cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
চেলুলাৰ জে'ল
গঠন প্ৰণালী
মূল আন্দামানৰ উত্তৰ-পূব অংশৰ সমুদ্ৰ তীৰত নিৰ্মিত বৃহৎ আৰু ঐতিহাসিক চেলুলাৰ জে'লৰ নামটো ইয়াৰ গঠনশৈলীৰপৰা আহিছে৷ ইয়াত প্ৰত্যেকটো কুঠৰী, অৰ্থাৎ চে'ল (Cell) অকলশৰীয়াকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল৷ ইয়াত কোনো সমূহীয়া কোঠা (Dormitory) নাছিল৷ আৰম্ভনিতে ইয়াত থকা কুঠৰীৰ সংখ্যা ৬৯৮ টা আছিল৷ বৰ্তমান এই সংখ্যা কমি ২৯৬ টা হৈছেগৈ৷ খিৰিকিবিহীন আৰু মাত্ৰ তিনি মিটাৰ উচ্চতাৰ এই সংকীৰ্ণ কুঠৰী বা ছেলত বন্দীসকলৰ ওপৰত জে'ল কৰ্তৃপক্ষই অকথ্য অত্যাচাৰ চলাইছিল৷ তিনিমহলীয়া এই চেলুলাৰ জে'লৰ দ্বিতীয় মহলাৰ বেৰত ১৩ খন ফলকত তেনে ৩৩৬ জন ছহিদৰ নাম খোদিত হৈ আছে৷
অসমীয়া সংখ্যা পদ্ধতি
অসমীয়া-বঙালী সংখ্যা পদ্ধতি হৈছে অসমীয়া, বঙালী, ছিলঠীয়া, মণিপুৰী আৰু বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষাত ব্যৱহাৰ হোৱা সংখ্যা পদ্ধতি। অসমীয়া-বঙালী সংখ্যা পদ্ধতি অসমীয়া আৰু বঙালী ভাষাত বেছিকৈ ব্যৱহাৰ হয়, কিন্তু আন ভাষাত আৰৱী সংখ্যা পদ্ধতি বেছিকৈ ব্যৱহাৰ হয়।
বিস্তৃত সংখ্যা
শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি শ্ৰেণী:সংখ্যা
সেউজ সাৰ
কিছুমান শস্যৰ খেতি কৰি এক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ পাছত এইবোৰৰ ডাল-পাত আদি কাটি মাটিৰ লগত মিহলালে যি সাৰ পোৱা যায় তাকে সেউজ সাৰ (Green Manuer) বোলা হয়। সকলো উদ্ভিদৰ পৰাই এনে সাৰ পাব পৰা যায় যদিও ইয়াৰ বাবে কিছুমান বিশেষ উদ্ভিদ চিনাক্ত কৰা হৈছে। জৈৱিক কৃষিত মাটিৰ গুণাগুণ উন্নত কৰিবলৈ এনেবোৰ শস্য বহুল ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আনহাতে যিকোনো উদ্ভিদৰে কুমলীয়া ডাল-পাত আঁতৰৰ পৰা আনি মাটিত মিহলাই দিওঁ এনে সাৰ পাব পৰা যায়। অৱশ্যে এনে সাৰক সেউজীয়া পাত সাৰ (Green leaf Manure) কোৱা হয়। ইয়াৰ উপৰিও এনে কিছুমান শস্য আছে যিবোৰ অতি ঘনকৈ সিঁচি বতাহ-বৰষুণৰ বাবে হোৱা ভূমিক্ষয় ৰোধ কৰিব পৰা যায়। এনেবোৰ শস্যক আৱৰণ বা আবৃত শস্য (Cover crop) বুলি কোৱা হয়। ফচল চপোৱাৰ পাছত এইবোৰ শস্যৰ ডাল-পাত আদি মাটিৰ লগত মিহলাই দিও সেউজ সাৰ পাব পাৰি। সেয়ে এনেবোৰ শস্যও সেউজ সাৰৰ শস্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
ইতিহাস
অতীজৰে পৰা ব্যৱহাৰ হৈ থকা এইবিধ সাৰৰ বিষয়ে বিজ্ঞানীসকল ১৮ শতিকাৰ মাজ ভাগৰ পৰা আগ্ৰহী হৈ পৰে আৰু বিভিন্ন গৱেষণা কাম হাতত লয়। এই গৱেষণাৰ ফলবোৰে মাটিৰ উৰ্বৰতা শক্তি বৃদ্ধিত সেউজ সাৰৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে স্পষ্ট ৰূপত দেখুৱাই দিয়ে।    বিশ্বৰ আন দেশবোৰৰ লগতে ভাৰতবৰ্ষতো সেউজ সাৰৰ উপকাৰীতাৰ বিষয়ে বিজ্ঞানীসকলে বিভিন্ন পৰীক্ষা কৰি আহিছে।    কুৰি শতিকাৰ প্ৰথম দশকৰ পৰা প্ৰকাশ পাবলৈ ধৰা এনে পৰীক্ষাৰ ফলাফলবোৰে সেউজ সাৰৰ উপকাৰীতাৰ ন ন দিশ উন্মোচন কৰিবলৈ ধৰে। বৰ্তমান জৈৱিক কৃষিৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে সেউজ সাৰৰ প্ৰাধান্য বাঢ়ি গৈছে। সেয়ে আধুনিক জৈৱিক কৃষিৰ জনক এলবাৰ্ট হোৱাৰ্ডৰ দৰে বিজ্ঞানীসকলে আৰম্ভ কৰা এনে গৱেষণাৰ কাম-কাজ আজিও অব্যাহত আছে।
সেউজ সাৰৰ গুণাগুণ
সেউজ সাৰে মাটিৰ গুণাগুণ বিভিন্ন ধৰণেৰে উন্নত কৰে। তলত সেই বিষয়ে আলোচনা কৰা হ’ল :-
সেউজ সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা উদ্ভিদবোৰৰ বৈশিষ্ট্য
ৰাসায়নিক সাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা শস্য== বহুকেইবিধ শস্যৰ পৰা সেউজ সাৰ পাব পৰা যায়। ইয়াৰে কিছমান খেতি কৰি নিৰ্দিষ্ট সময়ত মাটিৰ লগত মিহলাই দিয়া হয়। আনহাতে আৱৰণ শস্যৰ ফচল চপাই ডাল-পাত মাটিত মিহলোৱা হয়। সেউজীয়া পাতসাৰৰ বাবে বিভিন্ন উদ্ভিদৰ পৰা পাত সংগ্ৰহ কৰা হয়। মাটিত জৈৱ পদাৰ্থ যোগান ধৰিব পৰা এই তিনিওটা প্ৰকাৰৰ বাবে উপযোগী কেতবোৰ শস্যৰ নাম তলত উল্লেখ কৰা হ’ল। শন, বেলিফুল
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:কৃষি বিজ্ঞান
২০১৪ৰ ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন
ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন,২০১৪ৰ যোগেদি দেশখনৰ ৫৪৩টা লোকসভা সমষ্টিৰ পৰা সাংসদ নিৰ্বাচন কৰি ষোড়শ লোকসভা গঠন কৰা হয়। ৭ এপ্ৰিল, ২০১৪ৰ পৰা ২৪ মে', ২০১৪লৈ মুঠ নটা পৰ্যায়ত হোৱা দেশৰ ইতিহাসৰ আটাইতকৈ দীঘলীয়া নিৰ্বাচন। ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগৰ মতে ভাৰতৰ মুঠ ভোটাৰৰ সংখ্যা ৮১৪.৫ মিলিয়ন চুইছেগৈ আৰু ই সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বোচ্চ॥ বিগত ২০০৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ তুলনাত এইটো নিৰ্বাচনত নতুন ভোটাৰৰ সংখ্যা ১০০ মিলিয়নলৈ বৃদ্ধি পাইছে।
মুঠ ভোটাৰৰ প্ৰায় ২.৭ শতাংশ (২৩.১ মিলিয়ন)ৰৰে বয়স ১৮-১৯ বছৰৰ ভিতৰত। দেশৰ ৫৪৩টা লোকসভা সমষ্টিৰ পৰা মুঠ ৮,৫২১ জন প্ৰাৰ্থীয়ে এই সাধাৰণ নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বিতা আগবঢ়াইছিল। নটা পৰ্যায়ত অনুষ্ঠিত হোৱা সাধাৰণ নিৰ্বাচনত অভিলেখ সংখ্যক ৬৬.৩৮ শতাংশ ভোটাৰে ভোটাধিকাৰ সাবস্ত্য কৰিছিল।
পঞ্চদশ লোকসভাৰ কাৰ্যকাল শেষ হোৱাৰ পোন্ধৰ দিন পূৰ্বে ২০১৪ চনৰ ১৬ এপ্ৰিল তাৰিখে সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ঘোষণা কৰা হয়। পঞ্চদশ লোকসভাৰ কাৰ্যকাল ২০১৪ চনৰ ৩১ মে'ত যৱনিকা পৰাৰ কথা আছিল। দেশৰ ৯৮৯টা ভোট গণনা কেন্দ্ৰত ভোটৰ গণনা কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ নেতৃত্বত ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মৰ্চা (ভাৰত)ই ৩৩৬খন আসনত বিজয় সাবস্ত্য কৰিছিল। ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিয়ে ২৮২টা আসন লাভ কৰি এককভাৱে চৰকাৰ গঠন কৰাৰ সুবিধা পাইছিল। ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত ১৯৮৪ চনৰ পাছত এয়েই প্ৰথম ঘটনা। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ নেতৃত্বত সংযুক্ত প্ৰগতিশীল পাৰ্টীয়ে মাত্ৰ ৫৮খন আসনহে লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰে ৪৪খন আসন ভাৰীয় জাতীয় কংগ্ৰছ দলৰ। এনেদৰেই বি জে পি আৰু ইয়াৰ মিত্ৰ দল সমূহে ১৯৮৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ পাছত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে largest majority government গঠন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে।
এগ্‌জিত প’ল
প্ৰথম পৰ্যায়ৰ ভোট গ্ৰহণৰ ৪৮ ঘণ্টাৰ আগৰ পৰা নৱম পৰ্যায়ৰ ভোট গ্ৰহণৰ শেষলৈকে ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগে সকলো ধৰণৰ এগ্‌জিত প’ল প্ৰকাশ কৰাত নিষেধাজ্ঞা জাৰি কৰিছিল। পূৰ্ব পৰ্যায়ৰ এগ্‌জিত প’লৰ প্ৰচাৰে পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ নিৰ্বাচনত ভোটাৰৰ সিদ্ধান্ত সলনি নহ’বলৈ এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। ২০১৪ চনৰ ১৪ মে’ৰ সন্ধ্যা ৬-৩০ বজাত নৱম পৰ্যায়ৰ ভোট গ্ৰহণ সমাপ্ত হোৱালৈকে নিৰ্বাচন আয়োগৰ এই নিষেধাজ্ঞা জাৰি আছিল।
ফলাফল
ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগে ঘোষণা কৰা মতে ২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ দলগত ফলাফল এনে ধৰণৰ :
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন
গঢ়ৱালী ভাষা
ভৌগোলিক বিতৰণ
গঢ়ৱালী ভাষা মুখ্যতঃ ভাৰতৰ উত্তৰাখণ্ড ৰাজ্যৰ তেহৰী গঢ়ৱাল, পাউৰী গঢ়ৱাল, উত্তৰকাশী, চামোলী, ৰুদ্ৰপ্ৰয়াগ আৰু দেহৰাদুন জিলাত কোৱা হয়। গঢ়ৱালী এই অঞ্চলৰ পৰা বহিৰ্গমন কৰা গঢ়ৱালী লোকেও কয়, সেয়ে এই ভাষা হিমাচল প্ৰদেশ, দিল্লী, হাৰিয়ানা, পাঞ্জাব আৰু উত্তৰ প্ৰদেশতো ভালেমান ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দিল্লী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানি ক্ষেত্ৰত কমেও ৩.৫ নিযুত গঢ়ৱালী লোকে বাস কৰে।
