cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
কালবেলিয়া
কালবেলিয়া নৃত্য
কালবেলিয়া গীতবোৰ লোককাহিনী আৰু পৌৰাণিক কাহিনীৰ ওপৰত আধাৰিত। হোলীৰ সময়ত বিশেষ নৃত্য পৰিৱেশন কৰা হয়। কালবেলিয়াসকলৰ স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে গীত ৰচনা কৰা আৰু প্ৰদৰ্শনৰ সময়তে গানবোৰৰ মান উন্নত কৰাৰ খ্যাতি আছে। এই গীত আৰু নৃত্যবোৰ এটা মৌখিক পৰম্পৰাৰ অংশ যিটো প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্মলৈ হস্তান্তৰীত হৈ আহিছে। এই সমূহৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কোনো লিখিত গ্ৰন্থ বা কোনো প্ৰশিক্ষণ আৰ্হিৰ প্ৰস্তুত কৰা হোৱা নাই। ২০১০ চনত ৰাজস্থানৰ কালবেলিয়া লোকগীত আৰু নৃত্যক ইউনেস্কোৰ দ্বাৰা ইয়াৰ অমূৰ্ত ঐতিহ্য তালিকাৰ অংশ হিচাপে স্বীকৃতি দিছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ লোকনৃত্য
অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী
অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী উপন্যাসখনৰ ঔপন্যাসিক হৈছে চৈয়দ আব্দুল মালিক। অসমীয়া সাহিত্যত এখন সামাজিক উপন্যাস হিচাপে এই উপন্যাসখনৰ গুৰুত্ব আছে। উপন্যাসখন প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৯৬৯ চনত। চৈয়দ আব্দুল মালিকৰ ‘অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী’ হৈছে ১৯৭২ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা দ্বিতীয়খন অসমীয়া উপন্যাস।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ শ্ৰেণী:অসমীয়া উপন্যাস শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি বঁটা প্ৰাপ্ত অসমীয়া গ্ৰন্থ
সিন্ধু সভ্যতা
সিন্ধু সভ্যতা (Indus Valley Civilization) হৈছে ব্ৰঞ্জ যুগত (৩৩০০–১৩০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব; পূৰ্ণতা প্ৰাপ্তি ২৬০০–১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব, প্ৰাক-হৰপ্পা সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণি ৭৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ) ভাৰত উপমহাদেশৰ উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰান্ত, বৰ্তমানৰ পাকিস্তান ) আৰু আফগানিস্তানৰ উত্তৰ-পূবৰ কিছু অংশ সামৰি বিৰাজিত এক সভ্যতা। প্ৰাচীন ইজিপ্ট আৰু মেচ'পটেমিয়াকে ধৰি সিন্ধু সভ্যতা বিশ্বৰ তিনিটা প্ৰাচীনতম সভ্যতাৰ অন্যতম আৰু ১২,৫০,০০০ কিঃমিঃ জুৰি প্ৰসাৰিত এই সভ্যতা আটাইকেইটাৰ ভিতৰতে অধিক বিস্তাৰিত। এই প্ৰাচীন সভ্যতা এচিয়াৰ এক অন্যতম প্ৰধান নদ সিন্ধু আৰু বৰ্তমান শুকাই যোৱা সৰস্বতী নদীৰ পাৰত গঢ় লৈ উঠিছিল।  সৰস্বতী নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহ পূৰ্বতে পূব পাকিস্তান আৰু ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম কোণেদি ঘাগৰ-হাকৰা নদীৰ সৈতে প্ৰৱাহিত হৈছিল।   সিন্ধু আৰু সৰস্বতী দুয়োখন নদীৰ পাৰতে সিন্ধু সভ্যতা বিস্তাৰিত হোৱাৰ বাবে ইয়াক সিন্ধু-সৰস্বতী সভ্যতা (ইং: Indus-Sarasvati Civilisation) বুলিও অভিহিত কৰা হয়।
চৰম শিখৰ প্ৰাপ্তিৰ সময়ত সিন্ধু সভ্যতাৰ মুঠ জনসংখ্যা সম্ভৱতঃ ৫০ লাখতকৈয়ো বেছি আছিল। সিন্ধু সভ্যতাৰ নিবাসীসকলে হস্তশিল্প আৰু ধাতুবিদ্যাৰ (তাম, ব্ৰঞ্জ, সীহ আৰু টিন) নতুন পদ্ধতিৰ বিকাশ ঘটাইছিল। ইয়াৰোপৰি সিন্ধু নগৰসমূহ গ্ৰাম পৰিকল্পনা, পোৰা ইটাৰে সজা ঘৰ, বিস্তাৰিত নলা, পানী যোগান ব্যৱস্থা আৰু বৃহৎ অট্টালিকাসমূহৰ বাবে জনাজাত।
১৯২০ৰ দশকত চলোৱা খননকাৰ্যত প্ৰথমে হৰপ্পা উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছৰে পৰা এই সভ্যতাক হৰপ্পা সভ্যতা বুলিও অভিহিত কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত হৰপ্পা পঞ্জাবত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বৰ্তমান ই পাকিস্তানৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ১৮৬১ চনতে আৰম্ভ হোৱা কাৰ্যসমূহে হৰপ্পা আৰু মহেঞ্জোদাৰোৰ আৱিষ্কাৰৰ পিছত ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ লগতে পূৰ্ণতা লাভ কৰে। হৰপ্পাৰ থলীসমূহৰ খননকাৰ্য ১৯২০ চনৰ পৰাই চলি আছে। ১৯৯৯ চনত হৰপ্পাত কিছু প্ৰাচীন লিখনি উদ্ধাৰ কৰা হয়। হৰপ্পা সভ্যতাৰ একেডোখৰ ঠাইতে সময়ৰ ভিত্তিত হৰপ্পা সংস্কৃতিৰ তিনিটা ভাগ চিহ্নিত কৰা হয় আৰু ইয়াক ক্ৰমে প্ৰাৰম্ভিক, শেষ আৰু প্ৰাক-হৰপ্পা সংস্কৃতি হিচাপে জনা যায়। হাৰিয়ানাৰ ভিৰানা সম্ভৱতঃ আটাইতকৈ পুৰণি প্ৰাক-হৰপ্পা থলী (৭৫৭০-৬২০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব)।
১৯৯৯ চনলৈকে সিন্ধু আৰু সৰস্বতী তথা ইহঁতৰ উপনৈসমূহৰ পাৰত ১,০৫৬খন নগৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠাপন আৱিষ্কৃত হোৱাৰ লগতে ইয়াৰে ৯৬ খনৰ খনন কৰা হৈছে। এইসমূহৰ ভিতৰত প্ৰধান নগৰ কেন্দ্ৰ হৰপ্পা, মহেঞ্জোদাৰো, ঢোলাভিৰা, ক’লিস্তানৰ গনেৰিৱালা আৰু হাৰিয়ানাৰ ৰাখীগাঢ়ি সৰ্ববৃহৎ সিন্ধু সভ্যতা থলী আৰু ইয়াৰ মাটিকালি ৩৫০ হেক্টৰ।
সিন্ধু লিপিসমূহৰ এতিয়ালৈকে পাঠোদ্ধাৰ হোৱা নাই বাবে হৰপ্পাৰ ভাষাৰ মূল সম্পৰ্কে কোনো নিশ্চিতি নাই। কোনো কোনো গৱেষকে দ্ৰাবিড় ভাষা বা ইলেম’-দ্ৰাবিড় ভাষাৰ পৰিয়ালৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক থকা বুলি মত পোষণ কৰাৰ বিপৰীতে কিছুসংখ্যকে মুণ্ডা ভাষাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক অ’ষ্ট্ৰ’এচিয়াতিক ভাষাৰ বিষয়ে কয়।
আৱিষ্কাৰ আৰু খননৰ ইতিহাস
চাৰ্লছ মেছন নামৰ এজন লোকে ১৮৪২ চনত নেৰেটিভচ অফ ভেৰিয়াচ জাৰ্ণীছ ইন বেলুচিস্তান, আফগানিস্তান, এণ্ড দ্য পঞ্জাব নামৰ গ্ৰন্থত পোনপ্ৰথমবাৰৰ কাৰণে হৰপ্পাৰ ভগ্নাৱশেষসমূহৰ কথা বৰ্ণনা কৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে থলুৱা লোকসকলে হৰপ্পা সন্দৰ্ভত ১৩ কচজোৰা (প্ৰায় ২৫ মাইল) এখন প্ৰাচীন নগৰৰ বিষয়ে আলচ কৰিছিল। কিন্তু এটা শতিকালৈকে কোনো পুৰাতত্ত্ববিদ এই বিষয়ত আগবাঢ়ি অহা নাছিল। মন কৰিবলগীয়া কথা এই যে বৈদিক যুগৰ পৰা মোগল যুগলৈকে দূৰত্বৰ জোখ-মাপৰ একক কচৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
১৮৭২-৭৫ চনত কানিঙহামে প্ৰথমটো হৰপ্পান মোহৰৰ (ছীল) কথা সদৰী কৰে (ব্ৰাহ্মী আখৰৰ ভুল চিনাক্তকৰণৰ সৈতে)। ১৯১২ চনত জে. ফ্লীটে অধিক মোহৰ আৱিষ্কাৰ কৰে আৰু ১৯২১-২২ চনত জন হিউবাৰ্ট মাৰ্শ্বেলৰ অধীনত এক খনন প্ৰচাৰ অভিযানত নামে। ফলস্বৰূপে জন মাৰ্শ্বেল, ৰায় বাহাদুৰ দয়াৰাম সাহনী আৰু মাধ স্বৰূপ ভাটৰ দ্বাৰা হৰপ্পাৰ সভ্যতা আৰু ৰাখাল দাস বেনাৰ্জী, ই. জে. এইচ. মেককে আৰুজন মাৰ্শ্বেলৰ দ্বাৰা মহেঞ্জোদাৰো আৱিষ্কৃত হয়। ১৯৩১ চনলৈ মহেঞ্জোদাৰোৰো প্ৰায়ভাগ খননকাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈ উঠে যদিও মৰ্টিমাৰ হুইলাৰৰ নেতৃত্বত এই খনন অব্যাহত থাকে। স্বাধীনতাৰ আগলৈকে চলোৱা খননকাৰ্যত আহমেদ হাচান দানী, বি বি লাল, ননী গোপাল মজুমদাৰ আৰু মাৰ্ক ষ্টেইন জড়িত আছিল৷
টানিয়া শচদেৱ
টানিয়া শচদেৱ (Tania Sachdev; জন্ম: ২০ আগষ্ট ১৯৮৬) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় দবা খেলুৱৈ। তেখেতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাষ্টাৰ আৰু মহিলা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ খিতাপ দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। টানিয়া খেলুৱৈৰ লগতে দবা খেলৰ এগৰাকী ধাৰভাষ্যকাৰ আৰু পৰিৱেশকো।
সিন্ধু সভ্যতা
আৱিষ্কাৰ আৰু খননৰ ইতিহাস
স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত (১৯৪৯ চন) পাকিস্তান চৰকাৰৰ পুৰাতত্ত্ব উপদেষ্টা মৰ্টিমাৰ হূইলাৰৰ নেতৃত্বত পাকিস্তানৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলত খনন অব্যাহত থাকে। পশ্চিমে বেলুচিস্তানৰ ছুটকাগন ড’ৰ, উত্তৰে আফগানিস্তানৰ আমু দৰিয়া (পুৰণি নাম অক্সাচ নদী), পূবে ঊত্তৰ প্ৰদেশৰ আলমগীৰপুৰ আৰু দক্ষিণে মালৱানলৈকে (বৰ্তমানৰ ছুৰাট) সিন্ধু সভ্যতাৰ সীমাৰ সন্ধান পোৱা হয়।
টানিয়া শচদেৱ
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
টানিয়া শচদেৱৰ জন্ম হৈছিল নতুন দিল্লীত। ছয় বছৰ বয়সত মাতৃ অঞ্জুৱে জীয়েক টানিয়াক দবা খেলৰ লগত পৰিচয় কৰাই দিছিল। টানিয়াৰ অভিভাৱকে তেখেতক দবাৰ পেছাগত প্ৰশিক্ষণ দিয়ায়। মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সতে টানিয়াই প্ৰথমটো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ দখল কৰিছিল। জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়ত টানিয়াই কে.চি. যোশীৰ পৰা দবাৰ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। এটি শিশু হিচাপে টানিয়াই একাধিক খেলৰ শিতানত জয়লাভ কৰিছিল। তেখেতৰ অন্যতম সফলতাসমূহ হৈছে-অনূৰ্ধ্ব-১২ বছৰৰ ভাৰতীয় চেম্পিয়ন, ২০০০ চনত এছিয়াৰ অনুৰ্ধ ১৪ ছোৱালী চেম্পিয়ন, আৰু অনুৰ্ধ ১২ বিভাগৰ বিশ্ব যুৱ ডবা চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ (১৯৯৮ চনত), ২০০২ চনত টানিয়াই মাৰাৱিলাত এছিয়ান কনিষ্ঠ ছোৱালী চেম্পিয়নশ্বিপ দখল কৰিছিল।
