cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ভাৰতীয় শিল্পকলা
গুপ্ত শিল্প কলা (c. ৩২০ খ্ৰীষ্টাব্দ)
সকলো মুখ্য ধৰ্মীয় গোটৰ বাবেই গুপ্ত যুগটি উত্তৰ ভাৰতীয় কলাৰ এক উৎকৃষ্ট শিখৰ স্বৰূপ বুলি কোৱা হয়। স্পষ্টৰূপত এই সময়ৰ বৰ্ধিত চিত্ৰ অংকন প্ৰণালী সমূহ অজন্তা গুহাসমূহত বৰ্তমানো বৰ্তি আছে। এই সময়ছোৱাৰ হিন্দু কলাৰ উল্লেখনীয় শিলত খোদিত দেৱতা, বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তি, তথা জৈন তীৰ্থংকৰ সকলৰ ভাস্কৰ্য আদি যথেষ্ট পৰিমাণে উদ্ধাৰ হৈছে। উদ্ধাৰ হোৱা এনে ভাস্কৰ্য সমূহৰ মুখ্য কেন্দ্ৰস্থল সমূহ আছিল মথুৰা, সাৰনাথ, আৰু গান্ধাৰ।
গুপ্ত যুগক ধ্ৰুপদী হিন্দু ধৰ্মৰ "সোণালী যুগ" বুলিও কোৱা হয়।
মধ্যযুগৰ শিল্প কলা(c. ৬০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)
এই সময়চোৱাত হিন্দু মন্দিৰ বস্তুকলাত বিভিন্ন স্থানীয় শৈলীৰ প্ৰভাৱ পৰে। এই সময়ৰ ঐতিহাসিক সংৰক্ষণৰ এক বৃহৎ সংখ্যক কলা কেৱল এই মন্দিৰ সমূহৰ মূৰ্তি স্থাপত্যৰেই ভৰি আছে আৰু এই সমূহ বিভিন্ন স্থানত পোৱা গৈছে। মধ্য ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাসে ভাৰতক বিভিন্ন ৰাজ্যত বিভক্ত হোৱা দেখিছে এই সমূহৰ বিভিন্ন ভব্য স্থাপত্য ৰাজপৰিয়ালৰ পৃষ্ঠপোষকতাত গঢ় লৈ উঠা আৰু এই সমূহে ক্ষেত্ৰীয় পাৰ্থক্য গঢ়ি তুলিছিল। এই সময়ত সৰুৰ পৰা বৃহৎ আকাৰৰ বিভিন্ন দেৱাল অংকন ব্যাপক ৰূপত চৰ্চিত হৈছিল যদিও ইয়াৰে বহু কম সংখ্যকহে বৰ্তমানো বৰ্তি আছে। এই মধ্যযুগীয় ব্ৰঞ্জ শিল্পকলা দক্ষিণ তামিল ক্ষেত্ৰ আৰু হিমালয়ৰ পাদদেশত অধিক পৰিমাণে পোৱা যায়।
দক্ষিণ ভাৰতীয় ৰাজবংশ (c. তৃতীয় শতিকা)
অশোকৰ স্তম্ভত থকা শিলালিপিয়ে বিন্ধ্য পৰ্বতৰ দক্ষিণে অৱস্থিত তামিল ৰাজবংশ চোল, চেৰ আৰু পাণ্ড্য সকলৰ বিজয়ৰ লগতে উত্তৰৰ অঞ্চল সমূহৰ সহ অস্তিত্বৰ বিষয়েও উল্লেখ কৰিছে। মধ্যযুগীয় সময়চোৱা এই সাম্ৰাজ্য সমূহৰ লগতে ওচৰ চুবুৰীয়া ৰাজ্য সমূহৰ বিভিন্ন সময়ত হোৱা উত্থান পতনৰ সাক্ষী হৈ ৰৈছে। ইয়াৰ পৰিপ্ৰেক্ষিততেই হিন্দু ধৰ্মই নতুনত্ব লাভ কৰে আৰু বিভিন্ন মন্দিৰ আৰু মূৰ্তি আদি যথেষ্ট পৰিমাণে নিৰ্মাণ হয়।
পল্লৱ সকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত মমল্লাপুৰামৰ চোৰ মন্দিৰ প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু বস্তুকলাৰ প্ৰতীক স্বৰূপ, ইয়াত ম'ন'লিথিক শৈল ভাস্কৰ্য আৰু হিন্দু দেৱতাৰ মূৰ্তি আদি আছে। এই সমূহ চোল শাসক সকলৰ দ্বাৰা সম্ভৱ হৈ উঠিছিল। এই সময়ৰ উল্লেখযোগ্য মন্দিৰৰ অৱশেষ সমূহে সেই সময়ৰ শিল্পকলাৰ পৰিপক্বতা, ভব্যতা, আৰু বিস্তাৰৰ ক্ষেত্ৰত দিয়া গুৰুত্বৰ বাবে বিখ্যাত। এইসমূহ সমগ্ৰ দক্ষিণ ভাৰত আৰু তাৰ প্ৰতিৱেশী দ্বীপসমূহত সিঁচৰিত হৈ আছে। এই সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যবাহী স্থানটিত একাদশ আৰু দ্বাদশ শতাব্দীত নিৰ্মিত তিনটি বৃহদাকাৰ মন্দিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। এইসমূহ হ'ল তাঞ্জাভুৰৰ বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ (Brihadisvara Temples), গঙ্গইকোণ্ডচোলীশ্বৰমৰ বৃহদীশ্বৰ মন্দিৰ আৰু দৰসুৰমৰ ঐৰাৱতেশ্বৰ মন্দিৰ (Airavatesvara Temple)। গঙ্গইকোণ্ডচোলীশ্বৰম মন্দিৰটি ১০৩৫ চনত প্ৰথম ৰাজেন্দ্ৰ চোলে নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইয়াৰ ৫৩ মিটাৰ (১৭০ ফুট) উচ্চ অংশটি সঙ্কুচিত কোণবিশিষ্ট আৰু উপৰদিশত বহু কাৰুকাৰ্যখচিত, ঐৰাৱতেশ্বৰ মন্দিৰ প্ৰংগনটি দ্বিতীয় ৰাজাৰাজৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত। ইয়াত এটি ২৪ মিটাৰ (৭৯ ফুট) উচ্চ পাথৰৰ শিৱ মূৰ্তি আছে। এই মন্দিৰ সমূহক ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান ৰূপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। চোল সাম্ৰাজ্যৰ সময়চোৱা ব্ৰঞ্জৰ প্ৰতিমূৰ্তি, লষ্ট-ৱেক্স কাষ্টিং পদ্ধতি আৰু ফ্ৰেস্কো চিত্ৰ শৈলীৰ বাবেও বিখ্যাত আছিল।
খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ (c. ৮০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)
খাজুৰাহো ঠাইখন খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহৰ বাবে বিখ্যাত। খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ ৰাজপুত বংশোদ্ভুত চান্দেলা ৰাজবংশৰ অধীনত ৯৫০ আৰু ১০৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ মধ্যৱৰ্তী সময়ত নিৰ্মিত। এই সময়টি আছিল উক্ত ৰাজবংশৰ শাসনৰ স্বৰ্ণযুগ। বৰ্তমান এই স্মাৰকসমূহৰ যিসমূহ অক্ষত অৱস্থাত আছে সেইসমূহ হিন্দু ধৰ্ম আৰু জৈন ধৰ্মৰ স্থাপত্য। এইসমূহৰ স্থাপত্যশৈলীত নানান স্থাপত্যশৈলীৰ বিস্ময়কৰ মিশ্ৰণ দেখা যায়। এই স্থাপত্যৰ শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন কন্দৰিয়া মন্দিৰ। ৬ বৰ্গকিলোমিটাৰ আয়তনবিশিষ্ট মন্দিৰ প্ৰাংগনত নিৰ্মিত ৮৫টি মন্দিৰৰ মাজত মাত্ৰ ২২টি মন্দিৰহে বৰ্তমান বিদ্যমান। এই মন্দিৰসমূহ দশম শতাব্দীত চান্দেলা ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত হয়। মধ্যপ্ৰদেশত অবস্থিত এই অঞ্চলটি ১৯৮২ চনৰ ১৫ অক্টোবৰত ইউনেস্কো বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয় - দ্বাদশ শতাব্দীৰ মুছলমান আক্ৰমণৰ পূৰ্বে চান্দেলা সংস্কৃতিৰ অনন্য আৰু মৌলিক শিল্পকৌশলৰ নিদৰ্শন আৰু প্ৰমাণ, এটি সাংস্কৃতিক সম্পত্তি হিচাপে।
পূৱ ভাৰত
মুছলমান আধিপত্যৰ পূৰ্বে পূৱ ভাৰত, উৰিষ্যা আৰু পশ্চিম বংগৰ স্থানীয় শৈলী আৰু কলিঙ্গ স্থাপত্য শৈলীৰ সংমিশ্ৰণত বিভিন্ন মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
মোগল শিল্পকলা
যদিও ভাৰতত ইছলামী বিজয় কেৱল দশম শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত হৈছিল, কিন্তু ললিত কলাৰ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত এই সময়ত কোনো মোগল সম্ৰাটৰ নাম জনা নাযায়। ১৫৫৫ চনত দিল্লী চুলতানত প্ৰতিষ্ঠাৰ সময়ত সম্ৰাট হুমায়ুনে তেওঁৰ লগত পাৰ্চী শ্বাহ তাহমাস্পৰ বিখ্যাত এটেলিয়াৰৰ দুজন শ্ৰেষ্ঠ চিত্ৰশিল্পী মীৰ চৈয়দ আলী আৰু আব্দুল আল-চামাদক লগত লৈ আহে। আকবৰৰ (১৫৫৬-১৬০৫) শাসনকালত ১৫৬০ ৰ দশকৰ মাজভাগত হামজানামা নিৰ্মাণৰ সময়ত ১৫৯০ ৰ দশকৰ মাজভাগলৈ চিত্ৰশিল্পীৰ সংখ্যা প্ৰায় ৩০ ৰ পৰা প্ৰায় ১৩০ লৈ বৃদ্ধি পাইছিল। বুৰঞ্জীবিদ আবুল ফজলৰ মতে, আকবৰে নিজেই এই শিল্পৰ কাম-কাজত সহযোগিতা আগবঢ়াইছিল। নিয়মীয়াকৈ তেওঁ চিত্ৰশিল্পীসকলক পৰীক্ষা কৰিছিল আৰু শ্ৰেষ্ঠসকলক পুৰস্কৃত কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত পাৰ্চী শিল্পীসকলে তেওঁলোকৰ অনন্য শৈলীক মোগল সাম্ৰাজ্যলৈ আনিবলৈ উৎসাহিত হৈছিল। শিল্প কলাৰ এই পাৰ্চী শৈলীৰ সৈতে স্থানীয় ভাৰতীয় উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে এক নতুন শৈলীৰ ৰূপ লৈছিল। এই সময়ৰ চিত্ৰসমূহত আকবৰৰ ৰাজ্যৰ জীৱন্ত ৰূপ প্ৰতিফলিত হোৱাৰ উপৰিও, পাৰ্চী মিনিয়েচাৰ আৰ্ট, ৰাজপুত চিত্ৰ শৈলী আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ পাহাৰীয়া শৈলীৰ সমাবেশ ঘটে। এই শৈলীয়ে বহু বছৰৰ পিছত ব্ৰিটিছ শাসনকালত তৈয়াৰ কৰা কোম্পানী-শৈলীৰ পানী ৰঙৰ চিত্ৰকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল।
আকবৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ জাহাংগীৰ (১৬০৫-১৬২৭) ৰাজ পাতত উঠে। তেওঁ অকবৰৰ দিনৰ সহযোগিতা মূলক কামৰ পৰিবৰ্তে প্ৰতিজন শিল্পীৰ শিল্প কলাক একক ৰূপত প্ৰতিফলিত কৰাত গুৰুত্ব দিয়ে। ইয়াৰ ফলশ্ৰুতিত বিষণ দাস, মনোহৰ দাস, আবু আল-হাচান, গোবৰ্ধন আদি শিল্পী সকলৰ নিজা শৈলীৰ উত্থান ঘটে। জাহাংগীৰে এই শিল্পী সকলৰ কামৰ পৰাই শিল্পীৰ পৰিচয় পৰ্যন্ত চিনাক্ত কৰিব পাৰিছিল। ৰজ্মনামা(হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰত পাৰ্চী অনুবাদ) আৰু জাহাংগীৰৰ সচিত্ৰ জীৱনী তুজুক-ই-জাহাংগীৰী তেওঁৰ শাসন কালত তেওঁৰ তত্ত্বাৱধানত লিখা হৈছিল। আনহাতে তাজমহলক জাহাংগীৰৰ উত্তৰাধিকাৰী চাহজাহান(১৬২৮-১৬৫৮)ৰ উল্লেখনীয় অৱদান বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ সময়ৰ চিত্ৰ শিল্প আৰু অধিক নিয়মমাফিক আছিল। তেওঁ পূৰ্বসূৰীৰ ব্যক্তিগত শিল্প শৈলীৰ প্ৰাধান্যৰ বিপৰীতে ৰাজ দৰবাৰৰ চিত্ৰণত গুৰুত্ব দিছিল। চাহজাহানৰ পিছতেই তেওঁৰ পুত্ৰ ঔৰংগজেৱ বলপূৰ্বক ভাৱে ৰাজপাটত উঠে। তেওঁ ১৬৮০ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ পূৰ্বসূৰীৰ মাজত যি সংগীত, চিত্ৰকলা আদিৰ চৰ্চা আছিল, সেইসমূহৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে। ৰাজ দৰবাৰৰ পৰা আঁতৰি এই চিত্ৰকলাৰ কিছু প্ৰভাৱ উত্তৰ ভাৰতৰ কোনো কোনো ৰাজ্যৰ ৰাজ-প্ৰসাদ, চহৰ আদিত বিয়পি পৰে। এই সময়চোৱাত বিভিন্ন স্থানীয় শিক্ষানুষ্ঠান আৰু শৈলীৰ মাজেৰে মহাকাব্যিক চিত্ৰণ আৰু হিন্দু ধাৰ্মিক পেইণ্টিঙৰ বিকাশ ঘটে। এইসমূহৰ ভিতৰত আছিল ৰাজপুত, পাহাৰী, ডেকান, কাঙৰা পেইণ্টিং আদি।
