ্ৰশেখৰ সুব্ৰহ্মণ্য আয়াৰ (১৮৮৫-১৯৬০) আৰু সীতালক্ষ্মী (দিৱান বাহাদুৰ) বালাকৃষ্ণন (১৮৯১-১৯৩১)। চন্দ্ৰশেখৰৰ জন্মৰ সময়ত দেউতাক উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত ৰেলৱে'ৰ হিচাপ-পৰীক্ষক বিষয়া হিচাপে লাহোৰত কৰ্মৰত আছিল। তেওঁৰ ৰাজলক্ষ্মী আৰু বালাপাৰ্বতী নামৰ দুগৰাকী জ্যেষ্ঠ ভগ্নী; বিশ্বনাথন, বালাকৃষ্ণন আৰু ৰামনাথন নামৰ তিনিজন কনিষ্ঠ ভাতৃ; আৰু সাৰদা, বিদ্যা, সাৱিত্ৰী আৰু সুন্দৰী নামৰ চাৰিগৰাকী কনিষ্ঠ ভগ্নী আছিল। ন'বেল বঁটাপ্ৰাপ্ত ভাৰতীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞানী চি ভি ৰমণ আছিল তেওঁৰ খুড়াক। বৌদ্ধিক চিন্তা-চৰ্চাত আত্মনিয়োগ কৰা তেওঁৰ মাতৃয়ে হেনৰিক ইবছেনৰ "এ' ড'লছ্ হাউছ" কিতাপখন তামিল ভাষালৈ অনুবাদ কৰিছিল। অতি কম বয়সতে চন্দ্ৰশেখৰৰ মনত বৌদ্ধিক অনুসন্ধিৎসা জগাই তোলাৰ কৃতিত্বও তেওঁৰ মাতৃকে দিয়া হয়। ১৯১৬ চনত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো লাহোৰৰ পৰা এলাহবাদলৈ উঠি আহে, আৰু পিছলৈ ১৯১৮ চনত পৰিয়ালটো মাদ্ৰাজত থিতাপি লয়।
১২ বছৰ বয়সলৈ চন্দ্ৰশেখৰে ঘৰতে শিক্ষা লাভ কৰিছিল। মাধ্যমিক স্কুলৰ পৰ্য্যায়ত তেওঁক দেউতাকে গণিত আৰু পদাৰ্থ বিজ্ঞান, আৰু মাকে তামিল শিকাইছিল। ১৯২২ৰ পৰা ১৯২৫ চনলৈ তেওঁ মাদ্ৰাজৰ হিন্দু হাইস্কুলত শিক্ষা লৈছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯২৫ৰ পৰা ১৯৩০ চনলৈ তেওঁ মাদ্ৰাজৰ প্ৰেসিডেন্সি কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল।
ব্যক্তিগত জীৱন
১৯৩৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত চন্দ্ৰশেখৰে ললিতা ডৰাইস্বামীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। প্ৰেসিডেন্সি কলেজত পঢ়ি থাকোতে তেওঁ ললিতাক সহপাঠী হিচাপে লগ পাইছিল। চন্দ্ৰশেখৰ ১৯৩০ চনত পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰা বিজ্ঞানী চি ভি ৰমণৰ ভাগিন আছিল। ১৯৫৩ চনত তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নাগৰিকত্ব লাভ কৰিছিল।
১৯৯৫ চনত আকস্মিকভাৱে হৃদক্ৰিয়া বন্ধ হৈ চিকাগ' বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চিকিৎসালয়ত চন্দ্ৰশেখৰৰ মৃত্যু হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে ১৯৭৫ চনতো এবাৰ তেওঁৰ হৃদক্ৰিয়া বন্ধ হৈ পৰিছিল যদিও সেইবাৰ তেওঁ কথমপি মৃত্যুৰ পৰা ৰক্ষা পৰিছিল। তেওঁৰ পত্নীৰ যোৱা ২ ছেপ্টেম্বৰ, ২০১৩ চনত ১০২ বছৰত মৃত্যু হয়। তেওঁ সাহিত্য আৰু পশ্চিমীয়া ধ্ৰুপদী সংগীতৰ এগৰাকী ঐকান্তিক ছাত্ৰী আছিল।
এবাৰ গীতা সম্পৰ্কে হোৱা আলোচনা সংক্ৰান্তত চন্দ্ৰশেখৰে কৈছিল, "মোৰ পৰৱৰ্তী মন্তব্যসমূহক লৈ যাতে কোনোধৰণৰ ভুল বুজাবুজিৰ সৃষ্টি নহয়, তাৰ বাবে মই আদিতে এটা ব্যক্তিগত বিবৃতি আগবঢ়াব বিচাৰিছোঁ। মই নিজকে এগৰাকী নাস্তিক বুলি ক'ব খোজোঁ।" তেওঁৰ আন কেবাটাও বক্তৃতাটো তেওঁ একেটা কথাই কৈছিল। ১৯৮৭ চনৰ ৬ অক্টোবৰত চিকাগ' বিশ্ববিদ্যালয়ত কেভিন ক্ৰিছিউনাছৰ সৈতে হোৱা এটা সাক্ষাৎকাৰত চন্দ্ৰশেখৰে কৈছিল, "অৱশ্যেই তেওঁ (অট' ষ্ট্ৰাভ) জানিছিল যে মই এগৰাকী নাস্তিক, আৰু সেইবাবে তেওঁ মোৰ ওচৰত কেতিয়াও সেই বিষয়টো উত্থাপন কৰা নাছিল।"
চন্দ্ৰশেখৰ এগৰাকী নিৰামিষাহাৰী আছিল।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানী শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী
ৰিতু কাৰিধল