সিন্ধু সভ্যতা
আৱিষ্কাৰ আৰু খননৰ ইতিহাস
২০১০ চনত হাৰিয়ানাত হোৱা সুতেজ যমুনা সংযোগী সুঁতিৰ অতিৰিক্ত প্ৰবাহৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা প্ৰচণ্ড বানে ৫,০০০ বছৰ পুৰণি তামৰ কমাৰশাল সম্বলিত যজ্ঞক্ষেত্ৰৰ পুৰাতন থলীসমূহৰ ক্ষতি সাধন কৰে।
টানিয়া শচদেৱ
কেৰিয়াৰ
২০০৫ চনত টানিয়া মহিলা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰৰ খিতাপ দখল কৰা অষ্টমগৰাকী ভাৰতীয় দবা খেলুৱৈ হয় পৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে তেখেতে ২০০৬ চনত আৰু ২০০৭ চনত 'ভাৰতীয় দবা চেম্পিয়নশ্বিপ'ৰ খিতাপ দখল কৰিছিল। ২০০৭ চনত টেহৰানত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলা এছিয়া দবা চেম্পিয়শ্বিপত তেখৈতে নটা পইণ্টৰ ভিতৰত 6½ পইণ্ট লাভ কৰে। ২০০৯ চনত টানিয়াক অৰ্জুন বঁটাৰে সন্মানীত কৰা হয়। ২০১৬ চনত টানিয়াই ৰেয়কজাভিক অপেনত শ্ৰেষ্ঠ মহিলাৰ বঁটা লাভ কৰে। আনহাতে কালুটাৰাত কমনৱেলথ অৱ নেশ্যনচৰ মহিলা চেম্পিয়নৰ খিতাপ দখল কৰে।
সিন্ধু সভ্যতা
সময়পঞ্জী
হৰপ্পা সভ্যতাৰ পূৰ্ণাংগ ভাগটো ২৬০০-ৰ পৰা ১৯০০ খ্ৰী:পূ:লৈকে বৰ্ত্তি আছিল। প্ৰাক আৰু শেষ হৰপ্পা সংস্কৃতিৰে সৈতে একগোট কৰি সমগ্ৰ সিন্ধু সভ্যতাৰ কাল আছিল সম্ভৱতঃ ৩৩০০-ৰ পৰা ১৪০০ খ্ৰী:পূ:লৈকে। ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰত ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব অনুসন্ধান শাখাই সদৰী কৰা প্ৰতিবেদন মতে প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পাৰ পিছতেই মেহৰগড় (৭০০০-৩৩০০ খ্ৰী:পূ:) আৰু ভিৰানা (৭৫৭০-৬২০০ খ্ৰী:পূ:) সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণি হৈছিল।
টানিয়া শচদেৱ
কেৰিয়াৰ
২০০৮ চনৰ পৰাই টানিয়াই মহিলা দবা অলিম্পিয়াডত ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় দলৰ হৈ খেলি আহিছে। ২০০৯ আৰু ২০১১ চনত বিশ্ব দলীয় মহিলা চেম্পিয়নশ্বিপ, ২০০৩ চনৰ পৰা এছিয়ান দলীয় দবা চেম্পিয়নশ্বিপ, ২০০৬ চনত এছিয়ান গেমছ আৰু ২০০৯ চনৰ এছিয়ান ইন্দোৰ গেমছত টানিয়াই অংশগ্ৰহণ কৰিছে। টানিয়াই ৪০তম দবা অলম্পিয়াডত অংশগ্ৰহণ কৰি (২০১২) বৰ্ড-৩ত এককভাৱে ব্ৰঞ্জৰ পদক দখল কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইষ্টানবুলত অনুষ্ঠিত হোৱা উক্ত প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াৰ লগতে ২০০৮, ২০০৯, ২০১২, আৰু ২০১৪ চনত অনুষ্ঠিত হোৱা মহিলা এছিয়ান দলীয় চেম্পিয়নশ্বিপত অংশগ্ৰহণ কৰি টানিয়াই চাৰিটা পদক (তিনিটা ৰূপৰ আৰু এটা ব্ৰঞ্জৰ) জয় কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন হৈছে অতি কম সময়ত, সাধাৰণতে এক ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা এক প্ৰকাৰৰ উদ্ভিদৰ চলন। যেনে, ভেনাছ ফ্লাইট্ৰেপৰ পিঞ্জৰাটো প্ৰায় ১০০ মিলিছেকেণ্ডত বন্ধ হয়। মাত্ৰ ০.৫ মিলিছেকেণ্ডৰ ভিতৰত ডগউড ব্ৰাঞ্চবেৰীৰ ফুলৰ পাহি খোল খায় আৰু ৰেণুবোৰ সিঁচৰতি হৈ পৰে। আটাইতকৈ তীব্ৰ সঞ্চালন ঘটে বগা নুনী উদ্ভিদৰ। ইয়াৰ ফুলৰ ৰেণুবোৰ স্ৰী-ধানীৰ পৰা মাত্ৰ ২৫ মাইক্ৰ’ছেকেণ্ডত সঞ্চাৰণ ঘটে।
সিন্ধু সভ্যতা
সময়পঞ্জী
সিন্ধু সভ্যতাৰ কালপঞ্জীত স্তৰ (phase) আৰু যুগ (era), এই শব্দ দুটা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা, পূৰ্ণাংগ হৰপ্পা আৰু শেষ হৰপ্পাৰ স্তৰকেইটাক যথাক্ৰমে আঞ্চলিকীকৰণ, একত্ৰীকৰণ আৰু থলুৱাকৰণৰ যুগ বুলি অভিহিত কৰা হয়। ইয়াৰে আঞ্চলিকীকৰণ যুগটো প্ৰত্ন প্ৰস্তৰ যুগৰ মেহৰগড় ২ৰ সময়লৈকে ব্যাপ্ত আছিল। ইচলামাবাদৰ কাইদ-ই-আজম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক আহমেদ হাচান দানীৰ মতে ইয়াৰ আৱিষ্কাৰে “সিন্ধু সভ্যতাৰ সমগ্ৰ ধাৰণাটোকে সলাই পেলালে” আৰু “ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠিত গ্ৰাম্য জীৱনৰ পৰাই আমি সমগ্ৰ সূচীখন পাওঁ।”
টানিয়া শচদেৱ
ব্যক্তিগত জীৱন
টানিয়া শচদেৱে দিল্লীৰ বসন্ত বিহাৰত থকা মডাৰ্ণ স্কুলৰ পৰা পঢ়াশালীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে আৰু শ্ৰী ভেংকটাশ্বৰা কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
সাধাৰণতে উদ্ভিদত দেখা পোৱা মন্থৰ গতিৰ "বৃদ্ধি-চলন", যাক ট্ৰ’পিজিম বুলি কোৱা হয়, তাতকৈ এই তীব্ৰ চলন বহু পৃথক। ট্ৰ’পিজিম হৈছে উদ্ভিদৰ শাৰীৰিক, স্থায়ী স্থানান্তৰ আনহাতে তীব্ৰ সঞ্চালন আপেক্ষিক, ই পুনৰ আগৰ অৱস্থালৈ ঘূৰি আহে আৰু ই নিচেই কম সময়ত সম্পন্ন হয়। উদ্ভিদে এই তীব্ৰ সঞ্চালন আহৰণ কৰিবলৈ বহুতো প্ৰক্ৰিয়া ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হয়। স্ফাগ্নাম মছৰ ৰেণু সঞ্চাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ দৰে অতি তীব্ৰ চলনত জল-প্ৰত্যাহাৰৰ দ্বাৰা সৃষ্ট অভ্যন্তৰীণ চাপৰ যোগেদি হঠাৎ ৰেণু সঞ্চাৰিত হোৱা কাৰ্য সংঘটিত হয়। ভেনাছ ফ্লাইট্ৰেপ বা ব্লাডাৰৱৰ্টৰ দৰে উদ্ভিদত পতংগ বা অন্য জীৱৰ সংস্পৰ্শত সৃষ্টি হোৱা বৈদ্যুতিক বিভৱৰ বাবেও সঞ্চালন কাৰ্য সম্পন্ন হয়। লাজুকী লতাৰ পাত জাপখোৱাৰ দৰে মন্থৰ সঞ্চালন উদ্ভিদ কোষত সংঘটিত হোৱা পূৰ্বৱত হ’ব পৰা, কিন্তু পানীৰ চাপৰ তীব্ৰ বা অসম পৰিবৰ্তনৰ বাবে হ’ব পাৰে। কোষৰ বাহিৰ আৰু ভিতৰত থকা আয়নৰ অস্থিৰতা আৰু আয়ন অভিবাহ (স্ৰোত, সোঁত) পানীৰ প্ৰতি প্ৰদৰ্শন কৰা ৰসাকৰ্ষণৰ সঁহাৰিয়ে এই প্ৰক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
টানিয়া শচদেৱ
ব্যক্তিগত জীৱন
'ৰেড বুল' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে টানিয়াক স্পনচৰ কৰি আহিছে। ২০১৪ চনত টানিয়াই দিল্লীৰ নিবাসী স্থপতিবিদ বিৰাজ কাটাৰিয়াৰ লগত বৈবাহিক জীৱন আৰম্ভ কৰে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:ভাৰতৰ দবা খেলুৱৈ শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী
সিন্ধু সভ্যতা
ভৌগোলিক বিৱৰণ
সিন্ধু সভ্যতা পশ্চিমে পাকিস্তানৰ বেলুচিস্তানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূবে উত্তৰ প্ৰদেশ, উত্তৰে উত্তৰ-পূব আফগানিস্তান আৰু দক্ষিণে মহাৰাষ্ট্ৰলৈকে বিস্তাৰিত আছিল। সিন্ধু উপত্যকাৰ ভৌগোলিক অৱস্থানে পাহাৰ, মৰুভূমি আৰু সমুদ্ৰই আগুৰি ৰখা সাৰুৱা কৃষিভূমিৰ সৈতে ইজিপ্ট আৰু পেৰুৰ দৰে সভ্যতা গঢ়ি উঠিবৰ বাবে অনুকূল পৰিৱেশ প্ৰদান কৰিছিল। আফগানিস্তান, তুৰ্কমেনিস্তান আৰু গুজৰাটত সিন্ধু সভ্যতাৰ অধিক থলী থকাৰ সম্ভাৱনা আছে। উপকূলীয় অঞ্চলসমূহ পশ্চিম বেলুচিস্তানৰ চুটকাগন ড’ৰৰ পৰা গুজৰাটৰ ল’থাললৈকে বিস্তৃত আছিল। উত্তৰ আফগানিস্তানৰ অক্সাচ নদী, উত্তৰ-পশ্চিম পাকিস্তানৰ গোমাল নদী উপত্যকা, জম্মুৰ ওচৰৰ বিজ নদীৰ মান্দা আৰু দিল্লীৰ পৰা মাত্ৰ ২৮ কি:মি: দূৰৰ আলমগীৰপুৰৰ হিন্দন নদীতো সিন্ধু সভ্যতাৰ থলী উদ্ধাৰ হৈছে। সিন্ধু উপত্যকাৰ থলীসমূহ ঘাইকৈ নদীসমূহৰ লগতে প্ৰাচীন সাগৰীয় উপকূলসমূহ, উদাহৰণস্বৰূপে বালাকোট, আৰু দ্বীপসমূহত, উদাহৰণস্বৰূপে ঢোলাভিৰা, পোৱা গৈছে।
পাকিস্তানৰ হাকৰা সুঁতি আৰু ভাৰতৰ ঘাগৰ নদীত শুকাই যোৱা নদীভূমিৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে ৰূপাৰ, ৰাখিগাঢ়ী, চোঠী, কলিবঙ্গন আৰু গণৱাৰীৱালা। জে.জি. শ্বেফাৰ আৰু ডি. এ. লিকটেনষ্টাইনৰ মতে, হৰপ্পা সভ্যতা “বাগৰ, হাকৰা, আৰু কতি দিজ সংস্কৃতি বা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ সীমান্তৰ ঘাগৰ-হাকৰা উপত্যকাৰ ‘পৰম্পৰাগত গোট’ৰ এক মিশ্ৰিত ৰূপ।”
কিছুসংখ্যক পুৰাতত্ত্ববিদৰ মতে ঘাগৰ-হাকৰা নদী আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ শুষ্ক নদীভূমিৰ পৰা ৫ শতাধিক হৰপ্পা থলী উদ্ধাৰ কৰাৰ বিপৰীতে সিন্ধু নদ আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ পৰা প্ৰায় ১০০টা মান থলীহে উদ্ধাৰ হৈছে।
প্ৰাক-হৰপ্পা
কাষৰীয়া ৰবি নদীৰ নাম অনুসৰি ৰখা প্ৰাক হৰপ্পাৰ ৰবি স্তৰ ৩৩০০ ৰ পৰা ২৮০০ খ্ৰী:পূ:লৈকে বৰ্ত্তি আছিল। পশ্চিমৰ ঘাগৰ-হাকৰা উপত্যকাত চিনাক্ত হোৱা হাকৰা স্তৰৰ সম্পৰ্কিত আৰু ক'ট দিজি স্তৰতকৈ (২৮০০-২৬০০ খ্ৰী:পূ:)পুৰণি। আৰম্ভণিৰ সিন্ধু লিপিৰ নমুনা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় সহস্ৰাব্দ পুৰণি।
