cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
চাণক্য
প্ৰধানমন্ত্ৰী চাণক্য
চন্দ্ৰগুপ্তৰ শ্ৰদ্ধেয় গুৰু আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে চাণক্যই বিলাসবহুল জীৱন কটাব পাৰিলেহেঁতেন জাকজমকতাপূৰ্ণ প্ৰাসাদত। কিন্তু তেওঁ ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে খুব সাধাৰণভাৱে এটি সাধাৰণ ঘৰত বসবাস কৰিছিল। এই ঘৰটি অৱস্থিত আছিল এখন শ্মশানত। সেই ঠাইত ক্ষমতাৰ দৃশ্যপটৰ পৰা দূৰত অৱস্থান কৰি তেওঁ বহু শিষ্যক ৰাজ্যশাসনৰ কৌশলগত শিক্ষা দিছিল আৰু নৈতিক আৰু আৰ্থ-সামাজিক বিষয়ত জ্ঞান দান কৰিছিল। এইবোৰৰ উপৰিও তেওঁ তেওঁৰ ৰাজপ্ৰদত্ত দায়িত্ব পালন কৰিছিল বিশ্বস্বতাৰ সৈতে। চন্দ্ৰগুপ্তৰ জীৱনত তেওঁ আছিল অভিভাৱক, স্বৰ্গীয় দূত সদৃশ সঁচা বন্ধু, দাৰ্শনিক আৰু গুৰু।
বিপৰীতকামিতা
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:যৌন অভিমুখিতা
চাণক্য
চাণক্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰ
এই বিজ্ঞ আৰু বাস্তবজ্ঞান সম্পন্ন দাৰ্শনিকে ধৰ্ম, নীতিশাস্ত্ৰ, সামাজিক আচৰণ আৰু ৰাজনীতিৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ কিছু পৰ্যবেক্ষণ দাঙি ধৰিছিল। এইবোৰৰ কিছু কিছু অন্যান্য বিবৰণীত সংগৃহীত আছে। এই ধৰণৰ এটি সংকলনৰ নাম 'চাণক্য নীতি দৰ্পণ'। তাৰ কথাবোৰ হয়তো আধুনিক যুগৰ পৰিশীলিত কথাবাৰ্তাতকৈ ভিন্ন, কিন্তু দুই হাজাৰ বছৰৰ অধিক সময়ৰ ব্যবধানতো সেইবোৰে গুৰুত্ব হেৰাই পেলোৱা নাই।
চাণক্য তেওঁৰ কালোত্তীৰ্ণ গ্ৰন্থ 'অৰ্থশাস্ত্ৰত' ৰজাকে পৰামৰ্শ দিছে, "যি ৰজাই শত্ৰুৰ গতিবিধি সম্পৰ্কে ধাৰণা কৰিব নোৱাৰে আৰু কেৱল অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ পিঠিত তেওঁৰ অজ্ঞাতে ছুৰিকাঘাত কৰা হৈছে, তেওঁক সিংহাসনচ্যুত কৰা উচিত। "
চাণক্যই তেওঁৰ নীতিকথাত কৈছিল, "মনৰ বাসনাক দূৰীভূত কৰা উচিত নহয়। এই বাসনাবোৰক গানৰ গুঞ্জনৰ নিচিনাকৈ কামত লগোৱা উচিত। "
"পৰিশ্ৰমীৰ বাবে কোনো কামেই অসাধ্য নহয়। শিক্ষিত কোনো ব্যক্তিৰ বাবে কোন দেশেই বিদেশ নহয়। মিষ্টভাষীৰ কোন শত্ৰু নাই। "
"বিৰাট পশুৰ জাকৰ মাজতো পোৱালিয়ে তাৰ মাকক বিচাৰি পায়। অনুৰূপ ভাৱে যিয়ে কাম কৰে অৰ্থই সকলো সময়তে তাকেই অনুসৰণ কৰে। "
"মন খাঁটি হলে পবিত্ৰ স্থানত গমন অৰ্থহীন। "
অনাড়ম্বৰ জীৱন-যাপন
চাণক্যই তেওঁৰ জীৱিত কালত, আনকি মৃত্যুৰ পাছতো ভাৰতৰ ভিতৰতে অত্যন্ত জনপ্ৰিয় আৰু ব্যতিক্ৰমী প্ৰতিভাৰ অধিকাৰী পণ্ডিত, সাধু, দেশপ্ৰেমিক, গুৰু আৰু কৰ্মবীৰ হিচাপে জনসমাজত শ্ৰদ্ধেয় আছিল। প্ৰথমেই তেওঁ পাঞ্জাবক বিদেশী শাসন (গ্ৰীক) মুক্ত কৰাত ৰজাক সহায় কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত অযোগ্য শাসক নন্দ ৰজাক উৎখাত কৰি চন্দ্ৰগুপ্তৰ সাম্ৰাজ্যৰ লগত আৰু ৰাজ্য যুক্ত কৰে আৰু সাম্ৰাজ্যত শান্তি, সমৃদ্ধি আৰু ন্যায়বিচাৰ নিশ্চিত কৰাত তেওঁৰ ভূমিকা পালন কৰে। সন্ন্যাসীৰ দৰে জীৱন যাপন কৰি প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ দায়িত্বও পালন কৰে। অসংখ্য শিষ্যক তেওঁ জ্ঞান দান কৰে। তেওঁ শিষ্যসকলক দেশপ্ৰেম, ৰজাৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শিক্ষা দিয়াৰ লগতে প্ৰজাৰ কল্যাণ নিশ্চিত কৰাত সকলো সময়তে ৰজাক উদ্বুদ্ধ কৰিছিল। গ্ৰীক দাৰ্শনিক ছক্ৰেটিছৰ দৰে চাণক্যৰ চেহেৰাও সুন্দৰ বা আকৰ্ষণীয় নাছিল আৰু দৈহিক গঠনো আছিল আকৰ্ষণহীন। দুৰ্বল স্বাস্থ্যৰ অধিকাৰী আছিল তেওঁ, যদিও ছক্ৰেটিছৰ নিচিনাই পণ্ডিত আৰু দাৰ্শনিক আছিল।
মৃত্যু
লোক কথা মতে চাণক্যই তেওঁৰ জীৱনৰ শেষকালত অৰণ্যলৈ গুচি যায় আৰু তাতে আমৰণ অনশনৰ দ্বাৰা প্ৰাণত্যাগ কৰে। জৈন লিখক হেমচন্দ্ৰই উল্লেখ কৰা আন এক লোক-কথা অনুসৰি সুবন্ধু নামেৰে বিন্দুসাৰৰ এজন মন্ত্ৰীৰ ষড়যন্ত্ৰৰ বলি হৈ চাণক্যই মৃত্যুবৰণ কৰে।
চাণক্য শ্লোক
প্ৰচলিত কিছুমান চাণক্য শ্লোক(অনূদিত) তলত উল্লেখ কৰা হʼল-
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক
হিউৱেন-চাং
হিউৱেন-চাং (Xuanzang) এজন বৌদ্ধ ধৰ্মীয় চীনা পৰিব্ৰাজক আছিল। তেখেত এজন বিশ্ববিখ্যাত তীৰ্থযাত্ৰী, যিজনে ষোল্ল বছৰ কাল ভাৰতত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ধৰ্মীয় গ্ৰন্থবোৰ সংস্কৃত ভাষাৰপৰা নিজৰ ভাষালৈ অনুবাদ কৰাত ব্যস্ত আছিল। বৌদ্ধ ভীক্ষু ককায়েকৰ অনুপ্ৰেৰণাতে তেওঁ বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হয় আৰু তেৰ বছৰ বয়সতে বৌদ্ধ ধৰ্মৰ শৰণাপন্ন হয়। তেখেতৰ জন্ম শিক্ষিত পৰিয়ালত। ৬১৮ খ্ৰীষ্টাব্দত হেনান প্ৰদেশৰ ঘৰুৱা যুদ্ধত তেখেত আৰু তেখেতৰ ককায়েক চিচুৱান পৰ্বতত শৰণাৰ্থী হৈ পৰে। সেই সময়ছোৱাতে তেখেতে বৌদ্ধ ধৰ্মৰ গ্ৰন্থ অধ্যয়নত মনোনিৱেশ কৰে। তেনে গ্ৰন্থবোৰত কিছু অসংযত কথাৰ বিমোৰত পৰি তাৰে স্থানীয় পণ্ডিতৰ পৰা কোনো মনে মিলা সমাধান নোপোৱাত ভাৰতবৰ্ষ ভ্ৰমণৰ মন মেলে, কিজানিবা সমাধান বিচাৰি পায়েই। তেনেকৈয়ে পণ্ডিত চীনা পৰিব্ৰাজক হিউৱেন চাঙৰ ষোল্ল বছৰীয়া তীৰ্থযাত্ৰা আৰম্ভণি হয়।
হিউৱেন-চাঙৰ লিখনিত অসম
পুষ্য বৰ্মাই (ৰাজত্বকাল ৩৫০-৩৭৪ খ্ৰীষ্টাব্দ) প্ৰতিষ্ঠা কৰা বৰ্মা বংশৰ ত্ৰয়োদশ ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ (ৰাজত্বকাল ৬০০-৬৫০ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত হিউৱেন-চাঙ কামৰূপলৈ (পুৰণি অসম) আহিছিল। পুষ্য বৰ্মা শ্ৰীকৃষ্ণ যুগৰ ভগদত্তৰ বংশধৰ বুলি কোৱা হয়। কাৰণ তেখেতৰ বংশৰ তথ্যসমূহৰ নৰক বংশৰ নৰকাসুৰ, ভগদত্ত আৰু ব্ৰজদত্তৰ লগত সাদৃশ্য থকা দেখা যায়। ভাস্কৰ বৰ্মা, বৰ্মা বংশৰ এজন সুপ্ৰসিদ্ধ ৰজা নামে জনাজাত। তেখেত চিৰকুমাৰ আছিল বাবে উত্তৰাধিকাৰী কোনো নথকাত মৃত্যুৰ পিছত শালস্তম্ভই শালস্তম্ভ বা ম্লেচ্ছৰাজ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। উত্তৰ ভাৰতৰ ৰজা হৰ্ষবৰ্দ্ধন বা শীলাদিত্য, কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ সমসাময়িক আছিল।
চীনা পৰিব্ৰাজক হিউৱেন চাঙ নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়ত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ চৰ্চাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণলৈ আহোঁতে ৬৪২-৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰজা ভাস্কৰ বৰ্মাৰ আমন্ত্ৰণত অসমক এবাৰ দেখা কৰি যায়। তেতিয়া ৰজা ভাস্কৰ বৰ্মাৰ কনৌজৰ ৰজাৰ লগত মধুৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠাৰ হেতুকে তেখেতৰ ৰাজসভাৰপৰা হিউৱেন-চাঙক আমন্ত্ৰণত কোনো আঁচোৰ পৰা নাছিল। চীনা পৰিব্ৰাজকজনে অসমত ৰজাৰ সমতুল্য সেৱাত অতিথিৰূপত এমাহ কাল কটাইছিল। তেখেত ৰজাৰ অতিথি সেৱাত সন্তষ্ট হৈছিল। সেই এমাহ কালতে দেখি পোৱা অসম(কামৰূপ)ৰ ভৌগোলিক আৰু জীৱন-যাত্ৰাৰ বিষয়ে কিছু কথা লিখি থৈ যায়।
তেখেতৰ লিখনিৰপৰা জানিব পাৰি যে তেখেতে পূবে ৫৮০কি:মি: অৰ্থাৎ পুন্দ্ৰবৰ্দ্ধনাৰ পৰা ডাঙৰ এখন নদী কৰতোয়া পাৰ হৈ কামৰূপত প্ৰৱেশ কৰিছিল। নদীখনক তেখেতে ক’-ল’-তু’ বুলি ‘চাঙ-ছু’ খনত উল্লেখ কৰিছে। কামৰূপখন প্ৰায় ১৭০০মাইল বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে পূৰ্বভাগ পাহাৰেৰে আবৃত আৰু পশ্চিমে চীনৰ লগত লগ হৈ আছিল। ইয়াৰেপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ৰাজ্যখন চীনৰপৰা বাৰ্মালৈকে বিস্তীৰ্ণ আছিল। তেখেতৰ বৰ্ণনামতে কামৰূপ ৰাজ্যৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ অসমৰ প্ৰায় সকলো অংশ আৰু বিহাৰ, উত্তৰ আৰু পূব বংগও সংযুক্ত হৈ আছিল। 	 ৰাজ্যখনৰ পূবৰ পাহাৰীয়া জনজাতি এলেকাবোৰ তেতিয়া সভ্যতাৰ ৰূপ পোৱা নাছিল বুলি কৈছে। তেখেতে উল্লেখ কৰিছে যে কামৰূপৰ দক্ষিণ-পূব অংশত জাক জাক বনৰীয়া হাতীয়ে মুক্তভাবে ঘূৰি ফুৰিছিল। হয়তো ঠাইখন ধনশিৰি আৰু কপিলি উপত্যকাৰে অংশ আছিল।
তেতিয়া কামৰূপৰ ৰাজধানী প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আছিল। যি অংশত বৰ্তমান গুৱাহাটী অৱস্থিত। ৰাজধানীখন প্ৰায় ৫ মাইল বিস্তৃত আছিল। কিন্তু চহৰখন কিহৰ ভিত্তিত গঢ়ি উঠিছিল, উন্নত গাঁও হিচাপে নে আন কিবা ৰূপে ইত্যাদি কথা বৰ্ণনা কৰা হোৱা নাই। জনসাধাৰণৰ জীৱিকা ঘৰুৱা খেতিৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ আছিল। খেতিবোৰ নিয়মিতভাৱে কৰা হৈছিল। সেইবোৰৰ ভিতৰত কঁঠাল আৰু নাৰিকল অধিকৰূপত উৎপাদন হোৱা বুলি উল্লেখ কৰিছে। যদিও ঠাইখন পাহাৰেৰে আবৃত আছিল তথাপি ই নামনিত অৱস্থিত আছিল আৰু ইয়াৰ জলবায়ু সেমেকা আছিল। ঠাইখনৰ খেতিপথাৰবোৰ সাৰুৱা আছিল আৰু জলসিঞ্চনৰ ব্যৱস্থাও উন্নত আছিল। ৰজা ভাস্কৰ বৰ্মাই চীনলৈ ওভতা সময়ত তীৰ্থযাত্ৰীসকলক ৰ’দ-বৰষুণৰপৰা ৰেহাই পাবপৰাকৈ জীৱ-জন্তুৰ ছাল দি পঠাইছিল।