ৰিতু কাৰিধল (Ritu Karidhal) এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। তেওঁ ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ লগত জড়িত। মংগল গ্ৰহৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰা মংগলযান অভিযানৰ বাবে গঠন কৰা দলৰ তেওঁ উপ-পৰিচালক আছিল। তেওঁক ভাৰতৰ ৰকেট নাৰী বুলি অভিহিত কৰা হয়। উত্তৰ প্ৰদেশৰ ৰাজধানী লক্ষ্ণৌত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁ ইয়াতেই জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক কাল অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ এগৰাকী এৰ'স্পেছ অভিযন্তা। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ইচৰোৰ বহু প্ৰকল্পৰ লগত কাম কৰিছে। কিছু প্ৰকল্পত তেওঁ পৰিচালক হিচাপেও কৰ্মৰত আছিল।
প্ৰাথমিক জীৱন আৰু পৰিয়াল
কাৰিধল, উত্তৰ প্ৰদেশেৰ লখনউত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তাই এনে এটা মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত ডাঙৰ হৈছিল, যত শিক্ষাৰ ওপৰ অত্যন্ত জোৰ দিব লাগিছিল । তাইৰ দুজন ভায়েক আৰু দুজনী ভনী আছে । তাইৰ দেউতা প্ৰতিৰক্ষা পৰিসেৱাৰ লগত যুক্ত আছিল । সিহঁতৰ ওচৰত প্ৰয়োজনীয় অৰ্থ সামান্য আছিল, ইয়াৰ উপৰিও যথেষ্ট পৰিমানত ভাল ব্যক্তিগত শিক্ষাদান কেন্দ্ৰ অথবা গৃহশিক্ষকৰো অভাব আছিল। সেই বাবে তাই সফলতা লাভ কৰাৰ বাবে, কেৱলমাত্ৰ আত্মপ্ৰেৰণাৰ ওপৰত ভৰসা কৰা শিকিছিল । শিশু বয়সৰ পৰাই তাই জানিব পাইছিল যে, তাইৰ আগ্ৰহ কেৱলমাত্ৰ মহাকাশ বিজ্ঞানত আছে। ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা ৰাতিৰ আকাশ পিনে চাই থাকিছিল আৰু মহাশূণ্যৰ কথা চিন্তা কৰি, চন্দ্ৰৰ কথা ভাবি বিস্মিত হৈছিল যে, এইটো কেনেকৈ তাৰ আকৃতি আৰু আকাৰ পৰিৱৰ্তন কৰে; তাই সিহঁতৰ প্ৰকৃতি অধ্যয়ন কৰিলে আৰু জানিব বিচাৰিলে যে আকাশৰ কলা মহাশূণ্যৰ আঁৰত কি আছে । তাইৰ ল’ৰালী কালত, তাই মহাকাশ সম্পৰ্কিত ক্ৰিয়াকলাপ সম্পৰ্কত সংবাদপত্ৰৰ কাটিং সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰাম্ভ কৰিলে। আৰু ইয়াৰ লগত ইচৰো আৰু নাচাৰ কাৰ্যক্ৰমবিলাকৰ সম্পৰ্কত খবৰ ৰাখিবলৈ ধৰিলে।
কাৰিধল লখনউ বিশ্ববিদ্যালয়-ৰ পৰা পদাৰ্থবিজ্ঞানত তাইৰ স্নাতক পৰ্যায় সম্পূৰ্ণ কৰে । তাই স্নাতকোত্তৰ প্ৰকৌশল বুদ্ধিমত্তাৰ পৰীক্ষা (গেট) পাচ কৰিলে আৰু, স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ত মহাকাশ প্ৰকৌশল পঢ়াৰ বাবে ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানত (আই.আই.এচ.চি)ত যোগ দিয়ে।
কৰ্ম জীৱন
ইচৰোৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কৃতিত্ব আছিল মঙ্গল গ্ৰহত অভিযান । এই অভিযানৰ ফলত, মঙ্গল যোৱাৰ লক্ষ্যত, ভাৰত এতিয়া বিশ্বৰ চতুৰ্থ দেশ । এইটো ১০ মাহ সময়ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰা হয় আৰু সাজু কৰা হৈছে বহু কম টকাত – (কৰদাতাসকলোৰ ৪৫০ কোটি টকা) । তাইৰ কাম আছিল কল্পনাৰ পৰৱৰ্তী স্বয়ংক্ৰিয় পদ্ধতিক ধাৰণা দিয়া আৰু বাস্তবায়িত কৰা, যাতে মহাশূণ্যত উপগ্ৰহৰ কামবিলাক স্বাধীনভাবে পৰিচালিত হয় আৰু সমস্যা হ’লে, ত্ৰুটিমুক্তভাবে যথাযথ প্ৰতিক্ৰিয়া জানায় ।
তাই চন্দ্ৰযান-২ অভিযানত কাম কৰিছিল, যি ২০১৯ চনত চন্দ্ৰ পৃষ্ঠত এটা ৰোবোট পঠায় আৰু চন্দ্ৰৰ মাটি পৰীক্ষা কৰিব বুলি । কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশত চন্দ্ৰ পৃষ্ঠত আৱতৰণ কৰাৰ কিছু পূৰ্বেই ল্যাণ্ডাৰ বিক্ৰম নষ্ট হৈ যায় । আৰু সংযোগ ব্যৱস্থা বিচ্ছিন্ন হয়। শেষত চন্দ্ৰৰ কক্ষ পথত থকা অৰ্বিটাৰৰ সহায়ত বিক্ৰম ল্যাণ্ডাৰৰ উপস্থিতি আৰু অৱস্থা জানিব পৰা যায়।
স্বীকৃতি
কাৰিধল, ২০০৭ চনত, তৎকালীন ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰপতি এ. পি. জে. আব্দুল কালামৰ পৰা ইচৰো(ISRO) তৰুণ বিজ্ঞানী পুৰস্কাৰ পাইছিল।
