cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
বিহুগীত
কেইটামান জনপ্ৰিয় বিহুগীত
পৰ্বতে পৰ্বতে বগাব পাৰো মই
লতাহে বগাবলৈ টান
জুৰীয়া হাতীকো বলাব পাৰো মই
চেনাইকহে বলাব টান। "
হাতী হেৰুৱালো লিহিৰী বনত ঐ
ঘোঁৰা হেৰুৱালো ৰণত
পায়ো হেৰুৱালো সৰগৰ মুকুতা
চোতালৰ দুৱৰি বনত। "
চৰাই হৈ পৰিমগৈ তোমালোকৰ চোতালত
ঘামে হৈ সোমামগৈ তোমাৰে শৰীৰত
মাখি হৈ চুমা দিম গালত। "
জাপে দিম মই দিচাঙত
দেখা দিম মই সপোনত
চিঠিৰে ঐ লগতে
কবিতা মই লিখি দিম
সেইখন চিঠি পঢ়িবলৈ
লাইটৰ পোহৰ নালাগে
লেম্পৰ পোহৰ নালাগে
মোৰ কলিজাৰ কেঁচা তেজ
আন্ধাৰতো জিলিকে। "
কচুপাতে খজুৱাই
পদুমপাতে হহুৱাই
তুমি হৈছা পদুমপাত
মইনো হৈছো কচুপাত
ওচৰ চাপি নাহিবা
খজুৱাব তোমাৰ গাত। "
চিপবন চিৰাদৈ থুৰীয়াই কাটিলো
চিপবন চিৰাদৈ তামোল তিনিখনি
চিপবন চিৰাদৈ নুৰীয়াই বান্ধিলো পাণ,
অ’ চেনাই নুৰীয়াই বান্ধিলো পাণ
চিপবন চিৰাদৈ পথাৰে পথাৰে
চিপবন চিৰাদৈ বিচাৰি ফুৰিলো
চিপবন চিৰাদৈ ক’তে দাই আছিলা ধান
ৰঙিলী ঐ পমিলি ঐ
বিহু মাৰিবলৈ ওলাই আহ। "
মোৰ যে লাহৰী মোকনো পাহৰি
আমাৰ বিহু ভাঙোতা নায়ে আইতা নকছাৰি
আমালৈ আনিছে কি, ঐ আমালৈ আনিছে কি
আমালৈ আনিছে- হায় ঐ হালি-জাপি
কোট-চোলা বনধকত দি, ঐ কোট-চোলা বনধকত দি-
নিয়ৰতে, নিয়ৰতে তিয়াই যাও ভৰি।
মাতে ঘেৰেঘেৰাই যায়, অ চেনাই মাতে ঘেৰেঘেৰাই যায় -->
যোজনা আৰু বিহুনাম
কেইফাকিমান বিহু যোজনা আৰু বিহু নাম তলত দিয়া হ’ল:
১) ঔৰে গছতে মৌৱে বাঁহে ল’লে অ' ককাই পাৰি দিয়া ঐ খাওঁ। বাঁহৰে টকাটি সাজি দিয়া ককাইটি ঐ অ' বিহু নাচিবলৈ যাওঁ॥
২) হাইঐ  দিখৌত গুমেগুমাই কোম্পানীৰ জাহাজখন অ' ঢেকীত গুমেগুমাই ঐ থোৰা। গাতে জুই জ্বলিছে সৰিয়হ ফুটিছে ঐ অ' বিহুটি অহাৰে পৰা॥
৩) বিহুৰে বিৰিণা পাতে সমনীয়া ঐ বিহুৰে বিৰিণা ঐ পাত। বিহু থাকে মানে বিহুকে বিনাবা ঐ বিহু গ’লে বিনাবা কাক॥
৪) চ’তৰে শেষতে বহাগে পালেহি গছে বনে সলালে ঐ পাত। আজি বিহু তলীত ঢোল পেঁপা বাজিলে ঐ নাচো নাচো লাগিছে গাত॥
৫) ৰৈ নো ৰৈ বিনালে বনৰে কেতেকী ৰৈ নো ৰৈ বিনালে ঐ কুলি নৈৰে ঘাটতে কোনে সুৰ জুৰিলে ঐ চেনাই চেনেহৰে বুলি।
৬) হাই ঐ তোমালৈ যিমানে মৰম ঐ চেনাইটি ঐ আনলৈ সিমানেই ঐ নাই আশা কৰাই কৰাই নিৰাশা কৰিলা ঐ তোমাৰ সমান নৰকী নাই।
৭) ধনশিৰী পাৰে হৈ ঢপলিয়াই আহিলোঁ জিৰালোঁ কলিয়াবৰত। তোমাকে বিচাৰি ঘৰ-বাৰী এৰিলোঁ  তোমাক নাপালোহি ঘৰত।
৮) বিহুৰে বিৰিণা পাতে সমনীয়া ঐ বিহুৰে বিৰিণা ঐ পাত। ঐ গাভৰু ছোৱালী নাচোঁ জুমে পাতি ঐ ঐ চ’তৰ বিহু লাগিছে গাত॥
৯) এ তুমি হ’লা শদিয়াৰ মই হ’লো ধুবুৰীৰ লগ হ’লো বিহুৰে ঐ তলীত। এ তোমাকে মৰমজান এৰিব নোৱাৰি ঐ তুমি মোৰ চকুৰে মণি।
১০) আগলী বাঁহৰে লাহৰী গগনা ঐ বহি তাঁতৰ পাতত বাওঁ আহে কি নাহে ঐ মোৰেনো চেনাই ঐ চিৰি পাতি মঙলখন চাওঁ।
১২) হাবিলৈ গৈছিলো কটাৰী নিনিলো ঐ লতাই বেৰি বেৰি ধৰে, বিহুলৈ গৈছিলো হাঁচটি নিনিলো ঐ ডেকাই বেৰি বেৰি ধৰে॥
১৩) চকলা টেঙাটি অকলে নাখাবি ঐ আমাকো এচকল দিবা, বিহু মাৰিবলৈ অকলে নাযাবি ঐ আমাকো লগতে নিবি॥
বিহু নাম
২) ৰঙালী বিহুলৈ ও ককাই ও দদাই ওলাই মই আহিছোঁ। দুহাতত জেতুকা ও ককাই ও দদাই ওলাই মই আহিছোঁ। ঢোলৰে চাপৰত পেঁপাৰে লহৰত নাচিম মই এইবেলি ও ককাই ও দদাই এইবাৰ ব'হাগত কপৌফুলাৰ বতৰত নাহৰ ফুলাৰ বতৰত২ আজি॥
৩) বজোৱাছোন ঢোলেটি ও ককাইটি নাাচোনো হালিজালি ও ককাইটি কিনো পেপাৰ অমিয়া মাত-২ মুগাৰ সাজ পিন্ধিলো অ' ককাইটি খোপাত ফুল গুজিলো অ' ককাইটি বিহু বিহু লাগিছে নাচো নাচো লাগিছে গাত।
৪) ৰঙাকৈ চোলাটি এ ভনী কোনে চিলাই দিলে ভনী কোনে বোলাই দিলে ভনী দুহাততে জেতুকাৰ বোল। নাচোতে নাচিবি এ ভনী ভালেকৈ নাচোনত নকৰিবি ভুল॥ ৰঙাকৈ চোলাটি এ ককাই আয়ে চিলাই দিলে ককাই আয়ে বোলাই দিলে ককাই দুহাততে জেতুকাৰ বোল। বজালে বজাবি এ ককাই ঢোলেটি ভালেকৈ ককাই পেপাটি চেওত নকৰিবি ভুল॥
৫) কুঞ্জলতা কপৌফুল ফুলি আছে ফুলি আছে নাচনী ভণ্টিক ঢুলীয়াই মাতি আছে হায় ঐ মাতি আছে। নাযাও বুলি নক'বা বেয়া পাব বেয়া পাব চিৰদিনৰ কাৰণে বিদায় ল'ব হায় ঐ বিদায় ল'ব॥
৬) হাতে মেলি হালধি নল'বি তই মালতী নল'বি তই মালতী চুলি মেলি নল'বি তেল। চাৰিআলিৰ মূৰলৈ অকলে তই নাযাবি অকলে তই নাযাবি ডেকা ল'ৰাই পাতিছে ডেকা ল'ৰাই পাতিছে মেল॥
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:বিহু শ্ৰেণী:অসমৰ সংগীত
অংকীয়া নাট
অংকীয়া নাট হৈছে মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে পৌৰাণিক আখ্যানৰ ভিত্তিত ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচনা কৰা নাটসমূহ। মহাপুৰুষ দুজনাই তেওঁ লোকে ৰচনা কৰা নাটসমূহক যাত্ৰা ঝুমুৰা হে বুলিছিল। পৰৱৰ্তী কালত কোনো কোনো বৈষ্ণৱ ভকতেহে ইয়াক 'অংকীয়া নাট' বুলি নামকৰণ কৰে। ইয়াক 'অংকীয়া ভাওনা' বুলিও কোৱা হয়। ভাওনা শব্দৰ প্ৰকৃত অৰ্থ 'ভাও দি দেখুওৱা কাৰ্য'। অংকীয়া নাটৰ অভিনয়কহে দৰাচলতে ভাওনা বোলা হয়। খ্ৰীষ্টিয় পঞ্চদশ শতিকাৰ দ্বিতীয়ভাগত শংকৰদে‌ৱৰ দ্বাৰা প্ৰ‌ৱৰ্তিত ধৰ্মীয় তথা জনপ্ৰিয় মনোৰঞ্জনৰ মাধ্যম অংকীয়া নাট ভাওনাই হ’ল অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ প্ৰথম নিদৰ্শন। তাৰ আগতে প্ৰাচীন কামৰূপৰ কোনো কোনো বিদ্যোৎসাহী আৰু কলাপ্ৰেমী ৰজাৰ ৰাজসভাত নৃত্য, গীত, অভিনয়ৰ অনুশীলন হৈছিল বুলি জনা যায় যদিও সেইসমূহৰ কোনো নিদৰ্শন পো‌ৱা নাযায়।
উৎস আৰু প্ৰভাৱ
বুৎপত্তিগত অৰ্থৰ ফালৰ পৰা চালে দেখা যায় যে অংকীয়া নাটৰ অৰ্থ 'একাংকিকা নাটক'। কিন্তু মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদে‌ৱ আৰু তেখেতৰ প্ৰিয় শিষ্য মাধ‌ৱদেৱে তেখেতসকলৰ নাটসমূহক 'নাট', 'নাটক' বা 'যাত্ৰা' আদি নামেৰেহে অভিহিত কৰিছিল। 'অংকীয়া নাট' শব্দটি তুলনামূলক ভাৱে আধুনিক শব্দ। নাট বুজো‌ৱা শব্দ 'অংক'-ৰ লগত 'ঈয়া' প্ৰত্যয় লগলগাই পিছৰ কালৰ বৈষ্ণ‌ৱ সমাজে এই শব্দক বিশেষণ ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। এই শব্দ সৰ্বপ্ৰথমে ব্যৱহৃত হয় গুৰুদুজনাৰ অন্যতম শিষ্য দৈতাৰি ঠাকুৰ আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰৰ দ্বাৰা ৰচিত চৰিত পুথিত। গুৰুদুজনাৰ দ্বাৰা ৰচিত নাটসমূহৰ লিখিত পাঠক অংকীয়া নাট আৰু সেই পাঠসমূহৰ নাট্য প্ৰদৰ্শনক অংকীয়া ভাওনা বা ভা‌ৱনা বুলি কো‌ৱা হয়। 'অংকীয়া' শব্দৰ ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কে ভিন্ন জনে ভিন্ন মত পোষণ কৰা দেখা যায়।
সংস্কৃত নাট্যশাস্ত্ৰত অংক শব্দৰ অৰ্থ হ’ল 'চিহ্ন', অৰ্থাৎ নাটকীয় কাহিনীৰ স্তৰ চিহ্নিত কৰা বিভাগ (an Act)। গতিকে এই অংক শব্দৰ পৰাই অংকীয়া শব্দৰ সৃষ্টি হৈছে বুলি মত পোষণ কৰে কোনো কোনো পণ্ডিতে। তেওঁলোকে কয় যে “অংক মাত্ৰ যাৰ আছে, সেয়ে অংকীয়া”।
নাট্যশাস্ত্ৰত দহ প্ৰকাৰৰ নাটক বা ৰূপকৰ উল্লেখ আৰু বি‌ৱৰণ আছে। সেয়া হ’ল: 'নাটক', 'প্ৰকৰণ', 'সম‌ৱকাৰ', 'ঈহমৃগ', 'ডিম', ‌'ৱ্যয়োগ', 'অংক' বা 'উৎসৃষ্টিকাঙ্ক', 'প্ৰহসণ', 'ভাণ' আৰু ‌'ৱিথি'। এই দহৰূপক বা দশৰূপক বা দহ প্ৰকাৰৰ নাটক (ৰূপক)-ৰ অন্তৰ্গত অংক বা উৎসৃষ্টিকাঙ্ক নামৰ ৰূপক বিধৰ পৰা 'অংক' আৰু "অংকীয়া" অভিধাদুটি আহিব পাৰে বুলিও কোনো কোনো পণ্ডিতে ক’ব খোজে। কিন্তু অংকীয়া নাটত মাত্ৰ এটাহে অংক থকাৰ বাহিৰে অংক বা উৎসৃষ্টিকাঙ্ক ৰূপক বিধৰ লগত ইয়াৰ আন কোনো অন্তৰংগ সাদৃশ্য বিছাৰি পো‌ৱা নাযায়
অংকীয়া নাটৰ উৎস সম্পৰ্কত সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাদেৱে তেখেতৰ 'অংকীয়া নাটৰ উৎপত্তি আৰু বৈশিষ্ট্য' নামৰ প্ৰ‌ৱন্ধত মতপোষণ কৰিছে এইদৰে, “…মহাপুৰুষ দুজনৰ নাটত যি কলা কৌশল আৰু ভাষা প্ৰয়োগ হৈছিল পিছৰ নাট লিখোতাসকলে তাৰপৰা ভালেখিনি ফালৰি কাটি গৈছিল। ব্ৰজা‌ৱলী পৰিহৃত হ’ল, নান্দীশ্লোক, ভটিমা আদিও নোহো‌ৱা হ’ল। গতিকে মহাপুৰুষ দুজনৰ নাট বা সেই সাঁচত ঢলা নাটসমূহক পিছৰ নাটৰ পৰা পৃথক কৰি দেখু‌ৱাবৰ নিমিত্তে 'অংকীয়া নাট' বুলিবলৈ ধৰে।”