পৰিব্ৰাজক পণ্ডিত হিউৱেন চাঙে কামৰূপৰ জনসাধৰণৰ বিষয়ে এইদৰে উল্লেখ কৰিছে যে ঠাইখনৰ জনসাধৰণৰ আচৰণবোৰ সহজ আৰু সৰল। মানুহবোৰ চাপৰ আৰু ছালৰ বৰণ কৃষ্ণ-পীত বৰণীয়া। মানুহবোৰত কিছু উগ্ৰ আৰু কিছু বৰ্বৰতাৰ চাপ আছিল। সিহঁতে কিছুমান কাম ততালিকে নভবাকৈ কৰিছিল। সিহঁতৰ স্মৰণ শক্তি সক্ৰিয় আছিল। সিহঁত অধ্যয়নৰ প্ৰতি বৰ আগ্ৰহী আছিল। বামুণ সকলৰ বসবাসে আৰু আৰ্য সকলৰ সাহায্যতে কামৰূপত শৈক্ষিক পৰিৱেশৰ পাহি মেলিছিল। আৰু ইয়াৰে ছাত্ৰবোৰ নালন্দা বিশ্ববিদ্যালয়তো অধ্যয়ন কৰিবলৈ গৈছিল। তেতিয়া গৱেষণা, তৰ্ক আদিয়ে ছাত্ৰবোৰৰ মাজত প্ৰাধান্য পাইছিল। কিছুমান তথ্য যুক্তি-তৰ্কৰ মাজেদি সত্য-অসত্য নিৰূপণৰে উপস্থাপন কৰা হৈছিল।
কামৰূপৰ মানুহে দেৱ-দেৱীক পূজা-অৰ্চনা কৰিছিল। পূজাস্থলৰূপে এশটাতকৈ অধিক দেৱ-দেৱীৰ মঠ-মন্দিৰ আছিল। বামুণৰ পূজা-অৰ্চনাৰ পদ্ধতি বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লগত কিছু সাদৃশ্য আছিল। হয়তো হিন্দু হৈও আন ধৰ্মৰ মিশ্ৰিত ৰূপৰ প্ৰৱাহ ধাৱমান আছিল।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী শ্ৰেণী:পৰিব্ৰাজক
বিনেশ ফোগাট
বিনেশ ফোগাট (জন্ম ২৫ আগষ্ট ১৯৯৪) এগৰাকী ভাৰতীয় মহিলা মল্লযোদ্ধা। গীতা ফোগাট আৰু ববিতা কুমাৰীৰ দৰে সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মল্লযোদ্ধা তেওঁৰ সম্বন্ধীয় ভগ্নী। এই দুই ভগ্নীয়ে কমনৱেলথ পদক লাভ কৰিছে।
বিনেশ ফোগাট কমনৱেলথ আৰু এছিয়ান গেমছ উভয়তে স্বৰ্ণপদক অৰ্জন কৰা প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় মহিলা মল্লযোদ্ধা।
ব্যক্তিগত জীৱন আৰু পৰিয়াল
এটা হিন্দু জাত সম্প্ৰদায়ৰ পৰিয়ালত জন্ম হোৱা বিনেশ হৈছে মল্লযোদ্ধা মহাবীৰ সিং ফোগাটৰ সৰু ভাই ৰাজপালৰ জীয়ৰী। তেওঁ গীতা ফোগাট আৰু ববিতা কুমাৰীৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ মল্লযোদ্ধাৰ সম্পৰ্কীয় ভগ্নী। এই দুই ভগ্নীয়েও কমনৱেলথ্ গেমছৰ ৫৫ কেজি শাখাত স্বৰ্ণপদক লাভ কৰিছিল।
২০১৮ চনৰ ১৩ ডিচেম্বৰত দীৰ্ঘদিনৰ বয়ফ্ৰে'ণ্ড আৰু সহযোগী মল্লযোদ্ধা সোমবীৰ ৰাথীৰ সৈতে বিনেশ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। জিন্দ জিলাৰ বাখটা খেৰা গাঁৱৰ বাসিন্দা সোমবীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চেম্পিয়নশ্বিপত দুবাৰকৈ স্বৰ্ণপদক বিজয়ী খেলুৱৈ। ২০১১ চনৰ পৰাই দুয়োৱে ইজনে আনজনক জানিছিল। ভাৰতীয় ৰে'লবিভাগত কাম কৰাৰ সময়ত দুয়ো প্ৰথম চিনাকি হৈছিল আৰু পিছলৈ দুয়োৰে মাজত প্ৰেমৰ সূত্ৰপাত হৈছিল।
এছিয়ান ৰেষ্টলিং চেম্পিয়নশ্বিপ ২০১৩
২০১৩ চনত ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত এছিয়ান ৰেষ্টলিং চেম্পিয়নশ্বিপত মহিলাৰ ৫২ কেজি ফ্ৰিষ্টাইল শাখাত বিনেশ ফোগাটে ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে। এই খেলখনত ফোগাটে থাইলেণ্ডৰ কেও শ্ৰীপ্ৰাপাক ৩-০ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।
প্ৰথম ৰাউণ্ডত তেওঁ জাপানৰ নানামি ইৰিক ৩:১ ত পৰাস্ত কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত কোৱাটাৰ ফাইনেলত ফোগাট কাজাখস্তানৰ তাত্যানা আমানঝ'লৰ হাতত ১:৩ ব্যৱধানত পৰাজিত হৈছিল।
কমনৱেলথ্ গেমছ্ ২০১৪
২০১৪ চনত গ্লাছগ'ত অনুষ্ঠিত কমনৱেলথ্ গেমছত মহিলাৰ ফ্ৰিষ্টাইল ৪৮ কেজি শাখাত ফোগাটে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু স্বৰ্ণপদক জয় কৰিছিল।
এছিয়ান গেমছ্ ২০১৪
২০১৪ চনত দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ইঞ্চিয়নত অনুষ্ঠিত এছিয়ান গেমছত মহিলাৰ ফ্ৰিষ্টাইল ৪৮ কেজি শাখাত বিনেশ ফোগাটে ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল।
গ'ল্ড কোষ্ট কমনৱেলথ্ গেমছ্ ২০১৮
বিনেশ ফোগাটে ২০১৮ বৰ্ষত গ'ল্ড কোষ্টত অনুষ্ঠিত কমনৱেলথ্ গেমছত মহিলাৰ ৫০ কেজি ফ্ৰিষ্টাইল ৰেষ্টলিঙত স্বৰ্ণপদক লাভ কৰে।
এছিয়ান গেমছ্ ২০১৮
২০১৮ বৰ্ষৰ এছিয়ান গেমছত বিনেশ ফোগাটে স্বৰ্ণপদক লাভ কৰে আৰু এছিয়ান গেমছত স্বৰ্ণপদক লাভ কৰা প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা মল্লযোদ্ধাৰূপে পৰিগণিত হয়। মহিলাৰ ৫০ কেজি ফ্ৰিষ্টাইল ৰেষ্টলিঙৰ স্বৰ্ণ পদক লাভৰ খেলখনত বিনেশে জাপানৰ য়ুকি ইৰিক পৰাস্ত কৰিছিল।
১৮ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী, ২০১৯ত অনুষ্ঠিত হোৱা লৰিয়াছ ৱৰ্ল্ড স্প'ৰ্টছ্ এৱাৰ্ডছৰ বাবে মনোনীত ফোগাট প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় এথলিট।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মল্লযোদ্ধা শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী
সত্যযুগ
সত্যযুগ (দেৱনাগৰী: सत्य युग) হ'ল হিন্দু শাস্ত্ৰ অনুযায়ী, চাৰিটা যুগৰ প্ৰথম যুগ। অন্য যুগসমূহ হ'ল ত্ৰেতাযুগ, দ্বাপৰযুগ আৰু কলিযুগ। ব’হাগ মাহৰ শুক্ল পক্ষ তৃতীয়া তিথিত দেওবাৰে সত্যযুগৰ উৎপত্তি। ইয়াৰ পৰিমাণ ১৭,২৮,০০০ বছৰ। অৱতাৰ সংখ্যা চাৰিটা। মৎস্য (মাছ), কূৰ্ম (কাছ), বৰাহ (গাহৰি), নৰসিংহ (মানুহ আৰু সিংহৰ সমন্বিত ৰূপ)। ছয়জন শাসক। সকলো পুণ্য আছিল, পাপ নাছিল। প্ৰাণ আছিল মজাৰ। মৃত্যু আছিল ইচ্ছাধীন। সোণৰ পাত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বেদ আছিল সামবেদ। তীৰ্থ আছিল পুষ্কৰ তীৰ্থ। তাৰ ব্ৰহ্মনাম আছিল- নাৰায়ণৰ পৰা বেদ, নাৰায়ণৰ পৰা অক্ষৰা, নাৰায়ণৰ পৰা মুক্তি, নাৰায়ণৰ পৰা গতি। অৰ্থাৎ নাৰায়ণ পৰম বেদ, নাৰায়ণ পৰম অক্ষৰ, নাৰায়ণ পৰম মুক্তি, নাৰায়ণ পৰম গতি।
মাটি কাঞ্চন
মাটি কাঞ্চন, বগা কাঞ্চন, মাটি কঁটৰা বা শ্বেত কাঞ্চন (: Dwarf White Bauhinia, White Orchid-tree আৰু Snowy Orchid-tree) (বৈজ্ঞানিক নাম: Bauhinia acuminata) হৈছে Fabaceae পৰিয়ালৰ এবিধ গুল্মৰ প্ৰজাতি। ইয়াৰ বিস্তৃত খেতিৰ বাবে আদি নিবাস গম পোৱা নেযায় যদিও ই মালেছিয়া, ইন্দোনেছিয়া (জাভা, বোৰ্নিও, কালিমাণ্টান, লেছাৰ ছোন্দা দ্বীপ), আৰু ফিলিপাইনৰ পৰা আহিছে বুলি ভবা হয়।
বিৱৰণ
মাটি কাঞ্চন ৩ মিটাৰ পৰ্যন্ত ওখ পৰ্ণপাতী উদ্ভিদ। পাত ১০-১৫ চেমি দীঘল আৰু ৭-১২ চেমি বহল। পাতৰ আগ দুভাগত বিভক্ত, মসৃণ, তলৰ শিৰা সামান্য ওলোৱা। বসন্তৰ শেষৰ পৰা শৰত পৰ্যন্ত ফুল হয়। পাতৰ কাষত এটা থোকাত কেইবাপাহো ফুল ফুলে, বগা, গন্ধহীন, ৫ চেমি বহল, পাহিৰ সংখ্যা পাঁচটা আৰু পাহী মুক্ত। ফল চিৰা, চিৰা চেপেটা, বিদাৰী আৰু ধুসৰ, কেইবাটাও বীজ থাকে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:গুল্ম
ডেভিদ জেমছ থুলছ
শিক্ষা
থুলছে ৱিনচেষ্টাৰ কলেজ আৰু ট্ৰিনিটি হ'ল, কেম্ব্ৰিজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰপিছত তেওঁ হান্স বেথেৰ তত্ত্ববধনাত কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পিএইছডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
কৰ্মজীৱন
তেওঁ প্ৰথমে বেৰ্কেলীত অৱস্থিত কেলিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰে। তাৰপিছত তেওঁ যুক্তৰাজ্যৰ বীৰমিংগাম বিশ্ববিদ্যালয়ত গাণিতিক পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিষয়ৰ অধ্যাপক হিচাপে যোগ দিয়ে। ১৯৮০ চনত তেওঁ চিটলীত অৱস্থিত ৱাছিংটন বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপক ৰূপে নিযুক্তি লাভ কৰে। থুলছে পৰমাণু, ইলেক্টন আৰু নিউট্ৰন তন্ত্ৰ বিষয়ত ভালেমান বৰঙনি আগবঢ়ায়। তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিষয়বস্তু আছিল অতিপৰিবাহী প্ৰক্ৰিয়া, নিউক্লিয়াৰ পদাৰ্থৰ ধৰ্ম আৰু পৰমাণুৰ নিউক্লিয়াছৰ ভিতৰতে উত্তেজিত আৰু সংগ্ৰাহীত গতি।
বহিঃসংযোগ
শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানী
মুঠিখাৰু
মুঠিখাৰু হৈছে অসমীয়া নাৰীয়ে হাতৰ মণিবন্ধত পৰিধান কৰা একপ্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত অলংকাৰ। এই খাৰু কেইবাডালো চেপেতা বালা লগ লগাই সজা হয় আৰু পিন্ধাৰ সময়ত হাতখন মুঠি মাৰি লোৱা হয়। কেতিয়াবা গামখাৰুৰ সৈতে মুঠিখাৰুৰ সাদৃশ্য দেখা যায়। অতীজৰে পৰা এই খাৰু অসমীয়া জীয়ৰী-বোৱাৰীয়ে বিভিন্ন উপলক্ষত পৰিধান কৰাৰ পৰম্পৰা আছে যদিও ব'হাগ বিহুৰ সময়ত গীত-নৃত্যত ভাগ ল'বলৈ গামখাৰুহে পৰিধান কৰা হয়। পৌৰাণিক ভাস্কৰ্যসমূহত মুঠিখাৰু সদৃশ দীঘলীয়া অনেক প্ৰকাৰৰ হাতৰ আ-অলংকাৰ দেখা পোৱা যায়। আমবাৰীৰ পুৰাতাত্ত্বিক ক্ষেত্ৰত আৱিষ্কৃত হোৱা নৃত্যৰতা যুৱতীৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ হাততো খাৰু দেখিবলৈ পোৱা যায়।