২০১২ চনৰ পিছৰেপৰা হাৰিয়ানাৰ ভিৰানাত পুৰাতত্ত্ববিদ কে.এন. দীক্ষিতৰ আৱিষ্কাৰসমূহে সূচায় যে এই ঠাইৰ হাকৰা মৃৎশিল্প ৭৫০০ খ্ৰী:পূ: পুৰণি। ইয়াৰ পৰা প্ৰমাণ হয় যে ভিৰানা এই আটাইবোৰৰ ভিতৰত সবাতোকৈ পুৰণি থলী।
পূৰ্ণাংগ হৰপ্পা
২৬০০ খ্ৰী:পূ:লৈ প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা সমাজবোৰ একোখন বৃহৎ নগৰ কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হয়। এইসমূহৰ ভিতৰত আছে আধুনিক পাকিস্তানৰ হৰপ্পা, গনেৰিৱালা আৰু মহেঞ্জোদাৰো আৰু আধুনিক ভাৰতৰ ঢোলাভিৰা, কলিবঙ্গন, ৰাখীগাঢ়ী, ৰূপাৰ আৰু ল’থাল। এতিয়ালৈকে ১,০৫২খন নগৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠাপন উদ্ধাৰ কৰা হৈছে।
নগৰসমূহ
হৰপ্পা, মহেঞ্জোদাৰো আৰু ৰাখীগাঢ়ীৰ নগৰ পৰিকল্পনাত পৃথিৱীৰ আদিমতম নগৰ নিষ্কাষণ ব্যৱস্থা দেখা পোৱা যায়। নাগৰিকসকলে নগৰৰ নাদসমূহৰ পৰা পানী সংগ্ৰহ কৰিছিল। গা-ধোৱা ঘৰৰ বৰ্জিত পানী মূল পথৰ কাষেদি যোৱা ঢাকনিযুক্ত নলাৰে পৰিবাহিত কৰি নিয়াৰ ব্যৱস্থা আছিল। বাসগৃহসমূহ ভিতৰুৱা চোতাল আৰু উপপথসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত আছিল। এতিয়াও কোনো কোনো গাঁৱত এনে পদ্ধতিৰ ঘৰ সজা দেখা যায়। ইয়াৰে প্ৰত্যেকটো ঘৰতে পানী যোগান আৰু নলাৰ সুবিধা আছিল। ই সিন্ধু সভ্যতাৰ নিম্ন ধনকেন্দ্ৰিক আৰু সামাজিক সমতাৰ কথাকে সূচায়।
হৰপ্পাৰ বন্দৰ, শস্যৰ ভঁৰাল, পণ্যাগাৰ, ইটাৰে সজা মঞ্চ আৰু দেৱালসমূহৰ পৰাই হৰপ্পাৰ লোকসকলৰ উন্নত কাৰিকৰী দিশটোৰ উমান পোৱা যায়। নগৰসমূহৰ বৃহদাকাৰ দেৱালসমূহে সম্ভৱতঃ বান আৰু শত্ৰুৰ আক্ৰমণৰ পৰা নগৰখন ৰক্ষা কৰিছিল।
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
১৮৮০ চনত মৃত্যুৰ আগতে চাৰ্লছ ডাৰউইনে উদ্ভিদৰ চলন সম্পৰ্কত দ্য পাৱাৰ অৱ ম’ভমেণ্ট ইন প্লেণ্ট নামৰ এখন কিতাপ প্ৰকাশ কৰি গৈছিল।
সিন্ধু সভ্যতা
নগৰসমূহ
দুৰ্গসমূহ নিৰ্মাণৰ উদ্দেশ্য সম্বন্ধে ঐকমতত উপনীত হোৱা নাই। সমসাময়িক মেচ’পটেমিয়া আৰু প্ৰাচীন ইজিপ্টৰ সভ্যতাৰ বিপৰীতে নগৰসমূহত কোনো বৃহৎ কীৰ্ত্তিচিহ্ন সজা হোৱা নাছিল। প্ৰাসাদ, মঠ-মন্দিৰ, ৰজআ, সৈন্যবাহিনী বা পুৰোহিতৰো কোনো পতিয়নযোগ্য প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই। মহেঞ্জোদাৰোত এক বৃহৎ স্নানাগাৰ আৱিষ্কৃত হৈছে যাক প্ৰথমে শস্যভাণ্ডাৰ বুলি ধাৰণা কৰা হৈছিল। নগৰবাসীসকলৰ বেছিভাগেই বণিক অথবা কুটীৰ শিল্পী আছিল। দূৰৰ ঠাইসমূহৰ পৰা অনা কেঁচামালেৰে ছীল মোহৰ, মণি আৰু অন্যান্য সামগ্ৰী সজা হৈছিল। ভাস্কৰ্যসমূহৰ ভিতৰত মণি, জন্তু, মানুহ (হয়তো দেৱ-দেৱী) আদিৰ প্ৰতিকৃতি আৰু আখৰ (পাঠোদ্ধাৰ হোৱা নাই) খোদিত কৰা ছীল মোহৰ আদি উল্লেখনীয়।
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
পাত আৰু উপ-পত্ৰ সঞ্চালন কৰা উদ্ভিদ
কিছুমান উদ্ভিদৰ পাত অথবা উপ-পত্ৰ স্পৰ্শৰ দৰে যান্ত্ৰিক উদ্দীপনাৰ বাবে সঞ্চালিত হয়:
সিন্ধু সভ্যতা
শাসন আৰু কাৰ্যপালিকা
পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ তথ্যৰ পৰা হৰপ্পান সমাজৰ ক্ষমতাৰ কেন্দ্ৰ নাইবা ক্ষমতাত অধিষ্ঠিত লোকৰ বিষয়ে কোনো তাৎক্ষণিক উত্তৰ পোৱা নাযায়। সেয়ে হ’লেও কিছুমান জটিল সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আৰু ইয়াক কাৰ্যক্ষেত্ৰত পৰিণত কৰাৰ উদাহৰণ পোৱা যায়, যেনে মৃৎশিল্প, ছীল মোহৰ, ওজন আৰু ইটাৰ সমতুল ব্যৱস্থা। এই বিষয়ে কৰা ধাৰণাৰ প্ৰধান সূত্ৰকেইটা হ’ল এনেধৰণৰ:
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
পাত আৰু উপ-পত্ৰ সঞ্চালন কৰা উদ্ভিদ
পাত বা উপ-পত্ৰৰ তীব্ৰ সঞ্চালন খালী চকুৰে ধৰিব পৰা উদ্ভিদ:
সিন্ধু সভ্যতা
প্ৰযুক্তিবিদ্যা
সিন্ধু সভ্যতাৰ লোকসকলে ওজন, ভৰ আৰু সময় সঠিকভাৱে নিৰূপণ কৰাৰ লগতে জোখ-মাপৰ সমতুল পদ্ধতিৰ বিকাশ ঘটাইছিল। গুজৰাটৰ ল’থালত আৱিষ্কৃত হাতীদাঁতৰ এডাল মাপকাঠিত অংকিত প্ৰায় ১.৭ মিলিমিটাৰেই হৈছে এতিয়ালৈকে পোৱা ব্ৰঞ্জ যুগৰ আটাইতকৈ সৰু জোখ। হৰপ্পান অভিযন্তাসকলে প্ৰায়োগিক ক্ষেত্ৰত জোখ-মাপৰ দশমিক পদ্ধতিৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
উদ্ভিদৰ তীব্ৰ সঞ্চালন
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:উদ্ভিদজগত
সিন্ধু সভ্যতা
প্ৰযুক্তিবিদ্যা
কৌটিল্যৰ অৰ্থশাস্ত্ৰত (খ্ৰী:পূ: ৪ৰ্থ শতিকা) বৰ্ণিত জোখ-মাপসমূহ ল’থালত ব্যৱহৃত জোখ-মাপৰ সৈতে একে।
হৰপ্পানসকলে ধাতুবিদ্যাৰ নতুন পদ্ধতিৰ উদ্ভাৱন কৰাৰ লগতে তাম, ব্ৰঞ্জ, সীহ আৰু টিন উৎপাদন কৰিছিল।
২০০৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত নেচাৰ নামৰ বিজ্ঞান পত্ৰিকাত আদি প্ৰস্তৰ যুগৰ মেহৰগড়ত জীৱন্ত মানুহৰ দাঁতত বিন্ধা কৰাৰ প্ৰমাণ পোৱাৰ কথা প্ৰকাশ পায়।
বানাৱলীত সোণৰ বিশুদ্ধতা পৰীক্ষা কৰা এডাল দণ্ডৰো সন্ধান পোৱা গৈছে।
শিল্পকলা
খননস্থলীত বিভিন্ন ভাস্কৰ্য, ছীল, মৃণ্ময় পাত্ৰ, সোণৰ অলংকাৰ আৰু টেৰাকোটা, ব্ৰঞ্জ আৰু ষ্টেটাইটৰ মানৱ দেহৰ সূক্ষ্ম প্ৰদৰ্শনযুক্ত কিছুমান মূৰ্ত্তি পোৱা গৈছে।
নৃত্যৰ ভংগিমাৰে সোণ, টেৰাকোটা আৰু শিলৰ নাৰীমূৰ্ত্তিসমূহে সেই সময়ত কিছুমান নৃত্যৰূপ থকাৰ কথাকে সূচায়। টেৰাকোটাৰ মূৰ্ত্তিসমূহৰ ভিতৰত গৰু, ভালুক, বান্দৰ আৰু কুকুৰৰ মূৰ্ত্তিও আছে। সৰহসংখ্যক ছীলত অংকিত জন্তুসমূহ চিনাক্ত কৰিব পৰা হোৱা নাই। প্ৰকাণ্ড শিঙযুক্ত আধা বলদ, আধা জেব্ৰাৰ আকৃতিৰ জন্তুসমূহ নিৰীক্ষণ কৰিবলগীয়া। এতিয়ালৈকে এই প্ৰতিকৃতিসমূহৰ কোনো ধাৰ্মিক বা কাল্টিক গুৰুত্ব থকাৰো প্ৰমাণ পোৱা হোৱা নাই।
শংখ, চিৰামিক, ষ্টেটাইট আদি আটাইকেইটা হৰপ্পা স্তৰতে মণিহাৰ, খাৰু আৰু আন অলংকাৰসমূহ তৈয়াৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। প্ৰসাধন আৰু প্ৰাতঃকৃত্যৰ কিছুমান যাৱতীয় সামগ্ৰী (যেনে ফণী)হৰপ্পাত পোৱা গৈছে।
কিছুমান ছীলত লেপেটা কাঢ়ি বহা মানুহৰ প্ৰতিকৃতি পোৱা গৈছে। বহু লোকে ইয়াক যোগাসনত থকা পশুপতি আখ্যা দিছে। ইয়াৰ বিপৰীতে কিছুসংখ্যক লোকে হিন্দু দেৱতা শিৱৰ সৈতে ইয়াৰ সাদৃশ্য দৰ্শাইছে।
ছীলসমূহত অংকিত হাৰ্প’ৰ দৰে বাদ্যযন্ত্ৰ আৰু আৱিষ্কৃত শংখসমূহে বাদ্যযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ সূচায়। মহেঞ্জোদাৰোত বৰ্গাকাৰ ডাইচৰো (পিঠিবোৰত একৰ পৰা ছয়লৈ বিন্ধাযুক্ত) সন্ধান পোৱা গৈছে।
ব্যৱসায় আৰু পৰিবহণ
সিন্ধু সভ্যতাৰ অৰ্থনীতি ঘাইকৈ বাণিজ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল যেন অনুমান হয়। উন্নত পৰিৱহণ ব্যৱস্থাই ব্যৱসায়-বাণিজ্যত সুবিধা প্ৰদান কৰিছিল। সম্ভৱতঃ সিন্ধু সভ্যতাই চকা ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰথমটো সভ্যতা। এই ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত গৰুগাড়ী আৰু নাও অন্যতম আছিল।
তাম্ৰ যুগৰ ৪৩০০–৩২০০ খ্ৰী:পূ:ৰ ভিতৰত দক্ষিণ তুৰ্কমেনিস্তান আৰু উত্তৰ ইৰাণৰ সৈতে সিন্ধু সভ্যতাৰ কিছু মিল দেখা যায়। ইয়াৰ পৰা এই ঠাইসমূহৰ মাজত আহ-যাহ আৰু বাণিজ্যিক সম্পৰ্কৰ ধাৰণা কৰিব পাৰি। প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা কালৰ (প্ৰায় ৩২০০-২৬০০ খ্ৰী:পূ:) সৈতে মধ্য এচিয়া আৰু ইৰাণী মালভূমিৰ মৃৎশিল্প, ছীল মোহৰ, মূৰ্ত্তি, আ-অলংকাৰ আদিৰ সাদৃশ্যই মৰুপথেদি বেপাৰ-বাণিজ্যৰ প্ৰচলনৰ কথা সূচায়।
বাণিজ্য ক্ষেত্ৰসমূহে আফগানিস্তানৰ একাংশ, ইৰানৰ উপকূলীয় অঞ্চল, ভাৰতৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ আৰু মেচ’পটেমিয়াকে ধৰি এক বৃহৎ অঞ্চল সংযোগ কৰিছিল। হৰপ্পাত সমাধিস্থ কৰা লোকৰ দাঁতৰ অৱশেষ পৰীক্ষা কৰি পোৱা গৈছে যে নগৰ নিবাসীসকলৰ কিছুসংখ্যক আন ঠাইৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰি আহি ইয়াত থিতাপি লৈছিলহি। ক্ৰীট আৰু ইজিপ্টলৈকে বাণিজ্য ক্ষেত্ৰসমূহ বিস্তাৰিত হোৱাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। মধ্য হৰপ্পা কালত হৰপ্পা আৰু মেচ’পটেমিয়াৰ মাজত বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক আছিল আৰু পাৰ্চীয়ান উপসাগৰৰ বাহৰেইন আৰু ফৈলাকাৰ একাংশ মধ্যভোগীয়ে এই সম্পৰ্কৰ পৰিচালনা কৰিছিল।
কৃষি
বিভিন্ন অধ্যয়নে সূচায় যে সিন্ধু সভ্যতা থলীত বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ খাদ্যশস্যৰ খেতি কৰা হৈছিল। জনা যায় যে মেহৰগড় নিবাসী লোকসকলে ঘৰুৱাভাৱে উৎপাদন কৰা ঘেঁহু আৰু বাৰ্লি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
যথাসম্ভৱ লেখন পদ্ধতি
সিন্ধু সভ্যতা থলীসমূহত উদ্ধাৰ হোৱা ছীল, পাত্ৰ, সম্ভৱতঃ ঢোলাভিৰাৰ দুৰ্গৰ দুৱাৰত অঁৰা এখন দুৱাৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীসমূহত ৪০০-ৰ পৰা ৬০০টা স্পষ্ট চিহ্ন উদ্ধাৰ হৈছে।
