cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
বিজ্ঞানৰ দৰ্শন
অৰ্থনীতিৰ দৰ্শন
অৰ্থনীতিৰ দৰ্শনে অৰ্থনীতি সম্বন্ধীয় দাৰ্শনিক প্ৰশ্নসমূহ অধ্যয়ন কৰে। ইয়াক অৰ্থনীতিৰ সেই ভাগ ক'ব পাৰি যিয়ে নিজৰেই প্ৰতিষ্ঠা আৰু নীতিৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে। ইয়াক তিনি কেন্দ্ৰীয় বিষয়েৰে বিভক্ত কৰিব পাৰি।  প্ৰথমটো বিষয়, অৰ্থনীতিৰ অৰ্থ আৰু অৰ্থনীতিৰ সুযোগ। লগতে, কি প্ৰণালীৰে অৰ্থনীতি অধ্যয়ন কৰা উচিত আৰু সেই প্ৰণালীয়ে অৰ্থনীতিক এনেদৰে অধ্যয়ন কৰিব পৰা যায় নে যে ই এনে জ্ঞানতাত্ত্বিক স্তৰ পাওক যে ই মূল্যবোধ-মুক্ত তথ্য আগবঢ়াব পাৰে, গৱেষণাকাৰীৰ মতৰপৰা স্বাধীন? দ্বিতীয়টো, অৰ্থনীতিৰ অৰ্থ আৰু যুক্তিসংগততাৰ নিহিতাৰ্থ।  যেনে, বীমা ক্ৰয় কৰাৰ সময়তে (আয় সম্বন্ধীয় আশংকা কমাই) লটাৰী টিকেট ক্ৰয় কৰা (আয় সম্বন্ধীয় আশংকা বৃদ্ধি কৰে) যুক্তিসংগত নে? তৃতীয়টো, অৰ্থনৈতিক নীতিৰ আৰু ফলাফলৰ আদৰ্শগত মূল্যাংকন। যেনে, কোনো ৰাজহুৱা নীতি সমাজৰ বাবে হিতকাৰী হয় নে নহয় সেয়া জানিবলৈ কি মানদণ্ড ব্যৱহাৰ্য?
সমাজ বিজ্ঞানৰ দৰ্শন
সমাজ বিজ্ঞানৰ দৰ্শনে সমাজ বৈজ্ঞানিক বিষয়সমূহ যেনে নাগৰিক-শাস্ত্ৰ, নৃবিদ্যা আৰু ৰাজনীতি বিজ্ঞানত থকা যুক্তি আৰু প্ৰণালী অধ্যয়ন কৰে।  সমাজ বিজ্ঞানৰ দাৰ্শনিকসকলে সমাজ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৃতি বিজ্ঞানৰ পাৰ্থক্য আৰু সামঞ্জস্য, সামাজিক ঘটনাসমূহৰ কাৰণ, সামাজিক নিয়মসমূহৰ সাম্ভাৱ্য অস্তিত্ব আৰু সংৰচনা আৰু সংস্থাৰ তত্ত্ববিদ্যা সম্বন্ধীয় মহত্ত্ব অধ্যয়ন কৰে।
ফৰাচী দাৰ্শনিক আগাষ্টে কম্টেই (১৭৯৮-১৮৫৭) দৃষ্টবাদৰ জ্ঞানতাত্ত্বিক স্বৰূপ বিকাশ কৰিলে, দ্য ক'ৰ্চ অৱ পজিটিৱিষ্ট ফিলচফিত, যি ১৮৩০ৰ পৰা ১৮৪২ৰ ভিতৰত প্ৰকাশিত হৈছিল। প্ৰথম তিনিখন গ্ৰন্থত পূৰ্বৰেপৰা অস্তিত্বত থকা নৈসৰ্গিক বিজ্ঞানসমূহৰ (যেনে গণিত, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, ভৌতিক বিজ্ঞান, ৰসায়ন বিজ্ঞান, জীৱবিজ্ঞান) বিষয়ে লিখা হৈছিল। তাৰ পাছৰ দুখনত সমাজ বিজ্ঞান: চ'চিয়'লজিয়ে'ৰ অনিবাৰ্য আগমনৰ বিষয়ে লিখা হ'ল।  কমটেৰ মতে, নৈসৰ্গিক বিজ্ঞান প্ৰথমে অহাটো স্বাভাৱিক, মানৱ জাতিয়ে আটাইতকৈ প্ৰত্যাহ্বানমূলক আৰু জটিল "বিজ্ঞানৰ ৰাণী"ক ভালকৈ অধ্যয়ন কৰাৰ প্ৰচেষ্টাক সঠিকভাৱে ধাৰায়িত কৰাৰ পূৰ্বে, যি বিজ্ঞান স্বয়ং মানৱ সমাজৰ বিষয়ে। কমটেই সামাজিক জ্ঞানৰ সন্ধানৰ উন্নয়নৰ তিনি স্তৰ বৰ্ণাইছিল: ১/ ধৰ্মশাস্ত্ৰীয়, ২/ অধিবিদ্যা সম্বন্ধীয় আৰু ৩/ দৃষ্টবাদী।
দৃষ্টবাদী দৃষ্টিভংগীয়ে বিজ্ঞানবাদক সমৰ্থন জনায়, যে প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞানসমূহত ব্যৱহৃত প্ৰণালীসমূহক দাৰ্শনিক, সমাজ বৈজ্ঞানিক, আৰু আন আন সকলো অনুসন্ধানত ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যায়। প্ৰায় সংখ্যক সমাজ বিজ্ঞানী  আৰু ইতিহাসবিদৰ মাজত গোঁড়া দৃষ্টবাদে জনপ্ৰিয় সমৰ্থন হেৰুৱাইছে। আজি, তাৰ বিপৰীতে, সমাজ আৰু প্ৰকৃতি উভয় বিজ্ঞানীয়েই পৰ্যবেক্ষকৰ পক্ষপাত আৰু গঠনগত সীমাবদ্ধতাসমূহক মানি লৈছে। এই সংশয়বাদক বিজ্ঞানৰ ন্যায়িক বিৱৰণসমূহৰ থমাচ কুহ্নৰ দৰে দাৰ্শনিকৰ সাধাৰণ দুৰ্বলীকৰণ আৰু নতুন নতুন দাৰ্শনিক আন্দোলন যেনে সমালোচনামূলক-বাস্তৱবাদ আৰু নব্যৰাষ্ট্ৰীয়বাদে সবল কৰি তুলিছে। দাৰ্শনিক-সমাজবিদ জুৰ্গান হাবাৰ্মাছে বিশুদ্ধ বাদ্যবাদী যুক্তিত্ব আলোচনা কৰিছে বৈজ্ঞানিক চিন্তাক স্বয়ং ভাৱাদৰ্শৰ সৈতে সমান যেন দেখুৱাবলৈ।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:দৰ্শন শ্ৰেণী:বিজ্ঞান
লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যিক অৱদান
কবিতা
বেজবৰুৱা দেৱে নিজকে কবি বুলি ভাবিব পৰা নাছিল যদিও কবিতা হওক বা নহওক তেওঁ বহুতো কবিতা লিখিছিল। ইংৰাজী ১৯১৩ চনত তেওঁৰ কবিতা সংকলন “কদমকলি” প্ৰকাশ হয়। তেওঁৰ দুটা সুন্দৰ দেশপ্ৰেম মূলক কবিতা হৈছে “অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ” আৰু আনটো “আমি অসমীয়া নহওঁ দুখীয়া,কিহৰ দুখীয়া হ’ম”, ইংৰাজী ১৯৬৮ চনত তেওঁৰ আনখন কবিতা পুথি “পদুমকলি” ছপা হৈ ওলাইছিল, তেওঁৰ “বীণ-ব’ৰাগী” কবিতাটি এটা উল্লেখযোগ্য কবিতা। “মিলন” পত্ৰিকাৰ চতুৰ্থ বছৰ তৃতীয় সংখ্যাত তেখেতৰ কাব্য গ্ৰন্থ “কদমকলি” সন্দৰ্ভত কৈছিল “কদমকলি হ’ল অসমীয়া সাহিত্য বৃন্দাবনৰ দেৱোপম পদাৰ্থ” ৷
সাধুকথাৰ কিতাপ
তেওঁৰ প্ৰকাশিত সাধুকথাৰ কিতাপ “জুনুকা”(ইং ১৯১৩), “ককাদেউতা আৰু নাতি ল’ৰা” (ইং ১৯১৩)আৰু “বুঢী আইৰ সাধু”; প্ৰতিটো সাধুকথাই সকলো শ্ৰেণীৰ পাঠকক মুগ্ধ কৰে। যুগ যুগ ধৰি মুখে মুখে প্ৰচলিত সাধুবোৰ বেজবৰুৱাদেৱে নিজ ভাষাৰে লিখি ছপা কৰি উলিয়াইছিল। “বুঢী আইৰ সাধু”ৰ জনপ্ৰিয়তা সৰবজনবিদিত।
চুটিগল্প
বেজবৰুৱা দেৱক চুটিগল্পৰ জনক আৰু শ্ৰেষ্ঠ চুটি গল্পকাৰ বুলি কোৱা হয়। তেওঁৰ গল্পবোৰত সুখ-দুখ,হাঁহি-কান্দোন,জীৱন পৰিক্ৰমাৰ চিত্ৰ ফুটি উঠিছে;তেওঁৰ গল্পবোৰৰ ভিতৰত “ভদৰী” আৰু “মুক্তি” অসমীয়া সাহিত্যৰ প্ৰথম আৰু সকলো সময়ৰে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ চুটিগল্প। তেওঁৰ গল্প সংকলন বিলাক ক্ৰমে “সুৰভি”, “সাধুকথাৰ কুকি”, “জোনবিৰি”, “কেহোকলি” আদি।
উপন্যাস
বেজবৰুৱাদেৱৰ একমাত্ৰ উপন্যাস “পদুম কুঁৱৰী—ঐতিহাসিক সন্দৰ্ভত লিখা এখন প্ৰেম মূলক উপন্যাস-সুখপাঠ্য, মৌলিক ৰচনা হিচাপে এই উপন্যাসখনি অসমীয়া সাহিত্যত জিলিকি থাকিব।
নাটক
সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই তিনিখন ঐতিহাসিক নাটক ৰচনা কৰিছিল—“চক্ৰধ্বজ সিংহ”, “জয়মতী কুঁৱৰী” আৰু “বেলিমাৰ”। জয়মতী কুঁৱৰী নাটকখন প্ৰথম আৰু তৃতীয় সাহিত্যসভাৰ অনুষ্ঠানত মনস্থ হোৱাৰ উপৰিও সেই নাটক খনেই অসমৰ প্ৰথম বোলছবিৰূপে পৰিগণিত কৰিছিল-ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাদেৱে। তেওঁৰ ধেমেলীয়া নাটক কেইখনৰ ভিতৰত “লিতিকাই”, “পাচনি”, “নোমল”, “চিকৰপতি নিকৰপতি”–এই নাটক কেইখনে দৰ্শকক পেটৰ নাৰী ভূৰি চিঙি যোৱাকৈ হহুঁৱাইছিল।
হাস্য ব্যংগ সাহিত্য
ৰসৰাজ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই হাস্য বংগ সাহিত্যসৃষ্টিৰ বাবে বিভিন্ন ছদ্মনাম গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কৃপাবৰ বৰবৰুৱা ছদ্মনামত অসংখ্য হাস্যাত্মক ৰচনা লিখি থৈ গৈছে – “কৃপাবৰ বৰুৱাৰ ওভতনি”, “বৰবৰুৱা বুলনি”, “কৃপাবৰ বৰবৰুৱাৰ ভাবৰ বুৰবুৰণি”, “বৰবৰুৱাৰ চিন্তাৰ শিলগুটি” “বৰবৰুৱাৰ সাহিত্যিক ৰহস্য” আৰু “কৃপাবৰ বৰুৱাৰ সামৰণি”। অসমীয়া মানুহক হাস্য বংগ ৰচনাৰে হহুঁৱাব পৰা তেতিয়া এজনেই লোক আছিল। বুদ্ধিদীপ্ত মন্তব্য, নিৰ্দোষ হাস্যৰস আৰু স্থান বিশেষে কটু ব্যঙ্গ, বেজবৰুৱাৰ নিবন্ধাৱলীৰ প্ৰধান মাধ্যম। আধুনিকতা আৰু পৌৰানিকতাৰ সমন্বয়ত গঢি উঠা এগৰাকী প্ৰবল আশাবাদী, হাসোদ্দীপ্ত ব্যক্তিৰ স্বাক্ষৰ এই প্ৰবন্ধ সমূহে বহন কৰে।
জীৱনীগ্ৰন্থ
লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাই লিখি থৈ যোৱা জীৱনীগ্ৰন্থ হ’ল তিনিখন—“ডাঙৰীয়া দীন নাথ বেজবৰুৱাৰ সংক্ষিপ্ত জীৱন চৰিত”, “শঙ্কৰদেৱ”, “মহাপুৰুষ শ্ৰীশঙ্কৰদেৱ আৰু শ্ৰীমাধৱদেৱ”
তেওঁৰ আত্মজীৱনী “মোৰ জীৱন সোঁৱৰণ”।
ধৰ্ম মূলক লেখা
তেওঁৰ ধৰ্ম মূলক লেখা—“তত্ত্ব কথা” আৰু “শ্ৰীকৃষ্ণ”।
বেজবৰুৱাদেৱে অসমৰ বাহিৰত জীৱনৰ সৰবাধিক সময় কটালেও কোনো ক্ষণতে অসমী আইৰ কথা পাহৰি যোৱা নাছিল, তেওঁৰ কাপৰ পৰা সেয়েহে নিগৰি ওলাইছিল অসমৰ জাতীয় সংগীত “অ’ মোৰ আপোনাৰ দেশ”।
তথ্য সংগ্ৰহ
শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য শ্ৰেণী:লেখকৰ গ্ৰন্থপঞ্জী
জ্যোতি (দেৱী)
জ্যোতি (Jyoti) হৈছে এগৰাকী হিন্দু দেৱী। আধুনিক তামিল শৈৱ পৰম্পৰাত জ্যোতি দেৱীক কেতিয়াবা কেতিয়াবা নাৰী নীতিৰ ব্যক্তিত্ব বুলিও গণ্য কৰা হয়। এয়া মুৰুগানৰ ভেলৰ মূৰ্ত প্ৰতিনিধিত্ব।
কিংবদন্তি
দেৱীৰ জন্মৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি দুটা বেলেগ বেলেগ কিংবদন্তি প্ৰচলন হৈ আছে। প্ৰথম কিংবদন্তি অনুসৰি তেওঁ শিৱৰ প্ৰভাৰ পৰা জন্ম লাভ কৰিছে। তেওঁ পিতৃ শিৱৰ আশীৰ্বাদৰ শাৰীৰিক প্ৰকাশ।