বিৱৰণ
প্ৰাচীন কালত মুঠিখাৰুসমূহ সাধাৰণতে সোণেৰে সজোৱা হৈছিল। অৱশ্যে আৰ্থিক সামৰ্থ অনুযায়ী ইয়াক ৰূপেৰেও সজোৱা হৈছিল। সোণৰ মুঠিখাৰুসমূহত কেতিয়াবা বাখৰ-পতোৱা হৈছিল। বহু সময়ত সোণপাণী চৰোৱা খাৰুৰো প্ৰচলন আছিল। আহোম ৰাজত্বকালত আহোম স্বৰ্গদেৱৰ কুঁ‌ৱৰীসকলৰ মুঠিখাৰুত হীৰা খটোৱা আছিল বুলি কোৱা হয়। অঞ্চলভেদে সৰু গামখাৰুকে মুঠিখাৰু বুলি কোৱা হয়। আহোম ৰাজত্বকালত সৰ্বসাধাৰণ লোকে পৰিধান কৰা মুঠিখাৰু ৰূপেৰে সজোৱা হৈছিল।
মুঠিখাৰুসমূহত ফুল-পাত আদিৰ আকৃতি কাৰুকাৰ্য কৰি গঢ় দিয়া হয়। বাখৰ পতাই ইয়াক আকৰ্ষণীয় কৰি তোলা হৈছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে মুঠিখাৰুসমূহ কেইবাপাটো খাৰু একেলগে জাপি থোৱাৰ দৰে সজা হয়। অৱশ্যে কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত ই গামখাৰু সদৃশ আকাৰ লয়। গামখাৰু সদৃশ মুঠিখাৰুসমূহৰ এটা বৈশিষ্ট্য হ'ল যে গামখাৰুৰ দৰেই মুঠিখাৰুৰ গাত শিলিখাৰ আকৃতিৰ একাধিক শাৰী সজা হ'ব পাৰে। কিন্তু দেখাত মিল থাকিলেও ই গামখাৰুতকৈ দৈৰ্ঘ্যত চুটি হয়। এই শিলিখাৰ শাৰীৰ সংখ্যা অনুযায়ী খাৰুপাটক তিনি শিলিখা, চাৰি শিলিখা আদি নাম দিয়া হয়। খাৰুপাটত এডাল শলখা থাকে।
উপলক্ষ
মুঠিখাৰু বিভিন্ন উপলক্ষত অসমীয়া নাৰীসকলে পৰিধান কৰে। বিয়া-সবাহ, উৎসৱ-পাৰ্বন আদিৰ লগতে পুৰণি কালত আঢ্যৱন্ত ঘৰৰ নাৰীয়ে সাধাৰণভাৱেও মুঠিখাৰু পৰিধান কৰিছিল। অৱশ্যে বিহু নৃত্যৰ সময়ত ইয়াৰ সলনি গামখাৰু পিন্ধাৰ প্ৰথাহে প্ৰচলিত হৈ আহিছে। বিবাহৰ সময়ত কন্যাই অন্যান্য অলংকাৰৰ লগতে মুঠিখাৰু পৰিধান কৰিব পাৰে।
ৰূপৰ কাম কৰা এখেল লোকক আহোম আৰু কোচ ৰজাসকলে মঠ-মন্দিৰ বা দেৱালয় আদিৰ ৰূপৰ সামগ্ৰী গঢ়িবলৈ দেৱলীয়া বা দেৱালভগীয়া নাম দি ৰাখিছিল। আহোম ৰাজত্বকালত কাড়ী-পাইকে ডিঙিত বা কাণত সোণৰ অলংকাৰ পিন্ধিবলৈ ৰজা ঘৰৰ পৰা অনুমতি দিয়া হৈছিল যদিও হাতৰ অলংকাৰ হিচাপে সোণৰ অলংকাৰ পিন্ধিবলৈ দিয়া নহৈছিল। তেওঁলোকে হাতত সোণৰ অলংকাৰ পিন্ধিবলৈ ৰজাঘৰৰ পৰা অনুমতি ল'ব লাগিছিল। সেই কাৰণে সেই সময়ৰ কাঁড়ী-পাইকৰ পুৰুষ-মহিলাৰ বাবে অন্যান্য অলংকাৰৰ লগতে ৰূপৰ মুঠি খাৰু আদি এই দেৱলীয়াসকলে সাজিছিল।
ভাৰতৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থা, ১৯৭৫
ভাৰতৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থা, ১৯৭৫ ৰ দ্বাৰা, ভাৰতত ১৯৭৫-৭৭ ৰ একৈশ মাহ জুৰি সেইসময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে দেশজুৰি বলবৎ কৰা জৰুৰীকালীন অৱস্থাক সূচোৱা হয়। চৰকাৰীভাৱে, তদানীন্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ফখৰুদ্দিন আলি আহমেদ-এ ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩৫২(১) নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত ‘’অভ্যন্তৰীণ সমস্যা (internal disturbance)”-ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত জৰুৰী অৱস্থা ঘোষণা কৰে। এই অৱস্থা ১৯৭৫ চনৰ ২৫ জুনৰ পৰা ১৯৭৭ চনৰ ২১ মাৰ্চলৈকে বলবৎ থাকে। জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সময়ছোৱাত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ হাতলৈ নিৰ্বাচন স্থগিত কৰা, নাগৰিকৰ অধিকাৰ খৰ্ব্ব কৰাকে ধৰি অন্যান্য ক্ষেত্ৰতো প্ৰচুৰ ক্ষমতা আহি পৰে। এই সময়ছোৱাত ইন্দিৰা গান্ধীৰ প্ৰায়ভাগ ৰাজনৈতিক প্ৰতিদন্দ্বী কাৰাবাস খাটিবলগীয়াত পৰে আৰু জনসংযোগ মাধ্যমসমূহৰ বাক-স্বাধীনতাও সীমাবদ্ধ হৈ পৰে। ভাৰতৰ স্বাধীনতা লাভৰ পিছত জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ এই সময়ছোৱাই ৰাজনৈতিক ইতিহাসত আটাইতকৈ বিতৰ্কিত সময়।
১৯৭৭ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন
১৯৭৭ৰ ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত বিভিন্ন ঘটনাপ্ৰবাহৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলে শাসনৰ বাঘজৰী হেৰুৱাবলগীয়া হৈছিল। ২১মহীয়া অন্তৰ্ৱৰ্তী জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সামৰণি পেলাই প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে ষষ্ঠ লোকসভা গঠনৰ উদ্দেশ্যে সাধাৰণ নিৰ্বাচন ঘোষণা কৰিছিল। জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণৰ প্ৰচেষ্টাত ভাৰতীয় লোকদলৰ নেতৃত্বত ইন্দিৰা বিৰোধী বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দল লগলগাই গঠন কৰা জনতা মৰ্চাই ২৯৮খন আসন লাভ কৰিছিল। মোৰাৰজী দেশাইক মৰ্চাৰ নেতা নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল আৰু তেনেকৈয়ে তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰথমজন অনা-কংগ্ৰেছ প্ৰধানমন্ত্ৰী হৈছিল। নিৰ্বাচনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত জনতা মৰ্চাৰ দলবোৰ বিলুপ্তি ঘটাই জনতা পাৰ্টি গঠন কৰা হৈছিল। কংগ্ৰেছে পাইছিল মাত্ৰ ১৫৩খন আৰু হেৰুৱাবলগীয়া হৈছিল ১৯৭খন আসন। ইন্দিৰা গান্ধী আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ সঞ্জয় গান্ধী উভয়ে পৰাজয় বৰণ কৰিছিল।
আৰ কে নাৰায়ণ
'''আৰ. কে. নাৰায়ণ''' (R. K. Narayan; ১০ অক্টোবৰ, ১৯০৬ – ১৩ মে, ২০০১) এজন ভাৰতীয় সাহিত্যিক আছিল। দক্ষিণ ভাৰতৰ কাল্পনিক চহৰ মালগুডিৰ পটভূমিত স্থাপন কৰা ৰচনাসমূহৰ বাবে তেওঁ বেছিকৈ পৰিচিত। তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম ৰাচিপুৰম কৃষ্ণস্বামী আয়াৰ নাৰায়ণস্বামী। ইংৰাজী ভাষাত ভাৰতীয় সাহিত্যৰ প্ৰথম যুগৰ তিনিজন পুৰোহিত ব্যক্তিৰ ভিতৰত নাৰায়ণ অন্যতম আছিল (বাকী দুজন আছিল মুল্ক ৰাজ আনন্দ আৰু ৰাজা ৰাও)। তেওঁলোকেই ভাৰতীয় ইংৰাজী সাহিত্যক পৃথিৱীত সুপৰিচিত কৰি তুলিছিল।
বঁটা আৰু সন্মান
১৯৬০ চনত ‘গাইড’ উপন্যাস ৰচনা কৰাৰ বাবে আৰ. কে. নাৰায়ণক সাহিত্য অকাডেমি বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৮০ চনত তেওঁ 'ৰয়েল ছ’চাইটি অৱ লিটাৰেচাৰ'ৰ পৰা 'বেনচন মেডেল' (ইংৰাজী: Benson Medal) লাভ কৰে। তেওঁ বহুবাৰ নোবেল বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছিল যদিও বঁটা লাভ কৰা নাছিল। ২০০০ চনত মৃত্যুৰ পূৰ্বে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মবিভূষণেৰে সন্মানিত কৰিছিল।
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি
মাঅ কায় নাম জিলা
মাঅ কায় নাম (Mỏ Cày Nam) ভিয়েটনামৰ মেকং ব-দ্বীপত থকা বিন চ্চে' প্ৰদেশৰ এখন গ্ৰামীণ জিলা। ২০০৯ চনৰ মাৰ্চত এই জিলাখনৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। মাঅ কায় নামৰ পূবে জওং চ্চ'ম জিলা, পশ্চিমে চ্চা ভিন্ প্ৰদেশ, পূব আৰু উত্তৰ-পূবে মাঅ কায় বাক আৰু থাইন ফু জিলা; দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পশ্চিমে চ্চা ভিন্ প্ৰদেশ অৱস্থিত। মাও কায় নামৰ জনসংখ্যা ১৮৬,৪৭৪ আৰু ইয়াৰ ক্ষেত্ৰফল ২১৯.৯ বৰ্গ কি.মি.।
এই জিলাখন এখন উপনগৰ আৰু ১৬টা কমিউনত পুনৰ্বিভাজিত কৰা হৈছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভিয়েটনাম শ্ৰেণী:পোখালি
টেঙা কঁটৰা
টেঙা কঁটৰা হৈছে ফেবেচিয়া পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত এবিধ সৰু সপুষ্পক উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি।  বহুসময়ত ইয়াক আলংকাৰিক পুষ্প হিচাপে গণ্য কৰা হয়। পূৰ্ৱতে ইয়াক বাউয়িনিয়া গণত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, কিন্তু উপ−পৰিয়াল চেৰিঅ’ডিয়াৰ আৰু ট্ৰাইব বাউইনিয়া চিনাক্তকৰণৰ লগে লগে ইয়াৰ নাম সলনি কৰা হয়।
ইয়াৰ এছীয় প্ৰজাতিটোক "Purple Orchid Tree" বুলি কোৱা হয় আৰু ভিয়েটনামী ভাষাত চান ট্ৰাও আৰু মং ব’ টাই ভই বুলি কয়। কেটালগ অৱ লাইফত উপ−প্ৰজাতিটোকP. malabaricum acidum নামেৰে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা আছে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:বৃক্ষ
হিন্দুধৰ্মত নাৰী