সিন্ধু সভ্যতাক এক শিক্ষিত সভ্যতা বুলি কোৱা হয় যদিও কিছুসংখ্যক ইতিহাসবিদৰ মতে তেওঁলোকৰ মাজত লিপিৰ পৰিৱৰ্ত্তে চিহ্ন ব্যৱস্থা এটাৰহে প্ৰচলন আছিল।
ধৰ্ম
মূলতঃ সিন্ধু লিপিসমূহৰ পাঠোদ্ধাৰ নোহোৱাৰ বাবে সিন্ধু সভ্যতাৰ লোকসকলৰ ধৰ্মবিশ্বাসৰ বিষয়ে কোনো সঠিক সিদ্ধান্তত উপনীত হ’ব পৰা নাই। হৰপ্পাৰ পুৰাতাত্ত্বিক চিহ্নসমূহৰ হিন্দু ব্যাখ্যাৰ ভিতৰত ১৯৩১ চনত পুৰাতত্ত্ববিদজন মাৰ্শ্বেলে দিয়া ব্যাখ্যা উল্লেখনীয়। তেওঁ সিন্ধু ধৰ্মবিশ্বাসৰ তলত উল্লিখিত বৈশিষ্ট্যসমূহ চিনাক্ত কৰিছিল:
এটা ছীলত পশুৰে আগুৰি থকা, তিনিশিৰীয়া, উথিত যৌনাংগসহিত মানৱ মূৰ্ত্তি এটা অংকিত পোৱা গৈছে। মাৰ্শ্বেলে ইয়াক সংযম, যোগ আৰু লিংগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, হিন্দু দেৱতা পশুপতি শিৱ বা ৰূদ্ৰৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। এই ছীলটো পশুপতি ছীলৰূপে জনাজাত। হাৰ্বাৰ্ট ছালিভান আৰু এলফ হিল্টবেইটে মাৰ্শ্বেলৰ যুক্তিৰ বিপৰীতে যথাক্ৰমে কয় যে এই মূৰ্ত্তিটো এক নাৰীৰহে, আৰু এয়া পশু আৰু চাৰিওদিশৰ দেৱতাৰ বাহনেৰে আগুৰি থকা এক মহিষ দেৱতাৰ মূৰ্ত্তি।
কোনো কোনো ইতিহাসবিদে জৈন তীৰ্থংকৰ ঋষভ আৰু সিন্ধু সভ্যতাৰ যোগসূত্ৰ থকা বুলি দাবী কৰে।
পতন আৰু শেষ হৰপ্পা
১৮০০ খ্ৰী:পূ:ৰ পৰাই সিন্ধু সভ্যতাৰ পতন আৰম্ভ হয় আৰু ১৭০০ খ্ৰী:পূ:লৈ ইয়াৰ প্ৰায়ভাগ নগৰেই বৰ্জিত হৈ পৰে। ১৯৫৩ চনত মৰ্টিমাৰ হুইলাৰে মধ্য এচিয়াৰ আৰ্যসকলৰ আগমনেই সিন্ধু সভ্যতাৰ পতনৰ কাৰক হোৱাৰ সম্ভাৱনীয়তাৰ কথা ব্যক্ত কৰে। ইয়াৰ প্ৰমাণস্বৰূপে তেওঁ মহেঞ্জোদাৰোৰ বিভিন্ন ঠাইত আৱিষ্কাৰ হোৱা ৩৭টা কংকাল আৰু বেদসমূহত বৰ্ণিত যুদ্ধ আৰু দুৰ্গসমূহৰ কথা উল্লেখ কৰে। অৱশ্যে ইতিহাসবিদসকলে এই সম্ভাৱনীয়তা নুই কৰে, কিয়নো এই কংকালসমূহৰ কাল নগৰসমূহ বৰ্জিত হোৱাৰ সময়তকৈ পিছৰ আৰু এইসমূহ দুৰ্গৰ কাষতে পোৱা গৈছে। ১৯৯৪ চনৰ গৱেষণাই দেখুৱায় যে কংকালসমূহৰ লাওখোলাসমূহৰ ক্ষতি জহি যোৱাৰ ফলতহে হৈছে, কোনো আঘাতৰ ফলত নহয়। বহুতো গৱেষকে মত পোষণ কৰে যে খৰাং আৰু ইজিপ্ট তথা মেচ’পটেমিয়াৰ সৈতে বাণিজ্যিক সম্পৰ্কৰ অৱনতি ঘটাৰ ফলতহে সিন্ধু সভ্যতা ধ্বংস হয়। কোৱা হয় যে নতুন লোকৰ অনুপ্ৰৱেশ, নিৰ্বনানীকৰণ, বানপানী বা নদীৰ সুঁতি সলনি ইত্যাদি কাৰকে এই বিশাল সভ্যতাৰ পতনত অৰিহণা যোগাইছিল।
সিন্ধু সভ্যতাৰ পতনৰ সৈতে জলবায়ু পৰিৱৰ্ত্তনৰো সম্পৰ্ক থকা বুলি কৰা হয়। পৰিৱৰ্ত্তিত জলবায়ুৰ ফলত নিম্নগামী হোৱা বৰষুণে পৰ্যাপ্ত পানী যোগান ধৰিব নোৱাৰাৰ কাৰণে সম্ভৱতঃ সেই সময়ৰ বিশাল সৰস্বতী নদী শুকাই যায়।
পৰৱৰ্ত্তী কাল
সিন্ধু সভ্যতাৰ পতনৰ পিছত বিভিন্ন আঞ্চলিক সংস্কৃতিসমূহে গা-কৰি উঠে। এই সংস্কৃতিসমূহ ভিন্ন পৰিমাণে সিন্ধু সভ্যতাৰদ্বাৰা প্ৰভাৱিত হোৱাৰ উমান পোৱা যায়। হৰপ্পাৰ সমাধি এইচত মৃতদেহ দাহ কৰাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে যি প্ৰথা বৰ্তমান হিন্দু ধৰ্মত প্ৰচলিত। ৰাজস্থানৰ পৰা গংগা সমভূমিলৈকে হেঙুল-হাইতাল বৰণীয়া মৃৎশিল্পৰ চিন পোৱা গৈছে।
সহায়ক গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:প্ৰাচীন বিশ্ব *
সূৰুযমুখীৰ স্বপ্ন
সূৰুযমুখীৰ স্বপ্ন উপন্যাসখনৰ ঔপন্যাসিক হৈছে চৈয়দ আব্দুল মালিক। অসমীয়া সাহিত্যৰ এখন জনপ্ৰিয় উপন্যাস হিচাপে এই উপন্যাসখনৰ গুৰুত্ব আছে। উপন্যাসখনৰ প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৯৯৫ চনত।
লেখকৰ চমু পৰিচয়
চৈয়দ আব্দুল মালিক (১৯১৯-২০০০) অসমীয়া সাহিত্যৰ এজন বিশিষ্ট গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, নাট্যকাৰ আৰু কবি। তেওঁ ২৫ খনৰো অধিক গল্প সংকলন, ৫০ খনতকৈ অধিক উপন্যাস, পাঁচখন কবিতা সংকলন, তিনিখন শিশু সাহিত্য আৰু ২০খন মঞ্চ অনাতাঁৰ নাট আৰু অলেখ প্ৰবন্ধ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭৭ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি হয়। তেওঁ "অঘৰী আত্মাৰ কাহিনী" উপন্যাসৰ বাবে ১৯৭২ চনত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰাৰ উপৰিও ১৯৯২ চনত অসম উপত্যকা বঁটা, ১৯৯৯ চনত শংকৰদেৱ বঁটা আৰু পদ্মশ্ৰী, পদ্মভূষণ সন্মান লাভ কৰে।
কাহিনীৰ সাৰাংশ
'সূৰুযমুখীৰ স্বপ্ন' উপন্যাসৰ কাহিনীটোৰ পটভূমি হৈছে ধনশিৰী নদী আৰু সেই নদীৰ পাৰত অৱস্থিত ডালিম নামৰ এখনি গাঁও।কাহিনীৰ আৰম্ভণিতে ধনশিৰী নদী আৰু ডালিম গাঁৱৰ যি বৰ্ণনা দাঙি ধৰিছে,সেইয়া অতি জীৱন্ত।ঔপন্যাসিকে ধনশিৰীৰ বৰ্ণনা দাঙি ধৰিছে এইদৰে "ধনশিৰীয়ে পৰ্বতৰ কথা জানে,ভৈয়ামৰ কথা জানে,ভৰপূৰ গাঁৱৰ কথা জানে ,এৰাবাৰীৰ কথা জানে ,বাৰিষাৰ কথাা জানে,খৰালিৰ কথা জানে।"ডালিম গাঁৱৰ অতীত,বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্য সকলোৰে সাক্ষী এই ধনশিৰী ।এই পটভূমিতে নিৰ্মিত হৈছে উপন্যাসখনৰ কাহিনীভাগ।ডালিম গাঁৱৰ চফল ডেকা গুলচ উপন্যাসখনৰ কেন্দ্ৰীয় পুৰুষ চৰিত্ৰ আৰু কপাহী,তৰা,গুলচৰ মাক,চেনীমাই আদি নাৰী চৰিত্ৰই গুলচৰ চৌপাশে বিচৰণ কৰিছে।
গুলচে প্ৰথমাৱস্থাত চেনীমাইক ভালপাই যদিও তেওঁলোকৰ মিলন সম্ভৱ নহয়গৈ।তাৰপাছত গুলচৰ তৰাৰ লগত মনৰ মিলন ঘটে কিন্তু ঘটনাৰ দুৰ্বিপাকত তৰাৰ মাহীয়েক কপাহীৰ লগতহে গুলচৰ বিয়া হয়।কপাহীৰ বিয়া হৈছিল ভিনীহিয়েক, ডালিমৰে, নাহৰৰ লগত কিন্তু বছিৰত বেপাৰীৰ লগত কৰা হলিগলিৰ কাৰণে নাহৰৰ লগত কপাহীৰ সম্পৰ্ক চিৰদিনৰ কাৰণে শেষ হৈ গৈছিল।কপাহীৰ বায়েকৰ মৃত্যু হোৱাত কপাহীয়েও তৰাক লগত লৈ নাহৰৰ ঘৰৰ পৰা গাঁৱৰ এমূৰীয়া নিজৰ ঘৰলৈ গুচি আহিল।তৰাই অৱশ্যে কপাহীৰ লগত গুলচৰ বিয়াৰ পাছতো  গুলচৰ পিচ নেৰিলে।তাই আগত যেনকৈ কপাহীৰ লগত থাকে,কপাহীৰ বিয়াৰ পাছতো কপাহীৰ লগতে থাকিবলৈ লয়।এইদৰে উপন্যাসখনৰ কাহিনীভাগ আগবাঢ়িছে।
চৰিত্ৰসমূহ
গুলচ, চেনিমাই, ডালিম, কপাহী, চন্দ্ৰ, তৰা, ভীম আদি।
বিশ্লেষণ
সূৰুযমুখীৰ স্বপ্ন'ত দেখিবলৈ পোৱা যায় যে অভাৱত জুৰুলা হোৱা গাৱঁলীয়া চহা জীৱনৰ সহজ সৰল নিভাজ অভিব্যক্তি। গুলচৰ প্ৰথম প্ৰেম চেনিমাইক সি নিজৰকৈ নাপালে অথচ ইয়াত কোনো হা- হুতাহ, নোপোৱাৰ বেদনা নাই।এনে দিশবোৰে কাহিনীত কিছু শিথিলতা আনিছে।
তৰাৰ লগত সংসাৰ কৰাৰ গুলচৰ সপোন ধূলিস্যাৎ কৰি কপাহী তাৰ জীৱনলৈ আহিল। মনত তৰাৰ কাৰণে অস্বস্তি থাকিলেও কিন্তু সি সুখী। সি এতিয়া ৰন্ধা ভাতমুঠি, মেলা দুৱাৰ খন পাইছে। সুখৰ-দুখৰ কথা এষাৰ পাতিবলৈ মনৰ মানুহ এগৰাকী পাইছে।আকৌ ঘটনাৰ পাকচক্ৰত পৰি কপাহীক জীৱনৰ পৰা বিদায় দি গুলচে পুনৰ তৰাক নিজৰ কৰি আঁকোৱালি লৈছে।গুলচ চৰিত্ৰৰ এনে কাৰ্যৰ পৰা দেখা গৈছে যে প্ৰেমৰ ক্ষেত্ৰত তাৰ মানসিক দৃঢ়তা তথা একনিষ্ঠতা নাই।  পাঠকে এনে কাৰ্য ভাল পোৱা নাই।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ শ্ৰেণী:অসমীয়া উপন্যাস
ৰূপ
ৰূপ হৈছে এবিধ মৌলিক পদাৰ্থ। ইয়াৰ পাৰমাণবিক সংখ্যা - ৪৭।
নামকৰণ
এছিৰীয় শব্দ "serpu" নাইবা গথজাতিৰ ভাষাৰ "silbur" পৰা চিলভাৰ শব্দটো আহিছে যি ৰূপৰ ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ। ৰূপৰ বৈজ্ঞানিক নাম আৰ্জেণ্টাম (argentum) শব্দটো লেটিন ভাষাৰ যিটো সম্ভৱতঃ সংস্কৃত শব্দ আৰ্জেণ্টাৰ পৰা আহিছে। সংস্কৃত ভাষাৰ আৰ্জেণ্টা শব্দৰ অৰ্থ "পোহৰৰ দৰে উজ্জ্বল"।
আবিষ্কাৰ
<!-- ৰুপাৰ অস্তিত্ব সুপ্ৰাচীনকাল থেকেই মানুষেৰ জানা ছিল। এমনকি প্ৰাচীনকালে সোনাৰ চেয়ে ৰুপা দামী ছিল। কাৰণ সোনা মূলত মুদ্ৰা ও অলঙ্কাৰ হিসেবে ব্যবহৃত হয়, কিন্তু ৰুপা এগুলোতে ব্যবহৃত হওয়া ছাড়াও জলপাত্ৰ তৈৰীতে ব্যবহৃত হয়। প্ৰাচীন মিশৰে সোনা ও ৰুপাৰ মূল্যেৰ অনুপাত ছিল ২.