দ্বিতীয়টো কিংবদন্তি অনুসৰি শিৱৰ কপালৰ পৰা নিৰ্গতহোৱা ছটা স্ফুলিংগৰ পৰা মুৰুগাৰ জন্মৰ দৰেই দেৱী পাৰ্বতীৰ কপালৰ পৰা নিৰ্গত স্ফুলিংগৰ পৰা জ্যোতি দেৱীৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পৰাই দেৱীয়ে এপাট অস্ত্ৰ ধাৰণ কৰে আৰু এই অস্ত্ৰপাতকে তেওঁ তেওঁৰ পুত্ৰক ভেল হিচাপে উপহাৰ দিয়ে। এই অস্ত্ৰৰে মুৰুগাই অসুৰ সুৰপদ্মনক ধ্বংস কৰিছিল।
ভাতৃ মুৰুগাৰ সকলো মন্দিৰতে নিৰাকাৰ বা ৰূপহীন অৱস্থাত দেৱী জ্যোতি উপস্থিত আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তেখেতক পিতৃ নটৰাজে (শিৱৰ এটা ৰূপ) ধাৰণ কৰা শিখা বুলিও ভবা হয়।
উপাসনা
অগস্ত্য ঋষিৰ প্ৰধান ভক্তিমূলক ৰচনা শোদাসমত ঋষিয়ে প্ৰতিদিনে কপালৰ অজ্ঞান চক্ৰত উপস্থিত থকা মাতৃ মনোমণি, তেওঁৰ স্বামী (শিৱ, সদাশিৱ ৰূপত) আৰু তেওঁলোকৰ কন্যা জ্যোতিৰ ভূমিকা আৱিষ্কাৰ আৰু বৰ্ণনা কৰিছে। গ্ৰন্থখনত অগস্ত্য ঋষিয়ে দেৱী জ্যোতিৰ জন্ম কেনেকৈ ‘ওঁ' প্ৰণৱ স্তম্ভৰ পৰা হৈছিল সেইকথাৰো উল্লেখ কৰিছে।
ভেল
শৈৱ পৰম্পৰা অনুসৰি দেৱী পাৰ্বতীয়ে অসুৰ সুৰপদ্মনক পৰাস্ত কৰিবলৈ নিজৰ শক্তিৰ মূৰ্তি হিচাপে পুত্ৰ মুৰুগনক এপাত ভেল উপহাৰ দিছিল। স্কন্দ পুৰাণৰ মতে, মুৰুগান আৰু সুৰপদ্মনৰ মাজৰ যুদ্ধত মুৰুগানে সুৰপদ্মনৰ সকলো শক্তিক পৰাস্ত কৰিবলৈ এই ভেল ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ভেল, ঈশ্বৰত্বৰ প্ৰতীক হিচাপে, মুৰুগানৰ বাবে উৎসৰ্গিত মন্দিৰসমূহত পূজাৰ এক অন্যতম বস্তু। বাৰ্ষিক থাইপুছাম উৎসৱত মুৰুগানে মাকৰ পৰা ঐশ্বৰিক ভেল লাভ কৰা অনুষ্ঠানটো উদযাপন কৰা হয়। এই উৎসৱৰ সময়ত কিছুমান ভক্তই মুৰুগান মন্দিৰলৈকে হোৱা শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সময়ত ভেলৰ চোকা অংশৰে ছাল, জিভা বা গালত বিন্ধি লয়।
আদি-ভেল হৈছে শ্ৰীলংকাত তামিল হিন্দুসকলে জুলাই/আগষ্ট মাহত পালন কৰা এটা প্ৰধান উৎসৱ, আৰু এই উৎসৱক আদি নামেৰেও জনা যায়।
ভেলৰ আন এক ব্যাখ্যা হ’ল ই প্ৰজ্ঞা/জ্ঞানৰ প্ৰতীক। ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰতীকীভাৱে দেখুওৱা হৈছে যে প্ৰজ্ঞা/জ্ঞান ভেলৰ অগ্ৰাংশৰ দৰে চোকা, দাণ্ডিডালৰ দৰে বহল আৰু ওখ হ’ব লাগে। এনে প্ৰজ্ঞাইহে অজ্ঞানৰ অন্ধকাৰক ধ্বংস কৰিব পাৰিব বুলি ধৰা হয়।
তথ্যসূত্ৰ
শ্ৰেণী:হিন্দু দেৱী
হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা
হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা (Yellow-footed Green Pigeon, বৈজ্ঞানিক নাম- Treron phoenicoptera) ভাৰত উপমহাদেশত পোৱা হাইঠা চৰাইৰ এটা প্ৰজাতি৷ তাৰোপৰি ই ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ ৰাজ্যিক চৰাই হিচাপেও স্বীকৃত৷ ই সাধাৰণতে জাক পাতি বাস কৰে৷
আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল
<Gallery> Image:Yellow-footed Green Pigeon I IMG 9839.jpg| পশ্চিম বংগৰ কলকাতাতত phoenicoptera race। Image:Yellow-footed Green Pigeons (Treron phoenicoptera)- chlorigaster race- Pair just before Mating I IMG 4981.jpg| হাৰিয়ানাৰ গুৰগাঁৱৰ চুলতানপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত সংগমৰ পূৰ্বে এযোৰ হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা। Image:Yellow-footed Green Pigeons (Treron phoenicoptera)- chlorigaster race- Mating at Sultanpur I IMG 4984.jpg | চুলতানপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত সংগৰমৰত অৱস্থাত হালধীয়া ঠেঙৰ হাইঠা। Image:Yellow-footed Green Pigeons (Treron phoenicoptera)- chlorigaster race at Sultanpur I Picture 014.jpg|চুলতানপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত। Image:Yellow-footed Green Pigeons (Treron phoenicoptera)- chlorigaster race- Feeding on ground I Picture 1169.jpg| চুলতানপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত খাদ্য গ্ৰহণ কৰি থকা অৱস্থাত। Image:Yellow-footed Green Pigeons (Treron phoenicoptera)- chlorigaster race at Sultanpur I Picture 008.jpg| চুলতানপুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত। Image:Yellow-footed Green Pigeon- Eating Chickoo I IMG 0742.jpg| phoenicoptera race - কলকাতাৰ ওচৰৰ নৰেন্দ্ৰপুৰত খাদ্য গ্ৰহণ কৰা অৱস্থাত। Image:Yellow-footed Green Pigeon- Eating Chickoo I IMG 0744.jpg| phoenicoptera race - কলকাতাৰ ওচৰৰ নৰেন্দ্ৰপুৰত খাদ্য গ্ৰহণ কৰা অৱস্থাত। Image:Yellow-foooted Green Pigeon I Picture 143.jpg|phoenicoptera race - পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত। Image:Yellow-foooted Green Pigeon I Picture 137.jpg| phoenicoptera race - পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত Image:Yellow-footed Green Pigeon at Bharatpur I IMG 8763.jpg| phoenicoptera race - ৰাজস্থানৰ ভৰতপুৰত। Image:Yellow-footed Green Pigeon at Bharatpur I IMG 8760.jpg|phoenicoptera race - ৰাজস্থানৰ ভৰতপুৰত। </Gallery>
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:পাৰ
ফ্ৰান্স
ফ্ৰান্স পশ্চিম ইউৰোপৰ এখন সাৰ্বভৌম গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ। প্ৰায় ৫০০ বছৰ ধৰি সাংস্কৃতিক, ৰাজনৈতিক, সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক দিশৰ পৰা ফ্ৰান্স পৃথিৱীৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ দেশ বুলি পৰিগণিত হৈ আহিছে। ১৭ আৰু ১৮ শতিকাত ফ্ৰান্সৰ সীমা উত্তৰ আৰু দক্ষিণ আমেৰিকা, আফ্ৰিকা আৰু এচিয়াৰ বিভিন্ন ঠাইলৈ বিস্তৃত হৈ পৰিছিল। বৰ্তমানো ফ্ৰান্স ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্য হোৱাৰ উপৰিও ইউৰোপিয়ান ইউনিয়নৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ।
ইতিহাস
ফ্ৰান্স নামেৰে পৰিচিত এই ভুখণ্ডৰ ইতিহাস কেইবাহাজাৰ বছৰ পুৰণি। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬০০ চনত গ্ৰীক সাম্ৰাজ্যৰ এটা অংশই মাৰ্চেই (Marseille) নামে ঠাইত বসবাস কৰা আৰম্ভ কৰে। এই মাৰ্চেই ফ্ৰান্সৰ সকলোতকৈ প্ৰাচীন চহৰ। সেই সময়তে বৰ্তমান ফ্ৰান্সৰ আন আন অংশসমূহত কেলটিক গ'ল সকলো শক্তিশালী হৈ উঠে। ৰোমান সকলে এই গ'ল সকলক পৰাস্ত কৰি ৪ৰ্থ শতিকালৈকে এই ভুখণ্ড নিজৰ তলতীয়া কৰি ৰাখে।
ৰোমৰ পতনৰ পাছত ৪ৰ্থ শতিকাত ফ্ৰেংক নামে জনাজাত হৈ পৰা এই লোকসকলে, পুনৰ এই ভুখণ্ডৰ দখল নিজৰ হাতলৈ আনে। ৭৬৮ চনত চাৰ্লেমেন নামৰ এজন লোকে এই ফ্ৰেংক সকলক একগোট কৰি ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰা আৰম্ভ কৰে। এই চাৰ্লেমেনকে বৰ্তমানৰ ফৰাচী আৰু জাৰ্মান ৰাজতন্ত্ৰৰ সকলৰ পূৰ্বসূৰী বুলি ধৰা হয়। ফৰাচী ৰাজতন্ত্ৰ প্ৰায় এহেজাৰ বছৰ ইউৰোপৰ এক শক্তিশালী সাম্ৰাজ্য ৰূপে পৰিগণিত হৈ আছিল। ১৭৯২ চনত ফৰাচী বিপ্লৱৰ যোগেদি ফ্ৰান্সত গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা হয়। কিন্তু ই বেছি দিন ধৰি বাছি নেথাকিল, নেপোলিয়ন বোনাপাৰ্টে ফ্ৰান্সৰ শাসনভাৰ অধিকাৰ কৰি নিজকে সম্ৰাট বুলি ঘোষণা কৰে, আৰু ইউৰোপৰ বহতো দেশ অধিকাৰ কৰে। ১৮৭০ চনত নেপোলিয়ন পৰাজিত হয় আৰু ফ্ৰান্সত পূণৰ গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা হয়।
দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত জাৰ্মানিয়ে ফ্ৰান্স অধিকাৰ কৰে। সেই সময়ছোৱাত মধ্য ফ্ৰান্সৰ ৱিচ্চিত (Vichy) এক অস্থায়ী চৰকাৰ গঠন হয়, আৰু এই চৰকাৰে অক্ষশক্তিক সমৰ্থন জনায়। ১৯৪৪ চনত মিত্ৰশক্তিয়ে ফ্ৰান্স উদ্ধাৰ কৰে আৰু চাৰ্লচ ডি গ'লে নতুনকৈ ফ্ৰান্সৰ সংবিধান ৰচনা কৰে। আধুনিক কালত ফ্ৰান্সক বিশ্বৰ এক ৰাজনৈতিক মহাশক্তি ৰূপে গঢ়ি তোলাত ডি. গ'লৰ ভূমিকা অনস্বীকাৰ্য। বিশ্বযুদ্ধৰ পৰবৰ্তী কালছোৱাত ফৰাচী উপনিবেশ সমূহত স্বাদীনতাৰ বাবে আন্দোলন আৰম্ভ হয় আৰু ফ্ৰান্সে প্ৰায়বিলাক উপনিবেশেই হেৰুৱাব লগাত পৰে।
প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত ফ্ৰান্সে সক্ৰিয় ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু অপূৰণীয় ক্ষয় ক্ষতিৰ সন্মুখীন হৈছিল।
ভূগোল
thumb|right|A relief map of Metropolitan France, showing cities with over 100,000 inhabitants. ৫৪৭,০৩০ বৰ্গকিলোমিটাৰ মাটিকালিৰে ফ্ৰান্স ইউৰোপৰ তৃতীয় সৰ্ববৃহৎ দেশ। পশ্চিম আৰু উত্তৰ প্ৰান্তত ইয়াৰ ভূমিভাগ প্ৰায় সমতল আৰু বাকী অংশ পাৰ্বত্য অঞ্চল, দক্ষিণৰ ফালে পাইৰেনিচ আৰু পূবৰ ফালে আল্পচ পৰ্বতলানিৰ লগত ফ্ৰান্স সংযুক্ত হৈ আছে। ফ্ৰান্স মূলতঃ ৪১° ৰ পৰা ৫১° অক্ষাংশ আৰু ৬° ৰ পৰা ১০° পূ: দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত।
ফ্ৰান্সৰ মূল ভুখণ্ড ইউৰোপত হলেও ইয়াৰ ৰাজনৈতিক পৰিসীমা কেইবাখনো উপনিবেশলৈ বিস্তৃত হৈ আছে।
প্ৰশাসনিক অঞ্চলসমূহ
ফ্ৰান্স নগৰভিত্তিক ৰাষ্ট্ৰ। জনসংখ্যাৰ প্ৰায় তিনি-চতুৰ্থাংশ চহৰত বাস কৰে। পেৰিছ (Paris, পাৰি) ফ্ৰান্সৰ ৰাজধানী আৰু সবাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ। ফ্ৰান্সৰ সবাতোকৈ ঘনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চল এই পেৰিছত প্ৰায় এক কোটি লোকে বাস কৰে। পেৰিছ বিশ্বৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্যিক তথা সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ। মধ্য-১৯ শতিকাত বেৰন জৰ্জ ওজেনৰ সময় চহৰখনক বহল ৰাস্তা-ঘাট আৰু অন্যান্য বিকাশ মূলক কামেৰে পৰিকল্পিত চহৰ হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়।
ফ্ৰান্সৰ অন্যান্য বৃহৎ চহৰ সমূহৰ মাজত উল্লেখযোগ্য হ'ল লিয়োঁ (Lyon), যি উত্তৰ সাগৰ ও ভূমধ্যসাগৰক সংযোগকাৰী প্ৰাচীন ৰোন উপত্যকাত অৱস্থিত; মাৰ্চেই (Marseille) ভূমধ্য সাগৰৰ উপকূলত অৱস্থিত এটা বহুজাতিক সমুদ্ৰবন্দৰ: প্ৰাচীন গ্ৰীক আৰু কাৰ্থেজীয় বণিকসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকত এই চহৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে; নট (Nantes) আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ উপকূলত অৱস্থিত এটা পোতাশ্ৰয় আৰু শিল্পকেন্দ্ৰ; আৰু বোৰ্দো (Bordeaux) গাৰন নদীৰ ওচৰত অৱস্থিত দক্ষিণ-পশ্চিম ফ্ৰান্সৰ প্ৰধান চহৰ।
জনসংখ্যা
ফ্ৰান্সত গ্ৰাম্য জনসংখ্যা দ্ৰুত গতিত হ্ৰাস পাইছে, আৰু চৰকাৰক বহুক্ষেত্ৰত সমস্যাতো পেলাইছে।
ভাষা আৰু শিক্ষাব্যৱস্থা
ফৰাচী সংবিধানৰ ২ নং দফা মতে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰভাষা ফৰাচী। যদিও ব্যক্তিগত ভাবে ভাষাৰ ব্যৱহাৰত কোনো বাধা নাই, কিন্তু ব্যৱসায় আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰত ফৰাচী ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা বাধ্যতা মূলক। ১৮০২ চনত নাপলেয়' ই শিক্ষাপ্ৰদানৰ বাবে লাইচি' ৰ সৃষ্টি কৰে। তথাপিও জুলে' ফেৰীক ফ্ৰান্সত আধুনিক বিদ্যালয়ৰ জন্মদাতা বুলি জনা যায়। ১৮৮২ চনৰ পৰাই ফ্ৰান্সত ১৩ বছৰ বয়সলৈকে (আজিকালি ১৬) বিনামূলীয়া, ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু বাধ্যতামূলক শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ ব্যবস্থা কৰা হৈছে। বৰ্তমান في ফ্ৰান্স কেন্দ্ৰীয় শিক্ষাব্যৱস্থা প্ৰচলিত হৈ আছে, ইয়াৰ স্তৰ তিনিটা, প্ৰাথমিক, মধ্য আৰু উচ্চশিক্ষা। প্ৰাথমিক, মধ্যস্তৰৰ শিক্ষা প্ৰধানত ৰাজহুৱা ভাৱে প্ৰদান কৰা হয়, ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ে এই বিদ্যালয় সমূহ পৰিচালনা কৰে। উচ্চশিক্ষা ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত বা কিছুমান বিশেষ শিক্ষানুষ্ঠানত (Grandes écoles) প্ৰদান কৰা হয়।
সংস্কৃতি
কেইবাশতিকাও ধৰি ফ্ৰান্স বিশ্বত সুকুমাৰ কলাৰ কেন্দ্ৰস্থল হিচাপে চিহ্নত হৈ আহিছে। ফ্ৰান্স কেইবাজনো কালজয়ী শিল্পী সৃষ্টি কৰাৰ লগতে নিজৰ সাংস্কৃতিক ইতহাসক লৈ গৌৰৱান্বিত হৈ আহিছে। বিভিন্ন ফৰাচী শাসক সকলে সদায়েই কালসূলভ সৃষ্টিক অনুপ্ৰেৰণা দিয়াৰ উদাহৰণ আছে। ফ্ৰান্সত প্ৰায় ১২০০ সংগ্ৰহালয় আছে যাক চাবৰ বাবে বছৰি প্ৰায় ৫০ ভ্ৰমণকাৰীৰ আগমণ হয়। ফ্ৰান্সত ৪৩,১৮০টা প্ৰাচীন ঘৰ ঐতিহাসিক স্মৃতিচিহ্ন ৰূপে সংৰক্ষণ কৰা হৈছে, ইয়াৰ ভিতৰত দূৰ'গ, বাসগৃহৰ, ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু মূৰ্তি, বাগিছা ইত্যদি আছে। ইউনেস্ক'ই ফ্ৰান্সৰ ৩৭টা স্থানক বৰ্ল্ড হেৰিটেজ তালিকাত স্থান দিছে।
চিত্ৰকলা
thumb|left|One of the paintings of Lascaux which represents a horse (Dordogne, approximately 18,000 BC). নৱজাগৰণৰ কালছোৱাত ফৰাচী চিত্ৰকলাৰ ওপৰত ফ্লেমীয় আৰু ইটালীয় শৈলীৰ প্ৰভাৱ পৰে। মধ্যযুগত ফ্ৰান্সৰ সকলোতকৈ বিখ্যাত চিত্ৰকৰ জন হ'ল জিঁ ফকোৱা (Jean Fouquet) চতুৰ্দশ লুইৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কলবাৰ্টে ১৬৪৮ খ্ৰীষ্টাব্দত "ৰাজকীয় চিত্ৰকলা তথা মূৰ্তিকলা প্ৰতিষ্ঠান" (Royal Academy of Painting and Sculpture) স্থাপিত কৰে আৰু ১৬৬৬ চনত ৰোমতা "ফ্ৰান্স একাডেমি" (French Academy) স্থাপন কৰি ইটালীয় শিল্পী সকলৰ লগত পোনপটীয়া সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। ১৮ শতিকাৰ ফৰাচী চিত্ৰকৰ সকলে ৰক'ক' (rococo) নামে এক শৈলী উদ্ভাৱন কৰে, আৰু তাৰ পিছলৈয়ো চিত্ৰকলাৰ সকলোবিলাক বিখ্যাত শৈলীৰ চৰ্চা চলি থাকে।
কেইজন মান বিখ্যাত ফৰাচী চিত্ৰকৰ হ'ল: কেমিল পিছাৰ', এডবাৰ্ড মনে, এডগাৰ দেজা, ক্ল'ডে মনে, অগ'ষ্ট ৰেনো, প'ল গেংগুইন, আন্দ্ৰে ডেৰাইন ইত্যাদি।
সাহিত্য
মধ্যযুগৰ পৰাই ফ্ৰান্সত সাহিত্য চৰ্চা কৰাৰ উদাহৰণ দেখা যায়, যদিও সেই সময়ত ফৰাচী ভাষা সুসংহত হোৱা নাছিল। সেই সময়ৰ সাহিত্যত পৌৰানিক বীৰসকল বা লোককথাসমূহে প্ৰাদান্য পোৱা দেখা যায়। ১১৭৫ চনত পেৰ' দে' চেণ্ট ক্ল'ডে লিখা "ৰোমান দে' ৰেনাৰ্ট" প্ৰাচীন ফৰাচী সাহিত্যৰ এক উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শণ। ১৭শ শতিকাত মেডাম ডে' লা ফয়েটে ই লে প্ৰিন্সেচ ডে' ক্লেভে নামৰ এখন উপন্যস প্ৰকাশ কৰে, এই উপন্যাস পৃথিৱীৰ প্ৰথম মনোবৈজ্ঞানীক উপন্যাস সমূহৰ এখন বুলি জনা যায়। ১৯ শতিকালৈ ফ্ৰান্সে কেইবাজনো বিখ্যাত সাহিত্যিকৰ জন্ম দিয়ে। ভিক্টৰ হিউগ'-ক কোনো কোনোৱে ফ্ৰান্সৰ শ্ৰেষ্ঠ লিখক বুলি অভিহিত কৰে। তেখেতৰ ক্ৰমৱেল নাটকৰ প্ৰস্তবনা অংশই ৰমন্যাসবাদৰ সূচনা বুলি ধৰা হয়। লে মিজাৰেবল, লে কণ্টেম্প্লেচনস, লা- লিজেণ্ডে- ডে- চিয়েকল আদি হিউগ'ৰ অনন্য সাহিত্য কৃতি। আন কেইজন মান বিখ্যাত ফৰাচী সাহিত্যিক হ'ল, আলেকজেণ্ডাৰ ডুমা, জুলে' ভাৰ্ন, এমিল জ'লা, বালজাক, জাঁ পল ছাত্ৰে, আলবেয়াৰ কেমু ইত্যাদি। আজিলৈকে ফৰাচী সাহিত্যিক সকলে সকলোতকৈ বেছি ন'বেল বঁটা লাভ কৰিছে।
ফেশ্বন
১৭শ শতিকাৰ পৰাই 'ফেশ্বন' ফ্ৰান্সৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্যোগ আৰু ৰপ্তানি ব্যৱসায় হিচাপে পৰিগণিত হৈ আহিছে। আধুনিক 'অ'ট ক'টিঅ' (Haute couture) বোলা শৈলীৰ জন্ম হৈছিল পেৰিছত। আজিকালি লণ্ডন, মিলান আৰু নিউয়ৰ্কৰ লগতে পেৰিছকো বিশ্বৰ ফেশ্বনৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰা হয়।
ফ্ৰান্সত ফেশ্বন উদ্যোগ গঢ়ি উঠাৰ মূল শ্ৰেয় চতুৰ্দশ লুই ক দিয়া হয়, ৰাজপিয়ালে বিলাসী সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ তথা উৎপাদনৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ ফলত এই উদ্যোগে প্ৰসাৰতা লাভ কৰে যদিও, ১৮৬০ পৰা ১৯৬০ চনৰ ভিতৰত ফ্ৰান্সত গঢ়ি উঠা চেনেল, ডায়ৰ আদি বিখ্যাত ফেশ্বন হাউচ বিলাকে এই উদ্যোগক বিশ্বজুৰি প্ৰসাৰতা দিয়ে।
ৰাজনীতি
ফ্ৰান্সৰ সংসদত দুটা তৰপ আছে, নেচনেল এচেম্বলী আৰু চিনেট। নেচনেল এচেম্বলীৰ সদস্য সকলে স্থানীয় সমষ্টি বিলাকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু তেওঁলোকক ৫ বছৰীয়া শাসন কালৰ বাবে পোনপটীয়া নিৰ্বাচন যোগে বাচি উলিওৱা হয়। এই এচেম্বলী চৰকাৰ ভাঙিব পৰা ক্ষমতাৰ অধিকাৰী, নেচনেল এচেম্বলিত সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ মাজেৰেহে চৰকাৰ পতা হয়। চিনেটৰ সকলক এক নিৰ্বাচক মণ্ডলীৰ সহযোগ ছয় বছৰৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰা হয়। চিনেটৰ সকলৰ প্ৰশাসনিক ক্ষমতা সীমিত, কোনো বিতৰ্কিত বিষয়ত নেচনেল এচেম্বলীৰ সিদ্ধান্তকে চূড়ান্ত বুলি মনা যায়।
ফ্ৰান্সত দুটা মূ্খ্য প্ৰতিদ্বন্দ্ব্বী দল আছে, বামপন্থী ফ্ৰান্স সমাজবাদী দল (French Socialist Party) আৰু সোঁ পন্থী প্ৰজাতান্ত্ৰিক ৰেলী (RPR, The Rally for the Republic)।