নাৰীৰ স্থিতি সম্পৰ্কত শাস্ত্ৰকে আদি কৰি হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন গ্ৰন্থত পৰস্পৰ সামঞ্জস্য নথকা দৃষ্টিভংগী পোৱা যায়। ইয়াৰে কোনো গ্ৰন্থত নাৰীক সৰ্বোচ্চ নেতৃত্বৰ স্থান দিয়াৰ বিপৰীত অন্য কিছু গ্ৰন্থত লিংগৰ ভিত্তিত ব্যক্তিৰ ভূমিকাৰ সীমাবদ্ধতাৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে। ঋকবেদৰ দেৱী সূক্তত নাৰীশক্তিক সকলো পদাৰ্থ আৰু সংজ্ঞাৰ সৃষ্টিকাৰী, চিৰন্তন আৰু অসীম, আধ্যাত্মিক আৰু অভিজ্ঞতামূলক বাস্তৱতা অৰ্থাৎ ব্ৰহ্ম, সকলোৰে আত্মা তথা ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সাৰ বুলি কোৱা হৈছে। কিছুসংখ্যক হিন্দু উপনিষদ, শাস্ত্ৰ আৰু পুৰাণ, বিশেষকৈ দেৱী উপনিষদ, দেৱী মাহাত্ম্য আৰু দেৱী-ভাগৱত পুৰাণৰ মতে নাৰীক সৰ্বশক্তিমান বুলি চিহ্নিত কৰা হৈছে।
প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় হিন্দু পাঠ্যসমূহে হিন্দুধৰ্মত নাৰীৰ কৰ্তব্য আৰু অধিকাৰৰ এক বিস্তৃত ছবি দাঙি ধৰিছে। এই পাঠ্যসমূহত আঠ প্ৰকাৰৰ বিবাহক চিহ্নিত কৰা হৈছে আৰু ই ব্ৰহ্ম-বিবাহ অৰ্থাৎ নিজ পিতৃয়ে কন্যাৰ বাবে উপযুক্ত বৰৰ সন্ধান কৰি কন্যাৰ সন্মতি বিচৰাৰ পৰা আৰম্ভ হৈ গন্ধৰ্ব-বিবাহ অৰ্থাৎ বৰ-কন্যাই অভিভাৱকৰ হস্তক্ষেপ নোহোৱাকৈ পৰস্পৰে পৰস্পৰৰ সন্ধান পোৱাত শেষ হৈছে। পণ্ডিতসকলে কয় যে বৈদিক যুগৰ হিন্দু গ্ৰন্থ আৰু প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ভাৰতলৈ অহা পৰিভ্ৰমণকাৰীসকলে এৰি যোৱা নথিসমূহৰ পৰা এই কথা ঠাৱৰ কৰিব পাৰি যে প্ৰাচীন ভাৰতীয় হিন্দু সমাজে যৌতুক বা সতীদাহ প্ৰথাৰ অনুশীলন কৰা নাছিল। এই প্ৰথাসমূহে ভাৰতৰ সামাজিক তথা ৰাজনৈতিক দৃশ্যপটৰ পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে খ্ৰীষ্টিয় দ্বিতীয় সহস্ৰাব্দৰ পৰাহে প্ৰসাৰ লাভ কৰে।  ইতিহাসৰ পাত লুটিয়ালে দেখা যায় যে হিন্দু সমাজত নাৰী হিচাপে ৰূদ্ৰমা দেৱীৰ দৰে শাসক, আণ্ডালৰ দৰে ধৰ্মীয় ব্যক্তিত্ব, মৈত্ৰেয়ীৰ দৰে দাৰ্শনিক আৰু বৈদিক হিন্দু পৰম্পৰাসমূহৰ মহিলা অনুশীলনকাৰী বা সংবহনকাৰীৰ উদাহৰণ আছে।
এডৱিন ব্ৰিয়াণ্টৰ মতে, বিশ্বৰ প্ৰধান ধৰ্মসমূহৰ ভিতৰত হিন্দুধৰ্মতেই দৈৱিক নাৰীৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী উপস্থিতি দেখা যায়। শাক্ত আৰু শৈৱ পৰম্পৰাত দেৱীকেই কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। মাতৃপ্ৰধান সমাজৰ ধাৰণাটো সংস্কৃত পৰম্পৰা আৰু গ্ৰাম্য হিন্দুধৰ্মৰ শক্তিপূজাৰ সৈতে জড়িত আৰু হিন্দুধৰ্মত বহুসংখ্যক মাতৃপ্ৰধান সমাজৰ উপস্থিতি দেখা পোৱা যায়।
বৈদিক সাহিত্য
হিন্দুধৰ্মৰ পৌৰাণিক পাঠ্যসমূহত নাৰীৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা ভাৱৰ প্ৰকাশ দেখা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে ঋকবেদৰ দশম অধ্যায়ৰ দেৱী সুক্তত নাৰীক ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৰ্বোচ্চ সত্তা বুলি কোৱা হৈছে।
বেদত "ব্ৰহ্মবাদিনী" খ্যাত মহিলা পণ্ডিতসকলৰ বুলি স্বীকৃত কেইবাটাও স্তৱক আছে। এনে বহুতো শিক্ষিতা নাৰী আছিল যি নিজৰ দক্ষতা আৰু বুদ্ধিৰে পুৰুষসকলক পৰাজিত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ভিতৰত গাৰ্গী, অহল্য, মৈত্ৰেয়ী, লোপামুদ্ৰা, ঘোষা, স্বাহা, হৈমৱতী উমা, গৌতমী, হেমালেখা, সীতা ইত্যাদি উল্লেখযোগ্য।
কিন্তু একেসময়তে, ঋকবেদত নাৰী সম্পৰ্কে ইয়াৰ বিপৰীত মন্তব্যও পোৱা যায়।
""ইন্দ্ৰই নিজেই কৈছিল, নাৰীৰ মনে অনুশাসন নাজানে। তেওঁৰ বুদ্ধিমত্তাৰ ওজন কম।""
""নাৰীৰ সৈতে দীৰ্ঘস্থায়ী বন্ধুত্ব হ'ব নোৱাৰে: হায়েনাৰ হৃদয়েই নাৰীৰ হৃদয়।""
অৱশ্যে, প্ৰাৰম্ভিক কালৰ উপনিষদসমূহ নাৰী বা পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত মৌন আৰু ইয়াত লিংগহীন এক ব্ৰহ্ম তথা আত্মাৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্কৰ কথা কোৱা হৈছে। ইয়াৰ কিছু ব্যতিক্ৰমো দেখা পোৱা যায়। উদাহৰণ স্বৰূপে, ৮০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত ৰচিত বৃহদাৰণ্যক উপনিষদৰ অন্তিম অধ্যায়ত থকা গাৰ্হস্থ্য জীৱন সন্দৰ্ভত এজন শিষ্যৰ শিক্ষাৰ বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়া কোৱা হৈছে যে স্বামী হিচাপে এজন লোকে তেওঁৰ স্ত্ৰীৰ বাবে আহাৰ ৰান্ধিব লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ সন্তানটো পুত্ৰ হোৱাটো বিচাৰে নে কন্যা হোৱাটো, এই কথাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি তেওঁলোকে তলত উল্লিখিত ধৰণে একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব লাগে।
"যদিহে এজন লোকে তেওঁৰ সন্তানটি এক শিক্ষিতা কন্যা হোৱাটো, আৰু তেওঁ নিজৰ পূৰ্ণ জীৱনকাল পোৱাটো বাঞ্ছা কৰে, তেন্তে তেওঁলোকে তিল আৰু মাখনেৰে সৈতে সিদ্ধ অন্ন তৈয়াৰ কৰি তাক গ্ৰহণ কৰি সন্তান লাভৰ বাবে সমৰ্থ হ'ব লাগে।
আৰু যদিহে এজন তেওঁৰ সন্তানটি পুত্ৰ হোৱাটো, আৰু তেওঁ নিজৰ পূৰ্ণ জীৱনকাল পোৱাটো বাঞ্ছা কৰে, তেন্তে দালি আৰু মাখনেৰে সৈতে সিদ্ধ অন্ন তৈয়াৰ কৰি তাক গ্ৰহণ কৰি সন্তান লাভৰ বাবে সমৰ্থ হ'ব লাগে।"
- বৃহদাৰণ্যক উপনিষদ ৬.৪.১৭ - ৬.৪.১৮
বৈদিক যুগ আৰু প্ৰাৰম্ভিক বৌদ্ধিক যুগৰ বিদ্বান, শিক্ষাগুৰু আৰু পুৰোহিতনীৰ লগতে উপনিষদসমূহৰ দাৰ্শনিক তৰ্কসমূহত নাৰীক উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু তেওঁলোকে ইয়াত অংশগ্ৰহণো কৰিছে। উপনিষদত বৰ্ণিত নাৰীসকলৰ ভিতৰত গাৰ্গী আৰু মৈত্ৰেয়ীৰ কথা ক'ব পাৰি।
মহাকাব্য
ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰতৰ নাৰী চৰিত্ৰসমূহৰ ভূমিকা মিশ্ৰিত ৰূপত দেখা পোৱা যায়। মহাভাৰতৰ দ্ৰৌপদীয়ে পঞ্চপাণ্ডৱক বিবাহ কৰোৱাৰ বাবে একেসময়তে তেওঁৰ স্বামী আছিল পাঁ‌চজন। দুৰ্যোধনে তেওঁক অপমান (বস্ত্ৰহৰণ) কৰাৰ পৰাই কৌৰৱ আৰু পাণ্ডৱৰ মাজত ভয়ংকৰ যুদ্ধৰ সূচনা হয়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ দ্বিতীয় ভাগত ৰচিত ৰামায়ণত জনকনন্দিনী সীতাৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰাৰ লগতে অবিচ্ছেদ্য প্ৰেমৰ প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। তেওঁক এগৰাকী গৃহিণী, আদৰ্শ পত্নী তথা ৰামৰ সহধৰ্মিণীৰ ৰূপত চিত্ৰায়িত কৰা হৈছে। হিন্দু পৰম্পৰাত ৰামায়ণৰ মৌখিক পুনৰ্কথনসমূহত নাৰীসকলক স্বতন্ত্ৰ ৰূপত দেখা যায়। সুগীৰ্থৰাজৰ মতে এই সংস্কৰণসমূহ অধিক পুৰণি নহয়।
মহাভাৰতৰ কাহিনীৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৰচনাকালত নাৰী সম্পৰ্কে ভাৰতীয় সমাজৰ ধাৰণাৰ বিষয়ে অনুমান কৰিব পৰা যায়। মহাভাৰতৰ প্ৰথম পৰ্বত কোৱা হৈছে:
"কোনো পুৰুষে, আনকি ক্ৰোধতো, নিজৰ স্ত্ৰীৰ সন্মতি নথকা এনে কোনো কাৰ্য কৰা উচিত নহয়; কিয়নো সুখ, হৰ্ষ, গুণ আৰু সকলোখিনি স্ত্ৰীৰ ওপৰতে নিৰ্ভৰ কৰে। স্ত্ৰী হৈছে পবিত্ৰ ভূমি য'ত স্বামীৰ পুনৰ্জন্ম হয়, আনকি ঋষিসকলেও স্ত্ৰী অবিহনে পুৰুষৰ জন্ম দিব নোৱাৰে।"
- আদি পৰ্ব, মহাভাৰত
মহাভাৰতৰ অনুশাসন পৰ্বত নাৰীৰ কৰ্তব্য আৰু অধিকাৰ সম্পৰ্কে বহুকেইটা অধ্যায় আছে আৰু ই এক মিশ্ৰিত ছবি ডাঙি ধৰে। দ্বিতীয় অধ্যায়ত ধন আৰু ঐশ্বৰ্যৰ দেৱী লক্ষ্মীয়ে কয় যে তেওঁ সেই নাৰীসকলৰ মাজত বাস কৰে যি সত্যবাদী, নিষ্ঠাৱান, বিনয়ী, নিয়াৰি, নিজৰ স্বামী আৰু সন্তানৰ প্ৰতি সমৰ্পিত, স্বাস্থ্য সচেতন, ধৈৰ্যশীল আৰু অতিথিৰ প্ৰতি দয়াশীল। দেৱীয়ে এয়াও কয় যে যিসকল নাৰী পাপিষ্ঠা, অপৰিষ্কাৰ, সদায়ে নিজৰ স্বামীৰ সৈতে যাৰ মতভেদ থাকে, যাৰ ধৈৰ্য নাই, যি এলেহুৱা, ওচৰ-চুবুৰীয়া আৰু আত্মীয়ৰ সৈতে খৰিয়াল কৰি থকা বিধৰ তেনে নাৰীৰ মাজত তেওঁ বসতি নকৰে।
অনুশাসন পৰ্বৰ ৪৭তম অধ্যায়ত যুধিষ্ঠিৰে ভীষ্মৰ পৰা ধৰ্মোপদেশ বিচাৰোঁ‌তে পুত্ৰ আৰু কন্যা সন্তানৰ তুলনা এইদৰে কৰা হৈছে:
"হে ৰাজন, কন্যাক শাস্ত্ৰত পুত্ৰৰ সমান বুলি কোৱা হৈছে।"
- ভীষ্ম
নাৰীৰ কৰ্তব্য সম্পৰ্কে শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ এক কথোপকথনৰ মাজেৰে পুনৰ ১৪৬তম অধ্যায়ত বৰ্ণোৱা হৈছে। উমা অৰ্থাৎ পাৰ্বতীয়ে উপত্যকাসমূহক লালন কৰা আৰু ইয়াক উৰ্বৰ কৰি তোলা নদীৰূপী দেৱীসকলৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰিবলৈ যায়। তেওঁৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি নাৰীসকলৰ কৰ্তব্যৰ ভিতৰত সুমিষ্ট বচন, মিঠা ব্যৱহাৰ আৰু মিঠা বৈশিষ্ট্যৰে সু-স্বভাৱ অন্যতম। উমাৰ মতে স্বামীয়েই নাৰীগৰাকীৰ ভগৱান, বন্ধু তথা আশ্ৰয়স্থল। নাৰীগৰাকীৰ স্বামী আৰু সন্তানৰ শাৰীৰিক আৰু আৱেগিক পৰিপোষণ, শ্ৰদ্ধা আৰু পূৰ্তিও তেওঁৰ কৰ্তব্যৰ ভিতৰত পৰে। তেওঁলোকৰ সুখেই নাৰীগৰাকীৰ সুখ, তেওঁৰ স্বামীয়ে লোৱা পণেই তেওঁৰ পণ, স্বামী বা সন্তান ক্ৰোধান্বিত হ'লেও তেওঁ আনন্দমনেৰে থকাতো তেওঁৰ দায়িত্ব। তেওঁলোকৰ শাৰীৰিক অসুস্থতাত নাৰীগৰাকী কাষত থকাটো তেওঁৰ বাবে যথোচিত বুলি গণ্য কৰা হয়। স্বামী আৰু পৰিয়ালৰ উপৰিও, বন্ধুবতগ আৰু আত্মীয়ৰ প্ৰতিও তেওঁ প্ৰফুল্লহৃদয় আৰু নম্ৰ হোৱা উচিত। পাৰ্বতীয়ে শিৱক কৈছে যে নাৰীগৰাকীৰ পৰিয়ালেই তেওঁৰ জীৱন আৰু ঘৰখনেই তেওঁৰ স্বৰ্গ।