গঢ়ৱালী ভাষী লোকৰ সংখ্যাৰ সঠিক অনুমান কৰা কঠিন, কাৰণ ভিন ভিন প্ৰতিষ্ঠানে ভিন ভিন অনুমান আগবঢ়ায়। ২০০১ চনৰ ভাৰতৰ জনগণনাৰ মতে ভাৰতত ২২৬৭৩১৪জন গঢ়ৱালী ভাষী লোক আছিল তাৰ বিপৰীতে, এথনলগৰ মতে এই সংখ্যা ২৯২০০০০, ২০০৫ চনত। শেহতীয়া ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ভাৰতত ২৪,৮২,০৮৯ জন লোকে গঢ়ৱালী ভাষা কয়। এথনলগে বৰ্তমানে একেই অনুমান ব্যৱহাৰ কৰে।
নাম
এথনলগৰ মতে, এই ভাষাক গঢ়ৱালা, গড়ৱাহী, গশৱাহী, গশৱালী, গিৰৱালী, গোডাউলী, গোৰৱালী, গুৰৱালী আৰু পাহাৰী গঢ়ৱালী নামেৰেও অভিহিত কৰা হয়। গঢ়ৱালীৰ পণ্ডিত কুকৰেইথিয়ে কেৱল গডৱালীছ আৰু গড়ীছ ব্যৱহাৰ কৰে।
ইতিহাস
right|thumb|গঢ়ৱাল ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় পতাকা ঐতিহাসিকভাৱে, মধ্য ভাৰতীয়-আৰ্য কালত কেইবাটাও প্ৰাকৃত প্ৰচলিত অছিল। তাৰেই ভিতৰত খছ প্ৰাকৃতক গঢ়ৱালীৰ উৎস জ্ঞান কৰা হয়।
গঢ়ৱালী ভাষাৰ আতাইতকৈ পুৰণী ৰূপ দশম শতিকাৰ, যি নুমিছমেটিক্স, ৰাজকীয় মোহৰ, শিলালিপি আৰু তাম্ৰ কাঁহী আদিৰ দেখা যায় তাৰেই এটি উদাহৰণ ৰজা জগতপালৰ শিলালিপি যি দেৱ প্ৰয়াগত স্থিত। গঢ়ৱালী সাহিত্য প্ৰায় মৌখিক ৰূপত লোক কথা বা সংগীতৰ ৰূপত বৰ্তি আহিছে ১৭ শতিকালৈকে গঢ়ৱাল এক স্বাধীন ৰাজ্য আছিল। স্বাভাৱিকতে, গঢ়ৱালী আছিল গঢ়ৱাল ৰাজ্যৰ চৰকাৰী ভাষা।
ৰত্নধ্বজপাল
ৰত্নধ্বজপাল চুতীয়া ৰজাসকলৰ মাজত এজন উল্লেখযোগ্য ৰজা আছিল। তেওঁ ৰজা হোৱাৰ সময় প্ৰায় ১২৪৪ খ্ৰীষ্টাব্দ।
চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক বীৰপালৰ ৰাণীয়ে ৰূপৱতীয়ে হেনো কুবেৰৰ পূজা কৰি এটি পুত্ৰ সন্তান লাভ কৰে। তেওঁৰ নাম গৌৰনাৰায়ণ আছিল। তেওঁ নিজ বাহু বলেৰে ওচৰৰ ঠাইবোৰ জয় কৰি নিজ ৰাজ্য বহলায় আৰু ৰত্নধ্বজপাল নাম লয়। এওঁ ৰত্নপুৰ নামে নতুন ৰাজধানী পাতি ৰাজ্য শাসন কৰিছিল। তেওঁ কমতাৰ ৰজা নীলধ্বজৰ কুঁৱৰী এগৰাকীক নিজৰ পুত্ৰ বিজয়ধ্বজলৈ বিয়া কৰাইছিল। এওঁ গৌড় ৰজাৰ লগত মিত্ৰতা কৰি নিজৰ ল’ৰা এটি পঢ়াবলৈকে গৌড়েশ্বৰৰ তাত থৈ আহিছিল। কিন্তু, দুৰ্ভাগ্যবশতঃ ৰত্নধ্বজ কমতাৰ পৰা উলটি অহাৰ কিছুদিনৰ পিছতেই এই কোঁৱৰজনৰ মৃত্যু ঘটে। গৌড়েশ্বৰে কোঁৱৰৰ মৃতদেহটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানীলৈ পঠিয়াই দিয়ে। সেই সময়ত ৰত্নধ্বজে এটি মন্দিৰৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্য চাবলৈ সিন্ধুক্ষেত্ৰ নামৰ ঠাইলৈ গৈছিল। তেওঁ পুতেকৰ শটি পাই সিন্ধুক্ষেত্ৰতে কবৰ দিয়ে। তেতিয়াৰ পৰাই তাৰ নাম শ-দিয়াপাত হয়। বহুতে কয় যে, এই শ-দিয়াপাতেই বৰ্তমানৰ শদিয়া। ইয়াৰ কিছুদিন পাছতে ৰত্নধ্বজৰো মৃত্যু হয়।
গ্লুক'জ
গ্লুক'জ (Glucose) হ'ল জীৱৰ এবিধ গুৰুত্বপূৰ্ণ দ্ৰব্য। ই এবিধ ক্ষুদ্ৰ অণু (micro molecule)। এই ক্ষুদ্ৰ অণুসমূহ ঘনীভূত হৈ এটাৰ লগত আনটো লগ লাগি বৃহৎ অণু অৰ্থাৎ জটিল শৰ্কৰা (complex carbohydrate) ৰ সৃষ্টি কৰে। এই গ্লুক'জ অণুসমূহ সেউজীয়া উদ্ভিদত সংশ্লেষণ হয় আৰু বেছিভাগ জীৱৰ বাবে এইবোৰ খাদ্য অণু(food molecule) হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। গ্লুক'জ অণুবোৰে জীৱদেহত বিভিন্নধৰণৰ কাৰ্য কৰে । thumb|upright|right|গ্লুক’জ টেবলেট
মৌ-মাখি
মৌ-মাখি (Honey bee) এবিধ সন্ধিপদী প্ৰাণী। সমাজ পাতি বাস কৰা মৌ-মাখিবোৰক পৃথিৱীৰ সকলো ঠাইতে পোৱা যায়। ইহঁতে ফুলে ফুলে ৰস বিচাৰি উৰি ফুৰে। শৰীৰৰ গঠন আৰু কামৰ দিশৰ পৰা এইবোৰক উচ্চস্তৰৰ পতংগ ৰূপে জনা যায়। ইহঁতে মৌবাহ সাজি থাকে। এই মৌবাহবোৰক মৌচাক বোলা হয়। পৰাগৰেণু আৰু ফুলৰ ৰসৰপৰা ইহঁতে সুস্বাদু মৌ-জোল তৈয়াৰ কৰে।
মৌ-মাখিৰ প্ৰকাৰ
মৌ-মাখি তিনি প্ৰকাৰৰ পোৱা যায়: কৰ্মী মৌ-ৰ শৰীৰৰ পিছঅংশত এডাল বিষধৰ শুং থাকে আৰু ই ইয়াক মাত্ৰ এবাৰহে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। ৰাণী মৌৰ শৰীৰটো এডাল শুং থাকে আৰু ই ইয়াক কেইবাৰু ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। পুং মৌ-ৰ শৰীৰত কোনো শুং নাথাকে।
কৰ্মী মৌ-মাখি
নিষিক্ত কণীৰপৰা কৰ্মী মৌ বা মাইকী মৌ-ৰ জন্ম হয়। ই দেখাত ক'লা আৰু মুগা বৰণৰ। ইহঁতৰ কাম হ'ল ফুলৰ পৰা ফুলৰ পৰাগৰেণু আৰু ৰস সংগ্ৰহ কৰি মৌ-জোল তৈয়াৰ কৰা। পোৱালি আৰু ৰাণী মৌ-মাখিৰ আলপৈচান ধৰাৰ উপৰিও বাহটোৰ সকলো যাবতীয় কাম কৰ্মী মৌ-মাখিয়ে কৰে। কৰ্মী মৌ-মাখিয়ে খাদ্যৰ উৎস বিচাৰি বহু দূৰলৈকে ভ্ৰমণ কৰে আৰু ঘূৰি আহি বিশেষ প্ৰকাৰৰ নাচ সংগী মৌ-ৰ আগত প্ৰৰ্দশন কৰে। খাদ্যৰ উৎস ওচৰত হ'লে খৰকৈ গোল গোলকৈ ঘূৰি ঘূৰি, খাদ্যৰ উৎস অলপ দূৰত হ'লে (৮০ মিটাৰমান) শৰীৰৰ কেৱল পিচফালৰ অংশ লৰাই আৰু খাদ্যৰ উৎস বহু দূৰত হ'লে লাহে লাহে নাচ প্ৰদৰ্শন কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰাই কৰ্মী মৌয়ে খাদ্যৰ উৎসৰ বিষয়ে সংগী মৌক অৱগত কৰে।
ৰাণী মৌ-মাখি
ৰাণীজনীৰ দেহাটো লাহি আৰু দীঘলীয়া (১৫-২০ মিলিমিটাৰমান)। আনবোৰ মৌ-মাখিৰ পৰা ৰাণীজনীক সহজে চিনিব পাৰি। পেটৰ অংশ দীঘলীয়া আৰু ক্ৰমান্নয়ে জোঙা। ঠেং আৰু পাখিবোৰ চুটি। পলু অৱস্থাত থাকোঁতেই কৰ্মী মৌবোৰে স্বাহ্যবান পলু এটাক ৰাণীৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰি উলিয়াই আৰু পলু অৱস্থাৰ পৰাই বিশেষ আলপৈচান আৰু খাদ্য যোগানেৰে টনকিয়াল কৰি তোলে। এনেকৈয়ে এই বিশেষ মৌ-জনী অন্যবোৰ মৌ-ৰপৰা পৃথক হৈ প্ৰজনন ক্ষমতাসম্পন্ন হৈ ৰাণী মৌ-লৈ পৰিবৰ্তীত হয়। এজনী ৰাণী মৌৱে এদিনত প্ৰায় ২০০০টা কণী পাৰে আৰু কেৱল ৰাণী মৌৱেহে কণী পাৰিব পাৰে। সাধাৰণতে এবাহ মৌ-ত এজনীহে ৰাণী থাকে।
পুং মৌ-মাখি
অনিষিক্ত কণীৰপৰা পুং মৌৰ জন্ম হয়। এইবিধ মৌ-মাখি ১৫-১৭ মিলিমিটাৰমান দীঘল। দেখাত দেহাটো মজবুত আৰু বহল। ইয়াৰ বৰণ ক'লা। ইহঁত একেবাৰে এলেহুৱা। মৌবাহৰ বাবে কোনো কাম ইহঁতে নকৰে। যৌন সংগমৰ সময়ত পুং মৌৰ শৰীৰৰ এটা অংশ (endophallus) ৰাণী মৌৰ শৰীৰত সংলগ্ন হৈ থাকি আহে। সেয়ে যৌন সংগমৰ অলপ সময়ৰ পাছেত পুং মৌ-টোৰ মৃত্যু হয়।
সহায়ক গ্ৰন্থ
শ্ৰেণী:পতংগ
শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ কলাক্ষেত্ৰ
শ্ৰীশ্ৰী মাধৱদেৱ কলাক্ষেত্ৰ (ইংৰাজী: Sri Sri Madhabdev Kalakshetra) লক্ষীমপুৰৰ নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত এক সাংস্কৃতিক ভৱন। মহাপুৰুষ মাধৱদেৱৰ শিষ্য বদলা পদ্ম আতাই ১৬৩৬ চনত  প্ৰতিষ্ঠা কৰা বদলা পদ্ম আতা সত্ৰৰ চৌহদত কলাক্ষেত্ৰখন স্থাপিত হৈছে।
ইতিহাস
মাধৱদেৱ কলাক্ষেত্র প্রতিষ্ঠাৰ বাবে নাৰায়ণপুৰবাসী ৰাইজে দীৰ্ঘদিনীয়া দাবী উত্থাপন কৰি আহিছিল। ২০০৭ চনৰ ২৩ মাৰ্চত সেই সময়ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুণ গগৈয়ে কলাক্ষেত্ৰখনৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল। কলাক্ষেত্ৰখনৰ বাবে উপযুক্ত স্থান হিচাপে বাছনি কৰা হৈছিল নাৰায়ণপুৰ পৌৰসভাৰ এক নং ৱাৰ্ডত থকা বদলা সত্ৰৰ প্রাঙ্গন। ১৬৩৬ চনত বদলা সত্ৰ প্রতিষ্ঠা হৈছিল নাৰায়ণপুৰৰ মাজমজিমাত। বদলা সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ শ্রীকান্ত গোস্বামীয়ে কলাক্ষেত্ৰৰ বাবে ৪৪ বিঘা মাটি দান কৰিছিল। বিভিন্ন কাৰণবশত: কলাক্ষেত্ৰৰ নির্মাণৰ গতি লেহেমীয়া হয়। ২০২৩ চনৰ ১০ মে'ত মুখ্যমন্ত্রী হিমন্ত বিশ্ব শর্মাই কলাক্ষেত্ৰখনৰ শুভ উদ্ধোধন কৰে।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী শ্ৰেণী:নাৰায়ণপুৰ
অমিয় কুমাৰ দাস সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান
অমিয় কুমাৰ দাস সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান (OKDISCD) অসমৰ গুৱাহাটীত অৱস্থিত এখন স্বায়ত্বশাসিত গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান। ১৯৮৯ চনত অসম চৰকাৰ আৰু ভাৰতীয় সমাজ বিজ্ঞান গৱেষণা পৰিষদৰ যুটীয়া সহযোগত স্থাপন কৰা হৈছিল। এই প্ৰতিষ্ঠানে অসম তথা উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ সামাজিক সমস্যা, পৰিৱৰ্তন আৰু উন্নয়ন বিষয়ক গৱেষণা কৰা তথা এই বিষয়ৰ গৱেষণাক উদগনি দিয়ে।
ইতিহাস