মঙ্গল গ্ৰহত অভিযান সাফল্যৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ কাৰিধল টেড (টিইড) আৰু টেডক্স (টিইডক্স) অনুষ্ঠানবিলাকতো উপস্থিত আছিল।
ব্যক্তিগত জীৱন
কাৰিধল বিবাহিত, আৰু তাইৰ দুগৰাকী সন্তান - এজন ল’ৰা আৰু এজনী ছোৱালী আছে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ লগত জড়িত ব্যক্তি
বীজগণিত
বীজগণিত (Algebra) ইংৰাজী Algebra শব্দটো আহিছে আৰবী "আল-জেব্ৰ" শব্দৰ পৰা, যাৰ অৰ্থ হৈছে ভগ্ন অংশৰ পুনৰমিলন। গণিতৰ এটি বৃহৎ শাখা হৈছে এই বীজগণিত। য'ত গাণিতিক সমীকৰণৰ অনিৰ্ধাৰিত সংখ্যাক প্ৰতীকৰ মাধ্যমেৰে উপস্থাপন কৰা হয়। বীজগণিতত পাটীগণিতৰ মৌলিক উপাদানসমূহ যেনে- যোগ, বিয়োগ, গুণ, ভাগ, ইত্যাদি প্ৰক্ৰিয়া প্ৰতীকৰ দ্বাৰা নিৰ্দিষ্ট সংখ্যা ব্যবহাৰ নকৰাকৈয়ে সমস্যা সমাধান কৰা যায়। বীজগণিতত অনেক সমস্যা সমাধানত বীজগাণিতিক সূত্ৰ ব্যৱহাৰ হয়। লগতে অনেক বীজগাণিতিক ৰাশি বিশ্লেষণ কৰি উৎপাদকৰ মাধ্যমেৰে উপস্থাপন কৰা হয়। অৰ্থাৎ, প্ৰক্ৰিয়া চিহ্ন আৰু সংখ্যানিৰ্দেশক অক্ষৰ প্ৰতীকৰ অৰ্থবোধক বিন্যাসকে বীজগাণিতিক ৰাশি বোলা হয়। দৈনন্দিন জীবনৰ বিভিন্ন গাণিতিক সমস্যাত বীজগণিতে যথেষ্ট সহায় কৰে। কোনো গাণিতিক সম্পৰ্কক সাধাৰণ সূত্ৰৰ আকাৰত পাটীগণিতৰ সহায়ত প্ৰকাশ কৰা সম্ভৱ নহয়। পাটিগণিতৰ বিপৰীতে বীজগণিতত প্ৰতীকৰ সাহায়ত কোনো গাণিতিক সম্পৰ্ক এটি সাধাৰণ বিবৃতি আকাৰত প্ৰকাশ কৰা সম্ভৱ।
ধ্ৰুৱক
ধ্ৰৱক মানে হৈছে স্থিৰ। যাৰ কোনো পৰিৱৰ্তন নহয়। বীজগণিতত ধ্ৰুৱক মানে হৈছে সমীকৰণ এটাত থকা সাংখ্যিক মান সমূহ যাৰ কোনো পৰিৱৰ্তন নহয়। যেনে: ১,২,৩,৪...
চলক
চলক হৈছে সমীকৰণ এটাত থকা প্ৰতীকী মান সমূহ, যাৰ বাস্তৱ মান যিকোনো হ'ব পাৰে। ই ধ্ৰুৱকৰ দৰে স্থিৰ নহয়। এই চলক সমূহক বুজাবলৈ সদাৰণতে ইংৰাজী আখৰ x,y,z,m,n ইত্যাদি বোৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
সমীকৰণ
সমীকৰণ মানে হৈছে চলক, ধ্ৰুৱক আৰু কিছুমান গাণিতিক চিহ্নৰ দ্বাৰা গঠিত এক বিবৃতি য'ত দুটা গাণিতিক বিন্যাসৰ মান সমান আৰু বিন্যাস দুটাক '=' চিহ্নৰ দ্বাৰা সমান বুলি দেখুৱা হয়। যেনেঃ 2x+3=15। right|thumb|217x217px|সমান চিনৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ। যিটোৰ আধুনিক ৰূপ 14x + 15 = 71[[ৰবাৰ্ট ৰেকৰ্ড (১৫৫৭)ৰ The Whetstone of Witte পৰা লোৱা। ]]
বীজগণিতীয় ৰাশি আৰু পদ
এটা ৰাশি গঠনৰ পূৰ্বে এটা বা অধিক উৎপাদকৰ দ্বাৰা একো একোটা পদ গঠন কৰা হয় আৰু এই পদ সমূহক বিভিন্ন গাণিতিক চিহ্ন যেনে যোগ, বিয়োগ, পূৰণ, হৰণ ইত্যাদিৰ দ্বাৰা যুক্ত কৰি একোটা ৰাশি তৈয়াৰ কৰা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে এটা বীজগণিতীয় ৰাশি হৈছে 4x-3xy, ইয়াত 4x আৰু -3xy হৈছে দুটা পদ আৰু 4,x,-3,y ইত্যাদিবোৰ উৎপাদক।
পদ
এক বা ততোধিক ধ্ৰুৱক বা চলক পূৰণ অথবা হৰণৰ দ্বাৰা যুক্ত হৈ থাকিলে একোটা পদ সৃষ্টি হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে: 7y, 6, -9, 2/3s, -5x ইত্যাদি।
একপদ ৰাশি
যিবিলাক বীজগণিতীয় ৰাশিত মাত্ৰ এটাই পদ থাকে তেনেবিলাকক একপদ ৰাশি(monomial বা monomial expression)বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে 5xy, -3xy, -7, x ইত্যাদি একপদ ৰাশি।
দ্বিপদ ৰাশি
দুটা ভিন্ন পদ থকা ৰাশিক দ্বিপদ ৰাশি(binomial expression) বুলি কোৱা হয়। যেনেঃ xy-7, 3xy+2, p-q আদিবোৰ দ্বিপদ বীজগণিতীয় ৰাশি।
ত্ৰিপদ ৰাশি
এটা বীজগণিতীয় ৰাশিত যদি তিনিটা পদ থাকে তেন্তে সেইটোক ত্ৰিপদ ৰাশি (trinomial expression) বুলি কোৱা হয়। যেনেঃ a+b-1, 6xy-y+3 ইত্যাদিবোৰ ত্ৰিপদ ৰাশি।
বহুপদ ৰাশি