ব্ৰিটিছ যুগ (১৮৪১-১৯৪৭)
ভাৰতীয় শিল্প কলাৰ ওপৰত ব্ৰিটিছ ঔপনিবেশিক শাসনৰ বিশেষকৈ ১৯ শতিকাৰ সময়চোৱাত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰে। ভাৰতীয় পৌৰাণিক কলা আৰু শৈলী সমূহৰ গুৰুত্ব ক্ৰমে হ্ৰাস হ'বলৈ ধৰে, বিপৰীতে ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত শিল্পকলাৰ বিদ্যালয় আদিৰ জৰিয়তে পশ্চিমীয়া কলা শৈলীৰ গুৰুত্ব বাঢ়িবলৈ ধৰে। ১৮৫০ চনত চেন্নাইত প্ৰতিষ্ঠিত হয় ভাৰতৰ প্ৰথমখন চৰকাৰী ফাইন আৰ্ট কলেজ। ইউৰোপীয় লোকৰ দ্বাৰা প্ৰধান চহৰ সমূহত চিত্ৰকলাৰ কোম্পানী শৈলী সুলভ তথা প্ৰচলিত হৈ পৰিছিল। এই কাৰ্যত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীলৈ ভাৰতীয় শিল্পী সকলেও অৱদান আগবঢ়াই। এই শৈলীত মুখ্যতঃ পানী ৰঙৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, অৱশ্যে এই শৈলীৰ ওপৰত ভাৰতীয় মোগল চিত্ৰ শৈলীৰ প্ৰভাৱ বিদ্যমান। ১৮৫৮ চনলৈ ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভাৰতীয় প্ৰশাসনিয় কাম কাজ নিজৰ অধিনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ লগে লগে ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাৰ শিল্পকলাৰ কাম সমূহ আংশিক বা সম্পূৰ্ণ ৰূপে পশ্চিমীয়া শৈলী বা হাইব্ৰীড ইণ্ডো গঠিক শৈলীৰে সম্পূৰ্ণ হ'বলৈ ধৰে। এই সময়ৰ ইউৰোপীয় শৈলীৰ সৈতে ভাৰতীয় শিল্প পৰম্পৰাৰ সমন্বয় ৰাজা ৰবি বৰ্মাৰ শাৰী পিন্ধা মহিলাৰ তৈল চিত্ৰ সমূহত স্পষ্ট হয়।
বেংগল স্কুল অফ আৰ্ট
বেংগল স্কুল অফ আৰ্টক সাধাৰণতে বেংগল স্কুল নামেৰে জনা যায়। যি নেকি বংগ, স্পষ্ট ৰূপত কলিকতাৰ শান্তিনিকেতনত উৎপন্ন হোৱা কলা আন্দোলন আৰু ভাৰতীয় চিত্ৰকলাৰ শৈলীৰ প্ৰচাৰৰ নামান্তৰ আছিল আৰু ব্ৰিটিছ শাসনৰ কালচোৱাৰ ভিতৰতে, ২০ শতিকালৈকে এই শৈলী ভাৰত তথা ইয়াৰ ওচৰ চুবুৰীয়া অঞ্চল সমূহতো বিয়পি পৰে আৰু বিকাশ লাভ কৰে। আৰম্ভণিতে চিত্ৰাংকনৰ ভাৰতীয় শৈলী নামেৰে জনা গৈছিল। ই ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰবাদৰ সৈতে যুক্ত আছিল, এই ক্ষেত্ৰত নেতৃত্ব দিছিল অৱনীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে(১৮৭১-১৯৫১)। অৱশ্যে ভাৰতীয় এই শৈলীক ব্ৰিটিছ কলা প্ৰশাসক যেনে ই.বি হাভেল, চৰকাৰী আৰ্ট এণ্ড ক্ৰাফট্ কলকাতাৰ প্ৰিন্সিপালৰ দ্বাৰাও প্ৰচাৰ আৰু সমৰ্থন জনোৱা হৈছিল।
১৯০৫ চনলৈ স্বদেশী আন্দোলনে গতি লাভ কৰাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ভাৰতীয় শিল্পী সকলে কোম্পানীৰ ৰোমাণ্টিক চিত্ৰ শৈলী আৰু ৰাজা ৰবি বৰ্মা তথা তেওঁৰ অনুগামী সকলৰ চিত্ৰ শৈলী ত্যাগ কৰি ইংৰাজৰ দ্বাৰা দমিত ভাৰতীয় পৌৰাণিক শৈলীৰ পুনৰুদ্ধাত মনোনিবেশ কৰে। অৱনীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰক বেংগল স্কুল অফ আৰ্টৰ দ্বাৰা আধুনিক ভাৰতীয় চিত্ৰ কলাৰ শৈলী প্ৰৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত লোৱা নেতৃত্বৰ বাবে তেওঁক আধুনিক ভাৰতীয় চিত্ৰকলাৰ পিতৃ বুলিও কোৱা হয়। ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ আন আন শিল্পী যেনেঃ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ(১৮৬১-১৯৪১) আৰু গগনেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ(১৮৬৭-১৯৩৮)ৰ লগতে বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ নতুন শিল্পী যেনেঃ অমৃতা শ্বেৰ গিল(১৯১৩-১৯৪১) আদি শিল্পী সকলে পশ্চিমীয়া আভঁ-গাৰ্দ শৈলীক ভাৰতীয় শিল্প জগতত চিনাকি কৰোৱায়। অন্য বিভিন্ন শিল্পী যেনে যামিনী ৰয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত এছ.এইছ ৰাজা লোক শিল্পৰ দ্বাৰা উৎসাহিত হয়। ১৯৪৪ চনত কে'.চি.এছ পনিকৰে ভাৰতীয় শিল্পকলাত মাদ্ৰাছ আন্দোলনৰ সূচনা কৰে।
সমসাময়িক শিল্পকলা(১৯০০ খ্ৰীষ্টাব্দ-বৰ্তমান)
১৯৪৭ চনত ভাৰত ব্ৰিটিছ শাসনৰ পৰা স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পিছত ভাৰতীয় শিল্পী সকলে শিল্পৰ জগত খনলৈ এক নতুন ধাৰা কঢ়িয়াই আনে। ছয়জনীয়া শিল্পীৰ এটা গোট - কে এইচ আৰা, এছ কে বাক্ৰে, এইচ.এ. গাডে, এম.এফ. হুছেইন, এছ.এইচ. ৰাজা আৰু ফ্ৰান্সিছ নিউটন চুজাই - ঔপনিৱেশিক যুগৰ পিছৰ যুগত ভাৰতক প্ৰকাশ কৰাৰ নতুন উপায় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ ১৯৫২ চনত বোম্বাই প্ৰগ্ৰেছিভ আৰ্টিষ্টছ গ্ৰুপ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ১৯৫৬ চনত গোটটো ভংগ কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় কলাৰ প্ৰবাদ সলনি কৰাত এই শিল্পী সকলে অৰিহণা যোগায়। ১৯৫০ ৰ দশকত ভাৰতৰ প্ৰায় সকলো মুখ্য শিল্পী গোটটোৰ সৈতে জড়িত আছিল। এই সকলৰ ভিতৰত সুপৰিচিত সকল হৈছে বাল চাবদা, মনীষী দে, ভি এছ গাইটোণ্ডে, কৃষ্ণেন খান্না, ৰাম কুমাৰ, তৈয়ব মেহতা, কে জি সুব্ৰমন্যন, এ. ৰামচন্দ্ৰন, দেৱেন্দ্ৰ সিং, আকবৰ পদমচী,জন ৱিলকিন্স, হিম্মত শ্বাহ আৰু মনজিত বাৱা। বিশিষ্ট পাকিস্তানী আধুনিকতাবাদী শিল্পী ইছমাইল গুলগী, তেওঁ ইছলামিক কেলিগ্ৰাফীৰ দিশবোৰক এক বিমূৰ্ত অভিব্যক্তিবাদী (বা ভঙ্গীমূলক বিমূৰ্ততাবাদী) সংবেদনশীলতাৰ সৈতে একত্ৰিত কৰে। বিংশ শতিকাৰ শেষাৰ্ধত চিত্ৰাংকন আৰু ভাস্কৰ্য গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ আছিল, যদিও আগশাৰীৰ শিল্পীসকলৰ কামত তেওঁলোকে এক নতুনত্বৰ সংযোজন ঘটাই। উদাহৰণ স্বৰূপে- ভাৰতী দয়ালে পৰম্পৰাগত মিথিলা চিত্ৰকলাক সমসাময়িক ধৰণে প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাছনি কৰে আৰু নিজৰ কল্পনাৰ অনুশীলনৰ জৰিয়তে নিজৰ শৈলী সৃষ্টি কৰিছে। ভাৰতীয় কলাৰ বিষয়ে, ইংৰাজী আৰু স্থানীয় ভাৰতীয় ভাষাত আলোচনা বৃদ্ধিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কলা বিদ্যালয়সমূহত কলাৰ ধাৰণা সলনি কৰিছিল। পূৰ্বৰ তুলনাত ভাৰতীয় কলা অধিক স্বাধীন হৈ পৰে।
পৰম্পৰাগত শিল্প
ভাৰতত লোক আৰু জনজাতীয় কলাই বিভিন্ন মাধ্যম যেনে মৃৎশিল্প, চিত্ৰাংকন, ধাতুৰ কাম, কাগজ-কলা, গহনা, পুতলা, বয়ন আদিৰ জৰিয়তে বিকাশ লাভ কৰে। এই কলা কেৱল নান্দনিক বস্তু নহয়, এনে শিল্প কৰ্মৰ প্ৰকৃততে মানুহৰ জীৱনত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মহত্ত্ব আছে আৰু এই সমূহ নিৰ্দিষ্ট লোক সকলৰ বিশ্বাস আৰু ৰীতি-নীতিৰ সৈতে বান্ধ খাই আছে। এই সমূহৰ ভিতৰত ভাস্কৰ্য, মুখা (ৰীতি-নীতি আৰু অনুষ্ঠানত ব্যৱহৃত), চিত্ৰ, বস্ত্ৰ, বাঁহ-বেতৰ বস্তু, কুঁহিলা শিল্প, পাকঘৰৰ বস্তু, অস্ত্ৰ, আৰু মানৱ শৰীৰত প্ৰকাশিত (টেটু আৰু বিন্ধা) আদি হ'ব পাৰে। এনে শিল্প কৰ্মৰ এক গভীৰ সাংকেতিক অৰ্থ আছে যি কেৱল শিল্পৰ সৈতেই নহয়, সেই শিল্প প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহৃত সামগ্ৰী আৰু কৌশলবোৰৰ সৈতেও সংলগ্ন।
লোক কলাত ভ্ৰমণকাৰী যাযাবৰসকলৰ দৃশ্যমান অভিব্যক্তিও অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। ভাৰতীয় উপত্যকা আৰু উচ্চভূমি সমূহত বিভিন্ন সময়ত বসতি কৰা লোক সকলে তেওঁলোকৰ লগত বিভিন্ন স্থানৰ অভিজ্ঞতা আৰু স্মৃতি কঢ়িয়াই আনে। এই অভিজ্ঞতাই এনে শিল্পৰ উৎস। তেওঁলোকৰ কলা জীৱনৰ ক্ষণস্থায়ী আৰু গতিশীল আৰ্হিৰে গঠিত। কিছুমান লোককলাৰ উদাহৰণ হৈছে ৱাৰ্লী, মধুবনী কলা, মঞ্জুশা কলা, টিকুলি কলা, গণ্ড ইত্যাদি।
ভাস্কৰ্য
ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ প্ৰথম জ্ঞাত ভাস্কৰ্যটো হৈছে সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৩০০-১৭০০) পৰা অৰ্থাৎ আধুনিক পাকিস্তানৰ মহেঞ্জো-দাৰো আৰু হৰপ্পাৰ স্থানত পোৱা এটি বিখ্যাত সৰু ব্ৰঞ্জৰ পুৰুষ নৃত্যশিল্পী। অৱশ্যে ব্ৰঞ্জ আৰু শিলৰ এনে ভাস্কৰ্য, মৃৎশিল্পৰ মূৰ্ত্তি আৰু শিলৰ মোহৰৰ তুলনাত বিৰল। এনে ভাস্কৰ্য সমূহ বিশেষকৈ জীৱ-জন্তু বা দেৱতা আদি অতি সূক্ষ্মভাৱে গঢ়া হৈছিল। সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ পতনৰ পিছত বৌদ্ধ যুগলৈকে ভাস্কৰ্য, অভিলেখৰ দিশৰ পৰা সামান্য। এনেদৰে শিলত ভাৰতীয় স্মাৰক ভাস্কৰ্যৰ মহান পৰম্পৰা তুলনামূলকভাৱে পলমকৈ আৰম্ভ হোৱা দেখা যায়, ২৭০ ৰ পৰা ২৩২ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈ অশোকৰ ৰাজত্ব কালত তেওঁ ভাৰতৰ চাৰিওফালে নিৰ্মাণ কৰোৱা অশোক স্তম্ভসমূহৰ ছটা বৰ্তমানলৈ বৰ্তি আছে। বৃহৎ পৰিমাণৰ লাক্ষণিক ভাস্কৰ্য, বেছিভাগ প্ৰাৰম্ভিক বৌদ্ধ স্তূপ যেনেঃ সাঁচীৰ স্তূপ আদি পোৱা গৈছে। এইবোৰ সম্ভৱতঃ কাঠ ব্যৱহাৰ কৰি এটা পৰম্পৰাৰ পৰা বিকশিত হৈছিল। শেহতীয়া দশকবোৰৰ এই ঐতিহাসিক সময়ছোৱাত কেৰালাত, কাঠ ভাস্কৰ্য আৰু স্থাপত্যৰ মুখ্য মাধ্যম হৈ পৰিছিল।