৫:১। ৰুপোৰ তৈৰি পাত্ৰ নিয়ে একটি অদ্ভুত গল্প ৰয়েছে। খ্ৰিষ্টপূৰ্ব ৪ৰ্থ শতকে গ্ৰিক সেনাপতি আলেকজাণ্ডাৰ পাৰস্য এবংফিনিকিয়া অধিকাৰ কৰে ভাৰতবৰ্ষ আক্ৰমণ কৰেন। এখানে এসে গ্ৰিক সৈন্যৰা এক অদ্ভুত আন্ত্ৰিক ৰোগে আক্ৰান্ত হয় এবং বাড়ি ফিৰে যাওয়াৰ জন্য জোৰ দাবী জানায়। এই ৰোগে সেনাপতিৰা সৈন্যদেৰ তুলনায় কম আক্ৰান্ত হয়েছিল, যদিও সেনাপতিৰাও সৈন্যদেৰ দুঃখ-কষ্টে সমান অংশ নিত। তখন এৰ কোন কাৰণ বোঝা না গেলেও ২,০০০ বছৰ পৰ এখন বিজ্ঞানীৰা এৰ একটি ব্যাখ্যা খুঁজে পেয়েছেন। সৈন্যৰা টিনেৰ পাত্ৰে খাবাৰ গ্ৰহণ কৰতো আৰ সেনাপতিৰা ৰুপোৰ পাত্ৰে। বৰ্তমানে এটি আবিষ্কৃত হয়েছে যে ৰুপো পানিতে দ্ৰবীভূত হয়ে কোলয়েডীয় দ্ৰবণ উৎপন্ন কৰে যা ক্ষতিকৰ বীজাণু ধ্বংস কৰে। ৰুপোৰ দ্ৰাব্যতা পানিতে বেশ কম হলেও তা বীজাণুনাশক হিসেবে যথেষ্ট। প্ৰাচীনকাল থেকেই মানুষ ৰুপাৰ খনিৰ সন্ধান জানতো। প্ৰচুৰ পৰিমাণে এই খনি আছে স্পেন, গ্ৰীস এবংজাৰ্মানিতে। আমেৰিকা আবিষ্কাৰেৰ পৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰ এবংমেক্সিকোতে ৰুপাৰ খনি পাওয়া গিয়েছিল। অনেক সময়ই সীসাৰ একটি খনিজ উপাদান হিসেবে ৰুপাৰ আকৰিক পাওয়া যায়। প্ৰাচীনকালে এই আকৰিক থেকে ৰুপা নিষ্কাশন কৰা হতো। প্ৰথমে আকৰিককে গুঁড়ো কৰে পানি দিয়ে ধুয়ে শুকিয়ে নেয়া হতো। পৰে বিগালকেৰ মাধ্যমে একে গলিয়ে ফেলা হতো। এতে যে সংকৰ পদাৰ্থ উৎপন্ন হয় তাকে কাঠকয়লা দিয়ে পোড়ানো হতো। বাতাসেৰ উপস্থিতিতে ৰুপা জাৰিত হয় না বললেই চলে, কিন্তু সীসা প্ৰায় সম্পূৰ্ণ জাৰিত হয়ে অক্সাইড উৎপন্ন কৰে। লেড অক্সাইডেৰ গলনাংক ৮৯৬° সেলসিয়াস আৰ ৰুপাৰ ক্ষেত্ৰে এটি ৯৬০° সেলসিয়াস। এভাবে প্ৰায় বিশুদ্ধ ৰুপা পাওয়া যেতো। অবশ্য বৰ্তমানকালে ৰুপা বিশোধনেৰ আৰও কাৰ্যক্ষম পদ্ধতি উদ্ভাবিত হয়েছে। টাকা তৈৰীতে সোনাৰ সাথে সাথে ৰুপাও ব্যবহৃত হতো। ৰুপাৰ দাম সোনাৰ চেয়ে বেশি হওয়া সত্ত্বেও একসময় তা কমতে থাকে। ১৮৭৪ সালে সোনা ও ৰুপাৰ দামেৰ অনুপাত এসে দাঁড়ায় ১:১৫.৫ এ। অষ্ট্ৰেলিয়ায় ৰুপাৰ সঞ্চ আবিষ্কাৰেৰ ফলে এই অনুপাত এসে দাঁড়ায় ১:৪৬ এ। ১৮১৬ সালে ইংল্যাণ্ডে দ্বিধাতুমান পদ্ধতি (সোনা-ৰুপা একসাথে ব্যবহাৰ কৰে অৰ্থেৰ মূল্যমান নিৰ্ণয়েৰ পদ্ধতি) বন্ধ হয়ে যায়। পৰবৰ্তীকালে অন্যান্য দেশও এই পদ্ধতি পৰিত্যাগ কৰে। ৰাশিয়াৰ দু’টি মুদ্ৰাৰ নাম ৰুবল এবংকোপেইকা। এদেৰ নামকৰণেৰ ইতিহাসেৰ সাথে ৰুপা জড়িত। ত্ৰয়োদশ শতাব্দীতে ৰাশিয়াৰ কিয়েভানে ৰুবল ব্যবহাৰ কৰা হতো। এটি ছিল প্ৰকৃতপক্ষে একটি ২০০ গ্ৰাম ভৰেৰ ঢালাইকৃত দণ্ড। ৰুপাৰ একটি বৃহৎ দণ্ড ঢালাই কৰে এটি তৈৰি কৰা হতো। এৰপৰ একে ফালি ফালি কৰে কেটে মুদ্ৰা বানানো হতো। ৰুশ ভাষায় "ৰুবিত" শব্দেৰ অৰ্থ ফালি ফালি কৰে কাটা। "কোপেক" শব্দটি এসেছে আৰও পৰে। ১৫৩৪ খ্ৰিষ্টাব্দে মুদ্ৰাৰ গায়ে বৰ্শা হাতে এক অশ্বাৰোহীৰ ছবি ছাপা হয়। ৰুশ ভাষায় কোপেও মানে বৰ্শা। সেখান থেকেই এসেছে কোপেইকা। -->
মূল্যমান
২০১২ চনৰ ১ আগষ্টত বজাৰ দৰ অনুযায়ী প্ৰতি ট্ৰয় আউন্স সমপৰিমাণৰ ৰূপৰ দাম আছিল $২৭.৫০ আমেৰিকান ডলাৰ। সোণৰ দামৰ লগত ৰূপৰ দামৰ অনুপাত আছিল ১:৫৮।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ৰাসায়নিক মৌল
গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জী
গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জী, প্ৰাশ্চাত্য বৰ্ষপঞ্জী, ইংৰাজী বৰ্ষপঞ্জি বা খ্ৰীষ্টাব্দ হ’ল আন্তৰ্জাতিকভাৱে প্ৰায় সৰ্বত্ৰ স্বীকৃত বৰ্ষপঞ্জী।  ১৫৮২ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পোপ ত্ৰয়োদশ গ্ৰেগৰিৰ  এক আদেশ অনুসাৰে এই বৰ্ষপঞ্জীৰ প্ৰচলন ঘটে। সেই বছৰ কিছু মুষ্টিমেয় ৰোমান কেথলিক দেশে গ্ৰেগৰিয় বৰ্ষপঞ্জী গ্ৰহণ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ক্ৰমশ অন্যান্য দেশসমূহটো এইটো গৃহীত হয়।
পোপ ত্ৰয়োদশ গ্ৰেগৰিৰ দ্বাৰা বৰ্ষপঞ্জী সংস্কাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা আছিল কাৰণ পূৰ্বৱৰ্তী জুলিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ গণনা অনুসাৰে এইটো মহাবিষুৱৰ পৰা আন এটা মহাবিষুৱ পৰ্যন্ত সময়কাল ধৰা হৈছিল ৩৬৫.২৫ দিন, যি প্ৰকৃত সময়কালৰ পৰা প্ৰায় ১১ মিনিট কম। এই ১১ মিনিটৰ পাৰ্থকৰ ফলত প্ৰতি ৪০০ বছৰৰ অন্তৰত মূল ঋতুৰ পৰা জুলিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ প্ৰায় তিন দিনৰ ব্যৱধান আছিল। পোপ ত্ৰয়োদশ গ্ৰেগৰিৰ সময়ত এই ব্যৱধান ক্ৰমশ বাঢ়ি গৈছিল ১০ দিন আৰু ফলস্বৰূপে মহাবিষুৱ ২১ মাৰ্চৰ পৰিৱৰ্তে ১১ মাৰ্চ পঢ়িছিল। যিহেতু খ্ৰীষ্টিয় উৎসৱ ইষ্টাৰৰ দিন নিৰ্ণয়ৰ লগত মহাবিষুৱ জড়িত সেয়ে মহাবিষুৱৰ লগত জুলিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ এই ব্যৱধান ৰোমান কেথলিক গিৰ্জাৰ বাবে অপ্ৰত্যাশিত আছিল।
গ্ৰেগোৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ সংস্কাৰ দুটা ভাগত বিভক্ত আছিল: পূৰ্বৱৰ্তী জুলিয়ান বৰ্ষপঞ্জীৰ সংস্কাৰ আৰু ইষ্টাৰৰ তাৰিখ নিৰ্ণয়ৰ বাবে গিৰ্জাত ব্যৱহৃত চান্দ্ৰ পঞ্জিকাৰ সংস্কাৰ। জনৈক চিকিৎসক অ্যালয়চিয়াচ লিলিয়াচৰ দ্বাৰা প্ৰস্তাৱৰ সামান্য পৰিৱৰ্তন ঘটায়েই এই সংস্কাৰ সাধন কৰা হয়।
বৰ্ণনা
গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জী এখন সৌৰ পঞ্জিকা। গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জী গাণিতিক বৰ্ষপঞ্জিকা। গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জিকাত ১ বছৰত ১২ মাহ থাকে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:বৰ্ষপঞ্জী
বঙালী লিপি
বঙালী লিপি বুলিলে তলৰ প্ৰবন্ধসমূহ বুজাব পাৰে:
জাতিসংঘ
জাতিসংঘ (League of Nations; লিগ অফ নেশ্বনছ) আছিল বিশ্বৰ প্ৰথম আন্তঃচৰকাৰী সংস্থা, যাৰ মূল লক্ষ্য আছিল বিশ্ব শান্তি বজায় ৰখা। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ অৱসানৰ পাছত ১৯১৯ চনৰ আৰম্ভণিতে বহা 'পেৰিচ শান্তি সম্মিলন'-ত এই সংস্থাৰ গঠনৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰা হয়। পাছত ১৯২০ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত জাতিসংঘ প্ৰতিষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ তিনিটা প্ৰধান অংগ আছিল: সভা (the Assembly), পৰিষদ (the Council), আৰু সচিবালয় (the Permanent Secretariat)। ইয়াৰ লগতে আন দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিভাগ আছিল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ৰ স্থায়ী ন্যায়ালয় (Permanent Court of International Justice) আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শ্ৰমিক সংস্থা (International Labour Organization)।
জাতিসংঘৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল: (১) বিধি আৰু ন্যায়ৰ মাজেদি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তা ৰক্ষা কৰা, (২) যুদ্ধৰ অৱসান ঘটাৱাৰ বাবে প্ৰচেষ্টা চলোৱা আৰু আলাপ-আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা, (৩) ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ মাজত ন্যায়সংগত সম্পৰ্ক ৰক্ষা কৰা, আদি। জাতিসংঘই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি-সম্প্ৰীতিৰ বাবে কাম আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু জাতিসংঘৰ চুক্তিপত্ৰত ভালেমান আঁসোৱাহ থকাৰ বাবে বিশেষ ফলৱতী নহ'ল। ১৯৩৯ চনৰ ১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে দ্বিতীয়খন বিশ্বযুদ্ধ আৰম্ভ হয় আৰু লগে লগে জাতিসংঘৰ পতন হয়। ১৯৪৫ চনত ইয়াৰ উত্তৰসূৰী ৰূপে ৰাষ্ট্ৰসংঘ (United Nations)-ৰ স্থাপন হয়।
ইতিহাস
জাতিসংঘত উপনিৱেশসমূহত বাস কৰা জনগণৰ কোনো প্ৰতিনিধিত্ব নাছিল আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, ছ'ভিয়েট সংঘ, জাপান, জাৰ্মানীৰ দৰে বৃহৎ শক্তিয়ে যোগদান কৰা নাছিল। ১৯৩৭ চনৰ জাপানৰ চীন আক্ৰমণ, ১৯৩৫ চনৰ ইটালীৰ ইথিওপিয়া আক্ৰমণ আৰু হিটলাৰৰ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ আৰম্ভণি ৰোধ কৰাত জাতিসংঘ ব্যৰ্থ হয়।
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত হিৰোছিমা আৰু নাগাছাকিত পৰমাণু বোমাৰ বিভীষিকাই সকলোকে সচকিত কৰে। সেয়ে ১৯৪৫ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি-সম্প্ৰীতি আৰু সামাজিক, অৰ্থনৈতিক, মানৱাধিকাৰ আদি সমস্যা সমাধানত সহযোগিতাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ গঠন কৰা হয়।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা
পায়স
পায়স, পাহ, পাহভাত, ক্ষীৰ বা ক্ষীৰী হৈছে এক মিঠা ব্যঞ্জন আৰু ভাৰতীয় উপমহাদেশত জনপ্ৰিয় এক প্ৰকাৰৰ লুপথুপিয়া পুডিং। সাধাৰণতে গাখীৰ, চেনি বা গুড় আৰু চাউল উতলাই সিজাই এই খাদ্য তৈয়াৰ কৰা হয়। কেতিয়াবা চাউলৰ পৰিৱৰ্তে অন্যান্য মাহ জাতীয় শস্য যেনে দাইল, ঘেঁহু, বজৰা, কোমল গোমধান আদিও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পায়সত সোৱাদৰ বাবে সাধাৰণতে শুকান নাৰিকল, ইলাচী, কিচমিচ, কেশৰ, কাজু, পিস্তা, কাঠবাদাম, বা অন্যান্য শুকান ফলৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াক সাধাৰণতে গুৰু খাদ্যৰ পিছত মিঠাই হিচাপে পৰিৱেশন কৰা হয়।
আভিধা
পায়সৰ মূল হৈছে সংস্কৃত শব্দ পায়স / पायस। ই এটা তৎসম (অৰ্থাৎ সংস্কৃতৰ পৰা তুলি অনা) শব্দ। পাহ শব্দটোও সংস্কৃত বা পুৰণি ইন্দো-আৰ্য্য পায়সৰ পৰাই আহিছে কিন্তু ই এটা তদ্ভৱ (অৰ্থাৎ প্ৰাকৃতিকভাৱে উদ্ভৱ হোৱা) শব্দ। পায়সক হিন্দিত खीर (খীৰ); পাঞ্জাবিত کھیر/ਖੀਰ (খীৰ); উড়িয়া, ଖିରି (খীৰি); আৰু নেপালিত খিৰ বুলি কোৱা হয়। পায়সম্ (পায়চম) হিচাপে তামিল: பாயாசம், তেলুগু: పాయసం, মালায়ালম: പായസം), পায়েস বুলি কন্নড়: ಪಾಯಸ), আৰু বাংলাত পায়েস বুলি কোৱা হয়।