অনুশাসন পৰ্ব আধুনিক কালৰ হিন্দু পাঠ্যসমূহৰ নাৰী বিষয়ক বৰ্ণনাসমূহৰ এক উৎস। উদাহৰণস্বৰূপে অষ্টাদশ শতিকাৰ স্ত্ৰীধৰ্মপদ্ধতি গ্ৰন্থই অনুশাসন পৰ্বৰ নিৰ্বাচিত কিছু শ্লোক আহৰণ কৰিছে। ইয়াত মহাভাৰতৰ অন্যান্য পৰ্ব আৰু ধৰ্মগ্ৰন্থৰো নিৰ্বাচিত শ্লোক তুলি আনি সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে।
শাস্ত্ৰ আৰু স্মৃতি
কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰৰ ১.২১ অধ্যায়ত সামৰিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি ৰজাজনৰ সুৰক্ষাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰা নাৰীৰ বিষয়ে বৰ্ণনা আছে। গ্ৰন্থখনত মহিলা শিল্পী, ভিক্ষু আৰু পৰিব্ৰাজক তপস্বিনীৰ বিষয়েও উল্লেখ আছে।
মনুস্মৃতিৰ কলকাতাত পোৱা পুথিখন মধ্যযুগীয় হিন্দু সমাজত নাৰীৰ স্থিতি সম্পৰ্কে সৰ্বাধিক অধ্যয়ন কৰা পুথি। এই পুথিৰ শ্লোক ৫.১৫৮-৫.১৬০-ত স্বামীহাৰা নাৰীৰ সতীত্বৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা পোৱা যায়। ২.৬৭-ৰ পৰা ২.৬৯-ত শ্লোক আৰু ৫.১৪৮-ৰ পৰা ৫.১৫৫-তম শ্লোকত মনুস্মৃতিত কোৱা হৈছে যে এগৰাকী কন্যা হিচাপে নাৰীয়ে তেওঁৰ পিতৃৰ, যুৱতী হিচাপে নিজৰ স্বামীৰ আৰু বিধৱা হিচাপে নিজৰ পুত্ৰৰ পৰা সুৰক্ষা বিচৰিব লাগে; নাৰী হিচাপে তেওঁ নিজৰ স্বামীক দেৱতাৰ দৰে পূজিব লাগে।
আন শ্লোকসমূহত মনুস্মৃতিয়ে নাৰীৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শনৰ লগতে নাৰীৰ অধিকাৰসমূহক সুৰক্ষিত কৰিছে। উদাহৰণ স্বৰূপে, ৩.৫৫-ৰ পৰা ৩.৫৬-তম শ্লোকলৈ এই কথা ঘোষণা কৰা হৈছে যে "নাৰীক সন্মান কৰা আৰু সুশোভিত কৰি ৰখাটো বাধ্যতামূলক", আৰু "যি ঠাইত নাৰীক শ্ৰদ্ধা কৰা হয়, সেই ঠাইত দেৱতাসকলে হৰ্ষিত হয়; কিন্তু যি ঠাইত কৰা নহয়, কোনো পবিত্ৰ আচাৰ-অনুষ্ঠান ফলদায়ী নহয়।" আনহাতে ৫.১৪৭-ৰ পৰা ৫.১৪৮-তম শ্লোকত কোৱা হৈছে যে এগৰাকী নাৰীয়ে কেতিয়াও স্বতন্ত্ৰভাৱে বাস কৰিবলৈ খুজিব নালাগে।
বিবাহ-বিচ্ছেদ
পুথিখনৰ ৮.১০১-৮.১০২ শ্লোকৰ মতে এজন পুৰুষ বা এগৰাকী নাৰীয়ে বিবাহ ভংগ কৰিব নোৱাৰে। তথাপিও অন্য কিছু শ্লোকত (৯.৭২-৯.৮১) এক ভুৱা বা আপত্তিজনক বিবাহৰ পৰা আঁ‌তৰি গৈ নতুনকৈ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হ'বলৈ নাৰী বা পুৰুষগৰাকীক অনুমতি দিছে। স্বামীৰ অন্তৰ্ধান বা স্বামীৰদ্বাৰা পৰিত্যক্তা নাৰীক পুথিখনে পুনৰ্বিবাহৰ আইনগত উপায়ো প্ৰদান কৰিছে।
গিৰিয়েকক ঘৃণা কৰি এগৰাকী নাৰীয়ে বিবাহৰ সমাপ্তি ঘটাব নোৱাৰে। পুৰুষজনেও স্ত্ৰীৰ সন্মতি অবিহতে বিবাহ ভংগ কৰিব নোৱাৰে। কিন্তু পাৰস্পৰিক শত্ৰুতাৰ পৰা, বিচ্ছেদ ল'ব পৰা যায় (পৰস্পৰম দ্বেষনমোক্ষহ)। যদিহে এজন পুৰুষে নিজৰ স্ত্ৰীৰ পৰা বিপদৰ আশংকাত বিচ্ছেদ বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ স্ত্ৰীগৰাকীক বিবাহৰ সময়ত দিয়া সকলো সামগ্ৰী ঘূৰাই দিব লাগিব। যদিহে এগৰাকী নাৰীয়ে নিজৰ স্বামীৰ পৰা বিপদৰ আশংকাত বিচ্ছেদ বিচাৰে, তেন্তে তেওঁ সম্পত্তিৰ ওপৰত নিজৰ অধিকাৰ উঠাই ল'ব লাগিব। পৰম্পৰা অনুসৰি প্ৰথম চাৰিবিধৰ বিবাহৰ চুক্তি ভংগ কৰিব পৰা নাযায়।
বৰ্ণ
পুথিখনৰ এটা অংশত নিজৰ বৰ্ণৰ বাহিৰে আন কাৰোবাক বিবাহ কৰা কাৰ্যৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে (শ্লোক ৩.১৩-৩.১৪)। অলিভেলৰ মতে, একেসময়তে পুথিখনত স্ববৰ্ণৰ লোকৰ বাহিৰেও আন লোকৰ মাজত হোৱা বিবাহ, যেনে ব্ৰাহ্মণ পুৰুষ আৰু শূদ্ৰ নাৰীৰ মাজত হোৱা বিবাহ (শ্লোক ৯.১৪৯-৯.১৫৭), বিবাহ নোহোৱাকৈ এজন ব্যক্তিৰ ঔৰষত গৰ্ভৱতী হোৱা এগৰাকী বিধৱা (শ্লোক ৯.৫৭-৯.৬২) প্ৰেমৰ পৰিণতিস্বৰূপে কোনোবপুৰুষৰ সৈতে পলাই যোৱা নাৰীৰ বিষয়ে কোৱা হৈছে। উক্ত ক্ষেত্ৰত সম্পত্তিৰ অধিকাৰৰ লগতে এনে সম্পৰ্কৰ ফলত জন্ম হোৱা সন্তানকো আইনী মান্যতা দিয়া হৈছে। ইয়াত নিজৰ স্বামীৰ বাদে আন পুৰুষৰ দ্বাৰা গৰ্ভৱতী হোৱা নাৰীৰ ক্ষেত্ৰত সন্তান লগত ৰখাৰ অধিকাৰ মাতৃগৰাকী আৰু তেওঁৰ স্বামীক দিয়া হৈছে।
সম্পত্তিৰ অধিকাৰ
মনুস্মৃতিত নাৰীক ছয় প্ৰকাৰৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছে (শ্লোক ৯.১৯২-৯.২০০)। ইয়াৰ ভিতৰত নাৰীগৰাকীয়ে বিবাহৰ সময়ত লাভ কৰা সামগ্ৰী, বিবাহৰ পূৰ্বে প্ৰেমৰ চিনস্বৰূপে বা পলাই যাওঁ‌তে বা তেওঁক লৈ যাওঁ‌তে আৰু তেজৰ সম্পৰ্কৰ লোকে দিয়া উপহাৰ, বিবাহৰ পিছত স্বামীৰ পৰা লাভ কৰা সামগ্ৰী আৰু দেহাৱসান ঘটা আত্মীয়ৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰসূত্ৰে লাভ কৰা সামগ্ৰী।
পুৰাণ
পুৰাণসমূহ, বিশেষকৈ মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ আৰু দেৱী-ভাগৱত পুৰাণত পোৱা দেৱী মাহাত্ম্যত দেৱী আৰু পবিত্ৰ নাৰী শক্তিৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰাক-মধ্যযুগীয় আলোচনা পোৱা যায়।  অৱশ্যে, এই আলোচনাসমূহ এই দুই পুথিতেই সীমাবদ্ধ নহয়। অন্য পুৰাণ আৰু তেনে পুথিসমূহৰ দাৰ্শনিক আলোচনাতো নাৰীৰ বিষয়ে পোৱা যায়।
আপুনি বিবেচনা কৰা উচিত যে আপুনি কোন, আৰু প্ৰকৃতি কোন...। আপুনি প্ৰকৃতিক কেনেকৈ অতিক্ৰম কৰিব পাৰে? আপুনি কি শুনিছে, আপুনি কি খায়, আপুনি কি দেখিছে – এই সকলো হৈছে প্ৰকৃতি। আপুনি প্ৰকৃতিৰ বাহিৰত কেনেকৈ থাকিব পাৰে? আপুনি প্ৰকৃতিত আবৃত হৈ আছে, যদিও আপুনি এয়া নাজানে। ―স্কন্দ পুৰাণ (১.১.২১.২২)
দেৱতাৰ লিংগ বিচাৰ
হিন্দুধৰ্মৰ দৰ্শন অনুসৰি ব্ৰহ্ম বা পৰমব্ৰহ্মৰ লিংগ বিচাৰ নাই। হিন্দু ধৰ্মত দেৱী আৰু দেৱতা উভয়ৰে উপস্থিতি বিদ্যমান। কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত একেজন দেৱতাই নাৰী আৰু পুৰুষৰ সংমিশ্ৰিত ৰূপতো দেখা পোৱা যায়। ইয়াৰ লগতে কেতিয়াবা কোনো দেৱতাক লিংগ বিচাৰ অস্বীকাৰ কৰি নাৰী বা পুৰুষ দুয়োটা ৰূপতে উপস্থাপন কৰা হয়।
হিন্দু ধৰ্মৰ ভক্তি পৰম্পৰাত দেৱী আৰু দেৱতা দুয়োকে দেখা পোৱা যায়। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় আখ্যানসমূহত প্ৰতিগৰাকী দেৱতাৰ সৈতে এগৰাকী দেৱীক চিত্ৰায়িত কৰা হয়। শাক্ত পন্থাৰ অনুগামীসকলে শক্তিৰ স্বৰূপ হিচাপে দেৱীক আৰাধনা কৰে।
হিন্দু ধৰ্মত অসংখ্য দেৱ-দেৱী আছে আৰু ইয়াৰে অধিকাংশই দেৱী। হিন্দু সমাজৰ পিতৃপ্ৰধান চৰিত্ৰটোৰ বিপৰীতে দেৱীসকলক শক্তিশালী ৰূপত উপস্থাপন কৰা হয় আৰু কোনো কোনো সময়ত তেওঁলোক উগ্ৰ বা ভয়ংকৰ হোৱাও দেখা যায়।
বিবাহ
অশ্বালয়ন গৃহসূত্ৰ শীৰ্ষক পুথিত মুঠ আঠ প্ৰকাৰৰ বিবাহৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰে প্ৰথম চাৰিবিধ হৈছে ব্ৰহ্ম, দৈৱ, অৰ্ষ আৰু প্ৰজাপত্য। এই চাৰিও প্ৰকাৰৰ বিবাহক বিধিসন্মত তথা পালনীয় বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে। আনহাতে পৰৱৰ্তী দুই প্ৰকাৰ ক্ৰমে গন্ধৰ্ব আৰু অসুৰ বিবাহক বিধিসন্মত বুলি মান্যতা দিয়া হোৱা নাই যদিও গ্ৰহণীয় বুলি কোৱা হৈছে। ইয়াৰ বিপৰীতে শেষৰ দুই প্ৰকাৰৰ বিবাহ ক্ৰমে ৰাক্ষস আৰু পৈশাচক অনুপযুক্ত তথা অগ্ৰহণযোগ্য বুলি কোৱা হৈছে যদিও এনে বিবাহৰ পৰিণতিত জন্ম হোৱা সন্তানক আইনী অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছে।
মনুস্মৃতিত কোৱা হৈছে:
""এগৰাকী নাৰীয়ে প্ৰাপ্তবয়স্ক হ'লে নিজৰ স্বামী বাছনি কৰিব পাৰে। যদি পিতৃ-মাতৃ এক উপযুক্ত বৰৰ সন্ধান কৰাত ব্যৰ্থ হয়, তেওঁ নিজেই নিজৰ স্বামী নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে।" (মনু স্মৃতি IX ৯০ - ৯১)"
বৈধৱ্য আৰু পুনৰ্বিবাহ
সাধাৰণতে বিধৱাসকলে, বিশেষকৈ ব্ৰাহ্মণ বিধৱাসকলে এক আধ্যাত্মিক আৰু তপস্বী জীৱন কটাব বুলি ভবা হয়। পুনৰ্বিবাহতো এসময়ত নিষেধাজ্ঞা আছিল।
যৌতুক
যৌতুক হৈছে বিবাহৰ সময়ত কন্যাৰ ঘৰৰ পৰা বৰক দিয়া উপহাৰ বা উপঢৌকন। প্ৰাচীন তথা মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় সমাজত যৌতুকৰ ধাৰণা আৰু ইয়াৰ অনুশীলনৰ বিষয়টো স্পষ্ট নহয়। কোনোবকোনো পণ্ডিতে প্ৰাচীন কালৰ হিন্দু সমাজত ইয়াৰ প্ৰচলন থকা বুলি দাবী কৰে যদিও এই বিষয়ত সকলোৰে সহমত নাই।