এটা বা অধিক পদ যুক্ত বীজগণিতীয় ৰাশিবোৰকে বহুপদ ৰাশি(polynomial expression) বুলি কোৱা হয়। ইয়াত এটা, দুটা, তিনিটা বা তাতকৈ অধিক পদ থাকিব পাৰে। যেনেঃ x+y+2-z, 2x-2y, 5a+3b ইত্যাদিবোৰ বহুপদ ৰাশি।
সহগ
এটা ৰাশিৰ পদ সমূহৰ সাংখ্যিক উৎপাদকটোকে পদটোৰ সাংখ্যিক সহগ বুলি কোৱা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে 5xy পদটোৰ সহগ হৈছে 5। একেদৰে -x ৰ সহগ হৈছে -1। অৱশ্যে কেতিয়াবা সহগ বুলিলে কেৱল সাংখ্যিক উৎপাদকটোকেই নুবুজাবও পাৰে। এইক্ষেত্ৰত যদি এটা পদ 10xyত, y ৰ সহগ কি বুলি সোধা হয়, তেন্তে উত্তৰ হ'ব 10x। একেদৰে 10x ৰ সহগ হ'ব y।
বীজগণিতীয় ৰাশিৰ যোগ আৰু বিয়োগ প্ৰক্ৰিয়া
এযোৰ বা অধিক বীজগণিতীয় ৰাশিৰ যোগ প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰথমে সদৃশ পদৰযোৰ সমূহ একত্ৰিত কৰা হয় আৰু পদ সমূহৰ গাণিতিক সহগ সমূহ যোগ কৰা হয়। এই যোগফলটো পূৰ্বৰ সদৃশ পদ সমূহৰ সৈতে সদৃশ হ'ব। আনহাতে বিসদৃশ পদ সমূহ কোনো পৰিৱৰ্তন নোহোৱাকৈয়ে ৰখা হয়। এই যোগ প্ৰক্ৰিয়াটো দুটা পদ্ধতিৰে কৰা হয়-
ক)অনুভূমিক পদ্ধতি (Horizontal method) আৰু
খ)স্তম্ভ-লেখন পদ্ধতি (Column method)।
এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি বীজগণিতীয় ৰাশিৰ যোগ প্ৰক্ৰিয়া দেখুওৱা হ'ল-
অনুভূমিক পদ্ধতি:
দুটা ৰাশি ক্ৰমে 5x² + 7y - 8, আৰু 6 – 5y + 4x² ৰ যোগফল হ'ব-
(5x² + 7y - 8)+(6-5y + 4x²)
=(5x²+4x²)+(7y-5y)-(8+6)
=9x²+2y-2
স্তম্ভ-লেখন পদ্ধতি:
তিনিটা ৰাশি ক্ৰমে 8x² - 5xy + 3y², 2xy - 6y² + 3x² আৰু y² + xy - 6x² ৰ যোগফল হ'ব-
8x² - 5xy + 3y²
3x² - 2xy - 6y²
-6x² +  xy +  y²
_____________
5x² - 2xy - 2y²
= 5x² - 2xy - 2y²
বীজগণিতীয় বিধি
বীজগণিতয় ৰাশিৰ যোগ-বিয়োগ, পূৰণ-হৰণৰ সাধাৰণ নিয়ম আৰু বিধি সমূহৰ হ'ল-
কুকুৰা-ঠেঙীয়া গছ
কুকুৰা-ঠেঙীয়া গছ (বৈজ্ঞানিক নাম: Leea sambucina) এবিধ লেংলেঙীয়া বিধৰ জোপোহা গছ৷ উজনি অসমৰ চিৰসেউজীয়া বনভূমিবিলাকত এই গছ দেখিবলৈ পোৱা যায়৷
বিৱৰণ
কুকুৰা-ঠেঙীয়া গছৰ উচ্চতা ৩-৪ মিটাৰ মান হোৱা দেখা যায়৷ পাত ধাৰণ কৰা দীঘলীয়া ঠাৰিবোৰে কেতিয়াবা দুযোৰা আৰু কোনো  কোনো ক্ষেত্ৰত তিনিযোৰা শাখা-পত ধাৰণ কৰে৷
পাতৰ আকৃতি দীঘল চানেকীয়াকৈ আগৰফালে জোঙা হয়৷ কেতিয়াবা ওভতাকৈ নাল লগোৱা চামুচৰ আকৃতি ধাৰণ কৰে৷ আগডোখৰ দীঘলীয়া নেজৰ নিচিনা হয়৷ পাতবিলাক অলপ ডাঠ আৰু মিহি হয়৷ মূলসিৰ দুয়োকাষে ৭ যোৰাৰ পৰা ১২ যোৰা পৰ্য্যন্ত শাখাসিৰ বিকশিত হয়৷ অগ্ৰভাগত শাখাসিৰ বিলাক দুডলীয়াকৈ বিভক্ত হোৱা দেখা যায়৷
বীজগণিত
বীজগণিতীয় বিধি
a × b = b × a
2 + 3 = 3 + 2
x 2 + x = x + x 2
কুকুৰা-ঠেঙীয়া গছ
তথ্যউৎস
শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত
বীজগণিত
বীজগণিতীয় বিধি
২.সহযোগ বিধি: (a + b) + c = a + (b + c)
(a × b) × c = a × (b × c)
উদাহৰণ: (2 + 3) + 6 = 2 + (3 + 6)
(7 × 3) × 10 = 7 × (3 × 10)
(x 3 + 2 x) + x = x 3 + (2 x + x 3)
(x 2 × 5 x) × x = x 2 × (5 x × x)
৩.বিতৰণ বিধি: a × (b + c) = a × b + a × c
(a + b) × c = a × c + b × c
উদাহৰণ: 2 × (2 + 8) = 2 × 2 + 2 × 8
(2 + 8) × 10 = 2 × 10 + 8 × 10
x × (x 4 + x) = x × x 4 + x × x
(x 4 + x) × x 2 = x 4 × x 2 + x × x 2
যদি a এটা বাস্তৱ সংখ্যা(য'ত a ৰ মান শূন্য নহয়) তেন্তে তাৰ প্ৰতিলোম হ'ব-
1/a আৰু a × (1/a) = 1
৫.যোগাত্মক বিপৰীত:
যিকোনো এটা সংখ্যা a ৰ যোগাত্মক বিপৰীত হ'ব -a আৰু -a ৰ যোগাত্মক বিপৰীত a।
a + (- a) = 0
৬.যোগাত্মক আৰু গুণাত্মক পৰিচয়:
a + 0 = 0 + a = a
a × 1 = 1 × a = a
5 + 0 = 0 + 5 = 5
বীজগণিতীয় সূত্ৰ