উত্তৰ ভাৰতত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয়ৰ পৰা প্ৰথম শতিকাত, গান্ধাৰৰ গ্ৰেকো-বৌদ্ধ কলাৰ (বৰ্তমান দক্ষিণ আফগানিস্তান আৰু উত্তৰ পাকিস্তানৰ অংশ) ভাস্কৰ্যবোৰ অধিক স্পষ্ট, যি বুদ্ধৰ জীৱন আৰু শিক্ষাৰ খণ্ডবোৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। যদিও ভাৰতৰ এটা দীঘলীয়া ভাস্কৰ্য পৰম্পৰা আছিল আৰু সমৃদ্ধ মূৰ্তিবিদ্যাৰ নিপুণতা আছিল, বুদ্ধক এই সময়ৰ আগতে কেতিয়াও মানৱ ৰূপত প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হোৱা নাছিল। ইয়াৰ কাৰণ হ'ব পাৰে আধুনিক আফগানিস্তানৰ গান্ধাৰণ বৌদ্ধ ভাস্কৰ্যই গ্ৰীক আৰু পাৰ্চী শৈল্পিক প্ৰভাৱ প্ৰদৰ্শন কৰে। শৈল্পিকভাৱে, গান্ধাৰণ স্কুল অফ স্কালাপছাৰে ঢেউ খেলা চুলি, কান্ধ আৱৰি থকা চাদৰ, জোতা আৰু চেণ্ডেল, একেনথাছ পাতৰ সজ্জা আদিত অৰিহণা যোগাইছিল বুলি কোৱা হয়।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথমৰ পৰা তৃতীয় শতিকাৰ ভিতৰত মথুৰাৰ গুলপীয়া শিলৰ হিন্দু, জৈন আৰু বৌদ্ধ ভাস্কৰ্যই স্থানীয় ভাৰতীয় পৰম্পৰা আৰু গান্ধাৰৰ গ্ৰেকো-বৌদ্ধ কলাৰ জৰিয়তে প্ৰাপ্ত পাশ্চাত্য প্ৰভাৱ দুয়োটা প্ৰতিফলিত কৰিছিল, আৰু পৰৱৰ্তী ভাৰতীয় ধৰ্মীয় ভাস্কৰ্যৰ আধাৰ কাৰ্যকৰীভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই শৈলীটো গুপ্ত সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত ভাৰতৰ বেছিভাগ অঞ্চলত বিকশিত আৰু বিস্তাৰ হৈছিল (গ. 320-550) যি ভাৰতীয় ভাস্কৰ্যৰ বাবে এক "ধ্ৰুপদী" সময়, আৰু এই সময় চোৱাই পূৰ্বৰ ইলোৰাৰ গুহাবোৰৰ লগতে, এলিফেণ্ট গুহাবোৰকো সামৰি লৈছে। পিছলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ ভাস্কৰ্য প্ৰায় একচেটিয়াভাৱে ধাৰ্মিক, আৰু সাধাৰণতে ৰক্ষণশীল হৈ থাকে, প্ৰায়ে দেৱতাসকলৰ সৰল, সন্মুখলৈ মুখ কৰি থকা স্থিতিৰ ভংগীমালৈ ঘূৰি আহে, অৱশ্যে অপ্সৰা আৰু যক্ষীৰ আদি চৰিত্ৰ সমূহ প্ৰায়ে সংবেদনশীল ভাৱে বক্ৰ ভংগীমাৰ আছিল। এই কাৰুকাৰ্য সমূহ প্ৰায়ে অত্যন্ত বিতং ভাৱে ফুটাই তোলা হৈছিল। দক্ষিণ ভাৰতৰ চোল ৰাজবংশৰ (গ. ৮৫০-১২৫০) প্ৰসিদ্ধ লষ্ট ৱেক্স ব্ৰঞ্জ ভাস্কৰ্য সমূহ, শোভাযাত্ৰাত কঢ়িয়াই নিয়াৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, ইয়াৰ ভিতৰত নটৰাজ হিচাপে শিৱৰ প্ৰতিষ্ঠিত ৰূপ তথা পূৰ্বৰ পল্লৱ ৰাজবংশৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা মহাবলিপুৰমৰ বিশাল গ্ৰেনাইট কাৰুকাৰ্য সমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছে। চোল কাল চোৱা ভাস্কৰ্য আৰু ব্ৰঞ্জৰ বাবেও লক্ষণীয়। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন সংগ্ৰহালয় আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মন্দিৰসমূহত থকা নমুনাবোৰৰ ভিতৰত বিভিন্ন ৰূপত শিৱৰ বহুতো সূক্ষ্ম চিত্ৰ, বিষ্ণু আৰু তেওঁৰ পত্নী লক্ষ্মী, শিৱ আদি প্ৰধান।
দেৱাল চিত্ৰ
ভাৰতীয় ক্লিফ পেইণ্টিঙৰ পৰম্পৰা আৰু পদ্ধতি বহু বছৰ ধৰি লাহে লাহে বিকশিত হোৱা। প্ৰাগৈতিহাসিক সমলৰে এই চিত্ৰ কৰ্ম বিভিন্ন স্থানত উদ্ধাৰ হৈছে। মেচ'লিথিক কালৰ গুহা সমূহৰ ভিতৰত শিলত কটা ভাস্কৰ্যৰে সজ্জিত আৰু প্ৰাকৃতিক ভাৱে উপলব্ধ গুহা সমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ঐতিহাসিক কালতো এই সমূহৰ ব্যৱহাৰ বৰ্তি থাকে। দক্ষিণ মালভূমিৰ ওচৰৰ ভীমবেটকা প্ৰস্তৰক্ষেত্ৰত আবিষ্কাৰ হোৱা গুহা চিত্ৰ ভাৰতৰ সবাতোকৈ পুৰণা চিত্ৰ কৰ্মৰ উদাহৰণ। ভীমবেটকা প্ৰস্তৰক্ষেত্ৰ সম্পৰ্কে ইউনেস্কো অভিলেখনত কোৱা হৈছে যে "এই স্থানটি প্ৰাকৃতিক শিলাসমূহৰ মাজত প্ৰস্তৰ চিত্ৰকলাৰ এক অসাধাৰণ ভাণ্ডাৰ।" ইয়াত পাঁচটা প্ৰস্তৰক্ষেত্ৰৰ অংশত মেচ'লিথিক যুগৰপৰা ঐতিহাসিক যুগ পৰ্যন্ত চিত্ৰকলা ৰক্ষিত আছে। পাৰ্শ্বৱৰ্তী ২১টা অঞ্চলৰ লোক ঐতিহ্যত এই চিত্ৰকলাৰ প্ৰভাৱ সুস্পষ্ট। এই ক্ষেত্ৰসমূহ ১০০,০০০ খ্ৰী:পূ: ৰপৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ মধ্যৰৰ্তী বিভিন্ন সময়ত নিৰ্মিত হয়। প্ৰাচীনকালৰ চিকাৰী লোকসকলৰ অৰ্থনীতিৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত এই চিত্ৰকলাত মানুহ আৰু প্ৰকৃতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক প্ৰদৰ্শিত হৈছে। ২০০৩ চনত ইউনেস্কোয়ে ইয়াক এক অনন্য সাংস্কৃতিক সম্পত্তিৰূপে বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
ঐতিহাসিক কালৰ আটাইতকৈ পুৰণি ফ্ৰেস্কো সমূহ অজন্তাৰ গুহাত সংৰক্ষিত অৱস্থাত আছে। ইয়াৰে গুহা নং ১০ত প্ৰথম শতিকাৰ কিছুমান চিত্ৰ পোৱা গৈছে। আনহাতে অধিক প্ৰসিদ্ধ আৰু ডাঙৰ চিত্ৰ কৰ্ম কিছুমান পঞ্চম শতিকাৰ। জলবায়ুৰ প্ৰভাৱৰ পিছতো ভাৰতত ২০তকৈয়ো অধিক স্থানত ৮ৰ পৰা ১০ শতিকাৰ ভিতৰৰ বিভিন্ন গুহা চিত্ৰ কৰ্ম বৰ্তি আছে। এইসমূহ পূৰ্বৰ এনে চিত্ৰ কৰ্মৰ মাত্ৰ এক ক্ষুদ্ৰ অংশ। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগৰ প্ৰাৰম্ভিক কালৰ সকলোতকৈ মহত্ত্বপূৰ্ণ ফ্ৰেস্কো সমূহ অজন্তা, বাঘ, ইলোৰা আৰু চিত্তানবাছল গুহাত পোৱা যায়। যি সমূহ ৭-১০ শতিকাৰ শেষৰভাগৰ শিল্প কৰ্ম। এই চিত্ৰ কৰ্ম সমূহ কোনো প্ৰখ্যাত শিল্পীৰ দ্বাৰা সজ্জিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অংকন কৰোৱা হৈছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। অৱশ্যে প্ৰাৰম্ভিক নিৰপেক্ষ কোনো ৱাল পেইণ্টিং বৰ্তি থকাৰ প্ৰমাণ হোৱা নাযায়।
মিনিয়েচাৰ পেইণ্টিং
প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ আগৰ পৰা আঙুলিৰ মূৰত গণিব পৰাকৈ তেনেই কম সংখ্যক ভাৰতীয় মিনীয়েচাৰ পেইণ্টিংহে বৰ্তমানো জীয়াই আছে, আৰু ইয়াৰে কিছুমান পৰৱৰ্তী কেইটামান শতিকাৰ। এইসমূহৰ মাজত আছে বৌদ্ধ গ্ৰন্থৰ মিনিয়েচাৰ আৰু পিছলৈ সমতুল্য ভাৱে জৈন আৰু হিন্দু ধৰ্মীয় মিনিয়েচাৰ। এই চিত্ৰ কৰ্ম সমূহ ক্ষয়িষ্ণু মাধ্যম যেনেঃ সাঁচিপাত আদিত অংকন কৰা হৈছিল, যাৰ বাবেই এই চিত্ৰ কৰ্ম সমূহ বহুদিনলৈ বৰ্তি থাকিবলৈ অক্ষম হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।
মোগল সম্ৰাটৰ ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাত আমদানিকৃত পাৰ্চী মিনিয়েচাৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰাপ্ত শিল্পী আৰু ভাৰতীয় পুথি চিত্ৰ শৈলীৰ মিলিত প্ৰভাৱৰ দ্বাৰা ষোল্ল শতিকাৰ শেষৰ ফালে কাগজৰ মিনিয়েচাৰত মোগল চিত্ৰকলাই বিকাশ লাভ কৰে। এই শৈলীত নতুন কিছুমান উপাদানে এনে চিত্ৰক অধিক বাস্তৱিক ৰূপত উপস্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হয়, বিশেষকৈ প্ৰতিকৃতি, জীৱ-জন্তু, উদ্ভিদ আৰু ভৌতিক পৃথিৱীৰ অন্যান্য দিশবোৰৰ সংযোজন। ডেক্কান পেইণ্টিং প্ৰায় একে সময়তে দক্ষিণৰ ডেক্কান চুলতানেটচৰ ৰাজপ্ৰসাদ সমূহত বিকশিত হৈছিল।
মিনিয়েচাৰ, চিত্ৰিত কিতাপ বা মুৰাক্কাৰ বাবে কৰা একক কাম বা চিত্ৰকলা আৰু ইছলামিক কেলিগ্ৰাফীৰ এলবাম আছিল। এই শৈলী ক্ৰমান্বয়ে পৰৱৰ্তী দুটা শতিকাত কাগজৰ চিত্ৰ কলা হিচাপে প্ৰভাৱিত হৈ মুছলমান আৰু হিন্দু ৰাজকীয় অনুষ্ঠান সমূহত বিয়পি পৰে আৰু প্ৰায়ে "উপ-মোগল" বা আন কেইবাটাও আঞ্চলিক শৈলী যেনে ৰাজপুত চিত্ৰকলা, পাহাৰী চিত্ৰকলা, আৰু শেষত কোম্পানীৰ চিত্ৰকলা, ইউৰোপীয় কলাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত আৰু মুখ্যতঃ ব্ৰিটিছ ৰাজৰ লোকসকলৰ দ্বাৰা পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰা এক হাইব্ৰিড পানীৰঙৰ শৈলীত এই চিত্ৰ কলাই নতুন ৰূপত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। "পাহাৰী" ("পৰ্বত") অঞ্চলবোৰত কাংৰা পেইণ্টিং শৈলীৰ প্ৰভাৱ বেছি আছিল আৰু উনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ দশকবোৰলৈকে এই শৈলীয়ে বিকাশ লাভ কৰিছিল। উনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা চৰকাৰী কলা বিদ্যালয়ত প্ৰশিক্ষণ প্ৰাপ্ত ভাৰতীয় শিল্পীসকলে পশ্চিমীয়া শৈলীৰ ইজেল চিত্ৰসমূহ ক্ৰমান্বয়ে অংকন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।
অলংকাৰ