পূৰ্বতে এই প্ৰতিষ্ঠান খনৰ নাম সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান আছিল। অসমৰ প্ৰথম শিক্ষামন্ত্ৰী লোকনায়ক অমিয় কুমাৰ দাসৰ স্মৃতিত অসম চৰকাৰে ১৯৯৫ চনত উক্ত প্ৰতিষ্ঠানৰ নাম "অমিয় কুমাৰ দাস সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান" হিচাপে নামাকৰণ কৰা হয়। ২০০৫ চনৰ ১৩ এপ্ৰিল তাৰিখে সেইসময়ৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুণ গগৈ ডাঙৰীয়াই ইয়াৰ স্থায়ী ভৱনৰ আধাৰ শিলা গুৱাহাটীৰ হেঙেৰাবাৰীৰ ভিআইপি পথত স্থাপন কৰে। ২০০৯ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে ইয়াৰ উদ্বোধন কৰা হয়।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:অসমৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ
পাণ্ডু
পাণ্ডু (Pandu; पाण्डु) হৈছে মহাভাৰতত বৰ্ণিত হস্তিনাপুৰৰ ৰজা তথা পাণ্ডৱৰ পিতৃ। তেওঁ আছিল বিচিত্ৰবীৰ্যৰ কনিষ্ঠ সন্তান। পাণ্ডুৰ পত্নী দুগৰাকীৰ নাম আছিল ক্ৰমে কুন্তী আৰু মাদ্ৰী।
বংশ পৰিচয়
বিচিত্ৰবীৰ্যৰ পিতৃ-মাতৃ আছিল কুৰুৰাজ শান্তনু আৰু সত্যৱতী বা মৎস্যগন্ধা। তেওঁ আছিল চিত্ৰাঙ্গদৰ সৰু ভাই। ভাতৃ ভীষ্ম আছিল তেওঁৰ মাহীমাক গংগাৰ পুত্ৰ। মাতৃ সত্যৱতীৰ আৰু পৰাশৰ মুনিৰ পুত্ৰ আছিল বেদব্যাস। পৰাশৰৰ পুত্ৰ ব্যাসৰ মাতৃ সত্যৱতীৰ পিছত হস্তিনাপুৰৰ ৰজা শান্তনুৰ লগত বিবাহ হয় আৰু তেওঁৰ চিত্ৰাঙ্গদ আৰু বিচিত্ৰবীৰ্য নামেৰে দুই পুত্ৰ জন্ম হয়। শান্তনুৰ দুই পুত্ৰৰ অকাল মৃত্যুৰ পিছত বিচিত্ৰবীৰ্যৰ দুই বিধবা ৰাণী অম্বিকা আৰু অম্বালিকাৰ গৰ্ভত মাতৃৰ আজ্ঞাত নিয়োগ প্ৰথামতে পুত্ৰ উৎপাদন কৰি ধৃতৰাষ্ট্ৰ আৰু পাণ্ডুৰ জন্ম দিয়ে সত্যৱতী আৰু পৰাশৰ পুত্ৰ ব্যাসে।
কুন্তী, পাণ্ডু আৰু পাণ্ডৱ
কুন্তীৰ দেউতাক যাদৱ বংশৰ ৰজা শূৰসেন। তেওঁৰ আচল নাম আছিল পৃথ্বা। দেউতাকে সম্পৰ্কীয় ভায়েক কুন্তীভোজ সন্তানহীন হোৱা বাবে কুন্তীকে ডাঙৰ-দীঘল কৰিবলৈ দিয়ে।
এবাৰ দুৰ্বাসা মুনি কুন্তীভোজৰ ঘৰলৈ আহিল। কুন্তীয়ে তেওঁক কৰা সেৱা-শুশ্ৰূষাত মুনি সন্তুষ্ট হ'ল। তেওঁক কুন্তীক এটা মন্ত্ৰ শিকালে যাৰ সহায়ত কুন্তীয়ে যিকোনো দেৱতাক আহ্বান কৰি তেওঁৰ পৰা সন্তান লাভ কৰিব পাৰিব।
কৌতূহলী কুন্তীয়ে এদিন সেই মন্ত্ৰৰে ভগৱান সূৰ্যক আহ্বান কৰিলে। সূৰ্যই কুন্তীৰ লগত সহবাস কৰি এটা সন্তান দিলে আৰু লগতে কুন্তীৰ সতীত্বও পুনৰ প্ৰদান কৰিলে। এইমতেই কৰ্ণৰ জন্ম হয়। সমাজৰ ৰোষত পৰাৰ ভয়ত কুন্তীয় সন্তানটোক নৈত উটুৱাই দিয়ে। thumb|কুন্তীয়ে ইন্দ্ৰক সন্তানৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিছে। ইয়াৰ পাছতে অৰ্জুনৰ জন্ম হয়। কুন্তীভোজে কুন্তীৰ স্বয়ংবৰ আয়োজন কৰিলে। স্বয়ংবৰত কুন্তীয়ে হস্তিনাপুৰৰ ৰজা পাণ্ডুক বৰণ কৰে। ইয়াৰ পাছত ৰাজ্য বঢ়োৱাৰ সংক্ৰান্তত পাণ্ডুৱে মদ্ৰৰ কুঁৱৰী মাদ্ৰীক বিয়া কৰায়।
এদিন পাণ্ডুৱে অৰণ্যত চিকাৰ কৰি থাকোঁতে ভুলতে সংগমত লিপ্ত মৃগয়াৰূপী ঋষি কিন্দম আৰু তেওঁৰ পত্নীক কাঁড় মাৰি হত্যা কৰে। মৃত্যুৰ আগে আগে ঋষিয়ে ৰজাক অভিশাপ দিয়ে যে ৰজাই যেতিয়াই সংগম কৰিব তেতিয়াই তেওঁৰ মৃত্যু হ'ব। ইয়াৰ পাছত পাণ্ডুৱে ৰাজ্য পৰিত্যাগ কৰি দুইগৰাকী পত্নীৰে সৈতে বনবাসলৈ প্ৰস্থান কৰে।
কেইজনমান মুনিয়ে পাণ্ডুক কয় যে সন্তানহীন হৈ থাকিলে তেওঁ স্বৰ্গ লাভ কৰিব নোৱাৰিব। এই কথা পাণ্ডুৱে কুন্তীক জনাই কোনো সুপুৰুষৰ পৰা সন্তান লাভ কৰিবলৈ তেওঁক পৰামৰ্শ দিয়ে। কুন্তীয়ে তেতিয়া দুৰ্বাসাৰ পৰা পোৱা মন্ত্ৰ খটুৱাই তিনিজন পুত্ৰৰ মাতৃ হয়— যম দেৱতাৰ পৰা যুধিষ্ঠিৰ, বায়ুৰ পৰা ভীম আৰু ইন্দ্ৰৰ পৰা অৰ্জুন। কুন্তীয়ে মাদ্ৰীকো সেই মন্ত্ৰ শিকাই দিয়াত মাদ্ৰীয়ে অশ্বিন দেৱতা দুজনৰ পৰা নকুল আৰু সহদেৱ নামৰ যঁজা পুত্ৰদ্বয় লাভ কৰে।
এদিন পাণ্ডুৱে হিতাহিত জ্ঞান দেৰুৱাই মাদ্ৰীৰ লগত সংগম কৰিব খোজোঁতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ৰজাৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হোৱা বুলি মাদ্ৰী সতী হৈ প্ৰাণ ত্যাগ কৰে। ইয়াৰ পাছত কুন্তীয়ে পাঁচোজন পুত্ৰক লৈ হস্তিনাপুৰ যায়গৈ।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:মহাভাৰতৰ চৰিত্ৰ
কাব্যপ্ৰভা
কাব্যপ্ৰভা অতুলচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ দ্বাৰা সম্পাদিত এখন কাব্য গ্ৰন্থ। "কাব্যপ্ৰভা" গ্ৰন্থত প্ৰাক্‌শংকৰী যুগৰ আদি আৰু অপ্ৰমাদী কবিসকলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আধুনিক যুগৰ বিভিন্নজন কবিৰ কবিতা সন্নিবিষ্ট কৰিছে। কাব্যপ্ৰভাৰ প্ৰথমটো সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল ১৯৪২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত। কলিকতাৰ ৮৫ নং অপাৰ চাৰকুলাৰ ৰোডৰ 'ভাৰতমিহিৰ যন্ত্ৰ'ত শ্ৰী যুগলচৰণ দাসৰ দ্বাৰা মুদ্ৰিত এই সংকলনটি 'অসম বুক ষ্টোৰ্চ' পাণবজাৰ গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত হৈছিল। গ্ৰন্থখনিৰ প্ৰথম সংস্কৰণটিৰ মূল্য আছিল ১/৪ টকা।
সম্পাদনাৰ মূল উদ্দেশ্য
অসমীয়া ভাষাই ১৮৩৭ চনৰ পৰা ১৮৭৩ চনৰ সময়ছোৱাত ভীষণ সংকতৰ মুখামুখি হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত অসমীয়া ভাষাত এটা নৱজাগৰণৰ সৃষ্টি হৈছিল। কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৌজন্যত অসমীয়া ভাষাটো অসমীয়া হাইস্কুলবোৰৰ শিক্ষাৰ বাহন হোৱাৰ উপৰিও অন্যান্য উন্নত প্ৰাদেশিক ভাষাৰ দৰে এম.এ মহলাতো এটি সুকীয়া স্থান দখল কৰিছিল। এই পৰিৱৰ্তনৰ লগত সমতা ৰক্ষা কৰি আগবাঢ়ি যাবলৈ হ'লে স্কুল-কলেজৰ অসমীয়া পাঠবোৰলৈ পৰিৱৰ্তন আনিবই লাগিব বুলি অনুভৱ কৰি অতুলচন্দ্ৰ বৰুৱাই পঢ়াশালীয়া অসমীয়া ছাত্ৰ- ছাত্ৰীৰ সুবিধা হোৱাকৈ "কাব্যপ্ৰভা" যুগুত কৰিছে বুলি পাতনিত উল্লেখ কৰিছে। ১৯৪২ চনৰ সময়ছোৱাৰ প্ৰৱেশিকা শ্ৰেণীৰ বাবে উপযোগী হোৱাকৈ অসমীয়া কবিতাৰ বাছনি এখনৰ অভাৱ পূৰণৰ চেষ্টাই হৈছে "কাব্যপ্ৰভা" সম্পাদনাৰ মূল উদ্দেশ্য।
সন্নিবিষ্ট কবিতা
গ্ৰন্থখনিত পুৰণি কবিতাৰ ভাগটোত মাধৱ কন্দলিৰ "ৰামৰ ওচৰৰ পৰা ভৰতৰ বিদায়",শংকৰদেৱৰ "কুণ্ডিল নগৰৰ বৰ্ণনা","শিশুলীলা", মাধৱদেৱৰ "বৰগীত",ৰাম সৰস্বতীৰ "শ্ৰীকৃষ্ণৰ প্ৰবোধ বচন আৰু পাণ্ডৱৰ কাম্যক বন ত্যাগ", শিষ্ট ভট্টাচাৰ্যৰ " শিশুপালৰ প্ৰতি শ্ৰীকৃষ্ণৰ কটূক্তি", গোবিন্দ মিশ্ৰৰ  "গীতা" সন্নিবিষ্ট হৈছে।
আধুনিক কবিসকলৰ ক্ৰম অনুযায়ী কবিতাসমূহ গ্ৰন্থখনত সন্নিবিষ্ট কৰাৰ লগতে প্ৰতিজন কবিৰ চমু পৰিচিতি একোটা সম্পাদকে অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। কাব্যখনৰ আধুনিক ভাগত ভোলানাথ দাস, হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী,চন্দ্ৰকুমাৰ আগৰৱালা,লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাকে প্ৰমুখ্য কৰি ৰঘুনাথ চৌধুৰী,চন্দ্ৰধৰ বৰুৱা,হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱা,যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰা,তৰুণৰাম ফুকন,নলিনীবালা দেবী,পদ্মধৰ চলিহা,অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা,বিনন্দচন্দ্ৰ বৰুৱা,গণেশচন্দ্ৰ গগৈ আদি মুঠ ২৯জন আধুনিক কবিৰ দুই তিনিটাকৈ কবিতা সন্নিবিষ্ট কৰিছে। 'মেঘ','পুৱা','মানৱ বন্দনা','বীণ-বৰাগী","প্ৰকৃতি বিভৱ","আজি আৰু কালি","জাতীয় গৌৰৱ","কেতেকী","সাদৰী","ধূলিকণামই","চকুলো","মৰিশালিখনি","ওমৰতীৰ্থ","বৰপেটা",কামৰূপ","জনমভূমি","পৰীক্ষা","সপোন","ধুমুহা","ভাৰতবৰ্ষ","নাৱৰীয়া" আদি সুখপাঠ্য কবিতাসমূহ সংকলনটিত আছে।
গ্ৰন্থপঞ্জী
কাব্যপ্ৰভা,সম্পাদক - বৰুৱা,অতুলচন্দ্ৰ, প্ৰকাশক- দুৱৰা,ডাঃ পোৱালচন্দ্ৰ, প্ৰথম সংস্কৰণ - ১৯৪২,ফেব্ৰুৱাৰী
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ
অসমৰ পোক-পৰুৱা
অসমত যথেষ্ট পৰিমানে বৰষুন হয়। যাৰ ফলত বন -জংঘল বহুত হোৱা দেখা পোৱা যায়। গতিকে এই ভূখণ্ডত পোক পৰুৱাও আগণন। সকলোৰে পৰিচিত কিছুসংখ্যক পোক পৰুৱা নাম তলত  উল্লেখ কৰা হ'ল - আনপোতনি, আমৰলি, আলহী পৰুৱা, উই, উই চিৰিঙা, উৰহ, ককা, কাকতি ফৰিং, কালিন্দী ভোমোৰা, কুকুৰ মাখি, কুণকুণি মাখি, কুঁজী বিচা, কুম জেলেকুৱা, কুমাৰণি, কেৰেলুৱা, খৰিকা গান্ধী, গগিনী, গান্ধী পোক, গুণগুণি, গোম চেলা, গুৰি পৰুৱা, গুবৰুৱা, চগা, চৰহা, চাম চৰিয়া, চিনাজোন, জেঠী, জেলুক, জেলেকীয়া, কেচু, জোক, টকৌ, টৌকা পৰুৱা, টোপোলাকটা, ডাঁহ ,ঢৰীয়া তামুলী পৰুৱা, তামুলী ফৰিং, তেলেনী পৰুৱা, দিনকণা, পইতাচোৰা, বগা পৰুৱা, বৰ কেৰেলুৱা, বৰ মকৰা, বাঘ মকৰা, বিছা পখিলা, বোন্দাকেচু, ভালুক মকৰা, ভুতুনী মহ, ভেনা মাখি, নজাৰলি, মহ, মাখি, মাটিছেলা, মোৱা পোক, ৰঙা পোক, লেকলৌ পৰুৱা, শুকানি পৰুৱা, শুকানি ফৰিং, শূল পোক, সোন পৰুৱা আদি।