বীজগণিতৰ জগত খনত সাধাৰণতে ব্যৱহাৰ হৈ থকা বিভিন্ন সূত্ৰসমূহ হৈছে-
বীজগণিতীয় শাখা আৰু ক্ষেত্ৰ
বৰ্তমান বীজগণিত কেৱল সমীকৰণতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই, ইয়াত বহুপদ, অসীম গুণফল, অনুক্ৰম,ৰূপ, সৰণিক আদি বিভিন্ন বিষয়ৰ অন্তৰ্ভুক্তি হৈছে। বীজগণিতক নিম্নলিখিত শ্ৰেণী সমূহত ভাগ কৰিব পৰা যায়-
প্ৰাৰম্ভিক বীজগণিত (Elementary algebra)
ই বীজগণিতৰ সৰল স্তৰ। বিদ্যালয়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক প্ৰাৰম্ভিক স্তৰৰ বীজগণিত শিকাবৰ বাবে এই অংশটো 'বীজগণিত' শীৰ্ষকৰে পৰিচয় কৰোৱা হয়। এই স্তৰত সমীকৰণ, চলক, ধ্ৰুৱক এই উপাদান সমূহৰে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক চিনাকি কৰাই দিয়া হয়।
বিমূৰ্ত বীজগণিত (Abstract algebra)
এই শ্ৰেণীটোক আধুনিক বীজগণিত বুলিও জনা যায়। ইয়াৰ অন্তৰ্গত গ্ৰুপচ্, ৰিংচ্, ফিল্ডচ্ ইত্যাদিবোৰ এই শ্ৰেণীত আলোচনা কৰা হয়। alt=Picture of a Rubik's Cube|thumb|The [[Permutation|permutations of Rubik's Cube form a group, a fundamental concept within abstract algebra.]]
ৰৈখিক বীজগণিত (linear algebra)
এই শ্ৰেণীত ৰৈখিক সমীকৰণ সমূহ যেনে: আৰু মেট্ৰিস্ক যেনে:, বা সদিশ ৰাশিৰ দ্বাৰা অধ্যয়ন কৰা হয়। এই ৰৈখিক বীজগণিত, গণিতৰ প্ৰায় সমকলো ক্ষেত্ৰৰে কেন্দ্ৰ স্বৰূপ। right|thumb|250x250px|In the three-dimensional [[Euclidean space, planes represent solutions of linear equations and their intersection represents the set of common solutions: in this case, a unique point]]
বীজগণিতীয় সংখ্যা সিদ্ধান্ত (Algebraic number theory)
ইয়াত বীজগণিতীয় পদ্ধতিৰ সহায়ত সংখ্যা সমূহৰ গুণাগুণ সম্পৰ্কে অধ্যয়ন কৰা হয়।
বীজগণিতীয় জ্যামিতি (Algebraic geometry)
এই ক্ষেত্ৰত বীজগণিতীয় জ্যামিতিক সমস্যা সমূহ বিমূৰ্ত বীজগণিতৰ সহায়ত সমাধান কৰা হয়।
বীজগণিতীয় বিন্যাস (Algebraic combination)
বিমূৰ্ত বীজগণিতীয় পদ্ধতিৰ সহায়ত বিন্যাসৰ বীজগণিতীয় সমস্যা সমূহৰ সমাধান কৰা হয়। thumb|The Fano [[matroid, derived from the Fano plane. Matroids are one of many areas studied in algebraic combinatorics.]]
ইতিহাস
বীজগণিতৰ যি ক্ষেত্ৰত অনিৰ্ণিত সমীকৰণৰ অধ্যয়ন কৰা হয় সেই ক্ষেত্ৰৰ পুৰণি নাম 'কূট্টক'। হিন্দু গণিতজ্ঞ ব্ৰহ্মগুপ্তই ৬২৮ খ্ৰীষ্টাব্দতে এই বিজ্ঞানৰ নাম কূট্টক গণিত বুলি নামকৰণ কৰিছিল আৰু ইয়ে বীজগণিতৰ প্ৰাচীনতম নাম। ৮৬০ খ্ৰীষ্টাব্দত পৃথুদক স্বামীয়ে প্ৰথম বাৰলৈ ইয়াক 'বীজগণিত' নাম দিয়ে। ইয়াত 'বীজ'ৰ অৰ্থ হৈ মানে 'তত্ত্ব'। গতিকে বীজগণিত বুলিলে সেই বিজ্ঞানক বুজা যায় য'ত তত্ত্বৰ দ্বাৰা গণনা কৰা হয়।
গাণিতত সকলো সংকেতৰ মান পৰিচিত। বীজগণিতত ব্যাপক ৰূপত সংকেত সমূহৰ ব্যৱহাৰ হয়। যাৰ মান প্ৰাথমিকভাৱে অজ্ঞাত হৈ থাকে। সেইহেতু, এই বিজ্ঞানৰ অন্যান্য দুটা প্ৰাচীন নাম হৈছে 'ব্যক্ত গণিত' আৰু 'অব্যক্ত বা অদৃশ্য গাণিত'। ইংৰাজীত বীজগণিতক 'algebra' বুলি কোৱা হয়। এই নাম আৰৱ দেশৰ পৰা অহা। ৮২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত আৰৱ গণিতবিদ আল্ খোৱাৰিজমিয়ে 'আল-জব্ৰ-ৱাল-মুকবলা' নামৰ গণিতৰ এখনগ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিলে। আৰবি ভাষাৰ 'আল-জব্ৰ' তথা ফাৰ্চী ভাষাৰ 'মুকাবলা'ৰ অৰ্থ হৈছে সমীকৰণ। সম্ভৱ লেখকে আৰবি আৰু ফৰাচী ভাষাৰ 'সমীকৰণ'ৰ সমাৰ্থক নামদুটা যুক্ত কৰি 'আল-জব্ৰ-ৱাল-মুকাবলা' নামটো ৰাখিছিল। right|thumb|[[The Compendious Book on Calculation by Completion and Balancingৰ এটা পৃষ্ঠা.]]