ভাৰতীয় উপমহাদেশীয় অঞ্চল সমূহত নীৰৱধি বিগত ৫,০০০ বছৰে অলংকাৰ শিল্পৰ চৰ্চা হৈ আহিছে। ভাৰত আৰু ইয়াৰ চুবুৰীয়া দেশ সমূহ মূল্যবান ৰত্নৰ ভাণ্ডাৰ স্বৰূপ। শাসক বৰ্গৰ অভূষণৰ বাবে পুৰণি কালৰে পৰা এই ৰত্নৰ ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। অলংকাৰ নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰা আদিম সভ্যতা সমূহৰ ভিতৰত সিন্ধু উপত্যকা উল্লেখযোগ্য বুলি কোৱা হয়। ভাৰতত পৌৰাণিক এনে অলংকাৰৰ অৱশেষ খুব কম পৰিমাণেহে পোৱা যায়। এনে অলংকাৰ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত পুৰণি দিনৰে পৰা সোণৰ ব্যৱহাৰ চৰ্চিত হৈ আহিছে। হীৰা খননৰ ইতিহাসত ভাৰতেই প্ৰথম দেশ আছিল বুলি কোৱা হয়। ষোল্ল শতিকাত মোগলে ভাৰতত নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। তেওঁলোকৰ দ্বাৰাই তেওঁলোকৰ গহনা নিৰ্মাণৰ জ্ঞান আৰু কলা ভাৰতীয় সকলৰ মাজত বিয়পি পৰে।
অন্যান্য সামগ্ৰী
শিল্পকলা সামগ্ৰীৰ তালিকাত কাঠ নিঃসন্দেহে অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল, কিন্তু ভাৰতীয় জলবায়ুত কাঠৰ স্থায়িত্ব বেছি দিনৰ বাবে সম্ভৱ নহয়। প্ৰাচীন কালৰে পৰা বিভিন্ন সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰাৰ বাবে কলা বা নিৰ্মাণত হাতীদাঁতক মূল্য দিয়া হয়। ধাৰ্মিক ধৰ্ম সমূহে যদিও হাতীদাঁত বা হাড়ৰ দৰে প্ৰাণীৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা জৈৱিক সামগ্ৰীক শিল্পকলাত বিশেষ স্থান নিদিলেওঁ এনে সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰৰ বৌদ্ধ ধৰ্মত বিদ্যমান, যেনে বেগ্ৰাম হাতীদাঁতৰ শিল্প। বহুতো ভাৰতীয় নিৰ্মাণ আফগানিস্তানত পোৱা যায়। মুছলমান সমাজত এই শিল্পজাত সামগ্ৰীৰ অধিক প্ৰচলন দেখা যায়।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংস্কৃতি
জলপ্ৰপাত
জলপ্ৰপাত হৈছে এক মনোমোহা প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা যাৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে ঠেক ঢাল বা শিলৰ ওপৰেৰে ওখ ঠাইৰ পৰা নিম্ন বিন্দুলৈ পানীৰ ঢৌ তললৈ নামি অহাৰ মহিমাময় আৰু মন্ত্ৰমুগ্ধকৰ দৃশ্য। জলপ্ৰপাতৰ নিৰ্মল সৌন্দৰ্য্য আৰু বিস্ময়কৰ উপস্থিতিয়ে যুগ যুগ ধৰি মানুহৰ হৃদয় আৰু মনক মোহিত কৰি আহিছে। এই প্ৰাকৃতিক আশ্চৰ্য্যসমূহ বিশ্বৰ বিভিন্ন স্থানত পোৱা যায়, প্ৰত্যেকৰে আকৃতি, আকাৰ আৰু শক্তিৰ দিশত অনন্য, যাৰ বাবে ইয়াক পৰ্যটকৰ বাবে জনপ্ৰিয় গন্তব্যস্থান আৰু প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলৰ বাবে প্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে পৰিগণিত কৰা হৈছে। এটা ৰূপৱতী নৃত্যত পানী তললৈ নামি অহা দৃশ্য আৰু শব্দই প্ৰকৃতিৰ শক্তি আৰু ভৱিষ্যৎৰ প্ৰতি শান্তি, বিস্ময় আৰু শ্ৰদ্ধাৰ অনুভূতি জগাই তোলে। জলপ্ৰপাতবোৰ নিস্তব্ধ সৌন্দৰ্য্যৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছে, যিয়ে মানুহক গতিশীল পানীৰ তেওঁলোকৰ উশাহ লোৱাৰ দৰে প্ৰদৰ্শনৰ সাক্ষী হ’বলৈ আকৰ্ষণ কৰিছে। ৰসাল অৰণ্যৰ গভীৰতাত সোমাই থকা দূৰৈৰ লুকাই থকা ৰত্নৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বিশ্ববিখ্যাত ল্যাণ্ডমাৰ্কত পৰিণত হোৱা আইকনিক জলপ্ৰপাতলৈকে জলপ্ৰপাতবোৰে মানুহৰ কল্পনাত সদায় এক বিশেষ স্থান দখল কৰি আহিছে, আমাৰ ইন্দ্ৰিয়বোৰক মোহিত কৰি ৰাখিছে আৰু প্ৰাকৃতিক জগতখনে আগবঢ়োৱা ভয়ংকৰ আশ্চৰ্য্যবোৰৰ কথা সোঁৱৰাই দিছে।
গঠন
জলপ্ৰপাত মূলতঃ লাখ লাখ বছৰ ধৰি পৃথিৱীৰ ভূ-প্ৰকৃতি গঢ় দিয়া ভূতাত্ত্বিক প্ৰক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা গঠিত। কোনো নদী বা নদীৰ তলৰ শিলৰ গঠনৰ পৰিৱৰ্তনৰ সন্মুখীন হ’লে এইবোৰ হয়। চূণশিল বা গ্ৰেনাইটৰ দৰে অধিক প্ৰতিৰোধী শিলৰ স্তৰৰ উপস্থিতিয়ে পানীয়ে ইয়াৰ তলৰ কোমল শিলৰ স্তৰবোৰ খহাই পেলোৱাৰ লগে লগে উলম্ব টোপাল বা ধাৰাবাহিক ধাৰাবাহিকতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। সময়ৰ লগে লগে পানীৰ অবিৰত প্ৰবাহে জলপ্ৰপাতটো আৰু অধিক গভীৰ আৰু বহল কৰি চাৰিওফালৰ ভূখণ্ডটোক ভাস্কৰ্য্য ৰূপত ৰূপায়ণ কৰে।
বৈশিষ্ট্য
জলপ্ৰপাতৰ আকাৰ, উচ্চতা আৰু প্ৰস্থৰ ভিন্নতা থাকে। কিছুমান সৰু আৰু সূক্ষ্ম, আনহাতে কিছুমান বিশাল আৰু শক্তিশালী। জলপ্ৰপাত এটাৰ উচ্চতা নিৰ্ণয় কৰা হয় পানীৰ শিখৰৰ পৰা গুৰিলৈকে কিমান উলম্ব দূৰত্বত পৰে। বিখ্যাত উদাহৰণ হ’ল ভেনিজুৱেলাৰ এঞ্জেল জলপ্ৰপাত, যিটো ৯৭৯ মিটাৰ (৩,২১২ ফুট)ৰ আচৰিত ধৰণৰ উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু আফ্ৰিকাৰ ভিক্টোৰিয়া জলপ্ৰপাত, যিটো প্ৰায় ১,৭০০ মিটাৰ (৫,৬০০ ফুট) প্ৰস্থত বিস্তৃত। জলপ্ৰপাতৰ গড় প্ৰবাহৰ হাৰ অৰিহণা যোগোৱা নদী বা নদীৰ আকাৰ, বৰষুণৰ ধৰণ, আৰু সেই অঞ্চলৰ ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য আদি কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।
পৰিৱেশ তন্ত্ৰ
জলপ্ৰপাতে অনন্য পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সৃষ্টি কৰে আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ বাবে বাসস্থান প্ৰদান কৰে। ডুব যোৱা পানীৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা কুঁৱলীই প্ৰায়ে আৰ্দ্ৰ পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত ফাৰ্ণ, শৈবাল আৰু অন্যান্য আৰ্দ্ৰতাপ্ৰেমী উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত উৎসাহিত হয়। ইয়াৰ উপৰিও জলপ্ৰপাতৰ গুৰিৰ অশান্ত পানীয়ে কিছুমান মাছৰ প্ৰজাতিৰ, যেনে ছালমনৰ বাবে নিজৰ ওপৰৰ প্ৰব্ৰজনৰ পথত চলাচল কৰিবলৈ অনুকূল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰে।
সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্য
ইতিহাসৰ বুকুত জলপ্ৰপাতে বহু সমাজৰ বাবে সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্য্য অৰ্জন কৰি আহিছে। প্ৰায়ে এইবোৰক পবিত্ৰ স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়, যিবোৰ মিথ, কিংবদন্তি, লোককথাৰ সৈতে জড়িত। জলপ্ৰপাতে এনে শিল্পী, লেখক, কবিসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰিছে যিসকলে নিজৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু প্ৰতীকীতাক নিজৰ ৰচনাত ধৰি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। তদুপৰি জলপ্ৰপাতসমূহ জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলীত পৰিণত হৈছে, ইয়াৰ ভৱিষ্যৎ আৰু নিশ্চিন্ততা অনুভৱ কৰিব বিচৰা বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীক আকৰ্ষণ কৰিছে।
সংৰক্ষণ আৰু পৰ্যটন
জলপ্ৰপাতৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্য আৰু পৰিৱেশগত ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। বহুতো জলপ্ৰপাত ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বা নিৰ্দিষ্ট সংৰক্ষণ অঞ্চলৰ ভিতৰত সুৰক্ষিত কৰি ৰখা হয় যাতে ইয়াৰ দীৰ্ঘম্যাদী বহনক্ষমতা নিশ্চিত হয়। মানুহৰ প্ৰভাৱ সীমিত কৰিবলৈ আৰু জলপ্ৰপাতটোৰ চাৰিওফালে থকা সূক্ষ্ম পৰিৱেশ তন্ত্ৰ বজাই ৰাখিবলৈ কঠোৰ নিয়ম জাৰি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ উপৰিও পৰিৱেশৰ পদাংক কম কৰিবলৈ আৰু এই প্ৰাকৃতিক আশ্চৰ্য্যৰ সৈতে জড়িত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণ কৰিবলৈ দায়িত্বশীল পৰ্যটন পদ্ধতিক উৎসাহিত কৰা হয়।
বাহ্যিক সংযোগ
* শ্ৰেণী:পৰ্যটন শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী
গায়ত্ৰী
গায়ত্ৰী (সংস্কৃত: गायत्री) হৈছে বৈদিক গ্ৰন্থৰ এটা জনপ্ৰিয় স্তুতিগীত “গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ”ৰ এক ব্যক্তিকৃত ৰূপ। তেওঁক সাবিত্ৰী আৰু বেদমাতা (বেদৰ মাতৃ) বুলিও কোৱা হয়। গায়ত্ৰীক প্ৰায়ে বেদৰ সৌৰ দেৱতা সাবিত্ৰৰ সৈতেও সম্পৰ্কিত কৰা হয়। স্কন্দ পুৰাণৰ দৰে কিছুমান গ্ৰন্থৰ মতে, গায়ত্ৰী হৈছে সৰস্বতী বা তেওঁৰ ৰূপৰেই অন্য এক নাম আৰু ভগৱান ব্ৰহ্মাৰ সহধৰ্মিনী। আনহাতে, শৈৱ শাস্ত্ৰসমূহৰ মতে পাঁচটা মূৰ আৰু দহখন হাতৰ সৈতে সৰ্বোচ্চ ৰূপ ধাৰণ কৰা মহাগায়ত্ৰী হৈছে শিৱৰ সহধৰ্মিনী।
গায়ত্ৰী দেৱীৰ সাধনাৰ বাবে গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰা হয়। গায়ত্ৰী মন্ত্ৰটো তলত দিয়া ধৰণৰ:
বিকাশ
গায়ত্ৰী শব্দটো প্ৰথম ২৪টা শব্দাংশৰে গঠিত ঋগ বেদৰ এটা শ্লোকত প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল। গায়ত্ৰী শব্দই বিশেষকৈ, গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ আৰু সেই মন্ত্ৰৰ ব্যক্তিকৃত ৰূপ গায়ত্ৰী দেৱীক বুজায়। পণ্ডিতসকলে গায়ত্ৰীক বৈদিক সৌৰ দেৱতা সাবিত্ৰী আৰু সাবিত্ৰৰ সমাৰ্থক হিচাপে গায়ত্ৰাৰ স্ত্ৰীলিংগ বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। অৱশ্যে, এই গায়ত্ৰী মন্ত্ৰ কেতিয়া এগৰাকী দেৱী হিচাপে ব্যক্তিৰূপলৈ ৰূপান্তৰ হৈছিল সেয়া এতিয়াও জ্ঞাত নহয়।
পুৰাণৰ মতে গায়ত্ৰী এগৰাকী অভিৰা জাতিৰ ছোৱালী আছিল। তেওঁ পুষ্কৰত অনুষ্ঠিত কৰা যজ্ঞত ব্ৰহ্মাক সহায় কৰিছিল।  যুগ যুগ ধৰি বিভিন্ন অঞ্চলৰ বিভিন্ন উৎসত গায়ত্ৰী দেৱীৰ ব্যক্তিৰূপ বিকাশ সম্পৰ্কে ভিন্ন ভিন্ন বৰ্ণনা পোৱা গৈছে।
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া বা ব্ৰাহ্মণবাৰিয়া (Brahmanbaria, ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া) হৈছে বাংলাদেশৰ চিটাগং বিভাগৰ এখন চহৰ। ই ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জিলা আৰু ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া সদৰ উপজিলাৰ সদৰ ঠাই। কুমিল্লাৰ পিছতে ই পূব বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম চহৰ। ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া বাংলাদেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি পৌৰসভাসমূহৰ ভিতৰত এটা আৰু ই ১৭৬৯ চনত স্থাপিত হৈছিল। ১৯৮৪ চনত ব্ৰাহ্মণবাড়িয়াক জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ২০২০ চনৰ হিচাপ অনুসৰি, ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া চহৰত ২,৬৮,৬৩৬জন লোক বাস কৰে। চহৰখন ১৯৮৪ চনলৈকে বৃহত্তৰ কমিল্লা জিলাৰ এটা অংশ আছিল। ই বাংলাদেশৰ ১৭ তম বৃহত্তম চহৰ।
গায়ত্ৰী
বিৱৰণ
কৃষ্ণ যজুৰ্বেদৰ মহানাৰায়ণ উপনিষদত বৰ্ণনা কৰা মতে, গায়ত্ৰী বগা বৰ্ণৰ (সংস্কৃত: श्वेतवर्णा), বিশ্বামিত্ৰ ঋষিৰ গোত্ৰৰ (সংস্কৃত: सान्ख्यायनस गोत्रा), ২৪টা আখৰেৰে গঠিত (সংস্কৃত: चतुर्विंशत्यक्षरा), তিনিটা ভৰিৰ (সংস্কৃত: त्रिपदा), ছয় উদৰবিশিষ্ট (সংস্কৃত: षट्कुक्षिः), পাঁচটা মূৰথকা (সংস্কৃত: पञ्चशीर्षः) আৰু দ্বিজৰ উপনয়নত ব্যৱহাৰ কৰা হয় (সংস্কৃত: সংস্কৃত: उपनयने विनियोगः)।
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া
ইতিহাস
বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে ১৯৭১ চনৰ বাংলাদেশৰ মুক্তি যুদ্ধৰ সময়ত, যেতিয়া পাকিস্তান সেনাৰ পৰিকল্পনাকাৰী সকলে ভৱিষ্যতবাণী কৰিছিল যে মুক্তি বাহিনী আৰু ভাৰতীয় সেনাক লৈ গঠিত যুটীয়া বাহিনী আখাউৰা-ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া অক্ষৰ সৈতে পূবত ইয়াৰ মূল আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰিব, এই অঞ্চলটো কভাৰ কৰিবলৈ ইয়াৰ কোনো ব্ৰিগেড উপলব্ধ নাছিল, আৰু পাকিস্তান সেনাই মাইমেনসিঙত ২৭ তম ব্ৰিগেডৰ দুটা বেটেলিয়ন ৰক্ষা কৰি মাইমেনসিঙৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে মাইমেনসিঙলৈ ইয়াৰ ২৭ তম ব্ৰিগেড স্থানান্তৰ কৰিছিল। ১৯৭১ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত পাকিস্তান সেনাৰ ৯৩,০০০ সৈন্যই মুক্তি বাহিনী আৰু ভাৰতীয় সেনাৰ ওচৰত চৰ্তহীনভাৱে আত্মসমৰ্পণ কৰে। এই দিনটো আৰু অনুষ্ঠানটো বাংলাদেশৰ বিজয় দিৱস (বাংলা: বিজয় দিবস) আৰু ভাৰতত ৱিজয় দিৱস হিচাপে স্মৰণ কৰা হয়।
গায়ত্ৰী
বিৱৰণ
“তৈত্তিৰিয়া সন্ধ্যা ভাষ্যম (Taittiriya Sandhya Bhashyam)”ত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, গায়ত্ৰীৰ তিনি পদে বেদৰ প্ৰথম তিনিখন ঋক, যজু আৰু সামবেদক বুজাই। ছয়টা উদৰে উৰ্দ্ধ আৰু অধঃৰ লগতে ৪টা মুখ্য দিশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। পাঁচটা মুৰে বেদাঙ্গ বা উপনিষদৰ ভিতৰত ৫খন বেদাঙ্গ ক্ৰমে ব্যাকৰণ, শিক্ষা, কল্প, নিৰুক্ত আৰু জ্যোতিষক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
গায়ত্ৰী জয়ন্তী
এবাৰ মা আদিশক্তিয়ে ভেত্ৰাসুৰক হত্যা কৰিবলৈ গায়ত্ৰীৰ ৰূপ লৈছিল। সেই ঘটনাটোৰ সোঁৱৰণতেই গায়ত্ৰী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা হয়। ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত দুটা ভিন্ন তাৰিখত গায়ত্ৰী জয়ন্তী পালন কৰা হয়। ইয়াৰে এটা শাওণ মাহৰ পূৰ্ণিমাত আৰু আনটো জেঠ চন্দ্ৰ মাহৰ শুক্ল পক্ষৰ একাদশীত আৰু সাধাৰণতে গংগা দশেৰাৰ পিছদিনা পালন কৰা হয়।
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া
ভূগোল আৰু জলবায়ু
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া বাংলাদেশৰ পূব-মধ্য অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ ওচৰৰ চহৰবোৰ হৈছে ঢাকা, কুমিল্লা, নাৰায়ণগঞ্জ। এই চহৰখন তিতাছ নদীৰ পাৰত আছে। মেঘনা নদীও ব্ৰাহ্মণবাড়িয়াৰ পশ্চিমে বৈ গৈছে।
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়াত ক্ৰান্তীয় তিতা আৰু শুকান বতৰ আছে।
উল্লেখযোগ্য বাসিন্দা
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া চহৰখনে জাকিয়া বাৰী মম, তাচনোভা হক এলভিনৰ দৰে অভিনেত্ৰীৰ জন্ম দিছে। এই চহৰৰ আলমগীৰ বাংলাদেশ চলচ্চিত্ৰৰ চিৰসেউজ অভিনেতা। ৮০-ৰ দশকৰ মাজভাগত অভিনয় আৰম্ভ কৰাৰ পিছত তেওঁ এতিয়াও অভিনয় কৰি আছে। ব্ৰাহ্মণবাড়িয়াত আল মাহমুদ, ক্ৰিকেটাৰ মহম্মদ আশ্ৰাফুল, আব্দুল কাদিৰ আৰু চয়দ চামছুল হকৰ দৰে আন কেইজনমান কবি আছে। নৱাব চয়দ চামছুল হুডা মুছলিম লীগৰ নেতা আছিল। আলি আজম (ৰাজনীতিবিদ) আৱামী লীগৰ এজন নেতা আছিল। চাকিল আহমেদ সীমান্ত ৰক্ষী বাহিনীৰ সঞ্চালক প্ৰধান আছিল। তেওঁ বাংলাদেশৰ সীমান্ত যথেষ্ট সুৰক্ষিত কৰিছিল।
গায়ত্ৰী
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম শ্ৰেণী:শিৱৰ সহধৰ্মিণী
ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া
গেলেৰী
thumb|ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া চহৰৰ কান্দিপাৰাৰ ওচৰত টি এ ৰোড thumb|টি এ ৰোড, ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ নগৰ-মহানগৰ শ্ৰেণী:ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া জিলা
মগহৰ
কিংবদন্তি
মগহৰৰ আমী নদী এসময়ত অভিশপ্ত হৈ শুকাই গৈছিল। কবীৰ চাহাবৰ আশীৰ্বাদ ও নিৰ্দেশ মৰ্মে আমী নদী পানীৰে উপচি পৰে যি আজিও বিদ্যমান। কবীৰ চাহাব কাশীত বাস কৰিছিল। ১২০বছৰ কাশীত বাস কৰাৰ পিছত নকলী ধাৰ্মিক গুৰুৱে প্ৰচাৰ কৰা তৎকালীন ভুল বিশ্বাস (মগহৰত শৰীৰ ত্যাগ কৰিলে নৰকলৈ আৰু কাশীত শৰীৰ ত্যাগ কৰিলে স্বৰ্গলৈ যায় বোলা কথা ) ক প্ৰত্যাহ্বান জনাবলৈ কবীৰ চাহাব মগহৰলৈ গৈছিল। তেওঁ কৈছিল যিকোনো ঠাইতে নাথাকক সকলোৱে নিজৰ কৰ্মৰ ভিত্তিত স্বৰ্গ বা নৰক পায়। ভাল কাম কৰাজনে স্বৰ্গ আৰু বেয়া, নিকৃষ্ট কাম কৰাজনে নৰক ভোগ কৰে, য'তেই মৃত্যুবৰণ কৰিলেও তেওঁ দুখ হে পাব। সেই সময়ত কাশীৰ হিন্দু ৰজা বীৰ সিং বাঘেল আৰু মগহৰ ৰাজ্যৰ মুছলমান নবাব বিজলী খান পাঠান দুয়োজনেই আছিল কবীৰৰ প্ৰিয় শিষ্য। বিজলী খান পাঠানে কবীৰ চাহাবৰ পৰা নাম উপদেশ লৈ নিজৰ ৰাজ্যত মাংস খোৱা বন্ধ কৰি দিছিল। ঠিক সেইদৰে বীৰ সিং বাঘেলে কবীৰ চাহাবৰ সকলো কথা বিশ্বাস কৰিছিল। কবীৰ চাহাবে যেতিয়া কাশীৰ পৰা মগহৰলৈ ৰাওনা হয়, তেতিয়া বীৰ সিং বাঘেলে সৈন্যবাহিনীৰ সৈতে গৈছিল। তেওঁ সিদ্ধান্ত ল’লে যে কবীৰ চাহাবে শৰীৰ এৰি যোৱাৰ পিছত তেওঁৰ শৰীৰটো কাশীলৈ আনি হিন্দু ৰীতি-নীতি অনুসৰি শেষ ৰীতি-নীতি কৰিব। যদি মুছলমানে সন্মতি নিদিয়ে যুদ্ধ কৰি নিজৰ মৃতদেহ ঘূৰাই আনিব। কিন্তু কবীৰ চাহাব যেতিয়া মগহৰৰ পৰা সোঁশৰীৰে নিজ ধাম সৎলোকলৈ গুচি যায়। তেওঁ শোৱা চাদৰৰ ওপৰত তেওঁৰ শৰীৰৰ আকাৰত ফুল পোৱা গৈছিল। তেওঁৰ অনুগামী হিন্দু আৰু মুছলমান সকলে কবীৰ চাহাবৰ আকাশবাণীৰ আদেশ মতে সেই ফুল সমানে সমানে ভগাই ললে আৰু মগহৰত ১০০ ফুটৰ ব্যৱধানত দুখন স্মাৰক( হিন্দুৰ মন্দিৰ আৰু মুছলমানৰ মজাৰ) নিৰ্মাণ কৰিলে। উল্লেখযোগ্য যে দুয়োখন স্মাৰকৰ প্ৰৱেশ দ্বাৰ এখনেই যিয়ে আজিও হিন্দু মুছলিম মিলাপ্ৰীতিৰ যথাৰ্থ সাক্ষ্য বহন কৰি আহিছে। কবীৰ চাহাবে আজিৰ পৰা ৫০৫ বছৰ পূৰ্বে মগহৰৰ পৰা সশৰীৰে সত্যলোক গৈ দুয়ো ধৰ্মৰ শত্ৰুতাৰ ভাৱ সমাপ্ত কৰিলে।
মগহৰ হাউলী( বৰ্তমান জিলা কবীৰ নগৰ, উত্তৰপ্ৰদেশ) ত আজিও  প্ৰমাণ বিদ্যমান আছে যে  কবীৰ পৰমেশ্বৰ মাঘ মাহত শুক্ল পক্ষ ,তিথি একাদশী, বিক্ৰমাব্দ ১৫৭৫ ( ১৫১৮ চন) ত সশৰীৰে সত্যলোক যাওঁতে কবীৰ পৰমেশ্বৰৰ শৰীৰৰ স্থানত সুগন্ধিত ফুল পোৱা গৈছিল।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:নগৰ-মহানগৰ শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশ
গীত গোবিন্দ
অনুবাদ