আনহাতে, বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱাই, “আমাৰ ভাওনাত আঙ্গিক অভিনয়ই ঘাই, সেই দেখি 'অঙ্গ' শব্দৰ পৰাই 'অংক' শব্দটো উদ্ভূত হো‌ৱা সম্ভ‌ৱ” বুলি মত পোষণ কৰিছে।
মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদে‌ৱৰ দ্বাৰা পৰিবেশিত সৰ্বপ্ৰথম নাট বা ভাওনা আছিল 'চিহ্নযাত্ৰা'; এই চিহ্নযাত্ৰা পৰিবেশনৰ বাবে গুৰুজনাই সাত বৈকুণ্ঠৰ চিত্ৰপট অংকন কৰিছিল। এই কথাকে ভেঁটি হিচাপে লৈ 'সম্তা‌ৱলী' নামৰ চৰিত গ্ৰন্থত অংকীয়া শব্দৰ ব্য‌ৱহাৰ সম্পৰ্কে কো‌ৱা হৈছে এইদৰে, “অংকিত কৰিলা দেখি অংকীয়া যে নাম”। নতুন কমলাবাৰী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ নাৰায়ণ চন্দ্ৰ গোস্বামীদেৱে তেখেতৰ 'সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ স্বৰ্ণৰেখা' নামৰ গ্ৰন্থত এই মতক সঙ্গতিপূৰ্ণ বুলি অভিহিত কৰি মতামত আগবঢ়াইছে এনেদৰে, “উক্ত (সন্তা‌ৱলী) পুথিৰ মতে 'অংকীয়া' শব্দৰ অৰ্থ হ’ল নাটকত অভিনেতা সকলক ৰং বৰণ সানি প্ৰবেশ কৰো‌ৱা বা বিভিন্ন প্ৰকাৰে চিত্ৰপট আঁকি (পাৰিষদ সকলক চিত্ৰত চিত্ৰিত কৰি দেখু‌ৱাই) চোমুখা সাজি অংকণ কৰি দৰ্শক সকলক দেখুউ‌ৱাৰ কাৰণে 'অংকীয়া' নাম পালে। অংকীয়া নাটকৰ মূল উৎস বা ভেটি হ’ল 'চিহ্নযাত্ৰা'। অংক শব্দটো‌ৱে এই অৰ্থত অংকণ কৰা বুজাইছে। … 'চিহ্নযাত্ৰা' কালত যিবিলাক মুখা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু চিত্ৰত যিবিলাক ব্যক্তিক চিত্ৰিত কৰা হৈছিল, সিয়েই পিছত অংকীয়া নাম পায় আৰু উত্তৰ কালত ৰচিত বাকী 'বাৰছো‌ৱা' নাটেও 'অংকীয়া নাট' নামেৰে জনাজাত হয়।”
সম্ভ‌ৱতঃ, ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰাদেশিক ভাষাত ৰচিত পূৰ্ণাঙ্গ নাটকৰ ভিতৰত অংকীয়া নাটকৰ ঐতিহ্যই সকলোতকৈ পুৰণি। এই অংকীয়া নাট আৰু ভাওনাৰ উৎস বিচাৰিও ভিন্ন জনে ভিন্ন মত প্ৰকাশ কৰিছে। মনোমোহন ঘোষে অংকীয়া নাট ভাওনাক প্ৰাগ্-ঐতিহাসিক যুগত প্ৰচলিত এক শ্ৰেণীৰ নাট্যৰূপৰ নিদৰ্শণ হ’ব পাৰে বুলি অনুমান কৰিছে। আনহাতে কোনো কোনোৱে অংকীয়া নাট মধ্যযুগৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় কিছুমান পৰম্পৰাগত আৰু লোক নৃত্য আৰু নাট্য শৈলীৰ আৰ্হি বা প্ৰেৰণাত সৃষ্ট বুলি ক’ব খোজে। নাৰায়ণ চন্দ্ৰ গোস্বামীদেৱে এই মতৰ প্ৰতি আংশিকভাবে সমৰ্থন আগবঢ়াই তেখেতৰ 'সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ স্বৰ্ণৰেখা' নামৰ গ্ৰন্থত কৈছে, “গুৰুজনাই কেইবাবিধো উপাদান একত্ৰ কৰি অংকীয়া ভাওনাত সংযোগ কৰি দিয়ে। তাৰ ভিতৰত প্ৰধানকৈ চাৰিবিধ উপাদান পৰিষ্কাৰ ভাবে দেখা যায়। সেয়া হ’ল- (১) প্ৰাচীন ভাৰতীয় নাট্যশাস্ত্ৰৰ উপাদান, (২) বিভিন্ন তীৰ্থ ভ্ৰমণ তথা সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ পৰা পো‌ৱা উপাদান, (৩) স্থানীয় প্ৰচলিত পুতলা নাচ বা তত্কালীন সাংস্কৃতিক কাৰ্যক্ৰমৰ উপাদান আৰু (৪) নিজস্ব প্ৰতিভা বিকাশ উপাদান।”
সেইদৰে বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰু‌ৱাদেৱেও অসমীয়া আৰু অনা-অসমীয়া দুয়োবিধ প্ৰভা‌ৱকে স্বীকাৰ কৰি লৈছে আৰু তেখেতৰ 'অংকীয়া নাট'ৰ ভূমিকাত মন্তব্য কৰিছে যে কাব্যশাস্ত্ৰৰ আবৃত্তি, ওজাপালিৰ সমূহীয়া গায়ন শৈলী আৰু ভাৰতৰ আন আন অঞ্চলত প্ৰচলিত বিভিন্ন দৃষ্টি-আকৰ্ষক নাট্যানুষ্ঠানে অসমীয়া নাটকৰ পূৰ্ণ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছে বুলি ক’ব পাৰি।
কিন্তু বিশিষ্ট পণ্ডিত তথা 'অংকা‌ৱলী'ৰ সম্পাদক কালিৰাম মেধি ডাঙৰীয়াই উক্ত গ্ৰন্থৰ পাতনিত অনা-অসমীয়া সকলোধৰণৰ নাট্যানুষ্ঠানৰ প্ৰভা‌ৱ অস্বীকাৰ কৰি একমাত্ৰ স্থানীয় উপাদানৰ পৰা, বিশেষকৈ ওজাপালিৰ প্ৰভা‌ৱত শংকৰদেৱে অংকীয়া নাটৰ সৃষ্টি কৰিলে বুলি মন্তব্য কৰিছে।
অংকীয়া নাটৰ উৎস সম্পৰ্কত অধ্যাপক মহিম বৰাই মতপোষণ কৰে যে গোৱালপাৰা অঞ্চলত প্ৰচলিত ভাৰীগান, কুশান গান, গো‌ৱালিনী-যাত্ৰা আদিয়েও অংকীয়া নাটৰ সৃষ্টিত অৰিহণা যোগাইছে। অবশ্যে এইবিলাকৰ প্ৰাচীনতা সম্পৰ্কে সন্দেহৰ অ‌ৱকাশ আছে। তদুপৰি এইসমূহত নাটকীয় উপাদানো তেনেই নগণ্য।
সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাদেৱে তেখেতৰ 'অসমীয়া নাট্য সাহিত্য' নামৰ পুথিখনিত মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় কিছুমান নাট্যধৰ্মী অনুষ্ঠানৰ লগত অংকীয়া ভাওনাৰ কিছুমান সম্ভবপৰ সাদৃশ্যৰ কথা উল্লেখ কৰি প্ৰভা‌ৱশালী উপাদান হিচাপে পুতলা নাচ আৰু ওজাপালিৰ ওপৰতেই গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। আৰু লগতে কেৰালাৰ 'কুট্টু' আৰু সিংহলৰ 'কোল নাটম'ৰ প্ৰভা‌ৱৰ কথাও দাঙি ধৰিছে। পৰবৰ্তী কালত প্ৰকাশিত আন এক প্ৰবন্ধত তেখেতে 'মহানাটক', 'গীত-গোবিন্দ', 'শ্ৰীকৃষ্ণ কীৰ্তন', চৈতন্যদে‌ৱৰ 'অংকবন্ধন', 'মৈথিলী' আৰু 'মৈথিলী নে‌ৱাৰী নাটক' আদিৰ প্ৰসঙ্গ উল্লেখ কৰিছে যদিও কোনো স্থিৰ সিদ্ধান্তত উপনীত হ’ব পৰা নাই।
জগদীশ চন্দ্ৰ মাথুৰে নাট্যশাস্ত্ৰ, সাহিত্য দৰ্পণ আদিতো উল্লেখ নথকা 'সঙ্গীতক' নামৰ এক অখ্যাত নাট্য পৰম্পৰাৰ প্ৰভা‌ৱ অংকীয়া নাটকত পৰিব পাৰে বুলি অনুমান কৰিছে। কৃষ্ণনাৰায়ণ প্ৰসাদ মাগধেও তেখেতৰ 'শংকৰদে‌ৱ: সাহিত্যকাৰ ঔৰ ‌ৱিচাৰক' নামৰ গ্ৰন্থত এই মতৰ প্ৰতি সমৰ্থণ আগবঢ়াইছে।
আনহাতে বৈষ্ণ‌ৱ পণ্ডিত বদন চন্দ্ৰ শইকীয়া ডাঙৰীয়াই বাকী সকলোধৰণৰ প্ৰভাব অস্বীকাৰ কৰি কে‌ৱল নাট্যশাস্ত্ৰ আৰু সংস্কৃত নাট্য পৰম্পৰাই অংকীয়া নাটৰ বিকাশত অৰিহণা যোগো‌ৱা একমাত্ৰ প্ৰভাৱী উপাদান বুলি ক’ব খোজে। শইকীয়া ডাঙৰীয়াই তেখেতৰ 'অংকীয়া নাটৰ উৎস বিচাৰ' নামৰ প্ৰবন্ধত এই বিষয়ে নিজৰ মত প্ৰকাশ কৰিছে এইদৰে, “হাজাৰ বছৰীয়া সংস্কৃত নাটকৰ ঐতিহ্য বিদ্যমান থাকোঁতে অংকীয়া নাটৰ উৎস পুতলা নাচ বা কাব্যশাষ্ট্ৰ আবৃত্তিৰ মাজত বিচাৰিবলৈ যো‌ৱাটো চকু থাকি খালত পৰাৰ নিছিনা কথা।” তেখেতে লগতে এই কথাও ব্যক্ত কৰে যে মধ্যযুগীয় ভাৰতীয় বিভিন্ন পৰম্পৰাগত নাট্য শৈলীৰ মাজত যি সাদৃশ্য বা মিল দেখা যায় সেয়া এটা শৈলীয়ে আনটোৰ পৰা উপাদান ধাৰ কৰাৰ বাবে নহয় বৰং একেখন নাট্যশাস্ত্ৰকে বহুদিশত মানি চলাৰ বাবেহে দেখা যায়।
বিজ্ঞ সমাজত সততে এই কথা আলোচনা হয় বা অনুমান কৰা হয় যে অংকীয়া নাটৰ সূত্ৰধাৰজন অসমত পূৰ্বৰে পৰা প্ৰচলিত ওজাপালি অনুষ্ঠানৰ ওজাজনৰে এক পৰিকল্পিত, পৰিসংস্কৰিত আৰু বিকশিত ৰূপ। কিন্তু আন এক ধাৰণা মতে অংকীয়া নাটৰ সূত্ৰধাৰজনক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাত অবতীৰ্ণ কৰো‌ৱাৰ আঁৰত ওজাৰ প্ৰভাবতকৈ অবস্থা আৰু প্ৰয়োজনহে বেছি কাৰ্যকৰী আছিল। এই ধাৰণা পূৰ্বৰ ধাৰণাতকৈ অধিক যুক্তিযুক্ত আৰু প্ৰায়োগিক যেন ভা‌ব হয়। এই সম্পৰ্কত বদন চন্দ্ৰ শইকীয়াদেৱে তেখেতৰ যুক্তি আগবঢ়াইছে এইদৰে, “শংকৰদেৱে নাট্যকলা সৃষ্টি কৰি প্ৰাথমিক অভিনয়ত নিজেই নাটৰ সকলোদিশ পৰিচালনাৰ দ্বায়িত্ব বহন কৰিবলগীয়াত পৰিছিল। নহ’লে প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত হ’লেও অনভিজ্ঞ সহযোগীসকলে অভিনয়ত পদে পদে বিভ্ৰাট ঘটো‌ৱাৰ সম্ভা‌ৱনা। সেইবাবেই সূত্ৰধাৰ চৰিত্ৰটো এনেভাবে গঢ় দিব লগা হৈছিল যাতে অভিনয়ৰ আদিৰ পৰা অন্তলৈকে উপস্থিত থাকি তাক সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা আৰু নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। প্ৰথম অভিনয়ত সূত্ৰধাৰৰ ভূমিকাত এজন দায়িত্বশীল অভিজ্ঞ ব্যক্তিৰ উপযোগিতা প্ৰতিপন্ন হো‌ৱাত পৰবৰ্তী নাটবোৰতো তাৰ অন্যথা নকৰিলে। …গতিকে অংকীয়া নাটৰ সূত্ৰধাৰ সংস্কৃত নাটকৰ সূত্ৰধাৰৰ ভেটিত দেশ-কাল-পাত্ৰৰ প্ৰয়োজন সাপেক্ষে শংকৰদে‌ৱৰ এক মৌলিক সুসৃষ্টি।”