ভাৰতীয় অংকশাস্ত্ৰৰ ইতিহাসত ধ্ৰুপদী যুগক (Classical era, খ্ৰীষ্টাব্দ পঞ্চম শতিকাৰপৰা দ্বাদশ শতিকালৈ) এক উল্লেখযোগ্য সময় বোলো কোৱা হয়; প্ৰায়ভাগ বিখ্যাত ভাৰতীয় গণিতজ্ঞৰ ভিতৰত আৰ্যভট্ট(১ম), ব্ৰহ্মগুপ্ত, ভাস্কৰ(১ম), মহাবীৰ, আৰ্যভট্ট(২য়) আৰু ভাস্কৰাচাৰ্য বা ভাস্কৰ(২য়) আদি কেইজনমান উল্লেখযোগ্য গণিতজ্ঞৰ আৱিষ্কাৰৰ ভিতৰত শূন্য ৰ আৱিষ্কাৰেই আছিল এই সময়ছোৱাৰ অংকশাস্ত্ৰৰ এক অতুলনীয় অৱদান, আৰু ইয়াৰ আৱিষ্কাৰক আছিল আৰ্যভট্ট। তেওঁ এই চিহ্নটোৰ ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল যদিও ফ্ৰান্সৰ গণিতজ্ঞ Georges Ifrah ৰ দাবী অনুসৰি আৰ্যভট্টৰ স্থানীয়মান পদ্ধতি (Place-value system)ত ৰিক্ত সহগ (Null co-efficient)ৰ সৈতে ১০ৰ সূচকবোৰ (Powers of ten)ৰ স্থান নিৰ্ণায়ক (Place holder) হিচাপে শূন্যৰ ধাৰণা অন্তৰ্নিহিত আছিল। আৰ্যভট্টৰ আন এক অৱদান হৈছে চাৰি দশমিক স্থানলৈ (৩.১৪১৬) π (পাই)ৰ মান নিৰ্ধাৰণ। তদুপৰি π যে অপৰিমেয় সংখ্যাৰ অন্তৰ্ভুক্ত সেয়াও আৰ্যভট্টই সূচনা কৰি থৈ যায়। ১২৩টা স্তৱকেৰে পৰিপূৰ্ণ ‘আৰ্যভটীয়’ গ্ৰন্থখনৰ গাণিতিক অংশটো পাটীগণিত (Arithmetic), বীজগণিত (Algebra), সমতলীয় ত্ৰিকোণামিতি (Plane trigonometry), গোলকাকাৰ ত্ৰিকোণামিতি (Spherical trigonometry) ৰে পৰিবেষ্টিত; য’ত অবিচ্ছিন্ন ভগ্নাংশ (Continued fractions), দ্বিঘাত সমীকৰণ (Quadratic equations), সূচকীয় শ্ৰেণীৰ যোগফল (Sums of power series) আৰু এখন sineৰ তালিকা (A table of sines) অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। তেওঁৰ এই তথ্যসমূহৰ পৰাই প্ৰথমে by=ax+c আৰু by=ax-c (a,b,c অখণ্ড সংখ্যা) ধৰণৰ সমীকৰণৰ অখণ্ড সমাধান কৰিব পৰা গৈছিল।
তথ্য সংগ্ৰহ
* শ্ৰেণী:গণিত
গংগাবাই য়াগনিক
গংগাবাই প্ৰাণশংকৰ য়াগনিক (Gangabai Pranshankar Yagnik, (১৮৬৮-১৯৩৭) হৈছে গুজৰাটী ভাষাৰ এগৰাকী লেখিকা৷ তেখেতে ঊনৈশ শতিকাৰ ভাৰতীয় লেখিকামণ্ডলীৰ অন্তৰ্ভুক্ত৷ তেখেতৰ পেছা আছিল এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী আৰু আয়ুৰ্বেদ-অনুশীলনকাৰী৷ তেখেতে হুন্নাৰ মহাসাগৰ (১৮৯৮) ৰচনা কৰিছিল য'ত ২০৮০ ধৰণৰ বণিজ, দক্ষতা আৰু আত্ম-নিয়োগৰ কৌশলৰ বিষয়ে লিখিছিল৷ তেখেতক প্ৰথমগৰাকী মহিলা গুজৰাটী লেখিকা হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়৷ (অৱশ্যে এই দাবীটো বিতৰ্কিত, কিয়নো তেখেতৰ কৰ্মৰাজিৰ শৈলীটোক পণ্ডিতসমাজে সাহিত্যৰ শাৰীত নাৰাখে৷ তেখেতৰ পৰিৱৰ্তে নন্দকোঁৱৰ বাক তেখেতৰ ভ্ৰমণকাহিনী "ভূমণ্ডলত নো প্ৰৱাস"ৰ (১৮৯৮) বাবে প্ৰথমগৰাকী গুজৰাটী মহিলা লেখকৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়৷)
জীৱন
১৮৬৮ চনত গংগাবাই য়াগনিকৰ জন্ম হৈছিল৷ গুজৰাটস্থিত গান্ধীনগৰৰ সমীপৱৰ্তী ভাভোলৰ আছিল তেখেত বাসিন্দা৷ ১৮৮১ চনত তেখেতৰ স্বামীৰ দেহাৱসান ঘটে৷ সেইসময়ত তেখেতৰ মাত্ৰ তেৰ বছৰহে হৈছিল৷ প্ৰচলিত পৰম্পৰা অনুসৰি তেখেতে নিজৰ কেশকৰ্তন কৰিবলৈ অমান্তি হয়৷ ভগ্নীৰ পৰামৰ্শ আৰু উদ্যোগত তেখেত বিদ্যালয়লৈ যায় আৰু নিজৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰে৷ এগৰাকী সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে পাছলৈ তেখেতে এখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত শিক্ষাদান আৰম্ভ কৰে৷ তেখেতে উচ্চশিক্ষাৰ কথা ভাবে আৰু মহালক্ষ্মী মন্দিৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয়, আহমেদাবাদত অধ্যয়ন কৰে৷ ১৮৮৭ চনত গংগাবাই য়াগনিক ভাভোলৰ পৰা গুজৰাটৰে মান্সা অভিমুখে ৰাওনা হয় আৰু ইয়াৰে ভিক্তোৰিয়া ছোৱালী স্কুলত প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰীৰূপে যোগদান কৰে৷  তেখেত আছিল এগৰাকী উদ্যোগী৷ স্বদেশী বস্তু আৰু বস্ত্ৰৰ লগতে আত্ম-নিয়োজনৰ দিশটোত তেখেতে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল৷ তেখেত এগৰাকী আয়ুৰ্বেদ-অনুশীলনকাৰীও আছিল আৰু স্ত্ৰীৰোগৰ নিদানো সময়বিশেষে প্ৰদান কৰিছিল৷  ১৮৭৯ চনৰ আশে-পাশে তেখেতে মান্সাতে গড়ভাইজান ঔষধালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত আহমেদাবাদতো ইয়াৰ এটা শাখা খোলে৷
১৯৩৭ চনত তেখেতৰ মৃত্যু হয়৷ তেখেতে ইচ্ছাপত্ৰত নিজৰ চিকিৎসালয়ৰ যোগেদি শিক্ষাৰ্থীক বৃত্তি দিয়াৰ পৰামৰ্শ লিখি থৈ গৈছে৷
কৰ্মৰাজী
গংগাবাইৰ লিখনিক বিপ্লৱী আৰু সংস্কাৰধৰ্মী হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়৷ তেখেতে অন্ধবিশ্বাস আৰু সামাজিক কুসংস্কাৰৰ বিৰোধিতা কৰিছিল৷ বাল্য বিবাহ, বহুগামিতা, ডাইনী হত্যা আদিৰ বিৰুদ্ধে সৰৱ হৈ উঠা গংগাবাইয়ে "ৱাহেম খণ্ডন পথি" (১৮৯১) আৰু "দেৱী ত্ৰিয়া নিষেধ" (১৮৯২)ত লিখা-মেলা কৰিছিল৷
১৮৯৮ চনত প্ৰকাশিত হোৱা হুন্নাৰ মহাসাগৰ তেখেতে ২০৮০বিধ ব্যৱসায়, দক্ষতা আৰু আত্ম-নিয়োগৰ একাশিক কৌশল লিপিবদ্ধ কৰিছে৷ পৰম্পৰাগত ঔষধৰ প্ৰস্তুতকৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মূৰত ঘঁহা তেল, চাবোন, ধূপ আদিৰ প্ৰস্তুত কৰালৈকে অনেক বৃত্তিৰ বিষয়ে ইয়াত লিখা হৈছে৷ কিতাপখন ইমানেই জনপ্ৰিয় হৈ উঠিছিল যে তিনি দিনতে ইয়াৰ এহেজাৰখন কপী বিক্ৰী হৈছিল৷ ১৯০৮ চনত কিতাপখনৰ সপ্তমটো সংস্কৰণ প্ৰকাশিত হৈছিল৷
উত্তৰসুৰী
গংগাবাই য়াগনিকক প্ৰথমগৰাকী গুজৰাটী লেখিকা হিচাপে গণ্য কৰা হয়৷ কিন্তু এই দাবীটো বিতৰ্কমূলক, কিয়নি ৰঘুবীৰ চৌধৰীৰ দৰে একাংশ পণ্ডিত তেখেতৰ ৰচনাৰাজিক সাহিত্যৰ শ্ৰেণীত ৰাখিব নিবিচাৰে৷ আহমেদাবাদত থকা SRISTI নামৰ সংস্থাটোৱে তেখেতৰ সম্বন্ধে কিছুমান তথ্য সংগ্ৰহ কৰিছে আৰু ২০০৩ চনত "হুন্নাৰ মহাসাগৰ"ৰ নতুন সংস্কৰণ পুনৰ মুকলি কৰি দিছে৷ তেওঁলোকে গুজৰাটী সাহিত্যৰ ইতিহাসত গংগাবাইক স্বীকৃতি দিবলৈও অভিযান আৰম্ভ কৰিছে৷ ইতিহাসকাৰ শীৰিন মেহতাই কৈছে যে-মহাত্মা গান্ধীয়ে জনপ্ৰিয় কৰাৰ বহুদিনৰ আগতেই গংগাবাইয়ে স্বদেশী আন্দোলন (থলুৱা উৎপাদন)ৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল৷
মামিত জিলা
ভাৰতৰ মিজোৰাম ৰাজ্যৰ এঘাৰখন জিলাৰ ভিতৰত মামিত জিলা অন্যতম। মামিত জিলা মিজোৰামৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত। ইয়াৰ আন্তৰ্জাতিক সীমা বাংলাদেশৰ সৈতে সংযুক্ত, আৰু ই সাজেক নদীৰ দ্বাৰা বিভক্ত। সীমান্ত জিলা হোৱা বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত মামিত জিলাৰ অতি তাৎপৰ্য আছে।
ভৌগোলিক অৱস্থান
এই জিলাখনৰ উত্তৰে অসম ৰাজ্যৰ হাইলাকান্দি জিলা; পশ্চিমে ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ উত্তৰ ত্ৰিপুৰা জিলা আৰু বাংলাদেশ; দক্ষিণে লুংলেই জিলা আৰু পূবে কোলাছিব আৰু আইজল জিলা অৱস্থিত। এই জিলাখনৰ আয়তন হৈছে ৩০২৫.৭৫ কিলোমিটাৰ। মামিত চহৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ।
কলাজ
কলাজ (ইংৰাজী Collage: ফৰাচী শব্দ Coller ৰ পৰা যাৰ অৰ্থ হৈছে আঠা লগোৱা )। কলাজ দৃশ্য কলাৰ এটা বিশেষ কৌশল। এই কলাত বিভিন্ন ৰূপৰ সংযোজনৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণ নতুন এক ৰূপ তৈয়াৰ কৰা হয়। কলাজ এটা নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সাধাৰণতে কোনো ৰঙীন আলোচনী, বাতৰি কাকত, ফিতা, ৰং, ৰঙীন কাগজ বা হস্ত নিৰ্মিত কাগজৰ টুকুৰা, অন্যান্য কলাকৃতি, সূতা, কাপোৰৰ টুকুৰা, ফটো ইত্যাদিৰ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়। এই উপাদান সমূহক কাগজ বা কেনভাচত আঠা দি লগোৱা হয়। কলাজৰ উৎপত্তি কেইবাশ বছৰ আগতেই হয়। কিন্তু এই কৌশলটো বিংশ শতাব্দীৰ আৰম্ভণিৰ পৰা হে নাটকীয় ভাৱে কলাৰ এটি অংশ হিচাপে নতুনত্ব লাভ কৰে। বিংশ শতাব্দীৰ আৰম্ভণিতে জৰ্জ ব্ৰাক আৰু পাবলো পিকাচোৰ দ্বাৰা কলাজ তৈয়াৰ হৈছিল। তেতিয়া এই কলাজ আধুনিক কলাৰ এক বিশিষ্ট অংশ হিচাপে পৰিচিত হৈ পৰে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:কলা