সতীদাহ
সতীদাহ বৰ্তমানে লোপ পোৱা এক মৃতদেহ সংস্কাৰ প্ৰথা। এই প্ৰথাত এগৰাকী বিধৱাই নিজৰ মৃত স্বামীৰ চিতাত আত্মজাহ দিয়ে বা আন কোনো উপায়েৰে আত্মহত্যা কৰে। কোনো কোনো পণ্ডিতৰ মতে বৈদিক যুগৰ সাহিত্যত সতীদাহৰ কোনো প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। সতীদাহ প্ৰথা উচিত নে অনুচিত এই কথাক লৈ হোৱা প্ৰাচীনতম আলোচনা দশমৰ পৰা দ্বাদশ শতিকাৰ সংস্কৃত সাহিত্যত পোৱা যায়।
শিক্ষা
বেদ আৰু উপনিষদসমূহত উল্লেখ আছে যে কন্যাসকল ব্ৰহ্মচাৰিণী হ'ব পাৰে অৰ্থাৎ তেওঁলোকে শিক্ষা লাভ কৰিব পাৰে। অথৰ্ববেদত কোৱা হৈছে যে
"ब्रह्मचर्येण कन्या युवानं विन्दते पतिम्"
- এক কোমলবয়সীয়া কন্যাই ব্ৰহ্মচৰ্য্যৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰিলে এজন উপযুক্ত স্বামী লাভ কৰে।
ঋতুস্ৰাৱ
হিন্দুধৰ্মৰ মতে ঋতুস্ৰাৱৰ কাল হৈছে শুদ্ধিকৰণৰ কাল। এই সময়ত নাৰীসকলক সততে উপাসনাৰ স্থান বা ইয়াৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীৰ পৰা নিলগাই ৰখা হয়।
কলা-সংস্কৃতিত নাৰী
হিন্দু ধৰ্মৰ প্ৰদৰ্শন কলা আৰু দৃশ্যমান কলাত পুৰুষৰ সমানে নাৰীকো উপস্থাপন কৰা হৈছে। সংস্কৃত সাহিত্যসমূহে হিন্দু দেৱীসকলৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শনৰ যোগেদি নাৰীৰ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক অভিব্যক্তিত অৰিহণা যোগাইছে। দেৱী সৰস্বতী হৈছে কলা, সংগীত, কবিতা, বাক, সংস্কৃতি আৰু শিক্ষাৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী। সংস্কৃত অভিনয় মঞ্চৰ উৎপত্তি বেদৰ তিনিটা নীতিৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। এইকেইটা ক্ৰমে দৈৱিক পুৰুষ, আত্মা, আৰু সৰ্বজনীন সত্তা অৰ্থাৎ ব্ৰহ্ম। হিন্দু গ্ৰন্থত নৃত্য, সংগীত আৰু কলাত্মক প্ৰদৰ্শনসমূহত নাৰীসকলৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ বিষয়ে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ তৈত্তিৰিয় সংহিতাৰ অধ্যায় ৬.১ আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম শতিকাৰ শতাপথ ব্ৰহ্মৰ অধ্যায় ৩.২.৪-ত পোৱা যায়। পানিনি, পতঞ্জলি, গোভিলা আদিৰ গ্ৰন্থসমূহত কোৱা হৈছে যে ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান যেনে প্ৰাচীন শ্ৰৌত আৰু গৃহসূত্ৰৰ আচাৰ আৰু যজ্ঞৰ সময়ত নাৰীসকলেপুৰুষৰ সৈতে ভজন বা মন্ত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিছিল।
বিদ্বানসকলে মত প্ৰকাশ কৰে যে সংগীত আৰু নৃত্যৰ সৈতে হিন্দু পৰম্পৰাৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে আৰু হিন্দু ধৰ্মৰ নাৰীসকলে এই পৰম্পৰাত সৃষ্টিশীলতা আৰু প্ৰদৰ্শনৰ ক্ষেত্ৰত এক সক্ৰিয় ভূমিকা পালন কৰিছে। হিন্দু পৰম্পৰাৰ কেতবোৰ দিশে নাৰীৰ স্বাধীনতা হ্ৰাস কৰিছিল যদিও তেওঁলোকক কলাৰ সৃষ্টি আৰু প্ৰকাশৰ সুযোগো প্ৰদান কৰিছিল৷ কলাৰ সৃষ্টি আৰু ইয়াত অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ জাতি বা শ্ৰেণী নিৰ্বিশেষে নাৰীসকলৰ বাবে উপলব্ধ আছিল। উচ্চ শ্ৰেণীৰ মহিলাসকলৰ মাজত শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠ সংগীত অধিক প্ৰচলিত আছিল। মাতৃতান্ত্ৰিক হিন্দু পৰম্পৰা, বিশেষকৈ দেৱদাসী প্ৰথাত নাৰীসকলৰ মাজত নৃত্য আদিৰ দৰে কলাৰ ৰাজহুৱা প্ৰদৰ্শন অধিক প্ৰচলিত
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ধৰ্ম আৰু নাৰী শ্ৰেণী:নাৰী
চুলাগিট্টি নৰসাম্মা
চুলাগিট্টি নৰসাম্মা (Sulagitti Narasamma; ১৯২০ – ২৫ ডিচেম্বৰ ২০১৮) কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ টুমকুৰ জিলাৰ পাৱাগাডা চহৰৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ধাই আছিল। তেওঁ কৰ্ণাটকৰ চিকিৎসা সেৱাৰ পৰা বঞ্চিত পিছপৰা অঞ্চলবোৰত কোনো চিকিৎসা সুবিধা নোহোৱাকৈ ৭০ বছৰ ধৰি সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ জীৱনকালত ২০,০০০ৰো অধিক পৰম্পৰাগত প্ৰসৱ বিনামূলীয়াকৈ সম্পাদন কৰিছিল। সমাজলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০১২ চনত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিক বঁটা আৰু ২০১৮ চনত দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা পদ্মশ্ৰীৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল।
জীৱনী
যেতিয়াই যাযাবৰ অঘৰী জনজাতি তেওঁৰ গাঁৱত উপস্থিত হয় নৰসাম্মাই তাইৰ ধাই বিদ্যাৰ দক্ষতা অনুশীলন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল। তেওঁ গৰ্ভৱতী মহিলাসকলৰ বাবে প্ৰাকৃতিক ঔষধ প্ৰস্তুত কৰাৰ কলাও শিকিছিল আৰু সোনকালেই কেঁচুৱাটোৰ স্বাস্থ্য আৰু স্থিতি পৰীক্ষা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। কোনো সঁজুলি ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ গৰ্ভত থাকোঁতে তেওঁ ভ্ৰূণৰ স্পন্দন চিনাক্ত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে।
২০১৮ চনলৈ আৰু ৯৭ বছৰ বয়সত নৰসাম্মাই ১৫,০০০ তকৈও অধিক কেঁচুৱা প্ৰসৱ কৰাত সহায় কৰিছিল। তেওঁক 'কৃষ্ণপুৰাৰ ধাই' বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। লগতে তেওঁৰ নামৰ সৈতে 'চুলাগিট্টি' শব্দ জড়িত হৈ পৰে। কানাড়া ভাষাত 'চুলাগিট্টি' শব্দৰ অৰ্থ হৈছে 'ধাই'।
মৃত্যু
স্বাস্থ্যজনিত জটিলতাৰ বাবে নৰসাম্মাক ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰত সিদ্ধগংগা চিকিৎসালয় আৰু গৱেষণা কেন্দ্ৰত ভৰ্তি কৰোৱা হৈছিল আৰু পিছত ২৯ নৱেম্বৰ ২০১৮ ত বিজিএছ চিকিৎসালয়লৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত কৰ্ণাটকৰ কেংগেৰীৰ বিজিএছ গ্লেনিগলছ গ্লোবেল হস্পিটেলত হাঁওফাঁওৰ দীৰ্ঘম্যাদী ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ ৯৮ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।
২০১৮ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে নৰসাম্মাৰ নশ্বৰদেহ জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে টুমাকুৰুৰ গ্লাছ হাউচত ৰখা হৈছিল। কেইবাজনো মন্ত্ৰী, প্ৰাক্তন মন্ত্ৰী আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ হাজাৰ বিখ্যাত লোকৰ উপৰিও হাজাৰ লোকেও বিদেহী আত্মালৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে। ২৬ ডিচেম্বৰ তাৰিখে নৰসাম্মাক টুমাকুৰু চহৰৰ উপকণ্ঠৰ গংগাচন্দ্ৰা গাঁৱত সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক মৰ্যাদাৰে অন্ত্যেষ্টি ক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হয়। লগতে এক একৰ ভূমিৰ আধা একৰ মাটি তেওঁৰ প্ৰতি উছৰ্গা কৰি এটা স্মাৰকৰ বাবে ৰাখি থোৱা হৈছিল।
বঁটা আৰু সন্মান
নৰসাম্মাই তেওঁ সমাজলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে বহুতো বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছিল ২০১২ চনত তেওঁ কৰ্ণাটক ৰাজ্য চৰকাৰৰ ডি দেৱৰাজ উৰ্ছ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১৩ চনত তেওঁ কিট্টুৰ ৰাণী চেন্নাম্মা বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১৩ চনতে তেওঁ কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান ৰাজ্যোৎসৱ বঁটা লাভ কৰিছিল। একেবছৰে তেওঁ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিক বঁটা কৰে। চুলাগিট্টি নৰসাম্মায়ে ২০১৪ চনত টুমকুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৮ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মশ্ৰী প্ৰদান কৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী শ্ৰেণী:স্বাস্থ্যকৰ্মী শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী
যক্ষিণী
দেৱতাসকলৰ কোষাধ্যক্ষ, আৰু হিমালয়ৰ অলকা ৰাজ্যশাসন কৰা ধনৰ হিন্দু দেৱতা কুবেৰ যক্ষ তথা যক্ষিণীসকলৰ নেতা। ভাল যক্ষিণীৰ দৰে ক্ষতিকাৰক আৰু দুষ্ট যক্ষিণীও আছে, যি ভাৰতীয় লোককথা অনুসৰি মানুহক নগুৰ-নাকটি কৰাৰ লগতে অভিশাপ দিব পাৰে।
বৌদ্ধধৰ্ম
ভৰহুত, সাঁচী আৰু মথুৰাৰ তিনিটা স্থানত, সাধাৰণতে স্তূপসমূহৰৰ বেৰাৰ স্তম্ভত বৃহৎ সংখ্যক যক্ষি চিত্ৰ পোৱা গৈছে। এইবোৰে যক্ষি চিত্ৰসমূহৰ কিছুমান বিশেষত্ব যেনে নগ্নতা, হাঁহি থকা মুখ আৰু সুস্পষ্ট বা প্ৰায়ে অতিৰঞ্জিত ৰূপৰ নাৰীসুলভ কমনীয়তা প্ৰকাশ কৰে যাৰ ফলত উৰ্বৰতাৰ সৈতে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক ফুটি উঠে। সাধাৰণতে যক্ষিণীসকলে হাতেৰে গছৰ ডাল স্পৰ্শ কৰি ত্ৰিভঙ্গ ভংগীমাত উপস্থাপন কৰা হয়। কিছুসংখ্যক লেখকৰ মতে বৃক্ষৰ তলত থকা যুৱতী যক্ষিণী প্ৰাচীন বৃক্ষ দেৱতাৰ ওপৰত আধাৰিত।