অৰ্থনীতি
বিশ্বৰ উদ্যোগপ্ৰধান ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংগঠন G8 ৰ সদস্য ফ্ৰান্স বিশ্বৰ পঞ্চম আৰু ইউৰোপৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ অৰ্থনীতি। আন ১১খন ইউৰোপীয় দেশৰ সহযোগিতাত ফ্ৰান্সে ১৯৯৯ চনৰ এক জানুৱাৰীৰ ইউৰো মুদ্ৰাৰ জন্ম দিয়ে, আৰু পুৰণা ফ্ৰেংক মুদ্ৰাৰ অৱসান ঘটায়।
ফ্ৰান্সৰ অৰ্থনীতি মিশ্ৰ ধৰণৰ, এই ব্যৱস্থাত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বহুল যোগদানৰ লগতে চৰকাৰী খণ্ডৰো দখল থাকে। বি‍শেষকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ উদ্যোগ সমূহ যেনে, ৰেল যোগাযোগ, শক্তি, বিমান উদ্যোগ, আণৱিক শক্তি বা দূৰসংযোগ আদি বিভাগ বিলাকৰ মূল নিয়ন্ত্ৰণ চৰকাৰৰ হাতত থাকে। যদি আজিকালি ফৰাচী চৰকাৰে এই ক্ষেত্ৰসমূহত নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণ লাহে লাহে কমাই অনা দৃষ্টিগোচৰ হৈছে। বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থাৰ মতে,২০০৯ চনত উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ ক্ষেত্ৰত ফ্ৰান্স বিশ্বৰ ৪ৰ্থ বৃহৎ আমদানি কৰোঁতা, লগতে ৬ষ্ঠ বৃহৎ ৰপ্তানি কৰোঁতা। ফ্ৰান্সৰ অৰ্থনীতিত বেংকিং আৰু বীমা খণ্ডৰ যোগাদানো উল্লেখনীয়। ফৰাচী বীমা কোম্পানী AXA ক বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ বীমা কোম্পানী বুলি জনা যায়।
পৃথিবীৰ সৰ্বাধিক ঔদ্যোগীকৃত সাতখন দেশৰ এখন হৈয়ো ফ্ৰান্সে এই সকলো দেশতকৈ কম কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড উৎপন্ন কৰে, ইয়াৰ কাৰণ হ'ল শক্তি উৎপাদনৰ বাবে নিউক্লীয় উৎসৰ বহুল ব্যৱহাৰ। দেশখনত উৎপন্ন হোৱা বিদ্যুতৰ ৫৯ শতাংশই নিউক্লীয় উৎসৰ পৰা আহৰণ কৰা হয়।
কৃষি
ঐতিহাসিক ভাৱে কৃষি ক্ষেত্ৰত ফ্ৰান্স এখন অগ্ৰগণী দেশ। সাৰুৱা কৃষি উপযোগী বৃহৎ ভূখণ্ড আৰু আদুনিক প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ, এই দুয়ুটাই ফ্ৰান্সক কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ পৃথিৱীৰ এক সৰ্ববৃহৎ উৎপাদক তথা ৰপ্তানিকাৰী দেশ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত কৰিছে।
ঘেহু, প'লট্ৰী, দুগ্ধজাত সামগ্ৰী, গো মাংস আদিৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মান্যতা সম্পন্ন প্ৰসংস্কৃত খাদ্যবস্তু ফ্ৰান্সৰ প্ৰধান কৃষিজাত ৰপ্তানি দ্ৰব্য। ৰ'জ ৱাইন সাধাৰণতে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হয়, কিন্তু চেম্পেইন আৰু বৰ্ডেউ, মুখ্যত ৰপ্তানি কৰা হয়। ২০০৭ চনত ফ্ৰান্সে ৩৩.৫ বিলিয়ন মূল্যৰ কৃষিজাত সামগ্ৰী ৰপ্তানি কৰে।
কৃষি ফ্ৰান্সৰ অৰ্থনীতি এক মূল অংগ, জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৩.৫% কৃষিক্ষেত্ৰত নিয়োজিত, তদুপৰি ২০০৫ চনত ফ্ৰান্সৰ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ৪.২% কেৱল কৃষিক্ষেত্ৰৰ পৰাই আহিছিল।
পৰ্যটন
২০১১ চনত ৭৯.৫ মিলিয়ন পৰ্যটকৰে ফ্ৰান্সে বিশ্ব শ্ৰেষ্ঠ গন্তব্যস্থল হিচাপে স্থান পাইছিল। পৰ্যটন ফ্ৰান্সৰ আন এক গুৰত্বপূৰ্ণ উদ্যোগ। ফ্ৰান্স, বিশেষকে পেৰছত পৃথিৱীৰ সৰ্ববৃহৎ আৰু বিখ্যাত যাদুঘৰ সমূহ অৱস্থিত। ফ্ৰান্সৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় পৰ্যটন স্থলী বিলাকৰ কেইটামান হ'ল আইফেল টাৱাৰ, ল্যু'ভে যাদুঘৰ, নটৰ-ডেমৰ কেথেড্ৰেল, ভাৰ্চেলিচৰ প্ৰাসাদ, ড-অৰ্চে যাদুঘৰ ইত্যদি।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ * শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ
মেৰী কুৰী
মেৰী স্ক্লডভ্‌স্কা-কুৰী (Maria Salomea Skłodowska-Curie, চমুকৈ মেৰী কুৰী বা মেডাম কুৰী) পোলেণ্ডৰ এগৰাকী পদাৰ্থবিদ তথা ৰসায়নবিদ। জীৱনৰ বেছিভাগ সময় ফ্ৰান্সত কৰ্মৰত এইগৰাকী মহিলা তেজস্ক্ৰিয়তা বিষয়ক অগ্ৰগামী গৱেষণাৰ বাবে বিখ্যাত। এখেত ন'বেল বঁটা লাভ কৰা প্ৰথম মহিলা, লগতে দুবাৰকৈ ন'বেল বঁটা লাভ কৰা একমাত্ৰ মহিলা, বিজ্ঞানৰ দুটা ভিন্ন বিষয়ত ন'বেল লাভ কৰা এখেতেই একমাত্ৰ ব্যক্তি। পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰো প্ৰথম মহিলা অধ্যাপিকা আছিল মেৰী কুৰী। নিজস্ব কৰ্মৰ গৰিমাত পেৰিছৰ পেন্থিয়নত সমাধি লাভ কৰাও এখেত প্ৰথম মহিলা।
মেৰী কুৰীক জন্মতে নাম দিয়া হৈছিল মাৰিয়া ছেল'মিয়া স্ক্লডভ্‌স্কা। তেখেতৰ জন্ম হৈছিল সেই কালৰ 'পোলেণ্ড ৰাজ্য'ৰ ৱাৰশ্ব' চহৰত। পোলেণ্ডৰ ফ্লোটিং বিশববিদ্যালয়ত পঢ়া শেষ কৰি তেওঁ ৱাৰশ্ব'ত বিজ্ঞান পাঠ কৰে। ১৮৯১ চনত, ২৪ বছৰ বয়সত বায়েক ব্ৰনিস্লাভাৰ দৰেই পেৰিছলৈ অধ্যয়নৰ বাবে আহে। পেৰিছতে তেওঁ উচ্চ পৰ্যায়ৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু পাছলৈ বিজ্ঞানৰ কৰ্মত ব্ৰতী হয়। ১৯০৩ চনত লাভ কৰা প্ৰথম ন'বেল বঁটা তেখেতে পদাৰ্থবিজ্ঞান শাখাত গিৰিয়েক পিয়েৰ কুৰী আৰু পদাৰ্থবিদ হেন্‌ৰি বেকুৰেলৰ লগত যুটীয়া ভাৱে লাভ কৰে। ১৯১১ চনত তেখেতে অকলেই ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা লাভ কৰে।
তেখেতৰ অৱদান সমূহৰ ভিতৰত আছিল: তেজস্ক্ৰিয়তাৰ তত্ত্ব (radioactivity নামটোও তেখেতেই দিছিল), তেজস্ক্ৰিয় সমস্থানিকৰ পৃথিকীকৰণ, আৰু দুবিধ মৌল ক্ৰমে প'ল'নিয়াম আৰু ৰেডিয়ামৰ আৱিষ্কাৰ। তেখেতৰ অধীনতে তেজস্ক্ৰিয় সমস্থানিকৰ প্ৰয়োগেৰে কৰ্কট ৰোগ চিকিৎসাৰ প্ৰথম গৱেষণা কৰা হৈছিল। তেখেতে পেৰিছ আৰু ৱাৰশ্ব'ত কুৰী শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ স্থাপনা কৰে, যি কেইখন চিকিৎসা শাস্ত্ৰৰ গৱেষণাৰ বাবে পৃথিৱীৰ ভিতৰতে অগ্ৰনী প্ৰতিষ্ঠান। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ সামৰিক ক্ষেত্ৰত তেজস্ক্ৰিয়তা কেন্দ্ৰৰ স্থাপন কৰে। ফ্ৰান্সৰ নাগৰিক হৈ থকা সময়তো মেৰী স্ক্লডভ্স্কা‌-কুৰীয়ে (দুয়োটা উপাধিকে তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰিছিল) নিজৰ প'লিছ পৰিচয় এৰা নাছিল। নিজৰ দুয়োগৰাকী জীয়েককে তেওঁ প'লিছ ভাষাৰ শিক্ষা দিছিল আৰু পোলেণ্ড ভ্ৰমণলৈ লৈ গৈছিল। ১৮৯৮ চনত তেওঁ আৱিষ্কাৰ কৰা প্ৰথম মৌলৰ নাম পোলেণ্ডৰ নামেৰে প'ল'নিয়াম দিছিল।
জন্ম আৰু শিক্ষা
মেৰী বা মেৰিয়াৰ জন্ম হয় ১৮৬৭ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ পোলেণ্ডৰ ৱাৰশ্ব' চহৰত। তেখেতৰ পিতৃ আৰু মাতৃৰ নাম আছিল ক্ৰমে ৱ্লাডিস্ল স্ক্লড'ৱস্কি আৰু ব্ৰনিস্লাৱা। মাৰিয়াতকৈ ডাঙৰ চাৰিগৰাকী সন্তান আছিল ক্ৰমে জ'ফিয়া (জন্ম ১৮৬২), জোচেফ (জন্ম ১৮৬৩), ব্ৰনিস্লাৱা (জন্ম ১৮৬৫) আৰু হেলেনা (জন্ম ১৮৬৬)। সেই সময়ত পোলেণ্ড ৰাছিয়াৰ শাসনাধীন আছিল।
পোলেণ্ডৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে চৰ্চ্চা অথবা মাতৃভাষাত শিক্ষাদান, এই দুয়োটাই আছিল নিষিদ্ধ। মাৰিয়াৰ পিতৃ-মাতৃয়ে পোলেণ্ডৰ স্বশাসনৰ বাবে যুঁজ কৰি থকা জাতীয়তাবাদী সংগঠনৰ লগত জড়িত থকাৰ অপৰাধত জমাধন আৰু সম্পত্তি হেৰুৱাব লগীয়া হৈছিল। তথাপি কিছুমান শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰীয়ে অতি সাহসেৰে আৰু সংগোপনে ল'ৰা-ছোৱালীহঁতক মাতৃভূমিৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে শিক্ষা দিছিল।
মাৰিয়াৰ পিতৃ গণিত আৰু পদাৰ্থবিদ্যাৰ শিক্ষক আছিল লগতে তেখেত ৱাৰশ্ব'ত থকা দুই শিক্ষাশালাৰ পৰিচালকো আছিল। ৰুছ শাসকে বিজ্ঞানৰ ব্যৱহাৰিক শিক্ষা বাতিল কৰাৰ পাছত বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাগাৰৰ সৰঞ্জামসমূহ মেৰিয়াৰ পিতৃয়ে ঘৰলৈ লৈ আনে, আৰু ঘৰতে ল'ৰা-ছোৱালীক তাৰ ব্যৱহাৰেৰে শিক্ষা দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পোলেণ্ডৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আনুগাত্যৰ ৰুছী চৰকাৰে তেখেতক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰে। এনে অৱস্থাত পৰিয়ালৰ ভৰণ-পোষণৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ ঘৰতে পেয়িং গেষ্ট ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰি আয় বৃদ্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰে।
মাৰিয়াৰ মাতৃয়ে এখন সন্মানীয় আৱাসিক বিদ্যালয় চলাই আছিল। মাৰিয়াৰ জন্মৰ পাছতে তেখেতে চাকৰিৰপৰা অব্যাহতি লয়। মাৰিয়াৰ ১২ বছৰ বয়সত যক্ষ্মা ৰোগত ভুগি মাকৰ মৃত্যু হয়। মাকৰ মৃত্যুৰ ২ বছৰ আগতে মাৰিয়াৰ ডাঙৰ বায়েক জ'ফিয়াৰ মৃত্যু হৈছিল। সৰুতেই দেখা এই দুই মৃত্যুৱে ভগৱানৰ প্ৰতি থকা মাৰিয়াৰ বিশ্বাসত বাধা প্ৰদান কৰে আৰু মাৰিয়া অজ্ঞেয়বাদী (agonstic) হৈ পৰে।
দহ বছৰ বয়সত মাৰিয়াই আৱাসিক বিদ্যালয় এখনত আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰে। ১২ জুন ১৮৮৩ চনত সোণৰ পদক লাভেৰে তেওঁ স্কুলীয়া জীৱন শেষ কৰে। ইয়াৰ পাছতে তেওঁ শাৰীৰিক অসুবিধাৰ বাবে (খুৱ সম্ভৱ তেওঁ ডিপ্ৰেছনত ভুগিছিল) এটা বছৰ তেওঁ পিতৃৰ ফালৰ অঙহী-বঙহীৰ লগত গাঁৱত কটায়। গাঁৱৰ পাছৰ এটা বছৰ তেওঁ দেউতাকৰ লগতে থাকি শিক্ষাদানৰ কাম কৰে। স্ত্ৰী হোৱা হেতুকে তেওঁ ইচ্ছা থকা সত্ত্বেও উচ্চ-শিক্ষাৰ বাবে আগবাঢ়িব পৰা নোৱাৰি, মেৰিয়া আৰু বায়েক ব্ৰনিস্লাৱাই 'ফ্লায়িং বিশ্ববিদ্যালয়'ত যোগদান কৰে। এই বিশ্ববিদ্যালয়ে ৰুছিয়ান শাসনৰ বিৰোধিতা কৰি প'লিছ স্বাভিমানৰ বিষয়ে পঢ়ুৱাইছিল, লগতে স্ত্ৰী-শিক্ষাৰ বাবেও যত্ন কৰিছিল।
বায়েক ব্ৰনিস্লাৱাৰ ডাক্তৰী পঢ়াৰ হাবিয়াস পূৰণ কৰিবলৈ মেৰিয়াই প্ৰথমে ঘৰুৱা শিক্ষয়িত্ৰীৰ কাম কৰে আৰু এবছৰ পাছত এগৰাকী ধনী আত্মীয়ৰ ঘৰত আয়াৰ কাম কৰে। দুই বছৰ পাছত ব্ৰনিস্লাৱায়ো একেদৰে তেখেতৰ পঢ়াৰ বাবে সহায় কৰি দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। আয়াৰ কাম কৰি থাকোঁতেই সেই পৰিয়ালৰ সন্তান 'কাজিমিয়েৰ্জ জ'ৰাৱস্কি'ৰ লগত মাৰিয়াৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে। জ'ৰাৱস্কি পাছলৈ এগৰাকী খ্যাতনামা গণিতজ্ঞ হৈছিল। কিন্তু ল'ৰাজনৰ পৰিয়ালে দুখীয়া মাৰিয়াক স্বীকাৰ কৰিবলৈ মান্তি নহ'ল, আৰু কাজিমিয়েৰ্জেও পিতৃ-মাতৃৰ বিৰূদ্ধে যাব পৰা নাছিল। গণিতজ্ঞ হিচাপে পাছলৈ কাজিমিয়েৰ্জ ৱাৰশ্ব' পলিটেক্‌নিক প্ৰতিষ্ঠানৰ অধ্যাপক নিযুক্ত হৈছিল। বৃদ্ধ বয়সত কাজিমিয়েৰ্জে প্ৰায়েই কুৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰাংগনত ১৯৩৫ চনত স্থাপিত মাৰিয়াৰ প্ৰস্তৰ মূৰ্তিলৈ দীঘলীয়া সময় ধৰি চাই চাই সময় কটাইছিল।
১৮৯০ চনত চনত মাৰিয়াৰ বায়েক ব্ৰনিস্লাৱা বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকে মাৰিয়াক পেৰিছত অধ্যয়ন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। কিন্তু টকাৰ অভাৱৰ বাবে মাৰিয়াই এই আমন্ত্ৰণ নাকচ কৰে। তেনে সময়তে মাৰিয়াৰ দেউতাকে ভাল চাকৰি এটা যোগাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়, আৰু তেখেতেই মাৰিয়াক সহায় কৰে। এইখিনি সময় মাৰিয়াই নিজাকৈ কিতাপ পত্ৰ পঢ়ি শিক্ষা লৈছিল। ১৮৮৯ চনত তেওঁ উভতি আহি দেউতাকৰ লগতে ৱাৰশ্ব'তে থাকিবলৈ লৈছিল যদিও নিজৰ খৰচ-পাতিৰ বাবে তেওঁ তেতিয়াও আয়াৰ কাম কৰি আছিল।
ইয়াৰ পাছত মাৰিয়াই ফ্লাইং বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰে, আৰু ৱাৰশ্ব'ৰ ওচৰৰে 'ক্ৰাক'স্কি প্ৰেজমিচি'ত অৱস্থিত 'উদ্যোগ আৰু কৃষিৰ যাদুঘৰ'ত ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞানৰ শিক্ষা লয়।
পেৰিছত
১৮৯১ চনত মাৰিয়া পোলেণ্ডৰপৰা পেৰিছলৈ আহে। ১৮৯১ চনৰ পাছৰ ভাগত তেওঁ পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয়ত (ছ'ৰবন) নাম ভৰ্তি কৰে। প্ৰথমে তেওঁ বায়েক-ভিনিহিয়েকৰ লগতে থাকিছিল যদিও সোনকালেই পঢ়া-শুনাৰ সুবিধা হোৱাকৈ বিশ্ববিদ্যলয়ৰ ওচৰতে এটা ঘৰত থাকিবলৈ লয়। টকা-পইচাৰ অসুবিধাৰ বাবে প্ৰায়েই মাৰিয়াই কষ্ট পাইছিল। শীতকালত ঠাণ্ডাৰ বাবে আৰু খোৱাৰ অসুবিধাৰ বাবে মাজে মাজে তেওঁ অজ্ঞান হৈ গৈছিল।
নিজৰ খৰচ উলিয়াবলৈ মাৰিয়াই দিনত পঢ়াৰ কাম কৰি সন্ধিয়ালৈ টিউছন কৰিছিল। ১৮৯৩ চনত তেওঁ পদাৰ্থবিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু অধ্যাপক গেব্ৰিয়েল লিপমেনৰ প্ৰয়োগশালাত যোগ দিয়ে। এই সময়ত ছ'ৰবনতো পঢ়া-শুনা অটুট ৰাখে আৰু ১৮৯৪ চনত আন এটা ডিগ্ৰী লাভ কৰে।
মেৰীৰ বৈজ্ঞানিক কৰ্মজীৱন আৰম্ভ হয় 'ছ'চাইটি ফৰ দ্য এনকাৰেজমেণ্ট অৱ নেচনেল ইণ্ডাষ্ট্ৰি'ৰ দ্বাৰা কমিছন ভুক্ত কাম বিভিন্ন তীখাৰ চুম্বকীয় ধৰ্মৰ গৱেষণাৰ দ্বাৰা। সেই বছৰেই তেওঁ পিয়েৰ কুৰীৰ সান্নিধ্যলৈ আহে। একে বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা দুয়োজনৰ আসক্তিয়ে দুয়োকো ওচৰ চপাই আনে। মেৰিয়াই সেই সময়ত কামৰ সুবিধাৰ বাবে ডাঙৰ পৰীক্ষাগাৰ বিচাৰি আছিল আৰু পিয়েৰ কুৰীয়ে 'স্কুল অৱ ফিজিক্স এণ্ড কেমিষ্ট্ৰী'ত কৰ্মৰত আছিল। মাৰিয়াৰ কামত সুবিধা হ'ব বুলি প্ৰফেছৰ জোছেফ উইৰুজ-কোৱালস্কিয়ে দুয়োকে লগ কৰাই দিছিল। পিয়েৰৰ নিজাকৈ ডাঙৰ পৰীক্ষাগাৰ নাছিল যদিও তেওঁ মেৰীক জেগা উলিয়াই দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তাতেই মেৰীয়ে কামৰ শুভাৰম্ভ কৰিছিল।
বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা দুয়োৰে ধাউতিয়ে পিয়েৰ আৰু মেৰীক ওচৰ চপাই আনে। অৱশেষত পিয়েৰে মেৰীক বিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। প্ৰথমে মেৰীয়ে বিয়াৰ প্ৰস্তাৱ মানি লোৱা নাছিল, কাৰণ তেওঁ পোলেণ্ডলৈ উভতি গৈ তাতে কাম কৰাৰ কথা ভাবিছিল। অৱশ্যে পিয়েৰে প্ৰয়োজন হ'লে মেৰীৰ লগত পোলেণ্ডলৈ যাবলৈকো সাজু আছিল। ১৮৯৪ চনত মেৰী পোলেণ্ডৰ ৱাৰশ্ব'লৈ উভতি আহি পৰিয়ালৰ লগত সময় কটায়। কিন্তু মেৰীয়ে পোলেণ্ডত নিজৰ পছন্দৰ কাম বিচাৰি নাপালে। নাৰী হোৱা হেতুকেই পোলেণ্ডৰ ক্ৰাকাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ত তেখেতৰ আবেদন মঞ্জুৰ কৰা নহ'ল। পিয়েৰৰ পৰা চিঠি পাই তেওঁ আকৌ পেৰিছলৈ উভতি যায়। মেৰীৰ অনুৰোধে পিয়েৰে চুম্বকত্বৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ লিখি ডক্টৰেট উপাধি লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ অধ্যাপকৰ পদলৈ পদোন্নতিও লাভ কৰে। সেই সময়ত প্ৰচলিত এষাৰ কথাত কোৱা হৈছিল যে পিয়েৰ কুৰীৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৱিষ্কাৰ আছিল মেৰী। ১৮৯৫ চনত দুয়ো আইনমত বিবাহ সম্পন্ন কৰে। ধৰ্মীয় ৰীতিৰ বিবাহত দুয়োজনৰেই সন্মতি নাছিল। বিয়াৰ সময়ত মেৰীয়ে পিন্ধা নীলা পোছাকযোৰেই পাছত পৰীক্ষাগাৰৰ কাম কৰোঁতেও ব্যৱহাৰ হৈছিল। দুয়োৰে অৱসৰ বিনোদন আছিল চাইকেলেৰে দীঘলীয়া ভ্ৰমণ বা বিদেশলৈ ভ্ৰমণ। এনে ভ্ৰমণৰ সময়তে দুয়ো দুজনৰ বেছি ওচৰ চাপি গৈছিল। পিয়েৰৰ মাজত মেৰীয়ে নিজৰ প্ৰেমিক, বন্ধু আৰু বিশ্বাসী সহকৰ্মী তিনিওটাকে লাভ কৰিছিল।
নতুন মৌলৰ আৱিষ্কাৰ
১৮৯৫ চনত উইলিয়াম ৰণ্টজেনে ৰঞ্জন ৰশ্মি আৱিষ্কাৰ কৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ অন্তৰালৰ কাৰণ তেওঁ বুজিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। ১৮৯৬ চনত হেনৰি বেকুৰেল-এ আৱিষ্কাৰ কৰে যে ইউৰেনিয়াম মৌলৰপৰাও এক প্ৰকাৰৰ ৰশ্মি নিৰ্গত হয়, যাৰ ভেদ ক্ষমতা ৰঞ্জন ৰশ্মিৰ দৰেই। তেওঁ দেখুৱাইছিল যে এই ৰশ্মি অনুপ্ৰভাৰ (phosphorence) দৰে নহয়, কাৰণ ইয়াৰ বাবে বাহ্যিক কোনো শক্তিৰ প্ৰয়োজন নহয়। বৰং এই ৰশ্মি ইউৰেনিয়ামৰপৰা নিজে নিজেই নিৰ্গত হয়। মেৰীয়ে গৱেষণা পত্ৰ বাবে ইউৰেনিয়ামৰপৰা ওলোৱা এই ৰশ্মিৰ ওপৰতে কাম কৰিবলৈ মনস্থ কৰে। গৱেষণাৰ বাবে মেৰীয়ে এক অভিনৱ পন্থা প্ৰয়োগ কৰে। পোন্ধৰ বছৰ আগতেই পিয়েৰ আৰু ভায়েকে বৈদ্যুতিক প্ৰৱাহ ধৰা পেলোৱাৰ বাবে এক অতি সংবেদী ইলেক্ট্ৰ'মিটাৰৰ এটা সংস্কৰণ সাজিছিল। মেৰীয়ে সেই যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি আৱিষ্কাৰ কৰে যে ইউৰেনিয়ামৰ নিৰ্গত ৰশ্মিয়ে কাষৰ বতাহক বৈদ্যুতিক প্ৰৱাহ বহন কৰিব পৰা কৰি তোলে। এই পদ্ধতি মেৰীয়ে জানিবলৈ পায় যে ইউৰেনিয়ামৰ এই বিশেষ ধৰ্ম অকল ইউৰেনিয়ামৰ পৰিমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মেৰীয়ে ইয়াৰপৰা এই প্ৰাকল্পিক সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই ৰশ্মি কোনো আণৱিক আন্তঃক্ৰিয়াৰ ফলশ্ৰুতি নহয়, বৰং এই ৰশ্মিৰ নিৰ্গমন পৰমাণুৰ পৰাহে হৈছে। তেতিয়ালৈ মানি চলা হৈছিল যে পৰমাণুক বিভাজন কৰা সম্ভৱ নহয়। মেৰীৰ আৱিষ্কাৰে এই তত্ত্বক নুই কৰে।
