cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
শিৱ
ৰুদ্ৰ
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table; "> To what extent 's origins are in fact to be sought in Rudra is extremely unclear. The tendency to consider an ancient god is based on this identification, even though the facts that justify such a far-reaching assumption are meager.
ৰুদ্ৰক "শৰ্ব" (ধনুৰ্ধৰ) নামেৰেও অভিহিত কৰা হয়। ৰুদ্ৰৰ এক প্ৰধান অস্ত্ৰ হল ধনুৰ্বাণ। নামটো শিৱ সহস্ৰনাম স্তোত্ৰতো পোৱা যায়। আৰ. কে. শৰ্মাৰ মতে, পৰৱৰ্তীকালৰ ভাষাসমূহতো এই নামটো শিৱৰ আন এক নাম হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। শব্দটোৰ ব্যুৎপত্তি সংস্কৃত শব্দ শৰ্ব ৰ পৰা, যাৰ অৰ্থ আঘাত কৰা বা হত্যা কৰা। আৰ. কে. শৰ্মাৰ ব্যাখ্যা অনুযায়ী এই শব্দটোৰ অৰ্থ "যি অন্ধকাৰৰ শক্তিসমূহক হত্যা কৰাত সক্ষম।" শিৱৰ আন দুই নাম ধন্বী ("ধনুৰ্ধাৰী") আৰু বাণহস্ত ("ধনুৰ্বিদ", আক্ষৰিক হস্তে "বাণধাৰী") ধনুৰ্বিদ্যাৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত।
অন্যান্য বৈদিক দেৱতাসকলৰ লগত সম্পৰ্ক
হিন্দু দেৱমণ্ডলীত এজন প্ৰধান দেৱতাৰূপে শিৱৰ উত্থানৰ পশ্চাত কাৰ্যকৰী আছিল অগ্নি, ইন্দ্ৰ, প্ৰজাপতি, বায়ু প্ৰমুখে বৈদিক দেৱতাসকলৰ লগত তেখেতৰ সম্পৰ্ক।
অগ্নি
ৰুদ্ৰৰ লগত অগ্নিৰ সম্পৰ্ক অত্যন্ত ঘনিষ্ঠ। বৈদিক সাহিত্যত অগ্নি আৰু ৰুদ্ৰৰ পাৰস্পৰিক অঙ্গীভবন ৰুদ্ৰৰ ৰুদ্ৰ-শিৱ ৰূপে বিবৰ্তনৰ ক্ষেত্ৰত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ। নিৰুক্তি নামৰ প্ৰাচীন ব্যুৎপত্তিতত্ত্ববিষয়ক এখন গ্ৰন্থত এই অঙ্গীভবনৰ বিষয়টি অত্যন্ত সুস্পষ্ট। এই গ্ৰন্থত লিখা আছে যে, "অগ্নিক ৰুদ্ৰ নামেৰেও অভিহিত কৰা হয়।" দুই দেৱতাৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্কৰ বিষয়টি অত্যন্ত জটিল। ষ্টেল ক্ৰ্যামৰিকৰ মতে:
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table; "> The fire myth of plays on the whole gamut of fire, valuing all its potentialities and phases, from conflagration to illumination.
শতৰুদ্ৰীয় স্তবত "সসিপঞ্জৰ" ("সোণোৱালী ৰঙা ৰঙৰ শিখাৰ দৰে আভাযুক্ত") আৰু "তিবষীমতি" ("জ্বলন্ত শিখা") বিশেষণ দুটাই ৰুদ্ৰ আৰু অগ্নিৰ সমৰূপক নিৰ্দেশ কৰিছে। অগ্নিক ষাঁড়ৰ ৰূপত কল্পনা কৰা হয়, আৰু শিৱৰ বাহনো হ’ল নন্দী নামৰ এটা ষাঁড়। ষাঁড়ৰ দৰে অগ্নিৰো শিং কল্পনা কৰা হয়। মধ্যযুগীয় ভাস্কৰ্য অগ্নি আৰু ভৈৰৱ শিৱ – উভয়ৰেই বিশেষত্ব হ’ল অগ্নিশিখাৰ ন্যায় মুক্ত কেশৰাশি।
ইন্দ্ৰ
ঋগ্বেদত একাধিক স্থানত শিৱ শব্দটো ইন্দ্ৰৰ পৰিপূৰক ৰূপে ব্যৱহৃত হৈছে (২। ২০। ৩, ৬। ৪৫। ১৭, আৰু ৮। ৯৩। ৩ )
ৰূপ
thumb| শিৱ আৰু [[পাৰ্বতী। শিৱ ইয়াত ত্ৰিনয়নধাৰী, মস্তকত অৰ্ধচন্দ্ৰধাৰী, সৰ্প আৰু নৰমুণ্ডৰ মালা পৰিহিত, সৰ্বাঙ্গ বিভূতি-মণ্ডিত আৰু ত্ৰিশূল আৰু ডম্বৰুধাৰী। তেখেতৰ শিৰৰ জঁটৰ পৰা গঙ্গা প্ৰবাহিত। ]]
thumb|left|গঙ্গাৰ মৰ্তলৈ নামি অহাকালত শিৱই তেওঁক জঁটাত ধাৰণ কৰিছে; সম্মুখত পাৰ্বতী, নন্দী আৰু [[ভগীৰথ, সন্ত নাৰায়ণৰ হিন্দী পাণ্ডুলিপিৰ চিত্ৰ, ১৭৪০ খ্ৰী..]]
ৰূপভেদ
গেভিন ফ্লাডেৰ মতে, "শিৱ হ’ল দ্ব্যৰ্থবোধ আৰু বিৰোধাভাষৰ দেৱতা"; কাৰণ তেখেতৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ অনেক ক্ষেত্ৰতেই পৰস্পৰবিৰোধী। শিৱৰ বিভিন্ন নাম আৰু তেখেতৰ সম্পৰ্কে প্ৰচলিত বিভিন্ন কাহিনীত এই দ্বিমুখী সত্তাৰ সন্ধান পোৱা যায়।
ধ্বংসকৰ্তা আৰু মঙ্গলময় সত্তা
right|thumb|প্ৰথমা পত্নী [[দাক্ষায়ণী সতীৰ শৱদেহ কান্ধত লৈ শিৱ]] যজুৰ্বেদত শিৱৰ দুটা পৰস্পৰবিৰোধী সত্তাৰ উল্লেখ আছে। ইয়াত এফালে তেওঁ যিদৰে ক্ৰুৰ আৰু ভয়ংকৰ (ৰুদ্ৰ); অন্যহাতে সিমানেই দয়ালু আৰু মঙ্গলময় (শিৱ)। এই কাৰণে চক্ৰবৰ্তীয়ে ভাবে যে, " যিবোৰ মৌলিক উপাদানে পৰৱৰ্তীকালত জটিল ৰুদ্ৰ-শিৱ সম্প্ৰদায়ৰ জন্ম দিছিল, তেওঁলোকৰ স্ব-গ্ৰন্থ এই গ্ৰন্থতেই নিহিত হৈ আছে। " মহাভাৰততো শিৱ একাধাৰে "দুৰ্জেয়তা, বিশালতা আৰু ভয়ংকৰৰ প্ৰতীক" আৰু সম্মান, আনন্দ আৰু মহত্ত্বৰ দ্বাৰা ভূষিত। শিৱৰ নানা নামৰ মাজত তেখেতৰ এই ভয়াল আৰু মঙ্গলময় সত্তাৰ বিৰোধৰ উল্লেখ আছে।
ৰুদ্ৰ (সংস্কৃত: ৰুদ্ৰ) নামটো শিৱৰ ভয়ংকৰ সত্তাৰ পৰিচায়ক। প্ৰথাগত ব্যুৎপত্তিৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ৰুদ্ৰ শব্দৰ মূল শব্দ হ’ল ৰুদ্-, যাৰ অৰ্থ ৰোদন কৰা বা চিৎকাৰ কৰা। ষ্টেলা ক্ৰ্যামৰিকে অৱশ্যে ইয়াৰ এটা পৃথক ব্যুৎপত্তিৰ ব্যাখ্যা দিছে। এই ব্যাখ্যাটিৰ বিশেষণ ৰৌদ্ৰ শব্দটোৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত, যাৰ অৰ্থ বন্য বা ৰুদ্ৰ প্ৰকৃতিৰ। এই ব্যাখ্যা অনুযায়ী, তেওঁ ৰুদ্ৰ নামটোৰ অৰ্থ কৰিছে যি বন্য বা উগ্ৰ দেৱতা। এই ব্যুৎপত্তি ৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আৰ. কে. শৰ্মাই ৰুদ্ৰ শব্দৰ অৰ্থ কৰিছে ভয়ংকৰ। মহাভাৰতৰ অনুশাসন পৰ্বৰ অন্তৰ্গত শিৱ সহস্ৰনাম স্তোত্ৰত শিৱৰ হৰ (সংস্কৃত: हर) নামটোৰ উল্লেখ কৰা হৈছে তিনি বাৰ। এইটো শিৱৰ এটা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ নাম। অনুশাসন পৰ্বত তিনি বাৰ এই নামৰ উল্লেখ কৰা হৈছে সম্পূৰ্ণ ভিন্ন অৰ্থত। আৰ. কে. শৰ্মাই এই তিনিটি অৰ্থৰ উল্লেখ কৰি কয় যে হৰ নামৰ অৰ্থ "যিয়ে বন্দী কৰে", "যিয়ে এক কৰে" আৰু "যিয়ে ধ্বংস কৰে।" শিৱৰ আন দুই ভয়ংকৰ ৰূপ হল "কাল" (সংস্কৃত: काल) আৰু "মহাকাল" (সংস্কৃত: महाकाल)। এই দুই ৰূপত শিৱই সকলো সৃষ্টি ধ্বংস কৰে।  ধ্বংসৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত শিৱৰ আন এক ৰূপ হ’ল ভৈৰৱ (সংস্কৃত: भैरव)। "ভৈৰৱ" শব্দৰ অৰ্থও হল "ভয়ানক।"
আন এক পক্ষৰ মতে শিৱৰ শংকৰ (সংস্কৃত: शङ्कर) নামটোৰ অৰ্থ "মঙ্গলকাৰক" বা "আনন্দদায়ক।" এই নামটো শিৱৰ দয়ালু ৰূপৰ পৰিচায়ক। বৈদান্তিক দাৰ্শনিক আদি শংকৰে (৭৮৮-৮২০ খ্ৰি.) এই সন্ন্যাসজীৱনৰ নাম হিচাপে শংকৰ নামটোক গ্ৰহণ কৰি শংকৰাচাৰ্য নামেৰে পৰিচয় লাভ কৰে। একেই ধৰণে শম্ভু (সংস্কৃত: शम्भु) নামটোৰ অৰ্থও "আনন্দদায়ক।" এই নামটোও শিৱৰ দয়ালু ৰূপৰ পৰিচায়ক।
যোগী আৰু গৃহস্থী সত্তা
শিৱ আৰু পাৰ্বতীৰ দুই পুত্ৰ – কাৰ্তিক আৰু গণেশ। দক্ষিণ ভাৰতত সুব্ৰহ্মণ্যন, ষন্মুখন, স্বামীনাথন আৰু মুৰুগান নামে কাৰ্তিকৰ পূজা বহুলভাব প্ৰচলিত; উত্তৰ ভাৰতত তেওঁ স্কন্দ, কুমাৰ আৰু কাৰ্তিকেয় নামেৰেই সৰ্বাধিক পৰিচিত। শিৱৰ স্ত্ৰীক তেখেতৰ শক্তিৰ উৎস হিচাপে জ্ঞান কৰা হয়।
নটৰাজ
thumb|left|[[ব্ৰোঞ্জ|ব্ৰোঞ্জনিৰ্মিত চোলযুগীয় নটৰাজ শিৱৰ মূৰ্তি, মেট্ৰোপলিটান মিউজিয়াম অফ আৰ্ট, নিউ ইয়ৰ্ক]] নটৰাজ (তামিল: நடராஜா) বেশত শিৱৰ মূৰ্তি অত্যন্ত জনপ্ৰিয়। শিৱ সহস্ৰনামত শিৱৰ নৰ্তক আৰু নিত্যনৰ্ত নামদুটা পোৱা যায়। পৌৰাণিক যুগৰ পৰাই নৃত্য আৰু সঙ্গীতৰ লগত শিৱৰ যোগ বিদ্যমান। সমগ্ৰ ভাৰততে, বিশেষত: তামিলনাড়ুত, নটৰাজৰ নিকটৱৰ্তী নৃত্যমূৰ্তি নামৰ শিৱৰ নানান নৃত্যৰত মূৰ্তি সমগ্ৰ ভাৰততে পোৱা যায়। শিৱৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত দুটি নৃত্যৰ নাম হ’ল তাণ্ডৱ আৰু লাস্য। তাণ্ডৱ ধ্বংসাত্মক আৰু পুৰুষালি নৃত্য; শিৱই কাল-মহাকাল বেশত বিশ্বধ্বংসৰ উদ্দেশ্যে এই নাচ নাচে  আৰু মধুৰ আৰু সুচাৰু নৃত্যকলা; এই আবেগময় নৃত্যক পাৰ্বতীৰ নাচ ৰূপে কল্পনা কৰা হয়। লাস্যক তাণ্ডৱৰ নাৰীসুলভ বিকল্প বুলি ধৰা হয়। তাণ্ডৱ আৰু লাস্য নৃত্য যথাক্ৰমে ধ্বংস আৰু সৃষ্টিৰ লগত সম্পৰ্কযুক্ত।
দক্ষিণামূৰ্তি
দক্ষিণামূৰ্তি (সংস্কৃত: दक्षिणामूर्ति) শিৱৰ এটা বিশিষ্ট ৰূপ। আক্ষৰিকভাবে দক্ষিণামূৰ্তি কথাৰ অৰ্থ দক্ষিণফালে মুখ যাৰ। এই ৰূপত শিৱ যোগ, সঙ্গীত আৰু বিদ্যাচৰ্চাৰ গুৰু আৰু শাস্ত্ৰৰ ব্যাখ্যাকৰ্তা। প্ৰধানত: তামিলনাড়ুত শিৱৰ এই মূৰ্তি প্ৰচলিত। দক্ষিণামূৰ্তি শিৱ মৃগসিংহাসনত অধিষ্ঠিত আৰু জ্ঞানপিপাসু ঋষিগণৰ দ্বাৰা পৰিবেষ্টিত।
মৃত্যুঞ্জয়
"মৃত্যুঞ্জয়" শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ "যি মৃত্যুক জয় কৰিছে।" কথিত আছে, শিৱই মৃত্যুৰ দেৱতা যমক জয় কৰিছিল। এক কিংবদন্তি অনুসৰি, ঋষি মাৰ্কণ্ডেয়ৰ ষোল্ল বছৰ বয়সতে মৃত্যুযোগ আছিল। মাৰ্কণ্ডেয়ে শিৱৰ আৰাধনা কৰে। মৃত্যুকাল উপস্থিত হ’লত, তেওঁ শিৱৰ কাষত জীৱন ভিক্ষা কৰে। শিৱই যমক পৰাজিত কৰি মাৰ্কণ্ডেয়ক জীৱন দান কৰে।
অৰ্ধনাৰীশ্বৰ
thumb|upright|[[অৰ্ধনাৰীশ্বৰ বেশত শিৱ; একাদশ শতাব্দীৰ ব্ৰোঞ্জনিৰ্মিত চোল ভাস্কৰ্য]]
অৰ্ধনাৰীশ্বৰ বেশত শিৱ অৰ্ধেক পুৰুষ অৰ্ধেক নাৰীদেহধাৰী। এই ৰূপৰ আন এটা নাম হল "তৃতীয় প্ৰকৃতি।" এলান গোল্ডবাৰ্গৰ মতে, সংস্কৃতত অৰ্ধনাৰীশ্বৰ শব্দৰ অৰ্থ যি দেৱতা অৰ্ধেক নাৰী; অৰ্ধেক পুৰুষ অৰ্ধেক নাৰী নহয়। হিন্দু দৰ্শনত এই ৰূপৰ ব্যাখ্যা দিবলৈ গৈ কোৱা হৈছে যে, এই বিশ্বৰ পবিত্ৰ পৰমাশক্তি একাধাৰে পুৰুষ আৰু নাৰীশক্তি।
ত্ৰিপুৰান্তক
এক পৌৰাণিক উপাখ্যান অনুসৰি, শিৱই ধনুৰ্ধৰ বেশত ত্ৰিপুৰ নামৰ অসুৰসকলৰ তিনিটি দুৰ্গ ধ্বংস কৰে। এই কাৰণে শিৱৰ আন এক নাম ত্ৰিপুৰান্তক (সংস্কৃত: त्रिपुरान्तक)।
অষ্টমূৰ্তি
শিৱৰ আঠোটা বিশেষ ৰূপক একত্ৰে অষ্টমূৰ্তি বোলে। এওঁলোক হ’ল: ভব (অস্তিত্ব), শৰ্ভ (ধনুৰ্ধৰ), ৰুদ্ৰ (যি দুঃখ আৰু যন্ত্ৰণা প্ৰদান কৰে), পশুপতি (পশুপালক), উগ্ৰ (ভয়ংকৰ), মহান বা মহাদেব (সৰ্বোচ্চ আত্মা), ভীম (মহাশক্তিধৰ) আৰু ঈশান (মহাবিশ্বৰ দিশনিৰ্দেশক)।
শিৱলিঙ্গ
thumb| তিৰুবানাইকবলৰ জম্বুকেশ্বৰ মন্দিৰত সুসজ্জিত শিৱলিঙ্গ নৃতত্ত্বাৰোপিত মূৰ্তি ব্যতিৰেকেও শিৱলিঙ্গ বা লিঙ্গ-ৰ আকাৰত শিৱৰ পূজাও অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হয়। শিৱলিঙ্গ বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ হ’ব পাৰে। শিৱ শব্দৰ অৰ্থ মঙ্গলময় আৰু লিঙ্গ শব্দৰ অৰ্থ প্ৰতীক; এই কাৰণে শিৱলিঙ্গ শব্দৰ অৰ্থ সৰ্বমঙ্গলময় বিশ্ববিধাতাৰ প্ৰতীক। শিৱ শব্দৰ আন এটা অৰ্থ হ’ল যাৰ মাজত প্ৰলয়ৰ পাছত বিশ্ব নিদ্ৰিত অৱস্থাত থাকে; আৰু লিঙ্গ শব্দৰ অৰ্থও একেই – য’ত বিশ্বধ্বংসৰ পাছত যত সকলো সৃষ্ট বস্তু বিলীন হৈ যায়। যিহেতু হিন্দুধৰ্মৰ মতে, জগতৰ সৃষ্টি, ৰক্ষা আৰু ধ্বংস এজন ঈশ্বৰৰ দ্বাৰা সম্পন্ন হয়, সেই হেতু শিৱলিঙ্গ স্বয়ং ঈশ্বৰৰ প্ৰতীক ৰূপে পৰিগণিত হয়। মনিয়াৰ-উইলিয়ামস আৰু ওয়েণ্ডি ডনিগাৰ প্ৰমুখ কেইবজনো গৱেষকে শিৱলিঙ্গক এটা পুৰুষাঙ্গ-প্ৰতিম প্ৰতীক বুলি ধৰে।  যদিও ক্ৰিষ্টোফাৰ ইসাৰহুড, স্বামী বিবেকানন্দ, স্বামী শিৱানন্দ, আৰু এস. এন. বালগঙ্গাধৰ প্ৰমুখ বিশেষজ্ঞসকলে এই মতক খণ্ডন কৰিছে।
অথৰ্ববেদ সংহিতা গ্ৰন্থত যূপস্তমভ নামৰ একপ্ৰকাৰ বলিদান স্তমভৰ স্তোত্ৰত প্ৰথম শিৱ-লিঙ্গ পূজাৰ কথা জনা যায়। এই স্তোত্ৰৰ আদি ও অন্তত এক স্তমভ বা স্কম্ভ-ৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। এই স্কম্ভ-টো চিৰন্তন ব্ৰহ্মৰ স্থলত স্থাপিত। যজ্ঞৰ জুই, ধোঁৱা, ছাঁই, সোম লতা, আৰু যজ্ঞকাষ্ঠবাহী ষাঁড়ৰ ধাৰণাটোৰ পৰাই শিৱৰ উজ্জ্বল দেহ, তেখেতৰ জঁট, নীলকণ্ঠ আৰু বাহন বৃষৰ এটা ধাৰণা পোৱা যায়। গতিকে ধৰি লোৱা হয় যে, উক্ত যূপস্তমভই কালক্ৰমত শিৱলিঙ্গৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। লিঙ্গপুৰাণ গ্ৰন্থত এই স্তোত্ৰটো উপাখ্যানৰ আকাৰত বিবৃত হৈছে। এই উপাখ্যানৰ কীৰ্তি হৈছে সেই মহাস্তমভ আৰু মহাদেৱ ৰূপে শিৱৰ মাহাত্ম্য।
পঞ্চমন্ত্ৰ
thumb|left| পঞ্চানন শিৱ, চাৰিপাশে [[বিষ্ণু, ব্ৰহ্মা, গণেশ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকল; লচ্‌ এঞ্জেলচ্‌ কাউণ্টি মিউজিয়াম অফ আৰ্টৰ সংগ্ৰহ। ]]
শিৱৰ পবিত্ৰ সংখ্যা হল পাঁচ। তেখেতৰ সৰ্বাপেক্ষা গুৰুত্বপূৰ্ণ মন্ত্ৰসমূহৰ এটা (নমঃ শিৱায়) পাঁচটি আখৰৰ দ্বাৰা গঠিত।
কথিত আছে যে, শিৱৰ শৰীৰ পাঁচটি মন্ত্ৰৰ দ্বাৰা গঠিত। এইবোৰক কোৱা হয় পঞ্চব্ৰহ্মণ। দেৱতা ৰূপে এই পাঁচোটি মন্ত্ৰৰ নিজস্ব নাম আৰু মূৰ্তিতত্ত্ব বৰ্তমান:
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table; ">Through these transcendent categories, Śiva, the ultimate reality, becomes the efficient and material cause of all that exists.
অন্যহাতে পঞ্চব্ৰহ্মণ উপনিষদ মতে:
<blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table; "> জনা যায়, পাৰ্থিব জগতৰ সকলো বস্তুতেই পঞ্চমুখী চৰিত্ৰ বিদ্যমান। ইয়াৰ কাৰণ পঞ্চমুখী ব্ৰহ্মৰ চৰিত্ৰবৈশিষ্ট্যৰূপে শিৱৰ চিৰন্তন বৈচিত্ৰ্য। (পঞ্চব্ৰহ্মণ উপনিষদ ৩১)
শিৱ লিঙ্গ পূজাৰ তাৎপৰ্য কি? শিৱ পূজা দুই ধৰণে কৰা হয়। মূৰ্তি আৰু লিঙ্গ। পূৰ্বতেই কোৱা হৈছে যে লিঙ্গ শব্দত অনেক প্ৰকাৰৰ অৰ্থ আছে। লিঙ্গ শব্দৰ অৰ্থ চিহ্ন বা প্ৰতীক। সাকাৰ ৰূপত এইৰূপ লিঙ্গ শৰীৰ বা চিহ্ন আমি সৰ্বত্ৰই ব্যৱহাৰ কৰোঁ। এই দেশৰ পৰিচয় বহন কৰে এখন পতাকাই। বিষ্ণুমন্ত্ৰৰ যিসকল অনুগামী তেওঁলোকৰ পৰিচয় তেওঁলোকে দিয়ে দেহত দীঘলীয়া ফোঁট এটাঅঙ্কিত কৰি। ঘটত আমি দেৱদেৱীৰ ছবি আঁকি দেৱতাৰ চিহ্ন বা প্ৰতীক বহোৱাওঁ। এইৰূপ দুটি প্ৰতীক বা লিঙ্গ বা চিহ্ন আমি পূজাত ব্যবহাৰ কৰোঁ। এটা শিৱ লিঙ্গ আৰু আনটি নাৰায়ণ শিলা। শিৱ লিঙ্গৰ গঠন প্ৰণালী সহজ হোৱাত মূৰ্তি তৈয়াৰ কৰাতকৈ লিঙ্গ পূজাত আমি বেছি আগ্ৰহী। মাটিৰে অতি সহজে অলপ সময়তে প্ৰতীক তৈয়াৰ কৰিব পৰা যায় আৰু পূজাৰ অন্তত বিসৰ্জনো দিয়া যায়। কিন্তু প্ৰতীকটোৰ নাম লিঙ্গ দিয়াত আমাৰ মাজত এই লৈ নীল সাহিত্য গঢ়ি উঠেছে যি সঁচাকৈয়ে দু:খজনক। অথচ একেই প্ৰতীক ব্যৱহৃত হৈছে নাৰায়ণ পূজাত, তেওঁক লৈ এইধৰণৰ আচৰণ আমি নকৰোঁ। বিশেষকৈ শিৱৰ লগত সৃষ্টিৰ কাৰ্যক্ৰম যুক্ত থকাত আমি লিঙ্গ শব্দটোক একেবাৰে পাৰ্থিব কাম কাজৰ লগত মিহলায় পেলাইছো। এই বিভ্ৰান্তিৰ পৰা আমি মুক্ত হ’ব লাগিব আৰু তেতিয়াহে আমাৰ শিৱত্ব উন্নীত হ’ব পাৰিব।
হৰিহৰ
প্ৰত্যেক সম্প্ৰদায়েই নিজ নিজ দেৱতাক সৰ্বোচ্চ দেৱতা ৰূপে উপস্থাপিত কৰে। এইভাবে বিষ্ণুকেন্দ্ৰিক পৌৰাণিক সাহিত্যত বিষ্ণু শিৱত "পৰিণত হয়।" বিষ্ণুপুৰাণ (খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতাব্দী) গ্ৰন্থৰ উপাখ্যান অনুসৰি, বিষ্ণু জাগৃত হয় বিশ্ব সৃষ্টিৰ বাবে ব্ৰহ্মা আৰু তাক ধ্বংসৰ বাবে শিৱ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। ভাগবত পুৰাণ অনুসৰি, শিৱ বিষ্ণুৰেই এটা ৰূপ মাত্ৰ। অন্যহাতে শিৱকেন্দ্ৰিক পৌৰাণিক সাহিত্যত দেখা যায়, শিৱই অকলেই আৰু স্বাধীনভাবেই বিশ্ব সৃষ্টি, ৰক্ষা আৰু ধ্বংস কৰিছে। শিৱলিঙ্গৰ উৎপত্তি সংক্ৰান্ত এক শৈৱ পুৰাণত আছে যে, জ্যোতিৰ্লিঙ্গৰূপী শিৱৰ দেহৰ পৰাই বিষ্ণু আৰু ব্ৰহ্মাৰ উৎপত্তি হৈছিল। শৈৱ শতৰুদ্ৰীয় স্তোত্ৰত শিৱক "বিষ্ণুৰূপী"-বুলিও কোৱা হৈছে। শৰভৰ উপাখ্যানত দুই দেৱতাৰ পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক প্ৰসঙ্গত দুই সম্প্ৰদায়ৰ মতবাদৰ পাৰ্থক্যটো সুস্পষ্ট হয় উঠে। উক্ত কাহিনীত শিৱ একাধাৰে মানুহ, চৰাই আৰু পশুৰ ৰূপত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। হিৰণ্যকশিপু বধৰ বাবে নৃসিংহ ৰূপত অৱতাৰ গ্ৰহণৰ বাবে বিষ্ণুক ভৰ্ৎসনা কৰাৰ লক্ষ্যতেই শিৱই উক্ত ৰূপত অৱতীৰ্ণ হয়। যদিও বৈষ্ণব আৰু বিজয়ীন্দ্ৰ তীৰ্থ (১৫৩৯-৯৫) প্ৰমুখ দ্বৈতবাদী পণ্ডিসকলে তেওঁলোকৰ সাত্ত্বিক পুৰাণ আৰু শ্ৰুতি পাঠৰ ভিত্তিত নৃসিংহ অৱতাৰ সম্পৰ্কত মতবিৰোধ পোষণ কৰিছিল।
আন এক কাহিনী অনুসৰি, শিৱই বিষ্ণুৰ নাৰী অবতাৰ মোহিনীৰ ৰূপত মুগ্ধ হৈ তেখেতৰ লগত মিলিত হয়। উভয়ৰ মিলনৰ ফলত আয়াপ্পাৰ জন্ম হয়। এই আয়াপ্পা শাস্তা বা আয়ানাৰেই সমৰূপীয়। এদল উদ্ধত ঋষিক শিক্ষা দিবৰ সময়োতো মোহিনীয়ে শিৱৰ সেৱা কৰে।
অৱতাৰ
লোকবিশ্বাস অনুসৰি, হিন্দুধৰ্মৰ অন্যান্য দেৱদেৱীসকলৰ দৰে শিৱৰো একাধিক অৱতাৰ বিদ্যমান। তথপি পুৰাণ শাস্ত্ৰত শিৱৰ অৱতাৰৰ উল্লেখ থাকিলেও, এই অতাৰতত্ত্ব শৈৱধৰ্মত স্বীকৃত নহয়।
উৎসৱ
প্ৰতি বছৰে হিন্দু পঞ্জিকা অনুযায়ী ফাগুণ মাহৰ কৃষ্ণ চতুৰ্দশী তিথিত শিৱৰাত্ৰি উৎসৱ উদযাপিত হয়। এই উৎসৱ হিন্দুসকলৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎসৱ। সেই দিনা ভক্তই শিৱৰ মূৰত ফল, ফুল আৰু বিল্বপত্ৰ অৰ্পণ কৰে।
মন্দিৰ
ভাৰতীয় উপমহাদেশত অনেক শিৱমন্দিৰ আছে। এইসমূহৰ মাজত কেইটামান উল্লেখযোগ্য মন্দিৰ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল।
বাহন
প্ৰত্যেক ভগৱানৰে যিদৰে একো-একোখন বাহন থাকে,ঠিক সেইদৰে দেৱৰো-দেৱতা নীল-কণ্ঠৰ(শিৱৰ) বাহন হৈছে ষাড়-গৰু। এই ষাড়-গৰুটোৰ নাম হৈছে নন্দী। কিন্তু ইয়াৰ শুদ্ধ সংস্কৃত নামটো হৈছে ঋষভ। পুৰুষাণুক্ৰমে চলি অহাৰ মতে ইয়াৰ শক্তি এজন সাধাৰণ মানুহতকৈ ১কোটি গুণ বেছি। কিন্তু ই এটা নম্ৰ জন্তু। আচলতে নন্দীৰ শুদ্ধ নামটো ঋষভ।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱতা
হাইলাকান্দি জিলা
হাইলাকান্দি অসমৰ বৰাক উপত্যকাৰ এখন জিলা। ই অসমৰ একেবাৰে দক্ষিণ চুকত অৱস্থিত। ইয়াৰ সদৰ ঠাই হাইলাকান্দি নগৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী গুৱাহাটীৰ পৰা ৩৫০ কি.মি. নিলগত। জিলাখনৰ অৱস্থিতি বৰাক উপত্যকাৰ মাজমজিয়াত। ইয়াৰ উত্তৰ আৰু উত্তৰ-পূব দিশ বৰাক নদী আৰু কাছাৰ জিলাই আগুৰি আছে। দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূবত মিজোৰাম ৰাজ্য। পশ্চিমে কৰিমগঞ্জ জিলা।
১৯৮৯ চনত অসম চৰকাৰে ইয়াক জিলা ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ আগতে ই অসমৰ কাছাৰ জিলাৰ এটা মহকুমা আছিল। মহকুমা হিচাপে ই অসমৰ অন্যতম পুৰণি মহকুমা। ১৮৬৯ চনতে এই মহকুমাটো গঠন কৰা হৈছিল।
হাইলাকান্দি নামৰ উৎপত্তি
হাইলাকান্দি নামটোৰ সমন্ধে কেইবাটাও জনৰব শুনা যায়। তাৰে এটাৰ অনুসৰি, বৰাক নদীৰ বানৰ পৰা বাচিবলৈ বন্ধা মঠাউৰিৰ স্থানীয় নাম "আইল" বা "হাইল"আৰু বড়ো-কছাৰী ভাষাৰ "কান্দি" (কঠিয়া তলী, ধাননি পথাৰ)ৰ পৰা "হাইলাকান্দি" নামৰ উৎপত্তি। অন্য কিছুৰ মতে, জিলাখনৰ নামটো কুকি শব্দ "হালাম" (সৰু ৰাজ্য, ক্ষেত্ৰ বা অঞ্চল) আৰু "কুন্দিয়া" (হালোৱা তলী)ৰ পৰা অহা। অইন এটা সূত্ৰ মতে, ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমানে উৎপন্ন হোৱা শালি ধানৰ খেতিৰ প্ৰসংগ ধৰি "শাইল কান্দি" আৰু কালক্ৰমত আজিৰ নামটো হয়হি।
তথ্য সংগ্ৰহ
<
শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা শ্ৰেণী:হাইলাকান্দি জিলা
ঔষধি উদ্ভিদ
প্ৰাগৈতিহাসিক কালৰ পৰাই পৰম্পৰাগত চিকিৎসাত ঔষধি উদ্ভিদ বা ভেষজ উদ্ভিদৰ আবিষ্কাৰ আৰু ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে। উদ্ভিদে পোক-পতংগ, ভেঁকুৰ, ৰোগ আৰু তৃণভোজী স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ প্ৰতিৰোধ তথা অন্য বিভিন্ন কাৰ্যৰ বাবে বহুতো ৰাসায়নিক যৌগ সংশ্লেষণ কৰে। সম্ভাব্য বা প্ৰতিষ্ঠিত জৈবিক ক্ৰিয়াকলাপত জড়িত এনে বহুতো উদ্ভিদজাত ৰাসায়নিক যৌগ চিনাক্ত কৰা হৈছে। যদিও এজোপা উদ্ভিদত এনে বহুতো উদ্ভিদজাত ৰাসায়নিক যৌগ থাকে, সেয়ে ঔষধ হিচাপে গোটেই উদ্ভিদজোপা ব্যৱহাৰৰ প্ৰভাৱ সুনিশ্চিত নহয়। তথাপি কোনো উদ্ভিদৰ চিকিৎসাজনিত গুণাগুণ আছে যদিও কাৰ্যকাৰিতা আৰু সুৰক্ষা নিৰ্ধাৰণৰ খাতিৰত ইয়াৰ অধিক বৈজ্ঞানিক গবেষণাৰ প্ৰয়োজন আছে।
ব্যৱহাৰ
সমগ্ৰ বিশ্বজুৰি ঔষধি উদ্ভিদ বিস্তৃতভাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উন্নয়নশীল বিশ্বৰ বেছিভাগ অঞ্চল, বিশেষকৈ গ্ৰামাঞ্চলত ব্যক্তিৰ স্বাস্থ্য ৰক্ষাৰ মূল হৈছে পৰম্পৰাগত ঔষধ,অন্যহাতে উন্নত ৰাষ্ট্ৰসমূহত খাদ্যজ পৰিপূৰকৰ দৰে বিকল্প চিকিৎসাসমূহো পৰম্পৰাগত ঔষধ বুলি দাবী কৰা হয়। ২০১৫ চন পৰ্যন্ত, ঔষধি গছ পৰা তৈয়াৰী বেছিভাগ ঔযধৰ সুৰক্ষা আৰু কাৰ্যকাৰিতাৰ পৰীক্ষা কৰা হোৱা নাছিল, আৰু যিবোৰ ঔষধ উন্নত অৰ্থনীতিত বিপণন কৰা হৈছিল আৰু পৰম্পৰাগত নিৰাময়কাৰীসকলৰ দ্বাৰা অনুন্নত বিশ্বত সৰবৰাহ কৰা হৈছিল, সেইবোৰৰ গুণো উন্নত মানৰ নাছিল, কেতিয়াবা কেতিয়াবা সেইবোৰত বিপজ্জনক দূষক পদাৰ্থ থকাৰো অনুমান কৰা হৈছিল।
প্ৰজাতিৰ সংকট
যিহেতু পৰম্পৰাগত ঔষধবোৰ কৃষি কৰাৰ সলনি বনাঞ্চলৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হয়, সেয়ে এনে কাৰ্যই উদ্ভিদ প্ৰজাতিক সাধাৰণ আৰু নিৰ্দিষ্ট সংকটৰ গৰাহলৈ ঠেলি দিয়ে। সাধাৰণ সংকটৰ ভিতৰত উন্নয়ন আৰু কৃষিৰ বাবে জলবায়ুৰ পৰিবৰ্তন আৰু আবাসৰ ক্ষতিসাধন আদি অন্তৰ্ভুক্ত। নিৰ্দিষ্ট সংকট হৈছে ঔষধৰ চাহিদা পূৰাবৰ বাবে কৰা অতিৰিক্ত সংগ্ৰহ। কিছুমান ঔষধি উদ্ভিদৰ খেতি কৰি অতিৰিক্ত সংগ্ৰহৰ সমস্যা সমাধান কৰিব পাৰি।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ঔষধি উদ্ভিদ
নিংনি ভাৱৰীয়া
নিংনি ভাৱৰীয়া বা নিংনি ভাউৰা (জন্ম:১৮৩৫ - মৃত্যু:১৯১৫) বৰপেটা অঞ্চলৰ এজন স্বভাৱ কবি আৰু ৰচিক ভাৱৰীয়া। নিংনিৰ কাৰ্য্য-কলাপ আৰু মুখে মুখে ৰচা ধেমেলীয়া পদ্যই ৰাইজক হাঁহিৰ খোৰাক যোগাইছিল। নিংনি ভাৱৰীয়াৰ একো-একোটা এনে কাৰ্য্যক 'ৰহস্য' বুলি জনা যায়। কিম্বদন্তী স্বৰূপে বৰপেটা অঞ্চলত প্ৰচলিত নিংনি ভাৱৰীয়াৰ ৰহস্যসমূহৰ কিছু অংশক সংগ্ৰহীত কৰি পুথি আকাৰে প্ৰথমে ছপাই উলিয়ায় হাউলীৰ যাদব চন্দ্ৰ দাসে।
নিংনি ভাৱৰীয়াৰ পৰিচয়
নিংনি ভাৱৰীয়া বৰপেটাৰ মাজৰহাটী অঞ্চলৰ মানুহ আছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম হৈছে আনন্দি। আনন্দি লক্ষণা ওজাৰ বংশধৰ আছিল। । তেখেতৰ জীয়েক-পুতেকৰ ফালৰ বংশধৰ সকল এতিয়াও আছে। নিংনি ভাৱৰীয়া জন্ম আৰু মৃত্যু সম্বন্ধে বিশেষ তথ্য পাবলৈ নাই। তথাপি তেওঁৰ জন্ম আনুমানিকভাৱে ১৮৩৫ চনত হৈছিল বুলি কোৱা হয় ।
নিংনি ভাৱৰীয়াই ভাওনা আদিত সাধাৰণতে কৌতুক অভিনয়ত আৰু প্ৰয়োজনবোধে যিকোনো চৰিত্ৰতে অৱতীৰ্ণ হৈছিল।
কামাখ্যা মন্দিৰ
কামাখ্যা মন্দিৰ (Kamakhya Temple) হৈছে অসমৰ গুৱাহাটীত অৱস্থিত হিন্দু ধৰ্মৰ এক প্ৰাচীন মন্দিৰ। গোটেই ভাৰততে ব্যাপ্ত হৈ থকা মুঠ ৫১খন দেৱীপীঠৰ মাজৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পীঠ এই কামাখ্যা মন্দিৰ। নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা দেৱীৰ এই মন্দিৰকেই অসমৰ সবাতোকৈ প্ৰসিদ্ধ আৰু প্ৰভাৱশালী মন্দিৰ বুলি ভবা হয়। অতি প্ৰাচীন কালৰে পৰাই অসমৰ ইতিহাসৰ ৰাজনৈতিক আৰু ধাৰ্মিক দুয়ো দিশতে শক্তি উপাসনাৰ কেন্দ্ৰস্থল কামাখ্যাই অতিশয় গুৰুত্বপুৰ্ণ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰি আহিছে। কামাখ্যা মন্দিৰৰ নিৰ্মাণকৰ্তা হিচাপে প্ৰবাদ অনুসৰি নৰকাসুৰ আৰু ইতিহাস অনুসৰি কোচ নৃপতি মহাৰাজ বিশ্বসিংহ, তেওঁৰ পুত্ৰ নৰনাৰায়ণ আৰু চিলাৰায়ৰ কথা জনা যায়। মন্দিৰৰ শেষৰ অংশ ( নৃত্য-মণ্ডপ) আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ দিনত সংযোজন কৰা হয় ।
নিংনি ভাৱৰীয়া
নিংনি ভাৱৰীয়াৰ ৰহস্যৰ সংখ্যা
যাদৱ চন্দ্ৰ দাসৰ নিংনি ভাৱৰীবাৰ ৰহস্যত সৰ্বমুঠ ২৮-টা ঘটনা বৰ্ণিত হৈছে। লেখকৰ মতে নিংনি ভাৱৰীয়াৰ নামত প্ৰচলিত আৰু বহুতো এনে ঘটনা আছিল, যিবোৰ তেখেতে সম্পূৰ্ণ ৰূপে সংগ্ৰহ কৰিব নোৱাৰিলে।
কামাখ্যা মন্দিৰ
ইতিহাস আৰু প্ৰবাদ
200px|left|thumb|কামাখ্যা মন্দিৰ কোচ মহাৰাজ বিশ্বসিংহই গুৱাহাটীৰ সমীপৰ নীলাচলত অৱস্থিত কামাখ্যাপীঠৰ উদ্ধাৰ সাধন কৰি তাতে কামাখ্যা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল। কোৱা হয় সেই পীঠৰ মন্দিৰ সৰ্ব্ব প্ৰথম নিৰ্মাণ কৰিছিল নৰকাসুৰে। পিছলৈ এই পীঠ মাটিৰ তলত বিলুপ্তপ্ৰায় অৱস্থাত পতিত হৈ আছিল। সেই পৰ্বতৰ অধিবাসী সকলে সেই মাটিৰ স্তূপকেই দেৱস্থান বুলি মানি লৈ পূজা কৰিছিল। এবাৰ বিশ্বসিংহ আৰু শিষ্যসিংহই নৈশ অভিযান কালত সৈন্য সকলৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ পৰে আৰু পথ হেৰুৱাই বিভিন্ন স্থানত ঘূৰি পকি অৱশেষত নীলাচল পাহাৰত উপস্থিত হয়গৈ। তেওঁলোকে তাতে মাটিৰ এক স্তূপৰ কাষত গছৰ শিপাত বহি থকা এগৰাকী বৃদ্ধাৰ পৰা জানিব পাৰিলে যে সেই স্তূপটো পুৰণি অধিবাসীসকলৰ দেৱস্থান। ৰজাই সেই পীঠস্থানতে তেওঁৰ সৈন্য বাহিনীৰ সৈতে মিলনৰ অৰ্থে পূজা অৰ্চনা আগবঢ়ায় আৰু তেওঁৰ মনোবাঞ্চা পূৰণ হয়। সেই কাৰ্যৰ পাছত ৰজাই সেই স্থানৰ মহত্ত্ব দেখি বিষ্মিত হয় আৰু তেওঁ তাতেই স্বৰ্ণ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি দিম বুলি সংকল্পবদ্ধ হয়। পিছত সেই স্থানৰ খননত তাত এক প্ৰাচীন মন্দিৰৰ অৱশেষ আবিস্কৃত হয়। ৰজাই সেই ভগ্নাৱশেষৰ ওপৰতে ইটাৰে এক নতুন মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰি দিছিল আৰু প্ৰতিটো ইটাত এক ৰতি সোণ প্ৰদান কৰিছিল বুলি জনশ্ৰুতি আছে। পিছত আকৌ ১৫৫৩ চনত মুছলমান সেনাপতি কালাপাহাৰে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰি কামাখ্যা মন্দিৰ ধ্বংস কৰে। তাৰ পিছতে এই মন্দিৰ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰে বিশ্বসিংহৰ পুত্ৰ কোচ নৃপতি মহাৰাজ নৰনাৰায়ণ আৰু তেওঁৰ ভাতৃ চিলাৰায়ে।
নিংনি ভাৱৰীয়া
নিংনি ভাৱৰীয়াৰ কাহিনী ভিত্তিক ছবি
নব্বৈৰ দশকত প্ৰথমে গুৱাহাটী দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰৰ যোগেদি নিংনি ভাৱৰীয়াৰ ৰহস্য নামে এখন ধাৰাবাহিক প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।
কামাখ্যা মন্দিৰ
ইতিহাস আৰু প্ৰবাদ
কামাখ্যা মন্দিৰৰ উৎপত্তি সংক্ৰান্তত কালিকা পুৰাণত এটা আখ্যান আছে। আখ্যানটো এনে ধৰণৰঃ
নিংনি ভাৱৰীয়া
নিংনি ভাৱৰীয়াৰ কাহিনী ভিত্তিক ছবি
বৰ্তমান ৰং দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰৰ যোগে নিংনি ভাউৰাৰ কথা নামে আন এখন ধাৰাবাহিক প্ৰদৰ্শিত হৈ আছে।
কামাখ্যা মন্দিৰ
ইতিহাস আৰু প্ৰবাদ
দক্ষৰ জীয়ৰী সতীয়ে পিতৃৰ অমতত মহাদেৱৰ সৈতে বিবাহ হৈছিল। সা-সম্পত্তি নাইকিয়া টোকোনা বুলি মহাদেৱক দক্ষই চকু পাৰি দেখিব নোৱাৰিছিল। এবাৰ দক্ষই এটা যজ্ঞৰ আয়োজন কৰিলে। কিন্তু তালৈ জোৱায়েকক নিমন্ত্ৰণ নকৰিলে। তথাপিও সতীয়ে বিনা নিমন্ত্ৰণে পিতৃৰ যজ্ঞস্থলীত উপস্থিত হ'লগৈ। জীয়েকক দেখি দক্ষৰ খঙে চুলিৰ আগ পালে আৰু মহাদেৱক ভৰ্ৎসনা কৰিবলৈ ধৰিলে। স্বামীৰ বদনাম সহিব নোৱাৰি সতীয়ে যজ্ঞস্থলীতে প্ৰাণত্যাগ কৰিলে। প্ৰিয়াৰ বিয়োগত মহাদেৱ শোকত বলিয়া হ'ল আৰু সতীৰ মৃতদেহ কান্ধত তুলি লৈ বিশ্ব ভ্ৰমি ফুৰিবলৈ ধৰিলে। এনেদৰে ঘূৰি ফুৰোঁতে লাহে-লাহে মৃতদেহটো গেলি শৰীৰৰ অংশবোৰ ঠায়ে ঠায়ে পৰি গ'ল। সতীৰ দেহৰ বিভিন্ন অংগ বিভিন্ন ঠাইত পৰাত সেই সেই ঠাইত একোখন দেৱীপীঠৰ সূচনা হৈছিল। য'তেই এনে অংশ পৰিল, তাতেই একোখন তীৰ্থস্থান গঢ়ি উঠিল। নীলাচল পাহাৰত সতীৰ যোনিভাগ পৰিল আৰু তাত কামাখ্যা দেৱীৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা হ'ল।
নিংনি ভাৱৰীয়া
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি
কামাখ্যা মন্দিৰ
ইতিহাস আৰু প্ৰবাদ
প্ৰাগজ্যোতিষাধিপতি কিৰাট বংশীয় নৰকাসুৰ আছিল কামাখ্যা দেৱীৰ পৰম ভক্ত। তেৱেঁই নীলাচল পাহাৰত প্ৰথম এই মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। প্ৰবাদ আছে যে এবাৰ নৰকাসুৰে কামাখ্যা দেৱীৰ দৰ্শন পালে। দেৱীৰ স্বৰ্গীয় সৌন্দৰ্যই প্ৰাগজ্যোতিষাধিপতিৰ মতিভ্ৰম ঘটালে। তেওঁ দেৱীক বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢালে। দেৱীয়ে কলে যে দেৱী আৰু নৰমনিচৰ মাজত বৈবাহিক সম্পৰ্ক অসম্ভৱ কথা। কিন্তু নৰকে যেন তেন প্ৰকাৰেণ বিয়া কৰাবলৈ জিদ ধৰাত কামাখ্যা দেৱীয়ে তেওঁৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ বুদ্ধি এটা সাজিলে। দেৱীয়ে ক'লে যে নৰকে যদি মন্দিৰ দৰ্শনাৰ্থীসকলৰ সুবিধাৰ্থে নীলাচল পাহাৰৰ নামনিৰ পৰা মন্দিৰলৈ একে নিশাৰ ভিতৰতে এটা শিলৰ খটখটি সাজি দিয়ে, তেন্তে তেওঁ নৰকৰ সৈতে বিয়াত বহিবলৈ ৰাজি আছে। দেৱীয়ে ভাবিছিল, নৰকে এই কাম কৰিব নোৱাৰিব। কিন্তু দেৱীৰ ধাৰণাক ভুল প্ৰমাণিত কৰি নিশা শেষ হোৱাৰ আগেয়ে খটখটি নিৰ্মাণৰ কাম শেষ হোৱাৰ উপক্ৰম হ'ল। দেৱীয়ে দেখিলে কথা বিষম; সেয়েহে তেওঁ চক্ৰান্তৰ আশ্ৰয় ল'বলৈ বাধ্য হ'ল। তেওঁ কুকুৰাক আদেশ দিলে, ডাক দিবলৈ। নিশা শেষ নোহোৱাকৈ কুকুৰাই ডাক দিলে। দেৱীয়ে নৰকক ক'লে যে কুকুৰাই ডাক দিলে, ৰাতি পুৱাল। নৰকে চৰ্ত পূৰণ কৰিব নোৱাৰিলে। প্ৰচণ্ড ক্ৰোধত নৰকে খেদি খেদি গৈ বৰ্তমানৰ কুকুৰাকটা নামৰ ঠাই টুকুৰাত মায়াৱী কুকুৰাটো দুচেওকৈ কাটিলে। নৰকে নিৰ্মাণ কৰা বুলি প্ৰবাদ থকা মেখেলা উজোৱা নামৰ শিলৰ খটখটিটো আজিও দেখিবলৈ পোৱা যায়। এই ঘটনাৰ পাছত দেৱকুলৰ সৈতে নৰকৰ সংঘাত আৰম্ভ হ'ল। নৰকৰ অত্যাচাৰ ইমানে বাঢ়িল যে অৱশেষত কৃষ্ণই কিৰাটৰাজক বধ কৰি তেওঁৰ পুত্ৰ ভগদত্তক প্ৰাগজ্যোতিষৰ সিংহাসন অৰ্পণ কৰিলে।
কামাখ্যা ধামৰ অম্বুবাচী মেলা
অম্বুবাচীৰ প্ৰবৃত্তিৰ লগে লগে কামাখ্যা ধামৰ দুৱাৰ বন্ধ ৰখা হয়। ফলস্বৰূপে সেইকেইদিন দেৱী দৰ্শন নিষিদ্ধ। চতুৰ্থ দিনত মন্দিৰ খোলাৰ লগে লগে দেৱীৰ স্নান,পূজা,প্ৰভৃতি সমাপন হোৱাৰ পৰাহে দৰ্শকে দেৱীক দৰ্শন কৰিব পাৰে। পূব ভাৰতৰ দৰে অন্যান্য প্ৰান্তৰ দৰে কামাখ্যা ধামৰো ব্ৰাহ্মণ বিধৱাসকলে অম্বুবাচী প্ৰবৃত্তিৰ পৰা নিবৃত্তিৰ পিছতো দেৱীৰ ভোগ শেষ নোহোৱা পৰলৈকে ফলাহাৰ গ্ৰহণ কৰি থাকে। চুৱাৰ কেইদিন সৰ্প ভয় নিবাৰণৰ বাবে দুগ্ধপান কৰে। ইঘৰে-সিঘৰলৈ ফল-মূল আগবঢ়ায়, প্ৰবৃত্তিৰ আগতে কলহত পানী জমা কৰি কলপাতৰ ওপৰত তুলি থয়। ভাৰতৰ ভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা (আজিকালি বিদেশৰ পৰাও আহে)লাখ লাখ ভক্তই তিনিওদিন কামাখ্যা মন্দিৰৰ চৌপাশে থাকি নাম-কীৰ্তন কৰে। মন্দিৰৰ বাহিৰতে ধূপ-দীপ জ্বলাই দেৱীক প্ৰণাম জনায়। অম্বুবাচীৰ নিবৃত্তিৰ দিনা পাণ্ডাসকলে ভক্তসকললৈ আগবঢ়ায় ৰক্তবস্ত্ৰ। দেৱীপীঠৰ পৰা অনা এই ৰক্তবস্ত্ৰ শৰীৰত ধাৰণ কৰিলে অভীষ্ট সিদ্ধি হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰবল। সেইবাবে পুৰুষে সেই ৰক্তবস্ত্ৰ সোঁহাতত বা ডিঙিত আৰু মহিলাসকলে বাওঁহাত বা ডিঙিত ধাৰণ কৰে। এই কাপোৰ লগত ৰাখি আন ঠাইত জপ কৰিলেও মনৰ কামনা পূৰণ হোৱাৰ কথা কুব্জিকা তন্ত্ৰৰ সপ্তম পটলত বৰ্ণিত হৈছে। এই ৰক্তবস্ত্ৰ ধাৰণ কৰি শ্মশান অথবা মৃতকৰ ঘৰলৈ যোৱাটো নিষিদ্ধ। কামাখ্যা ধামৰ অম্বুবাচী মেলাই আন্তৰ্জাতিক আৰু জাতীয় সম্প্ৰীতি ৰক্ষা কৰাত ভালেখিনি অৰিহণা যোগাইছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:গুৱাহাটী শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ
স্থিতি শক্তি
পদাৰ্থ বিজ্ঞানত স্থিতি শক্তি হৈছে কোনো বস্তু বা পদাৰ্থই অন্যৰ সাপেক্ষে নিজৰ স্থানৰ পৰা লাভ কৰা শক্তি। উদাহৰণস্বৰূপে, মহাকৰ্ষণীয় স্থিতি শক্তি, টানি থোৱা স্প্ৰিং এডালৰ ইলাষ্টিক স্থিতি শক্তি, বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰ এখনত বৈদ্যুতিক আধানৰ বৈদ্যুতিক বিভৱ শক্তি। এছ আই এককত শক্তিৰ একক জুল, আৰু ইয়াক ইংৰাজী J. আখৰেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়।
স্থিতি শক্তিৰ বিষয়ে ১৯ শতিকাত স্কটিছ অভিযন্তা তথা পদাৰ্থ বিজ্ঞানী উইলিয়াম ৰেংকিনে আগবঢ়াইছিল যদিও গ্ৰীক দাৰ্শনিক এৰিষ্টটলৰ potentiality ধাৰণাৰ লগত ইয়াৰ সামঞ্জস্য পোৱা যায়। স্থিতি শক্তিয়ে কোনো বস্তুৰ ওপৰত এনেদৰে ক্ৰিয়া কৰে যাতে এই শক্তিয়ে বস্তুটোৰ ওপৰত কৰা সৰ্বমুঠ কাৰ্যৰ পৰিমাণ বস্তুটোৰ শেষৰ আৰু প্ৰাৰম্ভিক স্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। স্থিতি বলক কোনো স্থানৰ প্ৰত্যেক বিন্দুত স্কেলাৰ ফলন বিভৱৰ গ্ৰেডিয়েণ্ট হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হয়।
স্থিতি বলৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈ কোনো বস্তু যেতিয়া এটা স্থানৰ পৰা আন এটা স্থানলৈ গতি কৰে, তেতিয়া সম্পন্ন হোৱা কাৰ্যৰ পৰিমাণ বস্তুটোৰ স্থানৰ ওপৰতহে নিৰ্ভৰ কৰে, গতিপথৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। কাৰ্যৰ পৰিমাণ জানিবৰ বাবে এই দুটা স্থানৰ এক ফলন 'বিভৱ' বা 'বিভৱ শক্তি' নিৰ্ণয় কৰা হয়।
পৰিদৰ্শন
স্থিতি শক্তি হৈছে কোনো বস্তুৰ অন্তৰ্নিহিত শক্তি। কোনো এটা বস্তুৱে বেলেগ এটা বস্তুৰ সাপেক্ষে নিজৰ স্থানৰ কাৰণে লাভ কৰা শক্তিয়ে হৈছে স্থিতিশক্তি । কোনো স্প্ৰিং এডাল টানি পুনৰাই এৰি দিলে আগৰ অৱস্থালৈ ঘূৰি অহা অৱস্থাৰ বল বা মহাকৰ্ষণ বলৰ সৈতে প্ৰায়ে স্থিতি শক্তি সংযুক্ত হৈ থাকে। স্প্ৰিংডাল টানি দিয়া অথবা কোনো ভৰ উঠোৱা কাৰ্য বিভৱ ক্ষেত্ৰৰ বলৰ বিপৰীতে বাহিৰা বল প্ৰয়োগ কৰি কৰা হয়।  এই কৰা কাৰ্যৰ পৰিমাণেই  স্থিতি শক্তি হিচাপে সংৰক্ষিত হৈ থাকে। যদি সেই বাহিৰা বল আঁতৰাই দিয়া হয়, তেতিয়া বলৰ ক্ষেত্ৰখনে কাৰ্য কৰি স্প্ৰিংডালক প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থালৈ লৈ আনে অথবা ওপৰলৈ উঠাই নিয়া ভৰটো তললৈ পৰি যাব।
ধৰা হ'ল, এটা বল, যাৰ ভৰ m, আৰু ইয়াক কোনো এক উচ্চতা h লৈ নিয়া হৈছে। যদি মুক্ত পতনৰ ত্বৰণ g, তেন্তে বলটোৰ ওজন হ'ব mg। গতিকে সৰ্বমুঠ কাৰ্য অথবা শক্তি হ'ব বল x সৰণ =  mg × h = mgh
E_p = mgh
সাধাৰণভাৱে কবলৈ গ'লে স্থিতি শক্তি হৈছে কোনো এটা বস্তুৰ কোনো এটা স্থান আৰু তাৰ প্ৰসংগ স্থানৰ শক্তিৰ পাৰ্থক্য।
বিভৱৰ পৰা ব্যুৎপন্ন হোৱা বলক ৰক্ষণশীল বল বুলি কোৱা হয়। ৰক্ষণশীল বলৰ দ্বাৰা কৰা কাৰ্য হৈছে
য'ত \Delta U হৈছে বলৰ সৈতে সংযুক্ত স্থিতি শক্তিৰ পাৰ্থক্য। কোনো বলৰ ক্ষেত্ৰৰ বিপৰীতে কৰা কাৰ্যৰ ফলত স্থিতি শক্তিৰ বৃদ্ধি বুজাবলৈ বিয়োগ চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা বিপৰীতে কোনো বলৰ ক্ষেত্ৰই কাৰ্য কৰিলে স্থিতি শক্তিৰ অৱক্ষয় ঘটে। স্থিতি শক্তি বুজাবলৈ সাধাৰণতে U, V, Ep চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
জানকী বাঈ
জানকী বাঈ এলাহাবাদী (Janki Bai Allahabadi; ১৮৮০-১৯৩৪) এগৰাকী ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ কণ্ঠশিল্পী আছিল। দেহত ছাপন্নটা চুৰিৰ আঘাত থকাৰ বাবে তেওঁক ছপন্নছুৰি নামেৰে জনা যায়। কুৰি শতিকাৰ প্ৰথমভাগৰ সৰ্বোচ্চ পাৰিশ্ৰমিক পোৱা কণ্ঠশিল্পীৰ তেওঁ অন্যতম।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
১৮৮০ চনত জানকীয়ে বাৰাণসীত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। দেউতাক শিৱবালকৰাম আৰু মাক মানকী। জানকীৰ আৰু দুগৰাকী ভনীয়েক আৰু এজন ভায়েক আছিল। দেউতাক শিৱবালকৰামৰ গাখীৰৰ ব্যৱসায় আৰু মিঠাইৰ দোকান আছিল। এক প্ৰকাৰ সচ্ছল অৱস্থাতেই তেওঁ দিন কটাইছিল। সৰুৰে পৰাই সংগীতৰ প্ৰতি তেওঁ আসক্ত আছিল। শিৱবালক আছিল এজন মল্লযুঁজাৰু। এদিন ৰাতিপুৱাই গংগাৰ পাৰৰ আখৰাত অনুশীলন কৰি থাকোঁতে এগৰাকী মহিলাই গংগাত জাপ দি আত্মহত্যাৰ চেষ্টা কৰা দেখি শিৱবালকে তেওঁক বচায় আৰু মহিলাগৰাকীক ঘৰলৈ লৈ আহে। কিছুদিন পিছত শিৱবালকে লক্ষ্মী নামৰ এই মানুহগৰাকীক দ্বিতীয় পত্নী হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। তাৰপৰাই আৰম্ভ হয় প্ৰথম পত্নী মানকীৰ ওপৰত অত্যাচাৰ। এদিন লক্ষ্মী ঘৰৰ সোণ গহনা আদি লৈ ঘৰৰ পৰা পলাই যায় আৰু ৰহস্যময়ভাবে শিৱবালকো নিৰুদ্দেশ হয়। উপাৰ্জন নাইকিয়া হৈ যোৱাত পৰিয়ালটোৰ নাজল-নাথল অৱস্থা হয় আৰু তেনে অৱস্থাত পাৰ্বতী নামৰ মানুহ এজনীৰ প্ৰৰোচিত কৰি জানকী আৰু মাক মানকীক এলাহাবাদৰ নিষিদ্ধ পল্লীলৈ লৈ যায়।
এলাহাবাদত আৰম্ভ হয় জানকীৰ শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ শিক্ষা। তাত তেওঁ কৈদল মহাৰাজৰ ওচৰত সংগীতৰ তালিম লয়। তেওঁৰ আন এজন গুৰু আছিল লক্ষ্ণৌ আৰু গোৱালিয়ৰৰ প্ৰখ্যাত সংগীতজ্ঞ হসসু খান। লগতে চলি থাকে ইংৰাজী, ফাৰ্চী আৰু সংস্কৃত ভাষা শিক্ষা। জানকীবাইক ১২ বছৰ বয়সতে ৰঘূনন্দন নামৰ এজন চিপাহীয়ে চাপন্নবাৰ চুৰিৰে আঘাত কৰি মৃত্যু হোৱা বুলি এৰি থৈ পলাই গৈছিল। ভাগ্যক্ৰমে বহু দিন হাস্পাতালত থকাৰ পিছত জানকী লাহেলাহে সুস্থ হৈছিল। ৰঘূনন্দনে তেওঁক কিয় চুৰিকাঘাট কৰিছিল, সেই সম্পৰ্কে কেইটামান মুখ বাগৰা কাহিনী আছে যদিও নিৰ্দিষ্ট তথ্য-প্ৰমাণ নাই। চুৰিৰ খোচত তেওঁৰ তেওঁৰ দেহ বিকৃত হৈ গৈছিল আৰু চাপ্পনচুৰি নামেৰে তেওঁ জনাজাত হৈছিল।
কৰ্মজীৱন
তালিম শেষ হোৱাৰ পিছত বিভিন্ন আসৰত তেওঁ গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ চকুত পৰে সংগীতজ্ঞ ৰামচন্দ্ৰ দাসৰ। তেওঁৰ সৌজন্যতে জানকীয়ে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে। দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা তেওঁলৈ আমন্ত্ৰণ আহিবলৈ ধৰে। সেই সময়ৰ সমকালীন শাস্ত্ৰীয় কণ্ঠশিল্পীসকলৰ দৰে তেওঁ নাকী কণ্ঠেৰে গান গোৱা নাছিল আৰু এই বৈশিষ্ট্যটোৱে তেওঁক জনপ্ৰিয়তা আনি দিছিল। সমকালীন কণ্ঠশিল্পী গৌহৰ জানৰ সৈতে তেওঁৰ ভাল বন্ধুত্ব আছিল। সেই সময়ত শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ মহিলা শিল্পীসকলে সাধাৰণতে ইগৰাকীৰ সৈতে আনগৰাকীয়ে দ্বন্দ্বত লিপ্ত থকাৰ বিপৰীতে গৌহৰৰ সৈতে তেওঁৰ বন্ধুত্ব এটা উদাহৰণ হৈছিল। ১৯১১ চনত পঞ্চম জৰ্জৰ ভাৰত আগমন উপলক্ষে দিল্লী দৰবাৰত দুয়ো একেলগে অনুষ্ঠান পৰিবেশন কৰিছিল।
১৯০৭ চনত গ্ৰামফোন কোম্পানীয়ে জানকী বাইৰ প্ৰথম ৰেকৰ্ড মুকলি কৰে। সেই সময়ত তেওঁৰ ২২টা গানৰ ৰেকৰ্ড প্ৰকাশ হৈছিল আৰু সেইবোৰে অভূতপূৰ্ব জনপ্ৰিয়তা পাইছিল। এই ৰেকৰ্ডিঙৰ বাবে তেওঁ পাৰিশ্ৰমিক পাইছিল ৯০০টকা। ১৯১০ চনত আকৌ তেওঁৰ ২২টা গানৰ ৰেকৰ্ড মুক্তি পায়। এইবাৰ তেওঁ পাৰিশ্ৰমিক লৈছিল ১৮০০টকা। একো একোটা বৈঠকৰ বাবে তেওঁৰ পাৰিশ্ৰমিক পিছলৈ ৫০০০ টকালৈ বৃদ্ধি পাইছিল। গ্ৰামফোন কোম্পানীৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰূপে ভাৰতীয় বজাৰত প্ৰবেশ কৰে ফৰাচী কোম্পানী কেথে। এই কোম্পানীটোৰ পৰাও তেওঁৰ কিছু ৰেকৰ্ড মুক্তি পায়। সেই সময়ত ৰেকৰ্ড তৈয়াৰ কৰা কোম্পানীবোৰে কণ্ঠশিল্পীৰ সৈতে চুক্তি কৰি লয়, যাতে অন্য কোম্পানীত তেওঁ গাব নোৱাৰে। কিন্তু জানকীবায়ে কোনো কোম্পানীৰ সৈতে চুক্তিত আবদ্ধ হোৱা নাছিল। ১৯২৮ চনত আধুনিক প্ৰযুক্তিত জানকী বাইৰ গীত বাণীবদ্ধ কৰা হয়। সেই সময়ৰ ৰীতি অনুসৰি গানৰ শেষত তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল, “মাই নেম ইজ জানকীবাই ইলাহাবাদী।”
পৰৱৰ্তী জীৱন
জানকী বাই যেতিয়া খ্যাতিৰ তুংগত, তেতিয়াই তেওঁৰ বিয়া হৈছিল এলাহাবাদৰ এজন আইনজীৱী আব্দুল হকৰ সৈতে। কিন্ত এই সম্পৰ্ক বেছি দিন নিটিকিল। গোটেই জীৱন তেওঁ দৰিদ্ৰ আৰু আৰ্তজনৰ সেৱা কৰি গৈছিল। বহু মন্দিৰ আৰু মছজিদলৈও দান-বৰঙণি আগবঢ়াইছিল। গঢ়ি তুলিছিল জানকীবাই ট্ৰাষ্ট। সেই ট্ৰাষ্ট আজিও চলি আছে। জীৱনৰ শেষ সময়ত তেওঁ প্ৰায় নিসংগ জীৱন কটাইছিল। ১৯৩৪ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। এলাহাবাদৰে এখন কবৰস্থানত তেওঁক কবৰ দিয়া হয়।
তথ্যউৎস
শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী
মক্কাৰ মছজিদ
মছজিদ আল-হাৰাম (المسجد الحرام) ইছলামৰ আটাইতকৈ পৱিত্ৰ স্থান যিটো কাবাক আগুৰি আছে। এই মছজিদখন চৌদি আৰৱৰ মক্কা চহৰত অৱস্থিত।
ভিতৰত আৰু বাহিৰত নামাজৰ স্থান মিলি মছজিদৰ বৰ্তমান অৱস্থান প্ৰায় 356800 m2 জুৰি অৱস্তিত। মছজিদ সকলো সময়তেই খোলা ৰখা হয়। হজ্জৰ সময়ত ইয়াত উপস্থিত হোৱা মানুহৰ জমায়াত পৃথিৱীৰ বৃহত্তম মানৱ সমাৱেশৰ অন্যতম।
চৌদি আৰৱত অৱস্থিত মক্কা হʼল ইছলাম ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ বাবে আটাইতকৈ পৱিত্ৰ স্থান। মুছলমানসকল বিশ্বৰ যʼতেই নাথাকক, মক্কাৰ কাবাৰ ফালেহে মুখ কৰি দৈনিক পাঁচবাৰ প্ৰাৰ্থনা কৰে। জীৱনকালত অন্ততঃ এবাৰ মক্কালৈ আহি আল্লাহক উপাসনা কৰাটো (বা হজ্জ যাত্ৰা কৰা) মুছলমানসকলৰ কৰ্তব্যৰ ভিতৰত পৰে। ৫৭০ খ্ৰীষ্টাব্দত মক্কাতে ইছলাম ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক হজৰত মুহাম্মাদ(দঃ)ৰ জন্ম হৈছিল। অৱশ্যে পাছৰ সময়ত তেওঁ মক্কাৰ পৰা মদিনালৈ স্থানান্তৰ হ'বলগীয়া হৈছিল (হিজৰত কৰিবলগীয়া হৈছিল)। পৰৱৰ্তীসময় কালত এই মক্কাতে এক অতি বৃহৎ মছজিদ সজা হয়। মছজিদৰ প্ৰায় কেন্দ্ৰস্থলতে আছে ঘনক আকৃতিৰ বিখ্যাত কাবা, যʼত এক ডাঙৰ কৃষ্ণ শিল আছে৷ প্ৰবাদ মতে এই কৃষ্ণ শিলছটা বিশ্বৰ প্ৰথম মানৱ আদমক দিয়া হৈছিল আৰু আল্লাহৰ নিৰ্দেশত কাবা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল৷ বিশ্বৰ ষাঠিখন দেশৰ প্ৰায় ৬ লাখ পুণ্যাৰ্থী প্ৰতিবছৰে এই মছজিদ দৰ্শন কৰিবলৈ আৰু হজ্জ কৰিবলৈ মক্কালৈ আহে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম শ্ৰেণী:মছজিদ
শচীন দেৱবৰ্মণ
শচীন দেৱবৰ্মণ (অক্টোবৰ ১, ১৯০৬ - অক্টোবৰ ৩১, ১৯৭৫) বিংশ শতাব্দীত ভাৰতীয় বাংলা গানৰ কিংবদন্তীতূল্য আৰু জনপ্ৰিয় সঙ্গীত শিল্পী। প্ৰায়: তেওঁক এচ, ডি, বৰ্মণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। কিছু অনুনাসিক কণ্ঠস্বৰৰ বাবে তেওঁ তেওঁৰ শ্ৰোতাসকলৰ মাজত বিশেষভাবে পৰিচিত। বিগত প্ৰায় এশ বছৰেও বাংলা গানৰ শ্ৰোতাসকলৰ মাজত তেওঁৰ কালোত্তীৰ্ণ গানৰ আবেদন কিঞ্চিতো লঘু নাইহোৱা। কেবল সঙ্গীতশিল্পী হিচাপেই নহয়, গীতিকাৰ হিচাপেও তেওঁ সাৰ্থক। তেওঁ বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰত সঙ্গীত পৰিচালকৰ দায়িত্ব পালন কৰিছে। তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাহুল দেৱবৰ্মণ ভাৰতৰ বিখ্যাত সঙ্গীত পৰিচালক আৰু সুৰকাৰ আছিল। তেওঁৰ ছাত্ৰী আৰু পৰবৰ্তীকালত সহধৰ্মিনী মীৰা দেৱবৰ্মণে গীতিকাৰ হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰে।
জীৱনকাল
তেখেতৰ জন্ম কুমিল্লাত, ত্ৰিপুৰাৰ চন্দ্ৰবংশীয় মাণিক্য ৰাজপৰিয়ালৰ সন্তান। দেউতাক নবদ্বীপচন্দ্ৰ দেৱবৰ্মণৰ ওচৰত সঙ্গীত শিক্ষা আৰম্ভ কৰে। তৎকালীন ত্ৰিপুৰাৰ অন্তৰ্গত কুমিল্লাৰ ৰাজপৰিয়ালৰ নটি সন্তানৰ মাজত তেওঁ আছিল অন্যতম। মাতৃ মণিপুৰি ৰাজবংশৰ ছোৱালী নিৰুপমা দেৱী। ১৯২০ খ্ৰীষ্টাব্দত কুমিল্লা জিলা স্কুলৰ পৰা মেট্ৰিক পাছ কৰি ভিক্টোৰিয়া কলেজত ভৰ্তি হয়। ১৯২২ খ্ৰীষ্টাব্দত সেই কলেজৰ পৰাই আইএ পাছ কৰে। তাৰপাছতভিক্টোৰিয়া কলেজত বিএ ক্লাছত ভৰ্তি হয়। ১৯২৪ খীষ্টাব্দত কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়ত এমএ ত ভৰ্তি হয়। ১৯৪৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা স্থায়ীভাবে মুম্বাইত বসবাস কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৫ খ্ৰীষ্টাব্দত প্যাৰালিটিক ষ্ট্ৰোক হৈ কোমাত আছিল পাঁচ মাহ। ৩১ অক্টোবৰ, ১৯৭৫ তেওঁৰ প্ৰয়াণ হয়।
বংশ পৰিচয়
কুমিল্লাৰ ঐতিহাসিক অভয় আশ্ৰমৰ তত্ত্বাবধায়ক সংগীত প্ৰাণ প্ৰয়াত শ্ৰী পৰিমল দত্তৰ স্মৃতিকথাৰ পৰা জনা যায় যে, চহৰৰ চৰ্থা এলেকাৰ গোল পুখুৰীৰ দণি পাৰাৰ এই ঘৰটো আছিল তৎকালীণ ভাৰত বৰ্ষৰ ত্ৰিপুৰা ৰাজ্যৰ মহাৰাজ বীৰচন্দ্ৰ মাণিক্য বাহাদুৰৰ সৎভাই মহাৰাজ নবদ্বীপ কুমাৰ দেৱ বৰ্মন বাহাদুৰৰ। ত্ৰিপুৰাৰ এই মহাৰাজৰ স্ত্ৰী আছিল বহু কেইগৰাকী। তাৰ মাজত পাটৰাণীৰ পুত্ৰ মহাৰাজ নবদ্বীপ কুমাৰ দেৱ বৰ্মন বাহাদুৰক আন এক ৰাণীৰ পুত্ৰ বীৰচন্দ্ৰ মাণিক্য বাহাদুৰে হত্যা কৰিবলৈ উঠি পৰি লাগে উপায়ান্তৰ নেদেখি মহাৰাজ নবদ্বীপে ৰাজ প্ৰাসাদৰ কৰ্মকৰ্তা শ্ৰী কৈলাস সিংহৰ পৰামৰ্শমতে সপৰিয়ালে কুমিল্লালৈ গুচি আহে।
জনা যায়, বিখ্যাত ‘ৰাজমালা’ গ্ৰন্থখন কৈলাস সিংহই ৰচনা কৰিছিল। কৈলাস সিংহৰ পৰামৰ্শমতেই মহাৰাজ নবদ্বীপে সিংহাসনৰ দাবীও সেই সময়ত এৰি দিছিল। কুমিল্লা চহৰৰ পূৰ্ব চৰ্থাত অবস্থিত এই ঘৰটো সেইসময়তে নিৰ্মিত হৈছিল। ঘৰটো দেখাত কুমিল্লা চহৰৰ ব্ৰিটিছৰ আমোলাত তৈয়াৰী ঘৰসমূহৰ দৰেই ভাব হয়। এই ঘৰটো দেখাত কোনো ৰাজ প্ৰসাদৰ দৰে নহয়। এই কুমাৰ দেৱ বৰ্মন বাহাদুৰৰ পুত্ৰই হ’ল শচীন দেৱ বৰ্মন।
প্ৰাথমিক সঙ্গীত শিক্ষা
দেউতাক নবদ্বীপচন্দ্ৰ দেৱ বৰ্মন আছিল এজন চেতাৰবাদক আৰু ধ্ৰূপদী সঙ্গীতশিল্পী। তেৱেঁই আছিল শচীন দেৱবৰ্মনৰ প্ৰথম শিক্ষক। তাৰপাছত তেওঁৰ সঙ্গীত শিক্ষা চলে উস্তাদ বাদল খান আৰু বিশ্বদেব চট্টোপাধ্যায়ৰ তত্ত্বাবধানত। ধ্ৰূপদী সঙ্গীতৰ এই শিক্ষাই তেওঁৰ মাজত সঙ্গীতৰ মৌলিক জ্ঞান সঞ্চাৰত গভীৰ ভূমিকা পালন কৰে। এই শিক্ষাই তেওঁৰ পৰবৰ্তী জীৱনৰ সুৰ-সাধনাত প্ৰভাব বিস্তাৰ কৰিছিল। পৰবৰ্তীকালত তেওঁ উস্তাদ আফতাবউদ্দিন খানৰ শিষ্যত্ব গ্ৰহণ কৰে।
চহৰৰ চৰ্থা এলেকাৰ শচীন দেৱ বৰ্মনৰ ঘৰৰ বিপৰীত দিশত অবস্থিত মুন্সিৰ ঘৰৰ ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে, ঘৰৰ জমিদাৰ চালাহউদ্দিন আহম্মেদ প্ৰকাশ মৰ্তুজ মিয়াৰ বন্ধু আছিল শচীন দেৱ বৰ্মন। মৰ্তুজ মিয়াৰ পৰিবাৰিক ইতিহাসৰ পৰা শচীন দেৱৰ গায়ক হোৱাৰ পিছৰ চমকপ্ৰদ তথ্য জনা যায়।
জনা যায়, কৈশোৰত এদিন শচীন দেৱ বৰ্মন আৰু মৰ্তুজ মিয়াই যেতিয়া মুন্সিৰ ঘৰৰ সন্মুখৰ ৰাস্তাত নিশাৰ পৰত পায়চাৰী কৰিছিল তেতিয়া শচীন দেৱে গুণগুন কৰি গান গাইছিল। এই সময়ত ঘৰৰ সন্মুখত বহা জমিদাৰ নাবালক মিয়াই ঘৰৰ চাকৰ চফৰ আলীক ৰাস্তাত গান গোৱা ল’ৰাটোক মাতি আনিবলৈ ক’লে। চফৰে গৈ শচীন দেৱক ক’লে, শচীন মালিকে আপোনাক তৎক্ষণাত্‌ মাতিছে। তেতিয়া শচীন দেৱে ভয় খায় যায়। পাছত অভয় দান দি তেওঁক মাতি আনি নাবালক মিয়াই সুধিলে যে, তোমাৰ তো কণ্ঠ বৰ ভাল, কোনো বাদ্য যন্ত্ৰ আছে নে নাই? তেতিয়া শচীনে নাই বুলি উত্তৰ দিয়াত জমিদাৰ নাবালক মিয়াই পিয়ানো, হাৰমোনিয়াম, তবলাসহ সংগীতৰ বিভিন্ন সৰঞ্জামাদি কিনি তেওঁৰ নিজ গৃহৰ এটি কোঠাত সংগীত সাধনাৰ ব্যবস্থা কৰি দিয়ে। কানাকেষ্ট নামৰ এজন তবলাবদকো ৰাখি দিয়ে। তেতিয়াৰ পৰাই সংগীতত শচীনৰ উত্থান ঘটে।
কুমিল্লাত শচীন দেৱবৰ্মণ
বীৰচন্দ্ৰ মাণিক্যৰ অৰ্থানুকূলে, কুমিল্লাৰ চৰ্থাত ৬০ একৰ মাটি লৈ প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰিছিল কুমাৰ বাহাদুৰ নবদ্বীপচন্দ্ৰই। এই প্ৰাসাদতে ১৯০৬ চনৰ প্ৰথম অক্টোবৰত তেওঁৰ নুমলীয়া সন্তান শচীন দেৱবৰ্মণৰ জন্ম। ১৯১০ৰ পৰা ১৯২০ খ্ৰীষ্টাব্দ পৰ্যন্ত ঠাকুৰপাৰাৰ সুৰলোক, কান্দিৰপাৰাৰ সবুজ সংঘ নাট্যদল, দি গ্ৰেট জাৰ্নাল থিয়েটাৰ পাৰ্টি, ইয়ংমেনচ্ ক্লাব ইত্যাদিক লৈ গঢ়ি উঠিছিল কুমিল্লাৰ সাংস্কৃতিক পৰিমণ্ডল। ত্ৰিপুৰাৰ মহাৰাজসকলে কুমিল্লাত সজায় দিছিল টাউনহল, নাট্যশালা, লাইব্ৰেৰী আৰু নানা সংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ। ১৯২০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ফালে শচীন দেৱৰ বন্ধুসকলৰ মাজত আছিল সুৰসাগৰ হিমাংশু দত্ত, অজয় ভট্টাচাৰ্য, মোহিনী চৌধুৰী, সমৰেন্দ্ৰ পাল, কাজী নজৰুল ইছলাম, শৈলবালা দাম, ধ্ৰুপদীয়া সৌৰেন দাশ, সুধীন দাশ প্ৰমুখে লোকসকল। তালৈ নিয়মিতভাবে আহিছিল চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক সুশীল মজুমদাৰ, ননী মজুমদাৰ, ব্ৰজেন বেনাৰ্জী, জিতু দত্ত, অৰুণ মহলানবিশ প্ৰমুখে ব্যক্তিসকল। গানৰ ধৰণ আছিল ভোৰকীৰ্তন, নগৰকীৰ্তন, কবিগান, ঢপযাত্ৰা। সাহিত্যিক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ, কবি আৰু সঙ্গীতজ্ঞসকল একত্ৰিত হৈছিল ইয়ংমেন্স ক্লাবত। আড্ডাৰ পৰা ভাঁহি আহিছিল নজৰুল আৰু শচীন দেৱৰ গান। নজৰুল কুমিল্লালৈ আহিলে থাকিছিল তালপুকুৰৰ পশ্চিমপাৰৰ এটি ঘৰত। কুমিল্লাৰ পৰা শচীন দেৱ কলকাতালৈ আহে ১৯২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত।
প্ৰথমাৰ্ধৰ কাম
১৯২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত আকাশবাণী কলকাতা কেন্দ্ৰত তেওঁ প্ৰথম গান গায়। ১৯৩১ খ্ৰীষ্টাব্দত পিতা নবদ্বীপচন্দ্ৰই কলকাতাত দেহত্যাগ কৰে। মৃত্যুকালত তেওঁ আছিল ত্ৰিপুৰাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী। শচীন দেৱ তেতিয়া থাকিছিল কলকাতাৰ ত্ৰিপুৰা পেলেচত। নিজৰ লেখা সৰগমেৰ নিখাদ নামৰ আত্মজীবনীত শচীন দেৱবৰ্মণে স্বয়ং লিখিছে যে "পিতাৰ মৃত্যুৰ পাছত মই যেন অথাই সাগৰত পৰি গলো। এই অবস্থাত মই আগৰতলা বা কুমিল্লাত গৈ থকাহ’লে ৰাজকীয় আৰামত আৰু নিশ্চিন্তমনে নিজৰ ঘৰত বাস কৰিব পাৰিলো হয় আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ যি কোনো উচ্চপদত নিজকে প্ৰতিষ্ঠিত কৰিব পাৰিলো হয়। মোৰ ডাঙৰ দাদাসকলে মোক তাকে কৰিবলৈ কৈছিল। কিন্তু মোৰ এই ব্যবস্থা মনঃপূত নহল। নিজেই অকলে সংগ্ৰাম কৰি, নিজেই উপাৰ্জন কৰি সঙ্গীত সাধনাতে জীৱন কটাই দিব খোজোঁ। মনৰ মাজত একমাত্ৰ এই আকাঙ্ক্ষাকে লৈ কলকাতাৰ ত্ৰিপুৰাৰ প্ৰাসাদ এৰি ভাড়াৰ এটি সামান্য ঘৰত মোৰ আস্তানা বান্ধিলোঁ। "
১৯৩২ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ অডিচনত ফেল কৰিলে ভাৰতৰ ৰেকৰ্ড প্ৰস্তুতকাৰী শীৰ্ষ প্ৰতিষ্ঠান এইচএমভিত। তেতিয়া তেওঁ একেই বছৰতে তেওঁৰ প্ৰথম গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ড উলিয়ায় হিন্দুস্তান মিউজিক্যাল প্ৰোডাক্টচৰ পৰা শচীন দেৱৰ প্ৰথম ৰেকৰ্ডকৃত দুটি গান হ’ল পল্লীগীতিৰ ঢঙত গোৱা "ডাকিলে কোকিল ৰোজ বিহানে" যাৰ আছিল গীতিকাৰ হেমেন্দ্ৰ কুমাৰ ৰায় আৰু খাম্বাজ ঠুমৰি অঙ্গৰ ৰাগপ্ৰধান "এ পথে আজ এসো প্ৰিয়" যাৰ গীতিকাৰ আছিল শৈলেন ৰায়। ১৯৩০-ৰ দশকত তেওঁ ৰেডিঅ’ত পল্লীগীতি গাই জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। পূৰ্ব বাংলা আৰু উত্তৰ-পূৰ্ব বাংলাৰ পল্লীগীতিৰ ওপৰত তেওঁৰ বিশেষ দখল আছিল।
কৰ্মজীৱন
১৯৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দত অল ইণ্ডিয়ান মিউজিক কনফাৰেন্সত গান গায় তেওঁ সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। ১৯৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত বেঙ্গল মিউজিক কনফাৰেন্সত ঠুমৰি পৰিবেশন কৰি ওস্তাদ ফৈয়াজ খাঁক মুগ্ধ কৰিছিল। শেখ ভানুৰ ৰচনা ‘নিশিথে যাইয়ো ফুলবনে’ দেহ আৰু সাধনতত্ত্বৰ গানটোক প্ৰেমৰ গানলৈ ৰূপান্তৰ কৰিবলৈ কবি জসীমউদ্দীনৰ দ্বাৰা ৰূপান্তৰিত এই গানৰ ৰেকৰ্ড কৰে ১৯৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত। ১৯৩৭ ত মীৰা ধৰক বিয়া কৰায়। মীৰা ধৰ আছিল তেওঁৰ সঙ্গীত জীৱনৰ বিশ্বস্ত সঙ্গী। বাংলা গানৰ জগতত মীৰা ধৰ তথা মীৰা দেৱবৰ্মণ অন্যতম সাৰ্থক গীতিকাৰ। তেওঁ ৰচনা কৰা গানৰ মাজত আছে ”শোন গো দখিন হাওয়া”, ”বিৰহ বড় ভাল লাগে”, ”সুবল ৰে বল বল”, ”বৰ্ণে গন্ধে ছন্দে গীতিতে”, ”কে যাস ৰে ভাটি গাঙ বাইয়া” আৰু ১৯৭১ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰচনা কৰা "তাকদুম তাকদুম বাজাই বাংলাদেশেৰ ঢোল।"
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ত্ৰিপুৰাৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী
মোৰাৰজী দেশাইৰ বিমান দুৰ্ঘটনা
১৯৭৭ চনৰ ৪ নৱেম্বৰৰ সন্ধিয়া যোৰহাট নগৰৰ পৰা ১৪ কিঃমিঃ পশ্চিমে টেকেলা গাঁৱত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী মোৰাৰজী দেশাইক কঢ়িয়াই অনা Tu 124 jet, V 643 পুষ্পক বিমানখন দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত হৈছিল। দেশাইৰ লগত আছিল পুত্ৰ কান্তিভাই দেশাই, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী প্ৰেম খাণ্ডু থুংগন আৰু ইণ্টেলিজেঞ্চ ব্যুৰোৰ সঞ্চালক জন ল’ব’। বিমানখনৰ যাত্ৰীসকলক শেষ মূহুৰ্তলৈকে বচোৱাৰ চেষ্টা কৰি পাঁচোজন বৈমানিকেই নিজৰ প্ৰাণ আহুতি দিছিল। টেকেলা গাঁৱৰ ধাননি পথাৰত বিমানখনৰ আগভাগৰ অংশটো দি দুৰ্ঘটনাটোত পতিত হৈছিল। ফলত ককপিটটো চুচূৰ্মৈ হৈ গৈছিল আৰু বিমানখনৰ পাছৰ অংশৰ ক্ষয়-ক্ষতি কমকৈ হৈছিল। এই বিমানখনৰ চালক কেইজন আছিল: উইং কমাণ্ডাৰ ক্লাৰেঞ্চ ডি লিমা (Wing Commander Clarence D'Lima), উইং কমাণ্ডাৰ যোগিন্দৰ সিং (Wing Commander Joginder Singh), স্কোৱাড্ৰন লীডাৰ মেথিউ চাইৰিয়াক (Squadron Leader Mathew Cyriac), স্কোৱাড্ৰন লীডাৰ ভি ভি এছ শংকৰ (Squadron Leader V V S Sankar) আৰু ফ্লাইট লেফটেনেণ্ট অ’ পি অৰোৰা (Flight Lieutenant O P Arora)।
বৈমানিক
ভাৰতৰ ভি. আই. পি ফ্লাইটবোৰ পৰিচালনা কৰে বিমান বাহিনীৰ কমিউনিকেশ্যন স্কোৱাড্ৰনবোৰে। তাত কিছুমান অভিজ্ঞ ব্যক্তিক চালক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। উইং কমাণ্ডাৰ মি. মলহোট্ৰাক প্ৰথমে পুষ্পকৰ বিশেষ ভ্ৰমণৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল যদিও কিবা কাৰণত তেওঁ সেই দায়িত্ব উইং কমাণ্ডাৰ ডি. লিমা লৈ হস্তান্তৰ কৰিছিল। সেই সুদক্ষ চালকজনক আন চাৰিজন অভিজ্ঞ চালকে সহায় কৰিছিল। এই দুৰ্ঘটনাত আটাইকেইজন বৈমানিকৰ মৃত্যু হয়।
দুৰ্ঘটনাৰ ৰিপ’ৰ্ট
শুকুৰবাৰে মোৰাৰজী দেশাই উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ছদিনীয়া ভ্ৰমণসূচী লৈ যোৰহাটলৈ আহিছিল। লগত আছিল অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্য মন্ত্ৰী পি কি থুংগন, ইণ্টেলিজেঞ্চ ব্যুৰোৰ সঞ্চালক জন ল’ব’ (Intelligence Burea Director John Lobo) আৰু পুত্ৰ কান্তিলাল দেশাই। পালম বিমান বন্দৰৰ পৰা তেওঁলোক সন্ধিয়া ৫ বাজি ৩ মিনিটত যোৰহাটলৈ বুলি ৰাওনা হৈছিল। প্ৰায় দুঘণ্টা ত্ৰিশ মিনিটৰ পিছত বিমানখন টেকেলা গাঁৱত দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈছিল।
দুৰ্ঘটনাৰ ৰিপ’ৰ্ট মতে, এয়াৰ ট্ৰেফিক কণ্ট্ৰ’লৰ অন্তিমটো বাৰ্তাত ৭বাজি ৪২ মিনিটত Tupolev-124K বিমানখন বিমান বন্দৰৰ ৰাণৱেৰ লগত সংৰেখিত (align) আছিল বুলি জনা গৈছিল। এয়াৰ মাৰ্শ্বেল ডি. চুবাইহ (Air Marshall D Subaiah)ৰ ভাষ্য মতে বিমানখন অৱতৰণৰ পূৰ্বে বহু তললৈ নামি আহিছিল আৰু ৰাণৱে পোৱাৰ আগ মূহুৰ্তত গছ-গছনিক খুন্দা মাৰে। এয়েই আছিল বিমানখন দুৰ্ঘটনা হোৱাৰ মূল কাৰণ। বিমানখন বেছি উচ্চতাত থকাৰ বাবে আৰু ৰাণৱেৰ লগত বিমানখন সংৰেখিত (align) নাছিল বাবে প্ৰথমবাৰ অৱতৰণ কৰিব নোৱাৰিছিল। দ্বিতীয় বাৰ অৱতৰণ কৰিবলৈ লওঁতে বিমান চালক সকলে 'timed circuit' landingৰ জৰিয়তে বিমানখন অৱতৰণ কৰোৱাৰ চেষ্টা কৰিছিল।
উদ্ধাৰ অভিযান
এই দুৰ্ঘটনাটোত বিমানখনৰ চালক ডি লিমা ককপিটৰ পিছৰ অংশত তেওঁৰ পিছফালৰ অভাৰঅলটোৰ পিছফালি হাউলি ৰৈছিল। বাকী চাৰিজন চালকৰ মৃতদেহবোৰ বিমানখনৰ প্ৰথম খুন্দা খোৱা ঠাইৰ পৰা ৰৈ যোৱা ঠাইলৈকে সিঁচৰতি হৈ পৰিছিল। তেওঁলোকৰ দেহৰ অৱশিষ্ট অংশবোৰ গাঁৱৰ যুৱকসকলে বিচাৰি আনি ধ্বংসপ্ৰাপ্ত বিমানখনৰ ওচৰত গোটাইছিলহি।
যি সময়ত গাঁৱৰ কিছুসংখ্যক লোক ধ্বংসপ্ৰাপ্ত বিমানখনৰ ওচৰত স্বেচ্ছাসেৱকৰ কামত লাগি আছিল, সেই সময়তে আন কেইজনমান লোকে ৰৰৈয়া বিমান বন্দৰত খবৰটো দিবলৈ ব্যৱস্থা কৰিছিল। সেই সময়ত টেকেলা গাঁৱত তাঁৰসেৱাৰ কোনো ব্যৱস্থা নাছিল। অঞ্চলটোৰ ভিতৰত একমাত্ৰ গাড়ীখন আছিল গাঁৱৰে শিক্ষক তৰুণ চুতীয়াৰ। ড্ৰাইভাৰ নথকা বাবে নিজৰ "হাফটন" গাড়ীখন (মিনি ট্ৰাক) লৈ ভালদৰে চলাব নজনা স্বত্বেও দুজনমানক লগত লৈ ৰৰৈয়া বিমান ঘাটিত খবৰ দিবলৈ গৈছিল। গাঁৱৰ ৰাইজে আঘাতপ্ৰাপ্তসকলক যিপাৰি শুশ্ৰূষা কৰি থাকিল। ১০ কিঃমিঃ দূৰৈৰ ৰৰৈয়ালৈ যোৱাৰ পথত আধাবাটতে গাড়ীখনত বিজুতি ঘটিছিল। সেই দুজন লোকে ওচৰৰ চাইকেল যোগাৰ কৰি পাঁচ কিঃমিঃ পথ অতিক্ৰম কৰিছিল। কিছুসময়ৰ পাছত গাড়ী ভাল হৈ উঠিছিল। সেইখন গাড়ীয়েই সামৰিক বাহিনীৰ গাড়ীক ৰৰৈয়াৰ পৰা দুৰ্ঘটনাস্থলীলৈ বাট দেখুৱাই লৈ আহিছিল। একে সময়তে পুষ্পকৰ কম আঘাতপ্ৰাপ্ত যাত্ৰী সাংবাদিক মি. গোবিন্দ কুট্টী গাঁৱৰ শিক্ষক হিতেশ্বৰ বৰুৱা, হিলেধৰ বৰাই চাৰি কিঃমিঃ দূৰৈৰ চাপ্লাই ডিপ’ত খবৰ দিবলৈ গৈছিল।
ৰৰৈয়াৰ পৰা ঘটনাটো ঘটাৰ প্ৰায় তিনি ঘণ্টামানৰ মূৰত এম্বুলেন্স আৰু সামৰিক বাহিনীৰ লোক ঘটনাস্থলীত উপস্থিত হৈছিল। ৰাস্তাৰ পৰা প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু সতীৰ্থসকলে আশ্ৰয় লোৱাৰ ঠাইলৈ সোমোৱা বাটটো দুফুটমানহে বহল আছিল। সেয়ে গাড়ী সোমোৱাত অসুবিধা হৈছিল। অৱশেষত নিৰাপত্তীৰক্ষীৰ সহায় নোলোৱাকৈ গাঁৱৰ মানুহৰ কান্ধত ধৰি দেশায় আৰু সতীৰ্থসকল গাড়ীলৈ আহিছিল। মৃত চালক কেইজনক ধ্বংসপ্ৰাপ্ত বিমানখনৰ ওচৰতে বায়ুসেনাৰ দায়িত্বত এৰি তেওঁলোক ৰৰৈয়া বায়ুসেনা চিকিৎসালয়লৈ গৈছিল।
প্ৰায় চাৰিমাহমান দৰ্শনাৰ্থীৰ ভিৰৰ বাবে পুষ্পকৰ বাকী অংশ পথাৰতে পৰি আছিল। ঘটনাৰ কেইদিনমান পাছতে অ’ত ত’ত পৰি থকা অংশবোৰ গোটাই পেলোৱা হৈছিল। চাৰিমাহমানৰ মূৰত গেছ-জুইৰে পুষ্পকক টুকুৰা-টুকুৰকৈ কাটি টুকুৰাবোৰ লৈ যোৱা হৈছিল।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:বিমান দুৰ্ঘটনা শ্ৰেণী:স্বাধীনোত্তৰ অসম
অসম দিৱস
অসম দিৱস বা চ্যু-কা-ফা দিৱস (Assam Day) হ'ল অসমৰ আহোম ৰাজবংশৰ প্ৰথম স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাৰ স্মৃতিত প্ৰতিবছৰে অসমত পালন কৰা এটা দিৱস। ১২২৮ চনৰ এই দিনটোতে তেখেতৰ লগতে আহোমসকল সৌমাৰত উপস্থিত হৈ আহোম ৰাজ্য বা মু'ঙ দ'ন চ'ন খাম স্থাপন কৰিছিল বুলি অনুমান কৰা হয়। সমগ্ৰ অসমবাসীয়ে ১৯৮৭ চনৰ পৰা ‘‘অসম দিৱস’’ হিচাপে পালন কৰি আহিছে। ১২২৮ চনৰ ২ ডিচেম্বৰ (১৬ আঘোণ) তাৰিখে চাওলুং চ্যুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ সৌমাৰ খণ্ডত ভৰি থোৱা ঐতিহাসিক দিনটোক চিৰস্মৰণীয় কৰি ৰখাৰ মানসেৰে ছৈখোৱা অঞ্চলৰ ভীমকান্ত বুঢ়াগোহাঁই নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে ১৯৭২ চনত আৰম্ভ কৰা এক প্ৰচেষ্টাৰ ফলত এই দিৱসৰ আৰম্ভণি ঘটে।
অসম দিৱসৰ উৎপত্তি
১৯৭২ চনত ছৈখোৱা অঞ্চলৰ সমাজকৰ্মী ভীমকান্ত বুঢ়াগোহাঁইয়ে ২ ডিচেম্বৰ দিনটো চ্যুকাফা দিৱস হিচাপে উৎযাপন কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিষয়টো শদিয়াৰ মৌজাদাৰ আৰু শদিয়া আঞ্চলিক ছাত্ৰসন্থাৰ লগত আলোচনা কৰে আৰু সকলোৰে সহমতত শদিয়াৰ পাটিদৈ নগাঁৱৰ ৰাজগড় প্ৰথমিক বিদ্যালয়ত এই দিৱস উৎযাপন কৰা হয়। ১৯৭৩ চনত একে ঠাইতে অনুষ্টুপীয়াকৈ চ্যুকাফা দিৱস পতা হয় যদিও সেই একে ঠাইতে ১৯৭৪ চনত এই দিৱস অতি ধুমধামেৰে পতা হয়। ভীমকান্ত বুঢ়াগোহাঁই, শদিয়াৰ তেতিয়াৰ মৌজাদাৰ আৰু বৰঞ্জীবিদ ভবানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ উদ্যোগত পতা সভাখনত শদিয়াৰ সকলো চৰকাৰী-বেচৰকাৰী অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানে সহযোগ কৰে। সভাখনৰ উদ্বোধক আছিল অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি মহেন্দ্ৰ বৰা। নিৰ্দিষ্ট বক্তা আছিল ড॰ নগেন শইকীয়া আৰু সভাখনৰ সভাপতি আছিল ড॰ লীলা গগৈ। বক্তৃতা প্ৰসংগত ড॰ লীলা গগৈয়ে ২ ডিচেম্বৰ দিনটো চ্যুকাফা দিৱস হিচাপে চৰকাৰী বন্ধ ঘোষণা কৰিবলৈ দাবী জনাব লাগে বুলি প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়।
১৯৮১ চনত শিৱসাগৰ জিলাৰ চৰাইদেউত চ্যুকাফা দিৱস পতা হয় আৰু তেতিয়াৰ পৰা কেইবাটাও জাতীয় সংগঠনে সেই দিনটো ‘চ্যুকাফা দিৱস’ হিচাপে স্বীকৃতি দিবৰ বাবে দাবী জনায়।
১৯৮৭ চনত ড॰ লীলা গগৈ, পদ্ম বৰকটকী আৰু ড॰ ধ্ৰুৱজ্যোতি বৰাই ১ মাৰ্চৰ ‘আজিৰ সময়’ কাকতত চ্যুকাফাৰ বিষয়ে বিভিন্ন লেখা লিখি সেই সংখ্যাটো চ্যুকাফা সংখ্যা হিচাপে প্ৰকাশ কৰি উলিয়ায়। সেই বছৰেই ২ ডিচেম্বৰত চৰকাৰী পৃষ্ঠপোষকতাত জজ খেল পথাৰত চ্যুকাফা দিৱস আয়োজন কৰা হয় আৰু তাতেই মুখ্য অতিথি হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰা তেতিয়াৰ মুখ্যমন্ত্ৰী প্ৰফুল্ল কুমাৰ মহন্তই চ্যুকাফা দিৱসক ‘অসম দিৱস’ হিচাপে চৰকাৰী স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।
চ্যুকাফাৰ আদৰ্শ
চীনৰ য়ুনান প্ৰদেশৰ মাওলুং ৰাজ্যৰ টাই আহোম ফৈদৰ ৰাজকোঁৱৰ চাওলুং চ্যুকাফাই ১২১৫ চনত আঠজন ডাঙৰীয়া আৰু বিষয়া, ৯০০০ জন পুৰুষ-তিৰোতা-ল’ৰা-ছোৱালী, দুটা হাতী আৰু ৩০০টা ঘোঁৰা লগত লৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকালৈ যাত্ৰা কৰে আৰু প্ৰায় ১৩ বছৰ পাটকাইৰ আশে-পাশে অনাই-বনাই থকাৰ পাছত ১২২৮ চনত সৌমাৰ খণ্ডত প্ৰৱেশ কৰে। যুদ্ধ-বিগ্ৰহ এৰাই চলি অতি বিচক্ষণতাৰে চ্যুকাফাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ দুয়োপাৰে থকা সৰু সৰু জনগোষ্ঠীয় ৰাজ্যসমূহৰ একত্ৰিত কৰি ‘‘অসম’’ আৰু ‘‘অসমীয়া জাতি’’ গঢ়ি তুলিছিল। সকলোৰে মাজত মিত্ৰতা বজাই ৰাখিবলৈ নিজৰ ভাষা টাই আৰু নিজৰ তাও ধৰ্ম ত্যাগ কৰি সকলো জনগোষ্ঠীৰ সৈতে মিলি এক নতুন ভাষা সৃষ্টিত অৰিহনা যোগাইছিল। তেখেতৰে মহৎ আদৰ্শ গ্ৰহণ কৰি আহোমসকলে ছশ বছৰ শাসন কৰিছিল। চ্যুকাফাই অসমত বুৰঞ্জী চৰ্চাৰ পৰম্পৰাও আৰম্ভ কৰিছিল।
বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰ
বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰ হৈছে এখন ভেক্টৰ ক্ষেত্ৰ, য'ৰ প্ৰত্যেক বিন্দুত প্ৰতি একক আধানে লাভ কৰা কুলম্ব বল সংযুক্ত হৈ থাকে । বৈদ্যুতিক আধানৰ দ্বাৰা বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰৰ সৃষ্টি হয় আৰু পৰিৱৰ্ত্তিত চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ দ্বাৰা ইয়াক আৱেশকৰণ কৰিব পৰা যায়। বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰ আৰু চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ লগ হৈ বিদ্যুৎচুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ গঠন হয়।
সংজ্ঞা
ইয়াৰ এছ আই একক হৈছে নিউটন প্ৰতি কুলম্ব বা ভল্ট প্ৰতি মিটাৰ আৰু মাত্ৰা হৈছে kg⋅m⋅s−3⋅A−1
কাৰণ আৰু ব্যাখ্যা
বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰ বৈদ্যুতিক আধানৰ কাৰণে অথবা পৰিৱৰ্ত্তিত চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ বাবে সৃষ্টি হয় । প্ৰথম কাৰণটো গজৰ সূত্ৰ অনুসাৰে আৰু পাছৰ কাৰণটো ফেৰাডেৰ আৱেশৰ সূত্ৰ অনুসৰি ব্যাখ্যা কৰা হয়। যিহেতু চুম্বকীয়  ক্ষেত্ৰও বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰৰ ফলন হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয় গতিকে দুইখন ক্ষেত্ৰৰ সমীকৰণ সংযুক্ত কৰি মেক্সৱেলৰ সমীকৰণ গঠিত হৈছে যিয়ে দুইখন ক্ষেত্ৰক আধান আৰু প্ৰৱাহৰ ফলন হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে।
স্থিত অৱস্থাত( স্থিত আধান আৰু প্ৰৱাহ), মেক্সৱেল-ফেৰাডে আৱেশ ক্ৰিয়া নাইকিয়া হৈ পৰে। এই দুটি সমীকৰণ ( গজৰ সূত্ৰ আৰু আৱেশবিহীন ফেৰাডেৰ সূত্ৰ ) একেলগ কৰিলে কুলম্বৰ সূত্ৰৰ সমতুল্য হয়,  য'ত      হৈছে আধানৰ ঘনত্ব ( charge density )।   হৈছে শূন্যস্থানৰ প্ৰৱেশ্যতা।
অধ্যাৰোপণ সূত্ৰ
বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰই অধ্যাৰোপণৰ সূত্ৰ মানি চলে, কাৰণ মেক্সৱেলৰ সূত্ৰসমূহ ৰৈখিক। ফলস্বৰূপে, \rho_1 আৰু \rho_2  আধানৰ বিতৰণৰ পৰা সৃষ্ট দুখন (  আৰু ) বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰই    বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰৰ সৃষ্টি কৰাব।
এই সূত্ৰৰ সহায়ত অসংখ্য বিন্দু আধানৰ বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰৰ জোখ ল'বলৈ সুবিধা হয়। যদি হৈছে স্থিত আধান আৰু  হৈছে প্ৰৱাহৰ অনুপস্থিতিত স্থান, তেন্তে অধ্যাৰোপণ সূত্ৰৰ দ্বাৰা প্ৰমাণ কৰিব পাৰি যে মুঠ বৈদ্যুতিক ক্ষেত্ৰ হ'ব প্ৰত্যেকটো কণাৰ দ্বাৰা সৃষ্ট ক্ষেত্ৰৰ যোগফল।
স্থিতিবিদ্যুৎ ক্ষেত্ৰ
স্থিতিবিদ্যুৎ ক্ষেত্ৰ সময় সাপেক্ষে পৰিৱৰ্তনশীল নহয় আৰু আধান আৰু প্ৰৱাহ স্থিৰাৱস্থাত থাকে। এইক্ষেত্ৰত কুলম্বৰ সূত্ৰই ক্ষেত্ৰখন ব্যাখ্যা কৰিব পাৰে।
শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞান
চেংমৰা
চেংমৰা (Spiny Arum, বৈজ্ঞানিক নাম: Lasia spinosa) ভাৰতকে ধৰি এচিয়া মহাদেশৰ বিভিন্ন দেশ আৰু পাপুৱা নিউগিনিত পোৱা এবিধ কচুজাতীয় চিৰসেউজ উদ্ভিদ। এই উদ্ভিদজোপা বাৰীৰ ঢাপ, পিটনি, নদীকাষৰীয়া সেমেকা বা জেকা ঠাই আদিত পোৱা যায়| ইয়াক কাঁ‌ইটীয়া কচু, ওলমোটোকা, কেশঠুৰী,, লা-ঘটুৱা আদি নামেৰেও জনা যায়। বড়ো ভাষাত চেংমৰাক চিব্ৰু আৰু আহোম ভাষাত ফাকি-চিক-নাম বুলি কোৱা হয়। অসমত গৰু বিহুৰ দিনা পৰম্পৰা অনুযায়ী খোৱা এশ-এবিধ শাকৰ ভিতৰত চেংমৰা অন্যতম। বনৰীয়া আৰু কৃষিজাত উভয় ধৰণেৰেই উদ্ভিদজোপাৰ বিস্তৃতি পোৱা যায়।
বিৱৰণ
চেংমৰা ১-ৰ পৰা ২ মিটাৰ পৰ্যন্ত ওখ হয়। পাতৰ ঠাৰি মঙহাল আৰু দীঘল। প্ৰতিডাল ঠাৰিৰ মূৰত ত্ৰিভুজাকাৰ, ১২-১৩ খণ্ডত বিভক্ত একোখিলা পাত থাকে। পাতৰ মধ্যসিৰা আৰু শাখা সিৰা কাঁইটীয়া। বৃন্ত দীঘল, ত্ৰিভুজাকাৰ, অখণ্ড, বা পখীপাদাকৃতি। উদ্ভিদজোপাৰ গোটেই গাতে সৰু সৰু কাঁইট থাকে। ইয়াৰ পুষ্প মঞ্জৰী চুটি আৰু গোটা। চেংমৰাত ৪-৬ ডাল পুংকেশৰ থাকে। পুংদণ্ডডাল চুটি।
খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ
thumb|চেংমৰাৰ গা-গছ আৰু পাত। চেংমৰাৰ উদ্ভিদ পৰিয়ালৰ প্ৰায়বোৰ প্ৰজাতিতে কেলছিয়াম অক্সেলেট ক্ৰিষ্টেলৰ উপস্থিতি পোৱা যায় আৰু মুখ বা জিভাত লাগিলে ই সহস্ৰ তীক্ষ্ণ বেজীয়ে বিন্ধাৰ দৰে অনুভূতি দিব পাৰে। ভালদৰে ৰান্ধিলে বা সম্পূৰ্ণৰূপে শুকুৱাই পেলালে এই উপাদানটো ভংগুৰ অৱস্থালৈ নিব পাৰি। চেংমৰাৰ পাত আৰু গা-গছ বনৌষধি তথা বিভিন্ন আমিষ-নিৰামিষ ব্যঞ্জনৰ উপাদান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পাত আৰু মূল অংশ অৰ্শৰোগৰ প্ৰতিকাৰক হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত শ্ৰেণী:ঔষধি উদ্ভিদ শ্ৰেণী:শাক