ৰজনী এ. ভিছেই
'''ৰজনী এ. ভিছেই''' (Rajani A. Bhisey) (জন্ম:২০জানুৱাৰি ১৯৪১) এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। তেখেতে "পাৰিপাৰ্শ্বিক কাৰ্ছিনোজেনেছিছ", কৰ্কটৰ আণৱিক মহামাৰীবিদ্যা (molecular epidemiology of cancer), আৰু ব্যৱসায়িক বিপত্তিৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰিছে।
শিক্ষা
মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তেখেতে বিজ্ঞান শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপিছত তেখেতে মুম্বাইস্থিত ভাৰতীয় কৰ্কট গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ লগত গৱেষণা ছাত্ৰী হিচাপে জড়িত হৈ পৰে আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীৰ বাবে অধ্যয়ন কৰে। তেখেতে ইলেক্ট্ৰন মাইক্ৰস্ক'পৰ দ্বাৰা skin carcinogenesisত কাম কৰে। এইটো বিষয়ত সূচনা কৰা কামৰ জৰিয়তেই তেখেতে ১৯৭৪ চনত মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
কৰ্মজীৱন
পেনছিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত ৰজনী এ. ভিছেইয়ে এগৰাকী গৱেষণা সহযোগী হিচাপে কাম কৰিছিল। পাছলৈ জেৰ'মি জে ফ্ৰিডৰ লগত লাংকানেও চিকিৎসা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানত "drug resistant haploid frog cells"ৰ কোষপৃষ্ঠৰ অতি-গাঁঠনিক দিশত কাম কৰে। তেখেতে কৰ্কট গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানত জেনেটিক বিষবিজ্ঞানৰ এটা প্ৰয়োগশালাও স্থাপন কৰে। তেখেতে কৰ্কট জীৱবিজ্ঞান আৰু জেনেটিক বিষবিজ্ঞান সম্বন্ধীয় কেইটামান বিষয়ো স্নাতকোত্তৰ বিজ্ঞান শাখাৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে নতুনকৈ আৰম্ভ কৰে। তেখেত মনোগ্ৰাফ কাৰ্যসূচী সদন, কৰ্কট গৱেষণাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাৰ লগতো জড়িত।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী: ভাৰতীয় বিজ্ঞানী শ্ৰেণী: ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী শ্ৰেণী: ভাৰতীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞানী শ্ৰেণী: ভাৰতীয় মহিলা পদাৰ্থ বিজ্ঞানী
৪ ছেপ্টেম্বৰ
এইদিনটোত ঘটা কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা-
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ছেপ্টেম্বৰ শ্ৰেণী:ইংৰাজী বৰ্ষপঞ্জীৰ দিন
কবিতা কেইন
কবিতা কেইন (Kavita Kané, জন্ম: ৫ আগষ্ট, ১৯৬৬) এগৰাকী ভাৰতীয় লেখক। পৌৰাণিক কল্পকাহিনী লেখক ৰূপে তেওঁ পৰিচিত। তেওঁৰ সকলো কিতাপ ভাৰতীয় পুৰাকথাৰ ওপৰত আধাৰিত। 'দ্য কৰ্ণ'চ ৱাইফ: দি আউটকাষ্ট কুইন' হ'ল তেওঁৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা কিতাপ। তেওঁ পুনৰ কথনৰ এগৰাকী নতুন যুগৰ লেখক।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
মুম্বাইত জন্ম হৈ কবিতা পাটনা, দিল্লী আৰু পুনাৰ দৰে মহানগৰবোৰত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। তেওঁ পুনাৰ ফাৰ্গাচন কলেজৰ মহিলা শিক্ষাৰ্থী আৰু পুনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা কবিতাই ইংৰাজী সাহিত্য আৰু গণমাধ্যম, এই দুয়োটা বিষয়তে স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। যদিও আৰম্ভণিতে তেওঁ প্ৰশাসনিক সেৱাত কাম কৰিব খুজিছিল, তেওঁ সাংবাদিকতাৰেহে নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে; কাৰণ তেওঁ লিখিব খুজিছিল আৰু ইয়াৰ বাবে সাংবাদিকতা আছিল একমাত্ৰ বাস্তৱিক আৰু সংবেদনশীল কৰ্ম বিকল্প। বিশ বছৰ তেওঁ 'মেগনা পাব্লিকেচন', 'ডেইলি নিউজ এণ্ড এনালাইছিচ' আৰু 'দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া' আদিৰ দৰে বিভিন্নটা মিডিয়া হাউচত কাম কৰে। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস 'কৰ্ণ'চ ৱাইফ'ৰ সফলতাৰ পাছত তেওঁ পূৰ্ণকালীন লেখক হৈ উঠে।