cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ভাৰতত ধৰ্ষণ
ভাৰতত ধৰ্ষণ (Rape in India) নাৰীৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত কৰা অপৰাধৰ চতুৰ্থ স্থানত আছে।  নেশ্যনেল ক্ৰাইম ৰেকৰ্ডছ ব্যুৰোৰ ২০২১ চনৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদন অনুসৰি সমগ্ৰ দেশতে ৩১,৬৭৭টা ধৰ্ষণৰ গোচৰ পঞ্জীয়ন হৈছে, অৰ্থাৎ দৈনিক গড়ে ৮৬টা গোচৰ পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে, যিটো ২০২০ চনৰ তুলনাত ২৮,০৪৬টা গোচৰ বৃদ্ধি পাইছে। আনহাতে ২০১৯ চনত ৩২,০৩৩টা গোচৰ পঞ্জীয়ন হৈছিল। ২০২১ চনৰ মুঠ ৩১,৬৭৭টা ধৰ্ষণৰ গোচৰৰ ভিতৰত ২৮,১৪৭ (প্ৰায় ৮৯%) ধৰ্ষণ ভুক্তভোগীৰ চিনাকি ব্যক্তিয়ে সংঘটিত কৰিছে। যিসকল ভুক্তভোগী নাবালক বা বৈধ বয়স ১৮ বছৰৰ তলৰ, তেওঁলোকৰ অংশ ১০%।
ভাৰতক "জনমূৰি ধৰ্ষণৰ হাৰ সৰ্বনিম্ন" দেশসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে।   বিবাহৰ ভুৱা প্ৰতিশ্ৰুতিৰ ভিত্তিত সন্মতিসূচক যৌন সম্পৰ্ককো চৰকাৰে ধৰ্ষণ বুলি শ্ৰেণীভুক্ত কৰে। কেইবাটাও কাণ্ডই সংবাদ মাধ্যমৰ ব্যাপক দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰাৰ পিছত আৰু স্থানীয় আৰু দেশজোৰা জনসাধাৰণৰ প্ৰতিবাদৰ সূচনা কৰাৰ পিছত শেহতীয়া বছৰবোৰত ধৰ্ষণৰ খবৰ দিয়াৰ ইচ্ছা বৃদ্ধি পাইছে।    ইয়াৰ ফলত চৰকাৰে ধৰ্ষণ আৰু যৌন নিৰ্যাতনৰ অপৰাধৰ দণ্ডবিধিৰ সংস্কাৰ সাধন কৰে।
ভাৰতীয় দণ্ডবিধি অনুসৰি ধৰ্ষণৰ সজ্ঞা
২০১৩ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পূৰ্বে ভাৰতীয় দণ্ডবিধিৰ ৩৭৫ নং ধাৰাত ধৰ্ষণৰ সংজ্ঞা এনেদৰে দিয়া হৈছিল: এজন পুৰুষে "ধৰ্ষণ" কৰা বুলি কোৱা হয়, নিম্নলিখিত ছয়টা বৰ্ণনাৰ যিকোনো এটাৰ অধীনত পৰা পৰিস্থিতিত এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে যৌন সম্ভোগ কৰে:-
১) মহিলাগৰাকীৰ ইচ্ছাৰ বিৰুদ্ধে।
২) মহিলাগৰাকীৰ সন্মতি অবিহনে।
৩) মহিলাগৰাকীৰ সন্মতি সাপেক্ষে, কিন্তু সেই সন্মতি যেতিয়া মৃত্যু বা আঘাতৰ ভয় দেখুৱাই আদায় কৰা হয়।
৪) যেতিয়া পুৰুষজনে জানে যে তেওঁ মহিলাগৰাকীৰ স্বামী নহয়, অথচ মহিলা গৰাকীয়ে সন্মতি দিয়ে, কিয়নো তেওঁ (তাই) বিশ্বাস কৰে যে তেওঁৰ পুৰুষজনৰ সৈতে বৈধভাবে বিবাহিত।
৫) মহিলাগৰাকীয়ে সন্মতি দিছে, কিন্তু যদিহে তেওঁ (তাই) মানসিকভাবে অসুস্থ বা নিচাগ্ৰস্থ অৱস্থাত পৰিণতি নুবুজাকৈ সন্মতি দিয়ে।
তথ্যউৎস
শ্ৰেণী:অপৰাধ শ্ৰেণী:ভাৰতত ধৰ্ষণ শ্ৰেণী:নাৰীৰ বিৰুদ্ধে হিংসা
দূৰৱৰ্তী সংবেদন
thumb|কৃত্ৰিম উপগ্ৰহৰ দ্বাৰা তোলা উত্তৰ আমেৰিকাৰ প্ৰতিচ্ছবি দূৰৱৰ্তী সংবেদন বা দূৰ সংবেদন (Remote Sensing) হৈছে এক কলা আৰু বিজ্ঞান য'ত কোনো এক বস্তু বা অঞ্চলৰ তথ্য আহৰণ কৰা হয় সেই বস্তু বা অঞ্চলক শাৰীৰিকভাৱে স্পৰ্শ নকৰাকৈ। দূৰৱৰ্তী সংবেদন কৌশলসমূহ বৰ্তমান সময়ত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত ব্যবহাৰ কৰা হয়। ভূগোল, ভূ-বিজ্ঞান, যোগাযোগ, ভূমি সমীক্ষা, অৰ্থনীতি, যিকোনো পৰিকল্পনা, প্ৰতিৰক্ষা আদিত দূৰৱৰ্তী সংবেদন কৌশলসমূহ ব্যবহাৰ কৰা হয়। দূৰৱৰ্তী সংবেদন পদ্ধতিত সাধাৰণতে সংবেদক (Sensor) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই সংবেদকসমূহ এক নিৰ্দিষ্ট তৰংগ-দৈৰ্ঘ্য বিদ্যুত-চুম্বকীয় শক্তিৰ বাবে সক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু সেই শক্তিৰ পৰিমাণ হিচাপ কৰে। সেই শক্তি সাধাৰণতে কোনো বস্তু বা অঞ্চলৰ দ্বাৰা প্ৰতিফলিত বা বিকিৰিত হয়। বিভিন্ন তৰংগ-দৈৰ্ঘ্যৰ শক্তিৰ পৰিমাণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই বস্তু বা অঞ্চলৰ তথ্য আহৰণ কৰা হয়। এটা সংবেদকে আহৰণ কৰা শক্তিৰ পৰিমাণ বহুতো কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে যেনে বস্তুটোৰ জ্যামিতি, ৰাসায়নিক বৈশিষ্ট্য, গঠন, পৃষ্ঠৰ খহটাৰ পৰিমাণ ইত্যাদি । দূৰৱৰ্তী সংবেদন হৈছে এটা বহু-বিভাগীয় বিজ্ঞান য'ত বহুকেইটা বিভাগ যেনে আলোকবিজ্ঞান, দূৰসংযোগ, আলোকচিত্ৰগ্ৰহণৰ কলা, কৃত্ৰিম উপগ্ৰহ প্ৰক্ষেপণ বিজ্ঞান আদিৰ সহায় লোৱা হয়। এই আটাইবোৰ প্ৰযুক্তি একেলগ কৰি এটা ব্যৱস্থাৰ গঠন কৰা হয় যাক কোৱা হয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন ব্যৱস্থা ।
স্তৰ সমূহ
দূৰৱৰ্তী সংবেদনৰ কেইবাটাও স্তৰ বা পৰ্যায় আছে । এই স্তৰসমূহ ক্ৰমত তলত উল্লেখ কৰা হ'ল।
প্ৰকাৰ
উৎসৰ প্ৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি দূৰৱৰ্তী সংবেদনক দুটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি; সক্ৰিয় আৰু নিষ্ক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন। যদি দূৰৱৰ্তী সংবেদন ব্যৱস্থাৰ প্লেটফৰ্মৰ নিজা শক্তিৰ উৎস থাকে তেতিয়া তাক সক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন বোলে আৰু যদি নিজা শক্তিৰ উৎস নাথাকে (যেনে উৎস হিচাপে সূৰ্য্য) তাক নিষ্ক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন বোলা হয় । বেছিভাগ কামতে ব্যৱহৃত মাইক্ৰৱেভ বা সূক্ষ্ম তৰংগৰ দূৰৱৰ্তী সংবেদনসমূহ সাধাৰণতে সক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন হয় আৰু কিছুমান নিষ্ক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন থাকে। একেদৰে বেছিভাগ কৃত্ৰিম উপগ্ৰহৰ চিত্ৰকল্পবোৰ নিষ্ক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদন। ৰাডাৰ, লিডাৰ আদিত সক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নিষ্ক্ৰিয় দূৰৱৰ্তী সংবেদনৰ এক ভাল উদাহৰণ হ'ল ইভেণ্ট হ'ৰাইজ'ন টেলিস্ক'প(Event Horizon Telescope), যাৰ দ্বাৰা প্ৰথম বাৰৰ বাবে কৃষ্ণগহ্বৰৰ (Black hole) আলোক চিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰা হৈছে ।
বিদ্যুত-চুম্বকীয় বৰ্ণালী
বিদ্যুত-চুম্বকীয় বিকিৰণক কেইবাটাও শ্ৰেণীত ভাগ কৰিব পৰা যায় ।
২। এক্সৰে বিকিৰণ
৩। অতি-বেঙুনীয়া বিকিৰণ
৪। দৃশ্যমান বিকিৰণ
৫। অৱলোহিত বিকিৰণ
৬। মাইক্ৰৱেভ বিকিৰণ
৭। ৰেডিঅ'বিকিৰণ
ইয়াৰে গামা বিকিৰণৰ তৰংগ দৈৰ্ঘ্য কম আৰু ৰেডিঅ'বিকিৰণৰ তৰংগ দৈৰ্ঘ্য আটাইতকৈ বেছি। এই বিকিৰণসমূহৰ নিজস্ব বৈশিষ্ট্য আছে আৰু এই বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিত্তিতেই দূৰৱৰ্তী সংবেদনত বস্তু এটা চিনাক্ত কৰা হয় আৰু আন কিছুমান কামত দূৰৱৰ্তী সংবেদনক ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ইতিহাস
১৮৫৯ চনত গেছপাৰ্দ ত'ৰনাক'নে পেৰিছৰ ওচৰৰ এখন গাঁৱৰ আলোকচিত্ৰ বেলুনৰ পৰা হেলনীয়াকৈ তোলে । এই আলোকচিত্ৰখনৰ পৰাই ভূ-নিৰীক্ষণ আৰু দূৰৱৰ্তী সংবেদনৰ যুগৰ আৰম্ভ হয়। আমেৰিকাৰ গৃহ-যুদ্ধৰ সময়চোৱাত বেলুনৰ পৰা তোলা আলোকচিত্ৰসমূহে শত্ৰুৰ গতিবিধি জনাত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল । এই সময়ছোৱাতেই চিত্ৰগ্ৰহণ, ফলক বা লেন্স আৰু বেলুনৰ প্ৰযুক্তিয়ে এক নতুন গতি লাভ কৰিলে।
দূৰৱৰ্তী সংবেদনৰ প্ৰযুক্তিৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ক্ষিপ্ৰ বিকাশ ঘটে ইউৰূপত, প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত। এই সময়ছোৱাত উৰাজাহাজৰ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয়। কেমেৰাৰ প্লেটফৰ্ম হিচাপে উৰাজাহাজ বেলুনতকৈ বেছি সুস্থিৰ হয়। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ আৰু দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ মাজৰ সময়ছোৱা অসামৰিক কামত আকাশৰ পৰা তোলা আলোকচিত্ৰৰ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয় । এইসময়ছোৱাতে আলোকচিত্ৰৰ ব্যৱহাৰ কৃষি-কৰ্মত, বনাঞ্চল নিৰীক্ষণ, ভূ-বিজ্ঞান আদি অসামৰিক কামত কৰা আৰম্ভ হয়। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিকাশ ঘটে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ছোৱাত। এইসময়ছোৱাতে নিকট-অৱলোহিত চিত্ৰগ্ৰহণ,তাপীয়-অৱলোহিত চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়। এইসময়ছোৱাতে প্ৰতিচ্ছবি তোলা ৰাডাৰৰ ব্যৱহাৰ নিশা বোমা ক্ষেপনৰ কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয় ।
বিদ্যুত-চুম্বকীয় তৰংগ আৰু ভূ-পৃষ্ঠৰ পৰস্পৰ ক্ৰিয়া