১৮৯৭ চনত কুৰী দম্পতীৰ প্ৰথম সন্তান আইৰিন জলিয়ট কুৰীৰ জন্ম হয়। বৰ্ধিত পৰিয়ালৰ চাহিদা পূৰাবলৈ মেৰীয়ে এইবাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে 'ইক'ল নৰ্মান ছুপেৰিউৰ'ত শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে যোগ দিয়ে। কুৰী দম্পতীয়ে নিজাকৈ এতিয়ালৈ এটা প্ৰয়োগশালা পোৱা নাছিল। সেয়ে দুয়োয়ে 'স্কুল অৱ ফিজিক্স এণ্ড কেমিষ্ট্ৰী'ৰ কাষৰীয়া চালি এখনতে নিজৰ প্ৰয়োগশালা আজি লৈছিল। চালিখন আগতে চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে মৃতদেহ ব্যৱচ্ছেদ কক্ষ হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। তাত বতাহ অহা-যোৱাৰ ভাল সুবিধা নাছিল, তদুপৰি তাৰ ছালখনো উৰুখিছিল। দুয়োজনেই নকৈ আৱিষ্কৃত তেজস্ক্ৰিয় ৰশ্মিৰ কুপ্ৰভাৱ সম্পৰ্কেও তেতিয়ালৈ জানিব পৰা নাছিল। তেজস্ক্ৰিয়তাৰ লগত গৱেষণা কৰি থকা এই দম্পতীয়ে জানিব পৰা নাছিল ভৱিষ্যতে নিজৰ স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত কেনে বিপত্তি আহিব পাৰে। তেওঁলোকৰ গৱেষণাৰ বাবে স্কুলৰপৰা কোনো ভাত্তা দিয়া হোৱা নাছিল। কিন্তু মেৰীয়ে নিজৰ গৱেষণাৰ বাবে ধাতুবিদ্যা আৰু খনিৰ কোম্পানী, অন্যান্য সংস্থা আৰু চৰকাৰৰ পৰা কিছু অনুদান যোগাৰ কৰিছিল।
মেৰীয়ে গৱেষণাৰ বাবে ইউৰেনিয়ামৰ দুবিধ খনিজ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ক্ৰমে 'পিট্চব্লেণ্ড' আৰু 'টাৰ্ব'নাইট' ('কেলক'লাইট' নামেও জনা যায়)। তেওঁ দেখিছিল যে পিট্চব্লেণ্ড ইউৰেনিয়ামতকৈ চাৰিগুণ বেছি সক্ৰিয় আৰু টাৰ্ব'নাইট দুগুণ বেছি সক্ৰিয়। তেওঁ বুজিছিল যে এই জোখ-মাখ শুদ্ধ হ'বলৈ হ'লে পিট্চব্লেণ্ড আৰু টাৰ্ব'নাইটত ইউৰেনিয়ামৰ বাহিৰেও ইউৰেনিয়ামতকৈ সক্ৰিয় আন কোনো মৌল থাকিব লাগিব। ইউৰেনিয়ামৰ বাহিৰে 'তেজস্ক্ৰিয় ৰশ্মি' বিকিৰণ কৰা অন্যান্য মৌল বিচাৰি কুৰীয়ে ১৮৯৮ চনত প্ৰথমে থ'ৰিয়াম আৱিষ্কাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।
পিয়েৰে মেৰীৰ কামৰ প্ৰতি লাহে লাহে আগ্ৰহান্বিত হ'বলৈ ধৰে আৰু ১৮৯৮ চনৰ মধ্য-ভগাত নিজে কৰি থকা স্ফটিকৰ গৱেষণাৰপৰা আঁতৰি মেৰীৰ লগত তেজস্ক্ৰিয় মৌলৰ গৱেষণাত যোগ দিয়ে।
<! "The [research] idea [writes Reid] was her own; no one helped her formulate it, and although she took it to her husband for his opinion she clearly established her ownership of it. She later recorded the fact twice in her biography of her husband to ensure there was no chance whatever of any ambiguity. It [is] likely that already at this early stage of her career [she] realized that... many scientists would find it difficult to believe that a woman could be capable of the original work in which she was involved."
She was acutely aware of the importance of promptly publishing her discoveries and thus establishing her priority. Had not Becquerel, two years earlier, presented his discovery to the Académie des Sciences the day after he made it, credit for the discovery of radioactivity, and even a Nobel Prize, would have gone to Silvanus Thompson instead. Marie chose the same rapid means of publication. Her paper, giving a brief and simple account of her work, was presented for her to the Académie on 12 April 1898 by her former professor, Gabriel Lippmann. Even so, just as Thompson had been beaten by Becquerel, so Marie was beaten in the race to tell of her discovery that thorium gives off rays in the same way as uranium. Two months earlier, Gerhard Schmidt had published his own finding in Berlin.
At that time no one else in the world of physics had noticed what Marie recorded in a sentence of her paper, describing how much greater were the activities of pitchblende and chalcolite than uranium itself: "The fact is very remarkable, and leads to the belief that these minerals may contain an element which is much more active than uranium." She later would recall how she felt "a passionate desire to verify this hypothesis as rapidly as possible." On 14 April 1898, the Curies optimistically weighed out a 100-gram sample of pitchblende and ground it with a pestle and mortar. They did not realize at the time that what they were searching for was present in such minute quantities that they would eventually have to process tons of the ore.
In July 1898, Marie and her husband published a paper together, announcing the existence of an element which they named "polonium", in honour of her native Poland, which would for another twenty years remain partitioned among three empires that claimed it a century before. On 26 December 1898, the Curies announced the existence of a second element, which they named "radium" for its intense radioactivity – a word that they coined.
To prove their discoveries beyond any doubt, the Curies had undertaken to isolate polonium and radium into its pure components. Pitchblende is a complex mineral. The chemical separation of its constituents was an arduous task. The discovery of polonium had been relatively easy; chemically it resembles the element bismuth, and polonium was the only bismuth-like substance in the ore. Radium, however, was more elusive. It is closely related, chemically, to barium, and pitchblende contains both elements. By 1898, the Curies had obtained traces of radium, but appreciable quantities, uncontaminated with barium, were still beyond reach. The Curies undertook the arduous task of separating out radium salt by differential crystallization. From a ton of pitchblende, one-tenth of a gram of radium chloride was separated in 1902. In 1910 Marie isolated pure radium metal. She never succeeded in isolating polonium, which has a half-life of only 138 days.
In 1900 Marie became the first woman faculty member at the École Normale Supérieure, and Pierre joined the Sorbonne's faculty. In 1902 she visited Poland on the occasion of her father's death. In June 1903, supervised by Henri Becquerel, Marie was awarded her doctorate from the University of Paris. That month she and Pierre were invited to the Royal Institution in London to give a speech on radioactivity; being female, she was prevented from speaking, and Pierre alone was allowed to. Meanwhile a new industry began developing based on radium. The Curies did not patent their discovery and benefited little from this increasingly profitable business. ---> কুৰী দম্পতীয়ে চাৰিবছৰ কাল একেৰাহে গৱেষণা চলাই আৰু ৰেডিয়াম যুক্ত শ শ টন পিচব্লেণ্ডি গলাই পুৰি এক অসাধ্য সাধনত ব্ৰতী হ'ল। তেওঁলোকৰ গৱেষণাৰ খৰচ যোগাবলৈ কুৰীয়ে পুনৰ এখন স্কুলত শিক্ষকতাৰ কামত সোমাল আৰু দিনটোৰ বাকীখিনি সময় ৰেডিয়ামৰ সন্ধানত কটাবলৈ ধৰিলে।
অৱশেষত ১৯০২ চনৰ এটি সন্ধিয়া তেওঁলোকৰ অবিৰাম সাধনাই সাৰ্থকতা লাভ কৰিলে। তেওঁলোকৰ গৱেষণা কুঠৰী ৰেডিয়ামৰ দ্যুতিয়ে উদ্ভাসিত কৰি তুলিলে। বিশুদ্ধ ৰেডিয়ামৰ খবৰ শুনি বহু সম্পত্তিবান লোকে অপৰ্যাপ্ত ধন-বিত দি এই মহামূল্যবান ধাতু ক্ৰয় কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিল। কিন্তু ইমান বছৰৰ অধ্যাৱসায়ৰ ফলত যিকণ ৰেডিয়াম সংগৃহীত হ'ল সেইয়া মাথোন চাহ চামোচেৰে এচামোচমানহে।
গৱেষণা আৰু পুৰস্কাৰ
১৯০৩ চনত মেৰীয়ে 'ডক্টৰ অব চায়েন্স' সন্মান লাভ কৰিলে। সেই বছৰৰে ডিচেম্বৰত হেনৰি বেকুৱেৰেল নামৰ আন এগৰাকী বিজ্ঞানীৰ সৈতে ভগাভগি কৰি মেৰীয়ে ন'বেল পুৰস্কাৰ অৰ্জন কৰিলে। পুৰস্কাৰ লাভৰ পিছত স্বামী পিয়েৰ কুৰীৰ লগত তেওঁ নিৰালস্য গৱেষণাত ব্ৰতী হয়। ১৯০৪ চনত তেওঁলোকৰ এটি কন্যা সন্তান জন্ম হয়। ১৯০৬ চনত তেওঁলোকে এক নিৰিবিলি পৰিবেশত এটা কটেজ ভাৰা কৰি ইষ্টাৰৰ ছুটি উপভোগ কৰিবলৈ গ'ল। কিন্তু ছুটিৰ পৰা উভতি অহাৰ কিছুদিনৰ পিছতেই এদিন সন্ধিয়া এক অঘটন ঘটে। বজাৰ সমাৰ কৰি ঘৰলৈ ঘূৰি আহি মেৰীয়ে শুনিলে যে গৱেষণাগাৰত এক ভয়ঙ্কৰ দুৰ্ঘটনাত পিয়েৰ কুৰী মৃত্যু মুখত পৰিছে। এক অপ্ৰত্যাশিত অসহায়তাত মেৰী একেবাৰে ভাগি পৰিল। কণ কণ ল'ৰা-ছোৱালী হালৰ সৈতে মেৰীক সান্ত্বনা দিবলৈকো কাৰো ভাষা নাছিল।
অৱশেষত মেৰীয়ে নিজেই সান্ত্বনাৰ ভাষা বিচাৰি পালে। পিয়েৰে মৃত্যুৰ কিছুদিনৰ আগতে মেৰীক কৈছিল- "বুজিছা মেৰী, আমাৰ এজন থাকিলেও যাতে গৱেষণাৰ কাম স্থবিৰ হৈ নপৰে। " পিয়েৰৰ উপদেশকে সৰোগত কৰি চৰবেন বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ পুনৰ গৱেষণা কাৰ্য্যত লিপ্ত হ'ল। চৰবেনত পিয়েৰৰ কামটো মেৰীক দিয়া হ'ল। পিয়েৰে যিখিনিত গৱেষণা আধৰুৱা কৰি ৰাখি গৈছিল, মেৰীয়ে তাৰ পৰাই গৱেষণা আৰম্ভ কৰিলে। ১৯১১ চনত তেওঁ এককভাৱে পুনৰায় ন'বেল পুৰস্কাৰ লাভ কৰিলে।
পেৰিছত নিৰ্মিত এটা নতুন পৰীক্ষাগাৰত তেতিয়া মন-প্ৰাণ সঁপি দিছে মেৰীয়ে। সেই পৰীক্ষাগাৰৰ সমুখৰ পথটোৰ নামকৰণ হৈছে পিয়েৰ কুৰীৰ নামেৰে। সেই পৰীক্ষাগাৰৰ নামকৰণ হৈছে 'ইনষ্টিটিউট অৱ ৰেডিয়াম'। ১৯২১ চনত মেৰীয়ে তেওঁৰ কন্যাসন্তান দুটিৰে সৈতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ভ্ৰমণলৈ যায়। হোৱাইট হাউচত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হাৰ্ডিঞ্জে মেৰীক কিছু পৰিমাণৰ ৰেডিয়াম উপহাৰ দিয়ে। মেৰীৰ বৰ জীয়েক আইৰিনে বিয়া কৰায় তৰুণ বিজ্ঞানী ফ্ৰেডৰিক জোলিয়টক। কুৰী দম্পতীৰ গৱেষণাৰ কাম-কাজ তেওঁলোকে আৰু এঢাপ আগবঢ়াই নিয়ে। ১৯৩৫ চনত তেওঁলোকেও ন'বেল পুৰস্কাৰ লাভ কৰে।
স্বাক্ষৰ
তেওঁৰ বিজ্ঞানচৰ্চ্চাৰ মহান কীৰ্তিস্তম্ভ স্বৰূপ গ্ৰন্থ-ৰেডিঅ একটিভিটি বা তেজষ্ক্ৰিয়তা সম্পৰ্কীয় অতুলনীয় গ্ৰন্থখন প্ৰকাশ পায় মেৰীৰ মৃত্যুৰ এবছৰৰ পিছত।
জ্যোতি চিত্ৰবন ফিল্ম ষ্টুডিঅ’
জ্যোতি চিত্ৰবন ফিল্ম ষ্টুডিঅ’  (Jyoti Chitraban Film Studio) গুৱাহাটীৰ কাহিলীপাৰাত অৱস্থিত, অসমৰ প্ৰথম আৰু বৰ্তমানলৈ (২০২০) একমাত্ৰ চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ’। জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ নামৰ প্ৰথম অংশ আৰু তেওঁ নিৰ্মাণ কৰা প্ৰথম অসমীয়া ছবি জয়মতীৰ শ্বুটিঙৰ বাবে ভোলাগুৰি চাহবাগিছাত পাতি লোৱা অস্থায়ী ষ্টুডিঅ’ চিত্ৰবন- এই দুটা শব্দ লগলগাই চৰকাৰী খণ্ডৰ এই ষ্টুডিঅ’টোৰ নাম জ্যোতি চিত্ৰবন  ৰখা হয়। ১৯৬১ত প্ৰতিষ্ঠা কৰা জ্যেতি চিত্ৰবন ১৯৬৮ চনত এখন ফ্ল’ৰেৰে কাৰ্যক্ষম হৈ উঠে।
ইতিহাস
অসমৰ সাংস্কৃতিক জগতৰ কেইগৰাকীমান পুৰোধা ব্যক্তি যেনে- বিষ্ণু ৰাভা, ফণী শৰ্মা, ভূপেন হাজৰিকা, ক্ষীৰদাকান্ত বিষয়া, বিজনী ৰাজ্যৰ ৰাণী সবিতা দেৱী আদি তথা অসমৰ জনসাধাৰণৰ দাবীত অসম চৰকাৰে গুৱাহাটী কাহিলীপাৰাৰ নৰকাসুৰ পাহাৰৰ নামনি অংশত ১০ একৰ মাটিত জ্যোতি চিত্ৰবন নিৰ্মাণ কৰা হয়। দেৱদাস ছবিৰ নিৰ্মাতা, অসমৰ গৌৰীপুৰৰ ৰাজপৰিয়ালৰ সন্তান প্ৰমথেশ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ নামেৰে নামাঙ্কিত এখন ফ্ল’ৰেৰে ১৯৬৮ চনত ষ্টুডিঅ’টো কাৰ্যক্ষম হৈ উঠে। পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াত নিপ বৰুৱাৰ ভদৰী শীৰ্ষক চুটিছবি এখন শ্বুটিং কৰা হয়। ১৯৭২ চনত মুক্তি পোৱা বিভ্ৰাট ছবিৰ গীতকেইটাও ইয়াত ৰেকৰ্ডিং কৰা হৈছিল। জ্যোতি চিত্ৰবনত অসমীয়া ছবিৰ আটাইকেইটা গীত ৰেকৰ্ডিং কৰা বিভ্ৰাট প্ৰথম অসমীয়া ছবি। চিনেমা।
১৯৭৩ চনত ষ্টুডিঅ’টো জ্যোতি চিত্ৰবন (ফিল্ম ষ্টুডিঅ’) ছ’চাইটি নামেৰে এখন চৰকাৰ নিয়ন্ত্ৰিত পঞ্জীভূক্ত সমিতিৰ অধীনলৈ অনা হয়। এই সমিতিখনত বহুকেইটা চৰকাৰী বিভাগৰ মুৰব্বী আৰু অসমৰ চলচ্চিত্ৰ জগতৰ কেইগৰাকীমান বিশিষ্ট ব্যক্তিক সদস্যৰূপে ৰখা হয়। মহেশ মল্ল বুজৰবৰুৱা (FTII, পুণেৰ পৰা প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত), পীযুষ কান্তি ৰয় (FTII, পুণেৰ ছাউণ্ড ইঞ্জিনিয়াৰিঙৰ ডিপ্লোমাধাৰী), ইন্দুকল্প হাজৰিকাই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ চালুকীয়া অৱস্থাত যোগদান কৰি বহু অসমীয়া যুৱশিল্পীক চলচ্চিত্ৰ কলাৰ বিষয়ে প্ৰশিক্ষণ দিয়ে।
চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শনৰ জগতলৈ অহা পৰিবৰ্তনৰ সৈতে খাপ খুৱাই ল’বলৈ তথা বজাৰৰ চাহিদাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ১৯৯৫ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত জ্যোতি চিত্ৰবনত এটা ভিডিঅ’ বিভাগ খোলা হয়। অসম চুক্তিৰ অধীনত অসম আৰু ভাৰত চৰকাৰে যোগান ধৰা পূঁজিৰে ক্ৰয় কৰা আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ সা-সঁজুলিৰে ষ্টুডিঅ’টো সজাই তোলা হৈছে।
অসম চুক্তিৰ তৃতীয় দফা অনুসৰি জ্যোতি চিত্ৰবনৰ বিশাল পৰিসৰৰ ভূমিত ২০০৯ চনৰ ২৪ চেপ্তেম্বৰত তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে় ফিল্মচিটি প্ৰকল্পৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। ফিল্মচিটিখন গঢ় লৈ উঠিলে ইয়াত আউটড’ৰ শ্বুটিং কৰাৰ সুবিধা হ’ব।
সা-সুবিধাসমূহ
জ্যোতি চিত্ৰবনৰ শেহতীয়া সা-সুবিধাসমূহ এনে ধৰণৰ-
লগতে চাওক
শ্ৰেণী:অসমৰ চৰকাৰী সংস্থা
ন'বেল বঁটা (২০০৯)
ন'বেল বঁটা বছৰি প্ৰদান কৰা এটা অতি সন্মানীয় পুৰস্কাৰ। স্কাণ্ডিনেভিয়ান সমিতিয়ে এই বঁটা কলা আৰু বিজ্ঞানৰ কেইটামান শাখাত আগবঢ়োৱা অতি বিশেষ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰে। ডাইনামাইটৰ আৱিষ্কাৰক ছুইডেনৰ আলফ্ৰেড ন'বেল-ৰ ইচ্ছাপত্ৰ অনুসৰি ১৮৯৫ চনত এই বঁটা স্থাপন কৰা হয়। ১৯০১ চনত প্ৰথমে এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। ২০০৯ বৰ্ষত নিম্নোক্ত সকললৈ এই বঁটা আগবঢ়োৱা হৈছে।
বাহ্যিক সংযোগ
শ্ৰেণী:বৰ্ষ অনুসৰি ন'বেল বঁটা বিজয়ীৰ তালিকা
অৰুণাচল প্ৰদেশ
অৰুণাচল প্ৰদেশ (अरुणाचल प्रदेश, ) ভাৰত গণৰাজ্যৰ এখন ৰাজ্য। এইখন উত্তৰ-পূব ভাৰতত অৱস্থিত। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দক্ষিণে অসম আৰু নাগালেণ্ড, পশ্চিমে ভূটান, পূৱে ম্যানমাৰ আৰু উত্তৰে চীন দেশ, তিনিওপিনৰ পৰা দেশৰ সীমা হোৱা বাবে অৰুণাচলৰ ৰাজনৈতিক গুৰুত্ব অধিক। সংস্কৃতত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অৰ্থ "পুৱতিৰ আলোকেৰে আলোকিত দেশ " উত্তৰ-পূব ভাৰতত ইয়াৰ অৱস্থানৰ বাবে অৰুণাচল প্ৰদেশক সূৰ্য্য উঠা দেশ বুলিও জনা যায়। ("প্ৰদেশৰ" অৰ্থ "ৰাজ্য", বা "অঞ্চল")। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন আন ৰাজ্যৰ দৰে অৰুণাচল প্ৰদেশৰো সৰহ সংখ্যক লোক তিব্বতীয় বংশোদ্ভৱ। দিত্বীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ৰ চীন ভাৰতৰ একমাত্ৰ সংযোগকাৰী বিখ্যাত লিডু-বাৰ্মা পথ (ষ্টিলৱেল পথ)ৰাজ্যখনৰ পূৱ প্ৰান্তেদি গৈছে।
ভূগোল
পাহাৰে আৱৰা প্ৰদেশখনৰ অসম সংলগ্ন কিছু অংশ সমতলভূমি। ৰাজ্যখনৰ দুই-তৃতীয়াংশতকৈও বেছি অঞ্চল ঘন অৰণ্যৰে আৱৰা।
জনগাঁঠনি
অৰুণাচলত অনুসূচীত জাতি আৰু জনজাতিৰ প্ৰাধান্য অধিক। ১৯৮১ চনৰ লোকপিয়ল অনুযায়ী অনুসূচীত জনজাতি ৭৯%। ই সমগ্ৰ ভাৰতৰ অনুসূচীত জনজাতিৰ ৭%। ইয়াত প্ৰধানকৈ ২০টা জনগোষ্ঠীয়ে বসবাস কৰে। এওঁলোকৰ বহুতো উপজাতি আছে। প্ৰধান জনগোষ্ঠীসমূহ হ’ল – আদি, নিশি, আপাতানি, তাগিন, খামটি, নোকটে, ৱাঞ্চে, তাংচা, চিংফৌ, মেনপা, শোৰদুকপেন আৰু অকা।
প্ৰশাসনিক বিভাজন
অৰুণাচল প্ৰদেশক ১৬খন প্ৰশাসনিক জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছে। জিলাসমূ্হ প্ৰশাসনিক বিষয়া হৈছে জিলা দণ্ডাধিকাৰী অথবা জিলা উপায়ুক্ত। ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন চৰকাৰী বিভাগে জিলা দণ্ডাধিকাৰী অথবা জিলা উপায়ুক্তক জিলাখন সূচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে। জিলাখনৰ আইন সম্বন্ধীয় বিষয়সমূহ পুলিছ অধীক্ষকে (Superintendent of Police) পৰিচালনা কৰে।
এই ১৬খন জিলা হৈছে: টাৱাং, পশ্চিম কামেং, পূব কামেং, পাপুমপাৰে, উজনি সোৱণশিৰি, নামনি সোৱণশিৰি, পশ্চিম ছিয়াং, পূব ছিয়াং, উজনি ছিয়াং, চাংলাং, টিৰাপ, কুৰুং কুমেই, দিবাং উপত্যকা, নামনি দিবাং উপত্যকা, লোহিত, আৰু অনজৌ জিলা।
অৰুণাচল প্ৰদেশক ১৬খন জিলা হৈছে:
কাৰ্বি জনগোষ্ঠী
thumb|পৰম্পৰাগত কাৰ্বি সাজপাৰত এজন কাৰ্বি পুৰুষ
কাৰ্বি জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল অসমৰ অন্যতম আদিম অধিবাসী চীনা তিব্বতীয় জনগোষ্ঠী। আগেয়ে তেওঁলোক মিকিৰ বুলি জনাজাত আছিল আৰু তেওঁলোকে বাস কৰা পৰ্বতীয়া জিলাখন মিকিৰ পাহাৰ নামেৰে জনা গৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান তেওঁলোকক কাৰ্বি বুলিহে জনা যায় আৰু জিলাখনৰ নামো কাৰ্বি আংলং জিলা নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। কাৰ্বিসকল বিভিন্ন জিলাত সিঁচৰিত হৈ আছে যদিও কাৰ্বি আংলং মিকিৰ পাহাৰতে সংখ্যা গৰিষ্ঠ কাৰ্বি লোক থুপ খাই থকাতো ঐতিহাসিক প্ৰমাণ থকাত, এই জিলা কাৰ্বিসকলৰ স্বায়ত্ত্ব শাসিত জিলা হিচাবে পৰিগণিত হয়। অৱশ্যে ইয়াৰ বাবে কাৰ্বি সকলে সংগঠিত ৰূপত যুঁজ দিব লগা হৈছিল। ১৯৫২ চনৰ আগলৈকে সংযুক্ত মিকিৰ পাহাৰ জিলা নামেৰে নগাঁও জিলাৰ লগত সংযুক্ত আছিল। ইয়াৰ এটা অংশ শিৱসাগৰ জিলা আৰু খাচীয়া জয়ন্তীয়া জিলাৰ সৈতেও সংলগ্ন আছিল। বৰ্তমান কাবি আংলং জিলাখনেই কাৰ্বিসকলৰ মূল কৰ্মস্থলী। কাৰ্বিসকলৰ কৃষ্ট আৰু জীৱন দৰ্শনত খাছী ছিনটেং দৰ্শনৰ উপৰিও ভাৰতীয় হিন্দু দৰ্শনৰ প্ৰবাহ বিদ্যামান। 'ছাবিন আলুন'(কাৰ্বি ৰামায়ণ), 'হাঈ'মু আলুন', বনগীত, সাধুকথা, ফকৰা-যোজনা আদি বিভিন্ন লোক সাহিত্যৰ সমলেৰে পোত খাই থকা কাৰ্বি সমাজখন সমগ্ৰ অসমৰ মাটিৰ সৈতে মিলি থকাতো এক অমূল্য সম্পদ। কাৰ্বি সকলৰ বাসস্থান হ'ল অসম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, মেঘালয়, চীন, বাংলাদেশ, আৰু থাইলেণ্ড।
কাৰ্বিসকলৰ মূলগোষ্ঠী ৫ টা-
ইতিহাস
কাৰ্বিসকল অসমৰ অতি প্ৰাচীন জাতি। এওঁলোকক মিকিৰ বুলিও কোৱা হয়। অসমৰ উত্তৰ-পূব সীমান্তৰ পৰ্বতমালাৰ কোনোবা এটা, যাক কাৰ্বিসকলৰ আদি পুৰুষসকলে 'নং পিলাৰ' বুলিছিল- সেই নং পিলাৰ পাহাৰৰ পৰাই তেওঁলোকৰ উপৰিপুৰুষসকল অসমলৈ আহিছিল বুলি কাৰ্বিসকলে বিশ্বাস কৰে। তেওঁলোকে অসমত প্ৰথমে ডিমাপুৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ডিফুলৈকে এই অঞ্চলৰ এটা পাহাৰত বসবাস বুলি সেইসময়ৰ ঘটনাৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি। কছাৰী ৰজাৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এই কাৰ্বি বা মিকিৰসকল থকা পাহাৰখন পৰিছিল বাবে কছাৰি ৰজাই তেওঁলোকক দাস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ উপৰি নানান অত্যাচাৰ কৰিছিল। অসমত আহোমৰ শাসন হোৱাৰ পাছৰ পৰাহে কাৰ্বিসকল ভৈয়ামলৈ নামি আহে আৰু কালক্ৰমত আন আন জাতিসমূহৰ মাজত সোমাই পৰে।
কাৰ্বিসকলে জুইক 'মে' আৰু পানীক 'লাং' বুলি কয়। এওঁলোকৰ বিশ্বাস, এজন আদিম কাৰ্বিয়ে নিজৰ ঘৰৰ ভিতৰত জুই একুৰা ধৰি অহাত পত্নীয়ে সুধিছিল, "মে আকাৰ চ্ছংহয় বি কাং কক?" অৰ্থাৎ, "জ্বলা জুই কিয় নুনুমুৱাকৈ এৰি আহিছে?" সেই আদিম কাৰ্বি পুৰুষে 'মে আকাৰ বি' কৰাৰ কাৰণেই পাছলৈ তেওঁৰ বংশধৰসকলক কাৰ্বি বোলা হয়।
ভাষা
সাধাৰণতে একোটা জাতিৰ নাম অনুসৰি তেওঁলোকৰ ভাষাটো নামাকৰণ কৰা হয়।ঠিক তেনেদৰে কাৰ্বিসকলে ব্যৱহাৰ কৰা ভাষাটো তেওঁলোকৰ জাতিটোৰ নাম অনুসৰি কাৰ্বি ভাষা বুলি কোৱা হয়। কাৰ্বি ভাষাটো চীন তিব্বতীয় মহাগোটৰ তিব্বত বৰ্মাৰ কুকি চীন গোটৰ এটা ভাষা। কাৰ্বি ভাষাৰ বিভিন্ন উপভাষা বিভিন্ন ঠাইত দেখা যায় যদিও মূলত দুটা উপভাষা দেখা যায়। সেয়া হল কাৰ্বি আৰু ডিমৰীয়া কাৰ্বি। ডিমৰীয়া ৰাজ্য প্ৰাচীন কালৰে পৰা ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু ভৌগোলিক ভাৱে পৃথক হোৱাৰ কাৰণে ডিমৰীয়া কাৰ্বি উপভাষাটো কিছু পৃথক হোৱা দেখা যায়।কাৰ্বি ভাষাৰ নিজা লিপি নাই। তেওঁলোকৰ বিভিন্ন গীত-মাত,সাধুকথা,ফকৰা-যোজনা আদি অসমীয়া লিপিতেই ব্যৱহৃত।তেওঁলোকে নিজৰ মাজত হোৱা কথা-বতৰাত অৰ্থাৎ ঘৰুৱা জীৱনত কাৰ্বি ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে কিন্তু শিক্ষা-দীক্ষা,ব্যৱসায়-বাণিজ্য বা অন্যান্য কাৰ্য্যত অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে।
ভৌগোলিক বিতৰণ
কাৰ্বিসকল মূলত অসমৰ কাৰ্বি আংলং জিলাত সংখ্যা গৰিষ্ঠতা দেখা যায়। কাৰ্বি আংলং জিলাৰ বাদেও অসমৰ কামৰূপ (ম), মৰিগাঁও, নগাঁও, শোণিতপুৰ, গোলাঘাট, ডিমা হাচাও, কাছাৰ, কৰিমগঞ্জ আদি জিলাত এওঁলোকৰ বসতি দেখা যায়। অসমৰ বাদেও অৰুণাচল, মেঘালয় আৰু নগালেণ্ডটো কাৰ্বি সকলৰ বসতি আছে। ভাৰত বৰ্ষৰ বাদেও বাংলা দেশ আৰু ম্যানমাৰত কাৰ্বি মানুহৰ উপস্থিতিৰ উমান পোৱা যায়। ভৌগোলিক ভাবে প্ৰায় ৯১ পূৱৰ পৰা ৯৪ পূৱ দ্ৰাঘিমাংশ আৰু ২৪ উত্তৰৰ পৰা ২৭ উত্তৰ অক্ষাংশৰ মাজত বিস্তাৰিত দেখা যায়।
খাদ্যাভ্যাস
কাৰ্বি লোকসকলৰ প্ৰধান আহাৰ হৈছে ভাত। কুকুৰা চৰাই,গাহৰি,ছাগলী আদিৰ মঙহ কাৰ্বি লোকসকলৰ প্ৰিয় খাদ্য। এড়ীপলুৰ লেটা,শুকান মাছ আৰু শুকতি আদিও খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। পূজা-পাৰ্বন আদিত হৰ(মদ) নিতান্তই প্ৰয়োজনীয় আৰু সন্মনীয়।
ধৰ্ম
কাৰ্বিসকল সাধাৰণতে ধৰ্মভীৰু।তেওঁলোকৰ কোনো নিৰ্দ্দিষ্ট ধৰ্ম আৰু মূৰ্ত্তি নাই,অসংখ্য দেৱ-দেৱতা তেওঁলোকে মানে।সেই দেৱতাসকলক সময় আৰু ঠাই অনুসৰি পৃথক পৃথকভাৱে পূজা কৰে।কাৰ্বিসকলে পূজা কৰা কেইজনমান দেৱতা হৈছে-আৰনাম কেঠে(ডাঙৰ ঈশ্বৰ),পেঙ(ঘৰ দেউতি),মুক্ৰাং(মানুহক ৰক্ষা কৰা দেৱতা)আদি।তেওঁলোকৰ দেৱতাসকলৰ ভিতৰত নীলাচল কামাখ্যা দেৱীও অন্তভূৰ্ক্ত হৈ আছে।কাৰ্বিসকলৰ মাজত আদিম (animism), হিন্দু আৰু খ্ৰীষ্টান দুইবিধ ধৰ্মৰ মানুহ আছে। হিন্দুসকল বিভিন্ন দেৱ-দেৱীৰ উপাসক। তেওঁলোক পুনৰ্জন্মত বিশ্বাসী বাবেই মৃত ব্যক্তি, যেনে: ককাকৰ নামেৰে নাতিৰ নাম আদি ৰাখে আৰু সেই মৃত ব্যক্তিজনে পুনৰ জন্ম লোৱা বুলি ভাৱে।
পূজা পাতল
কাৰ্বি সকলে হেম্ফু দেৱতাক তেওঁলোকৰ পৰম আৰাধ্য দেৱতা হিচাপে গণ্য কৰে। হেম্ফু দেৱতাৰ বাহিৰেও আন দুগৰাকী দেৱ-দেৱী হৈছে মুক্ৰাং আৰু ৰাছিনজা। ৰাছিনজা হেম্ফুৰ ভনীয়েক তথা শক্তি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী আৰু শান্তি প্ৰদায়িনী মাতৃ। কাৰ্বি সমাজত পালিত বিভিন্নধৰণৰ পূজাৰ ভিতৰত ৰংবোৰ, আৰনাম কেথে বা চ'জুন আৰু ৱলকেতেৰ পূজা প্ৰধান।
আৰনাম কেথে বা চ'জুন
ই হৈছে কাৰ্বিসকলৰ ব্যক্তিগত পূজা। এই পূজাৰ মূল দেৱতা হৈছে 'বাৰিথে'(ইন্দ্ৰ), আৰপি(ৰুদ্ৰ), আৰু বীৰনে(অগ্নি)। এই পূজা তিনিদিনীয়াকৈ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। পূজাত গাহৰি আৰু কুকুৰা চৰাই বলি দিয়া হয়। পূজাৰ অন্তত বিশেষ বিশেষ ব্যক্তি সকলক সসন্মানে মদ আৰু মাংস আগবঢ়োৱা হয়।
সাজ-পাৰ আৰু আ-অলংকাৰ(dress)
কাৰ্বিসকলে এড়ি মুগা পুহি তাৰ পৰা সূতা উলিয়াই আৰু কপাহৰ পৰা সূতা উলিয়াই নিজেই কাপোৰ তৈয়াৰ কৰিছিল।তেওঁলোকে তাঁতশাল 'পে থেৰাং'খনৰ সাঁ-সঁজুলিবোৰ যোগেদি প্ৰয়োজনীয় সাজ পোচাক তৈয়াৰ কৰি উলিয়াই। কাৰ্বি লোকসকলে মেখেলাখনক 'পিনী' বুলি কয়। কাৰ্বি নাৰীসকলৰ মাজত 'মাৰবং হমক্ৰি আপিনী'ৰ আদৰ বেছি। পিনীখন আটকৈ ৰাখিবৰ কাৰণে কঁকালত 'ৱামকক' নামৰ এক ডেৰ আঙুল বহলৰ ফিতা বন্ধা হয়। দেখাত সৰু হ'লেও এই ৱামকক কাপোৰত বিভিন্ন ফুলৰ চানেকি পোৱা যায়। তেওঁলোকে 'জী পীবা' নামৰ এখন প্ৰায় এক ডেৰ হাত প্ৰস্থ আৰু আঠ সাত দৈৰ্ঘ্যৰ কলা সূতাৰ দীঘেৰে বোৱা এখন কাপোৰ সকলোৱে ব্যৱহাৰ কৰে-কেচুঁৱাক বোকাচাত বান্ধি ল'বৰ বাবে,গাভৰু আৰু মহিলাই বুকুত বান্ধি ল'বৰ বাবে,চমাংকান অসমীয়া 'দহা' আৰু 'নিমছ ফেৰুং' নাচত ছোৱালীয়ে মুখঢকা আৱৰণ হিচাপে আৰু নৃতকৰ অস্থি কঢ়িয়াই নিয়াত এই পীবা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।কাৰ্বি নাৰীসকলে পৰিধান কৰা অন্যান্য উল্লেখযোগ্য সাজ-পাৰ হ'ল- পে-ছাৰপী, খন-জাৰী, পে-ছেলেং, দুকফিৰ্‌ছ' ইত্যাদি। আনহাতে, কাৰবি পুৰুষে পৰিধান কৰা ৰিকং (চুৰিয়া), আৰু চই-(চোলা) আৰু পাগুৰি লোকসকলৰ অন্যতম নিদৰ্শন। বিচিত্ৰ ৰঙৰ কাপোৰ পিন্ধি ভাল পোৱাৰ দৰে কাৰবি নাৰীয়ে ডিঙিত লেক (মণি), কাণত ন'থেংপি (কাণ থুৰিয়া), হাতত ৰয় (খাৰু) আৰু আঙুলিত আৰনান (আঙঠি) পিন্ধা দেখা যায়। ।