সহায়ক গ্ৰন্থ : আসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা
সম্পাদক : ড॰ নাৰায়ণ দাস ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী
জৌনসাৰী ভাষা
শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভাষা
জৌনসাৰীৰ উপ-ভাষাসমূহে চুবুৰীয়া বংগনী, জৌনপুৰী, নাগপুৰীয়া আৰু সিৰমৌৰীৰ সৈতে প্ৰায় ৬০% শব্দাৱলী একেই ৰাখে।
লিপি
right|thumb|অনিল নামৰ ব্যক্তিগৰাকীয়ে জৌনসাৰী ভাষাত কথা কৈছে। ঐতিহাসিকভাৱে জৌনসাৰী ভাষাৰ বাবে জৌনসাৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বৰ্তমানে কিছু কিছু কামৰ বাবে দেৱনাগৰী লিপি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। alt=|center|thumb|জৌনসাৰী লিপিৰ প্ৰদৰ্শন
স্থিতি
জৌনসাৰী ভাষাৰ কোনো আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি নাই। ইউনেস্ক'ৰ মতে ই "নিশ্চিতভাৱে লুপ্তপ্ৰায়" শাখাত পৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল যে জৌনসাৰী ভাষা শিশুসকলে প্ৰায় নিশিকা হৈ পৰিছে এথ'ন'লগৰ অনুমান ইয়াৰ বিপৰীতে।
২০১৬ চনত উত্তৰাখণ্ডৰ ৰাজ্যিক শিক্ষা ব'ৰ্ডে গঢ়ৱালী, কুমাঊঁনী, জৌনসাৰী আৰু ৰং ভাষাসমূহক পইলট ভিত্তিত প্ৰথমৰ পৰা দশম শ্ৰেণীলৈকে শিকোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰিছে, "নিজৰ উত্তৰাখণ্ডক জানক" নামৰ প্ৰকল্পৰ অধীনত।
ডেন ব্ৰাউন
ডেনিয়েল গেৰাৰ্ড "ডেন" ব্ৰাউন (Dan Brown, জন্ম:২২ জুন,১৯৬৪ চন) এজন আমেৰিকান ৰহস্য ঔপন্যাসিক। ২০০৩ চনত প্ৰকাশ পোৱা উপন্যাস দ্য ডা ভিঞ্চি কোড ৰ বাবে তেওঁ বিখ্যাত। ব্ৰাউনৰ উপন্যাসৰ ঘাই উপজীব্য হৈছে ২৪ ঘণ্টাত শেষ হোৱা এটা কাহিনী, পৌণঃপৌণিক গোপন সংকেতৰ অৱতৰণ, ৰহস্যৰ ছাবি, গোপন চিহ্ন, সংকেত আৰু ষড়যন্ত্ৰৰ থিয়ৰি। তেওঁৰ উপন্যাসমূহ পৃথিৱীৰ প্ৰায় ৫২টা ভাষালৈ অনূদিত হৈছে আৰু ২০১২ চনলৈ প্ৰায় ২০০ মিলিয়ন কপি বিক্ৰী হৈছে। ইয়াৰে The Da Vinci Code আৰু Angels & Demons উপন্যাস দুখনৰ কাহিনীৰে একে নামৰ কথাছবি দুখনো নিৰ্মাণ হৈছে।
ব্ৰাউনৰ উপন্যাস সমূহৰ মুখ্য চৰিত্ৰ হ'ল ৰবাৰ্ট লেংডন। খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ কিছুমান (বাস্তৱ আৰু কাল্পনিক) ঐতিহাসিক প্ৰথা, সংগঠন আদিক সমল হিচাপে লৈ ৰচনা কৰা এই শিহৰণকাৰী ৰোমাঞ্চকৰ উপন্যাস সমূহে কিছু পৰিমাণে বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত নকৰাকৈ থকা নাই। ব্ৰাউনে তেওঁৰ ৱেৱচাইটত কৈছে যে তেওঁৰ উপন্যাস সমূহ খ্ৰীষ্টান বিৰোধী নহয়, তেওঁৰ মতে তেওঁৰ উপন্যাস The Da Vinci Code কেৱল এটা মনোৰঞ্জনধৰ্মী কাহিনী যিয়ে আধ্যাত্মিক আলোচনা আৰু বিতৰ্কক উৎসাহিত কৰে।
প্ৰায় ২০০ মিলিয়ন কপি বিক্ৰীৰে মাত্ৰ ৬খন কিতাপ লিখিয়ে সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা লিখক সকলৰ মাজৰ হিচাপে স্বীকৃতি পাবলৈ ব্ৰাউন সক্ষম হৈছে। তেওঁৰ এই ৰবাৰ্ট লেংডন শৃংখলাটো সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা শৃংখলাবোৰৰ ভিতৰত বৰ্তমান সপ্তম স্থানত আছে।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন
আমেৰিক যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নিউ হাম্পশ্বায়াৰৰ এক্সিটাৰত জন্ম আৰু ডাঙৰ দীঘল হোৱা ডেন ব্ৰাউন পৰিয়ালটোৰ তিনিজন সন্তানৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। তেওঁ ফিলিপচ্‌ এক্সিটাৰ একাডেমীৰ চৌহদত ডাঙৰ দীঘল হৈছিল,য'ত তেওঁৰ দেউতাক ৰিছাৰ্ড ব্ৰাউন এজন গণিতৰ শিক্ষক আছিল আৰু লগতে তেওঁ ১৯৬৮ চনৰ পৰা ১৯৯৭ চনত তেওঁৰ অৱসৰৰ সময়লৈকে গণিতৰ পাঠ্যপুথি লিখিছিল। ব্ৰাউনৰ মাক-দেউতাক দুয়ো সংগীতজ্ঞ আছিল আৰু গীৰ্জাত সমৱেত সংগীত পৰিৱেশন কৰিছিল। ব্ৰাউন Episcopalian হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, কিন্তু তেওঁ কোৱা মতে ধৰ্ম বিষয়ত ৰস পোৱাৰ আগতেই তেওঁ খ্ৰীষ্টানৰ পৰা আঁতৰি আহিছিল।
গোপন সংকেত, পাজল আদিলৈ ব্ৰাউনৰ আকৰ্ষণ ল'ৰালিতে গঢ় লৈ উঠিছিল। ব্ৰাউনৰ ঘৰত কোড, গোপন সাংকেতিক বাৰ্তা আদিয়ে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ গণিত,ভাষা আৰু সংগীতক বান্ধি ৰাখিছিল। ব্ৰাউনে ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা এনাগ্ৰাম আৰু শব্দৰ পাজল সমাধান কৰি কটাইছিল। তেওঁ আৰু সহোদৰ কেইজন বন্ধৰ দিন বা জন্মদিনবোৰত দেউতাকে আয়োজন কৰা গোপন খাজনা সন্ধান কৰা অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে দেউতাকে বৰদিনত উপহাৰ পোনপটীয়াকৈ নিদি লুকাই ৰাখিছিল আৰু তেওঁ তৈয়াৰ কৰা আৰু গোটেই ঘৰ বা চহৰৰ কিছু অংশত লুকাই ৰখা পাজল,ক্লু, খাজনাৰ মেপ আদি অনুসৰণ কৰি বিচাৰি উলিয়াব লগা হৈছিল। The Da Vinci Codeৰ ছফী ন্যেভু (Sophie Neveu) আৰু জ্যাকাচ চ'নিয়ে (Jacques Sauniere) চৰিত্ৰ দুটাত ব্ৰাউন আৰু তেওঁৰ দেউতাকৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ প্ৰভাৱ বাৰুকৈয়ে পৰিছে আৰু ২৩ নং অধ্যায়টো শৈশৱৰ এটি খাজনা সন্ধান অভিযানৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:আমেৰিকান লেখক শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি
মনো ৰোগ বিজ্ঞান
মনোৰোগ বিজ্ঞান বা মানসিক ৰোগ বিজ্ঞান (Psychiatry) হৈছে মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসা বিষয়ক অধ্যয়ন। এই অধ্যয়নত মানসিক ৰোগৰ ব্যপ্তি, কাৰণ, নিদান, প্ৰতিকাৰ আৰু প্ৰতিৰোধৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। আনহাতে মনোবিজ্ঞান বা মনস্তত্ত্ব (Psychology) বিষয়ত সাধাৰণ মনৰ (ৰোগ বিহীন) বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হয়। মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ অধ্যয়ন কৰি এই বিভাগৰ চিকিৎসা প্ৰদান কৰোঁতাসকলক 'মানসিক ৰোগ বিশেষজ্ঞ' (Psychiatrist) বোলা হয়।
Psychiatry শব্দটো প্ৰথমে ব্যৱহাৰ কৰিছিল ১৮০৮ চনত জাৰ্মান চিকিৎসক জোহান ক্ৰিষ্টিয়ান ৰেইলে (Johann Christian Reil)। Psychiatry শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে 'মানসিক ৰোগৰ ভেষজ চিকিৎসা'।
সাধাৰণতে মানসিক ৰোগ নিৰ্ণয়ৰ বাবে ৰোগীৰ লক্ষণসমূহৰ বিষয়ে আৰু অন্যান্য প্ৰাসংগিক তথ্য আহৰণ কৰা হয় আৰু 'মানসিক স্থিতিৰ পৰীক্ষণ' (Mental Status Examination) কৰা হয়। কেতিয়াবা মনোবৈজ্ঞানিক পৰীক্ষাৰ (Psychoogical test) সহায় লোৱা হয়। এইদৰে ৰোগ চিনাক্ত কৰাৰ পাছত তাৰ চিকিৎসাৰ বাবে বিভিন্ন পদ্ধতি যেনে ঔষধ, ব্যৱহাৰিক চিকিৎসা, মনোবৈজ্ঞানিক চিকিৎসা, বৈদ্যুতিক মৃগী সৃষ্টি (Electro Convulsive Therapy, চমুকৈ ECT) ইত্যাদি বিভিন্ন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ইতিহাস
মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ ইতিহাস বহু পুৰণি হ'লেও Psychiatry শব্দৰে ইয়াক প্ৰথম প্ৰকাশ কৰা হয় ১৮০৮ চনত, জোহান ক্ৰিষ্টিয়ান ৰেইল-ৰ দ্বাৰা। উনৈছ শতিকাত চিকিৎসালয়ৰ ধাৰণাই গঢ় লৈ উঠাৰ পাছতহে মনোৰোগ বিজ্ঞান বিষয়টো গঢ় লৈ উঠে। মনোৰোগ বিজ্ঞানক আধুনিক বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিৰে চাবলৈ আৰম্ভ কৰা হয় ১৮ শতিকাৰ পাছৰপৰা। তাৰ আগলৈ মানসিক ৰোগক ঘাইকৈ ভূত-প্ৰেত, অপদেৱতাৰ প্ৰকোপ বা ভগৱানৰ শাস্তি বুলি ভবা হৈছিল। তথাপিও মানসিক ৰোগৰ বিষয়ে চেগা-ছোৰোকা অধ্যয়নৰ আভাস বহু আগৰেপৰাই পোৱা গৈছে।
প্ৰাচীন যুগ
খ্ৰীষ্ট পূৰ্ব পঞ্চম শতিকাৰপৰাই মানসিক ৰোগৰ বিষয়ে তথ্য উল্লেখ আছে যদিও সেয়া কোনো ৰোগৰ লক্ষণ বুলি নলৈ ভগৱানৰ শাস্তি বা অপদেৱতাৰ প্ৰকোপ হিচাপেহে উল্লেখ আছে। মানসিক ৰোগক ঈশ্বৰৰ অভিশাপ হিচাপে ধৰা হৈছিল বাবে ইয়াৰ চিকিৎসাৰ বাবে সাধাৰণতে পুৰোহিতসকলে জৰা-ফুকাৰ বিধান দিছিল। বাইবেলত উল্লিখিত নেবুচাডনেজ্জাৰৰ কাহিনীটো এই বিষয়ক প্ৰথম উল্লেখ বুলি কোৱা হয়। নেবুচাডনেজ্জাৰৰ ঐতিহাসিক শাসনকাল খ্ৰী.পূ. ৬০৫-৫৬২ বুলি ঠাৱৰ কৰা হৈছে। এই উল্লেখ যদি সঁচা হয় তেন্তে এয়া মানসিক ৰোগৰ প্ৰথম লিখিত বিৱৰণী হ'ব।