প্ৰস্তুত কৰণৰ আৰ্হি
ক্ষীৰ হৈছে বিভিন্ন খাদ্যশস্য, দাইল বা সেইবোৰৰ গুড়ি ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা এক ভাৰতীয় মিঠাই। ভাৰতীয় ৰন্ধনপ্ৰণালীত ক্ষীৰ ৰন্ধনপ্ৰণালীৰ ভিন্নতা আছে। ক্ষীৰ পৰম্পৰাগতভাৱে চাউল, গাখীৰ, চেনি আৰু কিছুমান শুকান ফলৰে তৈয়াৰ কৰা পুডিঙৰ দৰে। মচলা আৰু সোৱাদৰ বাছনিত সাধাৰণতে ইলাচী, গোলাপ ফুলৰ পানী, কেশৰ আদি ব্যৱহাৰ হয়। ইয়াৰোপৰি বিভিন্ন শুকান ফল যেনে নাৰিকল, আঙুৰ আৰু বাদাম, আদি ব্যৱহাৰৰ কৰা হয়।
সাধাৰণতে চাউলৰ গুড়ি অনুপাত অনুসৰি পানীত দ্ৰৱীভূত কৰি আৰু ইয়াৰ মিশ্ৰণ কৰি কিছুসময়ৰ বাবে থাকিবলৈ দিব লাগে। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে চাউল ভালকৈ ধুই পানীত কিছুসময়ৰ বাবে ভিজাই ৰাখিব লাগে। তাৰ পিছত কম তাপত ১৫-২০ মিনিটৰ বাবে সিজিবলৈ দিব লাগে। চাউলৰ ক্ষেত্ৰত কিছুসময় বেছিকৈ সিজাব লাগে। ইয়াৰ পিছত গাখীৰ দি লৰাই দিব লাগে। পুনৰ ১০ মিনিটৰ বাবে ৰান্ধিব লাগে। চেনি, ইলাচী গোলাপৰ পানী, বাদাম, আদি সোৱাদৰ বাবে ক্ষীৰত যোগ দি পুনৰ দুই-তিনি মিনিট উতলাই নমাই ৰাখিব লাগে। চেনিৰ পৰিৱৰ্তে গুৰ আদিও ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়।
মূল
ক্ষীৰ প্ৰাচীন ভাৰতীয় আহাৰৰ এটা অংশ আছিল। বিভিন্ন ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ আদিত ক্ষীৰৰ উল্লেখ আছে। এই শব্দটোৰ অৰ্ধ হৈছে গাখীৰ। খাদ্য ইতিহাসবিদ কে টি আচায়াৰ মতে, ক্ষীৰ বা পায়স প্ৰাচীন ভাৰতত এক জনপ্ৰিয় ব্যঞ্জন আছিল। প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্যত প্ৰথমে উল্লেখ কৰা অনুসৰি ই আছিল চাউল, গাখীৰ আৰু চেনিৰ মিশ্ৰণৰ এক সূত্ৰ। এই খাদ্য দুহাজাৰ বছৰধৰি চলি আহিছে। বিশেষকৈ হিন্দুসকলৰ মন্দিৰ আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ক্ষীৰ আদি প্ৰসাদ বা ভোগ হিচাপে আগবঢ়োৱাৰ নিয়ম আছে।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:খাদ্য শ্ৰেণী:মিঠাই
ক্ৰা-ডাই ভাষা
নাম
বেৰা অষ্ট্ৰপীৰাত(2000)ৰ দ্বাৰা ক্ৰা ডাই নামটো প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছিল। দক্ষিণ পূব এছিয়াৰ অধিকাংশ ভাষাবিদে ক্ৰা দাই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে।, টাই ক্ৰাডাই নামটো বহুত ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰা হয় যি কিছু ভাষাবিদৰ মতে ই বিভ্ৰান্তি আৰু বিশৃংখলৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ১৯৪২ত বেনেডিক্টে তিনিটা ক্ৰা ভাষা গলাও, লাকোৱা, কাবিয়াও আৰু লাচী ভাষাক একেলগে মিলাই একেটা ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত কৰায় যাক তেওঁ ক্ৰা ডাই নাম দিয়ে। ক্ৰা শব্দৰ অৰ্থ গালব আৰু লাকোৱা ভাষাত ব্যক্তি আৰু ডাই শব্দই লাই নামৰ এটা ৰূপ হয়।
শ্ৰেণী বিভাজন
ভাষাটো পাঁচটা ভাগত ভাগ কৰিব পাৰি সেয়া হল: ক্ৰা, কাম-ছুই,টাই, বি আৰু লাই। স্বাধীন ক্ৰা ডাই ভাষাসমূহ হৈছে: মিশ্ৰিত ক্ৰা ডাই ভাষা: ক্ৰা ডাই ভাষাৰ বংশ বৃক্ষ এই ভাষা পৰিয়ালটোৰ ওপৰত ভাষা বিশেষজ্ঞ সমূহে বহু প্ৰকাৰে বংশ বৃক্ষ তৈয়াৰ কৰে। সেয়া হৈছে:-
চীনা-টাই
ক্ৰা ডাই ভাষাসমূহ পূৰ্বে চীনা তিব্বতীয় ভাষা আছিল। ইয়াৰ যথেষ্ট সংখ্যক শব্দ চীনা তিব্বতীয় ভাষাৰ সৈতে একেই হয়। কিন্তু এই শব্দসমূহ সকলো ক্ৰা ডাই ভাষা সমূহত কমকৈ পোৱা যায়। যি এইটো দৰ্শাই যে এয়া বহুত প্ৰাচীন শব্দ হয়। চীনৰ বাহিৰত এই ভাষা পৰিয়ালটোক এটা স্বাধীন ভাস পৰিয়াল হিচাপে স্বীকৃতি দুয়ো হৈছে যদিও চীনত বৰ্তমান ইয়াক চীনা তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অংশ বুলি ভবা হয়। চীনত ইয়াক চীনা তিব্বতী ভাষাৰ শাখা মঙ-মিয়াও ভাষাৰ অন্তগত বুলি ধৰা হয়। এতিয়াও চীনা বিদ্বান সকলৰ মাজত এক চৰ্চাৰ বিষয় হল যে বিভিন্ন ক্ৰা ভাষা যেনে লাও, কাবিয়াও , লাচী আদি ভাষাক ঝুৱাঙ ভাষাৰ অন্তৰ্গত কৰিব পৰা যাব নে নাযায়। ককাৰণ সেই ভাষা সমূহৰ মাজত চীনা তিব্বতী ভাষাৰ সৈতে সাদৃশ্যতা বেছি নাই যিদৰে অইন ঝুৱাঙ-ডং ভাষাসমূহৰ আছে।
মঙ-মিয়াও
মঙ মিয়াও আৰু ক্ৰা ডাই ভাষাসমূহৰ মাজত যথেষ্ট অণুবংশীক সম্বন্ধ আছে।
জাপানীজ ভাষা
জাপানীজ ভাষাৰ মূল মাতৃ ভূমি দক্ষিণ চীন হয়। গঠন সম্পৰ্ক আৰু অইন কাৰণত জাপানীজ ভাষাৰ সৈতে এই ব্যাসৰ সাদৃশ্যতা দেখা যায়।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাষা
জ্ঞানদা কাকতি
জ্ঞানদা কাকতি (Gyanada Kakati) এগৰাকী অসমীয়া অভিনেত্ৰী আৰু কণ্ঠশিল্পী। ১৯৪৯ চনত পাৰঘাট ছবিৰে অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰা কাকতিয়ে অসমীয়াৰ উপৰিও বঙালী ছবিতো অভিনয় কৰিছে। পূবেৰুণ ছবিৰে দৰ্শকৰ মাজত জনপ্ৰিয় হোৱা কাকতিয়ে ১৯৬০ চনত বাৰ্লিন চলচ্চিত্ৰ মহোসৎৱত অংশগ্ৰহণ কৰে। ২০০২ চনত তেওঁ অসম চৰকাৰৰ বিষ্ণু ৰাভা বঁটা লাভ কৰে।
চমু জীৱনী
১৯৩২ চনত অবিভক্ত অসমৰ শ্বিলঙত জ্ঞানদা কাকতিৰ জন্ম হয়। তেওঁ পিতৃ আছিল দেৱেন দাস আৰু মাতৃ বিৰজা দাস। তেওঁৰ পিতৃগৃহ পাণবজাৰত আছিল যদিও পিতৃ চাকৰিসূত্ৰে শ্বিলঙত থকাত লাবানত তেওঁলোক স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিছিল। তেওঁ লোহিত কাকতিৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।
অভিনয় জীৱন
পিতৃ দেৱেন দাস এগৰাকী মঞ্চাভিনেতা হোৱা সূত্ৰে জ্ঞানদা কাকতিয়ে সৰুৰে পৰা এক অভিনয়ৰ পৰিৱেশ পাইছিল। দেৱেন দাসে শ্বিলঙৰ অসম ক্লাৱ নামৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানটিৰ উদ্যোগত হোৱা নাটকত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ সৰু থাকোঁতে সতী বেউলা নামৰ নাটক এখনত আকৰ্ষণীয় নৃত্য পৰিৱেশন কৰিছিল। এই নৃত্য দেখি বিষ্ণু ৰাভাই তেওঁৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। সেই সময়ত শ্বিলঙৰ প্ৰখ্যাত 'কামৰূপী নৃত্য সংঘ'ত জীৱেশ্বৰ গোস্বামীৰ অধীনত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ লয়। কাকতিয়ে বিবাহৰ পিছতহে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছবিত অভিনয় কৰে। ১৯৪৮ চনত মুক্তি লাভ কৰা পাৰঘাট ছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ প্ৰশংসা বোটলে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ পিয়লি ফুকন, সৰাপাত, লখিমী, ৰঙা পুলিচ, পূবেৰুণ, চাকনৈয়া, প্ৰথম ৰাগিনী, পুৱতি নিশাৰ সপোন, নৰকাসুৰ, ওপৰ মহলা, শেষ বিচাৰ, প্ৰিয়জন, ৰাগ-বিৰাগ আদি জনপ্ৰিয় ছবিত অভিনয় কৰে। ইয়াৰে ১৯৫৯ চনৰ পূবেৰুণত কৰা অভিনয় দৰ্শকৰ মাজত জনপ্ৰিয় হয়। ১৯৬০ চনৰ বাৰ্লিন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত পূবেৰুণ প্ৰদৰ্শিত হয়। এই মহোৎৱত অংশগ্ৰহণ কৰি কাকতিয়ে কেৰী গ্ৰাণ্ট, ছ'ফিয়া লৰেন আদি হলীউদৰ শিল্পীক ঘনিষ্ঠভাৱে লগ পায়। তেওঁ নীলাচলেৰ মহাপ্ৰভু, গড়েৰ মাঠে, বৰমা আদি বঙালী ছবিতো অভিনয় কৰে। বন্দীনী নামৰ হিন্দী ছবিত নায়িকাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল যদিও সেই প্ৰস্তাৱ তেওঁ প্ৰত্যাখান কৰে। কাকতি আকাশবাণী গুৱাহাটী আৰু শ্বিলং কেন্দ্ৰৰ নিয়মীয়া কণ্ঠশিল্পী আছিল। দুয়োটা কেন্দ্ৰতে গীত পৰিৱেশন কৰাৰ লগতে তেওঁ গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ডতো গীত বাণীবদ্ধ কৰিছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী
৫ জুন
এইদিনটোত ঘটা কেইটামান উল্লেখযোগ্য ঘটনা-
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:জুন শ্ৰেণী:ইংৰাজী বৰ্ষপঞ্জীৰ দিন
লাচিত দিৱস
লাচিত দিৱস(বান লা-চিত)(Lachit Day) হৈছে প্ৰতিবছৰে ২৪ নৱেম্বৰৰ দিনটোত সমগ্ৰ অসমতে লাচিত ফুকনলুঙৰ বীৰত্ব আৰু শৰাইঘাটৰ যুদ্ধত অসমীয়া সেনাৰ বিজয়ৰ স্মৃতিত পালন কৰা এক দিৱস। অসমত এই দিনটোত চৰকাৰি ভাৱে বন্ধৰ দিন হিচাপে পালন কৰা হয়। । ২০২২ চনৰ লাচিত দিৱস অসম চৰকাৰৰ হস্তক্ষেপত লাচিত বৰফুকনৰ ৪০০ সংখ্যক জন্মজয়ন্তী হিচাপে বিশাল আয়োজনেৰে অসম তথা দিল্লীত উদযাপন কৰা হৈছিল।
ইতিহাস
বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই উজনি অসমৰ কোনো-কোনো স্থানীয় লোকে ২৪ নৱেম্বৰৰ দিনটো মূলতঃ ঔপনিৱেশিক চৰকাৰৰ প্ৰব্ৰজন সমৰ্থক নীতিৰ প্ৰতিবাদত লাচিত দিৱস হিচাপে স্মৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৪৭ চনত, সূৰ্য কুমাৰ ভূঞাই লাচিত বৰফুকন এণ্ড হিজ টাইমছ গ্ৰন্থত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে আহোম সংঘাতৰ বুৰঞ্জী ৰাষ্ট্ৰবাদী দৃষ্টিকোণৰ পৰা লিখিছিল। বিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ইউনাইটেড লিবাৰেচন ফ্ৰণ্ট অৱ আছাম (আলফা) — যিটো বিচ্ছিন্নতাবাদী সংগঠনে স্বাধীন আৰু সাৰ্বভৌম অসম গঠনৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল — বৰফুকনৰ চিত্ৰকল্পক উপ-জাতীয়তাবাদী অপপ্ৰচাৰৰ বাবে ব্যাপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
ৰাজ্যপাল শ্ৰীনিবাস কুমাৰ সিনহাৰ অধীনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসম চৰকাৰে বৰফুকনৰ স্মৃতি যিকোনো প্ৰশংসনীয় পৰিসৰত সংগঠিত কৰিছিল। সিনহাই ১৯৯৮ চনত গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত বাৰ্ষিক "লাচিত বৰফুকন সোঁৱৰণী বক্তৃতা" আৰম্ভ কৰিছিল আৰু নেচনেল ডিফেন্স একাডেমীৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ পাছ আউট কেডেটক লাচিতৰ নামেৰে এটা পদক প্ৰদান কৰিব পৰা যাব বুলি মন্ত্ৰালয়ত ঘোষণা কৰিছিল। 5][6] সময়ৰ লগে লগে বৰফুকনক ভাৰতীয় সামৰিক নায়ক হিচাপে হিন্দু জাতীয়তাবাদী ব্যাকৰণৰ ভিতৰত নিজৰ কৰি লোৱা হ’ল; ২০০৪ চনত জয়ীতা শৰ্মাই লিখিছিল যে বৰফুকনক প্ৰাধান্য দিবলৈ সৰ্বাধিক চেষ্টা আলফাৰ বিপৰীতে অসম চৰকাৰেহে চেষ্টা কৰিছিল।
৪০০ সংখ্যক জন্মজয়ন্তী
২০২২ চনত লাচিত বৰফুকনৰ ৪০০ সংখ্যক জন্মজয়ন্তী উদযাপন হৈ যায়। অসমৰ বিভিন্ন শিক্ষানুষ্ঠান সমূহত চৰকাৰি নিৰ্দেশনাত লাচিত দিৱস উপলক্ষে ১৯ নৱেম্বৰৰ পৰা বিভিন্ন কাৰ্যসূচী যেনে ৰচনা, চিত্ৰাংকন, কুইজ, আকস্মিক বক্তৃতা, নাটক, শোভাযাত্ৰা, বৃক্ষ ৰোপণ আদিৰ প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত কৰি লাচিত দিৱস উদযাপন কৰা হয়। দেশৰ ৰাজধানী নতুন দিল্লীতো ২৩ নৱেম্বৰৰ পৰা ২৫ নৱেম্বৰলৈ লাচিত বৰফুকনৰ ৪০০ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী তিনিদিনীয়াকৈ উদযাপন হয়। লাচিত দিৱস উপলক্ষে অসম চৰকাৰে লাচিত বৰফুকনৰ নামত এটা ৱেবছাইট আৰু এটা এপ মুকলি কৰে। লগতে বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী কৰ্মচাৰী সকলক এই ৱেবছাইটত লাচিত বিষয়ক লিখনি দাখিল কৰিবলৈয়ো নিৰ্দেশ দিয়ে।অসম চৰকাৰৰ সেই আহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনায় প্ৰায় ৪২ লাখৰো অধিক লোকে ৰচনা লিখি অনলাইন যোগে আপলোড কৰিছিল।লাচিত বৰফুকনৰ বিষয়ে লিখা সেই ৰচনাই Guinness World Records ত স্থান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।Guinness World Records ৰ "Largest online Photo album of handwritten notes"ৰ শিতানত লাচিত বৰফুকনৰ এই ৰচনাই স্বীকৃতি লাভ কৰে।
অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই আহোম সেনাপতি জনৰ ৪০০ তম জন্ম জয়ন্তী উপলক্ষে ২০২২ চনত চলি থকা উদযাপনৰ অংশ হিচাপে কণ্ঠশিল্পী জুবিন গাৰ্গৰ দ্বাৰা ৰচিত এটা বিষয় গীত মুকলি কৰে। ‘মহাবীৰ’ লাচিতৰ ত্যাগৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনাই এই গীতটোৱে জনসাধাৰণৰ মাজত “জাতীয়তাবাদ” বৃদ্ধি কৰিব বুলি আশা প্ৰকাশ কৰে। উক্ত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে তদানীন্তন ৰাষ্ট্ৰপতি ৰামনাথ কোবিন্দে গুৱাহাটীত উদযাপনৰ শুভাৰম্ভণি কৰি যুদ্ধ স্মৃতিসৌধ আৰু নায়ক জনৰ ১৫০ ফুট উচ্চতাৰ ব্ৰঞ্জৰ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ
ইমান তিতা সাগৰৰ পানী
ইমান তিতা সাগৰৰ পানী এখন আত্মজীৱনী। হীৰেন গোহাঁইৰ আত্মজীৱনীৰ চতুৰ্থ খণ্ড। প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ২০১১ চনত। প্ৰথম প্ৰকাশক-আলিবাট প্ৰকাশন। গ্ৰন্থখনত মুঠ ১৭টা অধ্যায় আছে। গ্ৰন্থখনৰ মুঠ পৃষ্ঠা সংখ্যা-২৭২। আত্মজীৱনীৰ আন খণ্ডকেইখন হৈছে: বতাহত ক’ৰ গধূলি গোপাল, হেঙুল আকাশ, ক’লা চাইকেল আৰু এজন আৰোহী, আৰু সপোনৰ দিকচৌ বনত।
বঙাইগাঁও তেল শোধনাগাৰ
বঙাইগাঁও তেল শোধনাগাৰ (Bongaigaon Refinery) অসমৰ চিৰাং জিলাৰ ঢালিগাঁৱত অৱস্থিত এখন খাৰুৱা তেলৰ শোধনাগাৰ আৰু পেট্ৰ'ৰাসায়নিক শাখা। অসমত উৎপাদিত খাৰুৱা তেল বিহাৰৰ বাৰাউনী শোধন কৰিবলৈ শোধনাগাৰ স্থাপন কৰা প্ৰতিবাদত অসমবাসীয়ে আন্দোলন কৰি অসমৰ তৃতীয়টো শোধনাগাৰ বঙাইগাঁৱত পাবলৈ সক্ষম হৈছিল। ১৯৬৯ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰ তাৰিখে ভাৰত চৰকাৰে বঙাইগাঁও শোধনাগাৰ আৰু পেট্ৰ’ৰাসায়নিক প্ৰকল্প স্থাপন কৰিবলৈ লোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। ১৯৭২ চনৰ ১৯ জানুৱাৰী তাৰিখে ইয়াৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ক্ষমতা বৰ্তমানে ২.৩৫ নিযুত মেট্ৰিক টন যদিও ই ২.৭ মিলিয়ন নিযুত মেট্ৰিক টন শোধন কৰিব পাৰে। বৰ্তমান ইণ্ডিয়ান অইল কৰ্পোৰেচন লিমিটেডে ইয়াৰ পৰিচালনা কৰে। বঙাইগাঁও শোধনাগাৰ অসমৰ তৃতীয় তেল শোধনাগাৰ।
ইতিহাস
অসমত উৎপাদিত খাৰুৱা তেলৰ পৰ্যাপ্ত পৰিমাণে পৰিশোধনৰ ব্যৱস্থা নথকাৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰে অসমৰ তেল বিহাৰৰ বাৰাউনী শোধনাগাৰলৈ পঠোৱাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছিল। অসমত অৱস্থিত ডিগবৈ তেল শোধনাগাৰ আৰু গুৱাহাটী তেল শোধনাগাৰৰ ক্ষমতা কম হোৱাৰ বাবে এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। অসমবাসীয়ে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এই সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে তীব্ৰ আন্দোলন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ১৯৭২ চনৰ ৫ ডিচেম্বৰত ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্দিৰা গান্ধীয়ে লোকসভাত অসমত নতুন শোধনাগাৰ-তথা-পেট্ৰ'কেমিকেল কমপ্লেক্স স্থাপনৰ চৰকাৰৰ সিদ্ধান্তৰ কথা ঘোষণা কৰে। ১৯৭২ চনৰ ১৯ জানুৱাৰীত বঙাইগাঁৱত এই কমপ্লেক্সটোৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হৈছিল। বঙাইগাঁও শোধনাগাৰ আৰু পেট্ৰ'কেমিকেলছ লিমিটেড (বিআৰপিএল)ক ১৯৭৪ চনৰ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰীত পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰশাসনিক নিয়ন্ত্ৰণত ভাৰত চৰকাৰৰ প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ভাৰত চৰকাৰে নিজৰ বিনিয়োগৰ অংশ হস্তান্তৰ পৰাৰ পিছত কোম্পানীটো ২০০১ চনৰ ২৯ মাৰ্চ তাৰিখে ইণ্ডিয়ান অইলৰ সহায়ক কোম্পানী হৈ পৰে।
বিআৰপিএলৰ এটা স্থানত পেট্ৰ'কেমিকেল কমপ্লেক্সৰ সৈতে একত্ৰিত দেশৰ প্ৰথম থলুৱা তৃণ-মূল পৰ্যায়ৰ শোধনাগাৰ।
ৰাজনৈতিক কাৰণ
যেতিয়া ১৯৬০ৰ দশকত অসমত তেল পোৱা গৈছিল, অসমবাসীয়ে ৰাজ্যৰ ভিতৰতে ইয়াক পৰিশোধিত কৰিব বিচাৰিছিল। কিন্তু তেলৰ পৰিশোধনৰ পিছত উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ ব্যৱহাৰ অসমত অতি কম আছিল আৰু বেছিভাগ ব্যৱহাৰ পশ্চিম বংগ আৰু বিহাৰ আদি ৰাজ্যত আছিল। সেয়েহে চৰকাৰে বিহাৰৰ বাৰাউনী শোধনাগাৰত অসমৰ অশোধিত তেল পাম্প কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। অৱশ্যে ১৯৮০ চনত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ এই সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে অসমৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে প্ৰতিবাদ কৰিছিল আৰু তেল যোগান অৱৰোধ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে অসমৰ ভিতৰত এটা নতুন শোধনাগাৰ স্থাপন কৰিবলৈ উপযুক্ত স্থানৰ পৰামৰ্শ দিবলৈ এখন সমিতি নিয়োগ কৰিছিল। শিক্ষাৰ্থীসকলে ভাবিছিল যে এই স্থান তেলক্ষেত্ৰ সমূহৰ ওচৰত হ'ব। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সমিতিয়ে বঙাইগাঁওক পৰামৰ্শ দিছিল যি তেলক্ষেত্ৰৰ পৰা বহু দূৰত আৰু পশ্চিম বংগ যি বেছিভাগ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰিব তাৰ যিমান সম্ভৱ ওচৰত আছিল। এই শোধনাগাৰৰ অৱস্থানৰ সিদ্ধান্ত ৰাজনীতি আৰু অৰ্থনীতিৰ মাজত এক আপোচ আছিল।
বৰ্তমান স্থিতি
বৰ্তমান শোধনাগাৰে উত্তৰ-পূব ভাৰতত অৱস্থিত অ'এনজিচি আৰু অইলৰ তেল ক্ষেত্ৰৰ পৰা উপলব্ধ খাৰুৱা তেল আৰু অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ উপকূলৰ কৃষ্ণা-গোদাৱৰী অৱবাহিকাৰ পৰা উৎপাদিত ৰাভা খাৰুৱা তেলৰ পৰিশোধন কৰে। এই শোধনাগাৰৰ ক্ষমতা ১৯৯৫ চনত এটা ক্ৰুড ডিষ্টিলেচন ইউনিট (চিডিইউ-2) আৰু এটা বিলম্বিত কোকিং ইউনিট (ডিচিইউ-2)ৰে গঠিত শোধনাগাৰৰ সম্প্ৰসাৰণৰ জৰিয়তে প্ৰতি বছৰে ২.৩৫ নিযুত মেট্ৰিক টনলৈ (প্ৰতি দিনত ৫১,৪০০ বেৰেল) বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। ২২০০০ এমটিপিএ ক্ষমতাৰ এটা এলপিজি বটলিং প্ৰকল্প কমপ্লেক্সত যোগ কৰা হৈছিল আৰু ২০০৩ চনৰ মাৰ্চত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। শোধনাগাৰটো শেহতীয়াকৈ ২০০৯ চনত ভাৰতীয় তেল নিগমৰ (আইঅচিএল) সৈতে একত্ৰিত হৈছিল।
তথ্য উৎস
শ্ৰেণী:অসমৰ তেল শোধনাগাৰ শ্ৰেণী:চিৰাং জিলা
লাস্য
লাস্য (Lasya) হিন্দু শাস্ত্ৰ অনুসৰি দেৱী পাৰ্বতীয়ে কৰা একপ্ৰকাৰ মহাজাগতিক স্বৰ্গীয় নৃত্য। প্ৰাচীন শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি নৃত্যৰ দুটা মুখ্য শৈলী হৈছে তাণ্ডৱ আৰু লাস্য। ভগৱান শিৱয়ে তাণ্ডৱ নৃত্য কৰে আৰু ই সাহস, শক্তি, তীব্ৰ আৰু পুংলিংগক সূচায়। আনহাতে লাস্যয়ে কোমল, কমনীয়, সৌন্দৰ্য, প্ৰেম আৰু স্ত্ৰী লিংগৰ প্ৰতীক। সংগীত, নৃত্য আৰু নাটকৰ প্ৰাচীন গ্ৰন্থ ভৰতমুনিৰ নাট্যশাস্ত্ৰ অনুসৰি ভগৱান শিৱৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত তাণ্ডৱৰ মহাজাগতিক নৃত্যৰ পুৰুষ শক্তিৰ উত্তৰত দেৱী পাৰ্বতীয়ে কৰা নৃত্যয়ে হৈছে লাস্য। নৃত্যৰ অংগ সঞ্চালন অত্যন্ত কোমল আৰু ধীৰ হয়। অভিব্যক্তিত ফালৰ পৰা ই শৃংগাৰ ৰসক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। লাস্য নৃত্য ঘাইকৈ মহিলা নৃত্যশিল্পীসকলে অধিক কাৰ্যকৰীভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰে। মথুৰাৰ ৰাস নৃত্য, দক্ষিণ ভাৰতৰ হালীসাক, কথক, ভাৰতনাট্যম, মণিপুৰী নৃত্য, ওডিছী, মোহিনীঅট্টম, কুচিপুড়ি আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত প্ৰচলিত নৃত্যত লাস্য নৃত্যৰ চাপ বিদ্যমান।
নামৰ উৎপত্তি
লাস্য শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ৰমণীসকলৰ লীলায়িত নৃত্যভংগী। ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ পৰিভাষা অনুসৰি তাল বা তালম শব্দটো উৎপত্তিৰ ফালৰ পৰা ভগৱান শিৱ আৰু তাণ্ডৱ আৰু পাৰ্বতীৰ লাস্য দুয়োটা নৃত্যৰ সংঘৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে। নৃত্যত সুখ আৰু আনন্দৰ অভিব্যক্তিক লাস্যৰ মাজেৰে প্ৰকাশ কৰা হয়। লাস্য নৃত্য সুখ, সৌন্দৰ্য আৰু প্ৰেমৰ প্ৰতীক।
বৰ্ণনা
হিন্দু পুৰাণত লাস্য শব্দটোৱে দেৱী পাৰ্বতীয়ে কৰা নৃত্যক বৰ্ণনা কৰে। ই সুখ প্ৰকাশ কৰে আৰু প্ৰেম আৰু সৌন্দৰ্যৰ প্ৰতীক। ভগৱান শিৱৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত তাণ্ডৱৰ মহাজাগতিক নৃত্যৰ পুৰুষ শক্তিৰ উত্তৰত পাৰ্বতীয়ে লাস্য নৃত্য কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। আক্ষৰিক অৰ্থত, লাস্যৰ অৰ্থ হৈছে সৌন্দৰ্য, সুখ, আকৰ্ষণীয় আৰু কমনীয়।
লাস্য হৈছে এক উপাদান যি সুন্দৰ, সূক্ষ্ম আৰু মৃদু স্তৰত আৱেগ প্ৰকাশ কৰে। এয়া মহিলাৰ নৃত্যৰ সৈতে জড়িত। জনশ্ৰুতি অনুসৰি ভগৱান শিৱয়ে ত্ৰিপুৰাসুৰৰ বধ কৰাৰ পিছত তাণ্ডৱ নৃত্য কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত গোটেই সৃষ্টিতে হাহাকাৰ পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ পিছত দেৱী পাৰ্বতীয়ে লাস্য নৃত্য কৰি তাণ্ডৱৰ প্ৰভাৱক প্ৰশমিত কৰিছিল। পাৰ্বতীয়ে বাণাসুৰৰ কন্যা ঊষাক প্ৰথমে লাস্য নৃত্য শিকাইছিল। ঊষায়ে পিছলৈ এই কলা পৃথিৱীৰ মহিলাসকলৰ মাজত বিলাই দিয়ে।
প্ৰকাৰ
লাস্য মুখ্যতঃ চাৰি প্ৰকাৰৰ বুলি জনা যায়। সেই চাৰিটা হৈছে: শৃংখলা, লতা, পিণ্ডী আৰু ভেদ্যকা। সংগীত ৰত্নাকাৰ অনুসৰি লাস্য ১০টা লাস্যাংগ বিৱৰণ দিয়ে আৰু এইসমূহ দৰ্শী শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই দহটা লাস্যাংগ হৈছে, চালি, চালিবাদ, উৰংগণ, লাধী, চোকা, দশক, অনগ্ৰহ, অৰায়ক, বিহাস আৰু মনা।
নৃত্য
বৰ্তমান সময়ত তিনি প্ৰকাৰৰ লাস্য নৃত্য অনুশীলন কৰা হয়:
এই নৃত্যত কোমল শব্দ, উচ্চ তীক্ষ্ণতা থকা বাদ্য যেনে 'মঞ্জীৰা', 'বাঁহী', 'ঘুগুৰা', 'মাদল, 'খোল', 'তবলা', 'তুম্বুৰু' আদি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
স্বপংয়ঙ মানাও পয়
স্বপংয়ঙ মানাও পয় বা শ্বপৌং য়ৌং মানও পয় অসমৰ পূব প্ৰান্তত বসবাস কৰা চিংফৌ জনগোষ্ঠীৰ জাতীয় উৎসৱ৷ চিংফৌসকলে তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষ শ্বপৌং য়ৌঙৰ স্মৃতি চাৰণাৰ্থে এই উৎসৱ পালন কৰে৷ ’মানও’ শব্দৰ অৰ্থ নৃত্য আৰু ’পয়’ মানে উৎসৱ৷ সাধাৰণতে বসন্ত ঋতুৰ আগমনৰ লগে লগে ফাগুণৰ ১তাৰিখৰ পৰা ৩ তাৰিখলৈ এই উৎসৱ পালন কৰা হয়৷ চিংফৌ জনগোষ্ঠীৰ সকলো লোকেই এই উৎসৱত ভাগ লয়৷
উৎসৱৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি
চিংফৌসকলৰ বৰ্তমান প্ৰায় সকলোৱেই বৌদ্ধধৰ্মত বিশ্বাসী যদিও বৌদ্ধধৰ্মৰ প্ৰভাৱ পৰাৰ আগতে জনজাতীয় পৰম্পৰা অনুসৰি উৎসৱৰ আৰম্ভণিতে দেশ আৰু জাতিৰ মঙ্গলাৰ্থে শ্বপৌং য়ৌং আৰু মাঠুম মাঠা(বিশ্ব স্ৰষ্টা)ক প্ৰাৰ্থনা কৰে৷ তাৰপাছত উৎসৱৰ বাবে সজা বৃহৎ চাং ঘৰৰ সম্মুখত “শ্বাদুং’’ প্ৰতিষ্ঠা কৰে৷ তাৰ আগতে সেই স্থানত এটা গাহৰি জীয়াই জীয়াই পুতি ’গা-নাত’( আই বসুমতী)ক উপাসনা কৰে আৰু তাতে বলিশাল পাতি ৫টা বা ৭টা ম’হ বলি দিয়ে৷
শ্বাদুং
শ্বাদুং চিংফৌসকলৰ জাতীয় প্ৰতীক৷ শ্বাদুঙত প্ৰায় ২০ ফুট উচ্চতাৰ ৭ডাল বা ৯ডাল দণ্ড থাকে৷ একেবাৰে মাজত পোতা দণ্ড দুডালক দুংলা(পুৰুষ) আৰু দুংৱি(প্ৰকৃতি) বোলা হয়৷ খুটি দুটাৰ মূৰত ঝাণ(সূৰ্য) আৰু স্তা(চন্দ্ৰ) অংকিত কৰা থাকে৷ তেওঁলোকৰ বিশ্বাস যে মাঠুম-মাঠাই চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য সৃষ্টি কৰাৰ পিছতহে এই পৃথিৱী জাতিষ্কাৰ হৈছিল৷ মাজত এডাল দণ্ড পথালিকৈ থাকে আৰু তাত ধনেশ পক্ষী(খুংৰাং)ৰ ছবি অংকিত কৰা থাকে৷ কাৰণ, ধনেশ পক্ষী পক্ষীকুলৰ ৰজা আৰু পক্ষীকুলেই পোনতে প্ৰকৃতিৰ ফলমূল খাই আনন্দত মাঠুম-মাঠাৰ বন্দনা কৰিছিল৷ উৎসৱ পালন কৰা পক্ষীকুলৰ এই উৎসৱত ’ম্যাং দিং য়াউ’ নামৰ এজন মানৱেও অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰে নিৰ্দেশত মানাও পয় উৎসৱ পালন কৰা হয়৷ শ্বাদুঙত হেলনীয়াকৈ থকা দণ্ড দুডাল দুখন দাৰ প্ৰতীক৷ দা চিংফৌসকলৰ অপৰিহাৰ্য আহিলা, আত্মৰক্ষা আৰু জীৱিকাৰ৷
পৰিৱেশন
শ্বাদুঙৰ সম্মুখত চিংফৌসকলৰ জনগোষ্টীয় আৰ্হিৰ বৃহৎ চাংঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়, ইয়াতে অতিথি আৰু বৃদ্ধ লোকসকল বহে আৰু জ্বলি থকা জুইৰ চাৰিওফালে বহি ফালাপ(বিশেষভাবে প্ৰস্তুত কৰা চাহ)ৰ জুতি লয়৷ শ্বাদুং প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত চিংফৌসকলৰ মুনিহ-তিৰোতা সকলোৱে ’গিখিন গুমদিন মানও’ নামৰ সমূহীয়া নৃত্য কৰে৷ এই নৃত্যৰ মাজেৰে চিংফৌসকল ঐক্য-সংহতি আৰু ভাতৃত্বৰ বান্ধোন কটকটীয়া কৰি তোলে৷ ইয়াৰ পিছত বা-দাং মানও, চ্যুত মানও, কুৰাণ আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ নৃত্য কৰে৷ নৃত্যসমূহত দলৰ দলপতিজনে হাতত দা এখন লৈ দলটোৰ ৰখীয়া হিচাপে নৃত্য কৰে আৰু বাকীসকলে চৰাই-চিৰিকতিৰ প্ৰতীক হিচাপে হাতত বিচনী অথবা ৰুমাল লৈ বিভিন্ন ভংগীমাত নৃত্য কৰে৷
বাদ্য-যন্ত্ৰ
স্বপংয়ং নৃত্যত ব্যৱহৃত বাদ্যসমূহ হ’ল, চিং নামৰ এফলীয়া ঢোল, পি-মান(বাঁহী), বাত(বৰ-কাঁহ) আৰু ৰুমাল বা ডলা লৈ “অ’ৰা ৰাগা, অ’ৰা ৰাগা অ’ৰা ৰাগা অ’ৰা ৰাগালৌ .... গীতৰ ধ্বনিৰে আকাশ-বতাহ মুখৰিত কৰি তোলে৷
সাজ-পাৰ
এই উৎসৱত চিংফৌসকলে নিজহাতে প্ৰস্তুত কৰা জাতীয় সাজ পৰিধান কৰিহে ভাগ লয়৷ মহিলাসকলে ৱাতুত বা ৱাচাং(মেখেলা) বুকুত নিংৱাট(মেঠনি), বুম-বাম(মূৰৰ পাগ) আৰু মণি-মুকুতাখচিত হাতদীঘল চোলা পৰিধান কৰে৷ পুৰুষসকলে মূৰত টাটক বুম-বাম(পাগুৰি) আৰু কঁকালত লাছা বাবু(লুঙী) পিন্ধে আৰু কান্ধত মোনা আৰু খাপ থকা দা ওলোমাই লয়৷ চিংফৌসকলৰ পৱিত্ৰ এই জাতীয় উৎসৱে সকলোকে আত্মীয়তাৰ এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখে৷ এই উৎসৱত অনাচিংফৌ লোকেও অংশ গ্ৰহণ কৰিব পাৰে৷ স্বয়ংপয় উৎসৱ ৰঙালী বিহুৰ সৈতে সমঞ্জস্য থকা অসমৰ অন্যতম এক জাতীয় উৎসৱ৷
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ
ট্ৰেন্সজেণ্ডাৰ যৌন কৰ্মী
ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ যৌন কৰ্মী হৈছে এজন ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ ব্যক্তি যি যৌন উদ্যোগত কাম কৰে বা ধন বা অন্যান্য প্ৰকাৰৰ পৰিশোধৰ বিনিময়ত যৌন সেৱা সম্পাদন কৰে। ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ শব্দটোৱে এনে এজন ব্যক্তিক বুজায় যাৰ লৈংগিক পৰিচয় জন্মৰ সময়ত হোৱা লিংগৰ পৰিচয় পৰা পৃথক হয়। এগৰাকী ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ মহিলা হৈছে এগৰাকী মহিলা যি জন্মৰ সময়ত পুৰুষ পৰিচয় লৈ জন্ম হৈছিল আৰু এজন ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ পুৰুষ হৈছে এজন পুৰুষ যি জন্মৰ সময়ত মহিলা হিচাপে জন্ম হৈছিল।