অংকীয়া নাটৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত নাট্যশাস্ত্ৰৰ প্ৰভা‌ৱ সুস্পষ্ট ভাবে দেখা যায়। অংকীয়া ভাওনাত সূত্ৰধাৰৰ উপৰিও 'পূৰ্বৰঙ্গ' (আমাৰ ধেমালি), 'নান্দী', 'প্ৰৰোচনা', 'প্ৰস্তা‌ৱনা', 'ভৰত বাক্য'ৰ অনুৰূপ 'মুক্তি-মঙ্গল ভটিমা' আদি বিভিন্ন দিশত নাট্যশাস্ত্ৰৰ নীতি-নিয়ম বহুপৰিমাণে মানি চলা হয়। অংকীয়া নাটত এটাই মাত্ৰ অংক থাকিলেও তাত নাট্যশাস্ত্ৰত বৰ্ণিত 'অ‌ৱস্থা' (নাটকীয় ঘটনাৰ স্তৰ), 'সন্ধি' (বিভিন্ন নাটকীয় ঘটনা বা পৰিস্থিতিৰ সংযোজক) আৰু 'অংক' বিভাজনৰ সম্পূৰ্ণ অ‌ৱকাশ আছে। ভক্তিৰস প্ৰধান হ’লেও নাটসমূহত নাট্যশাস্ত্ৰৰ 'ন‌ৱৰস'ৰ সকলোবোৰ ৰসেই কম বেছি পৰিমাণে আছে। সেইদৰে, অংকীয়া নাটৰ নায়ক নায়িকাও সংস্কৃত নাট্য-তত্ত্বত আলোচিত 'নায়ক-ভেদ' আৰু 'নায়িকা-ভেদ' (নায়ক আৰু নায়িকাৰ শ্ৰেণী বিচাৰ)-ৰ বিভিন্ন ভাগ-বিভাগৰ ভিতৰতে পৰে। অভিনয়ৰ ক্ষত্ৰতো 'আঙ্গিক',‌ 'ৱাচিক', 'সাত্বিক' আৰু 'আহাৰ্য' এই চাৰিওবিধ অভিনয়ৰে উপাদান অংকীয়া ভাওনাত বিদ্যমান। অবশ্যে স্থান-কাল-পাত্ৰ আৰু পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি গুৰুজনাই বহুক্ষেত্ৰতনাট্যশাস্ত্ৰৰ বিধি-নিষেধো অবাধে ভঙ্গ কৰিছে আৰু যুদ্ধ, শয়ন, ভোজন, মৃত্যু আদি দৃশ্যৰ অ‌ৱতাৰণাও কৰিছে। যি তেখেতৰ মৌলিক প্ৰতিভাৰ স্বাক্ষৰো বহন কৰিছে। তদুপৰি কো‌ৱা বাহুল্য যে শংকৰদেৱে কোনো ক্ষেত্ৰতে সংস্কৃত নাটকৰ হুবহু অনুকৰণ কৰা নাই।
গতিকে, এই কথা নিশ্চয় ক’ব পাৰি যে, ভাৰতবৰ্ষৰ নাট্যপৰম্পৰাৰ মূল ভেটি নাট্যশাস্ত্ৰৰ আলমত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদে‌ৱৰ মৌলিক সৃষ্টিশীল সত্তাৰেই ওপজ অংকীয়া নাট আৰু ভাওনা।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্ম শ্ৰেণী:ভাওনা শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাট্যকলা
দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা
দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা (The Immortals of Meluha) অমিষ ত্ৰিপাঠীৰ শিৱ ত্ৰিলজী গ্ৰন্থ শৃংখলাৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ। কাহিনীৰ পৃষ্ঠভূমি হৈছে মেলুহা আৰু ই তিব্বতীয় জনজাতীয় লোক শিৱৰ আগমনৰ সৈতে আৰম্ভ হৈছে। শিৱই ঔষধি সোমৰস পান কৰোঁতে তেওঁৰ কণ্ঠ নীলবৰণীয়া হৈ পৰাত শিৱ তেওঁলোকৰ উদ্ধাৰকৰ্তা নীলকণ্ঠ বুলি মেলুহাবাসীয়ে কৰা বিশ্বাস সঁচা প্ৰমাণিত হয়। শিৱই মেলুহানসকলক চন্দ্ৰবংশীসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধত সহায় কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লয় যি নাগ নামৰ অভিশপ্ত গোষ্ঠীৰ সৈতে যোগ দিয়ে। নিজৰ যাত্ৰাপথ আৰু আৱশ্যম্ভাবী যুদ্ধৰ পৰা শিৱই জানিবলৈ পায় যে তেওঁ বাছি লোৱা পথসমূহে কিদৰে তেওঁ হ'ব বিচৰা মানুহজনক প্ৰতিফলিত কৰি এক ভয়ানক পৰিণামৰ দিশে লৈ যায়।
প্ৰথমাৱস্থাত ত্ৰিপঠীয়ে অসৎ দৰ্শনৰ ওপৰত এখন কিতাপ লিখিবলৈ মনস্থ কৰে কিন্তু যদিও পৰিয়ালৰ পৰা নিৰুৎসাহ হয়। সেয়ে তেওঁ হিন্দু দেৱতা শিৱৰ ওপৰত এখন কিতাপ লিখিবলৈ থিৰাং কৰে। তেওঁ কাহিনীটো এই ধাৰণাৰ ভেঁটিত নিৰ্মাণ কৰিবলৈ ঠিক কৰে যে প্ৰতিজন দেৱতাই এসময়ত মানুহ আছিল; তেওঁলোকক মানৱ জীৱনত তেওঁলোকৰ কৰ্মৰাজিয়ে দেৱতাৰ শাৰীৰ খ্যাতি প্ৰদান কৰিলে। দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা লিখি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত ত্ৰিপাঠীক কেইবাটাও প্ৰকাশন গোষ্ঠীয়ে নাকচ কৰিলে। যেতিয়া তেওঁৰ প্ৰতিনিধিয়ে কিতাপখন নিজাববীয়াকৈ প্ৰকাশৰ সিদ্ধান্ত ল'লে তেতিয়া ত্ৰিপাঠী এক প্ৰচাৰ অভিযানলৈ সাজু হ'ল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল য়ুট্যুবত এক লাইভ-একচন ভিডিঅ'ৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু সকলো পঢ়ুৱৈৰ বাবে উপলব্ধ হোৱাকৈ কিতাপখনৰ প্ৰথম অধ্যায়টোৰ ডিজিটেল ডাউনল'ডৰ ব্যৱস্থা।
অৱশেষত ২০১০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত কিতাপখন প্ৰকাশ পায় আৰু এক বৃহৎ বাণিজ্যিক সাফল্য লাভৰ দিশে অগ্ৰসৰ হয়। পঢ়ুৱৈৰ চাহিদা পূৰাবলৈ কিতাপখন কেইবাবাৰো পুনঃমুদ্ৰণ কৰিবলগা হয়। আনকি ত্ৰিপাঠীয়ে প্ৰকাশক সলনি কৰি দিল্লীত এক বৃহৎ উন্মোচনীৰ আয়োজন কৰে। কিছুসংখ্যক ভাৰতীয় সমালোচকে ইতিবাচক সঁহাৰি দিয়াৰ লগতে আনসকলে ত্ৰিপাঠীৰ লেখনিয়ে কাহিনীটোৰ কিছু ঠাইত মূলবিন্দুৰ পৰা ফালৰি কাটিছে বুলি মন্তব্য কৰে। ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা আৰু ইয়াৰ ছিকুৱেল দ্য ছিক্ৰেট অফ দ্য নাগাজে এক মিলিয়ন কপি ছপাৰ সংখ্যা অতিক্ৰম কৰে। কিতাপ দুখনে প্ৰকাশৰ দুবছৰৰ ভিতৰতে মুঠ খুচুৰা ₹২২ কোটিৰ বিক্ৰীৰে নীলসেন বুকস্কেনৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰীৰ তালিকাত শীৰ্ষস্থান অক্ষুণ্ণ ৰাখে।
কাহিনী সাৰাংশ
মেলুহা পৃথিৱীৰ মহানতম ৰজাসকলৰ অন্যতম ৰামে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক প্ৰায়-পূৰ্ণাংগ সাম্ৰাজ্য। অৱশ্যে এই গৌৰৱশালী সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰধান নদী সৰস্বতী লাহে লাহে শুকাই অহাৰ ফলত ইয়াৰ নিবাসী সূৰ্যবংশীসকল ভীষণ সংকটৰ সন্মুখীন হৈছে। তেওঁলোকে পূৰ্বদেশীয় চন্দ্ৰবংশীসকলে শাৰীৰিক বিসংগতিযুক্ত এক অভিশপ্ত গোষ্ঠী নাগসকলৰ লগ হৈ কৰা সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰো বলি হৈছে। মেলুহাৰ বৰ্তমানৰ ৰজা দক্ষই উত্তৰ দিশে তিব্বতত বসবাস কৰি থকা জনজাতীয় লোকসকলক মেলুহালৈ আমন্ত্ৰণ জনাই প্ৰতিনিধি পথায়। ইয়াৰ মাজত গুনা জনজাতিও আছিল যাৰ নেতা আছিল যোদ্ধা আৰু ৰক্ষাকৰ্তা শিৱ। তেওঁলোক আহি শ্ৰীনগৰ পায়হি য'ত মেলুহান চিকিৎসকসকলৰ নেত্ৰী আয়ুৰ্ৱতীয়ে তেওঁলোকক অভ্যৰ্থনা জনায়। শিৱ আৰু তেওঁলোকৰ জনজাতি মেলুহানসকলৰ জীৱনশৈলীৰদ্বাৰা আকৃষ্ট হয়। শ্ৰীনগৰত কটোৱা প্ৰথম নিশাটোত গুনাসকল তীব্ৰ জ্বৰত আক্ৰান্ত হয়। আয়ুৰ্ৱতীৰ নিৰ্দেশত চিকিসা প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। তেওঁ লক্ষ্য কৰে যে শিৱ এই সংক্ৰমণৰ পৰা বাচি থাকে আৰু শিৱৰ ডিঙিৰ বৰণ নীলা হৈ পৰে। মেলুহানসকলে শিৱক তেওঁলোকৰ কিংবদন্তিৰ উদ্ধাৰকৰ্তা নীলকণ্ঠ হিচাপে ঘোষণা কৰে।
ইয়াৰ পিছত শিৱক মেলুহাৰ ৰাজধানী চহৰ দেৱগিৰিলৈ লৈ যোৱা হয় য'ত তেওঁৰ ৰজা দক্ষৰ সৈতে সাক্ষাৎ হয়। তাত থকা সময়ছোৱাত তেওঁ শিৱ আৰু তেওঁৰ সংগী নন্দী আৰু বীৰভদ্ৰই এগৰাকী সুন্দৰী তথা ৰহস্যময় মহিলাক লগ পায়। পিছত জনা যায় যে তেওঁ ৰজা দক্ষৰ জীয়ৰী সতী যাক তেওঁৰ পূৰ্বজন্মৰ পাপকৰ্মৰ বাবে বিকৰ্ম অৰ্থাৎ অস্পৃশ্য গণ্য কৰা হয়। শিৱই তেওঁক সংগ দিবলৈ ইচ্ছা কৰে কিন্তু সতীয়ে ইয়াক অস্বীকাৰ কৰে। অৱশেষত শিৱই সতীৰ হিয়া জয় কৰিবলৈ সক্ষম হয় আৰু বিকৰ্মসকলৰ বিয়া হোৱাত বাধা থকা স্বত্বেও তেওঁলোকে বিয়াৰ সিদ্ধান্ত লয়। সামাজিক আইনৰ ওপৰত খড়্গহস্ত হৈ শিৱই নিজকে নীলকণ্ঠ বুলি ঘোষণা কৰে আৰু বিকৰ্ম আইন ভংগ কৰিবলে শপত লয়। দক্ষই আনন্দমনেৰে এই বিবাহত সন্মতি দিয়ে।
দেৱগিৰিত থকা সময়ছোৱাত চন্দ্ৰবংশীসকলে মেলুহানসকলৰ বিৰূদ্ধে চলাই থকা ভয়ংকৰ যুদ্ধৰ কথা জানিবলৈ পায়। তেওঁ মেলুহানসকলৰ মুখ্য উদ্ভাৱক বৃহস্পতিকো লগ পায়। তেওঁ শিৱ আৰু ৰাজপৰিয়ালক মন্দৰ পৰ্বতত বিহাৰৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনায় য'ত সৰস্বতী নদীৰ পানীৰ পৰা সোমৰস প্ৰস্তুত কৰা হয়। শিৱই জানিবলৈ পায় যে তেওঁৰ কণ্ঠ নীলা কৰি তোলা পানীয়বিধ আচলতে দ্ৰৱীভূত নোহোৱা সোমৰসহে আছিল যি ইয়াৰ বিশুদ্ধ ৰূপত ঘাতকো হ'ব পাৰে। তেওঁ এয়াই শিকিবলৈ পায় যে মেলুহানসকল ইমান বছৰ জীয়াই থকাৰ মূলতে এই সোমৰসেই। বৃহস্পতি আৰু শিৱৰ মাজত গভীৰ বন্ধুত্বই গঢ় লৈ উঠে আৰু ৰাজপৰিয়ালটো দেৱগিৰিলৈ উলটি যায়। এদিন পুৱা মন্দৰ পৰ্বতৰ পৰা অহা বিকট শব্দত সমগ্ৰ মেলুহা সাৰ পাই উঠে। শিৱ আৰু তেওঁৰ দলটো ঘটনা সম্পৰ্কে অনুসন্ধান কৰিবলৈ যাওঁতে দেখে যে মন্দৰৰ এক বিৰাট অংশ বিষ্ফোৰিত হৈ পৰিছে আৰু বহুসংখ্যক উদ্ভাৱকৰ মৃত্যু ঘটিছে। বৃহস্পতিৰ কোনো সন্ধান নাছিল কিন্তু শিৱই নাগসকলৰ চিহ্ন বিচাৰি পায় আৰ চন্দ্ৰবংশীসকলৰ যুদ্ধত নাগসকল জড়িত থকাৰ কথা নিশ্চিত হয়।
এই কাৰ্যত ক্ৰোধিত হৈ শিৱই চন্দ্ৰবংশীসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ ঘোষণা কৰে। দেৱগিৰি মন্ত্ৰীপ্ৰধান কনখলা আৰু মেলুহান সেনাপ্ৰধান পৰ্বতেশ্বৰৰ সৈতে আলোচনামৰ্মে শিৱ চন্দ্ৰবংশীসকলৰ ঠাই স্বদ্বীপৰ দিশে অগ্ৰসৰ হয়। মেলুহান আৰু স্বদ্বীপবাসীৰ মাজত তুমুল যুদ্ধৰ সূত্ৰপাত হয় য'ত মেলুহানসকলে অগ্ৰগতি লাভ কৰে। কৰায়ত্ত হোৱা চন্দ্ৰবংশী ৰজাই নীলকণ্ঠক দেখি ক্ৰোধিত হৈ উঠে। এই বিষয়ে চন্দ্ৰবংশী ৰাজকুমাৰী আনন্দময়ীয়ে ব্যাখ্যা কৰি কয় যে তেওঁলোকৰো এনেধৰণৰ এক কিংবদন্তি আছে য'ত নীলকণ্ঠ আহি দুৰ্জন সূৰ্যবংশীসকলৰ বিৰূদ্ধে এক আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰি তেওঁলোকক ৰক্ষা কৰিব। এই কথা শুনি শিৱ আচৰিত হয় আৰু বিমূঢ় হৈ পৰে। তেওঁ সতীক লৈ স্বদ্বীপৰ ৰাজধানী অযোধ্যাৰ বিখ্যাত ৰাম মন্দিৰ ভ্ৰমণ কৰে। তাতে তেওঁ এজন সাধু পুৰুষক লগ পায় যি শিৱক তেওঁৰ জীৱনৰ কৰ্ম, অদৃষ্ট আৰু বাছনিৰ কথা কয় যি তেওঁক ভৱিষ্যতে পথ দেখুৱাই নিব। মন্দিৰৰ পৰা ওলাই আহোঁতে শিৱই দেখে যে সতীয়ে তেওঁলৈ অপেক্ষা কৰি ৰৈ আছে আৰু এজন নাগ গছ এজোপাৰ কাষত ৰৈ আছে। সতীক ৰক্ষা কৰিবলৈ শিৱৰ দায়িত্বৰ সৈতে কাহিনীটোৰ অন্ত পৰিছে।
চৰিত্ৰ আৰু পৃষ্ঠভূমি
ত্ৰিপাঠীয়ে বিশ্বাস কৰে যে "কিংবদন্তিসমূহ আন একো নহয় কেৱলমাত্ৰ সঁচা অতীতৰ বিশৃংখল স্মৃতিহে। মাটিৰ তলত আৰু অৱহেলাত পোত যোৱা অতীত। " গ্ৰন্থখনত হিন্দু সাহিত্যৰ জনাজাত চৰিত্ৰৰ লগতে লেখকৰ কল্পনাপ্ৰসূত চৰিত্ৰও আছে। অৱশ্যে এই হিন্দু চৰিত্ৰসমূহে ইয়াৰ আটাইখিনি পৰম্পৰাগত বৈশিষ্ট্য বহন কৰা নাই।
অগ্ৰগতি আৰু প্ৰকাশ
লেখক অমিষ ত্ৰিপাঠী ভাৰতীয় প্ৰবন্ধন প্ৰতিষ্ঠান কলিকতাত শিক্ষাগ্ৰহণ কৰা এজন বিত্ত বিভাগৰ বৃত্তিধাৰী। বীমা উদ্যোগত কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ জীৱনটো অৰ্থহীন হৈ পৰা যেন অনুভৱ কৰে। অৱশেষত তেওঁ এক আধ্যাত্মিক পথ ল'বলৈ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ বিভিন্ন দৰ্শন আৰু ভাৰতীয় আখ্যানসমূহ পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে। এদিন এক ইতিহাসমূলক অনুষ্ঠান চাই থকাৰ সময়ত ত্ৰিপাঠী আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে সচেতনতা আৰু মানুহৰ মাজত নিহিত থকা কু-ভাৱনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি আছিল। অনুষ্ঠানটোৰ পৰা তেওঁলোকে জানিবলৈ পায় যে পুৰণি পাৰ্ছিয়াত দানৱসমূহক দৈৱ (ভাৰতীয় কিংবদন্তিত যি শব্দই দেৱতা বুজায়) হিচাপে আৰু দেৱদূতসমূহক অসুৰ (ভাৰতীয় কিংবদন্তিত যি শব্দই দানৱ বুজায়) জনা গৈছিল। ত্ৰিপাঠীয়ে কয়, "ই মোক এই কথা ভবাই তোলে যে এয়া আমাৰ বৈদিক শব্দকোষৰ একেবাৰে বিপৰীত য'ত অশুভ শক্তিবোৰ অসুৰ আৰু দেৱতাসমূহ দেৱ। ই মোক ভবাই তুলিলে যে যেতিয়া দুটা সভ্যতা পৰস্পৰ সন্মুখীন হয়, তেতিয়া তেওঁলোক সম্পূৰ্ণ অদ্ভুত হৈ পৰিব আৰু ইটোৱে-সিটোক বেয়া বুলি ক'ব। " কিন্তু যেতিয়া ত্ৰিপাঠীয়ে কু-দৰ্শনৰ ওপৰত এখন কিতাপ লিখিবলৈ মনস্থ কৰে তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁক নিৰুৎসাহ কৰে আৰু কয় যে এই বিষয়টো জনপ্ৰিয় নহয় আৰু ই কমসংখ্যক পাঠকহে লাভ কৰিব। তেওঁলোক ত্ৰিপাঠীক এক থ্ৰিলাৰ/এডভেঞ্চাৰ উপন্যাস লিখাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে য'ত মূলসূঁতিৰ এক আবেদন থকা হোৱাকৈ এই দৰ্শনটো উপন্যাসখনৰ এক অংশ হিচাপে মাত্ৰ থাকে। ত্ৰিপাঠীয়ে অনুভৱ কৰে যে হিন্দুসকলৰ এজন প্ৰধান দেৱতা তথা অপশক্তিৰ সংহাৰক শিৱতকৈ ভাল বিষয় আৰু নাই যাৰ যাত্ৰা আৰু কাহিনীবোৰে তেওঁ ব্যক্ত কৰিব বিচৰা দৰ্শন পাঠকসকললৈ বহন কৰি নিব পাৰিব। শিৱৰ বিষয়ে কিতাপখন লিখিবলৈ লোৱাৰ আৰম্ভণিতে তেওঁ নিজৰ কিছুমান মূল বিশ্বাসৰ ওপৰত ইয়াৰ ভেঁটি কৰিবলৈ সিন্ধান্ত লয়। তেওঁ লক্ষ্য কৰে যে হিন্দু দেৱতাসকল সম্ভৱতঃ কিংবদন্তি অথবা কল্পনাপ্ৰসূত বস্তু নহয়, কিন্তু এসময়ত তেওঁলোক আনৰ দৰে মানুহেই আছিল। তেওঁলোকৰ কৰ্মৰাজিয়ে তেওঁলোকক দেৱতাৰ খ্যাতি প্ৰদান কৰিলে।
উপন্যাসখনৰ কাহিনীটো আধুনিক ইতিহাসবিদসকলৰ মতানুসৰি সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ যথাসম্ভৱ পুৰণি নাম মেলুহাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৰচনা কৰা হৈছে। ত্ৰিপাঠীয়ে ইয়াত সূৰ্যবংশী আৰু চন্দ্ৰবংশী হিচাপে ভাৰতীয় ৰাজবংশ সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰৰ সাম্ৰাজ্যৰ কথাও অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। ত্ৰিপাঠী দীৰ্ঘদিন ধৰি ইতিহাসৰ এক উৎসুক পঢ়ুৱৈ। ইয়াৰ উপৰিও এই উপন্যাসখনৰ বাবে লেখক গ্ৰাহাম হেনকক আৰু গ্ৰেগৰী পজেলৰ পৰা ভাৰতীয় কমিক্ছ শৃংখলা অমৰ চিত্ৰ কথালৈকে আছিল তেওঁৰ অনুপ্ৰেৰণা। তেওঁ নিজৰ লেখনিক চৰিত্ৰ, পটভূমি, উপ-পটভূমি আদি ভাগত সুকীয়াকৈ ভগাবলৈ মাইক্ৰচফ্ট এক্সেলৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অৱশ্যে ই বৰ সুফল নিদিয়ে কিয়নো ইয়াৰ ফলত তেওঁ ঘটনাৱলীৰ ধাৰাটো হেৰুৱাই পেলায়। তেওঁৰ পত্নীয়ে এক বিকল্পৰ পৰামৰ্শ দিয়ে আৰু চৰিত্ৰ এটাৰ ভৱিষ্যত সম্পৰ্কে আগতীয়াকৈ নিৰ্ণয় কৰাতকৈ ইয়াৰ ভাৰ পৰিস্থিতিটোক দিবলৈ কয়। সেইমতে কাম কৰাত ত্ৰিপাঠীয়ে সুফল লাভ কৰে।
মুক্তি আৰু বজাৰীকৰণ
উপন্যাসখন লিখি উলিওৱাৰ পিছত ত্ৰিপাঠীয়ে অনুভৱ কৰে যে ইয়াৰ প্ৰকাশৰ বাবে এক ডাঙৰ প্ৰকাশন গোষ্ঠী পোৱাটো তেওঁৰ বাবে কঠিন হ'ব। ৩৫-৪০টা প্ৰকাশন গোষ্ঠীয়ে কিতাপখনৰ পাণ্ডুলিপি নাকচ কৰে। সেয়ে তেওঁ কিতাপখনক অগ্ৰগতি দিবলৈ তেওঁৰ পৰিচালনাৰ কৌশলক কামত লগাবলৈ সিদ্ধান্ত লয়। তেওঁ দেইলী নিউজ এণ্ড এনালাইছিছক কয়, "এয়া মিছা কোৱা হ'ব যদিহে মই কওঁ যে মোৰ প্ৰথম উপন্যাসৰ কাৰণে এক ডাঙৰ প্ৰকাশন পাম বুলি নিশ্চিত আছিলো। মই বিত্তৰ মানুহ আৰু ডিজিটেল মাৰ্কেটিঙৰ ওপৰত গভীৰ বিশ্বাসী যাৰ কিতাপৰ বজাৰলৈ এক উন্নততৰ প্ৰৱেশ আছে। "
অন্য প্ৰচাৰ অভিযানৰ ভিতৰত আছিল মহানগৰীৰ কিতাপৰ দোকানসমূহত উপন্যাসখনৰ প্ৰথম অধ্যায়টোৰ বন্ধোৱা ৰূপৰ অন্তৰ্ভুক্তি। ত্ৰিপাঠীয়ে অনুভৱ কৰিছিল যে কিতাপখনৰ সৈতে কোনো বিশিষ্ট ব্যক্তি বা চেলিব্ৰিটিৰ নামো সংযুক্ত হৈ পৰিলে ইয়াৰ অগ্ৰগতিত ই আচৰিতধৰণে কাম কৰিব। সেয়ে তেওঁ কিতাপখন প্ৰকাশনৰ পৃথিৱীখনৰ কেইবাখনো চিনাকি মুখ যেনে অনিল ধাৰকৰ, প্ৰহ্লাদ কাক্কৰ আদি ব্যক্তিলৈ উপন্যাসখন প্ৰেৰণ কৰে। অৱশেষত যেতিয়া ত্ৰিপাঠীৰ প্ৰতিনিধি অনুজ তিৱাৰীয়ে নিজাকৈ কিতাপখনৰ ৫,০০০টা কপি প্ৰকাশ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়, তেতিয়া ইতিমধ্যেই তেওঁলোকে ইয়াত এক বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ পূৰ্বাভাস সংলগ্ন কৰে যি কিতাপখনৰ অগ্ৰগতিত সহায়ক হয়। দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহাকে ধৰি শিৱ ত্ৰিলজীৰ ইউ কে প্ৰকাশনৰ স্বত্ব জ' ফ্লেট্চাৰ বুকছে ক্ৰয় কৰে। লেখকৰ ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি ৰেড ইঙ্ক লিটাৰেৰী এজেঞ্চীৰ অনুজ বাহৰিৰ হৈ ক্লেয়াৰ ৰবাৰ্টছে ট্ৰাইডেণ্ট মিডিয়া গ্ৰুপত লেনদেন সম্পন্ন কৰে। ২০১৩ চনত শিৱ ত্ৰিলজী আধাৰিত বায়ুপুত্ৰজ নামৰ এক সংগীত এলবাম মুকলি কৰা হয়। ই দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা আৰু দ্য ছিক্ৰেট অফ দ্য নাগাজৰ এক পৰিৱৰ্ধন আৰু ইয়াত শিৱৰ নৃত্য তথা যুদ্ধৰ কথনৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত বিশেষ সংগীত সংযোজন কৰা হৈছে। চনু নিগম, তৌফিক কুৰেশ্ব, পলাস সেন, বিক্ৰম ঘোষ আদিয়ে কাম কৰা এই এলবামটোৱেই এক গ্ৰন্থ শৃংখলাৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথম সংগীত এলবাম।
সমালোচনা
প্ৰকাশৰ পিছত দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহাই ইয়াৰ ধাৰণাটোৰ বাবে সমালোচকসকলৰ ইতিবাচক সমালোচনাই লাভ কৰে যদিও লেখনি সম্বন্ধে মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰে। দ্য ষ্টেটছমেনৰ প্ৰদীপ ভট্টাচাৰ্যই অনুভৱ কৰে, "কাহিনীভাগ তৎপৰতাৰে আগবাঢ়িছে, ভালদৰে চৰিত্ৰসমূহৰ নক্সা সজা হৈছে আৰু পাঠকৰ মনোযোগ আঁতৰ হ'বলৈ দিয়া নাই। ত্ৰিলজী কিদৰে আগবাঢ়ি যায় সেয়া চাবলৈ আকৰ্ষণীয় হ'ব। " একেখন বাতৰি কাকতৰে আন এক সমালোচনাত গৌৰৱ বাসুদেৱে কয় যে "কিতাপখনে আধুনিক ধৰণে লিখা এক কিংবদন্তিমূলক কাহিনী খামুচি ধৰি আছে। " দ্য ট্ৰিবিউনৰ দেৱদত্ত পাটনায়কে মন্তব্য কৰে যে "চৰিত্ৰসমূহৰ মাজেদি লেখকে আমাক এক অমঙ্গলীয়া যাত্ৰাইদি লৈ যায়, যিসমূহক প্ৰায়ে আমাৰ মাজৰে এজন যেন লাগে। " ছ'চাইটী আলোচনীয়ে ত্ৰিপাঠীৰ লেখনিৰ বিষয়ে মন্তব্য কৰে, "এই সুন্দৰ সৃষ্টি পঢ়াটো মানসসৰোবৰ হ্ৰদৰ হিমশীতল আৰু পূজ্য পানীত ডুব মৰাৰ দৰে। সঁচাকৈয়ে একোজন লোকে [পাঠক] শিৱৰ ডম্বৰুৰ ধ্বনি আৰু নিচাযুক্ত ভাঙৰ ধোঁৱাক অনুভৱ কৰিব পাৰে। " দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছৰ লিছা মহাপাত্ৰ এই কাহিনীটো তথা ত্ৰিপাঠীৰ লেখনিৰদ্বাৰা আকৃষ্ট হয় আৰু ইয়াৰ প্ৰশংসা কৰি কয়, "শিৱ আৰু সতীৰ মত বিনিময় কৌতূহলোদ্দীপক। আওপুৰণি চিন্তা আৰু দৰ্শনক অতিশয় নতুন প্ৰসংগত প্ৰক্ষেপ কৰা হৈছে, যিটো মই ভাবোঁ এক আকৰ্ষণীয় সান্নিধ্য সৃষ্টিৰ বাবে কৰা হৈছে। " তেওঁ লগতে কয় যে "উপন্যাসখনৰ একমাত্ৰ ঋণাত্মক দিশটো হৈছে, মই প্ৰকৃতাৰ্থত মুখ্য চৰিত্ৰকেইটাৰ ভিতৰলৈ সোমাব নোৱাৰিলো -- এইসমূহ মূলতঃ এক দ্বিমাত্ৰিক সমতলত থাকিল। " উপন্যাসখনে হিন্দুস্তান টাইমছৰপৰা মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰে য'ত সমালোচকে ত্ৰিপাঠীৰ সাধাৰণ, দৈনন্দিন ব্যৱহৃত ভাষাক সমালোচনা কৰিছে। "ভগৱান ৰাম তথা অন্যান্য চৰিত্ৰৰ আৰু অনেক সূক্ষ্ম বৰ্ণনা আছে আৰু সামগ্ৰিকভাৱে ইয়াক বৰ সুন্দৰকৈ লিখা হৈছে। মই ত্ৰিপাঠীলৈ সৰু কথা এটা লক্ষ্য কৰাৰ কথা জনাবলৈ লিখিছিলোঁ, যে লেখনিটো ইমান তীক্ষ্ণ হোৱা নাই। "
বাণিজ্যিক সফলতা
দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা বাণিজ্যিকভাৱে সফল আছিল। ২০১০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীৰ প্ৰথম প্ৰকাশৰ এক সপ্তাহ পিছতেই ই দ্য ষ্টেটছমেন, দ্য ইকনমিক টাইম, দ্য টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া, ৰ'লিং ষ্ট'ন ইণ্ডিয়া আদি বিভিন্ন কাকত-আলোচনীৰ সৰ্বাধিত বিক্ৰী হোৱা গ্ৰন্থৰ তালিকাত স্থান পায়। দ্বিতীয় সপ্তাহতে কিতাপখন ৫০০০ কপিকৈ তিনিবাৰ পুনঃমুদ্ৰণ কৰিবলগা হয় আৰু জুলাইৰ শেষলৈ ভাৰততে ইয়াৰ ৪৫,০০০ কপিৰ বিক্ৰী হয়। ত্ৰিপাঠী আৰু তিৱাৰী দুয়ো গ্ৰন্থস্বত্ব এক বৃহত্তৰ প্ৰকাশনক দিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়। বিভিন্ন প্ৰকাশন ইয়াৰ বাবে দাবীদাৰ হয় যদিও তেওঁলোকে ৱেষ্টলেণ্ড পাব্লিছাৰৰ কাষ চাপে যাৰ এক বিতৰণ সহযোগীও আছে। ২০১০ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত দিল্লীত কিতাপখনৰ ৱেষ্টলেণ্ড সংস্কৰণ প্ৰকাশ পায়। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰাক্তন বিষয়া শশী থাৰুৰে ইয়াক উন্মোচন কৰি ইয়াৰ প্ৰশংসা কৰে। কিতাপখনৰ সম্পাদিত সংস্কৰণটো ইয়াৰ এক বাণীবদ্ধ ৰূপৰ (অ'ডিঅ' বুক) সৈতে প্ৰকাশ পায়। ২০১৩ চনৰ জানুৱাৰীত দ্য ইমৰ্টেলছ অফ মেলুহা আৰু ইয়াৰ ছিকুৱেল দ্য ছিক্ৰেট অফ দ্য নাগাজৰ এক মিলিয়ন মুদ্ৰিত কপিৰ সীমা অতিক্ৰম কৰে। দুয়োখন কিতাপেই প্ৰকাশৰ দুবছৰৰ ভিতৰত ₹২২ কোটিৰ বিক্ৰীৰে নীলসেন বুকস্কেনৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা গ্ৰন্থৰ তালিকাৰ শীৰ্ষস্থানত থাকে।
উপন্যাসখন বিভিন্ন স্থানীয় ভাষা যেনে হিন্দী, গুজৰাটী, তেলুগু আৰু মাৰাঠী ভাষাতো প্ৰকাশ পায়। ত্ৰিপাঠীয়ে কয়, "মই প্ৰকৃততেই আজিৰ পৰা অহা পাঁচ বছৰক বিশ্বাস কৰোঁ, য'ত অধিক বিক্ৰীৰ বাবে ইংৰাজীতকৈ আন ভাষাবোৰকহে হিচাপত ধৰিবলগা হ'ব। সেইটোৱেই প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত এক বিৰাট পৰিৱৰ্তন হৈ আহিছে --- যি দূৰদৰ্শনত আঞ্চলিক ভাষাৰ টি আৰ পি অধিক হোৱাৰ দৰেই আনৰ সংস্কৃতিক বুজি পোৱাতকৈয়ো নিজৰ সংস্কৃতিলৈ এক সন্তুষ্টি কঢ়িয়াই আনিছে। " স্থানীয় ভাষাৰ সংস্কৰণকেইটাও বাণিজ্যিকভাৱে সফল হয়। তেলুগু সংস্কৰণটো ৰামা সুন্দাৰীয়ে অনুবাদ কৰিছিল আৰু এমাহতে ইয়াৰ ৫,০০০ কপিৰ বিক্ৰী হোৱাৰ লগতে দ্বিতীয় মুদ্ৰণত ১০,০০০টা কপি প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰোপৰি কেৱল ভাৰতত উপলব্ধ হোৱাকৈ কিতাপখনৰ এক আমাজন কাইণ্ডলে সংস্কৰণো মুকলি কৰা হয়।
চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক কৰণ জোহৰৰ ধৰ্ম প্ৰডাকচনে উপন্যাসখনৰ বোলছবি স্বত্ব ক্ৰয় কৰে। জোহৰে কয় যে চেলুলয়ডৰ বাবে এই কিতাপখন সুন্দৰ আৰু তেওঁলোক অমিষৰ কৰ্মক অগ্ৰগতি দিবলৈ উৎসাহী।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:উপন্যাস শ্ৰেণী: ইংৰাজী গ্ৰন্থ
ইৰান
ইৰান (Iran) হৈছে দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়াৰ পাৰস্য উপসাগৰৰ তীৰত অবস্থিত এখন ৰাষ্ট্ৰ। ইৰান বিশ্বৰ সকলোতকৈ বেছি পৰ্বতমালাৰ দেশৰ ভিতৰত অন্যতম; ইয়াত হিমালয়ৰ পাছতেই এছিয়াৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্বত ডামভান্দ অৱস্থিত। দেশৰ জনগণ জাতিগত আৰু ভাষাগতভাৱে বিচিত্ৰ হ'লেও ইয়াৰ প্ৰায় সকলো লোকেই মুছলিম। শতাব্দী শতাব্দী ধৰি এই অঞ্চলটো ইছলামৰ ছিয়া মতাৱলম্বীসকলৰ কেন্দ্ৰ। ইৰানত বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ খনিজ তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ ভাণ্ডাৰ আছে। পাৰস্য উপসাগৰৰ অন্যান্য তেলসমৃদ্ধ দেশৰ দৰে ইৰানৰ তেল ৰপ্তানি ২০শ শতিকাত আৰম্ভ হৈছিল আৰু দেশৰ অৰ্থনীতিৰ মূল চালিকাশক্তি।
খ্ৰীষ্টপূৰ্ৱ ৬ষ্ঠ শতাব্দীত বৰ্তমান ইৰান আছিল বিশ্ব শ্ৰেষ্ঠ পাৰস্য সাম্ৰাজ্যৰ কেন্দ্ৰ। প্ৰায় ২০০০ বছৰ ধৰি এই অঞ্চলৰ অধিবাসীয়ে নিজৰ দেশক "ইৰান" (ইৰণ্) নামেৰে মাতে। ইৰান নামটো, এই এলেকাত বসতি স্থাপনকাৰী আৰ্য গোত্ৰৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছে। কিন্তু গ্ৰীকত এই অঞ্চলক পাৰ্ছ (বৰ্তমান ইৰানৰ ফাৰ্ছ প্ৰদেশ) বুলি কয়, আৰু সেইবাবে ইউৰোপীয় ভাষাত ইয়াৰ নাম হয় পাৰ্ছিয়া বা পেৰ্ছিয়া। ১৯৩৫ চনত ইৰানৰ শাসকসকলে দেশখনক কেৱল "ইৰান" বুলি কবলৈ অনুৰোধ জনোৱাৰ পৰা সমগ্ৰ বিশ্বত দেশখন এই নামেৰেই পৰিচিত হয়। ১৫০১ চনৰ পৰা ১৯৭৯ চন পৰ্যন্ত ৰাজতন্ত্ৰী ইৰান হয় শ্বাহ নাইবা ৰজাই শাসন কৰিছিল। ১৯৭৯ চনত ইৰানী বিপ্লৱ গণঅভ্যুত্থানৰ মাধ্যমেৰে ৰাজতন্ত্ৰৰ পতন ঘটে আৰু ইৰানত এক ইছলামী প্ৰজাতন্ত্ৰ স্থাপন হয়।
ভূগোল
thumbnail|right|300px|ইৰানৰ ভূ-সংস্থানিক মানচিত্ৰ ছৌদি আৰৱৰ পিছতেই ইৰান হৈছে মধ্যপ্ৰাচ্যৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম দেশ। দেশখনৰ মুঠ আয়তন ১,৬৪৮,০০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। দেশখনৰ আকৃতি প্ৰায় ত্ৰিভুজাকৃতিৰ, যাৰ দীৰ্ঘতম বাহু প্ৰায় ২,৫০০ কিমি দীঘল আৰু ই উত্তৰ-পশ্চিমে তুৰস্ক সীমান্তৰ পৰা আৰম্ভহৈ দক্ষিণ-পূৱৰ পাকিস্তান সীমান্তত শেষ হৈছে। উত্তৰ-দক্ষিণে ইৰানৰ সৰ্বোচ্চ বিস্তাৰ ১,৬০০ কিমি, আৰু পূৱ-পশ্চিমে ১,৭০০ কিমি।
জনসংখ্যা
২০০৬ চনৰ লোকপিয়ল অনুযায়ী ইৰানৰ জনসংখ্যা ৭,০০,৪৯,২৬২ জন। ইয়াৰ ভিতৰত এক-চতুৰ্থাংশৰ বয়স ১৫ বছৰ বা তাতকৈ কম। ইৰান জাতিগতভাৱে আৰু ভাষাগতভাৱে এক বিচিত্ৰ দেশ। তেহৰাণৰ দৰে কিছুমান চহৰত বিভিন্ন জাতিৰ লোকৰ সহাৱস্থান পৰিলক্ষিত হয়। ইয়াৰোপৰি প্ৰায় ৪০ লাখ ইৰানী বহিঃদেশত, মূলতঃ উত্তৰ আমেৰিকা, পশ্চিম ইউৰোপ, তুৰষ্ক, পাৰস্য উপসাগৰীয় দেশসমূহ আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াত প্ৰৱাসী হিচাপে বসৱাস কৰে। চিআইএ ফেক্টবুক অনুসৰি ইৰানত বাস কৰা বিভিন্ন জাতিসমূহ এনেধৰণৰ: পাৰ্ছিক জাতি ৫১%, আজেৰি জাতি ২৪%, গিলাকি জাতি আৰু মাজান্দাৰাণী জাতি ৮%, কুৰ্দি জাতি ৭%,আৰৱ জাতি ৩%, লুৰ জাতি২%, বেলুচি জাতি ২%, তুৰ্কমেন জাতি ২% আৰু অন্যান্য ১%।
ধৰ্ম
জাফৰি ছিয়া ইছলাম ১৬শ শতকৰ পৰা ইৰানৰ ৰাষ্ট্ৰধৰ্ম। ছিয়া মুছলিমসকল আৰৱ আৰু মুছলিম বিশ্বৰ অন্যান্য ছুন্নী মুছলিমসকলৰ সৈতে হজৰত মহম্মদৰ (ছাঃ) উত্তৰাধিকাৰী হয়নে নহয় সেই বিষয়ে মতভেদ প্ৰকাশ কৰে। ইৰানৰ ১৯৭৯ চনৰ সংবিধানত ছিয়া ধৰ্মগুৰুক সৰকাৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পদবীত স্থান দিয়া হৈছে। ইৰানৰ প্ৰায় ৯৩% মুছলিম ছিয়া ধৰ্মাৱলম্বী আৰু ইয়াৰ প্ৰায় সকলোৱেই জাফৰি ছিয়া মতবাদত বিশ্বাসী। জাফৰি ছিয়াৰ মতে মহম্মদৰ ১২জন উত্তৰাধিকাৰী ইমাম আছিল। ইৰানৰ বাকী জনগণ ছুন্নী ধৰ্মাৱলম্বী। বিভিন্ন সময়ত মিশ্ৰ ধৰ্মৰ লোকেৰে গঠিত চহৰত ধৰ্মীয় উৎসৱৰ সময়ত ধৰ্মীয় উত্তেজনা পৰিলক্ষিত হয়। ছুফিবাদ বা ইছলামী আধ্যাত্ম্যবাদ ইৰানীসকলৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয়। ইয়াৰোপৰি ইৰানত আৰ্মেনীয় আৰু আছিৰীয় খ্ৰীষ্টান, ইহুদী আৰু জৰথুষ্ট্ৰবাদী লোকৰ সৰু সৰু সম্প্ৰদায়ো আছে। ১৯শ শতকত বাহাইবাদৰ আবিৰ্ভাৱ ঘটে। ১৯৭৯ চনত ইৰানত ইছলামী প্ৰজাতন্ত্ৰৰ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পাছৰে পৰা চৰকাৰৰ ৰোষত পৰে যদিও, বাহাই ধৰ্মৰো বহু হাজাৰ অনুসৰণকাৰী আছে।
ভাষা
ইৰানত মূলতঃ তিনিটা ভাষাপৰিয়ালৰ ভাষা প্ৰচলিত: ইৰানীয়, তুৰ্কীয় আৰু ছেমিটীয় ভাষাসমূহ। সকলোতকৈ বেছি ভাষা-ভাষীবিশিষ্ট আৰু ভৌগোলিকভাৱে সকলোতকৈ বেছি বিস্তৃত ভাষাপৰিয়াল হৈছে ইৰানীয় ভাষাসমূহ। ইয়াৰ ভিতৰত ফাৰ্ছি ভাষা প্ৰধানতম ভাষা। ফাৰ্ছি ইৰানৰ জাতীয় ভাষা। ইৰানৰ ফাৰ্ছ প্ৰদেশত প্ৰচলিত ভাষাৰ পৰা ইয়াৰ উৎপত্তি আৰু ইয়াৰ লিখিত ভাষাৰ ইতিহাস ১০০০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি। অন্যান্য ইৰানীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত পশ্চিম ইৰানৰ কুৰ্দী ভাষা, উত্তৰ-পশ্চিমৰ তাটি উটালিছি ভাষা, এলবুৰ্জ পৰ্বতমালাৰ উত্তৰ অংশৰ মাজান্দাৰাণী উগিলাকি ভাষা, আৰু দক্ষিণ-পূৱ ইৰানৰ বেলুচি ভাষা অন্যতম। ইৰানত প্ৰচলিত তুৰ্কীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত উত্তৰ-পশ্চিমৰ আজাৰবাইজানি ভাষা আৰু উত্তৰ-পূৱৰ তুৰ্কমেন ভাষা প্ৰধান। ইয়াৰোপৰি ইৰানৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ খোজেস্তান প্ৰদেশ আৰু পাৰস্য উপসাগৰৰ উপকূল অঞ্চলত ছেমিটীয় ভাষাপৰিয়ালৰ আৰৱী ভাষাৰ প্ৰচলন পৰিলক্ষিত হয়।
আধুনিক ফাৰ্ছি ভাষা ইৰানৰ চৰকাৰী ভাষা। ফাৰ্ছি হৈছে এটা প্ৰাচীন সাহিত্যিক ভাষা। ৭ম শতাব্দীৰ আৰৱৰ আক্ৰমণৰ আগতে এই ভাষা পাহলভী লিপিত লিখা হৈছিল। ৯ম আৰু ১০ম শতাব্দীত ভাষাটো আৰৱী লিপি ব্যৱহাৰ কৰি লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰা হয়। ১৯৫০ চনলৈকে কথিত ফাৰ্ছি অনেক স্বতন্ত্ৰ উপভাষা আছিল, তাৰ পিছৰ পৰা চৰকাৰী শিক্ষা আৰু গণমাধ্যমৰ প্ৰসাৰৰ ফলত এক মান্য কথিত ফাৰ্ছি ভাষাৰ উদ্ভৱ ঘটে। ইৰানৰ কিছু ভাষিক সংখ্যালঘুৰ নিজস্ব প্ৰচাৰ মাধ্যম আৰু প্ৰকাশনাত তুৰ্কী, আজেৰি, কুৰ্দী, আৰৱী, আৰু আৰ্নেনীয় আদি ভাষাৰো ব্যৱহাৰ কৰা দেখা পোৱা যায়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ
আখুনি (চলচ্চিত্ৰ)
আখুনি (Axone) নিক’লাছ খাৰকংগ’ৰ পৰিচালিত মূলতঃ হিন্দী ভাষাৰ এখন হাস্যমধুৰ তথা নাটকীয় উপাদানযুক্ত চলচ্চিত্ৰ। সাৰেগামা ইণ্ডিয়া আৰু য়ুডলি ফিল্মছৰ প্ৰযোজনাৰে এই চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰিমিয়াৰ ২০১৯ চনত লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত সম্পন্ন হয়। ২০২০ চনৰ ১২ জুনত আখুনিয়ে নেটফ্লিক্সৰ মাধ্যমেৰে ভাৰতত মুক্তিলাভ কৰে। সাংস্কৃতিক বৈষম্য আৰু সংঘাতক প্ৰধান বিষয়বস্তু হিচাপে লৈ নিৰ্মাণ কৰা এই ছবিখনত চায়ানী গুপ্তা, বিনয় পাঠক, আদিল হুছেইন, লিন লাইশ্ৰাম আদি অভিনেতাই অভিনয় কৰিছে। ছবিখনৰ ঘটনাক্ৰম উত্তৰ-পূবৰ কেইগৰাকীমান যুৱক-যুৱতীয়ে এক বিবাহ অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰিব বিচৰাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়িছে।
পটভূমি
মূলতঃ জাতিগত বৈষম্য আৰু ৰক্ষণশীল সাংস্কৃতিক ভাৱধাৰাক উপজীৱ্য হিচাপে লৈয়েই আখুনিৰ কাহিনীভাগ ৰচনা কৰা হৈছে। উত্তৰ পূবৰ লোকসকলৰ জীৱনশৈলী আৰু তেওঁলোকে সন্মুখীন হৈ অহা জাতিগত বৈষম্যক লৈ নিৰ্মিত এইখনেই প্ৰথমখন মূলসুঁতিৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ।
দক্ষিণ দিল্লীৰ হুমায়ুনপুৰ নিবাসী উত্তৰ পুৰ্বাঞ্চলৰ কেইগৰাকীমান যুৱক-যুৱতীয়ে এগৰাকী বান্ধৱীৰ বিবাহৰ আয়োজন কৰে। এই উপলক্ষত তেওঁলোকে আখুনি নামৰ এক বিশেষধৰণৰ ব্যঞ্জন ৰান্ধিবলৈ লোৱাক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই কাহিনীয়ে গতি লাভ কৰিছে। আখুনি হৈছে নাগালেণ্ডত পৰম্পৰাগতভাৱে শুকুৱাই সংৰক্ষণ কৰি ৰখা ছয়াবীনৰ সৈতে ৰন্ধা গাহৰি মাংসৰ ব্যঞ্জন বিশেষ। যিসকল এই খাদ্যবিধৰ সৈতে পৰিচিত নহয় তেওঁলোকৰ বাবে আখুনিৰ তীব্ৰ গোন্ধ অস্বস্তিকৰ হ'ব পাৰে। গতিকে এই ব্যঞ্জনবিধ ৰন্ধাক লৈ ভাড়াঘৰৰ গৰাকী আৰু অন্যান্য ভাড়াতীয়াৰ সৈতে এলানি হাস্যমধুৰ ঘটনা সংঘটিত হয়। আখুনিৰ উৎকট গোন্ধৰ বাবে ভাড়াঘৰৰ পঞ্জাবী মালিকনী গৰাকীয়ে মণিপুৰী যুৱতী চান্‌বি (লিন লাইশ্ৰাম) আৰু তেওঁৰ নেপালী বান্ধৱী উপাসনাক (চায়ানী গুপ্তা) খাদ্যবিধ ৰন্ধাত বাধা আৰোপ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকে আন ঠাইলৈ আখুনি ৰান্ধিবলৈ নি বিভিন্ন অবাঞ্ছিত আৰু বৈষম্যমূলক ঘটনাৰ সন্মুখীন হৈছে।
নিৰ্মাণ আৰু মুক্তিলাভ
পৰিচালক নিক'লাছ খাৰকংগ'ৰে ২০১৭ চনত আখুনিৰ কাহিনী লিখি শেষ কৰে আৰু ২০১৮ চনৰ জুন মাহত ২৫ দিনৰ ভিতৰতে দিল্লীত চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ সম্পন্ন কৰা হয়। পৰিচালকজনে কয় যে আখুনিৰ পটভূমি তেওঁৰ নিজৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ ওপৰতে আধাৰিত কাৰণ অন্য উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলীয় লোকৰ দৰে তেওঁৰ নিজৰো জাতিগত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হোৱাৰ অভিজ্ঞতা আছে। ২০১৪ চনত চুলিৰ ৰঙৰ বাবেই এনে বৈষম্যৰ চিকাৰ হৈ দিল্লীত গণপ্ৰহাৰত মৃত্যুবৰণ কৰা অৰুণাচলী ছাত্ৰ নিড' তানিয়া সম্পৰ্কেও চলচ্চিত্ৰখনত পৰোক্ষভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে।
২০১৯ চনৰ অক্টোবৰত লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত আখুনিৰ প্ৰিমিয়াৰ সম্পন্ন কৰা হয় আৰু একেই মাহতে মুম্বাই চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱতো ছবিখন প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ২০২০ চনৰ ১২ জুনত নেটফ্লিক্সৰ যোগেদি আখুনিয়ে ভাৰতত মুক্তিলাভ কৰে।
সংগীত
আখুনিৰ সংগীত পৰিচালনা তজদাৰ জুনেইদৰ। ছবিখনত মণিপুৰ, মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, ছিকিম, অসম আদি ভাৰতৰ উত্তৰ-পুৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহৰ লোকসংগীত সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। পাপনে ইয়াৰে 'ডান্স ইট আউট' শীৰ্ষক এটি গীতত কণ্ঠদান কৰিছে আৰু এটি টোকাৰী গীতত উমাকান্ত বৈৰাগীয়ে কণ্ঠদান কৰিছে।
প্ৰতিক্ৰিয়া
আখুনি চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰতি সমালোচকসকলে মিশ্ৰিত প্ৰতিক্ৰিয়া আগবঢ়ায়। কিছুসংখ্যক সমালোচকে ছবিখন "বুদ্ধিমত্তাৰে নিৰ্মাণ কৰা সামাজিক মন্তব্য প্ৰদানকাৰী ছবি" আখ্যা দিয়াৰ বিপৰীতে মিনাম চৰিত্ৰটোক অধিকাংশ সময়ত দৃশ্যপটৰ পৰা আঁ‌তৰাই ৰখাৰ বাবে সমালোচনা কৰে। ইয়াৰ লগতে আখুনি সম্পৰ্কত আৰু অধিক তথ্যৰ সংযোগ কৰাৰ থল থকাৰ বিষয়েও কিছুসংখ্যক চলচ্চিত্ৰ সমালোচকে মত পোষণ কৰে।
আইএমডিবিত আখুনিয়ে ১০ ৰ ভিতৰত ৭.২ তাৰকা পোৱাৰ বিপৰীতে ফাৰ্ষ্টপ'ষ্টে ইয়াক ৫ ভিতৰত ৩-ৰে মূল্যাংকন কৰে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ
লাউচ
লাউচ (ເມືອງລາວ মিয়াং লাউ বা ປະເທດລາວ পাঠেট্‌ লাউ) দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ এক স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ। চৰকাৰী নাম গণতান্ত্ৰীক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী লাউচ (লাউ ভাষা : ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ চাঠালানালাট্‌ পাচাঠিপাটাই পাচাছন্‌ লাউ)। দেশখন পূৰ্বতে ইন্দো-চীন ইউনিয়ন তথা ফৰাচী ইন্দোচীনৰ অংশ আছিল। ১৯৪৯ চনত দেশখনে স্বাধীনতা লাভ কৰে। ১৯৬০ৰ দশকত ভিয়েটনাম যুদ্ধত দেশখন জড়িত হৈছিল। ১৯৭৫ চনত এক সাম্যবাদী বিপ্লৱে দেশখনৰ ছয় শতাব্দী প্ৰাচীন ৰাজতন্ত্ৰৰ পতন ঘটায় আৰু এক গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ হিচাপে দেশখনে পুনঃপ্ৰতিষ্ঠিত হয়। লাউচ পৰ্তময়, স্থলবেষ্টিত দেশ। ইয়াৰ উত্তৰে চীন, পূবে ভিয়েটনাম, দক্ষিণে কম্বোডিয়া, আৰু পশ্চিম আৰু উত্তৰ-পশ্চিমে থাইলেণ্ড আৰু ম্যানমাৰ অৱস্থিত। লাউচ খনিজ সম্পদত সমৃদ্ধ আৰু জাতিগত ভাবে বিচিত্ৰ। লাউ ভাষা ইয়াৰ চৰকাৰী ভাষা। ভিয়েনতিয়েন বা ভিয়াং চান দেশৰ বৃহত্তম নগৰ আৰু ৰাজধানী। বৌদ্ধ ধৰ্ম প্ৰধান ধৰ্ম।
ৰাজনীতি
লাউচ একক দলীয় সমাজতান্ত্ৰিক গণতন্ত্ৰ। এইদেশৰ একমাত্ৰ ৰাজনৈতিক দল হল লাউ পিপলচ ৰেভোলিউশ্বনাৰী পাৰ্টি (LPRP)। LPRPৰ নেতা আৰু ২০০৬ চনৰ পৰা লাউচৰ বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰপতি হল চৌম্মালি চায়াছোন। জনগণ LPRP আৰু নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীসকলৰ পৰা ১১৫টা আসনৰ বাবে বিধানসভাৰ সদস্য নিৰ্বাচন কৰে। আইনসভায়ে আকৌ ৫ বছৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতিক নিৰ্বাচন কৰে। ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে সংসদৰ পৰামৰ্শমতে প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু অন্যান্য মন্ত্ৰীসকলক ৫ বছৰৰ বাবে নিয়োগ কৰে।
জনসংখ্যা
২০০৭ চনৰ লোকপিয়ল মতে লাউচৰ জনসংখ্যা হৈছে ৬৫,২১,৯৯৮ জন। ১৯৯৫ চনত ইয়াৰ জনসংখ্যা আছিল ৪৫,৭৪,৮৪৮ জন। জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা ই পৃথিৱীৰ ১০৭ তম দেশ।
ভাষা
লাওভাষা হৈছে লাউচৰ চৰকাৰী ভাষা। এই ভাষাতেই লাউচৰ প্ৰায় ৬৫% লোকে কথা কয়। ইয়াৰেপৰি দেশখনত প্ৰায় ৮০টা স্থানীয় ভাষাৰ প্ৰচলন আছে। ইয়াৰ ভিতৰত মিয়াও ভাষা, ভিয়েটনামী ভাষা, আৰু থাই ভাষাৰ বিভিন্ন উপভাষা উল্লেখযোগ্য। আন্তৰ্জাতিক যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত ফৰাচী ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ধৰ্ম
২০০৫ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি লাউচৰ ৬৭% লোক থেৰাবাডা বৌদ্ধ, ১.৫% লোক খ্ৰীষ্টান, আৰু ৩১.৫% লোক অন্য বা অনিৰ্দিষ্ট (বেচিভাগ ছাটছানা ফি) ধৰ্মাৱলম্বী।
স্বাস্থ্য
২০১২ চনৰ মতে লাউচৰ পুৰুষৰ গড় আয়ুস ৬০.৮৫ বছৰ আৰু মহিলাৰ গড় আয়ুস হৈছে ৬৪.৭৬ বছৰ। ২০০৭ চনত সুস্থ গড় আয়ুস আছিল ৫৪ বছৰ। ২০০৮ চনত, ৪৩% জনতাই স্বাস্থ্যকৰ খোৱা পানী ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল। ২০১০ চনত ই ৩৩%লৈ হ্ৰাস পায়। ২০০৬ চনত চৰকাৰে স্বাস্থ্যখণ্ডত খৰচ কৰা জিডিপিৰ হাৰ আছিল প্ৰায় ৪% প্ৰায় ১৮ আমেৰিকান ডলাৰ (PPP)।
শিক্ষা
প্ৰাপ্তবয়স্ক শিক্ষাৰ হাৰ প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ মহিলাতকৈ অধিক। ২০০৪ চনত প্ৰাথমিক শিক্ষাত নামভৰ্তীৰ হাৰ আছিল প্ৰায় ৮৪%। দ্য নেচনেল ইউনিভাৰ্চিটি অৱ লাউচ হৈছে লাউচৰ ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়। ২০১০ চনৰ মতে দেশখনৰ মুঠ সাক্ষৰতাৰ হাৰ হৈছে আনুমানিক ৭৩%।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ
কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা
কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা কলা, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ বৰঙণিৰ বাবে ব্যক্তিবিশেষ বা গোটক প্ৰদান কৰা এটা ভাৰতীয় বঁটা। ঠেঙাল, অসমৰ খঙীয়া বৰুৱা পৰিয়ালৰ বিদুষী মহিলা কমল কুমাৰী বৰুৱাৰ স্মৃতিত কমল কুমাৰী ফাউণ্ডেছনে ১৯৯০ চনত এই বঁটাৰ প্ৰচলন কৰে। এতিয়ালৈকে ৪১জন ব্যক্তিয়ে এই বঁটা লাভ কৰিছে। ১৯৯১ চনত প্ৰথমে শোভা ব্ৰহ্মক কলা-সংস্কৃতি ক্ষেত্ৰত বৰঙণিৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। এই বঁটাত এটা ট্ৰফী, এখন মানপত্ৰ আৰু নগদ ২ লাখ টকা প্ৰদান কৰা হয়।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু সন্মান
কেডুচিয়াছ
thumb|লজিষ্টিকছৰ প্ৰতীক হিচাপে কেডুচিয়াছৰ আধুনিক চিত্ৰণ thumb|Hermes Ingenui বাওঁহাতত উলম্বভাৱে পাখি থকা কেডুচিয়াছ এটা লৈ ফুৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকাৰ গ্ৰীক মূলৰ পিছত এটা ৰোমান কপি (Museo Pio-Clementino, Rome)। কেডুচিয়াছ (☤; ; cādūceus, from κηρύκειον kērū́keion "হেৰাল্ডৰ লাখুটি, বা ষ্টাফ") হৈছে গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীত হাৰ্মিচ আৰু গ্ৰীক-ইজিপ্তৰ পৌৰাণিক কাহিনীত হাৰ্মিছ ট্ৰাইছমেগিষ্টাছে কঢ়িয়াই অনা লাখুটি। একেটা লাখুটিকে সাধাৰণতে হেৰাল্ডসকলেও বহন কৰিছিল, উদাহৰণস্বৰূপে হীৰাৰ দূত আইৰিছেও বহন কৰিছিল। ই দুটা সাপৰ দ্বাৰা সংযুক্ত এটা চুটি লাখুটি, কেতিয়াবা ইয়াৰ ওপৰত ডেউকাও থাকে। ৰোমান আইকন’গ্ৰাফীত ইয়াক প্ৰায়ে দেৱতাসকলৰ দূত বুধৰ বাওঁহাতত কঢ়িয়াই নিয়া অৱস্থাত চিত্ৰিত কৰা হৈছিল।
কিছুমান বিৱৰণে প্ৰকাশ কৰে যে কেডুচিয়াছৰ আটাইতকৈ পুৰণি জ্ঞাত চিত্ৰকল্পৰ শিপা মেছ’পটেমিয়াত চুমেৰিয়ান দেৱতা নিংগিছজিদাৰ সৈতে আছে; তেওঁৰ প্ৰতীক, চাৰিওফালে দুটা সাপ জড়িত হৈ থকা এটা লাখুটি, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৪০০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনলৈকে।
প্ৰতীকী বস্তু হিচাপে ই হাৰ্মিছ (বা ৰোমান বুধ) আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ দ্বাৰা দেৱতাৰ সৈতে জড়িত ব্যৱসায়, বৃত্তি বা কাম-কাজক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। পৰৱৰ্তী প্ৰাচীন কালত কেডুচিয়াছে বুধ গ্ৰহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা জ্যোতিষ প্ৰতীকৰ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল। এইদৰে জ্যোতিষী, ৰসায়ন আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানত ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে ই একে নামৰ গ্ৰহ আৰু মৌলিক ধাতুটোক বুজাবলৈ সক্ষম হৈছে। কোৱা হয় যে সেই লাখুটিডালে শুই থকাজনক জগাই তুলিব আৰু জাগ্ৰতজনক শুবলৈ পঠিয়াই দিব। যদি মৃত্যুমুখত পৰাৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা হয়, তেন্তে তেওঁলোকৰ মৃত্যু কোমল আছিল; যদি মৃতসকলৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰা হয়, তেন্তে তেওঁলোক পুনৰ জীৱিত হৈছিল।
বুধ আৰু হাৰ্মিছৰ সৈতে ইয়াৰ সংযোগৰ সম্প্ৰসাৰণৰ দ্বাৰা কেডুচিয়াছ বাণিজ্য আৰু আলোচনাৰ এক স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত প্ৰতীকও, দুটা ক্ষেত্ৰ য’ত সুষম বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিকতাক আদৰ্শ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়। এই সংযোগ প্ৰাচীন, আৰু প্ৰাচীন যুগৰ পৰা আধুনিক সময়লৈকে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ।  কেডুচিয়াছক ছপাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা প্ৰতীক হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়, পুনৰ বুধৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ দ্বাৰা সম্প্ৰসাৰণৰ কৰা হয় (এই ক্ষেত্ৰত লিখা আৰু বাকপটুতাৰ সৈতে জড়িত)।
পৌৰাণিক কাহিনী
হাৰ্মিছৰ প্ৰতি হোমেৰিক গীতটোত বৰ্ণনা কৰা হৈছে যে কেনেকৈ তেওঁৰ আঢ়ৈ বছৰীয়া ভাতৃ এপ’লোৱে হাৰ্মিছৰ কচ্ছপৰ খোলাৰ পৰা নিৰ্মিত লাইয়াৰৰ পৰা হাৰ্মিছৰ সংগীতৰ দ্বাৰা মোহিত হৈছিল, যিটো হাৰ্মিছে তেওঁক সদয়ভাৱে দিছিল। বিনিময়ত এপ’ল'ৱে বন্ধুত্বৰ ইংগিত হিচাপে হাৰ্মিছক কেডুচিয়াছ দিলে। এইদৰে সাপৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কই হাৰ্মিছক এপ'ল'ৰ সৈতে সংযোগ কৰে, কিয়নো পিছলৈ সাপটোক "এপ'ল'ৰ পুত্ৰ" এছক্লেপিআছৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।
এপ’ল’ৰ সৰ্পৰ সৈতে সম্পৰ্ক পুৰণি ভাৰত-ইউৰোপীয় অজগৰ-হত্যাকাৰী মটিফৰ ধাৰাবাহিকতা। উইলহেম হাইনৰিখ ৰ'চাৰে (১৯১৩) আঙুলিয়াই দিছিল যে হাৰ্মিছ আৰু এছক্লেপিয়াছ উভয়ৰে এটা বৈশিষ্ট্য হিচাপে সাপটো "ডেলফিত পাইথন নামেৰে জনাজাত প্ৰাক-ঐতিহাসিক অৰ্ধ-চ্থনিক সাপ নায়ক"ৰ এটা ভিন্নতা, যাক ধ্ৰুপদী পৌৰাণিক কাহিনীত এপ'লোৱে হত্যা কৰে।
কেডুচিয়াছৰ উৎপত্তিৰ এটা গ্ৰীক মিথ তিৰেছিয়াছৰ কাহিনীৰ অংশ, যিয়ে দুটা সাপক সংগম কৰি থকা দেখি নিজৰ লাখুটিৰে মাইকীজনীক হত্যা কৰিছিল। তিৰেছিয়াছক লগে লগে নাৰীলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়, আৰু সাত বছৰৰ পাছত মতা সাপটোৰ সৈতে এই কাৰ্য্য পুনৰাবৃত্তি কৰিবলৈ সক্ষম নোহোৱালৈকে তেওঁ তেনেকৈয়ে থাকিল। এই লাখুটিটো পিছলৈ ইয়াৰ ৰূপান্তৰকাৰী শক্তিৰ লগতে হাৰ্মিছ দেৱতাৰ দখলত আহে।
Another myth suggests that Hermes (or Mercury) saw two serpents entwined in mortal combat. Separating them with his wand he brought about peace between them, and as a result the wand with two serpents came to be seen as a sign of peace.
In Rome, Livy refers to the caduceator who negotiated peace arrangements under the diplomatic protection of the caduceus he carried.
আইকন'গ্ৰাফী
In some vase paintings ancient depictions of the Greek kerukeion are somewhat different from the commonly seen modern representation. These representations feature the two snakes atop the staff (or rod), crossed to create a circle with the heads of the snakes resembling horns. This old graphic form, with an additional crossbar to the staff, seems to have provided the basis for the graphical sign of Mercury (☿) used in Greek astrology from Late Antiquity.
উৎপত্তি আৰু তুলনামূলক পৌৰাণিক কাহিনী
left|thumb|Hermes hastens bearing his kerukeion, on an [[Attica|Attic lekythos, c. 475 BC, attributed to the Tithonos Painter]] কেৰুকেয়ন শব্দটোৱে যিকোনো হেৰাল্ডৰ কৰ্মচাৰীক বুজাইছিল, বিশেষকৈ হাৰ্মিছৰ সৈতে জড়িত হোৱাটো বাধ্যতামূলক নহয়।
হাৰ্মিছৰ পূজাৰ ওপৰত কৰা অধ্যয়নত লুইছ ৰিচাৰ্ড ফাৰ্নেলে (১৯০৯) ধৰি লৈছিল যে এই দুটা সাপ কেৱল হেৰাল্ডসকলে নিজৰ লাখুটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা গোহালিৰ গোহালিৰ অলংকাৰৰ পৰাই গঢ় লৈ উঠিছে। এই মতবাদক পৰৱৰ্তী লেখকসকলে প্ৰাচীন নিকট পূবৰ সমান্তৰাল আইকনগ্ৰাফীলৈ আঙুলিয়াই নাকচ কৰিছে। এইটো যুক্তি দিয়া হৈছে যে দুটা সাপে সংলগ্ন কৰা লাখুটি বা লাখুটিডাল নিজেই প্ৰাক-নৃতাত্ত্বিক যুগৰ কোনো দেৱতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। হাৰ্ম বা প্ৰিয়াপাছৰ দৰেই ইও এইদৰে ধ্ৰুপদী যুগৰ নৃৰূপী হাৰ্মিছৰ পূৰ্বসূৰী হ’ব।
প্ৰাচীন নিকট পূব
thumb|The Caduceus, symbol of God [[Ningishzida, on the libation vase of Sumerian ruler Gudea, circa 2100 BCE.]] thumb|Caduceus symbol on a [[punch-marked coin of king Ashoka in India, third to second century BC]] William Hayes Ward (1910) discovered that symbols similar to the classical caduceus sometimes appeared on Mesopotamian cylinder seals. He suggested the symbol originated some time between 3000 and 4000 BC, and that it might have been the source of the Greek caduceus. A.L. Frothingham incorporated Dr. Ward's research into his own work, published in 1916, in which he suggested that the prototype of Hermes was an "Oriental deity of Babylonian extraction" represented in his earliest form as a snake god. From this perspective, the caduceus was originally representative of Hermes himself, in his early form as the Underworld god Ningishzida, "messenger" of the "Earth Mother". The caduceus is mentioned in passing by Walter Burkert as "really the image of copulating snakes taken over from Ancient Near Eastern tradition".
In Egyptian iconography, the Djed pillar is depicted as containing a snake in a frieze of the Dendera Temple complex.
In the biblical Books of Kings (written c. 550 BCE ), the Nehushtan (Hebrew: Nəḥuštān ) is a derogatory name given to a bronze serpent on a pole first described in the Book of Numbers which God told Moses to erect so that the Israelites who saw it would be protected from dying from the bites of the "fiery serpents", which God had sent to punish them for speaking against Him and Moses.
ভাৰত
The caduceus also appears as a symbol of the punch-marked coins of the Maurya Empire in India, in the third or second century BC. Numismatic research suggest that this symbol was the symbol of the Buddhist king Ashoka, his personal "Mudra". This symbol was not used on the pre-Mauryan punch-marked coins, but only on coins of the Maurya period, together with the three arched-hill symbol, the "peacock on the hill", the triskelis and the Taxila mark. It also appears carved in basalt rock in few temples of western ghats.
প্ৰাথমিক আধুনিক ব্যৱহাৰ
During the early modern period, the caduceus was used as a symbol of rhetoric (associated with Mercury's eloquence).
বাণিজ্যৰ প্ৰতীক
A simplified variant of the caduceus is to be found in dictionaries, indicating a "commercial term" entirely in keeping with the association of Hermes with commerce. In this form the staff is often depicted with two winglets attached and the snakes are omitted (or reduced to a small ring in the middle). The Customs Service of the former German Democratic Republic employed the caduceus, bringing its implied associations with thresholds, translators, and commerce, in the service medals they issued their staff. The caduceus is also the symbol of the Customs Agency of Bulgaria and of the Financial Administration of the Slovak Republic (Tax and Customs administration). The emblems of Belarus Customs and China Customs are a caduceus crossing with a golden key. The emblem of the Federal Customs Service of Russia has a caduceus crossing with a torch on the shield. The coat of arms of Kyiv National University of Trade and Economics of Ukraine has two crossed torches surmounted by a caduceus on the shield.
কম্পিউটাৰ ক'ডিং
কম্পিউটাৰত প্ৰস্তুত কৰা নথিপত্ৰত ব্যৱহাৰৰ বাবে, চিহ্নটোৰ ইউনিক’ডত ক’ড পইণ্ট থাকে, U+2624 ☤ caduceus ত. কেডুচিয়াছৰ বাবে U+1F750 🝐 ৰসায়ন চিহ্নত সংকেত কৰা এটা ৰসায়ন চিহ্নও আছে। [চিহ্নটো কেনেকৈ সুমুৱাব লাগে তাৰ বিষয়ে তথ্যৰ বাবে, ইউনিক'ড ইনপুট চাওক (বা ইয়াক প্ৰত্যক্ষভাৱে কপি/পেষ্ট কৰক)।] এই চিহ্নসমূহ সকলো ফন্টত প্ৰদান কৰা হোৱা নাই, বিশেষকৈ পুৰণিবোৰত।
জাতীয় পতাকা আৰু পতাকা
একাধিক জাতীয় পতাকা আৰু পতাকাত এই প্ৰতীকটো চিত্ৰিত কৰা হৈছে।
লগতে চাওক
• Aaron's rod
• Amphisbaena
• Bowl of Hygieia
• Crozier
• Double-headed eagle
• Healing Simurgh
• Mithraic mysteries
• Nehushtan
• Ningishzida
• Serpent (symbolism)