যেতিয়া সূৰ্য্যৰ পৰা অহা বিকিৰণ ভূ-পৃষ্ঠত আপতিত হয় তেতিয়া সেই বিকিৰণ প্ৰতিফলিত হ'ব পাৰে, পৃষ্ঠৰ মাজেৰে সৰবৰাহ হ'ব পাৰে নাইবা শোষিত হ'ব পাৰে আৰু পিছত পৃষ্ঠই নিৰ্গত কৰি দিয়ে। এই ক্ৰিয়াত বিদ্যুত-চুম্বকীয় তৰংগৰ বহুত পৰিৱৰ্তন ঘটে। এই পৰিৱৰ্তনসমূহ সংবেদকে ধৰা পেলাই আৰু পৃষ্ঠৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য আহৰণ কৰে ।
বৰ্ণালীৰ স্বাক্ষৰ
thumb|সোণ, এলুমিনিয়াম আৰু ৰূপৰ বৰ্ণালীৰ স্বাক্ষৰ|302.986x302.986px প্ৰতিফলিত শক্তিক আপতিত শক্তিয়ে বিভাজন কৰিলে যি মান পোৱা যায় তাক স্পেক্‌ট্ৰেল ৰিফ্লেকটেনছ বোলা হয়। ই প্ৰতিফলিত শক্তি আৰু আপতিত শক্তিৰ মাজৰ এক অনুপাত আৰু ই তৰংগ-দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিভিন্ন বস্তুৰ বাবে বিভিন্ন তৰংগ-দৈৰ্ঘ্যত স্পেক্‌ট্ৰেল ৰিফ্লেকটেনছৰ মান বেলেগ বেলেগ হয়। যেনে সেউজীয়া উদ্ভিদৰ ক্ষেত্ৰত সেউজীয়া তৰংগ-দৈৰ্ঘ্যৰ শক্তিৰ প্ৰতিফলন বেছি হয় আৰু স্পেক্‌ট্ৰেল ৰিফ্লেকটেনছৰ মানো যদিহে ৰঙা তৰংগ-দৈৰ্ঘ্যৰ শক্তিৰ লগত তুলনা কৰা হয়। এনেদৰে বিভিন্ন বস্তুৰ বেলেগ বেলেগ বৰ্ণালী স্বাক্ষৰ থাকে আৰু তাৰ দ্বাৰাই বস্তু এটা চিহ্নিত কৰিব পৰা যায় ।
thumb|307.986x307.986px|বিভিন্ন বস্তুৰ বৰ্ণালীৰ স্বাক্ষৰ
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভূগোল শ্ৰেণী:দূৰৱৰ্তী সংবেদন শ্ৰেণী:ভূতত্ত্ব
দেওপাহাৰ
দেওপাহাৰ ভাৰতৰ অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ নুমলীগড়ত অৱস্থিত পূৰাতাত্ত্বিক স্থান। এই স্থলত এখন সংৰক্ষিত পূৰাতাত্ত্বিক উদ্যান আৰু অসম চৰকাৰৰ পূৰাতাত্ত্বিক বিভাগৰ অন্তৰ্গত এটা যাদুঘৰ আছে। দেওপাহাৰ বা দেওপৰ্বত নামৰ অৰ্থ হৈছে ঈশ্বৰৰ পাহাৰ। ই ৩৯নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ দাঁতিত অৱস্থিত। দেওপাহাৰ দেওপানী সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ অংশ। দেওপানী সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ মাটিকালি ১৩৩.৪৫ হেক্টৰ আৰু হাতী কৰিড'ৰৰ অংশ। ইয়াত এজোপা ঐতিহ্যপূৰ্ণ ভেলেও গছ আছে। প্ৰতি বছৰে জানুৱাৰীৰে পৰা অক্টোবৰ মাহলৈ এই গছত কেইবাটাও বৃহৎ বৃহৎ বাহ সাজিবলৈ হিমালয়ৰ পাদদেশৰ বনৰীয়া পৰিভ্ৰমী মৌমাখি ইয়ালৈ আহে।
দেওপাহাৰ অসমৰ এখন উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী। পাহাৰৰ শিখৰত এখন প্ৰাচীন শিলেৰে অৰ্ধনিৰ্মিত বা ১৮৯৭ চনৰ ভূমিকম্পত ধ্বংসপ্ৰাপ্ত মন্দিৰ আছে।
ইয়াৰ আশে-পাশে সিঁচৰত হৈ থকা ধ্বংসাৱশেষ সমূহ অসমৰ ৰাজ্যিক সংৰক্ষিত স্মৃতিচিহ্নসমূহৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত।
ইতিহাস
দেওপাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত শিলৰ মন্দিৰ স্থাপত্যশৈলীৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় সপ্তমৰ পৰা নৱম শতিকাৰ বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই মন্দিৰ ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উছৰ্গিত বুলি গণ্য কৰা হয়। লোকবিশ্বাস মতে ইয়াৰ মূল শিৱলিংগটো ১৯ শতিকাত পাহাৰৰ কাষতে স্থাপিত বাবা থান মন্দিৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।
স্থাপত্য
দেওপাহাৰত অৱস্থিত মন্দিৰটো একখণ্ড শিলৰ ওপৰত নিৰ্মিত। তোৰণৰ স্তম্ভত পদুমফুল আৰু ফুলৰ মালাৰে বিদ্যাধৰ খোদিত আৰু বৃহৎ মূলাৱৰণ ইয়াৰ অন্যতম বিশেষত্ব। ইয়াৰ লগতে ইয়াত শিলত খোদিত ভাস্কৰ্য পোৱা গৈছে। মন্দিৰ ভূমিৰ শিলাখণ্ডসমূহ লোৰ দণ্ডৰে স্থিৰ কৰোৱা হৈছিল। মন্দিৰ স্থাপত্যত উত্তৰ গুপ্ত যুগৰ প্ৰভাৱ পৰিলক্ষিত হয়। বৃহৎ দুৱাৰত ফুলৰ পাহিৰ নক্সা, জীৱ-জন্তুৰ চাৰিওফালে লতাজাতীয় উদ্ভিদ, নাৰী দ্বাৰপালিকাৰ পত্ৰকুণ্ডল ইত্যাদি ইয়াৰ বিশেষত্ব। ইয়াত কীৰ্তিমুখ, কলামকৰা, ফাংনাম শিৱ, শ্ৰীধৰ ৰুদ্ৰ, লক্ষ্মী-নাৰায়ণ, হৰ-গৌৰী, ৰাসলীলা,সৰ্পদেৱতা, প্ৰণাম ধ্যান, পদ্ম চক্ৰ, ৰাম, ৰাৱণ, সুগ্ৰীৱ আদিৰ ভাস্কৰ্য পোৱা গৈছে। তদুপৰি ইয়াত ৰামায়ণ, মহাভাৰত, ভাগৱত পুৰাণ আদিৰ দৃশ্যৰ ভাস্কৰ্য পোৱা গৈছে।
নিবেদিতা মেনন
নিবেদিতা মেনন (Nivedita Menon) এগৰাকী নাৰীবাদী লেখক আৰু দিল্লীৰ জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ অধ্যাপক। পূৰ্বতে তেওঁ ‘লেডী শ্ৰী ৰাম কলেজ’ আৰু ‘দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়’ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগত অধ্যাপনা কৰিছিল। তেওঁক ‘পাৰমাণৱিক শক্তি’ আৰু ‘কাশ্মীৰ সংঘাত’কে ধৰি কেইবাটাও ৰাজনৈতিক বিষয়ত শক্তিশালী স্থিতিৰ বাবে জনা যায়।
দেওপাহাৰ
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:অসমৰ সংৰক্ষিত স্মৃতিচিহ্ন শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলা
নিবেদিতা মেনন
পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ কৰ্মজীৱন
মেনন এগৰাকী নাৰীবাদী বিদ্বান, যি ২০০৯ চনৰপৰা দিল্লীৰ জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়(জে এন ইউ)ৰ আন্তৰ্জাতিক অধ্যয়ন বিভাগত(ইণ্টাৰনেচনেল ষ্টাডিজ স্কুল)ত অধ্যাপনা কৰি আহিছে। জে এন ইউলৈ যোৱাৰ আগতে তেওঁ ১৫ বছৰ লেডী শ্ৰী ৰাম কলেজত আৰু সাত বছৰ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগত অধ্যাপনা কৰিছিল। মেননে কয় যে, কলেজত পঢ়ি থকা সময়তে তেওঁ যি ভাৰতীয় নাৰীবাদী আন্দোলন সম্পৰ্কে অৱগত হৈছিল- সেই আন্দোলনসমূহে আৰু লগতে নাৰীবাদীসকলৰ বিশ্ববিশ্ৰুত লিখনিয়ে তেওঁক যৌনতা আৰু ৰাজনীতি আদি বিষয় সন্দৰ্ভত এক উচ্চ চেতনা বিকশিত কৰাত সহায় কৰিছিল। বেটি ফ্ৰিডনান, জাৰ্মেইন গ্ৰেয়াৰ আৰু গ্লোৰিয়া ষ্টিনেমৰ দৰে বিশ্ববিশ্ৰুত নাৰীবাদীসকলৰ কামৰ দ্বাৰা তেওঁ গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হৈছিল।
২০০৪ চনত প্ৰকাশিত ৰিকভাৰিং চাবভাৰছন: ফেমিনিষ্ট পলিটিক্স বিয়ণ্ড দ্য ল’কে ধৰি মেননে নাৰীবাদ আৰু ৰাজনীতি বিষয়ক বহু সংখ্যক কিতাপ লিখিছে আৰু সম্পাদন কৰিছে। তেওঁ ‘ইকন’মিক এণ্ড পলিটিকেল ৱিকলী’ শীৰ্ষক পত্ৰিকা, ‘খ’লিফা ডট অৰ্গ’ নামৰ অনলাইন নিউজ ব্ল’গ আৰু বহুসংখ্যক বাতৰি কাকতত সাম্প্ৰতিক সমস্যাসমূহ সম্পৰ্কত লিখা-মেলা কৰিছে।
মেননৰ ২০১২ চনত উন্মোচিত চিয়িং লাইক আ ফেমিনিষ্ট গ্ৰন্থই ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। ২০১২ চনৰ দিল্লীৰ দলবদ্ধ ধৰ্ষণৰ ঘটনাৰ পাছত হোৱা হুলস্থূলে আশিংকভাৱে কিতাপখনৰ বিক্ৰীত প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু কিতাপখনৰ বিক্ৰী ভাল হৈছিল। ‘দ্য হিন্দু’ৰ এটি সমীক্ষাত কোৱা হৈছে যে, “কিতাপখনে ‘লিংগীকৰণ’ৰ প্ৰক্ৰিয়াটো কেনেধৰণে ঘটে সেয়া ব্যাখ্যা কৰিবলৈ সামাজিক প্ৰতিষ্ঠান, নীতি আৰু প্ৰচলিত সাধাৰণ ধাৰণাবোৰৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিছে আৰু ইয়াত ‘যৌনতা’ক জৈৱিক বৈশিষ্ট হিচাপে আৰু ‘লিংগ’ক সময়ৰ লগে লগে অহা সাংস্কৃতিক অৰ্থৰ সংহতি হিচাপে বিভাজিত কৰা হৈছে।” ‘ইকনমিক এণ্ড প্লিটিকেল ৱিকলি’ পত্ৰিকাত নাৰীবাদী বিদ্বান মেৰী জনে লিখিছে; “কিতাপখন অত্যন্ত আকৰ্ষণীয় শৈলীত লিখা হৈছে, যি পঢ়ুৱৈক হাঁহিৰ খোৰাক দিয়াৰ লগতে বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়লৈ টানি নিয়ে। ছটা অধ্যায়ত বিভাজিত কিতাপখনত সংকলিত, সংক্ষিপ্ত প্ৰতিফলনৰ এটা শৃংখলাৰ জৰিয়তে, সমসাময়িক ভাৰত আৰু অন্য ঠাইসমূহত মহিলা আন্দোলনে সন্মুখীন হোৱা জটিল প্ৰত্যাহবানৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ নিবেদিতা মেনন সক্ষম হৈছে।”
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক
ডুবি তাম্ৰলিপি আৰু ছীল
ডুবি তাম্ৰলিপি আৰু ছীল সপ্তম শতিকাৰ কামৰূপ ৰাজ্যৰ ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ৰাজত্বকালত জাৰি কৰা তামৰ ফলিত খোদিত তাম্ৰলিপি বা তাম্ৰশাসন আৰু ছীল। উদ্ধাৰিত ছয়খন তামৰ ফলিসমূহ ভূমিৰ অনুদান সংক্ৰান্তিয়। কামৰূপ ৰাজ্যৰ ৰজাসকলে জাৰী কৰা এতিয়ালৈকে আৱিষ্কৃত সকলো তামৰ ফলিত খোদিত ভূমি অনুদানৰ ভিতৰত এয়া আটাইতকৈ পুৰণি। বৰ্মণ ৰাজবংশৰ ৰজা ভূতি বৰ্মায়ে জাৰী কৰা পূৰ্বৰ অনুদানৰ ফলি ধ্বংস হোৱাৰ পিছত ৰজা ভাস্কৰ বৰ্মণে ডুবিৰ তাম্ৰশাসন সমূহ পুনৰবাৰ জাৰী কৰিছিল। মুঠতে ছয়খন ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল যদিও এখন ফলি ধ্বংস হোৱাৰ বাবে এই সংগ্ৰহত থকা আন পাঁচটা তামৰ ফলিৰহে পাঠ পোৱা যায়। এই ফলিসমূহত সংস্কৃত ভাষাত মুঠ ৭৬টা শ্লোক আছে। তাম্ৰলিপিত ব্যৱহাৰ কৰা লিপি ষষ্ঠ আৰু সপ্তম শতিকাত প্ৰচলিত উত্তৰ ভাৰতীয় বৰ্ণমালাৰ পূব প্ৰকাৰত লিখা হৈছে।
আৱিষ্কাৰ
ভূমি অনুদান সম্পৰ্কীয় এই ছয়খন তামৰ ফলি প্ৰথমে ১৯৫০ চনত অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ জিলাৰ (বৰ্তমান বজালী জিলা) পাঠশালা ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা প্ৰায় তিনি মাইল দূৰত ডুবি গাঁৱৰ এটা শিৱ মন্দিৰৰ ওচৰত খনন কৰাৰ সময়ত আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু ষষ্ঠ ফলিখন আৱিষ্কাৰৰ পিছতে পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব নোৱাৰাকৈ ধ্বংস হৈছিল। এই তামৰ ফলি সমূহ বৰ্তমান অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয় সংৰক্ষিত অৱস্থাত আছে।
ডুবি তাম্ৰলিপি অনুসৰি বৰ্মণ ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাতা পুষ্য বৰ্মাৰ পূৰ্বপুৰুষ মহাভাৰত যুগৰ নৰকাসুৰ, ভগদত্ত আৰু বজ্ৰদত্ত আছিল। এই ডুবি তাম্ৰলিপি বাংলাদেশৰ ছিলেটত আৱিষ্কাৰ হোৱা নিধানপুৰ তাম্ৰলিপিৰ আগতে অৰ্থাৎ ভাস্কৰবৰ্মনৰ ৰাজত্বকালৰ আগ অংশত জাৰী কৰা হৈছিল।
ছীল
ছয়খন তামৰ ফলি একেলগে এটা আঙুঠি আৰু ব্ৰঞ্জৰ ছীল বা মোহৰৰ সৈতে একেলগে ধৰি ৰখা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। উদ্ধাৰিত মোহৰটো ডিম্বাকৃতিৰ। ইয়াৰ ওপৰৰ ফালে সন্মুখৰ পৰা হাতীৰ এটা চিত্ৰ অংকিত আৰু এয়া সকলো কামৰূপ মোহৰৰ এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য। মোহৰৰ তলৰ দুই-তৃতীয়াংশত সংস্কৃত পাঠৰ এঘাৰটা শাৰী আছে। ইয়াৰ পাঠ হাতীৰ চিত্ৰৰ পৰা এটা ৰেখাৰে পৃথক কৰা হৈছে। ইয়াত পোৱা পাঠটোৱে প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ প্ৰভু মহাৰাজ শ্ৰী পুষ্য বৰ্মাৰ পৰা ভাস্কৰ বৰ্মালৈ ৰজাসকলৰ নাম খোদিত কৰা হৈছে। ইয়াত উল্লিখিত কিছুমান নাম ৰজাৰ নামৰ সমাৰ্থক শব্দৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত হৈছে।
গ্ৰন্থৰাজি
শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি শ্ৰেণী:বৰ্মণ ৰাজবংশ
বৰমালা
বৰমালা বা জয়মালা (Varmala) ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বিশেষকৈ হিন্দু সংস্কৃতিৰ জনপ্ৰিয় বিবাহ অনুষ্ঠানৰ প্ৰতীক বিবাহৰ মালা। আঞ্চলিক পৰম্পৰা অনুসৰি বৰমালা ফুল আৰু বিভিন্ন সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। বৰমালাত বিশেষকৈ গোলাপ ফুল ব্যৱহাৰৰ কৰা হয় যদিও টকাৰ নোটৰ পৰা আন ফুল আৰু পৰিয়াল আধাৰিত পাৰম্পৰিক সামগ্ৰীৰে তৈয়াৰ কৰা হয়।
মালা বিনিময়ৰ এই ৰীতি প্ৰাচীন কালৰ বৈদিক সাহিত্যত উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াক জয়মালা বুলিও কোৱা হয়। বৰমালাৰ অৰ্থ হৈছে কইনা আৰু দৰাৰ দ্বাৰা মালা বিনিময় কৰা। ই সতেজ ফুলেৰে নিৰ্মিত। প্ৰাচীন কালত এই ৰীতি বিবাহৰ বাবে কইনা আৰু দৰাৰ দ্বাৰা গ্ৰহণৰ ৰীতি বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। আনকি গন্ধৰ্ব বিবাহতো মালা বিনিময়ৰ দ্বাৰা বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা হৈছিল।
উৎপত্তি
বৰমালা অনুষ্ঠান বেদৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে। বেদত হিন্দু দেৱ-দেৱীয়ে তেওঁলোকৰ বিয়াৰ সময়ত একে ধৰণৰ অনুষ্ঠান কৰিছিল বুলি উল্লেখ আছে। অতীতত ছোৱালীসকলে ডিঙিত মালা পিন্ধাই স্বয়ম্বৰ তেওঁলোকৰ স্বামী বাছনি কৰিছিল। বহুতো পুৰণি শাস্ত্ৰ আৰু মহাকাব্যত ইয়াৰ উল্লেখ পোৱা গৈছে।
উপাখ্যান
ৰামায়ণত হৰধনু ভঙাৰ পিছত সীতায়ে ভগৱান ৰামৰ ডিঙিত বৰমালা পিন্ধাইছিল আৰু তেওঁ ৰামক নিজৰ স্বামী হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। ৰাম অযোধ্যাৰ ৰাজকুমাৰ আৰু ৰজা দশৰথৰ পুত্ৰ আছিল। ৰামৰ গুৰুৱে তেওঁক ৰজা জনকৰ প্ৰাসাদলৈ লৈ গৈছিল আৰু ইয়াত তেওঁ সীতাক দেখিছিল। ৰাম আৰু সীতাক ভগৱান বিষ্ণু আৰু দেৱী লক্ষ্মীৰ অৱতাৰ হিচাপে বিশ্বাস কৰা হয়। ৰজা জনকে ঘোষণা কৰিছিল যে শিৱৰ ধনুভংগ কৰিব পৰা সাহসী যুৱকে তেওঁৰ জীয়েকক বিয়া কৰিব। হিন্দু ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰ অনুসৰি ভগৱান ৰামে শুক্ল পক্ষৰ পঞ্চম দিনা শিৱৰ ধনু ভাঙিছিল আৰু তাৰপিছত তেওঁ সীতাৰ সৈতে বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হৈছিল।
মহাভাৰতত দ্ৰৌপদীয়ে অৰ্জুনক বৰমালা পিন্ধাই তেওঁৰ স্বামী বাছনি কৰিছিল। মহাৰাজ দ্ৰুপদে তেওঁৰ জীয়েকক অৰ্জুনলৈ বিয়া দিয়াৰ উদ্দেশ্য ৰাখিছিল। জাতুগৃহত পাণ্ডৱৰ মৃত্যুৰ কথা শুনি তেওঁ প্ৰতিযোগিতামূলক প্ৰতিযোগিতাৰ পৰা বাছনি কৰিবলৈ দ্ৰৌপদীৰ বাবে এক স্বয়ম্বৰ প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজন কৰিছিল। স্বয়ম্বৰৰ সময়ত প্ৰায় সকলো যোদ্ধা ৰাজকুমাৰে এই প্ৰতিযোগিতা সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ অক্ষম হৈছিল। কৰ্ণৰ অংশগ্ৰহণৰ বিষয়ে তিনিটা প্ৰাথমিক তাৰতম্য আছে। জনপ্ৰিয় উপস্থাপনত দেখা যায় যে দ্ৰৌপদীয়ে সুত হোৱাৰ বাবে কৰ্ণক বিয়া কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। কৌৰৱকে ধৰি আন অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে প্ৰতিযোগিতা বিজয়ী এজন ব্ৰাহ্মণৰ প্ৰতিবাদ হিচাপে অৰ্জুন আৰু ভীমে দ্ৰৌপদীক সুৰক্ষা দিয়ে আৰু তেওঁলোক পশ্চাদপসৰণ কৰিবলৈ বাধ্য হয়। যেতিয়া দ্ৰৌপদী পঞ্চ পাণ্ডৱৰ সৈতে কুন্তীক লগ কৰিবলৈ আহে। কুন্তীয়ে নজনাকৈ অৰ্জুনে অনাক নিজৰ মাজত ভাগ বতৰা কৰিবলৈ কয়। মাতৃৰ আদেশৰ ফলত দ্ৰৌপদীয়ে পাঁচজন স্বামী লাভ কৰে। ভগৱান শিৱ আৰু দেৱী পাৰ্বতীৰ প্ৰাচীন বিবাহতো বৰমালা অনুষ্ঠানৰ কথা উল্লেখ আছে। শিৱৰাত্ৰি অমাবস্যা আন্ধাৰ নিশাত যেতিয়া শিৱয়ে নন্দীৰ ওপৰত বহি হিমালয়ৰ পাৰ্বতীৰ ঘৰলৈ যায়। বিবাহ অনুষ্ঠানত পাৰ্বতীয়ে শিৱক বৰমালা পিন্ধাই পতি বাৰণ কৰে।
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম শ্ৰেণী:বিবাহ শ্ৰেণী:সামগ্ৰী
ৰাজিয়া চুলতানা
ৰাজিয়া চুলতানা ১০ অক্টোবৰ ১২৩৬-ৰ পৰা ১৪ অক্টোবৰ ১২৪০-লৈ দিল্লীৰ চুলতান আছিল। তেওঁ দিল্লীৰ মামলুক ৰাজবংশৰ পৰিয়ালৰ আছিল আৰু দিল্লীৰ সিংহাসনত বহা একমাত্ৰ মহিলা শাসিকা আছিল।
শৈশৱ আৰু কৰ্মজীৱন
ৰাজিয়া চুলতানাৰ পিতৃ আছিল চামছুদ্দিন ইলতুৎমিছ যি তুৰ্ক দাস হিচাপে জীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ইলতুৎমিছ তেওঁৰ গৰাকী তথা দিল্লীৰ প্ৰথম চুলতান কুতুবুদ্দিন আইবাকৰ প্ৰিয়পাত্ৰ আছিল আৰু কুতুবুদ্দিনৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী কুতুব বেগমক(বা তুৰ্কান খাতুন) বিয়া কৰাইছিল যাৰ গৰ্ভত ৰাজিয়া চুলতানাৰ জন্ম হৈছিল।
ৰাজিয়াৰ নাছিৰুদ্দিন মাহমুদ নামৰ এগৰাকী ভাতৃ আছিল। শাসকীয় পৰিয়ালৰ সদস্যা হোৱা হেতুকে ৰেজিয়া এটা আগবঢ়া পৰিৱেশত ডাঙৰ দীঘল হৈছিল।লগতে হেৰেম(য’ত তেওঁৰ মাতৃৰ আধিপত্য চলিছিল) আৰু দৰবাৰৰ নিকট সান্নিধ্য পাইছিল।দৰবাৰত তেওঁ মাতামহ আৰু পিতৃ দুয়োৰেই প্ৰিয় হৈ পৰিছিল।
ৰাজিয়াৰ পাঁচবছৰ বয়সত কুতুবুদ্দিন আইবাকৰ মৃত্যু হয় আৰু ইলতুৎমিছ সিংহাসনত আৰোহণ কৰে।ৰেজিয়া পিতৃৰ প্ৰিয় হোৱা হেতুকে বিভিন্ন শাসন সংক্ৰান্তীয় কামত পিতৃৰ আশেপাশে থকাৰ সুবিধা পাইছিল।পিছলৈ ৰাজিয়াক আন ৰাজকুমাৰীৰ দৰেই প্ৰয়োজন হ’লে ৰাজকাৰ্য চলাব পৰাকৈ উপযুক্ত প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল। ।তেওঁৰ দক্ষতা আৰু কষ্টসহিষ্ণুতাত নিজৰ মাতৃৰ ফালৰ ৰাজকীয় গুণ ফুটি উঠিছিল।ৰাজিয়াৰ নেতৃত্ব গুণক সম্ৰাট ইলতুৎমিছে প্ৰশংসাৰ চকুৰে চাইছিল। ইপিনে ইলতুৎমিছৰ বৰপুত্ৰ নাছিৰুদ্দিন মাহমুদকো ভৱিষ্যতে সম্ৰাট হব পৰাকৈ উপযুক্ত কৰি তোলা হৈছিল।
কিন্ত ১২২৯খ্ৰীষ্টাব্দত নাছিৰুদ্দিন আহমেদৰ আকস্মিক বিয়োগ ঘটে।যাৰফলত সম্ৰাট ইলতুৎমিছে এগৰাকী উপযুক্ত উত্তৰাধিকাৰী হেৰুৱায় কিয়নো সম্ৰাটৰ বাকীকেইগৰাকী পত্নীৰ ফালৰ সন্তানসমূহ সম্ৰাটৰ দৃষ্টিত ৰজা হোৱাৰ উপযুক্ত নাছিল। ১২৩০ খ্ৰীষ্টাব্দত গোৱালিয়ৰৰ বিৰুদ্ধে এটা অভিযান চলাবলৈ ইলতুৎমিছে ৰাজধানী এৰে। তেখেতৰ অনুপস্থিতিত ৰেজিয়াই সম্ৰাটৰ বিশ্বাসী মন্ত্ৰীৰ সৈতে ৰাজকাৰ্যত অংশ লয়। গোৱালিয়ৰক পৰাভূত কৰি ১২৩১ খ্ৰীষ্টাব্দত চুলতান দিল্লীলৈ ঘূৰি আহে আৰু সেইসময়তে সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী সম্পৰ্কে চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰে। তাৰপিছত ইলতুৎমিছে নিজৰ পুত্ৰী ৰেজিয়া চুলতানাক পৰৱৰ্ত্তী সাম্ৰাজ্ঞী হিচাপে মনোনীত কৰে। ইলতুৎমিছেই আছিল প্ৰথমগৰাকী শাসক যিয়ে এগৰাকী মহিলাক সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে মনোনীত কৰিছিল। কিন্তু ১২৩৬ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত চুলতানৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰেজিয়াৰ সতীয়া ভ্ৰাতৃ ৰুকুনুদ্দিন ফিৰোজে ৰাজপাটত বহে।
ৰুকুনুদ্দিনৰ শাসনকাল খুবেই চুটি আছিল। ইলতুৎমিছৰ বিধৱা পত্নী শ্বাহ তুৰ্কানে প্ৰ্কৃততে শাসনভাৰ চলাই আছিল। ইপিনে ৰুকুনুদ্দিন কেৱল আমোদ প্ৰমোদতেই ব্যস্ত আছিল। ১২৩৬ চনৰ ৯ নৱেম্বৰৰ দিনা ৰুকুনুদ্দিন আৰু শ্বাহ তুৰ্কানক হত্যা কৰা হয়। তাৰ পিছত অমাত্যবৰ্গই ৰাজিয়াক শাসনভাৰ চলাবলৈ অনুমতি দিয়ে।
ব্যক্তিগত জীৱন
ৰাজিয়া আৰু বাথিন্দাৰ গভৰ্ণৰ মালিক-ইখতিয়াৰ-উদ-দিন-আলতুৱা শৈশৱৰে পৰাই বন্ধু আছিল। কিছুমানৰ মতে তেওঁলোক দুয়ো শৈশৱৰে পৰাই সুতীব্ৰ প্ৰেমৰ আকৰ্ষণেৰে বান্ধ খাই পৰিছিল। আলতুনিয়া বাথিন্দাত থকাৰ সময়ত কিছুমানে ৰেজিয়াৰ জামাল-উদ-দিন-য়াকুটৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকা বুলি উৰাবাতৰি উলিয়াই দিছিল। ইয়াতে ক্ষুদ্ধ হৈ আলতুনিয়াই ৰাজিয়াৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে আৰু পিছলৈ ৰেজিয়াই আলতুৱাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।
মৃত্যু
পাৰ্ছিয়ান বুৰঞ্জীবিদ মিনহাজ-ই-চিৰাজে তেওঁৰ গ্ৰন্থ তবকত-ই-নাছিৰিত উল্লেখ কৰিছে, "তেওঁলোক দুয়ো (ৰাজিয়া আৰু আলতুৱা) সৈন্য-সামন্তসহিতে দিল্লীলৈ বাহৰাম শ্বাহক ৰাজপাটৰ পৰা খেদিবলৈ যাত্ৰা কৰে। কিন্তু নতুন চুলতানে ৰেজিয়া আৰু আলতুৱাক পৰাভূত কৰিবলৈ সক্ষম হয়। দুয়োৰে সৈতে অহা সৈন্যসমূহ পলাই যায় আৰু দুয়োকে বন্দী কৰি ১৪ অক্টোবৰ ১২৪০ৰ দিনা হত্যা কৰা হয়।"
আন এগৰাকী পাৰ্ছিয়ান বুৰঞ্জীবিদ ফেৰিষ্টাই তেখেতৰ তাৰিখ-ই-ফেৰিষ্টা নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰা মতে ৰাজিয়াই নিজৰ ভ্ৰাতৃৰ সৈন্যৰ সৈতে হাৰি বাথিন্দালৈ পলাই যায় যদিও পুনৰ সৈন্য-সামন্তৰে সজ্জিত হৈ দিল্লীলৈ আগবাঢ়ে। কিন্তু তেখেতক কাইথালত মালিক ই বুজবানে পৰাভূত কৰে। ৰেজিয়াক তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে বন্দী কৰি হত্যা কৰা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শাসক
পাঁচালী গীত
নৱবৈঞ্চৱৰ আদৰ্শগত প্ৰভাৱৰ পৰা দূৰত থাকি মনসা-গীত ৰচয়িতা মনকৰৰ ৰচনাত অসমীয়া সংগীতৰ বিস্ময়কৰ নিদৰ্শন ৰক্ষিত হৈছে। মনকৰে কাব্য ৰচনা কৰা বুলি কোৱা নাই; 'পদুমাইৰ-গীত' বা 'পাঞ্চালী-গীত'‌ বা 'শ্ৰাৱণেৰগিত' ৰচনা কৰা বুলিহে কোৱা হৈছে। যেনে-
(ক)মনকৰে ৰচিলেক পদুমাইৰ গীত। ১।
(খ) মনকৰে ৰচিলেক বিহাৰ পাঞ্চালি। ২।
(গ) মনকৰে ৰচিলেক শ্ৰাৱনেৰ গীত। ৩।
মনকৰৰ দ্বাৰা ৰচিত খণ্ডিত ছপা পুথি সন্নিৱিষ্ট গীত-পদখিনিৰ পৰা দেখা যায় যে, কবিয়ে তেওঁৰ নিৰ্মিতি বিশেষক পুৰাণ বা কাব্য আখ্যা নিদি গীত স্বৰূপে হে আখ্য দিছে; যিহেতু 'গীত' পদটোৰ পৌন:পুনিকতা আটাইতকৈ বেছি; কাৰণ এই পদটো পুথিখনত অতি কমেও আঠবাৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। এইফালৰ পৰা মনকৰৰ নিৰ্মিতি বিশেষক মনসা বা পদ্মাৱতীৰ গীত আখ্যা দিয়াহে সমীচীন। মনকৰৰ গীতখিনি লোকগীতৰ শৈলীত ৰচিত। প্ৰত্যেকটো গীতৰ আৰম্ভণিতে ৰাগ-ৰাগিণী উল্লেখ নাথাকিলেও দিহাৰ উল্লেখ আছে। পাঞ্চালী গীতত সাধাৰণতে ৰাগৰ উল্লেখ থাকে। এইফালৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে, মনকৰৰ মূল পুথিত প্ৰত্যেকটো গীতৰ লগত বিশেষ একোটি ৰাগৰূপ সংযোজিত হৈছিল। কামাখ্যা ধাম আৰু বামুণশুৱালকুছিত সংৰক্ষিত মনকৰৰ মনসা গীতৰ প্ৰত্যেকটো গীতৰ লগত ৰাগ-ৰূপৰ উল্লেখ কৰা হৈছে।
মনসা গীতত দুৰ্গাবৰে ব্যৱহাৰ কৰা ৰাগ-ৰূপবোৰ হ'ল- ৰামগিৰি(২),সুৱাই(৪),ভাটিয়ালি(২) আৰু পটমঞ্জৰি (২)।
মনকৰ আৰু দুৰ্গাবৰৰ নিচিনাকৈ পীতাম্বৰ দ্বিজেও তেওঁৰ নিৰ্মিতি বিশেষক (ঊষা-পৰিণয়) কাব্য আখ্যা নিদি গীত আখ্যাহে দিছে। যেনে:
(খ)ঊষাপৰিণয় গীত কৈলা সমাপতি। ৫।
পাঞ্চালী গীতৰ শৈলীত ৰচনা কৰাৰ বাবেই গ্ৰন্থখনক 'গীত' আখ্যা দিয়া হৈছে। ঊষা-পৰিণয়-ত ৩৭টা গীত সন্নিবিষ্ট হৈছে আৰু এই গীতবোৰ অভ্ৰান্তভাৱে বিভিন্ন ৰাগ-ৰাগিণী প্ৰযুক্ত। ১৪টা ৰগ-ৰূপৰ আধাৰত ৩৭টা গীত ৰচনা কৰা হৈছে। এই ৰাগ-ৰাগিণীবোৰ আৰু ইয়াৰ পৌন:পুনিকতা তলত দেখুওৱা হ'ল:: অহিৰ(৭),গুঞ্জৰি (২),গোণ্ডগিৰি(২), ধনশ্ৰী (৪),নাগ (১),নট(২),পাহাড়ি(৪),বৰাড়ি(৪), বসন্ত (১),ভাঠিয়ালি (৩), ভৈৰৱী (২),মল্লাৰ(২) আৰু সুআই (১)।
পীতাম্বৰ দ্বিজৰ পৰৱৰ্তী কালৰ আন এগৰাকী কবি নাৰায়ণ দেৱে পাঞ্চালী গীতৰ আদৰ্শত মনসা-পদ্মাৱতী-বিষহৰী-গৌৰৱ-গৰিমা বিষয়ক এখনি পুৰাণ সদৃশ গ্ৰন্থ প্ৰণয়ন কৰে। এই গ্ৰন্থখনক তেওঁ পদ্মা-পুৰাণো আখ্যা দিয়া নাই,মনসা-কাব্যও আখ্যা দিয়া নাই; গীত' আৰু 'পুৰাণ-গীত' বুলিহে আখ্যা দিছে;
(খ) নৰসিংহ সুত কবি নাম নাৰায়নে
ৰচিল পুৰাণ গীত পদ্মাৰ চৰণে॥৮।
ওপৰোক্ত উদ্বৃতিসমূহৰ পৰা সহজে অৱগত হ'ব পাৰি যে,পদ্মা-পুৰাণ পাঞ্চালী গীতৰ শৈলীত ৰচিত। গীতবোৰৰ সাংগীতিক বৈশিষ্ট্য অব্যাহত ৰাখিবৰ বাবে প্ৰতিটো গীতত ৰাগ-ৰাগিণী বান্ধি দিয়াৰ বাহিৰেও গীতবোৰৰ সাংগীতিক লয় ঐশ্বৰ্য্যময়ী কৰিবলৈ দিহা আৰু পদত সঘনে '- আৰে', '-হে','-ভালহে','-নাৰে','-ৰে', আদি শব্দাংশ প্ৰয়োগ কৰা দেখা যায়। এই পুৰাণত প্ৰয়োগ হোৱা ৰাগ-ৰাগিণীবোৰ হ'ল- শ্ৰী(৫),ঝুলুনা(৪),মল্লাৰ (৪),উৰ্চ্চিস্বৰ(৩), ভৈৰৱী (১০),মালগৰা (৮), পটমঞ্জৰি (৩২), ধনশ্ৰী (১০),ভাঠিয়ালি (১০),কৰুণ ভাঠায়ালি (৮),কান্ধৰ(৩),কেদাৰ (৮),পাহাড়ি (৮),কাৰুণ্য(১০),কমোদ (৩),অহিৰ (৮),বৰাড়ি (১২),ৰামগিৰি (৫),পাসজ(২),চই(৩), বসন্ত (৫),শ্ৰীবসন্ত (৮),তুৰ বসন্ত(৮),কৈবলু(৩),বৈনেতা(২) আৰু নাট(৪)। এই ৰাগ-ৰাগিণী সমূহৰ ভিতৰত প্ৰায়বিলাকেই সুকনন্নি আৰু বিয়াহৰ ওজাপালিৰ মাজত পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰচলিত। সত্ৰীয়া-সংগীততো এই ৰাগ-ৰাগিণী সমূহৰ ভিতৰত কেইবাটাও ৰাগৰ প্ৰচলন দেখা যায়।
স্পিৰিচুৱেল (সংগীত)
স্পিৰিচুৱেল (বা নিগ্ৰো স্পিৰিচুৱেল) প্ৰায় আফ্ৰিকান আমেৰিকানসকলে সৃষ্টি কৰা খ্ৰীষ্টধৰ্মীয় গীত। স্পিৰিচুৱেল বা 'আধ্যাত্মিক' গীতসমূহ প্ৰথমে আছিল এক মৌখিক পৰম্পৰাৰ অংশ যিয়ে একেলগে খ্ৰীষ্টান মূল্যবোধ আৰু দাস প্ৰথাৰ বৰ্বৰতা ব্যক্ত কৰিছিল। যদিও প্ৰথমে স্পিৰিচুৱেল বাদ্যযন্ত্ৰ অবিহনে এক মাতেৰে গোৱা হৈছিল, বৰ্তমানে স্পিৰিচুৱেলক সুসংগঠিত দলত গোৱা গীত হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। আমেৰিকান গীতৰ এই ঐতিহসিক গোটক বৰ্তমানে এক স্বকীয় সংগীতৰ শৈলী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
নাম আৰু উদ্ভৱ
"স্পিৰিচুৱেল" শব্দ কিং জেম্‌ছ বাইবেলৰ ইফিচিয়ান্স ৫ঃ১৯ৰ অনুবাদত থকা "স্পিৰিচুৱেল চংচ"ৰপৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছে। তাত কোৱা হৈছিল, "Speaking to yourselves in psalms and hymns and spiritual songs, singing and making melody in your heart to the Lord।" 'স্লেভ চংচ অৱ দ্য ইউনাইটেড ষ্টেট্‌ছ ' ১৮৬৭ত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰথম নিগ্ৰো স্পিৰিচুৱেলৰ প্ৰকাশন।
পাছলৈ সংজ্ঞাৰ প্ৰয়োগ
সংগীতশাস্ত্ৰী জৰ্জ পুলেন জেক্সনে 'স্পিৰিচুৱেল' শব্দটিক এক বহলতৰ অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰিছিল, নিজৰ ১৯৩৮ৰ 'হুৱাইট স্পিৰিচুৱেল্‌চ ইন দ্য চাউদাৰ্ণ আপলেণ্ডছ 'ত। এনে প্ৰয়োগ তাৰ পূৰ্বে বিশেষভাৱে কৰা হোৱা নাছিল। পাছলৈ শব্দটোৱে কেইবাটাও অন্য সংগীত শৈলীক সামৰি ল'লে যাৰ ধৰণগতভাৱে প্ৰকৃত আফ্ৰিকান আমেৰিকান স্পিৰিচুৱেল গীতসমূহৰ লগত সাদৃশ্য আছিল।
আফ্ৰিকান গীতৰ সৈতে সম্পৰ্ক
যদিও স্পিৰিচুৱেল গীতসমূহৰ অনেক তাল সম্পৰ্কীয় আৰু ধ্বনিগত দিশৰ সাদৃশ্য আৰু উৎস আফ্ৰিকা মহাদেশ, ই বাস্তৱতে আমেৰিকাত আফ্ৰিকান দাসসকলে অনুভৱ কৰা অনন্য ধাৰ্মিক অনুভৱৰহে ফল। ই আফ্ৰিকাৰ সংগীত আৰু ধৰ্মৰ সৈতে ইউৰোপৰ সংগীত আৰু ধৰ্মৰ সম্পৰ্কৰ ফল। তদুপৰি এই শৈলী কেৱল আমেৰিকাতহে বিশেষভাৱে বিকশিত হ'ল, লেটিন আমেৰিকা আৰু কেৰিবিয়ানকে ধৰি অন্যান্য ঠাইত ধৰ্মান্তৰিত হৱা আফ্ৰিকানসকলে এই সংগীতৰ বিকাশত বিশেষ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা নাই।
দাস সমাজত
দাসসকলে নিজৰ লগত আফ্ৰিকান সাংকৃতিক ঐতিহ্য লৈ আনিছিল আমেৰিকালৈ। কৰ্মৰপৰা পূজালৈ বিভিন্ন কৰ্মত সংগীত আৰু নৃত্যই আফ্ৰিকান জীৱনত বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। পিচে ইউৰোপীয় মালিকে আফ্ৰিকামূলীয় আৰাধনাৰ কেইবাটাও ধৰণ নিষিদ্ধ কৰি পেলালে, ঢোল বাদন কৰাৰপৰা নৃত্য কৰালৈকে। দাসসকল গোপনে নিজৰ সংগীত পৰিবেশন কৰিবলৈ বাধ্য হৈ পৰিল।
তথ্য সূত্ৰ
শ্ৰেণী:সংগীত
এইপিনে কি আছে ? (গল্প সংকলন)
এইপিনে কি আছে ? হৈছে গল্পকাৰ সঞ্জীৱ পল ডেকাৰ প্ৰথমখন গল্প সংকলন। ২০১০ চনত প্ৰথম প্ৰকাশিত তেওঁৰ এই প্ৰথম গল্প সংকলনখনত দহটা গল্প সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই সংকলনখনে ২০১২ চনত মুনীন বৰকটকী বঁটা, ২০১৫-১৬ চনৰ ভাৰতীয় ভাষা পৰিষদৰ যুৱ বঁটা আৰু ২০১৯ চনত সাহিত্য অকাডেমি যুৱ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। ২০২০ চনত এই সংকলনটিৰ তৃতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ পায়। গ্ৰন্থখনিৰ প্ৰথম সংস্কৰণৰ বেটুপাতৰ শিল্পী দেৱানন্দ উলুপ।
গল্পকাৰৰ চমু পৰিচয়
সঞ্জীৱ পল ডেকাৰ জন্ম দৰং জিলাৰ দীঘিপাৰত। তেওঁ কটন কলেজৰ পৰা অসমীয়া বিষয়ত স্নাতক আৰু গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ২০১৮ চনত পিএইচ ডি লাভ কৰে। ২০১৭ চনৰ আগষ্ট মাহৰ পৰা ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত অসমীয়া বিভাগৰ সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে। ২০০৫ চনত প্ৰান্তিকত প্ৰকাশিত 'সময়' নামৰ গল্প এটিৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰা ডেকাৰ গল্প ইংৰাজীৰ উপৰি মাৰাঠী, কন্নড়, আৰু বাংলা ভাষালৈ এওঁৰ গল্প অনূদিত হৈছে। পেংগুইনৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত First Proof (২০০৮)-ত ডেকাৰ গল্পই স্থান পাইছে। তেওঁ সাতসৰী আলোচনীত দুই বছৰৰো অধিক কাল উপ সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। বৰ্তমান তেখেত তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মৰত। তেওঁ এইপিনে কি আছে ? আৰু বৰমঝিলী নামৰ দুখন গল্প-সংকলন ৰচনা কৰাৰ উপৰিও স্বৰ্ণলতা ৰায়ৰ "আৰ্হি তিৰুতা আৰু অন্যান্য ৰচনা" তথা বিপুল খাটনিয়াৰৰ স্মৃতিত প্ৰকাশিত স্মৃতিগ্ৰন্থ খোজৰ শব্দৰো সম্পাদনা কৰিছে।
গল্পসমূহ
এইপিনে কি আছে ? গ্ৰন্থখনত সংকলিত আটাইকেইটা গল্পই সাতসৰী, গৰীয়সী, গৰিমা আদি আলোচনীত পূৰ্ব-প্ৰকাশিত।প্ৰায়বোৰ গল্পৰে পটভূমি দৰং জিলাৰ গাঁৱলীয়া অঞ্চল। সংকলনটিত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা গল্পসমূহত প্ৰধানকৈ বিশ্বায়নে বিয়পাই দিয়া বজাৰকেন্দ্ৰিক সমাজ ব্যৱস্থাৰ উত্থানৰ লগে লগে অসমীয়া গ্ৰাম্য সমাজলৈ নামি অহা জটিলতা আৰু তাৰ পটভূমিত বিশেষভাৱে নিম্ন মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীয়ে সন্মুখীন হোৱা সমস্যাৰবোৰৰ চিত্ৰ প্ৰকাশ পাইছে। উচ্চবিত্ত লোকৰদ্বাৰা নিম্নশ্ৰেণীৰ লোকক কৰা শোষণ আৰু তাৰ বিপৰীতে এই শ্ৰেণীৰ লোকৰ জাগি উঠিব খোজা মনৰ বৈপ্লৱিক প্ৰতিশ্ৰুতিও গল্পসমূহত ফুটি উঠিছে। সংকলনটিৰ আটাইবোৰ গল্পতেই কথিত কামৰূপী বা দৰঙীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণযোগ্য ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। সংকলনটিত অন্তৰ্ভুক্ত গল্পবোৰ হৈছে -
আলোচনা আৰু মন্তব্য
সমালোচক দেৱভূষণ বৰাই লিখিছে “সঞ্জীৱ পল ডেকাৰ প্ৰায়বোৰ গল্পতে কেন্দ্ৰীয় ফ’কাছ সমাজৰ নিশকতীয়া লাওলোৱা মানুহখিনিআৰু এক structred প্ৰাত্যহিকতাত তেওঁলোকৰ দুখ –যাতনা-সংগ্ৰাম...সঞ্জীৱৰ গল্পই সীমাৰ পৰিধি ভাঙি ওলাই আহিচে, দৰঙৰ দীঘিৰপাৰ হ’ব পাৰে অসমৰ যিকোনো জকাইচুকৰ প্ৰতিনিধি”।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ শ্ৰেণী:মুনীন বৰকটকী বঁটা বিজয়ী
উজনি সোৱণশিৰি জিলা
উজনি সোৱণশিৰি জিলা (Pron:/su:bənˈsɪɹi/) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশ ৰাজ্যৰ এখন অন্যতম জিলা।
ইতিহাস
১৯৮৭ চনত পূৰ্ৱৰ সোৱণশিৰি জিলাক বিভক্ত কৰি উজনি আৰু নামনি সোৱণশিৰি জিলা হিচাপে দুখন জিলা গঠন কৰা হয়।
ভৌগোলিক অৱস্থান
উজনি সোৱণশিৰি জিলাৰ সদৰ ঠাই হৈছে দাপ'ৰিজ' (Daporijo)। জিলাখনৰ অন্যান্য উল্লেখযোগ্য নগৰ সমূহ হৈছে দুমপৰিজ’ (Dumporijo), তালিহা (Taliha), নাচ্চ’ (Nacho), চিয়াম (Siyum) আৰু মাৰ’ (Maro)।
অৰ্থনীতি
২০০৬ চনৰ ভাৰত চৰকাৰে উজনি সোৱণশিৰি জিলাক ভাৰতৰ আটাইতকৈ অনগ্ৰসৰ ২৫০খন জিলাৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি ঘোষণা কৰে। এই জিলা বৰ্তমান Backward Regions Grant Fund Programme (BRGF) পুঁজিৰ পৰা আবণ্টন লাভ কৰা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ একমাত্ৰ জিলা।
সমষ্টি
উজনি সোৱণশিৰি জিলাত অৰুণাচল প্ৰদেশ বিধানসভাৰ পাঁচটা সমষ্টি আছে- নাচ্চ’ (Nacho), তালিহা (Taliha), দাপ'ৰিজ' (Daporijo), ৰাগা (Raga), আৰু দুমপ’ৰিজ’ (Dumporijo)। এই সমষ্টি কেইটা পশ্চিম অৰুণাচল প্ৰদেশ লোকসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত।
জনসংখ্যা
জিলাখনৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোক টাগিন (Tagin), নিচি (Nyishi) আৰু গাল’ (Galo) জনজাতিৰ।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জিলা
দুৰ্গাবৰ কায়স্থ
দুৰ্গাবৰ কায়স্থ এগৰাকী পাঁচালী কবি আছিল। জন্মৰ সময় সম্পৰ্কীয় কোনো নিৰ্দিষ্ট তথ্য পোৱা নাযায় যদিও তেওঁ ৰজা বিশ্বসিংহৰ দিনৰ কবি আছিল। সেই অনুসৰি ১৫১৫ আৰু ১৫৪০ চনৰ আগে পিছেই তেওঁৰ জন্ম-মৃত্যু বুলি অনুমান কৰা হয়। কবি দুৰ্গাবৰৰ কায়স্থ কুলত জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাক আছিল চন্দ্ৰধৰ কায়স্থ বা চন্দ্ৰবৰ কায়স্থ। তেওঁৰ পৃষ্ঠপোষক আছিল বাহুবল শিকদাৰ। বিষয় বিশ্বাসীৰ মতে দুৰ্গাবৰৰ জন্ম স্থান হাজো। অৱশ্যে তেওঁ নীলাচলত থাকিহে সাহিত্য চৰ্চা কৰিছিল।
সাহিত্য
দুৰ্গাবৰে মনসা-গীতৰ উপৰিও গীতি-ৰামায়ণ নামৰ আন এখন পুথি ৰচনা কৰিছিল। মনসা-গীত খন প্ৰথম আৰু গীতি-ৰামায়ণ খন তেওঁৰ দ্বিতীয় ৰচনা। এইখন প্ৰকৃততে মনকৰৰ মনসা গীতৰ পৰিপূৰক। দুৰ্গাবৰে নিজাকৈ 'সৃষ্টি খণ্ড', 'চন্দ্ৰধৰৰ কাহিনী' আৰু 'বেউলা-লখিন্দৰৰ আখ্যান' খণ্ড কেইটা সংযোগ কৰিছে। মনকৰৰ ভাষাতকৈ দুৰ্গাবৰৰ ভাষা তুলনামূলকভাৱে অধিক ঘৰুৱা। গীতি-ৰামায়ণৰ দৰে মনসা-গীতটো কৰুণ ৰসক কবিয়ে প্ৰাধান্য দিছে। তেওঁ নীলাচলত থাকি সাহিত্য চৰ্চা কৰিছিল। দুৰ্গাবৰে তেওঁৰ মনসা-গীত পুথিখনত গীত আৰু লাচাৰী আখ্যা দিছে। এই পুথিখনত 'ৰামগিৰি', 'সুহাই' বা 'সুৱাই', 'ভাবিয়ালী' বা 'ভটিয়ালী' আৰু 'পটমঞ্জৰী' ৰাগ-ৰাগিণীৰ উল্লেখ পোৱা যায়।
একে বৈশিষ্ট্যৰ কবি সকল
মনকৰ: মনকৰ দুৰ্গাবৰতকৈ বয়সত সৰু আছিল। মনকৰ মনসা বিষয়ক পাঁচালী সাহিত্যৰ পৰম্পৰা নিৰ্মাতা। খৃষ্টাব্দ দ্বাদশ-ত্ৰয়োদশ শতিকাত মনকৰৰ বিকাশ হৈছিল বুলি কোৱা হয় যদিও ই সম্পূৰ্ণ ৰূপে বিশ্বাস যোগ্য নহয়। তেওঁ ৰজা জল্পেশ্বৰৰ ৰাজত্ব কালৰ লোক। মনকৰে ৰচনা কৰা পুথিখন হ'ল পদ্মপুৰাণ বা 'মনসাপুৰাণ' বা 'মনসাকাব্য' বা 'মনকৰী'৷ সম্পূৰ্ণ পুৰাণ খন বিভিন্ন সময়ত বিভিন্ন কবিৰ দ্বাৰা ৰচিত হৈছিল। অৱশ্যে তেওঁ তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত মনসা কথা বৃত্তক 'পদুমাইৰ গীত', 'পাঞ্চালী' বা 'শ্ৰাবনেৰ গীত' বুলিহে নামাকৰণ কৰিছে
পীতাম্বৰ কবি: তেওঁ এজন কবি সাহিত্যিক আছিল। তেওঁ চিলাৰায় আৰু শংকৰদেৱৰ সমসাময়িক আছিল যদিও পীতাম্বৰ কবি আনুমানিক শংকৰদেৱতকৈ বয়সত ডাঙৰ আছিল। পীতাম্বৰ কবিৰ জন্মৰ তাৰিখ সম্পৰ্কে নিৰ্দিষ্ট তথ্য পোৱা নাযায়। তেওঁ কবি মনকৰ আৰু দুৰ্গাবৰ কায়স্থৰ পিছৰ কবি। পীতাম্বৰ আৰু দুৰ্গাবৰে নিজকে নাৰায়ণ বা শ্ৰীৰামৰ চৰণ সেৱক বুলিলেও বা ঠায়ে ঠায়ে ‘নামৰ মাহাত্ম্য’ ঘোষণা কৰিলেও নৱ-বৈষ্ণৱ সাহিত্যৰ একশৰণৰ একাগ্ৰতা আৰু প্ৰচাৰৰ মনোভাৱ তেওঁলোকৰ দেখা নাযায়। পীতাম্বৰ কবিয়ে ‘উষা-পৰিণয়’ত আদি ৰসাত্মক বৰ্ণনা বা তেনে ৰসৰ আভাস দিও যেন সন্তুষ্টি পোৱা নাই, তেওঁ এইবুলি আক্ষেপ কৰিছে -‘ৰতিৰস নিশেষ কহিতে নযুৱায়। পঢ়িব পাঞ্চালী গুৰু-গৌৰৱ সভায়।।”
সুকবি নাৰায়ণদেৱ: সুকুমাৰ সেনৰ মতে তেওঁ ষোড়শ শতিকাৰ লোক। তেওঁ মনকৰ আৰু দুৰ্গাবৰৰ পিছৰ কবি। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল মগধত, বৰ্তমানৰ বিহাৰ। শ্ৰীহট্ট জিলাত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। দিনেশ্বৰ শৰ্মাৰ মতে তেওঁ ধৰ্ম নাৰায়ণৰ সভাকবি আছিল।
গীতি-ৰামায়ণ
দুৰ্গাবৰে পাঁচালী সংগীত শৈলীত ৰচনা কৰা গীতি-ৰামায়ণ খনক দুৰ্গাবৰী বা দুৰ্গাবৰী ৰামায়ণ বুলি কোৱা হয়। ১৮৩৭ শক, অৰ্থাৎ ১৯১৫ খৃষ্টাব্দত হাজোৰ বিষয়চন্দ্ৰ বিশ্বাসীয়ে পুথিখন দুৰ্গাবৰি নামেৰে সম্পাদনা কৰিছিল। এই কাব্য খনক গীতি-ৰামায়ণ বুলি বিষয়চন্দ্ৰ বিশ্বাসীয়েহে আখ্যা দিছিল। ইয়াৰ নামাকৰণ কবি দুৰ্গাবৰ কায়স্থই দুৰ্গাবৰী বুলিহে কৰিছিল। পুথিখনৰ অযোধ্যা আৰু আদি কাণ্ড দুটা নাছিল। পিছত অযোধ্যা কাণ্ডটো হাজোৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰি  ১৯৯৪ চনত ড৹ প্ৰবীণ চন্দ্ৰ দাসে নতুনকৈ সংযোগ কৰি দুৰ্গাবৰী ৰামায়ণ নাম দি পুনৰ প্ৰকাশ কৰিছিল। আদি কাণ্ডটো বৰ্তমানলৈ উদ্ধাৰ নোহোৱাকৈ আছে। গীতি-ৰামায়ণক মাধৱ কন্দলিৰ ৰামায়ণৰ 'ওজা-পালি সংস্কৰণ' বুলি কোৱা হয়। দুৰ্গাবৰৰ প্ৰিয় ৰাগ 'কৰুণ অহিৰ'। গীতি-ৰামায়ণ খনত কৰুণ ৰসৰ প্ৰকাশ বেছি।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
বিনিতা বালী
বিনিতা বালী (Vinita Bali) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় উদ্যোগী যি ব্ৰিটানিয়া ইণ্ড্ৰাষ্টিছ লিমিটেডৰ পৰিচালন সঞ্চালক আছিল।
শিক্ষা
১৯৭৫ চনত বিনিতা বালীয়ে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় অধীনস্থ লেডি শ্ৰীৰাম কলেজ অৱ ৱমেনৰ পৰা অৰ্থনীতিত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰিছিল। তাৰপিছত তেখেতে যমনালাল বাজাজ ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিছৰ পৰা এমবিএ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত এটা জলপানি লাভ কৰি তেখেতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মিচিগান ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটীত পঢ়িবলৈ যায় আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত এগৰাকী ইণ্টাৰ্ণ হিচাপে কাম কৰে।
কৰ্মজীৱন
২০২০ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰি তাৰিখে আমেৰিকান প্ৰযুক্তি কোম্পানী ক'গনিজেণ্টে বিনিতা বালীক স্বাধীন সঞ্চালকৰ নিযুক্তি দিয়ে। ক'গনিজেণ্টে ভাৰতীয় ভূ-খণ্ডত এক বিশাল পৰিসৰত কাম কৰি আছে। ক'গনিজেণ্ট পৰিষদৰ অধ্যক্ষ মাইকেল পেটচোলাচ-ফক্সে বিনিতা বালীৰ যোগদানত মন্তব্য কৰে যে-বিনিতা বালীয়ে ক'গনিজেণ্ট পৰিষদত যোগদান কৰাত আমি উৎফুল্ল হৈছোঁ। আমি আশাবাদী যে ভাৰতীয় আৰু আন্তৰ্জাতিক বহু বিশাল উদ্যোগৰ লগত কাম কৰি অহা বিনিতাৰ সফল আৰু বিস্তৃত অভিজ্ঞতাবোৰে ক'গনিজেণ্টলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৰঙনি আগবঢ়াব।  ("We are delighted that Vinita Bali has joined the Cognizant Board," said Michael Patsalos-Fox, Cognizant's Chairman of the Board. "We believe Vinita's extensive and successful experience at large companies, both India-based and multinational, will make a significant contribution to Cognizant.")
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী
অষ্ট্ৰেলিয়া
ইতিহাস
অষ্ট্ৰেলিয়াত প্ৰথম বসতি স্থাপন কৰিছিল আদিবাসী জাতিসমূহে। ১৭শ শতিকাৰ আগলৈকে বিশ্বৰ অন্য অঞ্চল সমূহৰ সৈতে দ্বীপটোৰ কোনো পৰিচয় নাছিল। ১৭৮৮ চনত দক্ষিণ-পূব অষ্ট্ৰেলিয়াৰ পোৰ্ট জেকচনত প্ৰথম স্থায়ী উপনিৱেশ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়; ই আছিল ব্ৰিটিছ কয়দীসকলৰ উপনিৱেশ। ই পৰৱৰ্তীকালত প্ৰসাৰিত হয় আৰু ছিডনী চহৰ ৰূপে পৰিণত হয়। ১৯ শতিকা পৰ্য্যন্ত অষ্ট্ৰেলিয়া এক ব্ৰিটিছ উপনিৱেশ আছিল। ১৯০১ চনত স্বাধীন অষ্ট্ৰেলিয়া গঠিত হয়।
ভূগোল
অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মুঠ মাটিকালি প্ৰায় ৭৬,১৭,৯৩০ বৰ্গ কি:মি: আৰু ই ইণ্ডো-অষ্ট্ৰেলিয় প্লেটত অৱস্থিত। আৰাফুৰা আৰু টিমুৰ সাগৰে অষ্ট্ৰেলিয়াক এছিয়াৰ পৰা পৃথক কৰিছে। দেশ খনৰ উত্তৰ-পূব সীমান্তত অৱস্থিত বৃহৎ প্ৰবাল প্ৰাচীৰ বিশ্বৰ বৃহত্তম প্ৰবাল প্ৰাচীৰ। এই প্ৰাচীৰ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ উত্তৰ-পূব সীমান্তৰ প্ৰায় ২০১০ কিমি অঞ্চল জুৰি বিস্তৃত। ই দৰাচলতে প্ৰায় ২৫০০ প্ৰাচীৰ আৰু অসংখ্য সৰু সৰু দ্বীপৰ সমষ্টি। কুইন্সলেণ্ডৰ তীৰৰ কাষত অৱস্থিত ফেয়াৰফক্স দ্বীপ গ্ৰেট ব্যাৰিয়াৰ ৰীফৰ অংশ।
অষ্ট্ৰেলিয়া ৬খন অংগৰাজ্য লৈ গঠিত: নিউ চাউথ ৱেল্চ, কুইন্সলেণ্ড, দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়া, তাছমেনিয়া, ভিক্টোৰিয়া আৰু পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়া। ইয়াৰোপৰি আছে দুখন টেৰিটৰী — অষ্ট্ৰেলিয় ৰাজধানী টেৰিটৰী আৰু উত্তৰ টেৰিটৰী। বহি:ভাগৰ নিৰ্ভৰশীল অঞ্চলৰ মাজত আছে আছমোৰ আৰু কাৰ্টিয়াৰ দ্বীপপুঞ্জ, অষ্ট্ৰেলিয় এণ্টাৰ্কটিকা, ক্ৰিছমাছ দ্বীপ, কোকোছ দ্বীপপুঞ্জ, কোৰাল ছি দ্বীপপুঞ্জ, হাৰ্ড দ্বীপ আৰু মেকড'নাল্ড দ্বীপপুঞ্জ, আৰু নৰফ'ক দ্বীপ।
বহিঃসংযোগ
শ্ৰেণী:ওচেনিয়াৰ দেশ শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ
অনিৰ্বাণ বৰগোহাঁই
অনিৰ্বাণ বৰগোহাঁই বা '''অনিৰ্বাণ বি. গোহাঁই''' (Anirban B. Gohain) অসমৰ এগৰাকী সাংবাদিক, সমাজকৰ্মী, নাট্যকৰ্মী, অভিনেতা, কবি, আবৃত্তিকাৰ আছিল। ধেমাজিৰ বিভিন্ন সামাজিক-সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত থকাৰ উপৰিও অসমীয়া প্ৰতিদিন কাকতৰ সাংবাদিক আছিল।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৯৭৭ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত ধেমাজি জিলাৰ গোগামুখত জন্ম লাভ কৰা অনিৰ্বাণ বি গোহাঁইৰ পিতৃ ভদ্ৰেশ্বৰ গোহাঁই আৰু মাতৃ বুলুমা গোহাঁই। তেওঁ ধেমাজিৰ বিভিন্ন সামাজিক-সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত থকাৰ উপৰিও অসমীয়া প্ৰতিদিন কাকতৰ সাংবাদিক আছিল। ছাত্ৰ অৱস্থাতে একাডেমী অফ ৰিডাৰ্চ নামৰ এক সংস্থা আৰম্ভ কৰি স্থানীয় পৰ্যায়ত বিভিন্ন সামাজিক কৰ্মৰ সূচনা কৰিছিল। অষ্টম শ্ৰেণীত পঢ়ি থকা সময়ত ভাতৃ যামিনী অনুৰাগৰ সৈতে লগ হৈ তপোবন নামৰ এখন দেৱাল পত্ৰিকাৰ জৰিয়তে ঘৰতে সাহিত্য চৰ্চ্চা আৰম্ভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন দল সংগঠনৰ লগত জড়িত হৈ গোগামুখ আৰু ধেমাজি জিলাৰ উন্নয়নৰ হকে নানান কৰ্মসূচী ৰূপায়ণ কৰিছিল।
শিক্ষা
গোগামুখ নগৰ মজলীয়া বিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ গোগামুখ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা মাধ্যমিক শিক্ষা লাভ কৰে আৰু নৰ্থ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
সংবাদ-সেৱা
দৈনিক অগ্ৰদূত কাকতৰ নিয়মীয়া লেখক হিচাপে সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ কৰি পিছলৈ অসমীয়া প্ৰতিদিন বাতৰিকাকত আৰু বৈদ্যুতিন মাধ্যম ডি. ৱাই. ৩৬৫ ত সাংবাদিক ৰূপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। মৃত্যুৰ সময়লৈকে তেওঁ গোগামুখ প্ৰেছ ক্লাবৰ সভাপতি হিচাপে কাৰ্য নিৰ্বাহ কৰি আছিল।
নাট্যকৃতি
ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ জৰিয়তে প্ৰশিক্ষণ প্ৰাপ্ত অনিৰ্বাণ বৰগোহাঁই বিভিন্ন নাট্য-সংগঠনৰ লগত ওতপ্ৰোত ভাৱে জড়িত আছিল। দুমৌৰ নাট্য গোষ্ঠী, গোগামুখ গণ নাট্য বাহিনী (গগনাবা), অসম নাট্য সন্মিলনৰ বিভিন্ন নাট্য অনুষ্ঠাণৰ তেওঁ সক্ৰিয় কৰ্মী আছিল। দেনদুন দ্য থিয়েটাৰৰ তেখেত আছিল পৰিচালন সঞ্চালক। নাট্য পৰিচালক হিচাপে অনিৰ্বাণ বৰগোহাঁয়ে ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত নাট্য প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। বিশেষকৈ চাহ-জনগোষ্ঠী আৰু মিচিং জনগোষ্ঠীৰ মাজত নাট্য-চেতনা বিকাশ কৰাত তেওঁ‌ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল।
অভিনয়
বিভিন্ন নাটকত অভিনয় কৰাৰ উপৰিও তেওঁ বান্ধোন নামৰ এখন চুটি ছবিত অভিনয় কৰিছিল।
সমাজ-সেৱা
বৃহত্তৰ গোগামুখ অঞ্চল আৰু ধেমাজি জিলাৰ বিভিন্ন অনুষ্ঠাণ আৰু সংগঠনৰ জৰিয়তে তেওঁ আমৃত্যু সমাজ-সেৱাৰ লগত জড়িত হৈ আছিল।
সাহিত্য-সেৱা
কবি আৰু আবৃত্তিকাৰ হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰা অনিৰ্বাণ বৰগোহাঁইৰ কবিতা অসমৰ বিভিন্ন কাকত আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল।
মৃত্যু
২০২১ চনৰ ২৬ জুলাইৰ পুৱা হঠাৎ দেখা দিয়া শাৰীৰিক অসুস্থতাৰ বাবে গোগামুখ প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱা কেন্দ্ৰত ভৰ্ত্তি কৰাৰ পাছতে উন্নত চিকিৎসাৰ বাবে উত্তৰ লখিমপুৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়লৈ প্ৰেৰণ কৰা হয় যদিও চিকিৎসা আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বেই ২৬ জুলাইৰ পুৱা প্ৰায় ১১.১৫ বজাত তেওঁ শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমৰ সাংবাদিক শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি
আন্তৰ্জাতিক কন্যা শিশু দিৱস
আন্তৰ্জাতিক কন্যা শিশু দিৱস (International Day of the Girl Child) গোটেই বিশ্বজুৰি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহে প্ৰতিবছৰে ১১ অক্টোবৰ তাৰিখে পালন কৰে। এই দিৱসক ছোৱালীৰ দিন বুলিও কোৱা হয়। ২০১২ চনৰ ১১ অক্টোবৰ তাৰিখে প্ৰথম এই দিৱস পালন কৰা হৈছিল। লিংগ বৈষম্য দূৰ কৰা এই দিৱসৰ অন্যতম প্ৰধান উদ্দেশ্য। অন্যান্য উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ সমূহ হল শিক্ষাৰ অধিকাৰ, পৰিপুষ্টি, আইনী সহায় আৰু ন্যায়িক অধিকাৰ, চিকিৎসা সুবিধা, আৰু বৈষম্যৰ পৰা সুৰক্ষা, নাৰীৰ বিৰুদ্ধে হিংসা আৰু বলপূৰ্বক তথা বাল্য বিবাহ।
প্লেন ইণ্টাৰনেছেনেল নামৰ বেচৰকাৰী অনুষ্ঠানৰ পৃষ্ঠ-পোষকতাত এটি প্ৰকল্প ৰূপে আন্তৰ্জাতিক কন্যা শিশু দিৱস জন্ম হৈছিল। প্লেন ইণ্টাৰনেছেনেল "কাৰণ মই এজনী ছোৱালী" (Because I Am a Girl) নামৰ আন্দোলনৰ ফলশ্ৰুতিত এই দিৱসৰ ধাৰণা জাগ্ৰত হৈছিল। এই আন্দোলনৰ মূল কাৰ্যসূচী হল গোটেই বিশ্বজুৰি কন্যাৰ পৰিপুষ্টি সম্পৰ্কে জন সচেতনতা বৃদ্ধি কৰা। এই সংস্থাৰ কানাডাৰ বিষয়ববীয়া সকলে এই আন্দোলনক বিশ্ব দৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ কানাডা চৰকাৰৰ সহায় লয়।
পিছত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাৰ মজিয়াত কানাডায়ে আন্তৰ্জাতিক কন্যা শিশু দিৱস উদযাপনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। ২০১১ চনৰ ১৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে এই প্ৰস্তাৱ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ সভাত গৃহীত হয় আৰু ২০১২ চনৰ ১১ অক্টোবৰ তাৰিখে প্ৰথম আন্তৰ্জাতিক কন্যা শিশু দিৱস পালন কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে ইয়াৰ এটা থিম বা প্ৰতিপাদ্য থাকে। প্ৰথম কন্যা শিশু দিৱসৰ থীম আছিল "বাল্য বিবাহ বন্ধ কৰা।" দ্বিতীয় বাৰ, ২০১৩ চনত থীম আছিল "ছোৱালীৰ শিক্ষা ক্ষেত্ৰ অভিনৱ কৰি তোলা।" তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ বাৰৰ থিম আছিল, "কৈশোৰক ক্ষমতা সম্পন্ন কৰা আৰু হিংসা চক্ৰ বন্ধ কোৱা" আৰু "কৈশোৰ কন্যাৰ ক্ষমতা: ২০৩০ ৰ পথ-প্ৰদৰ্শক।"
২০১৬ চনৰ এই দিৱসৰ থীম হল "ছোৱালীৰ উন্নতি=লক্ষ্যৰ উন্নতি।"
কাৰ্যসূচী
কন্যা শিশু দিৱসৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে বিভিন্ন দেশত বিভিন্ন কাৰ্যসূচী পালন কৰা হয়। তাৰে কিছুমান ৰাষ্ট্ৰসংঘয়ে প্ৰযোজনা কৰে। যেনে ভাৰতৰ মুম্বাইত অনুষ্ঠিত সাংগীতিক অনুষ্ঠান। কিছুমান বেচৰকাৰী সংস্থা যেনে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ গাৰ্ল গাইড অষ্ট্ৰেলিয়ায়ে ভালে মন কাৰ্যসূচী পালন কৰে। স্থানীয় সংঘয়ে নিজা নিজা অঞ্চলত বিভিন্ন অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰে। যেনে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ কিছুমান অঞ্চলত টি-চাৰ্ট ছোৱালীৰ মাজত বিতৰণ কৰা হয়।
অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া
অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া (IAST: Antyeṣṭi, अन्त्येष्टि)ৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "অন্তিম বলিদান", আৰু হিন্দু ধৰ্মত মৃতকৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ ৰীতি-নীতিক বুজায়, য'ত সাধাৰণতে মৃতদেহৰ দাহন কাৰ্য অন্তৰ্ভুক্ত। হিন্দু পৰম্পৰাত গৰ্ভধাৰণৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা পৰম্পৰাগত জীৱন চক্ৰ সংস্কাৰৰ এটা শৃংখলাত অন্তিম মৌলটো হৈছে অন্তিম সংস্কাৰ। ইয়াক অন্তিম সংস্কাৰ, অন্ত্য-ক্ৰিয়া, অনৱৰোহণ্য, বা বহ্নি সংস্কাৰ বুলিও কোৱা হয়। অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ সম্পূৰ্ণ নীতি নিয়ম সমূহ স্থান, জাতি, লিংগ আৰু মৃতকৰ বয়স অনুপাতে ভিন্ন হয়।
ব্যুৎপত্তি
অন্ত্যেষ্টি (अन्त्येष्टि) শব্দটো সংস্কৃতৰ অন্ত আৰু ইষ্টি শব্দৰ জটিল মিশ্ৰণ, যাৰ অৰ্থ হৈছে ক্ৰমে অন্তিম আৰু বলিদান। একেলগে এই শব্দটোৱে অন্তিম বলিদানক বুজায়। একেদৰে অন্তিম সংস্কাৰ অভিধাটোৰ অৰ্থ হৈছে ''অন্তিম পবিত্ৰ ক্ৰিয়া" বা "মৃতকৰ অন্তিম কৃত্য।"
ধৰ্ম গ্ৰন্থিয় ব্যাখ্যা
হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰাচীন সাহিত্যৰ আধাৰত অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ ৰীতি সমূহ ৰচনা কৰা হৈছে। আত্মা হৈছে অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ ৰীতি-নীতিৰে মুক্তি দিয়া জীৱৰ মূল, যি অমৰ, কিন্তু শৰীৰ আৰু বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড দুয়োটাই হিন্দু ধৰ্মৰ বিভিন্ন মত অনুসৰি ক্ষণস্থায়ী। হিন্দু গ্ৰন্থ মতে মানৱ শৰীৰ আৰু বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড পাঁচটা উপাদানেৰে গঠিত – বায়ু, পানী, জুই, পৃথিৱী আৰু মহাকাশ। উত্তৰণৰ অন্তিম ৰীতিটোৱে শৰীৰটোক পাঁচটা উপাদান আৰু ইয়াৰ উৎপত্তিলৈ ঘূৰাই নিয়ে। এই বিশ্বাসৰ বিষয়ে বেদত উল্লেখ পোৱা যায়, উদাহৰণ স্বৰূপে ঋকবেদৰ ১০.১৬ ধাৰাৰ স্তোত্ৰত, নিম্নলিখিত ধৰণে উল্লেখ আছে- "তেওঁক দাহন নকৰিবা, অগ্নি; তেওঁক পুৰি নেপেলাবা; তেওঁৰ চৰ্ম, নাইবা দেহ জ্বলাই নেপেলাবা। যেতিয়া তেওঁক তুমি সাজু কৰি তুলিবা, জাতবেদসমূহ, তেতিয়া তেওঁক পূৰ্বপুৰুষসকলৰ কাষলৈ আগুৱাই দিবা॥ যেতিয়া তেওঁ অন্য এক জীৱনৰ দিশে যাত্ৰা কৰিব, তেতিয়া তেওঁ দেৱতাসকলৰ ইচ্ছানুসাৰে আগবাঢ়িব। তোমাৰ চকুযুৰি সূৰ্যলৈ, তোমাৰ প্ৰাণ-বায়ু বতাহলৈ যাওক। স্বৰ্গ আৰু ভূমি য'তেই উপযুক্ত হয় তালৈকে যোৱা, অথবা জলধাৰালৈ, যদিহে তোমাৰ বাবে তাতেই স্থান নিশ্চিত কৰা আছে। তোমাৰ অংগসমূহেৰে বন-বিৰিখত খোপনি লোৱা॥
— ঋকবেদ ১০.১৬"
এটা শিশুৰ অকাল মৃত্যুৰ ক্ষেত্ৰত সমাধিস্থ কৰাৰ অন্তিম সংস্কাৰৰ মূল হৈছে ঋকবেদৰ ধাৰা ১০.১৮, য'ত স্তোত্ৰবোৰ শিশুটোৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশক, "আমাৰ ছোৱালী বা আমাৰ ল'ৰাৰ অনিষ্ট নকৰিবা" বুলি মৃত্যুৰ দেৱতাক প্ৰাৰ্থনা কৰে, আৰু মৃত শিশুটোক কোমল ঊণ সূতাৰ দৰে আঁকোৱালি ৰাখিবলৈ, সুৰক্ষা দিবলৈ পৃথিৱীক অনুৰোধ কৰে।
ৰীতি-নীতি
শেষকৃত্য সাধাৰণতে মৃত্যুৰ এদিনৰ ভিতৰতে সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। যদিও প্ৰথাবোৰ সম্প্ৰদায় সমূহৰ মাজত পৃথক পৃথক, সাধাৰণ নিয়ম অনুসৰি, মৃতকৰ শৰীৰটো ধোৱা হয় আৰু যদি মৃতব্যক্তি এজন পুৰুষ বা বিধৱা, তেন্তে শৱটো বগা কাপোৰৰে মেৰিয়াই দিয়া হয় আৰু স্বামী জীয়াই থকা মহিলাৰ ক্ষেত্ৰত ৰঙা কাপোৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, ভৰিৰ বুঢ়া আঙুলি দুটা একেলগে এডাল সূতাৰে বান্ধি দিয়া হয় আৰু কপালত ফোঁট (ৰঙা, হালধীয়া বা বগা চিহ্ন) দিয়া হয়। মৃত প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকৰ শৰীৰটো পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ দ্বাৰা নদী বা পানীৰ ওচৰৰ শ্মশানলৈ লৈ যোৱা হয়, আৰু দক্ষিণফালে মুখ কৰি থকা চিতা এখনত ৰখা হয়।
সাধাৰণতে মৃতকৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ, বা পুৰুষ শোকপ্ৰকাশকাৰী, বা পুৰোহিত জনক- মুখ্য ব্যক্তি হিচাপে ধৰা হয়, মুখাগ্নি কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁ স্নান কৰে। তেওঁ চিতা খনত শুৱাই দিয়া মৃতকৰ চাৰিওফালে ঘূৰি স্তুতি বা মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰে, মৃত ব্যক্তিজনৰ মুখত তিল বা চাউল ৰাখে, শৰীৰ আৰু চিতাত ঘিঁউ ছটিয়াই দিয়ে, তাৰ পিছত তিনিডাল ৰেখা অংকন কৰা হয় যি যম (মৃতকৰ দেৱতা), কাল (সময়, শ্মশানৰ দেৱতা) আৰু মৃতকক সূচায়। চিতা জ্বলোৱাৰ আগতে, মাটিৰ পাত্ৰ এটা পানীৰে ভৰ্তি কৰা হয়, আৰু মুখ্য শোকপ্ৰকাশকাৰীয়ে পাত্ৰটো কান্ধত লৈ চিতাৰ চাৰিওফালে ঘূৰি শৱটোৰ মূৰৰ ফালে পাত্ৰটো মাটিত পেলাই ভাঙে। চিতা জ্বলাৰ পিছত, মুখ্য শোকপ্ৰকাশকাৰী আৰু নিকটতম আত্মীয়সকলে জ্বলি থকা চিতাখন একাধিকবাৰ পৰিক্ৰমা কৰিব লাগে। জ্বলি থকা চিতাখন বাঁহৰে খুঁচিদি আত্মাৰ মুক্তি কামনা কৰা হয়।
যিসকল শ্মশানত উপস্থিত থাকে, আৰু মৃতদেহ বা শ্মশানৰ ধোঁৱাৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে তেওঁলোকে সৎকাৰৰ পিছত যিমান সম্ভৱ সোনকালে গা ধোৱাৰ নিয়ম, কিয়নো শ্মশানৰ ৰীতি-নীতিক অশুচি আৰু প্ৰদূষিত বুলি গণ্য কৰা হয়। শ্মশানৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ঠাণ্ডা ছাই পিছত নিকটতম নদী বা সাগৰত উটুৱাই দিয়া হয়।
কিছুমান অঞ্চলত, মৃতকৰ পুৰুষ আত্মীয়সকলে মুণ্ডন কৰে আৰু দশম বা দ্বাদশ দিনত সকলো বন্ধু আৰু আত্মীয়ক মৃতকৰ স্মৰণত একেলগে সাধাৰণ আহাৰ খাবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। এই দিনটোত, কিছুমান সম্প্ৰদায়ত, মগনীয়াৰ, দৰিদ্ৰ লোকসকলক মৃতকৰ স্মৃতিত খাদ্য দান কৰা হয়।
শ্মশান
মৃতকৰ সৎকাৰ কৰা স্থানক শ্মশান (সংস্কৃতত) বুলি কোৱা হয় আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে ই নদীৰ ওচৰত অৱস্থিত। অৱশ্যে বসতি অঞ্চলৰ পৰা দূৰৈৰ যিকোনো স্থানতে শ্মশান থাকিব পাৰে। মৃতকৰ পৰিয়ালে আত্মীয়ৰ চিতা ভস্ম পানীত বিসৰ্জনৰ এক ৰীতি সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ অশোকষ্টমী উপলক্ষে কাশী (বাৰাণসী), হৰিদ্বাৰ, প্ৰয়াগৰাজ (এলাহাবাদ বুলিও জনা যায়), শ্ৰীৰঙ্গম, ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দৰে বিশেষ পৱিত্ৰ স্থানলৈ যায় আৰু অস্তি বিসৰ্জন কৰে।
আধুনিক পদ্ধতি
হিন্দুৰ শৱদাহৰ ক্ষেত্ৰত বাঁহ কাঠৰ চিতাজুই আৰু বৈদ্যুতিক পদ্ধতি দুয়োটাই ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিদ্যুতিক পদ্ধতিৰ ক্ষেত্ৰত, মৃত শৰীৰটো বৈদ্যুতিক চেম্বাৰৰ ভিতৰত ভৰাই জ্বলোৱা হয়। দাহনৰ পিছত শোকপ্ৰকাশকাৰী সকলে ভস্ম সংগ্ৰহ কৰি নদী বা সাগৰ আদিত উটুৱাই দিয়ে।
লগতে চাওক
শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰথা
বিন্দু (অভিনেত্ৰী)
বিন্দু নানুভাই দেশাই (Bindu Nanubhai Desai) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী; যাৰ জনপ্ৰিয় নাম হৈছে বিন্দু। আশীৰ দশকত জনপ্ৰিয়তাৰ এক সুকীয়া স্থানত আৰোহণ কৰা বিন্দুৱে চাৰিটা দশক ব্যাপি থকা নিজৰ সুদীৰ্ঘ কেৰিয়াৰত প্ৰায় ডেৰ শতাধিক ছবিত অভিনয় কৰিছে। তেখেতে এতিয়ালৈকে সাতটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছে। ১৯৭০ চনত মুক্তিলাভ কৰা ছবি 'কটি পতংগ'ৰ বাবে বিন্দুক সততে স্মৰণ কৰা হয়। হিন্দী ছবি জগতৰ আন এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেতা প্ৰেম চোপ্ৰাৰ বিপৰীতে তেখেতে একাধিক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।
১৯৬২ চনত বিন্দুৱে প্ৰথমখন ছবিত অভিনয় কৰে। 'অনপড়' নামৰ সেই ছবিখনত কিৰণ শীৰ্ষক চৰিত্ৰ এটাত তেখেতে অভিনয় কৰিছিল। ১৯৬৯ চনত তেখেতে 'ইট্টেফাক' নামৰ চলচ্চিত্ৰখনত ৰেণুৰ ভূমিকা ৰূপায়ণ কৰে। আৰু 'দো ৰাস্তে' নামৰ ছবিখনত নীলা নামৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰে। দুয়োখন ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰে আৰু দুয়োখন ছবিৰ বাবেই তেখেতে ফিল্মফেয়াৰৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ১৯৭২ চনত বিন্দুৱে দাস্তান নামৰ ছবিখনত মালাৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু তৃতীয়টো ফিল্মফেয়াৰৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। তাৰ পিছৰটো বছৰতেই বিন্দুৱে 'অভিমান' ছবিত চিত্ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এইখন ছবিকে ধৰি পৰৱৰ্তী সময়ত বিন্দুৱে 'হাৱাছ' আৰু 'ইমতিহান'ত অভিনয় কৰি ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ১৯৭৬ চনত 'অৰ্জুন পণ্ডিত' নামৰ ছবিখনত তেখেতে সৰলা চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰে আৰু ফিল্মফেয়াৰৰ সপ্তমটো মনোনয়ন লাভ কৰে।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
বিন্দুৰ পিতৃ আছিল নানুভাই দেশাই আৰু মাতৃ আছিল জ্যোৎস্না। পিতৃ এগৰাকী ছবি প্ৰযোজক আছিল। তেখেতৰ ভাই-ভনী আছিল সাতজন। বিন্দুৰ তেৰ বছৰ বয়সত পিতৃৰ মৃত্যু হয়। জ্যেষ্ঠ সন্তান হোৱা হেতুকে পৰিয়ালৰ সমস্ত দায়িত্ব তেখেতৰ ওপৰতে পৰে।
অভিনেত্ৰী অৰুণা ইৰানী, ইন্দ্ৰ কুমাৰ, আদি ইৰানী, আৰু ফিৰোজ খান হৈছে বিন্দুৰ ভাগিন-ভাগিনী।
কৰ্মজীৱন
বলিউদৰ যশস্বী অভিনেতা প্ৰেম চোপ্ৰাৰ বিপৰীতে বিন্দুৱে বহুকেইটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। তাৰে কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ছবি হৈছে-লগান, কটি পতংগ, দো ৰাস্তে, দাগ, চুপ্পা ৰুস্তম, প্ৰেম নগৰ, ত্যাগ, নফৰত, গেহৰী চাল আৰু দাস্তান আদি। ১৯৭৯ চনৰ তামিল ভাষাৰ ছবি 'নালান্ধু উড়ো কুদুবাম'ত তেখেতে শিৱাজী গণেশানৰ লগত নৃত্যও কৰে। ১৯৬৯ চনৰ পৰা ১৯৮৯ চনলৈকে বিন্দুৱে বলিউডৰ আন এজন খ্যাতিশীৰ্ষ অভিনেতা ৰাজেশ খান্নাৰ লগত তেৰখন ছবিত অভিনয় কৰিছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
ভি. মোহিনী গিৰি
ভি মোহিনী গিৰি (জন্ম ১৯৩৮) এগৰাকী ভাৰতীয় সমাজ সেৱিকা আৰু কৰ্মী (activist)। তেওঁ নতুন দিল্লীত অৱস্থিত গিল্ড অব চাৰ্ভিছ (Guild of Service) নামৰ সংগঠনটোৰ সভানেত্ৰী। ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠিত এই সংগঠনটোৱে মহিলা আৰু শিশুৰ শিক্ষা, কৰ্মসংস্থাপন আৰু আৰ্থিক সবলীকৰণৰ হকে কাম কৰি আহিছে। ১৯৭২ চনত তেওঁ নতুন দিল্লীত ৱাৰ ৱিড’জ এছ’ছিয়েছ’ন (War Widows Association) নামৰ সংগঠন এটাও প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ১৯৯৫ চনৰ পৰা ১৯৯৮ লৈ ভি মোহিনী গিৰিয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগ (National Commission for Women)-ৰ সভানেত্ৰী হিচাপেও কাৰ্য্যনিৰ্বাহ কৰে।
২০০৭ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মভূষণ বঁটা প্ৰদান কৰে।
শৈশৱ আৰু শিক্ষা
ভি মোহিনী গিৰিৰ জন্ম হৈছিল ১৯৩৮ চনত লক্ষ্ণৌত। তেওঁৰ পিতৃ শিক্ষাবিদ ভি এছ ৰাম। ভি মোহিনী গিৰিয়ে লক্ষ্ণৌ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা প্ৰাচীন ভাৰতৰ ইতিহাসৰ অধ্যয়ন কৰি স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। পৰৱৰ্ত্তীকালত তেওঁ জি বি পণ্ট বিশ্ববিদ্যালয় (G.B. Pant University) ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
কেৰিয়াৰ
ভি মোহিনী গিৰি নিউ ৱৰ্কত প্ৰতিষ্ঠিত আন্তৰ্জাতিক সংগঠন ’The Hunger Project’ ৰ বৰ্ডৰ সদস্যা।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী
মেলানী চিলগাৰ্ডো
মেলানী চিলগাৰ্ডো ((Melanie Silgardo; জন্ম: ১৯৫৬) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি আৰু সম্পাদক। তেওঁ লণ্ডনত বাস কৰে। বম্বেত গোৱান ৰোমান কেথলিক পিতৃ-মাতৃৰ দ্বাৰা ডাঙৰ দীঘল হোৱা মেলানীয়ে ‘ইউনিচ ডি চুজা’ৰ অধীনত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ১৯৭০ ৰ দশকত ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰধান ইংৰাজী ভাষাৰ কবি ৰূপে পৰিগণিত হৈছিল। সহকবি ছাণ্টান ৰড্ৰিগচ্‌ আৰু ৰাউল ডি’ গামা ৰ’জৰ সৈতে, তেওঁ নিউগ্ৰাউণ্ড সমবায় স্থাপন কৰিছিল যিয়ে তেওঁলোকৰ সৃষ্টিসমূহ প্ৰকাশ কৰিছিল। লণ্ডনত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে, তেওঁ ১৯৮৫ চনত ‘স্কাইজ অৱ ডিজাইন’ প্ৰকাশ কৰে, যি এছিয়ান শাখাত শ্ৰেষ্ঠ প্ৰথম কিতাপৰ ‘কমনৱেলথ কবিতা পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰিছিল। ১৯৯০ দশকৰ মাজভাগলৈকে, সৃষ্টিশীল লিখনি আৰু শিক্ষকতালৈ ঘূৰি যোৱাৰ আগতে মেলানীয়ে নাৰীবাদী ‘ভিৰাগো প্ৰেছ’ত কাম কৰিছিল।
সংক্ষিপ্ত জীৱনী
মেলানী চিলগাৰ্ডোৱে ১৯৫৬ চনত বম্বেত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ বম্বেৰ ‘ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজ’ত ইংৰাজী অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ১৯৭৬ চনত তাৰপৰাই স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭৮ চনত, মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।