শালভাঞ্জিকাৰ অৱস্থান শাক্যৰ ৰাণী মায়াৰ অৱস্থানৰ সৈতেও জড়িত হৈ আছে। যেতিয়া তেওঁ লুম্বিনীৰ এখন বাগিচাত এজোপা আশোক গছৰ তলত গৌতম বুদ্ধৰ জন্ম দিছিল তেতিয়া তেওঁ ইয়াৰ এটা ডাল হাতেৰে ধৰি আছিল।
জৈন ধৰ্ম
জৈন ধৰ্মত পঞ্চাঙ্গুলী, চক্ৰেশ্বৰী, অম্বিকা আৰু পদ্মাৱতীকে ধৰি পঁচিশগৰাকী যক্ষিৰ উপস্থিতি দেখা পোৱা যায়। জৈন মন্দিৰসমূহত সততে তেওঁলোকক চিত্ৰায়িত কৰা হয়। প্ৰত্যেককে বৰ্তমানৰ তীৰ্থংকৰ শ্ৰী সিংহন্ধৰ স্বামী আৰু চৌব্বিশজন জৈন তীৰ্থংকৰৰ ৰক্ষক দেৱী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তিলোয়াপান্নাট্টি (বা প্ৰতিষ্ঠাসাৰসংগ্ৰহ) আৰু অভিধানচিন্তমণিত এই যক্ষিণীসকলৰ নামসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি
ছাকিব আল হাছান
ছাকিব আল হাছান (সাকিব আল হাসান) এজন বাংলাদেশী ক্ৰিকেটাৰ আৰু বাংলাদেশ জাতীয় ক্ৰিকেট দলৰ প্ৰাক্তন অধিনায়ক।
টেষ্ট মেচ
<!-- ৰেকৰ্ড:
মেন অব দ্য মেচ পুৰস্কাৰ: --> কেৰিয়াৰ পাৰফৰমেন্স:
এদিনীয়া আন্তৰ্জাতিক মেচ
ৰেকৰ্ড
ম্যান অব দ্য সিৰিজ পুৰস্কাৰ: <!-- ম্যান অব দ্য ম্যাচ পুৰস্কাৰ: -->
ক্যাৰিয়াৰ পাৰফৰম্যান্স:
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ক্ৰিকেটাৰ শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি
ৱৰ্লি চিত্ৰকলা
thumb|ৱৰ্লি আৰ্ট- [[মহীশূৰ]] ৱৰ্লি চিত্ৰকলা হৈছে এক আদিবাসী কলা। ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰৰ উত্তৰ সাহ্যাদ্ৰী ৰেঞ্জৰ লোকসকলে ঘাইকৈ এই কলা অনুশীলন কৰিছিল। পালঘৰ জিলাৰ দহানু, তালাচৰি, জৱহাৰ, পালঘৰ, মোখদা আৰু বিক্ৰমগড় চহৰ এই ৰেঞ্জৰ অন্তৰ্গত। এই কলা মহাৰাষ্ট্ৰতে প্ৰথম আৰম্ভ হৈছিল আৰু এতিয়াও ইয়াত অনুশীলন কৰা হয়। right|thumb|200x200px|আনন্দগ্ৰামৰ সংস্কৃতি সংগ্ৰহালয়ত থকা ৱৰ্লি পেইণ্টিং, [[নতুন দিল্লী]]
পটভূমি
থানেৰ জিব্যা চ'মা মাছে নামৰ শিল্পীগৰাকীয়ে ৱৰ্লি চিত্ৰকলাক জনপ্ৰিয় কৰাত মুখ্য ভূমিকা লৈছিল। তেখেতে নিজৰ ছবিসমূহৰ বাবে কেইবাটিও ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০১১ চনত তেখেতে পদ্মশ্ৰী বঁটা লাভ কৰে। ৱৰ্লি ট্ৰাইবটো ভাৰতৰ এটি আটাইতকৈ পুৰণি ট্ৰাইব। ১০ শতিকাৰে বুলি ভৱা হৈছে যদিও ১৯৭০ চন পৰ্যন্ত এই কলাই পৰিচিতি লাভ কৰা নাছিল। প্ৰকৃতি আৰু প্ৰকৃতিৰ উপাদান সমূহেই ৱৰ্লি চিত্ৰকলাৰ মূল উপজীব্য। তেওঁলোক ঘাইকৈ কৃষিনিৰ্ভৰ। জীৱনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদ সৰবৰাহৰ বাবে তেওঁলোকে প্ৰকৃতি আৰু বন্যজীৱনক সন্মানৰ চকুৰে চায়। চিত্ৰ অংকনৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ মাটিৰে সজা পঁজাৰ বেৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰে, যিদৰে পৌৰাণিক মানুহে গুহাৰ বেৰবোৰ কেনভাচৰূপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
চিত্ৰ অংকনৰ পদ্ধতি
thumb|এগৰাকী বাদ্যযন্ত্ৰী, ১৮৮৫ ৱৰ্লিৰ প্ৰাথমিক ছবি সমূহ আঁকিবলৈ জ্যামিতিৰ প্ৰাথমিক আকাৰ যেনে বৃত্ত, ত্ৰিভুজ, চতুৰ্ভুজ আদিৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াত বৃত্ত একোটিয়ে চন্দ্ৰ বা সূৰ্যক সূচোৱাৰ বিপৰীতে ত্ৰিভুজ একোটাই পাহাৰ বা গছ সূচায়। একেদৰে বৰ্গ বা চতুৰ্ভুজ একোটাই মানবীয় আৱিষ্কাৰক বুজায়, যি এক পৱিত্ৰ ঘেৰা বা এটুকুৰা মাটিক সূচায়। ৱৰ্লি আৰ্টৰ প্ৰতিখন আনুষ্ঠানিক চিত্ৰৰে কেন্দ্ৰীয় ৰূপটো হ'ল বৰ্গ- যাক চৌক বা চৌকত বুলি জনা যায়। ই ঘাইকৈ দেৱচৌক আৰু লগনচৌক নামে জনাজাত। দেৱচৌকৰ অন্তৰ্গত সাধাৰণতে উৰ্বৰতাৰ প্ৰতীক পালাঘাটৰ ছবি অংকন কৰা হয়।
ৱৰ্লিত অংকিত পুৰুষ দেৱতা সকল অসামান্য আৰু আত্মা সম্বন্ধীয়, যি সাধাৰণতে মানুহৰ ৰূপ লয়। আনুষ্ঠানিক চিত্ৰসমূহৰ মূল বিষয় আছিল চিকাৰ, মাছ-ধৰা, কৃষি, গছ বা জীৱ-জন্তু। উৎসৱ আৰু লোকনৃত্যও ছবিসমূহত ঠাই পাইছিল। এটা আনটোৰ ওপৰত ৰাখি কোণা-কোণিকৈ অঁকা দুটা ত্ৰিভুজে মানুহ আৰু জন্তুক বুজাইছিল, য'ত ওপৰৰ ত্ৰিভুজটোৱে ধড় আৰু তলৰটোৱে শ্ৰেণী বুজাইছিল। ইয়াৰ অনিশ্চিত সন্তুলনেই হ'ল বিশ্ব-ব্ৰহ্মাণ্ডৰ সন্তুলনৰ প্ৰতীক। আকৌ ওপৰফালে ডাঙৰ ত্ৰিভুজে পুৰুষ আৰু তলৰফালে বহল ত্ৰিভুজে তিৰোতাক সূচায়। আনুষ্ঠানিক চিত্ৰকলাৰ উপৰিও ৱৰ্লিত গাওঁবাসীৰ দৈনন্দিন জীৱনযাত্ৰাকো চিত্ৰিত কৰা হয়।
টৰ্পা নৃত্যও ৱৰ্লি চিত্ৰকলাৰ আন এক কেন্দ্ৰীয় বিষয়। টৰ্পা হ'ল ট্ৰাম্পেটৰ দৰে এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ। বিভিন্ন গাঁৱৰ পুৰুষসকলে ইয়াক পাল পাতি বজায়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চিত্ৰশৈলী শ্ৰেণী:মহাৰাষ্ট্ৰ
পুৰুষ
পুৰুষ হৈছে এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক পুং মানৱ। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ আগতে, পুৰুষক ল'ৰা (পুং শিশু বা কিশোৰ) বুলি কোৱা হয়। বেছিভাগ পুৰুষ স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ দৰে, এজন পুৰুষৰ জিন'মে সাধাৰণতে মাতৃৰ পৰা এক্স ক্ৰম'জম আৰু দেউতাকৰ পৰা ৱাই ক্ৰম'জম প্ৰাপ্ত কৰে। পুৰুষ ভ্ৰূণটোৱে মহিলাৰ ভ্ৰূণতকৈ অধিক পৰিমাণৰ এণ্ড্ৰোজেন আৰু কম পৰিমাণৰ এষ্ট্ৰোজেন প্ৰস্তুত কৰে। এই লিংগ ষ্টেৰইডৰ আপেক্ষিক পৰিমাণৰ পাৰ্থক্য শাৰীৰিক পাৰ্থক্যৰ বাবে দায়বদ্ধ যি পুৰুষসকলক মহিলাৰ পৰা পৃথক কৰে। যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ সময়ত, এণ্ড্ৰোজেন উৎপাদন তৈয়াৰ কৰা হৰমনৰ ফলত গৌণ যৌন বৈশিষ্ট্য বিকশিত হয়, এনেদৰে লিংগৰ মাজত অধিক পাৰ্থক্য প্ৰকাশিত হয়। অৱশ্যে, কিছুমান ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ আৰু আন্তঃযৌন পুৰুষৰ বাবে ওপৰোক্ত বৈশিষ্ট্যবোৰৰ ব্যতিক্ৰম পৰিলক্ষিত হয়।
জীৱবিজ্ঞান
মানুহৰ ক্ষেত্ৰত, শুক্ৰাণু কোষে কঢ়িয়াই অনা আনুবংশিক সামগ্ৰীৰ দ্বাৰা নিষিক্তকৰণৰ সময়ত ব্যক্তি এজনৰ লিংগ নিৰ্ধাৰিত হয়। যদি এক্স ক্ৰম'জম কঢ়িয়াই অনা শুক্ৰাণু কোষে ডিম্বটো নিষিক্ত কৰে, সন্তান সাধাৰণতে মহিলা (এক্সএক্স, XX) হ'ব। আনহাতে, যদি ৱাই ক্ৰম'জম কঢ়িয়াই অনা শুক্ৰাণু কোষে ডিম্বটো নিষিক্ত কৰে, সন্তান সাধাৰণতে পুৰুষ (এক্সৱাই, XY) হ'ব। লিংগ নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰকৃত কাৰক হৈছে এছ.আৰ.ৱাই. (SRY) জিন, যি সাধাৰণতে ৱাই ক্ৰম'জমত পোৱা যায়। অস্পষ্ট আনুবংশিক বা শাৰীৰিক গঠনৰ লোকসকলক আন্তঃলিঙ্গ বুলি কোৱা হয়। কেতিয়াবা যৌন ক্ৰম'জম এক্সৱাইৱাই (XYY)ও হ'ব পাৰে।
প্ৰাথমিক যৌন বৈশিষ্ট্য (বা যৌন অঙ্গ) হৈছে এনে বিশেষত্ব যি প্ৰজনন প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত আৰু জন্মৰ সময়ৰে পৰা বিদ্যমান। পুৰুষৰ বাবে, প্ৰাথমিক যৌন বৈশিষ্ট্যবোৰ হৈছে লিঙ্গ আৰু অণ্ডকোষ। গৌণ যৌন বৈশিষ্ট্য হৈছে মানুহৰ যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ যোগেদি দেখা দিয়া কিছুমান বিশেষত্ব। লিংগৰ মাজৰ পাৰ্থক্য স্পষ্ট কৰা এনে বৈশিষ্ট্যবোৰ যৌন দ্বিৰূপী ফেনোটাইপিকৰ বিশেষ সাক্ষী হিচাপে গণ্য কৰা হয়, কিন্তু প্ৰাথমিক যৌন বৈশিষ্ট্যৰ বিপৰীতে এইবোৰ প্ৰজনন তন্ত্ৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ জড়িত নহয়।  পুৰুষৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট গৌণ যৌন বৈশিষ্ট্য হৈছে:
স্বাস্থ্য
সাধাৰণতে পুৰুষ আৰু মহিলা একেবোৰ ৰোগত ভোগা দেখা যায় আৰু মহিলাৰ তুলনাত পুৰুষসকল অলপ বেছি ৰোগত ভুগে। মহিলাৰ তুলনাত পুৰুষৰ আয়ুস কম আৰু আত্মহত্যাৰ হাৰ অধিক।
পুৰুষত্ব
পুৰুষত্ব হৈছে ল'ৰা বা পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰকাশ হোৱা বৈশিষ্ট্য, চৰিত্ৰ আৰু প্ৰৱণতাৰ এক সংহতি। পুৰুষত্ব সামাজিকভাৱে প্ৰকাশিত, কিন্তু সামাজিক আৰু জৈৱিক প্ৰভাৱৰ দ্বাৰা গঠিত হয়,  যদিও ই জীৱবিজ্ঞানৰ পুৰুষ লিংগতকৈ পৃথক। পুৰুষ আৰু মহিলা দুয়োৰে ক্ষেত্ৰত পুৰুষত্বৰ লক্ষণ আৰু আচৰণ দেখা যায়। পুৰুষ আৰু নাৰী দুয়োটা চৰিত্ৰৰ প্ৰভাৱ থকাসকলক এণ্ড্ৰোজিনিয়াছ বুলি কোৱা হয়। নাৰীবাদী দাৰ্শনিকসকলে ভাবে যে লিংগৰ অস্পষ্টতাই লিংগৰ পাৰ্থক্য জটিল কৰিব পাৰে।
সাহস, স্বাধীনতা, সংকল্প আদি হৈছে পুৰুষত্বৰ গুণ।  এই গুণবোৰ ঠাই ভেদে আৰু পৰিৱেশৰ পৰা পৃথক হ'ব পাৰে আৰু সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক সমস্যাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে।
১৭ আগষ্ট
এইদিনটোত ঘটা কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা-
উত্তৰ-পূব উন্নয়ন মন্ত্ৰণালয়
বৰ্তমান উত্তৰ-পূব উন্নয়ন মন্ত্ৰী ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ জিতেন্দ্ৰ সিং। তেওঁ স্বতন্ত্ৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী।
দায়িত্ব আৰু কৰ্তব্য
উত্তৰ-পূব উন্নয়ন মন্ত্ৰণালয়ৰ মুখ্য কাৰ্য সমূহ হল,
সংস্থাসমূহ
উত্তৰ পূব উন্নয়ন মন্ত্ৰণালয়ৰ অন্তৰ্গত সংস্থাসমূহ হ'ল,
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰণালয় শ্ৰেণী:উত্তৰ পূব ভাৰত
পাল নাম
পালনামৰ অৰ্থ হৈছে নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে পালে পালে কৰা নাম-কীৰ্তন। ইতিহাসপ্ৰসিদ্ধ গড়মূৰ সত্ৰ, দক্ষিণপাট সত্ৰ, নতুন কমলাবাৰী সত্ৰ, বেঙেনাআটী সত্ৰ, বিহিমপুৰ সত্ৰ আদিত নিজস্ব পৰম্পৰাৰে পালনাম অনুষ্ঠিত হয়। আউনীআটী সত্ৰত অনুষ্ঠিত হোৱা পালনামৰ এক সুকীয়া বৈশিষ্ট্য আছে। ঐতিহ্যমণ্ডিত এই উত্সৱ কাতি মাহৰ ২৫ তাৰিখৰ পৰা ২৯ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হয়। আউনীআটী সত্ৰৰ পালনাম সত্ৰৰ দ্বিতীয়গৰাকী অধিকাৰ কেশৱদেৱৰ দিনৰ পৰা প্ৰচলন হৈছে। মহাপুৰুষ মাধৱদেৱৰ দ্বাৰা বিৰচিত নামঘোষা পালনামৰ প্ৰধান সম্পদ। পাঁচদিন ধৰি আয়োজিত পালনামত পূব, পশ্চিম আৰু উত্তৰ হাটীৰ ভকতসকলে পাল পাতি নাম গায়। নামৰূপী নৌকাৰ সন্মুখত ভাগৱত স্থাপন কৰি এই নাম গোৱা হয়।
মোগল সাম্ৰাজ্য
মোগল সাম্ৰাজ্য দক্ষিণ এছিয়াৰ এক প্ৰাৰম্ভিক আধুনিক সাম্ৰাজ্য আছিল। প্ৰায় দুই শতিকাৰ পৰা এই সাম্ৰাজ্য পশ্চিমৰ সিন্ধু অৱবাহিকা, উত্তৰ-পশ্চিমৰ উত্তৰ আফগানিস্তান আৰু উত্তৰে কাশ্মীৰৰ বাহিৰৰ প্ৰান্তৰ পৰা পূবে বৰ্তমানৰ অসম আৰু বাংলাদেশৰ উচ্চভূমি আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ ডেক্কান মালভূমিৰ ওপৰভাগলৈকে বিস্তৃত আছিল।
মোগল সাম্ৰাজ্য পৰম্পৰাগতভাৱে 1526 চনত বাবৰৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল বুলি কোৱা হয়, যি হৈছে উজবেকিস্তানৰ এজন যোদ্ধা মুৰব্বী, যি চুবুৰীয়া চাফাভিদ আৰু অটোমান সাম্ৰাজ্যৰ পৰা সাহায্য নিয়োগ কৰিছিল, পানীপথৰ প্ৰথম যুদ্ধত দিল্লীৰ চুলতান ইব্ৰাহিম লোধিক পৰাস্ত কৰিবলৈ আৰু উজনি ভাৰতৰ সমভূমিত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ। অৱশ্যে মোগল সাম্ৰাজ্যিক গাঁথনি কেতিয়াবা ১৬০০ চনৰ, বাবৰৰ নাতি আকবৰৰ শাসনৰ সৈতে, এই সাম্ৰাজ্যিক গাঁথনি ১৭২০ চনলৈকে চলিছিল, শেষ মুখ্য সম্ৰাট ঔৰঙ্গজেবৰ মৃত্যুৰ অলপ পিছতে, যাৰ শাসনকালত সাম্ৰাজ্যই ইয়াৰ সৰ্বাধিক ভৌগোলিক পৰিসৰ ও অৰ্জন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, বিশেষকৈ ভাৰতত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ শাসনকালত, পুৰণি দিল্লী আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চললৈ হ্ৰাস কৰা হয়, ১৮৫৭ চনৰ ভাৰতীয় বিদ্ৰোহৰ পিছত ব্ৰিটিছ ৰাজে আনুষ্ঠানিকভাৱে সাম্ৰাজ্য ভংগ কৰে।
যদিও মোগল সাম্ৰাজ্য সামৰিক যুদ্ধৰ দ্বাৰা সৃষ্টি আৰু স্থিৰ আছিল,  ই শাসন কৰিবলৈ অহা সংস্কৃতি আৰু লোকসকলক জোৰেৰে দমন কৰা নাছিল, কিন্তু নতুন প্ৰশাসনিক পদ্ধতি স্থাপন কৰি সেইবোৰসন্তুলিত কৰিছিল,  আৰু বিভিন্ন শাসক অভিজাত লোকক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, যাৰ ফলত অধিক দক্ষ, কেন্দ্ৰীভূত আৰু স্থায়ী নিয়ম হয়। সাম্ৰাজ্যৰ সামূহিক সম্পদৰ আধাৰ আছিল কৃষি কৰ, তৃতীয় মোগল সম্ৰাট আকবৰৰ দ্বাৰা স্থাপিত।  এই কৰবোৰ, যি কৃষক খেতিয়কৰ আধাতকৈও অধিক উৎপাদনৰ সমান আছিল, সু-নিয়ন্ত্ৰিত ৰূপৰ মুদ্ৰাত পৰিশোধ কৰা হৈছিল, আৰু কৃষক আৰু শিল্পীসকলক ডাঙৰ বজাৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।
টোকা
<references group="lower-alpha"/>
তথ্য সংগ্ৰহ
*
কপাহ
কপাহ (Cotton) হৈছে বিশ্বৰ ক্ৰান্তীয় আৰু উপ-ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত স্থানীয়ভাবে দেখা পোৱা এবিধ উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি। ই প্ৰধানকৈ আমেৰিকা, আফ্ৰিকা আৰু ভাৰতত বিস্তৃত হৈ আছে। বনৰীয়া কপাহৰ আটাইতকৈ বেছি বৈচিত্ৰ্য মেক্সিকো ত দেখা পোৱা যায়।
প্ৰকাৰ
ভাৰতত সচৰাচৰ তিনিবিধ কপাহ পোৱা যায়।
মধ্যমীয়া আঁহৰ কপাহ প্ৰায়বিলাক ৰাজ্যতে উৎপাদন কৰা হয়। মহাৰাষ্ট্ৰ, তামিলনাডু আৰু গুজৰাটে দীঘল অঁহীয়া কপাহ উৎপাদন কৰে। ভাৰতৰ কপাহ প্ৰধানকৈ চুটি অঁহীয়া আৰু পৃথিৱীত ইয়াৰ মূল্য কম। মধ্যপ্ৰদেশৰ দক্ষিণাংশ, মহাৰাষ্ট্ৰ, তামিলনাডু, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ পশ্চিমাঞ্চল, ৰাজস্থান আৰু পঞ্জাবত চুটি আঁহযুক্ত কপাহ উৎপাদন হয়। ইয়াৰ উপৰিও মেঘালয়ৰ গাৰো পাহাৰ, অসমৰ মিকিৰ পাহাৰ আৰু ৰেংমা পাহাৰ, পশ্চিমবংগৰ পুৰুলিয়া জিলা আৰু উৰিষ্যাৰ কোনো কোনো ঠাইত চুটি অঁহীয়া কপাহ উৎপাদন হয়। বৰ্তমান জলসিঞ্চনৰ দ্বাৰা পানীৰ যোগান ধৰি পঞ্জাব, ৰাজস্থান আৰু কৰ্ণাটকত মজলীয়াৰ পৰা দীঘল অঁহীয়া কপাহ উৎপন্ন কৰা হয়।
উৎপাদন
ভাৰতবৰ্ষই পৃথিৱীৰ উৎপাদনৰ শতকৰা ১০ ভাগ কপাহ উৎপাদন কৰে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, চীন আৰু ৰাছিয়াৰ পিছতেই ভাৰতৰ স্থান। ভাৰতত ৫০০০ বছৰ আগৰে পৰাই কপাহী কাপোৰৰ প্ৰচলন আছিল বুলি জনা যায়। ভাৰতবৰ্ষৰ দাক্ষিণাত্যতেই কপাহ খেতি ভাল হয়। বৰ্তমান প্ৰায় ৭ নিযুত হেক্টৰ মাটিত কপাহ খেতি কৰা হয় আৰু পঞ্জাব, গুজৰাট আৰু মহাৰাষ্ট্ৰই আটাইতকৈ বেছি উৎপাদন কৰে। এই তিনিখন ৰাজ্যই ভাৰতৰ আধাতকৈ বেছি কপাহ উৎপাদন কৰে।
কপাহ খেতি
কপাহ খেতিৰ বাবে সাৰুৱা বা ভালদৰে কৃত্ৰিম সাৰ দিয়া মাটিৰ প্ৰয়োজন। কপাহ খেতিৰ বাবে মধ্যমীয়া বৰষুণ লাগে ৫০ ৰ পৰা ১০০ ছেণ্টিমিটাৰ বৰষুণ হ'লে কপাহ খেতি ভাল হয়। কপাহ খেতিৰ বাবে ২১° ছেণ্টিগ্ৰেড উত্তাপ আৰু ২০০ দিন নিয়ৰমুক্ত দিনৰ প্ৰয়োজন। ইয়াক উপক্ৰান্তীয় শস্য বুলি কোৱা হয়। কপাহ গছ গজিবৰ সময়ত বৰষুণৰ প্ৰয়োজন। কিন্তু গুটি পকিবৰ সময়ত বৰষুণ দিলে কপাহবোৰ নষ্ট হৈ যায়। সেই সময়ত বতৰ খৰাং আৰু উত্তাপ মধ্যমীয়া হ'ব লাগে। কপাহৰ কাৰণে সাৰুৱা মাটিৰ দৰকাৰ। কপাহ খেতি কৰা মাটিত পানী জমা হৈ থাকিব নালাগে, কিন্তু মাটিখিনি জিপাল হৈ থাকিব লাগে। ভাৰতৰ দাক্ষিণাত্যৰ লাভাজাত চাৰ্নজেম বা ৰেগুৰ মাটি কপাহ খেতিৰ বাবে উপযুক্ত। গছৰ বাঢ়ন কালত মাজে মাজে বৰষুণ লাগে।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য
ভাৰতবৰ্ষই দীঘল আঁহযুক্ত কপাহ কেনিয়া, সংযুক্ত আৰব গণৰাজ্য আদিৰপৰা আমদানি কৰে যদিও চুটি অঁহীয়া কপাহ ৰপ্তানি কৰি বছৰি প্ৰায় ৪০ কোটিৰো অধিক টকাৰ বৈদেশিক মুদ্ৰা অৰ্জন কৰে। ভাৰতৰ কপাহৰ মূল্য কম হোৱা কাৰণে ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জ আৰু জাপানে অধিক পৰিমাণে ভাৰতৰ পৰা ক্ৰয় কৰে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:গুল্ম শ্ৰেণী:বয়ন শিল্প‎
উখৰুল জিলা
উখৰুল (Ukhrul, Pron:/ˈuːkˌɹəl or ˈuːkˌɹʊl/) উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ মণিপুৰ ৰাজ্যৰ এখন অন্যতম জিলা। এই জিলাখনৰ মণিপুৰৰ ৰাজধানী ইম্ফলৰ পৰা ৮৪ কিলিমিটাৰ উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত।
ইতিহাস
১৯১৯ চনত ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত উখৰুল জিলাক এক মহকুমা হিচাপে ৰখা হৈছিল। ১৯৬৯ চনত ভাৰত চৰকাৰে এই জিলাক মণিপুৰ পূব জিলা নাম দি পূৰ্ণাংগ জিলাৰ মৰ্য্যদা দিয়ে।
ভাষাতত্ত্বৰ ফালৰ পৰা উখৰুলৰ মূল অধিবাসী তাংখুল নগাসকল চীনা-তিব্বতীয় গোষ্ঠীৰ তিব্বতীয়-বৰ্মা বিভাগৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই সূত্ৰই তেওঁলোক ঐতিহাসিকভাৱে উত্তৰৰ চীন আৰু তিব্বতীয় মূলৰ বুলি ইংগিত দিয়ে। তাংখুলসকলৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন মূল চীন জিজিয়াং অঞ্চলৰ হোৱাংহো (Huang He) আৰু য়াংজে (Yangtze) নদীৰ উপত্যকা বুলি জনা যায়। জীৱন-নিৰ্বাহৰ সহজ পথৰ সন্ধানত তেওঁলোকে বিভিন্ন ঠাইলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। ইয়াৰে এটা ঠাল আহি দক্ষিণে ম্যানমাৰ পায়হি।