খ্ৰী.পূ. চতুৰ্থ শতিকাৰ হিপ'ক্ৰেটিছ-ৰ লিখনীত 'বিষাদগ্ৰস্ততা' (Depression) আৰু 'হিষ্টিৰিয়া'-ৰ (Hysteria) উল্লেখ আছে। হিপ'ক্ৰেটিছে এই দুই মানসিক ৰোগৰ কাৰণো ব্যাখ্যা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অৱশ্যে সেই ব্যাখ্যা বৈজ্ঞানিক ভাৱে প্ৰমাণিত নহয়।
লক্ষণীয় যে 'প্ৰাচীন যুগ'ত (Ancient Age) মানসিক ৰোগক এক প্ৰকাৰৰ ৰোগ হিচাপে ধৰি লৈ চিকি৭সা কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও 'মধ্য যুগ'ত (Middle Age) সেই ধাৰা সলনি হৈ যায়।
মধ্য যুগ
মানসিক ৰোগীৰ বাবে বিশেষ চিকিৎসালয়ৰ প্ৰথম উল্লেখ পোৱা যায় ৭০৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ বাগদাদ-ত। প্ৰায় সমসমায়িক আন দুখন এনে চিকিৎসালয়ৰ কথা জনা যায়, ফেছ আৰু কাইৰো-ত। দশম শতিকাৰ পাৰ্ছী চিকিৎসক 'মহম্মদ বিন জাকাৰিয়া ৰাজি'-য়ে মনস্তাত্বিক আৰু ভেষজ দুয়োধৰণৰ ব্যৱস্থাৰে মানসিক ৰোগ চিকিৎসা কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল। তেখেতৰ সমসাময়িক আৰব চিকিৎসক 'নজব উদ-দিন আহমেদ'-এ মানসিক ৰোগ সমূহক শ্ৰেণী বিভাগ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল।
একাদশ শতিকাত আন এজন পাৰ্ছী চিকিৎসক, 'আবু আল-হুছেইন ইবন আব্দুল্লা ইবন ছিনা' ( পাশ্চাত্যত 'আভিচেনা'(Avicenna) নামে জনাজাত)-ই ধমনীত তেজৰ গতিৰ (Pulse) লগত 'আবেগ'ৰ সংযোগ লক্ষ্য কৰে। তেখেতৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ 'Cannon of Medicine (Al-Qanun fi al-Tibb)'-ত মানসিক ৰোগৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। ইয়াত যৌন সমস্যা, প্ৰেমজনিত ৰোগ, অহেতুক বিশ্বাস, মৃগী, নিদ্ৰাহীনতা, বিষাদগ্ৰস্ততা, একাংগী, স্মৃতিবিলোপ আদিৰ বিষয়ে আলোচনা আগবঢ়োৱা হৈছে।
১১ আৰু ১৩ শতিকাতে প্ৰথমে ইউৰোপত মানসিক ৰোগীসকলৰ বাবে 'পগলা ফাটেক'ৰ প্ৰচলন হয়। এই পগলা ফাটেক সমূহ মানসিক ৰোগীৰ বাবে জেলৰ দৰে আছিল, যাতে তেওঁলোকে সাধাৰণ মানুহৰ শান্তি ভংগ কৰিব নোৱাৰে। ১৩ শতিকাতে স্থাপিত হৈছিল লণ্ডনৰ বিখ্যাত 'Bethlem Royal Hospital' চমূকৈ Bedlum। ১৯৪৮ চনলৈ এই চিকিৎসালয়খন চলি আছিল।
আধুনিক যুগৰ প্ৰথমছোৱা
১৬৫৬ খ্ৰীষ্টাব্দত ফ্ৰান্সৰ চতুৰ্দশ লুই-য়ে মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰথমে এলানি চিকিৎসালয়ৰ স্থাপন কৰে। ইংলেণ্ডত ১৭৫৮ চনত 'উইলিয়াম বেটি'য়ে (William Battie) প্ৰথমে মানসিক ৰোগীসকলক চিকিৎসাৰ লগতে সহৃদয়তা আৰু সমবেদনা দেখুৱাব লাগে এই ধাৰণাৰ বিষয়ে কৈ গৈছিল। ১৭৯৮ চনত ইংলেণ্ডৰ ৰজা তৃতীয় জৰ্জৰ মানসিক বিকাৰ ভাল হোৱাৰ পাছত 'মানসিক ৰোগ উপশম হ'ব পাৰে' এই বিশ্বাস প্ৰথমে গঢ় লৈ উঠে। এই বিশ্বাসৰ ভেঁটিতে মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসালয়ৰ প্ৰসাৰ ঘটে সমগ্ৰ ইউৰোপত। অৱশ্যে চিকিৎসালয় বুলি কলেও তাত চিকিৎসাৰ বাবে বিশেষ একো কৰা হোৱা নাছিল। কাৰণ মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসা তেতিয়ালৈকে কৰাৰ কোনো উপায়েই নাছিল। চিকিৎসালয় সমূহত ৰোগীক সাধাৰণতে বান্ধি ৰখা হৈছিল।
ৰোগীক বন্ধনৰপৰা মুক্ত কৰাৰ পোষকতা কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি আছিল 'ফিলিপ পিনেল' (Philippe Pinel)। তেখেতে ১৭৯৩ চনত পেৰিছৰ 'বিয়েট্ৰি' (Bisetr / Bicetre) চিকিৎসালয়ৰ ৰোগীসকলক আবদ্ধ কৰি ৰখাৰ নিয়ম বন্ধ কৰি দিছিল। পিনেলৰ এই কাৰ্য্যক মানসিক ৰোগ বিজ্ঞানৰ লগতে আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ এক মাইলৰ খুঁটি বুলি গণ্য কৰা হয়। তেখেতক 'মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ জনক' বুলি অভিহিত কৰা হয়। ৰোগীক বন্ধন মুক্ত কৰি সাধাৰণ মানুহৰ দৰে চিকিৎসা কৰিবলৈ আগবঢ়োৱা তেখেতৰ মতবাদক 'মানৱীয় চিকিৎসা' (Moral Treatment) নাম দিয়া হৈছিল। অৱশ্যে এই মতবাদ সম্পূৰ্ণৰূপে পিনেলৰ সৃষ্টি নাছিল। এই মতবাদৰ আঁৰত 'জঁ বাপ্টিষ্ট পুছে'-ৰ (Jean-Baptiste Pussin (1745-1811)) অৱদানৰ কথা তেখেতে নিজেই উল্লেখ কৰি গৈছে। পিনেলে মানসিক ৰোগীসকলৰ লক্ষণ সমূহ অধ্যয়ন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জোৰ দিয়ে। এই ধাৰণা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ এই কাৰণেই যে আজিও মানসিক ৰোগৰ নিদানৰ বাবে লক্ষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। কিন্তু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অন্যান্য শাখাত ৰোগৰ নিদান ৰোগৰ কাৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। মানসিক ৰোগৰ কাৰণসমূহ এতিয়াও বিতংকৈ জনা হোৱা নাই বাবেই এই ব্যৱস্থা এতিয়াও মানি চলা হৈছে। পিনেলৰ এই অৱদানে পাছলৈ মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণীবিভাগ কৰাত বিশেষ অৰিহনা যোগায়।
পিনেলৰ কাৰ্য্যই মানসিক ৰোগ চিকিৎসা বিজ্ঞানত নতুন চিন্তাৰ বিকাশ ঘটায়।
উনবিংশ শতিকা
পিনেলৰ আদৰ্শৰে গঢ়ি উঠা মানসিক ৰোগ চিকিৎসালয়ৰ সংখ্যা ধীৰে ধীৰে বাঢ়িবলৈ ধৰে আৰু উনৈছ শতিকাৰ শেষ ভাগলৈ সমগ্ৰ পৃথিৱীতে এনে চিকিৎসালয় গঢ়ি উঠে। Shorter, E. (1997), p. 34 উল্লেখনীয় যে এনে চিকিৎসালয় সংখ্যাত অসংখ্য আৰু তাত ৰোগীক মানৱীয় দৃষ্টিভঙ্গীৰে ৰখা হ'লেও প্ৰকৃত চিকিৎসাৰ নামত তেনে কোনো বিকাশ হোৱা নাছিল। এই প্ৰতিষ্ঠান বোৰক চিকিৎসালয় বোলাতকৈ 'পগলা ফাটেক' (Asylum) বুলিহে কোৱা হৈছিল। তথাপিও এই চিকিৎসালয়বোৰে মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ বিকাশত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াবলৈ সক্ষম হৈছিল কাৰণ এই প্ৰতিষ্ঠানে মানসিক ৰোগী অধ্যয়ন কৰিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰিছিল। 'পগলা ফাটেক'বোৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল বিশ্ববিদ্যালয় সমূহে, আৰু মানসিক ৰোগ বিষয়ত আগ্ৰহী লোকসকলক ৰোগী অধ্যয়নৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল। Shorter, E. (1997), p. 35 এই বিষয়ত আটাইতকৈ অগ্ৰণী দেশ আছিল জাৰ্মানী। সেই বাবেই এতিয়াও ৰোগীৰ লক্ষণ বৰ্ণনা বিষয়ত জাৰ্মান ভাষাৰ শব্দ বিদ্যমান।
এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহ বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্গত হোৱা বাবে সামগ্ৰিক পৰিচালনা আৰু লব্ধ জ্ঞানৰ বিতৰণত সুসমতা নাছিল। ১৮৩৮ চনত ফ্ৰান্সত প্ৰথমে আইন কৰি 'পগলা ফাটেক'ত ভৰ্তি আৰু পৰিচালনা ব্যৱস্থা নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
এই 'পগলা ফাটেক' সমূহত অধ্যয়নৰত মানসিক ৰোগ চিকিৎসক সকলে যথেষ্ট কষ্ট স্বীকাৰ কৰি কামত ব্ৰতী হৈছিল যদিও, মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসা বিষয়ত বিশেষ আগবাঢ়িব পৰা হোৱা নাছিল। তেওঁলোকে মূলতঃ ৰোগীৰ লক্ষণ সমূহহে অধ্যয়ন কৰিছিল, চিকিৎসা প্ৰদানৰ নামত ৰোগীক মৰম কৰি ৰখাৰ বাহিৰে কৰিব লগীয়া একোৱেই নাছিল। এই অসমৰ্থতাৰ প্ৰতিফল স্বৰূপে সৃষ্টি হৈছিল ৰোগীৰ ওপৰত বিভিন্ন পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা, আৰু তাৰে কিছুমান আছিল শুনিবলৈ ভয় লগা বিধৰ। এনে অৱস্থাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ প্ৰতি মানুহৰ বিৰূপ মনোভাৱ সৃষ্টি হৈছিল। এই সময়ছোৱাক মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ বাবে আটাইতকৈ দুৰ্য্যোগপূৰ্ণ সময় বুলি কোৱা হয়।
বিংশ শতিকা
বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতেই মনোৰোগ বিজ্ঞানৰ ইতিহাসত কেবাটাও নতুন ঘটনা ঘটে, যিয়ে এই বিজ্ঞানৰ ৰূপ-ৰেখা সলনি কৰি দিয়ে।
বিংশ শতিকাৰ আদি ভাগতে প্ৰথমে মানসিক ৰোগসমূহক শ্ৰেণীবিভাগ কৰাৰ এটা উল্লেখযোগ্য ধাৰণাৰ জন্ম হয়। এই ধাৰণাৰ বাটকটীয়া 'কাৰ্ল লাডউইগ কলবাম' (Carl Ludwig Kahlbaum)। তেখেতে মানসিক ৰোগীৰ লক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মানসিক ৰোগৰ চিনাক্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই পদ্ধতিৰে বিকাশ ঘটাই 'এমিল ক্ৰেপেলিন'-এ (Emil Krepelin) মানসিক ৰোগ সমূহক ঘাইকৈ দুটা ভাগত বিভক্ত কৰে। 'ছাইক'ছিছ' (Psychosis) আৰু নিউৰ'ছিছ (Neurosis)। ছাইক'ছিছকো তেখেতে আন দুটা ভাগত বিভক্ত কৰে। ক্ৰেপেলিনৰ এই শ্ৰেণী-বিভাজনৰ নিয়ম আছিল ৰোগ শ্ৰেণী বিভাগৰ সাধাৰণ নিয়মৰ বাহিৰত। ৰোগক সাধাৰণতে তাৰ কাৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বেলেগ বেলেগ শ্ৰেণীত ভগোৱা হয়। কিন্তু ক্ৰেপেলিনে এই নিয়ম নামানি মানসিক ৰোগক ইয়াৰ লক্ষণ আৰু দৈৰ্ঘৰ ওপৰত ভাগ কৰিছিল। উল্লেখনীয় যে ক্ৰেপেলিনে আগবঢ়োৱা নিয়মৰ ওপৰত ভিত্তি কৰিয়েই এতিয়াও মানসিক ৰোগক শ্ৰেণী বিভাজন কৰা হৈ আহিছে।
বিংশ শতাব্দীৰ প্ৰাক কালতে 'ছিগমুণ্ড ফ্ৰয়েড'ৰ (Sigmund Freud) ধাৰণাসমূহো জনসাধাৰণৰ মাজলৈ আহে। ফ্ৰয়েডৰ তত্ত্বসমূহত 'মন'ৰ গঠন আৰু কাৰ্য্য প্ৰণালী লৈ ধাৰণা আগবঢ়োৱা হৈছিল। ফ্ৰয়েডৰ ধাৰণাসমূহৰ আৰম্ভণি হৈছিল 'হিষ্টিৰিয়া' (Hysteria) ৰোগীৰ চিকিৎসা সংক্ৰান্তিয় অধ্যয়নৰ পাছত। গতিকে ফ্ৰয়েডৰ চিন্তা-ধাৰাই মানসিক ৰোগ অধ্যয়নৰ এটা নতুন বাট মুকলি কৰে। অৱশ্যে ফ্ৰয়েডৰ ধাৰণা সমূহ ঘাইকৈ আগতে কৈ অহা 'নিউৰ'ছিছ' ভাগৰ মনোৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবেহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মন সম্বন্ধে ফ্ৰয়েডে আগবঢ়োৱা তত্ত্বসমূহক সমূহীয়াকৈ 'মনোবিশ্লেষণৰ তত্ত্ব' (Psychoanalytic Theory) বুলি কোৱা হয়।
ফ্ৰয়েডৰ প্ৰায় সমসাময়িক ভাৱে 'জে বি ৱাটছন'-এ (JB Watson) ব্যৱহাৰিক মনোবিজ্ঞানৰ পাতনি মেলে। মন-ৰ কাৰ্য্যপ্ৰণালী বুজাৰ ই অন্য এটা ধাৰণা। এই ধাৰণা অনুসৰি মানুহৰ সকলো আচৰ-ব্যৱহাৰ প্ৰকৃততে শিকি লোৱা। সৰুৰেপৰা দেখি-শুনি-ঠেকি মানুহে কি পৰিস্থিতিত কেনেকুৱা ব্যৱহাৰ কৰিব তাৰ আধাৰ তৈয়াৰ কৰি ৰাখে। পাছলৈ এই আধাৰ অনুসৰিয়েই মানুহৰ ব্যৱহাৰ নিৰ্ণিত হয়। এই ধাৰণা সমূহকো কিছুমান মানসিক ৰোগৰ ব্যাখ্যাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এওঁলোকেও নিউৰ'ছিছৰ চিকিৎসাৰ বাবে নিজস্ব পদ্ধতি আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।
বিংশ শতিকাৰ প্ৰথম দশকতে 'অট' ল'ৱি'-এ (Otto Loewi) মগজুত এবিধ বিশেষ ধৰণৰ ৰসায়ন আৱিষ্কাৰ কৰে। Shorter, E. (1997), p. 246 এই ৰসায়নবিধ আছিল 'এচিটাইলক'লিন' (ACh : Acetylecholine)। ই মগজুৰ স্নায়ুকোষৰ মাজত বাৰ্তাবাহকৰ কাম কৰে। অৰ্থাৎ এটা কোষে আন এটা কোষক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ বাবে এই ৰসায়ন বিধৰ সহায় লয়। এই আৱিষ্কাৰে মগজুৰ কাৰ্য-প্ৰণালী বুজিবলৈ এটা নতুন আয়ামৰ জন্ম দিয়ে। আৰু দেখা পোৱা বিসংগতি নথকাকৈয়ো যে মগজুৰ কাৰ্য্য-প্ৰণালী ব্যাহত হ'ব পাৰে তাক সফল ভাৱে ব্যাখ্যা কৰিবলৈ সমৰ্থ হয়।
ফ্ৰয়েডৰ তত্ত্বই অস্বাভাৱিক জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। আৰু সোনকালেই ফ্ৰয়েডৰ তত্ত্বৰ বিভিন্ন অনুসিদ্ধান্তৰে সকলো মানসিক ৰোগক ব্যাখ্যা কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হয়। অৱশ্যে এই প্ৰচেষ্টা সম্পূৰ্ণ সফল নহ'ল। এই তত্ত্বৰে নিউৰ'ছিছ-ৰ বিষয়ে কিছু ব্যাখ্যা দিব পৰা গৈছিল আৰু মনোবিশ্লেষণ চিকিৎসাও কৰা হৈছিল। একেদৰেই কিছু সংখ্যকে ব্যৱহাৰিক মনোবিজ্ঞানৰ নিয়মেৰে মানসিক ৰোগ চিকিৎসা কৰাৰ প্ৰয়াস কৰিছিল। তেওঁলোকেও ছাইক'ছিছ-ৰ একো ব্যাখ্যা আগবঢ়াব পৰা নাছিল। উনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈ মনোৰোগ বিজ্ঞান মূলতঃ: ফ্ৰয়েডীয় আৰু ব্যৱহাৰিক মনোবিজ্ঞানৰ ধাৰণাৰে পৰিপুষ্ট হৈ আছিল। নিউৰ'ছিছ ৰোগী সকলক এই পদ্ধতিৰে চিকিৎসা কৰা হৈছিল। আনহাতে, তেওঁলোকে সহায় কৰিব নোৱাৰা ছাইক'ছিছৰ ৰোগীখিনি পগলা-ফাটেকত ৰখা হৈছিল। তাতো তেওঁলোকৰ বাবে কৰিবলৈ বিশেষ একো নাছিল।
বিংশ শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ
বিংশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধত মনোৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে ঘাইকৈ দুটা পদ্ধতি আছিল। ফ্ৰয়েড আৰু উত্তৰসূৰী সকলৰ 'মনোবিশ্লেষণ' (Psychoanalysis), আনফালে 'ব্যৱহাৰিক মনোবিজ্ঞান'ৰ 'ব্যৱহাৰিক চিকিৎসা' (Behavioural Therapy)। এই দুইবিধা পদ্ধতিতে ঘাইকৈ নিউৰ'ছিছ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বিধানহে আছিল। 'পগলা' বুলি সাধাৰণভাৱে অভিহিত কৰা 'ছাইক'ছিছ'ৰ ৰোগীসকলক চিকিৎসা কৰিবলৈ বিশেষ ফলপ্ৰসূ উপায় নাছিল। থকা উপায় সমূহ আছিল 'ইলেক্ট্ৰ' কনভালছন থেৰাপী', 'ইনছুলিন কমা থেৰাপী' ইত্যাদি। কিন্তু এই চিকিৎসা বিধি সমূহৰপৰাও দৈৰ্ঘ্যকালীন সাফল্য পোৱাটো সম্ভৱ নাছিল। সেয়ে এনেকুৱা ৰোগীক মানসিক চিকিৎসালয়ত ৰাখি থোৱাৰ বাহিৰে কৰিব পৰা আন একো নাছিল।
কিন্তু ১৯৫০ চনত হোৱা এটা অভিনৱ আৱিষ্কাৰে এই অৱস্থাৰ আমূল পৰিবৰ্তন সাধে। ১৯৫০ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰ তাৰিখে ফ্ৰান্সৰ 'ৰইন-পোলে কোম্পানী'য়ে (Laboratoires Rhone-Poulenc) 'প্ৰোমেথাজিন' (Promethazine) নামৰ দৰৱৰ আণৱিক গাঁঠনিৰ কিছু সালসলনি কৰি এটা নতুন দৰৱ প্ৰস্তুত কৰে। ৰসায়নবিদ 'পল চাৰপেণ্টিয়াৰ'-এ (Paul Charpentier) কাম কৰা এই ঔষধ বিধৰ নাম দিয়া হৈছিল 'ক্ল'ৰপ্ৰমাজিন' (Chlorpromazine)। এই ঔষধ বিধ সংজ্ঞাহৰণৰ (Anaesthetic drug) সহায়কাৰী ঔষধ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ টোপনি আনিব পৰা গুণাগুণ লক্ষ্য কৰি 'হেনৰি লেবোৰিট' নামৰ শল্য চিকিৎসক এজনে ইয়াক মানসিক অস্থিৰতা কমোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। এই ঔষধ দি 'মেনিয়া'ত ভুগি থকা ৰোগী এজনক তিনি সপ্তাহৰ চিকিৎসাৰ পাছত ঘৰলৈ যাব পৰা কৰি তোলা হয়। এই গুণাগুণ লক্ষ্য কৰি 'পিয়েৰ ডেনিকাৰে' (Pierre Deniker) পেৰিছৰ ছেইণ্ট এনি হস্পিটালত (Hôpital Sainte-Anne) মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে। এই ঔষধৰ ক্ৰিয়া আছিল চমকপ্ৰদ। অকল টোপনি অনাৰ বাহিৰেও এই ঔষধ বিধে অন্যান্য লক্ষণ সমূহৰো উপশম কৰা প্ৰত্যক্ষ কৰা হয়। খুব সোনকালেই এই ঔষধৰ প্ৰয়োগ বাঢ়িবলৈ ধৰে। ১৯৫৪ চনত আমেৰিকাত কেবাটাও মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লোৱা হয়। এই ঔষধ বিধৰ বাবেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'পগলা ফাটেক'ত ভৰ্তি হৈ থকা ৰোগীক সুস্থ কৰি ঘৰলৈ পঠিয়াব পৰা হৈছিল। মানসিক ৰোগ চিকিৎসা বিজ্ঞানত' ক্ল'ৰপ্ৰ'মাজিন'ৰ আৱিষ্কাৰ এক বৈপ্লৱিক পৰিঘটনা বুলি অভিহিত কৰা হয়। সোনকালেই এইবিধ ঔষধতকৈ কম পাৰ্শ্বক্ৰিয়া থকা নতুন ঔষধ উলিওৱা হয়। এই নতুন ঔষধৰ মাজতেই 'বিষাদগ্ৰস্ততা'ৰ (Depression) ঔষধো বিচাৰি পোৱা যায়।
ঔষধ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ পাছৰেপৰা মানসিক ৰোগৰ কাৰণ নিৰ্ণয়ৰ বাবে এটা নতুন পথৰ সন্ধান পোৱা যায়। সেয়া হৈছে ঔষধ বিধে কি তন্ত্ৰত কেনেকৈ কাম কৰে তাৰ অধ্যয়ন কৰা। এই পদ্ধতিৰে কেবাটাও মানসিক ৰোগত মগজুৰ ভিতৰত নিউৰ'ট্ৰেন্সমিটাৰৰ কাৰ্যপ্ৰণালীত বিসংগতি অহা বাবেই মানসিক ৰোগ হয় জানিব পৰা গৈছে। কিন্তু এই বিসংগতি কিয় আৰু কেনেকৈ হয়, তাৰ সঠিক ব্যাখ্যা এতিয়াও দিব পৰা হোৱা নাই।
মানসিক ৰোগ চিকিৎসাৰ কাৰ্যকৰী ঔষধ আৱিষ্কাত হোৱাৰ পাছৰে পৰা মানসিক ৰোগ সম্পৰ্কে আকৌ নতুন ধ্যান-ধাৰণা আৰম্ভ হয়। এমিল ক্ৰেপেলিন-এ আগবঢ়াই যোৱা 'মগজুৰ বিকাৰ' ধাৰণাটোৰ পুনৰ জন্ম হয়। আৰু বৰ্তমানৰ মনোৰোগ বিজ্ঞান এই ধাৰণাৰেই উদ্বুদ্ধ। অৰ্থাৎ মানসিক ৰোগ বিলাক মগজুত ঘটা কিছুমান জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰ ফল। সেইবাবে এই ধাৰণাক 'জৈৱিক মনোৰোগবিজ্ঞান' (Biological Psychiatry) বোলা হৈছে।
কিন্তু সমস্ত মানসিক ৰোগৰ ক্ষেত্ৰতে জৈৱিক কাৰণ এতিয়াও পূৰ্ণৰূপে আৱিষ্কাৰ হোৱা নাই। আনহাতে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰপৰা এটা কথা জানিব পৰা গৈছিল যে অকল জৈৱিক প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবেই মানসিক ৰোগ নহ'বও পাৰে। মানসিক ৰোগৰ কাৰণৰ আঁৰত সৰু কালৰ পৰিবেশ, বংশগতি, আনকি সমাজ আৰু শিক্ষাৰো প্ৰভাৱ পৰা দেখা যায়। সেয়ে বৰ্তমান সমস্ত ৰোগৰ ক্ষেত্ৰতে 'জৈৱ-মনো-সমাজৰ আৰ্হি' (Biopsychosocial Model) প্ৰয়োগ কৰা হয়। ১৯৭৫ চনত 'জৰ্জ এঞ্জেল'-এ (George L. Engel) প্ৰবৰ্তন কৰা এই মতবাদ অনুসৰি যিকোনো ৰোগ এটাৰ লক্ষণ আৰু তাৰ চিকিৎসাৰ লগত তিনিটা ধাৰণা একেলগে নিহিত হৈ থাকে। 'ৰোগৰ জৈৱিক কাৰণ', 'ৰোগৰ প্ৰতি ভুগি থকা ব্যক্তিগৰাকীৰ মানসিক ধাৰণা' আৰু 'সমাজখনে ৰোগ আৰু ৰোগীৰ প্ৰতি পোষণ কৰা ধাৰণা', এই তিনিওটা বস্তুৱে ৰোগবিধৰ লক্ষণ আৰু চিকিৎসাৰ সুবিধা-অসুবিধা নিৰ্ণয় কৰে। সেয়ে অকল ৰোগৰ উপশমৰ বাবে ঔষধ দিয়াৰ বাহিৰেও চিকিৎসকে ৰোগীৰ মনোজগত আৰু সামাজিক ( আৰু আধ্যাত্মিক) ধ্যান-ধাৰণাৰ প্ৰতিও চকু ৰখা দৰকাৰ। বৰ্তমান মানসিক ৰোগ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত সেয়ে এই তিনিওবিধ কাৰকৰ ওপৰত কাম কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হয়।
মানসিক ৰোগ
মানসিক ৰোগ বুলিলে সাধাৰণতে মগজুৰ বিকাৰ ঘটি অদ্ভুত আচৰণ কৰাটোকে ধৰি লোৱা হয় যদিও, এয়া আচলতে মানসিক ৰোগৰ এটা সৰু অংশহে। সংজ্ঞা অনুসৰি মানসিক ৰোগ হেছে যিকোনো এনে অসুবিধা যাৰ বাবে ব্যক্তি এজনে দৈনন্দিন কাজ-কৰ্মত হানি হোৱাকৈ অসুবিধা পায়, আৰু সেই অসুবিধা সমূহ আন কোনো ৰোগ, বা দ্ৰব্যৰ প্ৰয়োগ, বা পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি।
এই সংজ্ঞা অনুসৰি, মানুহ এজনৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰত হোৱা পৰিৱৰ্তন, চিন্তা-চৰ্চাত হোৱা পৰিৱৰ্তন, তেখেতৰ অনু্ভূতিত হোৱা পৰিৱৰ্তন, অতি মাত্ৰাই নিচামুক্ত দ্ৰব্য ব্যৱহাৰ কৰা, বুদ্ধি আৰু স্মৃতি-শক্তিৰ হীনতা, কিছুমান শাৰীৰিক লক্ষণ যাক অন্যান্য ৰোগৰ জৰিয়তে ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি, ইত্যাদি বহুতো ধৰণে মানসিক ৰোগ দেখা দিব পাৰে। কিন্তু মানসিক ৰোগ চিনাক্তকৰণৰ বাবে ওপৰোক্ত দৈনন্দিন জীৱনৰ অসুবিধা হোৱাটো প্ৰয়োজনীয়। খাদ্যভাসৰ পৰিৱৰ্তন, যৌন সমস্যা, মানসিক দৃঢ়তাৰ অভাৱ, ইত্যাদিও মানসিক ৰোগৰ লক্ষণ হ'ব পাৰে।
মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণী বিভাগ
এমিল ক্ৰেপেলিনে প্ৰথমে মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণীবিভাজনৰ আৰম্ভণি কৰে। তেখেতে ইয়াৰ বাবে ৰোগৰ লক্ষণ আৰু দৈৰ্ঘ্যৰ (ৰোগবিধ কিমানদিনলৈ চলি থাকে) ওপৰত ভিত্তি কৰিছিল। তেওঁ মূলতে মানসিক ৰোগক দুটা ভাগত ভাগ কৰিছিল- 'ছাইক'ছিছ' আৰু 'নিউৰ'ছিছ'। যিবিলাক ৰোগত মানুহজনে নিজেই বুজি পাব যে তেখেতে কিবা এটা মানসিক অসুবিধাত ভুগিছে, সেইবিলাকক কোৱা হয়--'নিউৰ'ছিছ' আৰু যিবিলাক ৰোগত ৰোগীয়ে নিজৰ মানসিক অৱস্থাক বুজি নাপায়, সেইবিলাকক 'ছাইক'ছিছ' বোলে। উদাহৰণ স্বৰূপে 'মানসিক অশান্তি' (tension), 'বিষাদগ্ৰস্ততা' (Depression) একোটা 'নিউৰ'ছিছ'। কাৰণ এই দুয়োবিধত ভূক্তভোগীয়ে নিজেই বুজি পায় যে তেখেতৰ মানসিক জগতত এটা অসুবিধা হৈছে। আনহাতে 'স্কিজোফ্ৰেনিয়া' (Schizophrenia) ৰোগত মানুহজনে অদ্ভুত আচৰণ কৰে, কিন্তু তেওঁলোকে নিজে বুজি নাপায় যে তেওঁলোক কিবা অসুবিধাত ভুগিছে। এনে ৰোগসমূহক 'ছাইক'ছিছ' বোলা হয়। আজিকালি পাছে 'ছাইক'ছিছ' বা 'নিউৰ'ছিছ' বিভাজনক ইমান গুৰুত্ব দি লোৱা নহয়। কাৰণ দেখা গৈছে যে অকল মানসিক অৱস্থাক বুজি পোৱা নোপোৱাটো আন বহুতো কাৰকৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। যেনে সমাজ এখনত প্ৰচলিত নীতি-নিয়মৰ ভিত্তিত ৰোগ বিধক মানুহে অন্যান্য ধৰণেও ব্যাখ্যা কৰিব পাৰে। যেনে অসম আৰু ভাৰতবৰ্ষত বহুতো মানসিক ৰোগক অপদেৱতাৰ কাণ্ড বুলি ভবা হয়। সেয়ে মানুহজনে নিজেও এনে হ'লে সেয়া মানসিক অসুবিধা নুবুলি বাহিৰা শক্তিৰ জৰিয়তে হোৱা বুলি ভাবি লয়।
ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাগ
এই নিয়ম অনুসৰি মানসিক ৰোগসমূ্হক লক্ষণ আৰু 'দৈৰ্ঘ্য'ৰ (ৰোগবিধ কেনেকৈ আগবাঢ়ে) ওপৰত ভিত্তি কৰি ভগোৱা হৈছে।
--'ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাজন'ৰ (ICD: International Classification of Diseases) দশম সংস্কৰণ অনুসৰি মানসিক ৰোগৰ শ্ৰেণী বিভাজন--
এই সংষ্কৰণত মানসিক ৰোগ সমূহক পঞ্চম অধ্যায়, 'F'-ৰ অধীনত ৰখা হৈছে।
মানসিক ৰোগসমূহৰ ব্যাপ্তি
বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ পৰিসংখ্যা অনুসৰি প্ৰতি ৪ জনৰ ভিতৰত এজন মানুহ কোনো এবিধ মানসিক ৰোগৰ চিকাৰ হয়। উন্নত আৰু উন্নয়নশীল দেশ মিলি ৪৫০ নিযুত মানুহ বৰ্তমান মানসিক ৰোগত ভুগি আছে। তাৰে ১৫৪ নিযুত 'বিষাদগ্ৰস্ততা', ২৫ নিযুত 'স্কিজোফ্ৰেনিয়া' , ৯১ নিযুত সুৰাব্যৱহাৰজনিত ৰোগ আৰু ১৫ নিযুত অন্যান্য নিচাযুক্ত দ্ৰব্যজনিত ৰোগত ভুগি আছে। এই পৰিসংখ্যা মতে মানসিক ৰোগৰ প্ৰাদুৰআভৱ ডায়েবেটিছ, কৰ্কট ৰোগ আৰু হৃদযন্ত্ৰৰ ৰোগতকৈও বেছি। মানসিক ৰোগসমূহে গোটেই পৃথিৱীতে সৰ্বাধিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ থকা ৰোগৰ তালিকাখনৰ প্ৰথম দহটা স্থানৰ ভিতৰত পাঁচটাই অধিকাৰ কৰি আছে। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, কানাদা আৰু পশ্চিম ইউৰোপত সৰ্বাধিক প্ৰাদুৰ্ভাৱ থকা ৰোগেই হৈছে মানসিক ৰোগ।
মানসিক ৰোগ যিকোনো মানুহৰ ক্ষেত্ৰতে দেখা দিব পাৰে। বয়স, লিংগ, আৰ্জনত তাৰতম্য, ধৰ্ম-বিশ্বাস আদি ভেদে সকলো লোকেই মানসিক ৰোগত আক্ৰান্ত হ'ব পাৰে।
আটাইতকৈ বেছি প্ৰাদুৰ্ভাৱ থকা মানসিক ৰোগ কেইটা হৈছে বিষাদগ্ৰস্ততা, স্কিজোফ্ৰেনিয়া, মানসিক চাপ জনিত সমস্যা আৰু নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ ব্যৱহাৰ।
মানসিক ৰোগৰপৰা হোৱা ক্ষতি
সমগ্ৰ পৃথিৱীত প্ৰতিটো দিনত গড়ে ৩০০০ ব্যক্তিৰ মৃত্যুৰ কাৰণ আত্মহত্যা। প্ৰতিটো সফল আত্মহত্যাৰ বিপৰীতে ২০টা অসফল আত্মহত্যাৰ প্ৰচেষ্টা থাকে। উন্নত দেশত যোৱা পাঁচটা দশকত আত্মহত্যাৰ হাৰ ৬০% বৃদ্ধি পাইছে। এই দৰে আত্মহত্যা ১৫ - ৩৪ বছৰ বয়সৰ ব্যক্তিৰ মৃত্যুৰ ৩ নং কাৰণ। বৰ্তমানে বৃদ্ধ সকলৰ আত্মহত্যাৰ হাৰো বৃদ্ধি পাইছে।
মানসিক ৰোগৰ পৰা অৰ্থনৈতিক ক্ষতিও অতি বেছি। মানসিক ৰোগৰ বাবে ব্যক্তি এগৰাকীৰ কৰ্মকুশলতা আৰু সামাজিক আৰু পাৰিবাৰিক জীৱনত হেঙাৰ আহি পৰে। এইদৰে অৰ্থহানি হোৱাৰ উপৰিও মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসাও খৰচসাপেক্ষ। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত মানসিক ৰোগৰ নামত প্ৰতি বছৰে ব্যয় হয় ১৫০০০ কোটি ডলাৰ।
মানসিক ৰোগে ৰোগীক মানসিক ভাৱে পংগু কৰি দেশ এখনৰ গৃহহীন নাগৰিক বৃদ্ধি, নিবনুৱা সমস্যা, অপৰাধ, নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ সৰবৰাহ আদি বিভিন্ন দিশত নেতিবাচক অৰিহণা জোগায়। এনে ক্ষতি সংখ্যাৰ হিচাপত প্ৰকাশ কৰা সহজ নহব যদিও এনে ক্ষতি পৰিমাণো প্ৰভুত পৰিমাণৰ হ'ব বুলি ঠাৱৰ কৰা হৈছে।
মানসিক ৰোগৰ কাৰণ
যোৱা কেইটামান দশকত মানসিক ৰোগ চিকিৎসা বিজ্ঞানত যথেষ্ট পৰিমাণৰ গৱেষণা হৈছে আৰু তাৰ জৰিয়তে নতুন নতুন তথ্য পোহৰলৈ আহিছে। কিন্তু ইয়াৰ পাছতো এতিয়াও মানসিক ৰোগ কি কাৰণত হয়, তাৰ সম্পূৰ্ণ সঠিক ব্যাখ্যা দিব পৰা হোৱা নাই। অৱশ্যে কেইবাটাও কাৰকৰ কথা পোহৰলৈ আহিছে। এনে কাৰক সমূহ তলত আলোচনা কৰা হ'ল। মন কৰিবলগীয়া যে ইয়াত সামগ্ৰিক ভাৱে মানসিক ৰোগৰ কাৰণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। কিন্তু মানসিক ৰোগ বিভিন্ন প্ৰকাৰ আছে বাবে, এই আলোচনা বিশেষ ৰোগৰ বিষয়ে বেলেগ বেলেগ হ'ব।
প্ৰকৃতি বনাম প্ৰতিপালন (nature vs. nurture)
বিভিন্ন সময়ত মানসিক ৰোগৰ কাৰণ সম্বন্ধে বিভিন্ন মত আগবঢ়াই অহা হৈছে। এই সমগ্ৰ কাৰণক মূলতঃ প্ৰকৃতি আৰু প্ৰতিপালন সম্বন্ধীয় বিবাদ বুলি আলোচনা কৰিব পাৰি। 'প্ৰকৃতি' মতবাদ অনুসৰি মানসিক ৰোগ প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ ফলত হয়। যেনে বংশগতিৰ ফলত, কোনো জীৱাণুৰ আক্ৰমণত, বা পৰিবেশৰ অসমতাৰ ফলত। আনহাতে, 'প্ৰতিপালন' মতবাদ অনুসৰি, মানসিক ৰোগৰ মূল কাৰণ হৈছে, বিকাশৰ সময়ত (মূলত: শিশু কালত) এজন ব্যক্তিয়ে লাভ কৰা প্ৰতিপালনৰ গুণাগুণৰ ওপৰত, যেনে ৰোগীৰ পিতৃ-মাতৃয়ে কি পৰিবেশত ব্যক্তিগৰাকীক ডাঙৰ-দীঘল কৰিছিল।
এই বিবাদৰ নিষ্পত্তিৰ বাবে বহুতো মানসিক ৰোগত যঁজা সন্তানৰ ওপৰত গৱেষণা চলোৱা হৈছে। বিশেষকৈ যঁজা সন্তান, যাৰ জিনীয় ক্ৰম একে কিন্তু কিবা কাৰণত বেলেগ বেলেগ (তুলি লোৱা হৈছে) পিতৃ-মাতৃৰ হাতত প্ৰতিপালন হৈছে, তেনে যঁজা সন্তানৰ ওপৰত। এনে গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে প্ৰকৃতি আৰু প্ৰতিপালন দুয়োটাই মানসিন ৰোগৰ কাৰণ হ'ব পাৰে, আৰু তাতকৈ আগ্ৰহজনক ফলাফল দেখা গৈছিল যে আচলতে প্ৰকৃতি আৰু প্ৰতিপালন পানী নসৰকা দুটা কোঠালী নহয়। আচলতে প্ৰকৃতিয়ে প্ৰতিপালনক প্ৰভাৱান্বিত কৰিব পাৰে। আৰু ঠিক ওলোটাটোও হোৱাটো সম্ভৱ।
মানসিক ৰোগৰ কাৰক সমূহ
কেবাটাও মানসিক ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত দেখা গৈছে যে এই ৰোগ বংশগতি অনুসৰি দেখা দিব পাৰে। অৱশ্যে মানসিক ৰোগে বংশগতিৰ সহজ নিয়ম যেনে, Autosomal dominant আৰু Autosomal recessive মানি নচলে। বৰং মানসিক ৰোগ সৃষ্টি কৰিব পৰা 'জিন' (gene) সমূহে কেবাটাও জিণৰ সমিলমিলত হে কাম কৰিব পাৰে। বংশগতি বিজ্ঞানৰ polygenetic principle, epigentic principle আদিহে মানসিক ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰযোজ্য। সেয়ে পিতৃ-মাতৃৰ থাকিলেই সন্তানৰো এই ৰোগ হ'ব বুলি ক'ব নোৱাৰি।
কিছুমান মানসিক ৰোগ (যেনে, স্কিজোফ্ৰেনিয়া)-ৰ ক্ষেত্ৰত দেখা যায় যে এটা বিশেষ ঋতুত জন্ম হোৱা ব্যক্তিৰ এই ৰোগ বেছিকৈ হয়। তাৰ এটা কাৰণ হ'ব পাৰে, সেই ঋতুত প্ৰাদুৰ্ভাৱ ঘটা কোনো বীজাণুৰ (ভাইৰাছ) সংক্ৰমণৰ বাবে সেই কেঁচুৱাৰ মগজুৰ বিকাশত কোনো বাধাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে, যাৰ বাবে ভৱিষ্যতে এই ৰোগ দেখা দিব পাৰে।
কিছুমান হ'ৰমনৰ বিংসগতিৰ ফলত ব্যক্তিৰ ব্যৱহাৰত পৰিবৰ্তন হয়। উদাহৰণস্বৰূপে থাইৰয়ড গ্ৰন্ধিৰ অধিক ক্ৰিয়াৰ ফলত আক্ৰান্ত মানুহজনে অত্যধিক মানসিক চাপত ভুগিব পাৰে, আকৌ প্ৰয়োজনতকৈ কম ক্ষৰণ হ'লে ৰোগীয়ে বিষাদগ্ৰস্ততাৰ লগত মিলি যোৱা লক্ষণ দেখুৱায়। আনহাতে অধিক টেষ্ট'ষ্টেৰ'ন হৰম'নে ব্যক্তিগৰাকীক বেছি আক্ৰমণাত্মক কৰি তুলিব পাৰে। সেয়ে মানিসক ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত হৰম'নৰ ভূমিকাও উলাই কৰিব নোৱাৰি।
মানসিক ৰোগৰ কাৰণ সমূহৰ বিষয়ে বিভিন্ন মন:স্তাত্বিক ব্যাখ্যাও আছে। মন:স্তাত্বিক ব্যাখ্যা সমূহৰ মূল নীতি এয়ে যে, বিকাশ কালত পিতৃ-মাতৃ, পৰিবেশৰ প্ৰভাৱত ব্যক্তিগৰাকীৰ চিন্তা-চৰ্চা, আবেগ-অনুভূতি নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষমতা আদিত তাৰতম্য আহি পৰে। যিয়ে ব্যক্তিৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। গতিকে বিকাশ কালৰ পৰিস্থিতি মানসিক ৰোগৰ কাৰণ হ'ব পাৰে।
মানসিক ৰোগৰ স্নায়ুগত ব্যাখ্যা
মানসিক ৰোগৰ কাৰণ সম্বন্ধে বিভিন্ন মত থাকিলেও, কিছুমান মানসিক ৰোগত কেনে ধৰণৰ স্নায়িবক পৰিবৰ্তন হয়, তাক বুজিব পৰা গৈছে। মগজুৰ কামৰ বাবে স্নায়ুতন্ত্ৰৰ আটাইতকৈ সৰু একক 'স্নায়ুকোষ' (নিউৰণ (neuron))-ত হোৱা পৰিৱৰ্তনসমূহ কম-বেছি পৰিমাণে বুজিব পৰা হৈছে। এই সম্বন্ধে এতিয়াও গৱেষণা চলিয়াই আছে যদিও, কেইটামান নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য তলত সংযোজিত কৰা হ'ল।
মগজুৱে এখন আন্তজালৰ (network) নিচিনাকৈ কাম কৰে। প্ৰতিটো স্নায়ুকোষ আন স্নায়ুকোষৰ লগত আন্তজালেৰে সংলগ্ন হৈ থাকে আৰু এটা স্নায়ুকোষত অহা পৰিবৰ্তনে আন স্নায়ুকোষৰ ক্ৰিয়াৰ সলনি কৰিব পাৰে। এটা স্নায়ুকোষৰপৰা আন এটা স্নায়ুকোষলৈ তথ্যৰ সৰবৰাহ হয় দুটা স্নায়ুকোষ য'ত লগ লাগে সেই স্থানত, এই স্থানক synapse বোলা হয়। synapse-ত আগতে উল্লেখ কৰা নিউৰ'ট্ৰান্সমিটাৰ বিলাক থাকে। এই নিউৰ'ট্ৰান্সমিটাৰ বিলাকেই তথ্যৰ সৰবৰাহ কৰে। মানসিক ৰোগ স্নায়বিক ব্যাখ্যা এই নিউৰ'ট্ৰান্সমিটাৰৰ গৱেষণা কৰিয়েই পোৱা হৈছে।
কেটেক'লামিন (catecholamines) গোটৰ অন্তৰ্গত ড'পামিন এবিধ নিউৰ'ট্ৰান্সমিটাৰ। ড'পামিন-ৰ বৃদ্ধিয়ে স্কিজোফ্ৰেনিয়া নামৰ মানসিক ৰোগৰ সৃষ্টি কৰে। অকল বৃদ্ধিৰ বাবেই হয় বুলি কলে অতি উজু কৰি পেলোৱা হয়। তথাপিও প্ৰাৰম্ভিক পৰ্য্যায়ৰ বাবে ড'পামিনৰ বৃদ্ধিয়ে স্কিজোফ্ৰেনিয়া ৰোগ সৃষ্টি কৰে বুলি কব পাৰি। এই বাখ্যৰ সপক্ষে দেখুৱাব পাৰি যে স্কিজোফ্ৰেনিয়াত ব্যৱহৰগ দৰৱ সমূহে মগুজৰ ড'পামিনৰ মাত্ৰা কমাই দি ৰোগৰ লক্ষণ নোহোৱা কৰিব পাৰে। নিচাযুক্ত দ্ৰব্যৰ ব্যৱহাৰ সম্বন্ধীয় ৰোগতো ড'পামিনৰ প্ৰভাৱ লক্ষ্য কৰা হৈছে।
বিষাদগ্ৰস্ততা আৰু মানসিক চাপজনিত ৰোগত (depression and anxiety disorders) ৰোগত এই দুবিধ নিউৰ'ট্ৰান্সমিটাৰত হোৱা পৰিবৰ্তন লক্ষ্য কৰা হৈছে।
বিষাদগ্ৰস্ততা আৰু মানসিক চাপ জনিত ৰোগত এইবিধ নিউৰ'ট্ৰান্সমিটাৰতো পাৰ্থক্য আহি পৰা দেখা গৈছে। আজিকালি সঘনাই ব্যৱহৃত বিসাদগ্ৰস্ততাৰ ঔষধে মগজুত ছেৰ'ট'নিনৰ মাত্ৰা বঢ়াই ৰোগৰ লক্ষণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।
মানসিক ৰোগৰ লক্ষণ
মানসিক ৰোগৰ লক্ষণ বিভিন্ন ধৰণৰ হ'ব পাৰে। লক্ষণসমূ্হক তলত দিয়া ধৰণে আলোচনা কৰিব পাৰি।
কিছুমান মানসিক ৰোগত ৰোগীৰ মনত অমূলক চিন্তা আহিব পাৰে, যাক পৰিস্থিতিলৈ চাই ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰি। এনে চিন্তাৰ ভ্ৰান্তি বিভিন্ন ধৰণৰ হ'ব পাৰে। যেনে, চিন্তাৰ সংগতি নোহোৱা হোৱা, এটা ভুল চিন্তা মনলৈ অহা আৰু সেইটোক সঁচা বুলি মানি লোৱা, মনলৈ অমূলক চিন্তা আহি থকা আৰু সেই চিন্তাৰ অমূলকতা জানিও মনৰপৰা আঁতৰ কৰিব নোৱাৰা।
কেইটামান উদাহৰণ: অহেতুক সন্দেহবাতিকতা, যেনে কোনোবাই অপকাৰ কৰিব, কোনাবাই ৰোগীক অনুসৰণ কৰি থকা বুলি ভবা, পত্নী বা পতিয়ে অইনৰ লগত সম্বন্ধ স্থাপন কৰা বুলি ভুলকৈ ভবা, নিজৰ চিন্তা আন মানুহে জানিবলৈ পায় বুলি ভবা, কোনোবা শক্তিয়ে ৰোগীক অনবৰত নিয়ন্ত্ৰণ কৰে বুলি ভবা, এটা বিষয় ক'বলৈ আৰম্ভ কৰি আনফালে গুচি যোৱা, কথাৰ মাজতে ৰৈ যোৱা ইত্যাদি।
আমি ইন্দ্ৰিয়ৰ জৰিয়তে বাহিৰৰ পৃথিৱীৰ খবৰ ৰাখোঁ আৰু সেই মৰ্মেই আমাৰ ব্যৱহাৰ সলনি হৈ থাকে। যিকোনো উৎসৰ খবৰ আমাৰ ইন্দ্ৰিয়ই পোৱাটোক sensation বোলা হয়। Sensation এটাক আমাৰ মগজুৱে বিশ্লেষণ কৰি ব্যাখ্যা কৰাৰ পাছত আমি বুজি পাওঁ তাৰ অৰ্থ কি, সেই প্ৰক্ৰিয়াটোক perception বোলা হয়।
কিছুমান মানসিক ৰোগত ৰোগীয়ে উৎস অবিহনেই কিছুমান perception অনুভৱ কৰে। যেনে, কোনোবাই কিবা কৈ থকা, বা গোন্ধ পোৱা, বা কিবা দেখা পোৱা ইত্যাদি। ইয়াক হেলুচিনেছন (hallucination) বোলা হয়।
সাধাৰণ মানুহে পৰিস্থিতি সাপেক্ষে বিভিন্ন আবেগ অনুভৱ কৰে। কিন্তু কেতিয়াবা একেটা আবেগ মানুহে অনবৰত অনুভৱ কৰি থাকিব পাৰে। যেনে বিষাদগ্ৰস্ততা, বা অতি মাত্ৰই আনন্দ অনুভৱ কৰা, বা মানসিক চাপ অনুভৱ কৰা।
আমি যিকোনো সিদ্ধান্ত লবলৈ মগজুক এটা কম্পিউটাৰৰ নিচিনাকৈ ব্যৱহাৰ কৰোঁ। পাৰিপাৰ্শ্বিকতাৰপৰা আহৰণ কৰা তথ্যক মগজুইৱে স্মৃতিত সঞ্চিত হৈ থকা তথ্যাৱলীৰ সহায়ত বিশ্লেষণ কৰি এটা সিদ্ধান্ত লয়। এই গোটেই প্ৰক্ৰিয়াটোকে Cognition বোলা হয়। সঠিক Cognition-ৰ আবে আমাৰ ইন্দ্ৰিয় সমূহ (sensation), স্মৃতি (memory), মেধা (intelligence) আৰু ঐকান্তিকতাৰ (attention and concentration) প্ৰয়োজন। এই কেইটাত আহি পৰা অসুবিধা সমূহো মানসিক ৰোগৰ লক্ষণ।
মানসিক ৰোগৰ চিকিৎসা পদ্ধতি
বৰ্তমান মানসিক ৰোগৰ বাবে মূলতঃ দুবিধ চিকিৎসা পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঔষধ আৰু অন্যান্য জৈৱিক চিকিৎসা (biological therapy) আৰু মনঃস্তাত্বিক চিকিৎসা (psychotherapy)।
মানসিক ৰোগৰ বাবে বহুলভাৱে ঔষধৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অন্যান্য ৰোগৰ দৰেই নিয়মিত ভাৱে ৰোগীয়ে ঔষধ সেৱন কৰিব লাগে। কিছুমান অৱস্থাত বৈদ্যুতিক পদ্ধতিৰে ৰোগীৰ মগজুত মৃগীৰ সৃষ্টি কৰি সুফল পোৱা যায়। এই পদ্ধতিক ECT (Electroconvulsive Therapy) বোলা হয়। ইয়াৰ বাহিৰেও চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰে মগজুক শিহৰিত কৰিও চিকিৎসা কৰা হয়।
কিছুমান মানসিক ৰোগত মনঃস্তাত্বিক চিকিৎসা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। মনঃস্তাত্বিক চিকিৎসা পদ্ধতিত ৰোগীৰ সতে মনঃস্তত্ত্ববিদে (psychotherapist) আলোচনা কৰে, আৰু লগতে ৰোগৰ লক্ষণ নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে বিভিন্ন কৌশল শিকোৱা হয়। মনঃস্তাত্বিক চিকিৎসা কেইবা বিধৰো আছে। ৰোগ অনুসৰি এই চিকিৎসা পদ্ধতিৰ বেলেগ বেলেগ ধৰণ প্ৰয়োগ কৰা হয়।
প্ৰসংগ সমল
শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান