cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
বৰদিন
প্ৰকৃতিগতভাৱে এটি খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মানুষ্ঠান হোৱা সত্ত্বেও, একাধিক অ-খ্ৰীষ্টান সম্প্ৰদায়ও মহা সমাৰোহে বৰদিন উৎসৱ পালন কৰে। আনকি কোনো কোনো ঠাইত উৎসৱৰ আয়োজনত প্ৰাক-খ্ৰীষ্টীয় আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ বিষয়ভাবনাৰ সমাবেশও দেখা যায়। উপহাৰ প্ৰদান, সংগীত, খ্ৰীষ্টমাছ কাৰ্ডৰ বিনিময়, গিৰ্জাত ধৰ্মোপাসনা, ভোজ, আৰু খ্ৰীষ্টমাছ বৃক্ষ, আলোকসজ্জা, মালা, মিছলটো, যীশুৰ জন্মদৃশ্য আদিৰ সমন্বিত এক বিশেষ ধৰণৰ সাজসজ্জাৰ প্ৰদৰ্শনী আধুনিক কালৰ বৰদিন উৎসৱ উদযাপনত অঙ্গ। কোনো কোনো দেশে ফাদাৰ খ্ৰীষ্টমাছ (উত্তৰ আমেৰিকা, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আয়াৰলেণ্ডত ছাণ্টাক্লজ)-এ শিশুসকলৰ বাবে উপহাৰ অনাৰ উপকথাটো বেছ জনপ্ৰিয়।
উপহাৰ প্ৰদানৰ ৰীতি সহ বৰদিন উৎসৱৰ নানা অনুষঙ্গ খ্ৰীষ্টানৰ লগতে অ-খ্ৰীষ্টানসকলৰ অৰ্থনীতিত বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই উৎসৱ উপলক্ষ্যে ব্যৱসায়-বাণিজ্য আৰু কিনা-বেছাৰ এক বিশেষ বতৰ চলে। বিগত কেইবাটাও শতাব্দীধৰি বিশ্বৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বৰদিনৰ অৰ্থনৈতিক প্ৰভাৱ লাহে লাহে প্ৰসাৰিত হোৱা দেখা গৈছে। ভাৰততো বৰদিন এটা ৰাষ্ট্ৰীয় ছুটীৰ দিন।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:উৎসৱ শ্ৰেণী:খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম
ক্ৰিমিয় তাতাৰ ৱিকিপিডিয়া
পৰিসংখ্যা
চনত ক্ৰিমিয় তাতাৰ ৱিকিপিডিয়াৰ টা প্ৰবন্ধ, গৰাকী সম্পাদক,  গৰাকী প্ৰশাসক আৰু টা ফাইল আছে। মুঠ সম্পাদনা সংখ্যা ।
বাহ্যিক সংযোগ
ক্ৰিমিয় তাতাৰ ৱিকিপিডিয়া
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়াসমূহ
গঙ্গা নদী
গঙ্গা (गङ्गा गंगा گنگا Ganga ) ভাৰত আৰু বাংলাদেশত প্ৰবাহিত এখন আন্তঃসীমান্ত নদী। এই নদী ভাৰতীয় প্ৰজাতন্ত্ৰৰ জাতীয় নদীও। গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য 2525 km; উৎসস্থল পশ্চিম হিমালয়ত ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্য। দক্ষিণ আৰু পূৰ্বে গাঙ্গেয় সমভূমি অঞ্চলৰ উপৰেদি প্ৰবাহিত হৈ গঙ্গা মিলিছে বঙ্গোপসাগৰত। জলপ্ৰবাহৰ ক্ষমতা অনুযায়ী গঙ্গা বিশ্বৰ প্ৰথম ২০খন নদীৰ এখন। গাঙ্গেয় অববাহিকাৰ জনসংখ্যা ৪০ কোটি আৰু জনঘনত্ব 1000 PD/sqmi। এইটোৱেই বিশ্বৰ আটাইতকৈ জনবহুল নদী অববাহিকা।
গঙ্গা বিশ্বৰ পাঁচখন আটাইতকৈ দূষিত নদীৰ এখন। বাৰাণসীৰ কাষত এই নদীত ফেসাল কলিফৰ্মৰ পৰিমাণ ভাৰত চৰকাৰৰ নিৰ্ধাৰিত সীমাতকৈ এশ গুণ বেছি । গঙ্গাদূষণ কেবলমাত্ৰ গঙ্গাতীৰত বসবাসকাৰী কেইবা কোটি ভাৰতীয়ৰেই ক্ষতি কৰা নাই, কৰিছে ১৪০বিধ মাছৰ প্ৰজাতি, ৯০বিধ উভচৰ প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি আৰু ভাৰতৰ জাতীয় জলচৰ প্ৰাণী গাঙ্গেয় শিশুৰো। গঙ্গাদূষণ ৰোধ কৰিবলৈ গঙ্গা অ্যাকশন প্ল্যান নামৰ এটা পৰিকল্পনা গৃহীত হৈছিল। কিন্তু দুৰ্নীতি, প্ৰযুক্তিগত অদক্ষতা, সুষ্ঠ পৰিবেশ পৰিকল্পনাৰ অভাব, Dams and canals were common in gangetic plain by fourth century BCE. ভাৰতীয় ধৰ্মীয় ঐতিহ্য আৰু বিশ্বাস আৰু ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহৰ অসহযোগিতাৰ কাৰণে এই প্ৰকল্প ব্যৰ্থতালৈ পৰ্যবসিত হয়।
প্ৰবাহপথ
right|250px|thumb|[[ভাগীৰথী নদী, গঙ্গোত্ৰীত। ]] thumb|250px|right|[[দেবপ্ৰয়াগ, অলকানন্দা (বাওঁফালে) আৰু ভাগীৰথী (সোঁফালে) নদীৰ সঙ্গমস্থল, ইয়াৰ পৰা মূল গঙ্গা নদীৰ আৰম্ভ। ]] thumb|250px|ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্যৰ [[গাড়োৱাল বিভাগ|গাড়োৱাল অঞ্চলত গঙ্গাৰ উৎস অঞ্চল। ]]
মূল গঙ্গা নদীৰ উৎসস্থল ভাগীৰথী আৰু অলকানন্দা নদীৰ সঙ্গমস্থল। হিন্দু সংস্কৃতিত ভাগীৰথীকেই গঙ্গাৰ মূল প্ৰবাহ বুলি মানি লোৱা হয়। যদিও অলকানন্দা নদীখন দীৰ্ঘতৰ। অলকানন্দাৰ উৎসস্থল নন্দাদেবী, ত্ৰিশূল আৰু কামেট শৃঙ্গৰ বৰফগলা পানী। ভাগীৰথীৰ উৎস গোমুখৰ গঙ্গোত্ৰী হিমবাহ (উচ্চতা 3892 m)।
গঙ্গাৰ পানীৰ উৎস অনেকবোৰ সৰু নদী। ইয়াৰ মাজত ছটা দীৰ্ঘতম ধাৰা আৰু গঙ্গাৰ লগত সেইবোৰৰ সঙ্গমস্থলসমূহক হিন্দুসকলে পবিত্ৰ বুলি মানি চলে। এই ছটি ধাৰা হল অলকানন্দা, ধৌলীগঙ্গা, নন্দাকিনী, পিণ্ডাৰ, মন্দাকিনী আৰু ভাগীৰথী। পঞ্চপ্ৰয়াগ নামে পৰিচিত পাঁচোটা সঙ্গমস্থলেই অলকানন্দাৰ ওপৰত অৱস্থিত। এইবিলাক হল বিষ্ণুপ্ৰয়াগ (য’ত ধৌলীগঙ্গা অলকানন্দাৰ লগত মিলিত হৈছে), নন্দপ্ৰয়াগ (য’ত নন্দাকিনী মিলিত হৈছে), কৰ্ণপ্ৰয়াগ (য’ত পিণ্ডাৰ মিলিত হৈছে), ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ (য’ত মন্দাকিনী মিলিত হৈছে) আৰু সৰ্বশেষত দেবপ্ৰয়াগ য’ত ভাগীৰথী আৰু অলকানন্দাৰ মিলনৰ ফলত মূল গঙ্গা নদীৰ জন্ম হৈছে।
হিমালয় পাৰ্বত্য অঞ্চলত গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য 250 km। হৃষীকেশৰ ওচৰত গঙ্গাই হিমালয় ত্যাগ কৰি তীৰ্থচহৰ হৰিদ্বাৰ গাঙ্গেয় সমভূমিত পৰিছেগৈ। হৰিদ্বাৰত এটি বান্ধ সৃষ্টি কৰি গঙ্গা খালৰ মাধ্যমেৰে গঙ্গাৰ পানী উত্তৰপ্ৰদেশৰ দোয়াব অঞ্চললৈ জলসিঞ্চনৰ বাবে পঠোৱা হয়। এইখিনিতে গঙ্গাৰ মূলধাৰাটো হৰিদ্বাৰৰ আগত সামান্য দক্ষিণ-পশ্চিমমুখী হ'লেও হৰিদ্বাৰৰ পৰা তাক দক্ষিণ-পূৰ্বৰ ফালে বোৱাই নিয়া হৈছে॥
ইয়াৰ পৰা গঙ্গা কনৌজ, ফাৰুকাবাদ আৰু কানপুৰ চহৰৰ ধাৰেৰে এটা অৰ্ধ-বৃত্তাকাৰ পথেৰে 800 km পাৰ হৈছে। এই পথেৰেই ৰামগঙ্গা (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 500 m3/s) গঙ্গাত মিলিছে। এলাহাবাদৰ ত্ৰিবেণী সঙ্গমত যমুনা নদী গঙ্গাত মিলিছে। সঙ্গমস্থলত যমুনাৰ আকাৰ গঙ্গাতকৈয়ো বৃহত্‌। যমুনাই গঙ্গাত 2950 m3/s পানী বোৱায়, যি উভয় নদীৰ যুগ্মপ্ৰবাহৰ জলধাৰাৰ মুঠ ৫৮.৫%।
ধ্ৰুৱ
মহাভাৰতত মেৰু তৰা বুজাবলৈ 'ধ্ৰুৱ নক্ষত্ৰ' (বা "ধ্ৰুৱ তৰা") সংস্কৃত শব্দগুচ্ছ ব্যৱহৃত হৈছিল। মানৱ ৰূপত তেওঁক উত্তনপদৰ পুত্ৰ আৰু মনুৰ নাতি হিচাপে আখ্যায়িত কৰা হৈছিল। এইটো মনকৰিবলগা যে, মহাভাৰতৰ কাহিনীভাগৰ আনুমানিক উদ্দীপনৰ কালছোৱাত মেৰু তৰাৰ অৱস্থান স্বৰ্গীয় মেৰুৰ পৰা কেইবা ডিগ্ৰীও আঁতৰত আছিল।
গঙ্গা নদী
প্ৰবাহপথ
ইয়াৰ পৰা গঙ্গা পূৰ্ববাহিনী নদী। যমুনাৰ পাছত গঙ্গাত মিলিছে কাইমুৰ পৰ্বতমালাৰ পৰা উৎপন্ন নদী তমসা (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 190 m3/s)। তাৰপাছত মিলিছে দক্ষিণ হিমালয়ত উৎপন্ন নদী গোমতী (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 234 m3/s)। তাৰপাছত গঙ্গাত মিলিছে গঙ্গাৰ বৃহত্তম উপনদী ঘৰ্ঘৰা (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 2990 m3/s)। ঘৰ্ঘৰাৰ পাছত দক্ষিণ ফালৰ পৰা গঙ্গাৰ লগত মিলিছে শোন (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 1000 m3/s), উত্তৰ ফালৰ পৰা মিলিছে গণ্ডকী (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 1654 m3/s) আৰু কোশী (বাৰ্ষিক জলপ্ৰবাহ 2166 m3/s)। কোশী ঘৰ্ঘৰা আৰু যমুনাৰ পাছত গঙ্গাৰ তৃতীয় বৃহত্তম উপনদী।
ধ্ৰুৱ
বৰ্ণনা
ধ্ৰুৱৰ পিতৃ আছিল ৰজা উত্তনপদ আৰু মাতৃ সুনীতি। আনহাতে উত্তনপদৰ পিতৃ আছিল স্বয়ম্ভূৱ মনু। ৰজা উত্তনপদৰ বাবে তেওঁৰ দ্বিতীয় ৰাণী সুৰুচি অধিক প্ৰিয়পাত্ৰী আছিল আৰু তেওঁ ফালৰ পৰা উত্তম নামৰ আন এগৰাকী পুত্ৰও আছিল। সুৰুচি ধ্ৰুৱক লৈ ঈৰ্ষান্বিত আছিল, কাৰণ তেওঁ জানিছিল যে তেওঁৰ পুত্ৰ উত্তমৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰথম ৰাণীৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ হিচাপে ধ্ৰুৱ ভৱিষ্যতে সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী হ'ব। এবাৰ পাঁচ বছৰ বয়সীয়া ধ্ৰুৱ এবাৰ সিংহাসনত আসীন পিতৃৰ কোলাত বহি আছিল, সেয়া দেখি সুৰুচিয়ে জোৰ কৰি ধ্ৰুৱক কোলাৰ পৰা আতঁৰাই পথিয়ালে। ধ্ৰুৱই এই কথাৰ প্ৰতিবাদ কৰি যেতিয়া সুধিলে যে তেওঁ পিতৃৰ কোলাত বহিব নোৱাৰে নেকি; তেতিয়া সুৰুচিয়ে তীব্ৰ ভত্সৰনা কৰি উত্তৰ দিলে যে, 'একমাত্ৰ ভগৱানেহে তোমাক সেই বিশেষাধিকাৰ প্ৰদান কৰিব পাৰিব। তেওঁক খোজাগৈ'।
সুনীতি স্বভাৱগতভাৱেই নম্ৰ আছিল। তেওঁ যে ৰজাৰ স্নেহপাত্ৰী নাছিল সেয়া তেওঁ জানিছিল। ধ্ৰুৱ মিয়ম্ৰাণ হৈ পৰা দেখি সুনীতিয়ে তেওঁক সান্ত্বনা দিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ধ্ৰুৱ কিন্তু নিজৰ ভৱিষ্যদশা ভগৱন্তৰ পৰা নিজে জানিবলৈ ব্যগ্ৰ হৈ পৰিল। ধ্ৰুৱই বনলৈ তপস্যা কৰিবৰ বাবে যাত্ৰা কৰিব খুজিলে। মাতৃ সুনীতি এই কথাত গভীৰ দুশ্চিন্তাত পৰিছিল যদিও শেষত ধ্ৰুৱৰ দৃঢ়সংকল্পত উপায়ন্তৰ হৈ তেওঁক বিদায় দিবলৈ বাধ্য হ'ল। ধ্ৰুৱই নিজৰ প্ৰাপ্য প্ৰাপ্তিৰ বাবে দৃঢ় পণ কৰি লৈছল, আৰু সেয়া দেখা পাই দেৱৰ্ষি নাৰদ তেওঁৰ সম্মুখত উপস্থিত হ'লহে। ইমান কম বয়সতে কঠোৰতম অনাড়ম্বৰ তপস্বীৰ জীৱন যাপনৰ পৰা ধ্ৰুৱক বিৰত ৰাখিবলৈ নাৰদে তেওঁক বুজাই বঢ়াই ক্ষান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। কিন্তু ধ্ৰুৱৰ অদম্য দৃঢ়তাৰ সম্মুখত দেৱৰ্ষিয়ে হাৰ মানিলে, আৰু তেওঁক ইপ্সিত লক্ষ্য ভগৱান প্ৰাপ্তিৰ ক্ষেত্ৰত বিষ্ণুৰ উপাসনাৰ আৰু ধ্যানৰ নীতি-নিয়ম আৰু মন্ত্ৰাদিৰ শিক্ষা দিবলৈ বাধ্য হ'ল। নাৰদৰ পৰা প্ৰাপ্ত আৰু ধ্ৰুৱই অতি ফলপ্ৰসূভাৱে স্মৰণ কৰা মন্ত্ৰ হৈছে- ওঁম নমোঃ ভগৱতে বাসুদেৱায়। নাৰদৰ পৰা পৰামৰ্শাদি প্ৰাপ্ত হোৱাৰ পিছত ধ্ৰুৱই ভগৱন্তৰ ওপৰত মনোযোগ আৱদ্ধ কৰি ছমাহ ধৰি কোনো খাদ্য আৰু পানী গ্ৰহণ নকৰাকৈ বিষ্ণুক আৰাধনা কৰিবলৈ ধৰিলে। তেওঁৰ তপস্যাৰ কঠোৰতাই স্বৰ্গতো কম্পন তুলিলে আৰু ঈশ্বৰ আহি তেওঁৰ সম্মুখত উপস্থিত হ'ল। কিন্তু বালক ধ্ৰুৱৰ অন্তৰ্দৃষ্টি নাৰদৰ দ্বাৰা বৰ্ণিত বিষ্ণুৰ বৰ্ণনাত ইমানেই নিৱদ্ধ আছিল যে স্বয়ং ভগৱান আহি উপস্থিত হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱই নিজৰ অক্ষি খুলি দিয়া নাছিল। তেতিয়া ভগৱান বিষ্ণুয়ে ধ্ৰুৱৰ সেই অন্তৰ্দৃষ্টি নোহোৱা কৰিবলৈ এক কৌশল অৱলম্বন কৰিব লগা হ'ল। ধ্ৰুৱই তত্ক্ষণাত চকু মেলি ইমান দিনে অন্তৰ্দৃষ্টিৰে ধ্যানমগ্ন ৰূপ সাক্ষাত সম্মুখতে দেখা পাই ভগৱানৰ ওচৰত সাষ্টাংগে নিজকে সমৰ্পন কৰিলে। ধ্ৰুৱই আত্মহাৰা বাকৰুদ্ধ হৈ পৰিল। ভগৱন্তই তেওঁৰ স্বৰ্গীয় শংখেৰে ধ্ৰুৱৰ সোঁ গালত স্পৰ্শ কৰিলে আৰু ইয়াৰ লগে লগে ধ্ৰুৱৰ বাক পুনৰ উজ্জীৱিত হৈ পৰিল। ঈশ্বৰক আৰাধনা কৰি ধ্ৰুৱই দ্বাদশ স্তৱকৰ এক মনোৰম কাব্যগুচ্ছ উচ্চাৰণ কৰিলে, আৰু এই কাব্যগুচ্ছই পিছলৈ 'ধ্ৰুৱ স্তুতি' ৰূপে জনাজাত হৈ পৰিল।
গঙ্গা নদী
প্ৰবাহপথ
এলাহাবাদৰ পৰা পশ্চিমবঙ্গৰ মালদহ পৰ্যন্ত গঙ্গা বাৰাণসী, পাটনা, গাজীপুৰ, ভাগলপুৰ, মিৰ্জাপুৰ, বালিয়া, বক্সাৰ, চৈয়দপুৰ আৰু চুনাৰ চহৰৰ কাষেদি প্ৰবাহিত হৈছে। ভাগলপুৰত নদী দক্ষিণ-দক্ষিণপূৰ্বৰ ফালে ববলৈ আৰম্ভ কৰিছে। পাকুৰৰ কাষত গঙ্গাৰ ঘৰ্ষণক্ষয় আৰম্ভ হৈছে। এইখিনিৰ পৰাই গঙ্গাৰ প্ৰথম শাখানদী ভাগীৰথী-হুগলিৰ জন্ম, যিখন দক্ষিণবঙ্গত গৈ হৈছে হুগলি নদী। বাংলাদেশ সীমান্ত পাৰ হোৱাৰ কিছু আগত হুগলি নদীত গঢ়ি তোলা হৈছে ফাৰাক্কা বান্ধ। এই বান্ধ আৰু ফিডাৰ খালৰ মাধ্যমেৰে জলপ্ৰবাহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি হুগলি নদীক আপেক্ষিকভাবে পলসমুক্ত ৰখা হয়। ভাগীৰথী আৰু জলঙ্গী নদীৰ সঙ্গমৰ পাছত হুগলি নদীৰ উৎপত্তি। এই নদীৰ বহু উপনদী আছে। তাৰ মাজত আটাইতকৈ ডাঙৰ উপনদীখন হ’ল দামোদৰ নদ (দৈৰ্ঘ্য 541 km; অববাহিকাৰ আয়তন 25820 km2)। হুগলি নদী সাগৰ দ্বীপৰ কাষত বঙ্গোপসাগৰত মিলিছে।
ধ্ৰুৱ
বৰ্ণনা
ভগৱন্তৰ গুণ-স্মৰণত দীৰ্ঘসময় অতিবাহিত কৰাৰ ফলস্বৰূপে ধ্ৰুৱই আনকি তেওঁৰ তপস্যাৰ আদি উদ্দেশ্যই পাহৰি গ'ল, আৰু স্বয়ং ভগৱানৰ পৰা কেৱল ঈশ্বৰ-স্মৃতিৰ জীৱনহে আহ্বান কৰিলে। ধ্ৰুৱৰ তপস্যা আৰু স্তুতিত মুগ্ধ হৈ বিষ্ণুয়ে তেওঁৰ ইচ্ছা পূৰণ কৰিলে আৰু আৰ্শীবাদো প্ৰদান কৰিলে যে, তেওঁ 'ধ্ৰুৱ-পদ' আহৰণ কৰিব। ধ্ৰুৱ-পদ হৈছে এনে এক স্থিতি য’ত আনকি মহাপ্ৰলয়েও তেওঁক স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰিব।
গঙ্গা নদী
প্ৰবাহপথ
thumb|হুগলি নদীৰ ওপৰত [[বিদ্যাসাগৰ সেতু, কলকাতা]]
ধ্ৰুৱ
বৰ্ণনা
তপস্যাৰ অন্তত ভগৱন্তৰ দৰ্শন প্ৰাপ্ত কৰি ধ্ৰুৱ নিজৰ ৰাজ্যলৈ ঘূৰি আহিল। তেওঁৰ পৰিয়াল-পৰিজনে উদগ্ৰীৱ হৈ তেওঁৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছিল। মাত্ৰ ছয় বছৰ বয়সতে ধ্ৰুৱই ৰাজসিংহাসনত ৰজা হিচাপে আৰোহণ কৰিলে। তেওঁ‌ কেইবাদশক ধৰি ৰাজ্যত ন্যায় আৰু ন্যায্যৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
গঙ্গা নদী
প্ৰবাহপথ
বাংলাদেশত যমুনা নদীৰ (ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বৃহত্তম শাখানদী) সঙ্গমস্থল পৰ্যন্ত গঙ্গাৰ মূল শাখাটো পদ্মা নামে পৰিচিত। তাৰো দক্ষিণলৈ গৈ গঙ্গা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম শাখানদী মেঘনাৰ লগত মিলি মেঘনা নাম ধাৰণ কৰি শেষপৰ্যন্ত বঙ্গোপসাগৰত পৰিছে।
ধ্ৰুৱ
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ দেৱ দেৱী
গঙ্গা নদী
প্ৰবাহপথ
গঙ্গা-ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বদ্বীপ বিশ্বৰ বৃহত্তম বদ্বীপ। ইয়াৰ আয়তন প্ৰায় 59000 km2। বঙ্গোপসাগৰৰ তীৰ-অনুযায়ী এই বদ্বীপৰ দৈৰ্ঘ্য 322 km।
গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু সুৰমা-মেঘনা নদীৰ মিলিত জলপ্ৰবাহতকৈ একমাত্ৰ আমাজন আৰু কঙ্গো নদীৰ জলপ্ৰবাহৰ পৰিমাণ বেছি। পূৰ্ণ প্লাবনৰ ক্ষেত্ৰত একমাত্ৰ আমাজনেই দুই নদীৰ মাজত বৃহত্তৰ।
ভূতত্ত্ব
ভাৰতীয় উপমহাদেশ ইন্দো-অষ্ট্ৰেলীয় ভাগৰ উপৰিভাগত ভাৰতীয় ভাগ নামেৰে এটি সৰু ভাগৰ এক খণ্ডত অৱস্থিত। ইয়াৰ গঠনপ্ৰক্ৰিয়া ৭৫ কোটি বছৰ আগেয়ে দক্ষিণৰ মহামহাদেশ গণ্ডোৱানাৰ উত্তৰমুখে অভিসৰণৰ সময়ত আৰম্ভ গঠন হোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলে ৫০ কোটি বছৰ ধৰি। তাৰপাছত উপমহাদেশৰ ভাগটো ইউৰেশীয় ভাগৰ লগত খুন্দা খায়। ইয়াৰ ফলত জন্ম হয় বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্বতমালা হিমালয়ৰ। উত্থানশীল হিমালয়ৰ ঠিক দক্ষিণে পূৰ্বতন সমুদ্ৰতলৰ ভাগ সঞ্চাৰণৰ ফলত এক বিৰাট চ্যূতিৰ সৃষ্টি হয়। এই চ্যূতিটোৱে সিন্ধু নদ আৰু তাৰ উপনদীসমূহ আৰু গঙ্গাই কঢ়িয়াই অনা পলসেৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ বৰ্তমান সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমভূমিৰ জন্ম দিছে। সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমভূমি ভূতাত্ত্বিক পৰিভাষাত এক অগ্ৰভূমি অববাহিকা।
জলবিদ্যা
কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত মেঘনাৰ সলনি শাখানদী হুগলিৰ দৈৰ্ঘ্যশুদ্ধ গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্যজোখা হয়। এই দৈৰ্ঘ্য মেঘনাৰ দৈৰ্ঘ্যতকৈ বেছি। ভাগীৰথীক উৎস ধৰি হুগলি-সহ গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য জুখিলে, মুঠ দৈৰ্ঘ্য বাঢ়ি গৈ হয়গৈ 2620 km আৰু হৰিদ্বাৰৰ পৰা হুগলিৰ মোহনা পৰ্যন্ত গঙ্গাৰ উৎস হয়গৈ 2135 km। কোনো কোনোৰ মতে, ভাগীৰথীৰ উৎসৰ পৰা বাংলাদেশ সীমান্ত পৰ্যন্ত গঙ্গাৰ দৈৰ্ঘ্য জোখা হয়; কাৰণ ইয়াৰ পৰাই নদীখনে পদ্মা নাম লৈছে। এই দৈৰ্ঘ্য হ’ল 2240 km।
একেই কাৰণতে, নদীৰ অববাহিকাৰ আকাৰ সম্পৰ্কে ভিন্নমত বৰ্তমান। নেপাল, চীন আৰু বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰ আৰু ভাৰতৰ এঘাৰখন ৰাজ্য (হিমাচল প্ৰদেশ, উত্তৰাখণ্ড, উত্তৰপ্ৰদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, ছত্তীচগড়, বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, পঞ্জাব, হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান, পশ্চিমবঙ্গ) আৰু জাতীয় ৰাজধানী অঞ্চল দিল্লী ব্যাপী এই অববাহিকা অবস্থিত। ব্ৰহ্মপুত্ৰ-মেঘনা অববাহিকাৰ বাদে বদ্বীপ-সহ গাঙ্গেয় অববাহিকাৰ আয়তন প্ৰায় 1080000 km2। ইয়াৰ মাজত 861000 km2 ভাৰতত (প্ৰায় ৮০%), 140000 km2 নেপালত (১৩%), 46000 km2 বাংলাদেশত (৩%) ও 33000 km2 (৩%)। গঙ্গা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ-মেঘনাৰ যৌথ অববাহিকাৰ সামগ্ৰিক আয়তন প্ৰায় 1600000 km2 বা 1621000 km2। গঙ্গা-ব্ৰহ্মপুত্ৰ-মেঘনা (গ-ব্ৰ-মে) অববাহিকা বাংলাদেশ, ভূটান, ভাৰত, নেপাল আৰু চীন ব্যাপী প্ৰসাৰিত।
গঙ্গাৰ জলধাৰণ ক্ষমতা সম্পৰ্কে বিভিন্ন মত প্ৰচলিত আছে। সাধাৰণতে মেঘনাৰ মোহনাৰ কাষত গঙ্গাৰ জলধাৰণ ক্ষমতা জোখা হয়। এই পৰিমাপৰ ফলত গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু মেঘনাৰ মিলিত পানীৰ পৰিমাণ জনা যায়। তিনি নদীৰ বাৰ্ষিক গড় জলধাৰণ ক্ষমতা 38000 m3/s, বা 42470 m3/s। কোনো কোনোৰ মতে, গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু মেঘনাৰ জলধাৰণ ক্ষমতা পৃথক পৃথকভাবে দেখুওৱা হয়। পৃথকভাবে উক্ত তিনি নদীৰ জলধাৰণ ক্ষমতা যথাক্ৰমে 16650 m3/s, 19820 m3/s ও 5100 m3/s।
thumb|right|পদ্মা নদীৰ ওপৰত [[হাৰ্ডিঞ্জ ব্ৰিজ, বাংলাদেশ। গঙ্গাৰ নিম্ন অববাহিকাৰ জলধাৰণ ক্ষমতা পৰিমাপৰ অন্যতম প্ৰধান স্থান। ]]
বাংলাদেশৰ হাৰ্ডিঞ্জ ব্ৰিজৰ কাষত গঙ্গাৰ সৰ্বোচ্চ জলপ্ৰবাহ 70000 m3/s-ইয়াতকৈয়ো বেছি বুলি নথিবদ্ধ হৈছে। একেই স্থানত সৰ্বনিম্ন জলপ্ৰবাহ আছিল প্ৰায় 180 m3/s (১৯৯৭ চনত)।
গঙ্গাৰ জলচক্ৰ দক্ষিণ-পূৰ্ব মৌচুমী বায়ু-ঘটিত বৰ্ষাকালৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। বৰ্ষাৰ ৮৪% শতাংশ বৃষ্টিপাত হয় জুনৰ পৰা চেপ্টেম্বৰ মাহৰ মাজলৈকে। তেনেদৰেই গঙ্গাৰ নিজস্ব জলপ্ৰবাহো ঋতুনিৰ্ভৰ। হাৰ্ডিঞ্জ ব্ৰিজৰ পৰিমাপ অনুযায়ী, শুকান বতৰত আৰু বৰ্ষাকালৰ জলপ্ৰবাহৰ অনুপাত ১:৬। এই ঋতুনিৰ্ভৰ জলপ্ৰবাহ এই অঞ্চলত ভূমি আৰু জলসম্পদ উন্নয়ন সংক্ৰান্ত নানা সমস্যাৰ জন্মদাতা। ইয়াৰ ফলত খৰাং আৰুবান দুয়োটাই হোৱা দেখা যায়। বিশেষকৈ বাংলাদেশত, শুকান বতৰত খৰাং আৰু বৰ্ষাকালত বান এটা প্ৰধান সমস্যা।
গাঙ্গেয় বদ্বীপত অনেক ডাঙৰ নদী আছে। এইবোৰ হয় উপনদী নহয় শাখানদী। এই সকলো নদ নদীয়ে এটা জটিল নদীজালিকাৰ সৃষ্টি কৰিছে। গঙ্গা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ এইবোৰৰ মাজত বৃহত্তম নদী। দুই নদীয়েই একাধিক শাখানদীত বিভক্ত হৈছে, আকৌ শাখানদীসমূহো পৰস্পৰে মিলিত হৈছে। তথাপি এই নদীজালিকাসমূহত মাজে মাজে ভৌগোলিক পৰিবৰ্তন দেখা যায়।
দ্বাদশ শতাব্দীৰ আগেয়ে ভাগীৰথী-হুগলি শাখানদীয়েই আছিল গঙ্গাৰ মূল প্ৰবাহ। পদ্মা আছিল এখন সৰু শাখানদী মাত্ৰ। তেতিয়া গঙ্গা বঙ্গোপসাগৰত মিলিত হৈছিল আধুনিক হুগলি নদীৰ পথেৰে নহয়, আদিগঙ্গাৰ মাধ্যমেৰে। দ্বাদশৰ পৰা ষোড়শ শতাব্দীৰ মাজভাগত ভাগীৰথী-হুগলি আৰু পদ্মাৰ আকাৰ প্ৰায় একেই হৈ উঠে। ষোড়শ শতাব্দীৰ পাছত পদ্মাৰ আকাৰ বৃদ্ধি পায় আৰু ই গঙ্গাৰ মূল প্ৰবাহপথত পৰিণত হয়। ধৰা হয়, ভাগীৰথী-হুগলিৰ প্ৰবাহপথটো ক্ৰমে ক্ৰমে পলস পৰি ৰুদ্ধ হৈ যায়। সেই কাৰণেই গঙ্গাৰ মূল প্ৰবাহ পদ্মাৰ পথৰ পৰা আঁতৰি গৈছিল। অষ্টাদশ শতাব্দীৰ শেষৰফালে পদ্মাই গঙ্গাৰ মূল প্ৰবাহপথ হৈ উঠে। গঙ্গাৰ মূল প্ৰবাহপথ পদ্মালৈ আঁতৰি যোৱাৰ ফলত ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু মেঘনা নদী পৃথকভাবে বঙ্গোপসাগৰত নিমিলি একেলগে মিলিত হয়। গঙ্গা আৰু মেঘনাৰ বৰ্তমান সঙ্গমস্থলটো দেড়শ বছৰৰ আগেয়ে গঠিত হৈছে।
ওঠৰ শতিকাৰ শেষৰফালে নিম্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰবাহপথতো নাটকীয় পৰিবৰ্তন আহিছিল, যাৰ ফলত গঙ্গাৰ লগত ইয়াৰ সম্পৰ্কই সলনি হৈ যায়। ১৭৮৭ চনৰ বিধ্বংসী বানত তিস্তা নদীৰ প্ৰবাহপথটো ঘূৰি যায়। এই নদী আগেয়ে গঙ্গা-পদ্মাৰ উপনদী আছিল। ১৭৮৭ চনৰ বানৰ পাছত নদীখনে গতিপথ ওলোটাই পূবফালেৰে গৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰে। ফলত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰবাহ দক্ষিণলৈ আঁতৰি আহে আৰু এটা নতুন নদীপথৰ সৃষ্টি হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ এই নতুন প্ৰধান গতিপথটোৰ নাম হয় যমুনা নদী। ই দক্ষিণলৈ প্ৰবাহিত হৈ গঙ্গা-পদ্মাত মিলিত হয়। আগেয়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গতি আছিল কিঞ্চিৎ পূৰ্বমুখী। যিটো ময়মনসিংহ চহৰৰ কাষেৰে গৈ প্ৰবাহিত হৈ মেঘনা নদীত মিলিত হয়। বৰ্তমানে এই নদীপথটো এখন সৰু শাখানদী হ'লেও পুৰাতন ব্ৰহ্মপুত্ৰ নামেৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নামটো বজায় ৰাখিছে। লাঙ্গলবান্ধত পুৰাতন ব্ৰহ্মপুত্ৰ-মেঘনাৰ সঙ্গমস্থল হিন্দুসকলৰ বাবে আজিও পবিত্ৰ। এই সঙ্গমৰ কাষতেই ঐতিহাসিক উয়াড়ি-বটেশ্বৰ অবস্থিত।
ইতিহাস
সিন্ধু সভ্যতাৰ অন্তিম হৰপ্পা পৰ্যায়ত (১৯০০-১৩০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত) হৰপ্পাবাসীসকলে সিন্ধু উপত্যকা এৰি পূবফালে বসতি স্থাপন কৰি গঙ্গা-যমুনা দোয়াব পৰ্যন্ত গুচি আহে। যদিও কোনেও গঙ্গা পাৰ হৈ পূৰ্বতীৰত বসতি স্থাপন নাইকৰা। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিৰ ফালে হৰপ্পা সভ্যতা ভাঙি যোৱাৰ সময়ৰ পৰা ভাৰতীয় সভ্যতাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ সিন্ধু উপত্যকাৰ পৰা আঁতৰি আহে গাঙ্গেয় অববাহিকালৈ। গাঙ্গেয় অববাহিকাত অন্তিম হৰপ্পা বসতি আৰু সমাধিক্ষেত্ৰ এইচ পুৰাতাত্ত্বিক সংস্কৃতি, ইন্দো-আৰ্য জাতি আৰু বৈদিক যুগৰ মাজত কোনো সংযোগ থাকিলেও থাকিব পাৰে।
আদি বৈদিক যুগ বা ঋগ্বেদৰ যুগত গঙ্গাই নহয়, সিন্ধু আৰু সৰস্বতী নদীও আছিল পবিত্ৰ নদী। কিন্তু পৰৱৰ্তী তিনি বেদত গঙ্গাৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। তাৰপাছত মৌৰ্যৰ পৰা মোগল সাম্ৰাজ্য পৰ্যন্ত অধিকাংশ ভাৰতীয় সভ্যতাৰেই প্ৰাণকেন্দ্ৰ আছিল গাঙ্গেয় সমভূমি।
প্ৰথম যি ইউৰোপীয় পৰ্যটকৰ ৰচনাত গঙ্গাৰ উল্লেখ পোৱা যায়, তেওঁ মেগাস্থেনিচ (৩৫০-২৯০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব)। তেওঁৰ লেখা ইণ্ডিকা কিতাপখনত একাধিকবাৰ গঙ্গাৰ উল্লেখ পোৱা যায়: "ভাৰতত অনেক ডাঙৰ আৰু নৌবহনযোগ্য নদী আছে। এই নদীসমূহ উত্তৰ সীমান্তৰ পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ পৰা উৎপন্ন হৈ সমতল অঞ্চল পৰ্যন্ত প্ৰবাহিত। অনেকবোৰ নদী আকৌ পৰস্পৰৰ লগত মিলিত হৈ সম্মিলিত ৰূপত মিলিছে গঙ্গা নদীত। গঙ্গা নদী উৎসৰ কাষত ৩০ ষ্টেডিয়া ওখ। এই নদী উত্তৰ-দক্ষিণলৈ প্ৰবাহিত হৈ গঙ্গাৰিডাত দেশৰ (যি দেশত সকলোতকৈ ডাঙৰ আকাৰৰ হাতীৰ বাহিনী আছে) পূৰ্ব সীমান্তৰ মহাসাগৰত পৰিছে"। (ডিওডোৰাস, দুই। ৩৭)
১৯৫১ চনত ভাৰত ফাৰাক্কা বান্ধ নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰাত ভাৰত আৰু পূৰ্ব পাকিস্তানৰ (অধুনা বাংলাদেশ) মাজত গঙ্গাৰ জলবণ্টন লৈ বিবাদ আৰম্ভ হয়। এই বান্ধ নিৰ্মাণৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্য আছিল 40000 cuft/s পানী গঙ্গাৰ পৰা ভাগীৰথী-হুগলি নদীৰ পথেৰে ঘূৰাই দিয়া যাতে কলকাতা বন্দৰৰ নাব্যতা ৰক্ষিত হয়। সেই সময়ত শুকান বতৰত গঙ্গাত মুঠ পানী থাকিছিল 50000 to 55000 cuft/s। ফলত পূৰ্ব পাকিস্তানৰ বাবে কেৱল মাত্ৰ 10000 to 15000 cuft/s পানীহে অবশিষ্ট থাকে। পূৰ্ব পাকিস্তানে ইয়াত আপত্তি জনোৱাত বিবাদৰ সূত্ৰপাত হয়। ১৯৯৬ চনত এক ৩০ বছৰীয়া চুক্তি সাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তিৰ চৰ্তসমূহ জটিল আছিল। তথাপি তাৰ সাৰমৰ্ম আছিল গঙ্গাত যদি 70000 cuft/s-ৰ কম পানী প্ৰবাহিত হয়, তেতিয়া ভাৰত আৰু বাংলাদেশে ৫০% কৰি অৰ্থাৎ 35000 cuft/s পানী প্ৰতি দহ-দিনৰ ব্যৱধানত পাব। কিন্তু পাছৰ বছৰতেই ফাৰাক্কাত জলপ্ৰবাহৰ পৰিমাণৰ ৰেকৰ্ড হ্ৰাস পায়। ফলত চুক্তিৰ চৰ্ত মনা অসম্ভব হৈ পৰে। ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত বাংলাদেশত গঙ্গাৰ জলপ্ৰবাহৰ পৰিমাণ আছিল আটাইতকৈ কম - 6500 cuft/s। পাছৰ বছৰসমূহত অৱশ্যে শুকান বতৰৰ জলপ্ৰবাহ স্বাভাবিক হৈ আহে। কিন্তু সমস্যাৰ মোকাবিলা কিভাবে কৰা যায়, তাক লৈ চিন্তাভাবনা চলি থাকিল। বাংলাদেশত গঙ্গাৰ পানীৰ সুষম বণ্টনৰ বাবে ঢাকাৰ পশ্চিমে পাংশাত আৰু এটা বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গৃহীত হৈছে।
পবিত্ৰতা
thumb|right|গঙ্গা, কালীঘাট পটচিত্ৰ, ১৮৭৫। উৎসৰ পৰা মোহনা পৰ্যন্ত সম্পূৰ্ণ গঙ্গা নদীখনেই হিন্দুৰ বাবে পবিত্ৰ। সকলো ঠাইতেই গঙ্গাস্নান হিন্দুসকলৰ বাবে এটি পুণ্যকৰ্ম বুলি বিবেচিত হয়। গঙ্গাৰ পানীত হিন্দুসকলে পূৰ্বপুৰুষৰ তৰ্পণ কৰে। গঙ্গাত ফুল আৰু বন্তি উটুৱায়। এনেকি গঙ্গাস্নান কৰি উঠি ঘৰলৈ ওভতাৰ সময়ত কিছু পৰিমাণে গঙ্গাৰ পানী ঘৰোৱা ধৰ্মানুষ্ঠানত ব্যৱহাৰৰ বাবে তুলি নিয়ে। প্ৰিয়জনৰ মৃত্যু হ'লে মৃতকৰ অস্থি গঙ্গাত বিসৰ্জন দিয়া হয়।
হিন্দু পুৰাণৰ সকলোতেই গঙ্গাজলক পবিত্ৰ বোলা হৈছে। অনেক ঠাইত স্থানীয় নদীসমূহক "গঙ্গাতুল্য" বুলি মান কৰা হয়। যেনে, কাবেৰী নদীক বোলা হয় "দক্ষিণৰ গঙ্গা"। গোদাবৰী নদীক ধৰা হয়, ঋষি গৌতমৰ দ্বাৰা মধ্যভাৰতলৈ আহ্বান কৰা গঙ্গা। হিন্দুসকলৰ প্ৰতিটো ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানতে গঙ্গাক আবাহন কৰা হয়। ধৰা হয়, সকলো পবিত্ৰ পানীতেই গঙ্গা অধিষ্ঠিত। গঙ্গোত্ৰী, হৰিদ্বাৰ, প্ৰয়াগ আৰু বাৰাণসীত গঙ্গাস্নান হিন্দুসকলৰ বাবে বিশেষ পুণ্যকৰ্ম। গঙ্গাৰ প্ৰতীকী আৰু ধৰ্মীয় গুৰুত্ব ভাৰতত সংশয়বাদী্সকলেও স্বীকাৰ কৰে। জৱাহৰলাল নেহেৰু নিজে ধৰ্মবিৰোধী হলেও তেওঁৰ চিতাভষ্মৰ একমুঠি গঙ্গাত বিসৰ্জন দিবলৈ কৈছিল। তেওঁ লিখিছিল, "গঙ্গা ভাৰতৰ নদী। ভাৰতবাসীৰ প্ৰিয়। এই নদীক আগুৰি ৰৈছে কত জাতিৰ কত স্মৃতি, কত আশা আৰু ভীতি, বিজয়ৰ কত গান, কত জয়পৰাজয়। গঙ্গা ভাৰতৰ প্ৰাচীন সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ প্ৰতীক। কত পৰিবৰ্তনৰ মাজেদি নিত্য বৈ যায় গঙ্গা। তথাপি গঙ্গা ”গঙ্গা”ই হৈ আছে"।
গঙ্গাবতৰণ
right|thumb|দশহৰা উপলক্ষ্যে হৰিদ্বাৰত স্নানাৰ্থীসকলৰ ভিৰ। প্ৰতি বছৰে জেঠ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ দশমী তিথি হিন্দুসকলে "গঙ্গাবতৰণ" বা গঙ্গাৰ মৰ্ত্যলৈ অবতৰণৰ স্মৰণত বিশেষভাবে উদযাপন কৰে। এই দিনটোক "দশহৰা" বোলে। হিন্দুমতে, এই দিনটো গঙ্গাস্নানৰ কাৰণে বিশেষভাবে প্ৰশস্ত। হিন্দুসকলে বিশ্বাস কৰে যে, এই দিনা গঙ্গাস্নান কৰিলে দহবিধ বা দহ জন্মৰ পাপৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পোৱা যায়। যিসকলে এই দিনা গঙ্গালৈ আহি স্নান কৰিব নোৱাৰে, তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ বাসস্থানৰ নিকটবৰ্তী জলাশয় বা নদীত স্নান কৰে। কাৰণ, হিন্দু বিশ্বাসত এই দিনটোত সকলো জলাশয় বা নদী গঙ্গাতুল্য হয়।
"গঙ্গাবতৰণ" হিন্দুধৰ্মৰ এক প্ৰাচীন উপাখ্যান। এই গল্পৰ নানা পাঠান্তৰ পোৱা যায়। বেদত আছে, স্বৰ্গৰ ৰজা ইন্দ্ৰ বৃত্ৰ নামেৰে এক অসুৰক বধ কৰে। তাৰ তেজ সোমৰসৰ ৰূপত পৃথিবীত বাগৰি পৰে।
বৈষ্ণব মতে, এই গল্পত ইন্দ্ৰৰ পৰিবৰ্তে দেখা যায় তেওঁৰ পূৰ্বৰ সহকাৰী বিষ্ণুক। এই স্বৰ্গীয় তৰলৰ নাম, এই মতে, "বিষ্ণুপদী"। বামন ৰূপেৰে বিষ্ণুৱে তেওঁৰ এক ভৰি ৰাখিছিল স্বৰ্গত। তেওঁৰ নখৰ আঘাতত স্বৰ্গত এটি বিন্ধাৰ সৃষ্টি হয়। এই বিন্ধাৰেই মুক্তি পায় বিষ্ণুপদী। ধ্ৰুব বিষ্ণুপদীক লৈ আনে স্বৰ্গলৈ। আকাশত বিষ্ণুপদীয়ে আকাশগঙ্গা সৃষ্টি কৰি উপস্থিত হৈ চন্দ্ৰত। তাৰপৰা পূবফালে প্ৰবাহিত হৈ তেওঁ গুচি যায় মেৰুপৰ্বতৰ শৃঙ্গে ব্ৰহ্মলোকলৈ। মেৰুপৰ্বতৰ শীৰ্ষত অবস্থিত ব্ৰহ্মাৰ আসনৰ পদুমসমূহৰ পৰাই পৃথিবীৰ মহাদেশসমূহৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ পৰাই বিষ্ণুপদীয়ে অলকানন্দাৰ ৰূপ ধৰি এই মহাদেশত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু ভাৰতবৰ্ষত গঙ্গা নামেৰে প্ৰৱেশ কৰে।
তথাপিও "গঙ্গাবতৰণ"-সংক্ৰান্তত অধিকাংশ গল্পত যি হিন্দু দেবতাৰ উপস্থিতি চকুত পৰে, তেওঁ হ’ল শিৱ। ৰামায়ণ, মহাভাৰত আৰু একাধিক পুৰাণত কপিল মুনিৰ গল্পটো পোৱা যায়। এই গল্প অনুযায়ী, কপিল মুনিৰ তপস্যা ভঙ্গ কৰিছিল ৰজা সগৰৰ সাতহাজাৰ পুত্ৰই। তপস্যাভঙ্গত ক্ৰুদ্ধ কপিল মুনিয়ে তেওঁলোকক এক দৃষ্টিনিক্ষেপতেই ভষ্ম কৰি দিয়ে। তাৰপাছত সেই ভষ্ম নিক্ষেপ কৰে পাতাললোকলৈ। সগৰ ৰজাৰ এক উত্তৰপুৰুষ ভগীৰথ তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ আত্মাৰ সদগতিৰ বাবে উদ্বিগ্ন হৈ গঙ্গাক মৰ্ত্যলৈ নমাই অনাৰ বাবে তপস্যা কৰে। কাৰণ, তেওঁ জানিছিল যে, একমাত্ৰ গঙ্গাৰ জলতহে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মাই মুক্তি পাব। কিন্তু পৃথিবীত গঙ্গাৰ গতি বেগ ধাৰণ কৰাত একমাত্ৰ সক্ষম শিৱ। ভগীৰথে শিৱক তুষ্ট কৰি অবতৰণকালে গঙ্গাক নিজেৰ জটাত ধাৰণ কৰিবৰ কাৰণে ৰাজি কৰায়। কৈলাস পৰ্বতত শিৱই নিজৰন জটাত গঙ্গাক ধাৰণ কৰে। তাৰপৰা গঙ্গা নামি আহে হিমালয়লৈ। হিমালয়ৰ পৰা হৰিদ্বাৰ হৈ গঙ্গা আহে সমতললৈ। তাৰপাছাত তেওঁ ভগীৰথ প্ৰদৰ্শিত পথেৰে বৈ যায়। প্ৰথমে প্ৰয়াগত যমুনা নদীৰ লগত তেওঁৰ মিলন ঘটিল। তাৰপাছত বাৰাণসীলৈ আহে। সৰ্বশেষত গঙ্গাসাগৰত আহি গঙ্গা সাগৰত মিলিত হয়। তাৰ পৰা পাতাললোকলৈ গুচি যায়। সগৰ ৰজাৰ পুত্ৰসকলে নিস্তাৰ পায়। গঙ্গাবতৰণত ৰজা ভগীৰথৰ ভূমিকাৰ কথা স্মৰণ কৰিয়েই গঙ্গাৰ ওপৰত নামকৰণ হয় ভাগীৰথী।
মৃতকৰ সদগতি
গঙ্গা যিহেতু স্বৰ্গৰ পৰা মৰ্ত্যলৈ নামি আহিছিল, গতিকে গঙ্গাক মৰ্ত্যৰ পৰা স্বৰ্গলৈ উত্তৰণৰ এটি মাধ্যম বুলি ধৰা হয়। হিন্দু বিশ্বাস অনুযায়ী, স্বৰ্গ, মৰ্ত্য আৰু পাতাল - এই তিনি লোকত প্ৰবাহিত বুলিয়েই গঙ্গাৰ নাম ত্ৰিলোকপথগামিনী। আকৌ, জীবিত অথবা মৃত সকলো জীৱৰেই যাত্ৰাপথত অবস্থিত বুলি, ইয়াৰ অন্য নাম তীৰ্থ। এই কাৰণে হিন্দুসকলৰ শ্ৰাদ্ধ অনুষ্ঠানত গঙ্গাবতৰণ উপাখ্যানটি পাঠ কৰা হয় আৰু মৃতকৰ অন্ত্যেষ্টি আৰু পৰলৌকিক ক্ৰিয়াত গঙ্গাজল ব্যবহৃত হয়। গঙ্গাৰ সকলো স্তোত্ৰতেই গঙ্গাতীৰত হোৱা মৃত্যুক গৌৰবান্বিত কৰা হৈছে। গঙ্গাষ্টকম্‌ বুলি: "মা! ... তুমি জগৎচন্দ্ৰহাৰ! স্বৰ্গগামী ধ্বজা! ইচ্ছা কৰোঁ, তোমাৰ তীৰত দেহত্যাগ কৰিবলৈ, তোমাৰ জল পান কৰি, যেন চকু মুদি, তোমাৰ নাম স্মৰণ কৰি, নিজকে সমৰ্পণ কৰি মুক্তি পাওঁ।" অনেক হিন্দুৱে বাৰাণসীৰ শ্মশানঘাটত শেষ নিঃশ্বাস ত্যাগ কৰিব বিচাৰে। তেওঁলোকে ধৰি লয়, বাৰাণসীৰ গঙ্গাতীৰত শেষ নিঃশ্বাস ত্যাগ কৰিলে তেওঁলোকে সত্ত্বৰে মুক্তিলাভ কৰিব। অন্যত্ৰ মৃত্যু হলে, মৃতকৰ পৰিয়ালবৰ্গই মৃতকৰ দেহাৱশেষ গঙ্গাত নিক্ষেপ কৰে। যদি তাকো সম্ভব নহয়, তেতিয়াহ’লে মৃতকৰ কোনো আত্মীয়ই আহিন মাহত পিতৃপক্ষত গঙ্গাতীৰলৈ আহি মৃতকৰ বিশেষ শ্ৰাদ্ধানুষ্ঠান কৰে।
চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ
চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ হৈছে অসমীয়া সাহিত্যিক তুলিকা শইকীয়াই চুতীয়া ৰজা নীতিপাল আৰু ৰাণী সাধনীৰ জীৱনক আধাৰ হিচাপে লৈ ৰচনা কৰা এখন অসমীয়া উপন্যাস। এইখন লেখিকাৰ প্ৰথম উপন্যাস আৰু মৃত্যুৰ পূৰ্বে প্ৰকাশিত একমাত্ৰ উপন্যাস। চুতীয়া ৰাজ্যৰ শেষৰ গৰাকী ৰাণী সাধনী চৰিত্ৰটোক কেন্দ্ৰ কৰি আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ ইতিহাসক বিষয় হিচাপে লৈ লিখা এই উপন্যাসনৰ মাজেৰে তদানীন্তন সময়ৰ সমাজ বাস্তৱতাৰ চিত্ৰ ফুটি উঠিছে৷ আনহাতে ঔপন্যাসিকাই নিজস্ব কল্পনা আৰু সৃজনিশীলতাৰে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ কাৰকৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে। এই উপন্যাসখন প্ৰথম প্ৰকাশ হয় ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত, প্ৰকাশ কৰে আখৰ প্ৰকাশে। উপন্যাসখনৰ ২০২১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত প্ৰকাশিত তৃতীয় সংস্কৰণটো প্ৰকাশ কৰে গুৱাহাটীৰ বান্ধৱ প্ৰকাশৰ হৈ ৰঞ্জন শৰ্মাই। এই উপন্যাসখনৰ বাবে ২০১৪ চনত তুলিকা শইকীয়ালৈ মুনীন বৰকটকী বঁটা আগবঢ়োৱা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমীয়া উপন্যাস
চাইলেচীয় ৱিকিপিডিয়া
চাইলেচীয় ৱিকিপিডিয়া অনলাইন মুক্ত বিশ্বকোষ ৱিকিপিডিয়াৰ চাইলেচীয় সংস্কৰণ। ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যনৰ অন্তৰ্গত এই প্ৰকল্পত বৰ্তমান  প্ৰবন্ধ আছে।
পৰিসংখ্যা
চনত চাইলেচীয় ৱিকিপিডিয়াৰ  টা প্ৰবন্ধ,  গৰাকী সম্পাদক,  গৰাকী প্ৰশাসক  আৰু  টা ফাইল আছে। মুঠ সম্পাদনা সংখ্যা ।
বাহ্যিক সংযোগ
চাইলেচীয় ৱিকিপিডিয়া
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়াসমূহ
বীণ
বীণ এডাল তাঁৰত ৰেপি বজোৱা বাদ্য। ই তত বাদ্যৰ অন্তৰ্গত। তাঁৰৰ সলনি অসমীয়া বীণত মুগাৰ সূতাহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সাধাৰণতে নাৰিকলৰ খোলা, মাটিৰ খোলা, আৰু কাঠ বা বাঁহৰ সৰু খোলাৰ মুখ ভাগ ভেকুলী বা গুঁইৰ ছালেৰে বন্ধ কৰি সেই খোলাৰ লগত প্ৰায় ডেৰ ফুটৰ এডাল কাঠ সংযোগ কৰা হয়।
কাঠডালৰ বাকী মূৰটো খুলি আৰু বিন্ধা কৰি এটা শলা ৰখা হয়। খোলাটোৰ এমূৰে সূতা এডাল বান্ধি ছালখনৰ ওপৰেৰে নি শলাটোৰ লগত বন্ধা হয়। সূতাডাল মূগাৰ। প্ৰয়োজন অনুসৰি সূতাডাল টান বা ঢিলা কৰিবলৈ শলাডাল পকোৱা হয়। খোলাটোক ওপৰত সূতাডাল নিব লাগে। বোত বা বাঁহৰ ধনু সাজি ইয়াক ঘোঁৰা ফাণেৰে বান্ধি এডাল ৰেপণি তৈয়াৰ কৰা হয়। ৰেপণি ডালেৰে বীণখনৰ সূতাত ৰেপি সুৰ সঞ্চাৰ কৰি গীতৰ সৈতে বজাব পাৰি। বৈৰাগী জাতীয় লোকেহে সাধাৰণতে এই বাদ্য বজায়। অৱশ্যে কোনো কোনো অঞ্চলত বিহুৱা সকলেও বিহুত বীণ বজায়। অন্যহাতেদি গোৱালপাৰাৰ কুশান গান নামৰ অনুষ্ঠানতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। অৱশ্যে এই অঞ্চলত বীণাক বেণা বুলিহে জনা যায়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ বাদ্যযন্ত্ৰ
সুহাসিনী মুলে
সুহাসিনী মুলে (Suhasini Muley; জন্ম: ২০ নৱেম্বৰ ১৯৫০) অসমীয়া, হিন্দী আৰু মাৰাঠী ছবিৰ লগতে টেলিভিছনৰ অভিনেত্ৰী। তেওঁ পাঁচটাকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে।   জাহ্নু বৰুৱাৰ প্ৰথম অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ অপৰূপা মূল নাৰী চৰিত্ৰটো মুলেই ৰূপায়ণ কৰিছিল।
কৰ্মজীৱন
১৯৬৫ চনত পিয়াৰ্ছ চাবোনে তেওঁলোকৰ বিজ্ঞাপনৰ বাবে তেওঁক মডেল হিচাপে বাচনি কৰা হয়। এই বিজ্ঞাপনটোৱে মৃণাল সেনৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল; যাৰবাবে তেওঁক  ভুৱন সোমৰ (১৯৬৯) বাবে চুক্তিবদ্ধ কৰা হৈছিল। যদিও ভূৱন সোম ভাৰতীয় চিনেমাত এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে বিবেচিত হৈছিল তথাপিও সুহাসিনীয়ে অভিনয়ক কেৰিয়াৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰা নাছিল। বৰঞ্চ তেওঁ কানাডাৰ মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়ত ভূমি ৰসায়ন আৰু অণুজীৱবিজ্ঞানত কৃষি প্ৰযুক্তিৰ পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি কৰে। তেওঁ একেখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰাই চলচ্চিত্ৰ, ৰেডিঅ’, টিভি, সাংবাদিকতা আৰু ছপা মাধ্যমক প্ৰধান বিষয় হিচাপে গণসংযোগৰ ডিগ্ৰীও লাভ কৰে।
১৯৭৫ চনত সুহাসিনী ভাৰতলৈ উভতি আহি বঙালী ছবি জন অৰণ্যত সত্যজিত ৰায়ৰ সহায়ক হিচাপে কাম কৰে। পিছলৈ তেওঁ মৃণাল সেনৰ মৃগয়াত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে অংশ লয়। তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে ছবি নিৰ্মাণ কৰি আহিছে আৰু ৬০খনতকৈও অধিক তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছে আৰু ইয়াৰে চাৰিটাৰ বাবে তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:গুজৰাটী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী
ৰাজেন ৰাভা
ৰাজেন ৰাভা (Rajen Rabha) আছিল গোৱালপাৰা জিলাৰ দুধনৈৰ এগৰাকী শিক্ষক, সাহিত্যিক, সমাজ সেৱক। তেওঁৰ 'ৰাভা জনজাতি' এখনি উচ্চস্তৰৰ সাংস্কৃতিক গৱেষণা গ্ৰন্থ।
জন্ম
গোৱালপাৰা জিলাৰ দুধনৈ অঞ্চলৰ ভেদেয়াপাৰা গাঁৱত ১৯২০ চনৰ ১৮ চেপ্তেম্বৰত ৰাজেন ৰাভাৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম লেন্সনায়ক আলুৰাম ৰাভা আৰু মাতৃৰ নাম আছিল ফেলো (ফুলেশ্বৰী) ৰাভা।
শিক্ষকতা
চিলুক প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষক (১৯৪৩-৪৪), জয়ৰামকুচি মজলীয়া বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষক (১৯৫২), খাৰা বালিকা সংযুক্ত মজলীয়া বিদ্যালয় আৰু শালপাৰা - কালপানী চিনিয়ৰ বেচিক স্কুললৈ বদলি আৰু অৱসৰ (১-১-১৯৮৬)
সাহিত্য-চৰ্চা
সাহিত্য চৰ্চা ৰাজেন ৰাভাৰ প্ৰতিভাৰ আন এক উজ্জ্বল দৃষ্টান্ত। ৰাভাই 'ৰজত ৰাভা' ছদ্মনামেৰে 'কছাৰী প্ৰবন্ধৰ বিষয়ে' শীৰ্ষক প্ৰবন্ধৰ যোগেদি 'ৰামধেনু'ত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। 'অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা', 'প্ৰকাশ', 'প্ৰান্তিক' আদি বিভিন্ন আলোচনীৰ যোগেদি তেওঁৰ গৱেষণাধৰ্মী প্ৰবন্ধৰাজী প্ৰকাশ পায়। 'ৰাভা জনজাতি' (১৯৭৪), 'ৰাভা সাধু' (১৯৭৭-৯০), 'ৰাভা শব্দ সম্ভাৰ' (১৯৮২), 'ৰাভা ব্যাকৰণ - প্ৰথম ভাগ' (১৯৮১), 'ঘটোৎকচবধ' (১৯৯১), 'ৰাভা লোকগীত' (২০০১), 'ডি ৰাভাচ্‌' আদি তেওঁৰ সাহিত্য সম্ভাৰ। তেওঁৰ দ্বাৰা সম্পাদিত সাহিত্য কৰ্ম হৈছে 'কিশলয়' (১৯৫৫-৫৭), আৰু 'উদয়ন' (১৯৫৫-৫৬)। ইয়াৰ উপৰি ৰাভাদেৱৰ কিছু ৰচনা পাণ্ডুলিপি অৱস্থাত আছে।
মৃত্যু
১৯৯৯ চনৰ ৬ জুন তাৰিখে ৰাজেন ৰাভাৰ মৃত্যু হয় দুধনৈৰ অমৰাৱতীত। মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ৭৮ বছৰ।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ শ্ৰেণী:অসমৰ সমাজকৰ্মী শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক
বৰ্মণ ৰাজবংশ
বৰ্মণ বংশ (Varman dynasty) খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাৰ মাজভাগত পুষ্যবৰ্মা নামৰ ৰজা এজনে কামৰূপত প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই বংশই ৩৫০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ৬৫০ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ কামৰূপত ৰাজত্ব কৰিছিল। এই বংশ সেই সময়ৰ গুপ্ত বংশৰ সমসাময়িক আছিল।
বংশ
তেওঁলোকক কেতিয়াবা নৰক বংশৰ বুলি কোৱা হয়। কাৰণ, তেওঁলোকৰ বংশৰ তথ্যসমূহ নৰকাসুৰ, ভগদত্ত আৰু বজ্ৰদত্তৰ লগত সাদৃশ্য দেখা যায়।
ৰজাসকল
পুষ্যবৰ্মা মগধৰ বিখ্যাত ৰজা সমুদ্ৰগুপ্তৰ সমসাময়িক আছিল। তেওঁ সমুদ্ৰগুপ্তৰ লগত মিত্ৰতা কৰি তেওঁক ৰাজ চক্ৰৱৰ্তী বুলি স্বীকাৰ কৰিছিল। বৰ্মণ বংশী ৰজাসকলৰ মাজত ভাস্কৰ বৰ্মাই প্ৰসিদ্ধ আছিল। পুষ্যবৰ্মা আৰু ভাস্কৰ বৰ্মাৰ মাজত এই বংশৰ এঘাৰজন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। ৰজাসকলৰ নাম একাদিকক্ৰমে হৈছে:
বৰ্মণ বংশৰ পতন
বৰ্মণ বংশৰ পতন হোৱাৰ পাছত সপ্তম শতিকাৰ মাজভাগত শালস্তম্ভ নামৰ ৰজা এজনে শালস্তম্ভ বংশ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস শ্ৰেণী:পুৰণি আৰু মধ্যযুগীয় অসম‎ শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজবংশসমূহ শ্ৰেণী:বৰ্মণ ৰাজবংশ
খগেন মহন্ত
খগেন মহন্ত (Khagen Mahanta, জন্ম: ১৭ আগষ্ট, ১৯৪২ - মৃত্যু: ১২ জুন, ২০১৪) অসমৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ আৰু গীতিকাৰ। অসমীয়া থলুৱা গীত-পদৰ স্বকীয়তা নষ্ট নকৰাকৈ তেওঁ লোকসংগীতৰ ভেটিতে বহু কালজয়ী গীত বা গীতৰ সুৰ সৃষ্টি কৰিছিল। অসমৰ অন্যতম লোকসংগীত বিহুৰ পৰিৱেশনৰ ক্ষেত্ৰত থকা দক্ষতাৰ বাবে তেওঁক King of Bihu বা বিহু সম্ৰাট বুলি কোৱা হয়। স্নাতক ডিগ্ৰী গ্ৰহণ কৰাৰ পাছতেই খগেন মহন্ত সংগীত সাধনাত ব্ৰতী হৈছিল। তেওঁ বিহুগীতক জনপ্ৰিয় কৰাত অপ্ৰতিদ্বন্দ্বী ভূমিকা লৈছিল। লোকগীতৰ সম্ৰাটজন ফিল্ম ক্ৰাফট এৱাৰ্ড, সংগীত নাটক একাডেমি বঁটা, সংগীতাচাৰ্য বঁটা আদিৰে সন্মানিত।
শৈশৱ
১৯৪২ চনৰ ১৭ আগষ্ট (শাওন-ভাদৰ সংক্ৰান্তি তিথি)ত নগাঁও জিলাৰ জাজৰি বগৰিগুৰি আমতলা গজলা সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰৰ গৃহত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। পিতৃ প্ৰয়াত হৰেন্দ্ৰনাথ মহন্ত আৰু মাতৃ প্ৰয়াত লক্ষ্মীপ্ৰিয়া দেৱী। তেওঁ শৈশৱতে পিতৃৰ পৰাই নাম-কীৰ্তন, প্ৰসংগ, গায়ন-বায়ন আৰু সত্ৰীয়া নৃত্যকলা আয়ত্ত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। সত্ৰীয়া নৃত্যৰ লগতে খোলবাদ্যতো তেওঁ বিশেষ পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাব পাৰিছিল।
কৰ্মজীৱন
আকাশবাণীৰ নিয়মীয়া শিল্পী হিচাপে তেখেতে ১৯৬৫ চনৰ পৰাই গীত গাবলৈ লয় আৰু ১৯৭২ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সুগম সংগীত আৰু লোকসংগীতৰ শিল্পী হিচাপে আকাশবাণীৰ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ১৯৭৬ চনৰ পিছত তেখেতে আকাশবাণীত কম্প'জাৰৰ চাকৰীত যোগদান কৰে আৰু বিভিন্ন শিল্পীক গীত-মাত শিকাবলৈ লয়। পিছত তেওঁ আকাশবাণীত সংগীত প্ৰযোজক হৈ শেষত আকাশবাণীৰ উত্তৰ-পূব সঞ্চালকালয়ৰ ডেপুটী ডাইৰেক্টৰ হিচাপে ২০০১ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ ফ্ৰী-লান্সাৰ হিচাপে নিজকে সংগীতৰ জগতত নিয়োগ কৰি ৰাখিছে। গুৱাহাটী আকাশবাণী কেন্দ্ৰত থকাৰ সময়তে তেওঁ অসমীয়া লোকসংগীতক শিল্পীসকলক বিচাৰি উলিয়াবৰ বাবে বিভিন্ন কাৰ্যব্যৱস্থা হাতত লৈছিল। ইয়াৰোপৰি অকাশবাণীত শিশু অনুষ্ঠান পৰিচালনা, সংগীতালেখ্য প্ৰস্তুত, সাক্ষাৎকাৰ গ্ৰহণ আদিৰ দৰে অনেক নতুন অনুষ্ঠানৰ শুভাৰম্ভ কৰিছিল।
ব্যক্তিগত জীৱন
খগেন মহন্ত ১৯৬৫ চনত অৰ্চনা মহন্তৰ লগত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁৰ পুত্ৰ অংগৰাগ মহন্তও এগৰাকী সংগীত শিল্পী।
মৃত্যু
২০১৪ চনৰ ১২ জুন তাৰিখে বিয়লি ৩ বাজি ৩০ মিনিটত গুৱাহাটীৰ নিগাজীপামৰ নিজ বাসগৃহত ৭২ বছৰ বয়ষত খগেন মহন্তৰ দেহাৱসান ঘটে। মৃত্যুৰ সময়ত তেখেতে পত্নী অৰ্চনা মহন্ত, পুত্ৰ অংগৰাগ মহন্ত (পাপন) আৰু কন্যা কিংকিনীক এৰি যায়।
সংগীত জগতলৈ অৱদান
১৯৬০ চনৰ অসমৰ ভাষা আন্দোলনৰ সময়ত বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা, হেমাঙ্গ বিশ্বাস আৰু যুগল দাসৰ দ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হাৰ্মনি দল (Harmony Group)-ৰ এজন সক্ৰিয় সদস্য হৈ তেওঁ গোটেই অসমত শান্তিৰ হকে গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। অসমীয়া সংগীত জগতৰ যুগজয়ী অথবা কালজয়ী অথবা চিৰসেউজ গীতসমূহৰ ভিতৰৰ কাউৰী পৰে, কলৰে পাততে কাউৰী পৰে, মা আমি শদিয়ালৈ যামেই, পাৰৰ পাখিত গুঁজি দিলোঁ ফুলাম চিঠিখনি, পাহাৰৰ জুৰিটি পিৰীতি সাৱটি, আদি গীতত খগেন মহন্তই কণ্ঠদান কৰিছিল। তেওঁ অসমৰ গাঁৱে-ভূঞে গৈ সহজ-সৰল মানুহখিনিৰ মাজত গীত পৰিৱেশন কৰাৰ লগতে অত্যন্ত ভিতৰুৱা অঞ্চলৰ পৰা লোকগীতৰ লেছেৰি বুটলি আৰু সেইসমূহৰ সংৰক্ষণৰ দিহা কৰি নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত মেলি ধৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাই জীৱনৰ অন্তিম সময়ত ৰচনা কৰা এয়ে মোৰ শেষ গান গীতটোক খগেন মহন্তই সুৰ আৰু কণ্ঠৰে সজাই তুলিছিল।
বঁটা-সন্মান
১৯৬৫ চনত নেপালৰ তেতিয়া ৰজা মহেন্দ্ৰ উপস্থিতিত ৰয়েল থিয়েটাৰত ‘মুৰেলী বাজো বনমা/ ল কৃষ্ণা চমজানা মনমা’ নামৰ নেপালী চহা জীৱনৰ এটি গীত খগেন মহন্তই গাইছিল। তেতিয়াৰ কণমানি খগেন মহন্তৰ কণ্ঠত নেপালৰ ভিতৰুৱা অঞ্চলৰ অখ্যাত গীত শুনি সকলো তেওঁৰ প্ৰশংসাত বিভোৰ হৈছিল আৰু ৰজাই তেওঁৰ উজ্জ্বল ভৱিষ্যত কামনা কৰিছিল। আনহাতে গীত শুনি আনন্দিত হৈ নেপালৰ লোকগীতৰ সম্ৰাট ধৰমৰাজ থাপাই মৰমৰ চিনস্বৰূপে খগেন মহন্তৰ শিৰত এটি টুপী পিন্ধাই দিছিল। নেপালৰ পৰা লাভ কৰা সেই টুপীটো শিৰত সন্মান সহকাৰে পিন্ধি থাকিছিল।
আত্মজীৱনী
খগেন মহন্তই চিত্ৰ সংবাদ নে শিল্পীৰ পৃথিৱীত ১৮টা মান খণ্ড তেওঁ নিজ জীৱনৰ বিষয়ে লিখিছিল। কিন্তু সেই আলোচনী কিবা কাৰণত বন্ধ হৈ গ’ল। ফলত তেওঁৰ লেখাও বন্ধ হ’ল।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমীয়া কণ্ঠশিল্পী শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী
ইণ্টাৰনেট
আজিকালিৰ মানুহে প্ৰায়ে সকলো কাম ইণ্টাৰনেটৰ যোগেদি কৰে। সেয়েহে আজিকালিৰ বেছিভাগ মানুহ ইণ্টাৰনেটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেই মানুহবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি আজিকালিৰ মানুহে ইণ্টাৰনেটক নিজৰ জীৱিকাৰ পথ হিচাপে বাছি লৈছে।
লগতে চাওক
নেট নিৰপেক্ষতা
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান শ্ৰেণী:ইণ্টাৰনেট
একতাৰা
একতাৰা তত বাদ্যৰ অন্তৰ্গত। একতাৰাৰ আন এটি নাম লাওটোকাৰী। ইয়াৰ নিৰ্মাণ প্ৰণালী এনেধৰণৰ- পানী লাওৰ খোলা এটাৰ এমূৰে ঘূৰণীয়াকৈ কাটি এপাব বাঁহৰ এটা মূৰে গাঁঠি ৰাখি বাকী ফলা কামি দুচটাক খোলাটোত বান্ধি লোৱা হয়। এতিয়া লাওখোলাটোৰ তলমূৰে বিন্ধা উলিয়াই তাঁৰ এডালৰ এটা মূৰ সেইফালেদি সুমুৱাই টানকৈ বান্ধি ৰাখিব লাগে। আনটো মূৰ বাঁহপাবৰ শেষৰফালে ফুটাই সোমোৱা শলা এডালত প্ৰয়োজন অনুসৰি টান-ঢিলা কৰিব পৰাকৈ বান্ধি আঙুলিৰে টুকুৰিয়াই সুৰ উলিওৱা হয়। লাওটোকাৰী বা একতাৰা বাদ্যটি অসমৰ লাওলোৱা বৈৰাগীসকলেহে দেহ বিচাৰৰ গীত গাই ফুৰাত ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে গোৱালপাৰা লোকগীতৰ শিল্পীসকলেও এই বাদ্য গীতৰ সৈতে সংগত কৰে। পশ্চিম বংগত বাউল গীতৰ সৈতে এনে টোকাৰীৰ সংগত বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰ শ্ৰেণী:অসমৰ বাদ্যযন্ত্ৰ
শাস্ত্ৰীয় চীনা ৱিকিপিডিয়া
শাস্ত্ৰীয় চীনা ৱিকিপিডিয়া অনলাইন মুক্ত বিশ্বকোষ ৱিকিপিডিয়াৰ শাস্ত্ৰীয় চীনা সংস্কৰণ। ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেশ্যনৰ অন্তৰ্গত এই প্ৰকল্পত বৰ্তমান  প্ৰবন্ধ আছে।
পৰিসংখ্যা
চনত শাস্ত্ৰীয় চীনা ৱিকিপিডিয়াৰ  টা প্ৰবন্ধ,  গৰাকী সম্পাদক,  গৰাকী প্ৰশাসক  আৰু  টা ফাইল আছে। মুঠ সম্পাদনা সংখ্যা ।
বাহ্যিক সংযোগ
শাস্ত্ৰীয় চীনা ৱিকিপিডিয়া
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়াসমূহ
কৰতাল
কৰতাল প্ৰায় ৮ ইঞ্চি দীঘল গুৰি বাঁহ এপাব ফালি চাৰিডোখৰ কৰি তাৰে কৰতাল ভাগৰপৰা দুয়ো মূৰে ক্ৰমে সৰুকৈ চাঁচি লোৱা হয়। দুয়োখন হাতত দুপাতকৈ এই বাঁহ কেইচটাই লৈ কৌশলেৰে কলাপূৰ্ণভাৱে বাঁহ কেইচটাই পৰস্পৰে আঘাত কৰাকৈ হাত দুখন মেলি আৰু জপাই কৰতাল বজাব পাৰি। সাধাৰণতে ভক্তিমূলক গীত পদ, দিহানাম আদিৰ সৈতে কৰতাল সংগত কৰা দোখা যায়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ বাদ্যযন্ত্ৰ
কোঙ্কণী ৱিকিপিডিয়া
পৰিসংখ্যা
চনত কোঙ্কণী ৱিকিপিডিয়াৰ  টা প্ৰবন্ধ,  গৰাকী সম্পাদক,  গৰাকী প্ৰশাসক  আৰু  টা ফাইল আছে। মুঠ সম্পাদনা সংখ্যা ।
বাহ্যিক সংযোগ
কোঙ্কণী ৱিকিপিডিয়া
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়াসমূহ
ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল
ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল (Tribhuvandas Kishibhai Patel)(২২ অক্টোবৰ ১৯০৩ - ৩ জুন ১৯৯৪)) আছিল ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আৰু এগৰাকী গান্ধীবাদী। ৷ কাইৰা জিলা দুগ্ধ সমবায় উৎপাদক সংঘৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হিচাপে ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলক জনা যায়৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে ভাৰতৰ গুজৰাটৰ আনন্দ জিলাৰ আমূল দুগ্ধ সমবায় আন্দোলনৰ গুৰি ধৰিছিল৷
সমবায়ভিত্তিক আন্দোলন
ত্ৰিভুৱনদাস কিশিভাই পেটেল ভাৰতৰ সমবায় আন্দোলনৰ জনক হিচাপে পৰিচিত।
১৯৪০ চনৰ শেষৰ ফালে তেখেতে চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলৰ নিৰ্দেশনাত খেড়া জিলাৰ কৃষকৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, আৰু ১৯৪৬ চনত তেখেতৰ অধ্যক্ষতাত কায়ৰা জিলা সমবায় গাখীৰ উৎপাদক সংঘ গঠিত হয়৷ ১৯৫০ চনত তেখেতে ভাৰ্গিজ কুৰিয়েন নামৰ যুৱ পৰিচালকজনৰ সহায়ত সমবায়ৰ কাৰিকৰী আৰু বিপণন কৌশল প্ৰস্তুত কৰে৷ এই সমবায়েই পাছলৈ আমূল বুলি জনাজাত হৈছিল। ২০০৫ চনলৈকে ভাৰ্গিজ কুৰিয়েনে আমূলৰ মুখ্য প্ৰৱন্ধক হিচাপে কাম কৰি থাকে। ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলৰ নেতৃত্ব তথা নিৰ্দেশনা আৰু ভাৰ্গিছ কুৰিয়েনৰ যৌথ উদ্যোগত আনন্দৰ গুজৰাট সমবায় গাখীৰ বিপণন ফেডাৰেচন, ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ বিকাশ পৰিষদ, ইনষ্টিটিউট অৱ ৰুৰেল মেনেজমেণ্ট, আনন্দকে ধৰি বহু সংগঠনৰ জন্ম হয়৷
ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলে ১৯৬৩ চনত 'সমুদায়ভিত্তিক নেতৃত্ব'ৰ বাবে ৰমন মেগছেচে বঁটা লাভ কৰে৷ আনহাতে ১৯৬৪ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা পদ্মভূষণ লাভ কৰে৷
তেখেত প্ৰদেশ কংগ্ৰেছ কমিটি (পিচিচি), ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ (কংগ্ৰেছ-আই)ৰ সম্পাদক/সভাপতি হৈ থাকে৷ ইয়াৰ লগতে দলৰ পৰা ১৯৬৭–১৯৬৮ আৰু ১৯৬৮ -১৯৭৪ চনত দুবাৰকৈ ৰাজ্যসভাৰ সদস্য হিচাপেও দায়িত্ব পালন কৰে৷
ৰাষ্ট্ৰীয় দুগ্ধ উন্নয়ন পৰিষদৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষা ড০ (শ্ৰীমতী)অমৃতা পেটেলে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশালাত ত্ৰিভুৱনদাস সংস্থাৰ মূল্যায়ন কৰে। এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ বেচৰকাৰী সংস্থা ত্ৰিভুৱনদাস সংস্থাই ৰাজ্যখনৰ ছশৰো অধিক গাঁৱত মাতৃ আৰু শিশুৰ যত্নৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰিছে। ফাউণ্ডেশ্যনৰ অনন্য কথাটো হ’ল ই সম্পূৰ্ণ দুগ্ধ-নিৰ্ভৰ। গাঁৱৰ দুগ্ধ সমবায়েই এজন গাঁৱৰ স্বাস্থ্যকৰ্মী নিযুক্তি দি গাঁৱৰ স্বাস্থ্যকৰ্মীক এটা সন্মানীয় ধন দি কামটো হাতত লয়। গতিকে ই স্বাস্থ্যৰ বাবে ধন দিয়া গাখীৰ।
ত্ৰিভুৱনদাস পেটেলে জীৱনৰ শেষ দিনটোলৈকে অক্লান্ত পৰিশ্ৰম কৰিছিল। তেখেতে তেলৰ দৰে কৃষি সামগ্ৰীৰ বাবে সমবায় সংগঠন স্থাপনৰ কাম কৰি আছিল। ১৯৯৪ চনৰ ৩ জুনত তেখেতৰ মৃত্যুৰ আগৰ দিনকেইটাত সমগ্ৰ কায়ৰাৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ কৃষকে তেখেতক সাক্ষাৎ কৰি ১৯৪৬ চনত আৰম্ভ হোৱা আন্দোলন চিৰদিন চলি থাকিব বুলি আশ্বাস দিছিল। শেষৰ দিনবোৰত তেখেতে সঘনাই কুৰিয়েনৰ বিষয়ে সুধিছিল যিয়ে তেওঁৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ বতৰা পাইও তেখেতৰ মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তত কেতিয়াও তেখেতৰ ওচৰলৈ যোৱা নাছিল। কুৰিয়েনে তেখেতক সাক্ষাৎ নকৰাৰ বাবে একাংশই সেয়া চূড়ান্ত মাত্ৰাৰ প্ৰতাৰণা বুলি অনুভৱ কৰিছিল। ত্ৰিভুৱনদাসৰ বিষয়ে বহুতো শক্তিশালী গল্প এতিয়াও পোহৰলৈ অহা নাই৷ ইয়াৰ এটা কাৰণো থাকিব পাৰে (গল্পবোৰ গুজৰাটীত লিখা হৈছে)৷
ত্ৰিভুৱনদাসৰ বিভিন্ন অৱদানৰ ভিতৰত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান ঘটিছিল যিটো ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ সময় আৰু আগ্ৰহ কম আছিল। বলীউডে তেওঁৰ গুৰু চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেলৰ ওপৰত চৰ্দাৰ নামৰ এখন জীৱনীমূলক ছবি নিৰ্মাণ কৰি আছিল। ছবিখন প্ৰায় সম্পূৰ্ণ হৈছিল যদিও কিছু আৰ্থিক অসুবিধাৰ বাবে শ্বেলফত ৰখা হৈছিল। ছবিখন সম্পূৰ্ণ কৰি মুক্তি দিবলৈ প্ৰয়োজনীয় আৰ্থিক বৰঙণি আগবঢ়াইছিল ত্ৰিভুৱনদাসে। জীৱনৰ শেষ বছৰবোৰৰ ফালে যিদৰে ছবিখন মুক্তি পাইছিল সেইদৰে তেখেতে চাইছিল নে নাই সেয়া জানিব পৰা হোৱা নাই যদিও ছবিখনৰ মুক্তিৰ ফলত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ সময়চোৱাত ঘটা বহু ঘটনা, সাধাৰণ জনতাৰ বাবে কেতিয়াও নজনা পৰিঘটনা আৰু তথ্যসমূহ পোহৰলৈ আহিল।
ব্যক্তিগত জীৱন
তেখেত শ্ৰীমতী মণি লক্ষ্মীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল৷ দম্পতীটোৰ এগৰাকী কন্যা আৰু ছয়জন পুত্ৰ আছিল। তেওঁলোকৰ কেইবাজনো নাতি, প্ৰপৌত্ৰ আৰু প্ৰপুত্ৰী আছিল।
তথ্যসংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:ৰমন মেগছেছে বঁটা বিজয়ী শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি শ্ৰেণী:গুজৰাটী ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী
খঞ্জৰী
খঞ্জৰী হৈছে তালৰ এবিধ প্ৰকাৰ। ছয় বা সাত ইঞ্চিমান ব্যাসৰ কাঠৰ খোলা এটাৰ এফালে চামৰাৰে ছোৱা হয়। খোলটো তিনি বা চাৰি ইঞ্চি ডাঠ কৰি ল’ব লাগে। এই খোলাটো কাঠৰ পাৰটোত বিন্ধা কৰি ধাতুৰ সৰু সৰু তাল তিনি বা চাৰিখনকৈ একেলগ কৰি তাঁৰৰ শলাৰে বান্ধি ৰখা হয়। এখন হাতেৰে পাৰটোত ধৰি আনখন হাতৰ আঙুলিৰে চামৰা অংশত চপৰিয়াই এই বাদ্যবিধ বজোৱা হয়। এইদৰে বজোৱাৰ লগে লগে বাদ্যবিধৰ তালবোৰো পৰস্পৰে ঘৰ্ষণ কৰাৰ ফলত সিবিলাকো বাজি উঠে। এই বাদ্যটিয়ে সংগীত জগতত খঞ্জৰী নামেৰে জনাজাত। সাধাৰণতে খঞ্জৰী লোকগীত, দিহানাম আদি পৰিৱেশনৰ সময়ত সংগত কৰা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ বাদ্যযন্ত্ৰ
প্ৰযুক্তি
thumb|right|বিংশ শতিকাৰ মাজভাগমানত মানুহে পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডল এৰি প্ৰথমবাৰৰ বাবে [[মহাকাশলৈ যাবলৈ জোখাৰ প্ৰযুক্তিগত জ্ঞান লাভ কৰিলে]] প্ৰযুক্তি হৈছে কোনো সমস্যা সমাধানৰ বাবে নাইবা কোনো কামত লগাবৰ বাবে সঁজুলি, কৌশল, শিল্প, প্ৰণালী বা সজোৱাৰ পদ্ধতিৰ সৃষ্টি কৰা, ব্যৱহাৰ কৰা আৰু জ্ঞান লাভ কৰা। প্ৰযুক্তি শব্দৰ ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ ‘technology’ আহিছে গ্ৰীক τεχνολογία (technología) (মূল τέχνη অৰ্থাৎ téchnē) শব্দৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ হ’ল কলা, দক্ষতা বা শিল্প। শব্দটো সাধাৰণভাৱে নাইবা কোনো বিশেষ ক্ষেত্ৰত যেনে: 'নিৰ্মাণ প্ৰযুক্তি', 'স্বাস্থ্য প্ৰযুক্তি', 'তথ্য প্ৰযুক্তি' আদিত প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।
মানৱ আৰু আন জীৱ-জন্তুক চৌপাশৰ পৰিবেশক নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বা খাপ খুৱাই লোৱাত প্ৰভুত সহায় কৰে। প্ৰাকৃতিক সম্পদক সাধাৰণ সঁজুলিলৈ ৰূপান্তৰ কৰি লোৱাৰে পৰা মানৱ প্ৰজাতিয়ে প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ কৰে। জুই নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষমতাৰ প্ৰাক্‌-ঐতিহাসিক আৱিষ্কাৰে মানুহক খাদ্যৰ উৎস বঢ়োৱাত সহায় কৰিলে; আৰু চকাৰ উদ্ভাৱনে যাত্ৰা কৰাত আৰু চৌপাশৰ পৰিবেশৰ জ্ঞান আয়ত্ত কৰাত সহায় কৰিলে। শেহতীয়া প্ৰযুক্তিগত উন্নয়ন যেনে- ছপাশাল, টেলিফোন আৰু ইণ্টাৰনেটে যোগাযোগৰ বাধা আঁতৰ কৰিছে আৰু গোলকীয় মাপত আদান-প্ৰদানৰ সুযোগ দিছে। কিন্তু সকলো প্ৰযুক্তিয়েই শান্তিৰ কামত ব্যৱহৃত হোৱা নাই। ধ্বংসাত্মক অস্ত্ৰৰ উদ্ভাৱন আৰু ব্যৱহাৰ সহায়েই চলি আহিছে, লাগিলে সি সাধাৰণ মুদ্গৰৰেই হওক বা পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰই হওক।
প্ৰযুক্তিয়ে মানুহৰ অৱস্থা উন্নত কৰেনে অনুন্নত কৰে আৰু ইয়াৰ ভৱিষ্যত সম্পৰ্কে দাৰ্শনিক তৰ্ক-বিতৰ্ক বহুকালৰে পৰা চলি আহিছে। নব্য-লুডিবাদ (Neo-Luddism), নৈৰাজ্য-আদিবাদ (anarcho-primitivism) আৰু তেনে বিপ্লৱবোৰে আধুনিক জগতত প্ৰযুক্তিৰ বহুল প্ৰসাৰে পৰিবেশ আৰু মানৱতা বিনষ্ট কৰা বুলি সমালোচনা কৰি আহিছে। আনহাতে প্ৰযুক্তি-প্ৰগতিবাদৰ দৰে ধাৰণাই প্ৰযুক্তিক সমাজ আৰু মানুহৰ অৱস্থাৰ উন্নতিৰ বাবে লাভদায়ক বুলি যুক্তি দৰ্শায়। কিছুবছৰৰ আগলৈকে প্ৰযুক্তিৰ বিকাশ কেৱল মানুহৰ মাজত সীমাবদ্ধ বুলি ভবা হৈছিল, কিন্তু শেহতীয়া বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ পৰা জানিব পৰা গৈছে যে আন প্ৰাইমেট আৰু কোনো কোনো ডলফিন প্ৰজাতিয়ে সাধাৰণ সঁজুলিৰ জ্ঞান বিকাশ কৰি সেয়া পিছৰ প্ৰজন্মলৈ পঠিয়াবলৈ শিকিছে।
সংজ্ঞা আৰু ব্যৱহাৰ
'প্ৰযুক্তি' শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ যোৱা ২০০ বছৰত ভালেখিনি সলনি হৈছে। বিংশ শতিকাৰ আগলৈকে ইংৰাজী ভাষাত 'technology' শব্দটোৱে ঘাইকৈ ব্যৱহাৰিক কলাৰ অধ্যয়ন বা বিৱৰণহে বুজাইছিল। মাছাচুচেট্‌ছ প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠানৰ (Massachusetts Institute of Technology) দৰে প্ৰযুক্তিগত শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ হৈছিল। বিংশ শতিকাৰ দ্বিতীয় ঔদ্যোগিক বিপ্লৱৰ সময়তে শব্দটোৰ প্ৰচলন বাঢ়ি আহে। থৰষ্টেইন ভেবলিন (Thorstein Veblen)-কে আদি কৰি আমেৰিকান সমাজবিজ্ঞানীসকলে জাৰ্মান "Technik" শব্দৰ ভাৱানুবাদ ইংৰাজীত "technology" হিছাপে কৰে। ১৯৩০ চন মানৰে পৰা "প্ৰযুক্তি"য়ে ঔদ্যোগিক কলাৰ অধ্যয়নৰ সলনি ঔদ্যোগিক কলাকে বুজাবলৈ ধৰে।
১৯৩৭ চনত আমেৰিকান সমাজবিদ ৰিড বেইনে কয় যে, "সকলো সঁজুলি, বাচন, অস্ত্ৰ, ঘৰ, যন্ত্ৰ, বস্ত্ৰ, যোগাযোগ তথা যাতায়তৰ সামগ্ৰী আৰু সেইবোৰ তৈয়াৰ বা ব্যৱহাৰ কৰা আমাৰ সমগ্ৰ কৌশল প্ৰযুক্তিৰ অন্তৰ্গত।" বেইনৰ এই সংজ্ঞা সমাজবিদসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। কিন্তু সমাজবিদসকলে নাকচ কৰা প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞান সংক্ৰান্তিয় সংজ্ঞাটোহে বিজ্ঞানী আৰু অভিযন্তাসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়।
অভিধান আৰু পণ্ডিতসকলে প্ৰযুক্তিৰ বিভিন্ন সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে। মেৰিয়াম ৱেবষ্টাৰ অভিধানৰ মতে ই হ’ল, "কোনো বিশেষ ক্ষেত্ৰত জ্ঞানৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগ" আৰু "জ্ঞানৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগৰ পৰা উপজা দক্ষতা।" উৰ্চুলা ফ্ৰেংকলিনে আন এটা সংজ্ঞা দিছিল এই বুলি যে, "ই এক অভ্যাস, আমি কামবোৰ যিদৰে কৰোঁ (practice, the way we do things around here)।" আজিকালি শব্দটোক প্ৰযুক্তিৰ কোনো বিশেষ ক্ষেত্ৰ যেনে উচ্চ প্ৰযুক্তি বা উপভোক্তা ইলেকট্ৰনিক্‌চ বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বাৰ্নাড ষ্টিগলাৰ (Bernard Stiegler)-এ Technics and Time, 1 গ্ৰন্থত প্ৰযুক্তিৰ সংজ্ঞা দুই ধৰণে দিছে, "জীৱনৰ বাদে অন্য উপায়েৰে জীৱনৰ সন্ধান" (the pursuit of life by means other than life) আৰু "সংগঠিত অজৈৱ পদাৰ্থ" (organized inorganic matter)। ষ্টিগলাৰে শেহতীয়াকৈ কৈছে যে জৈৱপ্ৰযুক্তিক "সংগঠিত অজৈৱ পদাৰ্থ" বুলি ক’ব পৰা নাযাব আৰু "জৈৱ পদাৰ্থৰ পুনৰ্সংগঠন"হে ইয়াৰ বাবে উপযোগী।
‘প্ৰযুক্তি’ শব্দটোক বিভিন্ন কৌশলৰ সমষ্টি বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। এই দিশত ই হৈছে সামগ্ৰী উৎপাদনৰ বাবে সম্পদৰ প্ৰয়োগ, সমস্যা সমাধান, প্ৰয়োজন পূৰা কৰা বা সন্তুষ্টিৰ বাবে মানৱ জ্ঞানৰ অৱস্থা। বিভিন্ন প্ৰণালী, দক্ষতা, কৌশল, সঁজুলি আৰু কেঁচামাল ইয়াত সন্নিৱিষ্ট। আন শব্দৰ লগত একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিলে, যেনে-"ভেষজ প্ৰযুক্তি" বা "মহাকাশ প্ৰযুক্তি"য়ে সেই ক্ষেত্ৰৰ জ্ঞান আৰু সঁজুলিৰ অৱস্থা বুজায়। "ষ্টেট-অৱ-দা-আৰ্ট" প্ৰযুক্তিয়ে যিকোনো ক্ষেত্ৰত উপলব্ধ উচ্চ প্ৰযুক্তিক বুজায়।
চাট (খাদ্য)
চাট হৈছে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰচলিত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ লঘু আহাৰৰ সমষ্টি। সাধাৰণতে ভাৰত, পাকিস্তান, নেপাল আৰু বাংলাদেশৰ পদপথৰ দোকান বা ৰেষ্টুৰেণ্ট আদিত ষ্টাৰ্টাৰ বা ভোকবৰ্দ্ধক খাদ্য হিচাপে পৰিবেশন কৰা হয়। চাটৰ উৎপত্তি হৈছিল ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশত। কালক্ৰমত ই দক্ষিণ এছিয়াৰ বাকী অংশতো জনপ্ৰিয় হৈ পৰে।
চাট শব্দটো হিন্দী चाट (সুস্বাদু খাদ্যৰ সোৱাদ লোৱা), चाटना (খাই থাকোঁতে আঙুলি চেলেকা), প্ৰাকৃত चट्टेइ-ৰ (তৃপ্তিৰে গ্ৰাস কৰা, কোলাহলপূৰ্ণভাৱে খোৱা) পৰা উদ্ভৱ হৈছে।
ইতিহাস
বৰ্তমান চাট হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা কিছুমান খাদ্য যেনে দহি বড়া প্ৰাচীন যুগৰ পৰাই পোৱা যায়। বৰ্তমানৰ কৰ্ণাটকৰ পৰা শাসন কৰা তৃতীয় সোমেশ্বৰে সংকলিত কৰা দ্বাদশ শতিকাৰ সংস্কৃত বিশ্বকোষ মানসোল্লাসত ক্ষীৰাৱত নামৰ দহি বড়াৰ এটা ৰন্ধন প্ৰণালী উল্লেখ কৰা হৈছে। খাদ্য ইতিহাসবিদ কে.টি আচায়াৰ মতে, ৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰো বহু আগৰ সাহিত্যত দহি বড়াৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়।
ৰন্ধন নৃতত্ত্ববিদ কুৰুশ দালালৰ মতে, এটা সংগঠিত পৰিঘটনা বা খাদ্যৰ সুকীয়া গোট হিচাপে চাটৰ উৎপত্তি ১৭ শতিকাৰ শেষৰ ফালে মোগল সম্ৰাট শ্বাহজাহানৰ দিনত উত্তৰ ভাৰতত (বৰ্তমান উত্তৰ প্ৰদেশ) হৈছিল। চহৰৰ মাজেৰে বৈ যোৱা যমুনা নদীৰ খাৰযুক্ত পানীৰ প্ৰতিকাৰ হিচাপে দিল্লীৰ জনসাধাৰণক টেঙা আৰু ভজা খাদ্যৰ লগত দৈ খাবলৈ কৈছিল। এইদৰে চাটৰ উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল।
ভাৰতৰ উত্তৰ প্ৰদেশৰ কিছুমান অঞ্চলত অধিকাংশ চাটৰ উৎপত্তি হৈছিল যদিও বৰ্তমান সমগ্ৰ দক্ষিণ এছিয়া আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহত চাট প্ৰচলিত।
বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ চাট
সকলো ধৰণৰ চাট মূলতঃ আটাৰ লাড়ু বেলি, ভাজি তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰস্তুত কৰা হয়। মূলতে চাট হৈছে আলুৰ টুকুৰা, মচমচীয়াকৈ ভজা ৰুটিৰ দহি বড়া বা দহি ভল্লা, বুট বা মটৰ আৰু টেঙা-নিমখীয়া মছলাৰ মিশ্ৰণ, ভাৰতীয় জলকীয়া আৰু ছাউন্থ (শুকান আদা আৰু তেতেলীৰ টক), সজ্জাৰ বাবে সতেজ ধনীয়াৰ পাত আৰু দৈ। অন্যান্য জনপ্ৰিয় চাটসমূহৰ ভিতৰত আলু টিক্কি বা চিঙৰা (পিঁয়াজ, আলু, ধনীয়া, পটল, গৰম মছলা আৰু দৈৰ সৈতে), ভেল পুৰী, দহি পুৰী, পানীপুৰী, দহি বড়া, পাপ্‌ৰি চাট, আৰু চেৱ পুৰী।
এইসমূহৰ উমৈহতীয়া উপাদানৰ ভিতৰত দহি (দৈ); কটা পিঁয়াজ আৰু ধনীয়া; চেৱ (বুটৰ পৰা প্ৰস্তুত কৰা পাতল শুকান নিমখীয়া নুডলছ) ; আৰু চাট মছলা, সাধাৰণতে আমচুৰ (শুকান আমৰ গুড়ি), জিৰা, ক'লা নিমখ, ধনীয়া, শুকান আদা, নিমখ, ক'লা জলকীয়া আৰু ৰঙা জলকীয়া আদি। এই উপাদানসমূহ একত্ৰিত কৰি সৰু ধাতুৰ থাল বা কলপাতত পৰিবেশন কৰা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:খাদ্য
ডেণ্ড্ৰ'বিয়াম
ডেনদ্ৰবিয়াম (Dendrobium) অৰ্কিডৰ এটা বৃহৎ গণ যাক Olof Swartz নামৰ চুইদিছ উদ্ভিদ বিজ্ঞানী এজনে ১৭৯৯ খীষ্টাব্দত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু আজি ইয়াৰ প্ৰায় ১২০০ প্ৰজাতি পোৱা যায়। এই গণৰ অৰ্কিড সমূহ ফিলিপাইনছ, বৰ্নেঅ’, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউ গিনি, ভিয়েটনাম, চলমন দ্বীপসমূহ আৰু নিউজিলেণ্ডকে ধৰি পূব এছিয়া, দক্ষিণ এছিয়া আৰু দক্ষিণপূব এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিয়পি আছে। ডেনদ্ৰবিয়াম নামটো গ্ৰীক মুল ডেনদ্ৰন ("গছ") আৰু বায়চ ("জীৱন")ৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ "যিয়ে গছৰ ওপৰত জীয়াই থাকে" অৰ্থাৎ পৰাশ্ৰয়ী ।
১৯৮১ চনত ব্ৰেইগৰে অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু নিউ গিনিৰ সকলো terete-leaved ডেনদ্ৰবিয়ামক এটা নতুন গণ ডক্ৰিলা(Dockrillia)লৈ পুনঃশ্ৰেনীবিভাজিত কৰে। নিউজিলেণ্ডৰ উনিকা অৰ্কিড যাক আগতে D. cunninghamii নামেৰে জনা গৈছিল, এটা নতুন গণ উনিকালৈ স্থানান্তৰ কৰা হ’ল। ১৯৮৯ চনত ক্লীমেণ্টে D. speciosum কম্প্লেক্সক কিছুমান নিদিষ্ট প্ৰজাতিলৈ উন্নিত কৰে;
বিৱৰণ
ডেনদ্ৰবিয়াম প্ৰজাতিসমূহ epiphytic, আৰু কেতিয়াবা lithophytic হ’ব পাৰে। এইবিলাকে জীৱন ধাৰণৰ বাবে ননা ধৰণৰ ভৌগোলিক ক্ষেত্ৰৰ বিভিন্নতাৰ সৈতে নিজকে খাপ খুৱাই লোৱা দেখা যায়, যেনে হিমালয়ৰ উচ্চ শিখৰৰ পৰা নিম্ন উচ্চতাৰ বিষুবীয় অৰণ্যলৈ; আনকি অষ্ট্ৰেলিয়াৰ শুকান জলবায়ুতো ডেনদ্ৰবিয়াম প্ৰজাতিসমূহ পোৱা যায়।
চিম্পডিয়া(sympodial) গণৰ অৰ্কিডসমূহে pseudobulb গঠন কৰে যিবোৰৰ দৈঘ্য এক ছেণ্টিমিটাৰৰ (যেনে:Dendrobium leucocyanum) পৰা আৰম্ভ কৰি কাণ্ডৰ দৰে কেইবামিটাৰ (যেনে:Dendrobium discolor) পৰ্যন্ত্য দীঘল হয়। তাৰে কিছুমানৰ ৰঙচুৱা কাণ্ডৰ গঠন হয়।
কিছুমান নিৰ্বাচিত প্ৰজাতিত সৰু উপবৃত্তাকাৰ পাত বোৰ গোটেই কাণ্ড ডালতে অগাপিছাকে গজে, আন কিছুমানত পাত বোৰ মুঠাবান্ধি কাণ্ডৰ অগ্ৰিম অংশৰ ফালে আগবাঢ়ি যায় (যেনে Dendrobium tetragonum)। অগ্ৰিম ভাগৰ পূষ্পসজ্জা দৈঘ্যৰ হিচাপত একেবাৰে কমৰ পৰা ১ মিটাৰ লৈ আৰু ফুলৰ সংখ্যাও কমৰ পৰা (১-৪)((e.g. Dendrobium nobile)) ১০০ মানলৈকে হয়। পৰ্ণপাতী প্ৰজাতি বোৰত এক দুই বছৰ পাত লাগে আৰু তাৰ পিচত পাতবিহীন কাণ্ডত ফুল ফুলিবলৈ ধৰে, আনহাতে চিৰসেউজ প্ৰজাতি বোৰৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণতে দ্বিতীয় বছৰত ফুল ফুলা আৰম্ভ হয় আৰু কেইবাবছৰ পিচলৈকে ফুল ফুলিব পাৰে (যেনে Dendrobium densiflorum)।
এইবোৰ অৰ্কিড গ্ৰীষ্মকালত সোনকালে বাঢ়ে, কিন্তু শীত কালি নাবাঢ়ে। বেছিভাগ প্ৰজাতি বসন্ত কালত ফুলে (মাত্ৰ কেইটামান প্ৰজাতি হেমন্ত কালত) আৰু ইয়াৰ পিচত ক্ষিপ্ৰ গতিৰে নতুন শিপা বাঢ়িব ধৰে। প্ৰজনন সাধাৰণতে গুটিৰ পৰা হয় কিন্তু কিছুমান প্ৰজাতিত কাণ্ডৰ পৰাও হয় (সাধাৰণতে যেতিয়া কাণ্ডৰ বাঢ়ি অহা অংশ আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়। )
উদ্যান শস্য বিভাগ
ডেনদ্ৰবিয়ামক উদ্যান শস্য বিভাগত চমুকৈ ডেন বুলি কোৱা হয়। কিছুমান প্ৰজাতিৰ চাহিদা অৰ্কিড প্ৰেমী সকলৰ মাজত খুব বেচি আৰু ইয়েই বহুটো হাইব্ৰীড যেনে Noble Dendrobium (D. nobile) ব্ৰীডৰ সূচনা কৰে যিবোৰৰ ৰঙৰ বিভিন্নতা সিহঁতৰ মুল হিমালয়ৰ অৰ্কিডবোৰতকৈ বহু বেছি। Cuthbertson's Dendrobium (D. cuthbertsonii) অৰ্কিডৰ ফুল দহ মাহলৈকে থকাৰ তথ্য পোৱা যায়।
বহুটো ডেনদ্ৰবিয়াম প্ৰজাতিয়ে বায়ুমণ্ডলৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণে টলুইন আৰু জাইলেন আঁতৰাই বুলি জনা যাই।
এই গণৰ বহুটো হাইব্ৰীড বিশিষ্ট ব্যক্তি আৰু অনুষ্ঠানৰ নামত পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে।
অন্যান্য ব্যৱহাৰ
কিছুমান ডেনদ্ৰবিয়াম প্ৰজাতি ঔষধি উদ্ভিদ হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। উদাহৰণ হিচাপে Noble Dendrobium (D. nobile) প্ৰজাতিবিধ চাইনিজ হাৰ্বলজীত ব্যৱহাৰ হোৱা ৫০ বিধ মৌলিক হাৰ্বৰ এটা বুলি ধৰা হয়। চীনা ভাষাত ইয়াক shí hú জনা যায়।
(石斛) or shí hú lán (石斛兰).
বাহ্যিক লিংক
শ্ৰেণী:অৰ্কিড শ্ৰেণী:ফুল
গংগা দেৱী
গঙ্গা বা গংগা (সংস্কৃত: गंगा ', থাই: คงคา Khongkha) গঙ্গা নদীৰ''' মূৰ্তিস্বৰূপ এক হিন্দু দেৱী। হিন্দুধৰ্মত এই দেৱী বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানৰ অধিকাৰিণী। হিন্দুসকলে বিশ্বাস কৰে যে গঙ্গাত স্নান কৰিলে সমস্ত পাপ খণ্ডন হয় আৰু জীৱই মুক্তিলাভ কৰে। অনেকে আত্মীয়স্বজনৰ দেহাৱশেষ বহু দূৰদূৰণিৰ পৰা কঢ়িয়াই আনি গঙ্গাত বিসৰ্জন দিয়ে; তেওঁলোকে ধৰি লয় যে, ইয়াৰ ফলত মৃত ব্যক্তিৰ আত্মাই স্বৰ্গলৈ গমন কৰে। গঙ্গাৰ তীৰবৰ্তী বহু স্থান হিন্দু বিশ্বাস অনুযায়ী পবিত্ৰ। ইয়াৰ মাজত আছে হৰিদ্বাৰ, এলাহাবাদ, বাৰাণসী, নবদ্বীপ, গঙ্গাসাগৰ প্ৰভৃতি। থাইলেণ্ডৰ লয় ক্ৰাথং উৎসৱত পুণ্যাৰ্থীসকলে নদীত বন্তিযুক্ত সৰু সৰু নৌকা উটুৱাই বুদ্ধ আৰু গঙ্গা দেৱীক শ্ৰদ্ধা জনায়।