thumb|345x345px|পৰলাখেমুণ্ডিৰ মধ্যযুগীয় ওড়ীসী সংগীতজ্ঞ-কবি গোপালক্ৰুস্না পট্টনায়কৰ দ্বাৰা জয়দেৱৰ গীতাগোবিন্দৰ পাণ্ডুলিপি ৰচনাটো বেছিভাগ আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু বহুতো ইউৰোপীয় ভাষালৈ অনুবাদ কৰা হৈছে। প্ৰথম ইংৰাজী অনুবাদ ভান ডালবাৰ্গৰ সংস্কৰণটো উইলিয়াম জোন্সৰ ১৭৯২ চনত কলিকতাৰ এছিয়াটিক চছাইটিত প্ৰকাশিত ইংৰাজী অনুবাদৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। জাৰ্মান কবি ফ্ৰিড্ৰিক ৰুকাৰ্টৰ এটা শ্লোক অনুবাদ ১৮২৯ চনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল আৰু ১৮৩৭ চনত চি.লাছেনৰ সম্পাদিত সংস্কৃত আৰু লেটিন অনুবাদ অনুসৰি সংশোধিত কৰা হৈছিল। দেৱনাগৰী লিপিৰ পেৰিছৰ গুইমেট সংগ্ৰহালয়ত কৃষ্ণ আৰু ৰাধাৰ মাজৰ প্ৰেমৰ বৰ্ণনা কৰা আন এটা পাণ্ডুলিপিও আছে। এই সংস্কৰণটো ১৮০৮ চনত কলিকতাত পাণ্ডুলিপিৰ অনুকৰণত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, ১৯৯১ চনত সংগ্ৰহালয়ত সম্পাদন কৰা বৰ্তমানৰ বাইণ্ডিংয়ে ইয়াৰ মূল ৰূপৰ অতি বিশ্বাসী প্ৰতিলিপি গঠন কৰে।
উল্লেখযোগ্য ইংৰাজী অনুবাদ সমূহ হৈছে: এডউইন আৰ্নল্ডৰ The Indian Song of Songs (1875); জৰ্জ কেট আৰু হেৰল্ড পেইৰিছৰ Sri Jayadevas Gita Govinda: The loves of Krisna and Radha (Bombay 1940) এছ লক্ষ্মীনৰসিংহ শাস্ত্ৰীৰ The Gita Govinda of Jayadeva, Madras, 1956; ডানকান গ্ৰীণলীৰ Theosophical rendering The Song of the Divine, Madras, 1962; মনিকা বৰ্মাৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত The Gita Govinda of Jayadeva published by Writer's Workshop, Calcutta, 1968; বাৰবাৰা ষ্টলাৰ মিলাৰৰ Jayadeva's Gitagovinda : Love song of the Dark Lord published by Oxford University Press, Delhi,1978; লী চিগেলৰ Gitagovinda: Love Songs of Radha and Krishna published in the Clay Sanskrit series. thumb|300x300px| কৃষ্ণৰ দ্বাৰা ৰাস লীলা, বৃন্দাবনত
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম গ্ৰন্থ
চৰিত তোলা
চৰিত তোলা (Charit Tola) অসমৰ কোনো কোনো সত্ৰত প্ৰচলিত মহাপুৰুষীয়া নাম-ধৰ্মৰ এক আধ্যাত্মিক প্ৰথা৷ এই প্ৰথাত শংকৰদেৱ-মাধবদেৱ আৰু আন আন আতা-আতৈ-সন্ত-মহন্তসকলৰ জীৱনী কথাৰ মাজেৰে স্মৰণ কৰা হয়৷ “কোনো কোনো সম্প্ৰদায়ৰ মূল গুৰুৰ তিৰোধানৰ অন্তত সেই সম্প্ৰদায়ৰ নৱ-নিয়োজিত গুৰুৱে প্ৰাত্যহিক কৃত্য সম্পন্ন কৰাৰ অন্তত নিজ গুৰুৰ সোঁৱৰণত তেওঁৰ(গুৰুৰ) জীৱন-বৃত্ত অতিমানৱীয় সমল সম্পৃক্ত কৰি বৰ্ণনা কৰিছিল৷ এইদৰে বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোষ্ঠীৰ মাজত নিজ নিজ গুৰুৰ সোঁৱৰণত চৰিত-বৰ্ণন পৰম্পৰাৰ নামেই চৰিত-তোলা৷’’ অসমৰ কোনো কোনো সত্ৰত “সত্ৰাধিকাৰৰ বাহা’’ত দুজনা গুৰু আৰু বদুলা আতাৰ চৰিত পাঠ কৰাৰ ব্যৱস্থা আছে৷ চৰিত তুলিবৰ বাবে বক্তা বুঢ়া ভকতজনে চৰিতৰ এটা অংশ মুখস্থ কৰি লয় আৰু প্ৰায় ১০-১৫ মিনিটমান সময় চৰিত তোলে৷ সুন্দৰীদিয়া সত্ৰত মাঘ মাহৰ প্ৰথম দিনা “ঘাট সেৱা’’ নামে এটি উৎসৱ পালন কৰে৷ সেইদিনা সত্ৰৰ আইসকলে মূল কীৰ্তনঘৰৰ পৰা ঘোষা-পদ গাই পদব্ৰজে কলয়া গংগাত হাত-মুখ পাখালি পাৰৰ মাটিৰে কপালত ফোঁট লৈ প্ৰসাদ বিতৰণ কৰে৷ এই ঘাট-সেৱা উৎসৱৰ দিনা ৰাতি গুৰুদুজনাৰ স্মৃতি সুঁৱৰি “চৰিত-তোলা’’ হয়৷ চৰিতপুথিবোৰৰ লিপিবদ্ধ ৰূপ এনে “চৰিত-তোলা’’ প্ৰথাৰ পৰাই উদ্ভূত৷ “গুৰু-বৰ্ণনা’’ নামৰ পদবন্ধে ৰচনা কৰা চৰিত-পুথিৰ ৰচয়িতা অনিৰুদ্ধ দাসে তেওঁৰ ৰচনাৰ অনুপ্ৰেৰণা এই চৰিত-তোলা প্ৰথাৰ পৰাই পাইছিল বুলি স্বীকাৰো কৰিছে;
শংকৰদেৱৰ সময়ত ভগৱন্ত চৰিত্ৰ-কীৰ্তন কৰা হৈছিল৷ পিছত শংকৰদেৱৰ প্ৰয়াণৰ পিছত মাধবদেৱে পোনতে গুৰুজনাৰ চৰিত-বৰ্ণন প্ৰথা আৰম্ভ কৰে৷ “তেহে শ্ৰীমাধদেএ গুৰুবাক্য শিৰে ধৰি গুৰুজনাৰ সদাসৰ্ব্বদা চৰিত্ৰ কীৰ্ত্তন কৰিচিল : আতৈসৱে শ্ৰৱণ কৰে৷’’
সুন্দৰীদিয়া সত্ৰৰ চৰিত তোলা
সুন্দৰীদিয়া সত্ৰত মাঘৰ বৰ-দোমাহীৰ দিনা “চৰিত-তোলা’’ৰ আৰম্ভণি হয়; সেইদিনা আইসকলে কলয়া-গংগালৈ গৈ “ঘাটসেৱা’’ কৰে আৰু প্ৰসাদ বিতৰণ কৰি সন্ধিয়ালৈ ভকতসকলৰ দ্বাৰা চৰিত তোলা হয়৷ ইয়াৰ পিছত সত্ৰৰ “বুঢ়াভকত’’ৰ বাহাত ব’হাগ বিহুলৈ নিয়মীয়াকৈ চৰিত তোলা হয়৷ ব’হাগৰ পাঁচ-দোমাহীৰ দিনা বুঢ়াভকতৰ বাহাত চৰিত শুনাৰ পিছত বীৰনাম গাই সত্ৰৰ মূল কীৰ্তনঘৰত ৰাতিৰ প্ৰসঙ্গত ভাগ লয় আৰু তাৰ পিছত কলয়া গংগাৰ পাৰলৈ প্ৰথমে চৰিত তুলি তাৰপিছত নাম গাই চৰিত-তোলাৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে বছৰটিলৈ সামৰণি মাৰে৷ মাধবদেৱে প্ৰৱৰ্তন কৰা এই প্ৰথা এতিয়াও সত্ৰত নিয়মীয়াকৈ হৈ আছে৷ এই চৰিত তোলা প্ৰথা সত্ৰ ভকতসকলৰ লগতে আইসকলেও ভাগ লয়৷ এই সত্ৰৰ চৰিত তোলা পৰ্বৰ বিশেষত্ব এয়ে যে ইয়াৰ আৰম্ভণি কলয়া গংগাৰ পাৰত আৰু সামৰণিও কলয়া গংগাৰ পাৰতে হয়৷
তথ্য সূত্ৰ
শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি শ্ৰেণী:নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্ম
ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২
ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২ (Dr. Bezbaruah 2) ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৩-ত মুক্তি পোৱা অসমীয়া ভাষাৰ ছাচপেন্স থ্ৰিলাৰ ছবি। এইখন ১৯৬৯ চনত মুক্তি পোৱা ডক্তৰ বেজবৰুৱাৰ চিকুৱেল। ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২ নিপন গোস্বামীয়ে পৰিচালনা কৰিছে। গোস্বামীয়ে পূৰ্বৰ ডক্তৰ বেজবৰুৱাৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ছবিৰ কাহিনী, চিত্ৰনাট্য আৰু সংলাপ ৰাজদ্বীপৰ, সংগীত জুবিন গাৰ্গৰ। এ.এম. টেলিভিচনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে সঞ্জীৱ নাৰায়ণে। সহ-প্ৰযোজক অক্ষতা নাৰায়ণ।
সংগীত
ৰমেন বৰুৱাৰ সুৰ আৰোপিত ডক্তৰ বেজবৰুৱা১ ছবিখনৰ তিনিটা পুৰনি গীত ৰিমেক্ কৰা হৈছে ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২ ত।
'কি নাম দি মাতিম' শিৰোনামেৰে নতুন গীত এটি সৃষ্টি কৰিছে সংগীতশিল্পী দিগন্ত ভাৰতীয়ে।
উদীয়মান গীতিকাৰ ৰাহুল গৌতমে লিখা 'ডক্তৰ বেজবৰুৱা (শীৰ্ষগীত)'টি সুৰ আৰু সংগীতেৰে সজাইছে জুবিন গাৰ্গে।
সংগীত ব্যৱস্থাপনা কৰিছে জুবিন গাৰ্গ, পলাশ সূৰ্য গগৈ, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু ভদ্ৰ কান্ত দাসে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ শ্ৰেণী:২০২০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ শ্ৰেণী:২০২৩ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ
ৰোহিনী হট্টংগড়ী
ৰোহিনী হট্টংগড়ী (Rohini Hattangadi; জন্ম: ওৱাক; ১১ এপ্ৰিল ১৯৫৫) এগৰাকী হিন্দী, তেলেগু, মাৰাঠী, তামিল, কানাড়া, আৰু গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰৰ, দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক আৰু নাট্যমঞ্চৰ অভিনেত্ৰী। তেওঁ দুটা ফিল্মফেয়াৰ আৰু এটা ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে। তেওঁ গান্ধী (১৯৮২) ছবিত কস্তুৰবা গান্ধীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি   শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ বাফটা বঁটা লাভ কৰা একমাত্ৰ ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী।
নতুন দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰী হট্টংগড়ীয়ে ১৯৭৮ চনত অৰবিন্দ দেশাই কি অজীৱ দাস্তানৰ যোগে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰবেশ কৰে। অৰ্থ (১৯৮২), পাৰ্টি, সাৰাংশ (১৯৮৪) আদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ছবি।
থিয়েটাৰ
ৰোহিনীয়ে মাৰাঠী মঞ্চৰ পৰাই নিজৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।[11] ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ত থকাৰ সময়তে এবাৰ জয়দেৱ আৰু ৰোহিনীয়ে মুম্বাইত "অৱিষ্কাৰ" নামৰ এটা মাৰাঠী নাট্যগোষ্ঠী আৰম্ভ কৰে। নাট্যগোষ্ঠীটোৱে ১৫০ খনতকৈও অধিক নাটক প্ৰযোজনা কৰে। ১৯৭৫ চনত তেওঁ ফেডেৰিকো গাৰ্চিয়া লৰ্কাৰ স্পেনিছ ক্লাছিক য়েৰ্মাৰ মাৰাঠী অভিযোজন চাংগুনাত অভিনয় মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক নাট মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ খিতাপ পায়। তেওঁৰে নিজৰ নাট্যগোষ্ঠী "অৱিষ্কাৰে" এই নাটকখন প্ৰযোজনা কৰিছিল।
হাট্টংগড়ী হৈছে কে শিৱৰাম কৰ্ণথ পৰিচালিত কানাড়া লোকনাট যক্ষগণত অভিনয় কৰা প্ৰথমগৰাকী মহিলা আৰু জাপানী পৰিচালক শ্বোজো ছাটোয়ে পৰিচালনা কৰা জাপানী কবুকি নাট ইবাৰ্গীত অভিনয় কৰা প্ৰথম এছীয় মহিলা।
চলচ্চিত্ৰ
১৯৭৮ চনত চৈয়দ আখতাৰ মিৰ্জাৰ অৰবিন্দ দেশাই কি আজীব দাস্তান ছবিখনৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰবেশ কৰে। ছবিখনে ফিল্মফেয়াৰ সমালোচক বঁটা লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছতে মিৰ্জাৰ পৰৱৰ্তী ছবি এলবাৰ্ট পিণ্টো কো গুচ্ছা কিউ আতা হ্যায় (১৯৮০) আৰু ৰবীন্দ্ৰ ধৰ্মৰাজৰ চক্ৰত (১৯৮১) তেওঁ অভিনয় কৰে। দুয়োখন ছবিয়ে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। এই ছবিবোৰত তেওঁৰ সৰু সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।
১৯৮২ চনত তেওঁ অভিনয় কৰা ৰিচাৰ্ড এটেনবৰোৰ মহাত্মা গান্ধীৰ জীৱন আধাৰিত ছবি গান্ধী মুক্তি পায়। বেন কিংছলীয়ে অভিনয় কৰা ছবিখনত ৰোহিনীৰ মহাত্মাৰ পত্নী কস্তুৰবা গান্ধীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ছবিখন সমালোচকৰ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। অন্যান্য বঁটাৰ লগতে গান্ধীয়ে শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ একাডেমী বঁটাও লাভ কৰা এই ছবিখনৰ যোগেদি হট্টাংগড়ীৰ অভিনয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি আৰু ১৯৮৩ চনত শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ বাফটা বঁটা (BAFTA) লাভ কৰে। এই বঁটা লাভ কৰা এতিয়ালৈকে তেৱেঁ একমাত্ৰ এছীয় মহিলা।
টেলিভিচন
ৰোহিনীৰ টেলিভিছন অভিনয়ৰ ভিতৰত আছে- বিমলা পাণ্ডে অফ মহায়জ্ঞ, এগৰাকী হিন্দুস্তানী শাস্ত্ৰীয় গায়িকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা য়ে কহা আ গয়ে হম, এগৰাকী সমাজসেৱীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা ইন্টেহান আৰু অশিক্ষিত আৰু হাৰাশাস্তিৰ সন্মুখীন হোৱা চক্কুবাইৰ চৰিত্ৰত হিন্দুস্তানী।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন শিক্ষাৰ্থী শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:মালায়ালম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
অসমৰ চূণ
চূণ (lime) সাধাৰণতে এবিধ খনিজাত দ্ৰব্য৷ ই কেলচিয়ামযুক্ত অজৈৱ পদাৰ্থ৷ কিন্তু অসমত প্ৰাচীন কালত এবিধ বিশেষ প্ৰকাৰৰ চূণ পৰম্পৰাগতভাৱে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল যাক গৃহ নিৰ্মাণৰ পৰা তামোল-পাণৰ লগত খোৱালৈ বিভিন্ন কামত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল৷ অসমত এই চূণ উৎপাদনৰ লগত এক শ্ৰেণীৰ মানুহ জড়িত হৈ থাকি এক সম্প্ৰদায়ৰো সৃষ্টি হৈছিল৷
ব্যৱহাৰ
আহোম যুগত দ’ল-দেৱালয়, মৈদাম আদি সাজিবলৈ স্থানীয়ভাৱে কৰাল তৈয়াৰ কৰা হৈছিল আৰু এই কৰালত চূণ অপৰিহাৰ্য আছিল৷ খনিজাত চূণতকৈ পৰম্পৰাগতভাৱে তৈয়াৰী শামুকৰ চূণ ব্যৱহাৰ কৰিলে কৰাল অধিক মিহি হৈছিল আৰু ইয়াৰে নিৰ্মিত স্থাপত্য নিমজ হৈছিল৷ চূণ খাদ্য হিচাপে তামোল-পাণৰ লগত খোৱা হয়৷ চূণত কেলচিয়াম আৰু ভিটামিন বি পোৱা যায়৷ ইয়াৰ ঔষধি গুণো থকা বুলি বিশ্বাস৷ সেয়ে কঁকালৰ বিষ, গাঁঠিৰ বিষ, পেটৰ অসুখ আদিত চূণেৰে মালিচ কৰে আৰু খাবলৈ দিয়া হয়৷
চূণ উৎপাদন পদ্ধতি
অসমৰ পৰম্পৰাগতভাৱে উৎপাদিত চূণ হ’ল শামুকৰ পেটত উৎপাদন কৰা চূণ৷ ইয়াৰ বাবে এক বিশেষ পদ্ধতি প্ৰয়োগ কৰা হয়৷ চূণ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ শামুকবোৰৰ পেটৰ মঙহাল অংশ উলিয়াই পেলাই ৰ’দত শুকুৱাই লোৱা হয়৷ তাৰপিছত আলতীয়া মাটিৰে ঘূৰণীয়াকৈ সজা ভাটিত খোলাবোৰ পোৰা হয়৷ ভাটিটো জাপি জাপি শামুকৰ খোলাবোৰ থৈ তলত জুই দি খোলাবোৰ ভালদৰে পুৰি যোৱাৰ পিছত জুই নুমুৱাই ছাইখিনি ঠাণ্ডা হ’বলৈ দিব লাগে৷ তাৰপিছত চালনীৰে চালি আৱৰ্জনা আৰু এঙাৰবোৰ আঁতৰাই তাত জোখমতে পানী ঢালিব লাগে৷ তেতিয়া ছাইখিনি থপথপীয়া হয় আৰু খোৱাৰ উপযুক্ত হৈ পৰে৷ এই চূণৰ শিলৰ পৰা পোৱা চূণতকৈ চোক বেছি৷
চূণ শিল্পৰ সৈতে জড়িত লোক
অসমত চূণ শিল্পৰ সৈতে জড়িত লোকসকলক মুখী নামে জনা যায়৷ আহোম ৰজা প্ৰতাপসিংহই বৃত্তিয়াল লোকসকলক ঠায়ে ঠায়ে গাওঁ পাতি বহুৱাইছিল৷ তেওঁলোকে ৰজাই নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া কৰ্মকে পৰম্পৰাগতভাৱে কৰিছিল আৰু তেওঁলোকক সেই কৰ্মৰ নামেৰে জনা গৈছিল৷ চূণ উৎপাদনৰ লগত জড়িত লোকসকলক চুনেৰীও বোলা হৈছিল৷ মুখী আৰু চুনেৰীসকলৰ মাজত এটা পাৰ্থক্য আছিল যে, মুখীসকলে শামুক পুৰি ছাই উলিওৱা কামটো মুকলিকৈ কৰিছিল আৰু চুনেৰীসকলে এই কাম বন্ধ ভাটিত কৰিছিল৷ মুকলিত চূণ পুৰিলে বেয়া গোন্ধ ওলাইছিল আৰু ই অস্বাস্থ্যকৰ পৰিৱেশত হৈছিল বাবে মুখী সম্প্ৰদায়টোক চুনেৰীতকৈ মানুহে হীন চকুৰে চাইছিল৷
স্বাতি মোহন
ড° স্বাতি মোহন এগৰাকী ভাৰতীয়-আমেৰিকান মহাকাশ অভিযন্তা আৰু নাচা মঙ্গল ২০২০ ৰ মিচনৰ পথপদৰ্শন আৰু চলাচল নিয়ন্ত্ৰণৰ অধ্যক্ষা আছিল।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
স্বাতি মোহনৰ জন্ম হয় ভাৰতবৰ্ষৰ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ, বেংগালুৰু চহৰত। এওঁ এবছৰীয়া শিশু অৱস্থাতে প্ৰবাসী ভাৰতীয় হৈ পিতৃ-মাতৃৰ লগত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ যায়। এওঁ ৯ বছৰ বয়সতে ষ্টাৰ ট্ৰেক চলচ্চিত্ৰখন চাই মহাকাশৰ বিষয়ে জানিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছিল। তেওঁ প্ৰথমে শিশু বিশেষজ্ঞ হোৱাৰ কথা ভাবিছিল যদিও পাচত ১৬ বছৰ বয়সত এটি পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ পাঠ লোৱাৰ পাছত অভিযন্তা হৈ মহাকাশ অনুসন্ধান পেছা হিচাপে লোৱাৰ সিধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে। এওঁ মাছাছোছেট ইনষ্টিটিউট অফ টেকন্লজীৰ পৰা এৰ'নটিকচ্ আৰু এষ্ট্ৰনটিকচ্ত মাষ্টাৰৰ্চত আৰু পি এইচ ডি ডিগ্ৰী কৰাৰ আগেয়ে কৰ্নেল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা যান্ত্ৰিক আৰু মহাকাশ অভিযন্তা বিষয়ত অধ্যয়ন কৰে। এওঁ অধ্যাপক ড°ডেভিদ মিলাৰৰ লগত স্পেচ্ চিষ্টেম লেবৰেটৰীত(এম আই টি) অন্ অৰবিত অপাৰেচনত গবেষণা কৰিছিল।
নাচাৰ কৰ্মজীৱন
ড° স্বাতি মোহনে কেলিফৰ্ণীয়াৰ পাচাদেনাত থকা নাচাৰ যেট্ প্ৰপালচন লেবৰ্ট্ৰেৰীত কাম কৰিছিল আৰু গাইডেন্স এণ্ড ক'নট্ৰলচ্ অপাৰেচনচ্ ৰ মঙ্গল ২০২০ ৰ মিচনৰ প্ৰধান আছিল। ড° মোহনে ২০১৩ চনত, মঙ্গল ২০২০ মিচনৰ দলতো গঠন হোৱাৰ অলপ দিনৰ ভিতৰতে যোগদান কৰিলে। মহাকাশ যানেৰে ৰোভাৰখন ভালকৈ কঢ়িয়াই লৈ গৈ মঙ্গল গ্ৰহত সময়মতে পোৱাৰ সম্পূৰ্ণ যাত্ৰাটোৰ দ্বায়িত্ব আছিল ড° মোহনৰ। এওঁ ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ১৮ তাৰিখে মঙ্গল গ্ৰহত অৱতৰণ কৰা পাৰ্চেভাৰেন্স ৰ'ভাৰৰ সম্পূৰ্ণ যাত্ৰাৰ ঘটনাটোক নাচাৰ অভ্যন্তৰীন মিচন নিয়ন্ত্ৰণ কোঠাৰ পৰা বৰ্ণনা কৰি আছিল। এওঁ ঘোষণা কৰিলে যে ' ভূমি অৱতৰণ নিশ্চিত হ'ল' আৰু লগে লগে 'যে পি এল মিচন ক'ণ্ট্ৰল' আনন্দ উল্লাহত মুখৰিত হৈ পৰিল আৰু সকলোৱে হাত তালিৰে আৰু হাতৰ মুঠিৰে (কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯ ৰ বাবে সামাজিক দূৰত্ব) ইজনে সিজনক সম্ভাষণ জনালে। ড° স্বাতি মোহনে যানৰ অৱতৰণৰ সময়ত নেভিগেচন চিচ্টেমটো ব্যাখ্যা কৰি আছিল এইদৰে: "টেৰেইন ৰিলেটিভ নেভিগেচন, পাৰ্চেভাৰেন্স ৰ'ভাৰ খনৰ প্ৰথম উদ্দেশ্য হ'ব। যেতিয়া এইখন লাহে লাহে পেৰাচুটেৰে তললৈ নামি যাব, তেতিয়া ই মঙ্গল গ্ৰহৰ ভূপৃষ্ঠৰ ফ'টো লৈ থাকিব আৰু ক'ত নামিব সেইটো নিজে নিৰ্ধাৰণ কৰিব। ই একপ্ৰকাৰ নিজে চকুৰে চাই ভূপৃষ্ঠত নমাৰ দৰে ।" ইয়াৰ আগয়ে এওঁ শনি গ্ৰহলৈ যোৱা কাছিনি মিছন আৰু জি আৰ এ আই এল ৰ ওপৰত কাম কৰিছিল I এই দুয়োখনেই সৰু সৰু মহাকাশ যান যিয়ে চন্দ্ৰৰ মধ্যাকৰ্ষণ শক্তিৰ মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰিছিল ।
মোহিনী
মোহিনী (मोहिनी) এগৰাকী হিন্দু দেৱী। তেওঁ হিন্দু দেৱতা, ত্ৰিমূৰ্তিৰ অন্যতম বিষ্ণুৰ একমাত্ৰ নাৰী অৱতাৰ। তেওঁক ফেম ফেটাল (ছলনাময়ী নাৰী) হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে যি নিজৰ কমনীয়তাৰে প্ৰেমিকসকলক উন্মত্ত কৰে আৰু কেতিয়াবা তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ ধ্বংসৰ গৰাহলৈ লৈ যায়। ভাৰতীয় মহাকাব্য মহাভাৰতৰ জৰিয়তে হিন্দু পৌৰাণিক আখ্যানলৈ মোহিনীৰ আগমণ ঘটে। ইয়াত তেওঁক বিষ্ণুৰ এক অৱতাৰ হিচাপে দেখা যায় যি অসুৰসকলৰ (ৰাক্ষস) পৰা অমৃতৰ পাত্ৰ হস্তগত কৰি দেৱতাসকলক ঘূৰাই দিয়ে আৰু তেওঁলোকক নিজৰ অমৰত্ব বজাই ৰখাত সহায় কৰে।
বিভিন্ন আখ্যানত মোহিনীৰ বিভিন্ন কাৰ্য্যকলাপ আৰু বিবাহৰ বিষয়ে উল্লেখ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে শিৱৰ সৈতে মিলন। এই আখানসমূহ অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে শাস্তা দেৱতাৰ জন্ম আৰু ভস্মাসুৰৰ ধ্বংসৰ বিষয়ে সম্পৰ্কিত। মোহিনীৰ মুখ্য কাৰ্যই হ'ল তেওঁৰ মুখামুখি হোৱা লোকসকলক প্ৰতাৰণা কৰা বা প্ৰৱঞ্চনা কৰা। তেওঁক সমগ্ৰ ভাৰতীয় সংস্কৃতিত, মুলতঃ পশ্চিম ভাৰতত উপাসনা কৰা হয়। পশ্চিম ভাৰতত মোহিনীৰ প্ৰতি সমৰ্পিত মন্দিৰ আছে। ইয়াত মোহিনীক শিৱৰ এক আঞ্চলিক অৱতাৰ খাণ্ডোবাৰ সহধৰ্মিনী মহালাচা হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হয়।
নামৰ উৎপত্তি
মোহিনী নামটো ক্ৰিয়া মূল মোহাৰ পৰা আহিছে আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মোহিত কৰা, বিভ্ৰান্ত কৰা, বা মোহভঙ্গ কৰা।" আক্ষৰিক অৰ্থত মোহাৰ অৰ্থ হৈছে "ভ্ৰমি ৰখা।" মধ্য ভাৰতৰ বাইগা সংস্কৃতিত মোহিনী শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে "কামোদ্দীপক যাদু বা মন্ত্ৰ।" এই নামটোত "নাৰীৰ সৌন্দৰ্য আৰু প্ৰলোভনৰ সাৰাংশ"ৰ এক অন্তৰ্নিহিত অৰ্থ আছে।
আখ্যান
খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম শতিকাৰ হিন্দু মহাকাব্য মহাভাৰতৰ সমুদ্ৰ মন্থন খণ্ডত মোহিনীৰ প্ৰাচীনতম উল্লেখ পোৱা যায়। এই আখ্যান অনুসৰি ক্ষীৰ সাগৰৰ মন্থনৰ দ্বাৰা অমৃত উৎপন্ন হয়। দেৱতা আৰু অসুৰসকলে ইয়াৰ অধিকাৰক লৈ যুদ্ধত লিপ্ত হয়। অসুৰসকলে অমৃতক নিজৰ বাবে হস্তগত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত দেৱতাসকল ক্ৰোধান্বিত হয়। বিষ্ণুয়ে তেওঁলোকৰ পৰিকল্পনা অনুসৰি, এক মনোমোহা যুৱতীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। তেওঁ অসুৰাসকলক প্ৰৱঞ্চনা কৰি তাইক অমৃতৰ পাত্ৰটো হাত কৰে আৰু ইয়াক দেৱতাসকলৰ মাজত বিতৰণ কৰে। স্বৰভানু নামৰ এজন অসুৰে দেৱতাৰ ছদ্মবেশ ধৰে আৰু নিজে অমৃত পান কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰই এই কথা ততালিকে বিষ্ণুক অৱগত কৰে, আৰু তেওঁ সুদৰ্শন চক্ৰৰে স্বৰভানুৰ শিৰশ্ছেদ কৰে। কিন্তু অমৃত গলাধকৰণ কৰাৰ ফলত স্বৰভানুৰ দ্বিখণ্ডিত শৰীৰটো অমৰ হৈ পৰে।
নৃত্য আৰু নাট্যকলাত মোহিনী
যক্ষগণ আৰু কথাকলিৰ দৰে দক্ষিণ ভাৰতীয় নাট্যশিল্পত মোহিনীৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা নাটকীয় ভূমিকা আছে। কেৰালাত মোহিনীৰ পুত্ৰ আয়াপ্পা জনপ্ৰিয় আৰু মোহিনীঅট্টমক ("মোহিনীৰ নৃত্য") এক স্বতন্ত্ৰ নৃত্যৰ মৰ্যাদা দিয়া হয়। এই নৃত্যক মোহিনীৰ নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছে। ই হৈছে এনে এক নৃত্য যি কেৱল মহিলাসকলৰ বাবেহে আৰু ই "কামুক ৰূপৰ এক আদৰ্শ উদাহৰণ।" মোহিনীঅট্টমৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে জ্ঞাত নহয় যদিও ইয়াক ১৮৫০ৰ দশকত জনপ্ৰিয় কৰা হৈছিল। কিন্তু গ্ৰাহকসকলক আকৰ্ষিত কৰিবলৈ ইয়াক "চৰিত্ৰহীনা নাৰী"ৰ দ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰাৰ অভিযোগত পিছত ইয়াক নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। ১৯৫০ চনত এই নিষেধাজ্ঞা উঠাই লোৱা হয় আৰু ইয়াৰ পিছত মোহিনীঅট্টমৰ নৱীকৰণ হোৱা দেখা যায়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
জীৱনে মোক কি দিলে (গ্ৰন্থ)
জীৱনে মোক কি দিলে(Jibone Muk Ki Dile) হৈছে অসমৰ বিশিষ্ট লেখক, শিক্ষাবিদ, অধ্যাপক ড০ প্ৰহ্লাদ কুমাৰ বৰুৱাৰ এখন প্ৰবন্ধ সংকলন। গ্ৰন্থখন জীৱন বিষয়ক । ২০০৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত বনলতা প্ৰকাশনৰ পৰা প্ৰকাশিত গ্ৰন্থখনৰ দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সংস্কৰণ প্ৰকাশ হয় ক্ৰমান্বয়ে ২০০৯ চনৰ জানুৱাৰী আৰু ২০১২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত। মুঠ ৮৮ পৃষ্ঠাৰ গ্ৰন্থখনৰ তৃতীয় সংস্কৰণৰ মূল্য ৬০ টকা।
বিৱৰণ
কিতাপখনৰ আঁৰৰ কথাত লেখক প্ৰহ্লাদ কুমাৰ বৰুৱাই কিতাপখনৰ বিষয়বস্তু সম্পৰ্কে লিখিছে,"মানুহৰ জীৱন যেন এক অনন্ত গহ্বৰ।... ৰহস্যময় সময়ৰপৰা, কঠিন বাস্তৱৰ পৰা জীৱনে বিচিত্ৰ অভিজ্ঞতা আহৰণ কৰে। মনত,প্ৰাণত,চেতনাত, স্মৃতিত, সত্তাত অভিজ্ঞতাবোৰে প্ৰকাশৰ বাট বিচাৰি নিৰন্তৰ আস্ফালন কৰে, বিস্ফোৰণৰ বাবে জ্বালামুখী হৈ পৰে। বাছি বাছি কিছুমান অনুভৱক প্ৰকাশৰ স্বাধীনতা দিলোঁ। এইবোৰ কাৰ অনুভৱ? কেৱল মোৰেইনে? নে আনৰো?" কিতাপখনৰ সূচীপত্ৰ খন সূচীপত্ৰ বুলি নামাকৰণ নকৰি নাম দিয়া আছে অনুভৱৰ দিশবোৰ। কিতাপখনত মুঠ ১৪ টা প্ৰবন্ধ আছে। প্ৰবন্ধসমূহ হৈছে, 'জীৱন এক কৰুণ প্ৰাৰ্থনা','জীৱনত আপোন বুলিনো কি আছে', 'জীৱনক লগ পাবৰ বাবেই জীৱন জোৰা ব্যাকুলতা', 'পুৰুষৰ জীৱনত নাৰী', 'পুৰুষে নাৰীৰ বাবে কি কৰে', 'জনপ্ৰিয়তা ধ্বংসৰ কাৰণো হ'ব পাৰে', 'আদৰ্শ জীৱন-দৃষ্টি নে অন্ধতা', 'হতাশাগ্ৰস্ততাও জীৱনৰ পাথেয় হ'ব পাৰে', 'শিক্ষকতাই মোক কি দিলে', 'মানুহ কিহেৰে জীয়াই থাকে', 'যৌৱন কেৱল উন্মাদনা নহয়','কেতিয়াবা আত্মহত্যা কৰিবৰ মন যায় নেকি', 'জীৱন আত্মপ্ৰৱঞ্চনা নহয়' আৰু 'জীৱনে মোক কি দিলে'।
লেখকৰ চমু পৰিচয়
প্ৰহ্লাদ কুমাৰ বৰুৱা হৈছে অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট শিক্ষাবিদ, সাহিত্যিক, সমালোচক। ১৯৪৪ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত শিৱসাগৰ জিলাত জন্মলাভ কৰা বৰুৱা পিছলৈ ১৯৭১ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ ৰূপনগৰৰ বাসিন্দা হয়। স্নাতক পৰীক্ষা দিয়েই তিনিখনকৈ শিক্ষানুষ্ঠানত দুবছৰ শিক্ষকতা কৰি পিছত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ আৰু ডক্টৰেট ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰিছিল। বিদ্যালয়,মহাবিদ্যালয়,বিশ্ববিদ্যালয় সকলো পৰ্যায়ৰ শিক্ষানুষ্ঠানতে শিক্ষকতা কৰা প্ৰহ্লাদ কুমাৰ বৰুৱাই ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ প্ৰাধ্যাপকৰূপে ২০০৭ চনত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।
প্ৰহ্লাদ বৰুৱা এজন প্ৰচাৰবিমুখ ব্যক্তি আছিল। শিক্ষকতাৰ সমান্তৰালকৈ নীৰলে সাহিত্য-চৰ্চা কৰা বৰুৱাই কেইবাখনো আলোচনা-সমালোচনামূলক গ্ৰন্থ, জীৱন-বিষয়ক গ্ৰন্থ, শিশু গ্ৰন্থ আদি ৰচনা কৰি গৈছে। তেওঁ অসম সাহিত্য সভাৰ লগতো জড়িত এজন ব্যক্তি। দেশ, জাতি, সমাজ, ভাষা-সাহিত্যৰ হকে কাম কৰা বৰুৱাই অসম আন্দোলনতো সক্ৰিয় ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। মৃত্যুৰ আগলৈকে সাহিত্য চৰ্চা অব্যাহত ৰখা সাহিত্যিক গৰাকীয়ে অসম ৰাজ্যৰ ভাষা-সাহিত্য আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত অৱদান যোগাই গৈছে।
লগতে চাওক
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
আলডুছ হাক্সলী
thumb এলডাছ হাক্সলি এজন প্ৰখ্যাত ব্ৰিটিছ লেখক, দাৰ্শনিক আছিল। তেওঁ হাক্সলি পৰিয়ালৰ অন্যতম বিশিষ্ট সদস্য আছিল। তেওঁ ১৮৯৪ চনত ইংলেণ্ডৰ গোদালমিংত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু অক্সফৰ্ডৰ ইটন কলেজ আৰু বেলিঅ'ল কলেজত শিক্ষা লাভ কৰিছিল। তেওঁ ১৯২০ ৰ দশকত লেখক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে আৰু ১৯২১ চনত তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস "ক্ৰম ইয়েলো" প্ৰকাশ কৰে।
কৰ্মজীৱন
হাক্সলিৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত উপন্যাস "ব্ৰেভ নিউ ৱৰ্ল্ড" ১৯৩২ চনত প্ৰকাশিত হৈছিল। উপন্যাসখন এখন ভৱিষ্যতবাদী সমাজৰ আধাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে য'ত জনসাধাৰণক তেওঁলোকৰ পূৰ্বনিৰ্ধাৰিত সামাজিক ভূমিকাত সন্তুষ্ট থাকিবলৈ আনুবংশিকভাৱে বাধ্য কৰা হয়। ইয়াক বিংশ শতিকাৰ সাহিত্যৰ এক উৎকৃষ্ট বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ বিপদ সম্পৰ্কে এক সতৰ্কতামূলক কাহিনী বুলি গণ্য কৰা হয়।
হাক্সলিৰ অন্যান্য উল্লেখযোগ্য উপন্যাসসমূহৰ ভিতৰত আছে "পইণ্ট কাউণ্টাৰ পইণ্ট" (১৯২৮) আৰু "আইলেণ্ড" (১৯৬২)। তেওঁ কেইবাটাও ননফিক্সন ৰচনাও লিখিছিল, যাৰ ভিতৰত আছে "দ্যা দুৰ অফ পাৰ্চিপচন" (১৯৫৪), য'ত তেওঁ চাইকেডেলিক ড্ৰাগ মেস্কেলিনৰ সৈতে তেওঁৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছে।
হাক্সলি এজন শান্তিবাদী আৰু মানৱতাবাদী আছিল, আৰু তেওঁৰ লিখনিত প্ৰায়ে ব্যক্তিয়ে সৰ্বাধিনায়কত্ববাদৰ বিৰুদ্ধে কৰা সংগ্ৰাম আৰু আধ্যাত্মিক জ্ঞানৰ সন্ধানৰ বিষয়বস্তুৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল।
মৃত্যু
১৯৬৩ চনত ৬৯ বছৰ বয়সত কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ হাক্সলিৰ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত বিংশ শতিকাৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু প্ৰভাৱশালী লেখক জনৰ কৰ্মৰ সমাপ্তি ঘটে। মানৱ প্ৰকৃতিৰ বিষয়ে ইয়াৰ অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু অনিয়ন্ত্ৰিত প্ৰযুক্তি আৰু একনায়কত্ববাদৰ বিপদসম্পৰ্কে সতৰ্কবাণীৰ বাবে তেওঁৰ কাম আজিও অধ্যয়ন কৰা হয়।
https://en.wikipedia.org/wiki/Aldous_Huxley#/media/File:Aldous_Huxley_psychical_researcher.png
https://asomjob.in/
শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি