cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
تاريخ مصر القبطيه
الأقباط فى العصر الأيوبى
بعد ما استولى صلاح الدين على الحكم فى مصر افتتح عهده بطرد الموظفين الأقباط من الدواوين. و فرض على الاقباط لبس خاص بيهم و منعهم من ركوب الحصنه و اتدهورت احوال الأقباط لدرجة ان فيهم بقوا يتنازلوا عن اراضيهم فى الارياف لمسئولين كبار فى الدوله عشان يحموهم و غيرهم اضطروا يسلموا عشان يحتفظوا بمناصبهم و منهم كان زكريا بن مماتى اللى اسلم هوه و كل عيلته و مش اسمه عشان يحتفظ بمنصبه كمسئول فى ديوان الحرب و بعدين كوزير للماليه فى فتره لاحقه. ابن مماتى ده عاصر اخر الخلفا الفاطميين و عاصر صلاح الدين و كان شاعر و كاتب مميز وساب للتاريخ اقدم سجلات الدواوين فى العصور الوسطى فى مصر. ابتدا صلاح الدين يبنى قلعته فى القاهره و اللى بنوها كانو اتنين مهندسين أقباط هما ابو منصور و ابو مشكور و بنا اسوار القاهره بحجاره من اهرامات و معابد مصريه قديمه فضيع جزء من تراث مصر القديم. و هدم كاتدرائية القديس مرقص فى اسكندريه لكن لأسباب عسكريه مش دينيه ، و بعت حملات عسكريه للصعيد هاجمت مدن و قرى الأقباط و هدت دير القديس سمعان فى اسوان سنه 1173 و اتاسرت اعداد من الأقباط فى الصعيد كان منهم أسقف ، و بيتقال انهم اتباعوا كعبيد ، و اتخربت مدينة قفط. لكن الملاحظ ان صلاح الدين بعد ما انتصر فى معركة حطين على الصليبيين (1187) و اخد بيت المقدس بقى يعامل الأقباط بطريقه كويسه وما بقاش متشدد معاهم بالمنظر الوحش اللى بدا بيه عهده فاداهم دير جنب كنيسة القبر المقدس فى القدس لسه لغاية النهارده تابع للكنيسه القبطيه ، و رجع الاقباط اللى فصلهم من الدواوين لمناصبهم زى ما كانو ، و رجع للأقباط الثروات اللى صادرها منهم قبل الحرب ، و عين قبطى اسمه صفى الدوله بن أبى المعلى الملقب " ابن شرفى " سكرتير خاص ليه.
مع مرور الايام زادت شراسة الحروب الصليبيه اكمن الصليبيين بقوا عايزين يستردوا بيت المقدس اللى طارت من ايديهم و بقت مصر فى حد ذاتها هدف ليهم بحكم انها مركز القوه فى المنطقه، و فى عهد السلطان الايوبى العادل سيف الدين اتعين قبطى اسمه ابن الميقات المعروف بـ " صفى الدين " وزير للحرب. و لما استولى الصليبيين على دمياط سنه 1218 وقت الحمله الصليبيه الخامسه اضطهدوا الأقباط اللى كانو فى المدينه اضطهاد كبير من مش ما يهمهم انهم مسيحيين. لكن بطبيعة الحال الحروب الصليبيه ما وقفتش الحياه فى مصر و بالنسبه للأقباط ما اتوقفش عطائهم العلمى و الثقافى فى المجتمع ، و فى نفس الوقت فضلوا يدافعوا عن هويتهم و ثقافتهم المميزه فظهرت كتب للأجروميه القبطيه و قواميس قبطيه و فتحوا مدارس ملحقه بالكنايس اتحطت فيها مخطوطات قبطيه عشان تساعد التلاميذ. من مشاهير الأقباط فى الفتره دى كانت عيلة " ولاد العسال " المثقفه. ولاد العسال دول كانو بيتقنوا القبطى و اليونانى و العربى ، و ليهم بيتنسب " الخط السعدى " ، و فيه تلاته منهم وصلوا لمناصب كبيره فى الدوله الايوبيه.
الأقباط فى العصر المملوكى
thumb|left|200px| دافع الأقباط عن مصر مع المسلمين وقت [[الحمله الصليبيه السابعه.]] فى نص القرن التلتاشر هاجم الصليبيين مصر فى حمله ضخمه قادها لويس التاسع ملك فرنسا بنفسه و اتعرفت بالحمله الصليبيه السابعه. الصليبيين احتلوا دمياط و حاولوا يوصلوا للقاهره لكن انهزموا فى المنصوره و اتأسر الملك لويس نفسه فى فارسكور. معركة المنصوره كانت معركه شعبيه خاضها المماليك و المتطوعين المصريين اللى راحوا المنصوره يدافعوا عن بلدهم من كل نواحى مصر. الأقباط شاركوا فى المعركه دى و حاربوا فى صف المسلمين ضد الصليبيين فكان الانتصار لكل المصريين. على امتداد تاريخ الحروب الصليبيه عمر ما قبطى انضم للصليبيين بحجة انهم مسيحيين او أى حجه تانيه و ساهم الاقباط فى القتال بأرواحهم و اموالهم.
بعد موت الملك الصالح ايوب اخر سلاطين الدوله الأيوبيه فى مصر وقت الحمله الصليبيه السابعه مسك المماليك الحكم فى مصر و قامت الدوله المملوكيه. حاجه مهمه جداً حصلت فى مصر فى الفتره دى كان قعاد واحده ست على عرش مصر هى شجر الدر و دى كانت اول ملكه تحكم مصر من ايام كليوباترا السابعه. مسك المماليك للحكم فى مصر و تنصيب واحده ست سلطانه على مصر كان تحول ضخم. شجر الدر ما اتنصبتش سلطانه من فراغ لكن نتيجه لجهودها الجباره اللى عملتها وقت الحمله الصليبيه السابعه لحماية مصر بعد ما اتوفى جوزها الصالح أيوب و الصليبيين محتلين دمياط و عايزين يحتلوا كل مصر. تحت ضغوط من بره مصر من الايوبيين فى الشام و الخليفه العباسى فى بغداد و اكمن المماليك كانو عايزين يثبتوا نفسهم فى الحكم و مش عايزين مشاكل اضطرت شجرة الدر انها تتجوز أتابك الجيش المصرى عز الدين أيبك و تتنازل ليه عن العرش و تحكم معاه. تطور كبير حصل مع سلطنة عز الدين ايبك كان تعيين اول وزير قبطى فى مصر هوه شرف الدين الفائزى.
تنصيب ست سلطانه على مصر و تعين وزير قبطى فى الدوله كانو تطور اجتماعى كبير حصل فى مصر. تطور مهم تانى كان ان نظام الحكم المملوكى ما كانش نظام وراثى زى ماكان الحال فى الممالك التانيه و ده كان تطور كبير على مستوى العالم مش بس على مستوى الشرق الاوسط. المماليك ما كانوش عرب و بالتالى ما كانتش عندهم حساسيه ضد الستات و اتباع الديانات التانيه و كان طبيعى ان مكانة الستات و مش المسلمين فى مصر تتحسن و يتعاملوا كرعايا للدوله المصريه المستقله. فوق كده المماليك كانو فى العاده من اصول مش اسلاميه. استمرت عيلة ولاد العسال فى نشاطها الثقافى و ظهر المؤرخ القبطى الكبير ابن العميد ( جرجس بن العميد ) ( 1202 - 1273 ). الشيخ المكين جرجس بن العميد اللى من اعمدة حركة التأريخ المصريه فى العصور الوسطى كان كاتب ديوان الجيوش المصريه ، و اخوه الاسعد ابراهيم كان كاتب الجيش المصرى فى عهد الملك العادل الأيوبى. ابن العميد عاصر نهايات الدوله الايوبيه و عاصر سلاطين الدوله المملوكيه شجر الدر و عز الدين أيبك و الظاهر بيبرس ، و كتب كتب مهمه عن تاريخ مصر بصفه سنهه و عن تاريخ الأقباط بصفه خاصه. ابن العميد اللى كان ضليع فى اللغه القبطيه و العربى أرخ بكتاب مهم هوه " أخبار الأيوبيين " ، و كتب " المجموع المبارك " و ده كتاب كبير أرخ فيه ابن العميد من بداية العالم لغاية عهد الظاهر بيبرس ، الكتاب ده اترجم فى ليدن للاتينى حوالى سنه 1625 ، و كتب " مختصر البيان فى تحقيق الايمان " اللى بيتسمى كمان " الحاوى ". ابن العميد هوه اللى وضح ان لقب " البابا " اللى معناه ابو الأباء استخدامه اول مره كان فى مصر لتمييز البطريرك و بعد كده اتنقل لروما و استخدمته الكنيسه الكاتوليكيه. فى سنه 1297 عمل السلطان حسام الدين لاجين الروك الحسامى و هى عمليه لمسح الاراضى الزراعيه لتقدير الخراج ، الروك الحسامى استمر لمدة تمن تشهر و اشرف عليه ادارى قبطى هوه " التاج الطويل ". و الروك كلمه قبطيه معناها دلوقتى " فك الزمام و تعديل الضرايب ".
الأقباط كانو جزء مايتجزأش من المجتمع المصرى ايام المماليك ، وكانوا بصفه سنهه مندمجين فى الحياه المصريه ومفيش حاجه كانت بتميزهم عن المصريين المسلمين الا الدين و طقوسه.السلاطين المماليك كانو بيعتبروهم جزء من رعيتهم وكانوا بوجه العموم بيحرصوا على انهم يعاملوهم معامله فيها عدل. وكان الاقباط بيشاركوا فى احتفالات مواكب واستقبالات السلاطين و هما شايلين الأناجيل وماسكين شموع. و بتبين أوراق الوثايق اليهوديه اللى اسمها "الجنيزا" انها اتكتبت بايدين مصريين أقباط و مسلمين. أقباط كتير كانو بيشتغلوا فى اجهزة الدوله و فى الدواوين الحكوميه و كانو بيمارسوا نفس مهن المصريين المسلمين و الاتنين كان ليهم حق تملك الأراضى والعقارات زيهم زى بعض. وكان فيه أقباط اغنيا جداً و عندهم جوارى
جوابات سلطان مصر بتكليف بطريرك الأقباط بتبين مدى احترام الدوله المملوكيه للبطريرك القبطى : " و لما كانت الحضرة الساميه، الشيخ، الرئيس المبجل، المكرم، الفاضل، الكافي، الثقه، عماد بني المعموديه... أطال الله بقاءه، و أدام على اهل طائفته ارتقاءه... ". و "الحضرة السامية، القديس، المبجل، الجليل، المكرم، الموقر، الكبير، الديان، الرئيس، الروحانى، الفاضل، الكافى، المؤتمن، عماد بنى المعموديه، كنز الامة المسيحية.. اطال الله تعالى بهجته، و اعلى على اهل طائفته درجته، قد حاز من فضائل ملته أسماها..." الأقباط (اليعاقبه) كانو أغلبية المسيحيين فى مصر فى العصر المملوكى و كان ليهم بطريرك بينتخبوه فى العاده زي ماهما عايزين، وكات مهمته تنظيم العلاقه بينهم وبين نفسهم و بينهم وبين الدولة المملوكيه. أغلبية الأقباط كانو عايشين فى الصعيد وغالبيتهم كانو بيشتغلوا فى الزراعه ، وكان عندهم هناك حوالى 82 كنيسه و فى القاهره كان للأقباط حوالى 19 كنيسه و فى الوجه البحرى برضه حوالى 19 كنيسه. وعدد أديرتهم كان حوالى 86 دير.
المسيحيين الملكانيين كان عددهم ص مش وبيتكونوا من مسيحيين من اصول بيزنطيه ومسيحيين من اصول مصريه اعتنقوا المذهب الملكانى وكان ليهم بطريرك بيعين رجالة الاكليروس بتوعه وبيشرف على الكنايس والأديره التابعه لمذهبه. كان للملكانيين عدد ص مش من الكنايس فى مصر منها "كنيسة غبريال الملاك" و "كنسية السيده" و "كنيسة ماريوحنا" فى الفسطاط و "كنيسة مارنقولا" فى خط البندقانيين. وكان عندهم شوية أديرة.
الاحتلال العثمانى
فى سنه 1517 حصلت مصيبه كبيره فى مصر. سقطت الدوله المملوكيه بعد جيوش الغزاه العثمانليه بقيادة سليم الاول ما هجمت على مصر و احتلتها. الاتراك العثمانليه دول جم من الاناضول وده نفس المكان اللى جه منه البيزنطيين ، و قاعدتهم كانت قسطنطينيه عاصمة البيزنطيين اللى استولوا عليها بعد ما دمروا الدوله البيزنطيه ، و عشان كده العثمانليه و البيزنطيين اتسموا " روم ". بسقوط الدوله المملوكيه دخلت مصر من تانى فى عصور القهر و الاحتلال بعد ما عاشت مستقله 647 سنه من زمن احمد بن طولون.
فترة الاحتلال التركى كانت فتره مضلمه بطريقه مرعبه لدرجة انه مش معروف بالظبط ايه اللى كان بيحصل فيها للمصريين بعد ما اختفى مؤرخين الدوله المملوكيه من مصر ب موت ابن اياس سنه 1523 و ابن زنبل سنه 1572 و ماظهرش فى مصر مؤرخ لحوالى 250 سنه لما ظهر عبد الرحمن الجبرتى ( 1822-1754) ايام الحمله الفرنساويه (1798-1801) و محمد على باشا (1769-1849) ، وده فى حد ذاته بيوضح حال مصر فى العصر العثمانلى. فى العصر العثمانى ما عادش فيه حد فى مصر بيكتب ادب او بيأرخ و اختفت عيلة ولاد العسال و غيرها و انحدرت الثقافه اسفل سافلين فى حقبه من اتعس حقب تاريخ مصر. اول حاجه عملها الاتراك العثمانيين لما احتلوا مصر انهم خلعوا ابواب و شبابيك و ارضيات قلعة الجبل و السرايات و البيوت و نهبوا الكتب و المخطوطات و التحف و نقلوا كل ده بالمراكب على قسطنطينيه ، و قبضوا على الفنانيين و الحرفيين و الصنايعيه و البنايين و الكتبه و الموظفين و التجار و المثقفين و لحد لعيبة الشطرنج و غيرهم من مش ما يفرقوا مابين قبطى او مسلم و حبسوهم فى سجون اسكندريه و بعدين رحلوهم بالمراكب على قسطنطينيه و بيتقال انه بكده اختفت من مصر 50 صنعه. بيقول ابن اياس اللى عاصر الاحداث المريعه عن موضوع نقل المصريين لاستنبول : " ولم تقاس اهل مصر شدة من قديم الزمان أعظم من دى الشده، ولاسمعت بمثلها فى التواريخ القديمه ". وزى اى محتل اهتمام العثمانليه كان طبعاً منصب على نهب فلوس المصريين ، فقسموا الاداره على تلت هيئات مهمتها انها تتنافس فى نهب فلوس المصريين عن طريق الضرايب : الوالى القاعد فى القلعه و كان اولهم خاير بك ، و ادارة ديوان العسكر العثمانى ، و بكوات الحكم المحلى و دول كانو امرا من بقايا المماليك عينوهم فى الحكم المحلى اكمنهم بطبيعة الحال كانو عارفين أحوال البلد. الكارثه التانيه اللى حلت بالمصريين كانو العربان اللى دخلهم العرب مصر وقت احتلالهم ليها. لما شاف العربان ان الاوضاع فى مصر مضطربه و النظام متدهور فيها طاحوا فى القرى فى الوجه البحرى و الصعيد و نهبوها و خربوها و كانت مدينة اخميم و اهلها الاقباط ضحيه من ضحاياهم. و فى فتره غبرا لاحقه سيطروا على الوجه القبلى و دخلوا الاقباط فى ذمتهم و بقى العربى من دول يقول للقبطى اللى تحت حمايته " يا نصرانيى " و القبطى يقوله " يا بدويى "
احوال مصر و تاريخها تحت الاحتلال العثمانى معتم بدرجه كبيره بسبب انعدام الكتاب و المؤرخين فى مصر فى الفتره دى. القاهره فى العصر العثمانى بقت مدينه عاديه بعد ما كانت عاصمة الشرق الاوسط و من اهم مدن العالم فى العصر المملوكى. فى الفتره دى قل عدد المصريين سواء اقباط او مسلمين بسبب الفقر و الوبا ، لكن استخدام الاقباط فى الوظايف الاداريه و جمع الضرايب استمر فى العصر العثمانى. فضلت احوال مصر معتمه لغاية تقريباً نص القرن تمنتشار لما ظهر اسم على بك الكبير سنه 1769 اللى طرد الوالى العثمانلى و استقل بمصر و ضم ليها الشام و الحجاز. على بك الكبير كان من مماليك العصر العثمانلى و لما استقل بمصر ابتدت تتضح معالم مصر شويه ، و فى الفتره دى ظهرت اسامى اقباط فى مناصب عاليه زى المعلم رزق اللى كان مستشار مالى لعلى بك الكبير و رئيس دار سك العمله. و ظهر الاخين ابراهيم و جرجس الجوهرى. ابراهيم عمل اول محاوله فى العصر الحديث لاحياء التراث القبطى عن طريق تنظيمه لعملية نسخ لنصوص لاهوتيه قديمه وزعها على الكنايس و قدر يستثمر منصبه فى انه يخلى الباب العالى فى استنبول يطلع فرمان ببنا كاتدرائية القديس مرقص فى حى الأزبكيه اللى بقت مقر رسمى للبطريركيه القبطيه المصريه ، و قدر ياخد تصاريح من الاتراك بتجديد كنايس و اديره. ابراهيم الجوهرى ده كانت ليه اعمال خيريه كتيره استفاد منها الأقباط و المسلمين فى مصر و اتوفى سنه 1797 قبل وصول الحمله الفرنساويه. اخوه جرجس الجوهرى كان رئيس الديوان ايام ابراهيم بك و مراد بك و عاصر وصول الحمله الفرنساويه و محمد على باشا اللى عينه سكرتير مالى ليه. جرجس كانت ليه علاقات كويسه بالفرنساويه و الاتراك و المماليك و حاول انه يخفف الضرايب على المصريين فغضب عليه محمد على باشا و عزله لكن رجع لمنصبه تانى سنه 1809 بسبب كفاءته و فضل فيه لغاية وفاته سنه 1810.
رجوع الاحتلال التركى و ظهور محمد على
دخل الاتراك مصر من تانى و دخل قومندانهم نصوح باشا بعساكره القاهره من باب النصر و باب الفتوح و نادى فى سنهة الناس " اقتلوا النصارى " فهاجت العامه و هجموا على بيوت و محلات الأقباط و نهبوها و قتلوا اعداد من الأقباط فى مناطق بين الصورين و باب الشعريه و الموسكى و فى هيجانهم و عمليات النهب هجموا كمان على المسلمين و لحد المشايخ و نهبوا بيوتهم و دكاكينهم ، و ظهر راجل مغربى لم حواليه المغاربه اللى كانو عايشين فى القاهره وقتها و هاجموا بيوت الاقباط و نهبوا ممتلكاتهم و صيغة الستات و قتلوا منهم اعداد و فى بولاق مانجيش من الأقباط مش اللى قدروا يجروا و يستخبوا فى معسكرات الفرنساويه و فى الهوجه دى اتنهبت بيوت الأقباط و المسلمين و دكاكينهم من مش تمييز. المحتلين الأتراك قبضوا على المعلم ملطى اللى الفرنساويه كانو عينوه رئيس للديوان و قتلوه هوه و غيره من الأقباط.
مع الاتراك دول دخل مصر راجل اسمه محمد على بوظيفة مساعد قومندان فرقه عسكريه بتتكون من 300 نفر. محمد على ده فضل ياترقا فى المناصب لغاية مابقى والى مصر ودخل التاريخ باسم محمد على باشا.فى العصر العثمانى اتدهورت احوال مصر بدرجه كبيره و انتشر فيها الجهل و الاميه و اختفت العلوم و المعارف اللى كانت مزدهره فيها و فوق كده انتشر التعصب الدينى ضد الأقباط. الأتراك نقلوا لمصر تعصبهم ضد المسيحيين فى منطقة الأناضول. لما اتعين محمد على والى على مصر كانت حالة الأقباط يرثى ليها من الفقر و الجهل و المعاناه من القهر الدينى. طبيعى ان فيه اقباط زى الجنرال يعقوب و غيره انضموا للفرنساويه ضد الاتراك اللى دمروا مصر و ذلوا شعبها من سنه 1517 لغاية نابليون ماوصل مصر لكن بعد خروج الفرنساويه رجع الاتراك و احتلوا مصر من تانى لكن فى الظروف دى لمع نجم محمد على. بعد محمد على مااتولى حكم مصر سنه 1805 ابتدا ينظم احوالها و يحسن مقاديرها. محمد على فى مشروعه النهضوى شاف الأقباط و المسلمين كرعيه و بالتالى اتحسنت احوال الاقباط و سادت مصر روح جديده. محمد على عين اقباط كتير فى الاعمال الحسابيه و عين المسلمين فى الاعمال الاداريه و عين اليهود مشرفين على خزاين الحكومه و لما اتوسعت المصالح و الدواوين زاد عدد الموظفين الأقباط فى الحكومه. مشروع محمد على الحضارى قام على الاستفاده من كل امكانيات مصر و المصريين مش على التمييز و القهر و التفرقه. محمد على ابطل الاضطهادات و كان بيعاقب اللى بيحاولو يعملوا فتن دينيه عقاب جامد و طلع الشيخ اسماعيل الوهبى رسايل بتطالب بوقف اضطهادات الاقباط بحجة انهم ناصروا الفرنساويه ضد الاتراك زى ما شنع عليهم الاتراك و ديولهم اللى بطبيعة الحال ماكانش على اهوائهم الاستبداديه الاستعماريه ان مصر تكون دوله مستقله زى ماكانت قبل مايغزوها فى 1517. عدد سكان مصر فى الفتره دى كان حوالى 5 مليون و الاحصا اللى عمله البطريرك وقتها ظهر فيه ان عدد الاقباط كان حوالى 217 الف. الاحصاءات اللى اتعملت بعد كده بينت ان عدد سكان مصر ابتدا يزيد من وقت محمد على. فى احصا سنه 1883 طلع العدد 6.806.381 ، و فى احصا سنه 1897 وصل عدد المصريين لـ 9.654.323. لغاية القرن التسعتاشر عاش غالبية الاقباط منعزلين فى قرى مصر و فى احياء معينه فى المدن.
عصر الخديويه و ثورة 1919
فى عهد الخديوى عباس حلمى الاول فى سنه 1852 اتوفى البطريرك بطرس السابع بعد ما قعد على كرسى الكرازه المرقسيه 42 سنه و حل مكانه الانبا كيرلس الرابع رغم معارضة اساقفه و قسسه لكن الانبا كيرلس فى فترة السبع سنين اللى قعدها على كرسى الكرازه عمل اصلاحات كتيره و عشان كده اتلقب بالكبير و ابو الاصلاح. فى عهده لما حصلت مشكله مابين مصر و الحبشه على ماية النيل كلفه الخديوى سعيد انه يروح الحبشه عشان يحل المشكله. دى ماكانتش اول مره تتدخل الكنيسه المصريه لحل مشكله مابين مصر و الحبشه ، فى العصر الفاطمى و العصر المملوكى لعبت الكنيسه المصريه الدور ده كذا مره و حمت مصر من القحط و المجاعه. سعيد باشا اللى حكم مصر من سنه 1854 سمح للمصريين مسلمين و أقباط بدخول الجيش اللى كان اياميها مسيطر عليه الشراكسه و من ضمن اللى دخلوا الجيش وقتها كان احمد عرابى. لكن بيتقال ان الأنبا كيرلس طلب من سعيد باشا اعفاء الاقباط من دخول الجيش لكن الأنبا كيرلس نفى انه طلب حاجه زى دى من الخديوى و الأغلب ان سبب اعفاء الأقباط انهم اتعرضوا لمضايقات فى الجيش المسيطر عليه الشراكسه و الاتراك اللى هما نفسهم كانو بينافسوا بعض و بطبيعة الحال كانو شايلين من الأقباط اللى ناصروا الفرنساويه. من الشخصيات القبطيه اللى ظهرت فى الفتره دى كان بطرس غالى اللى اتعين سكرتير لنظارة الحقانيه سنه 1879 و بعدين بقى وكيلها سنه 1881 و اخد لقب الباشاويه سنه 1882. بطرس غالى كان اول قبطى ياخد الباشاويه فى تاريخ مصر. و لما قامت الثوره العرابيه بطرس غالى كان ليه موقف وطنى و من مناصرين الثوره و كان فى وفد العرابيين اللى راح يتفاوض مع الخديوى توفيق.
بوجه سنه اتحسنت احوال الاقباط و كل مصر فى عصر الخديويين و فضلت الاوضاع كويسه لغاية ماابتلت مصر باحتلال تانى. ففى سنه 1882 دك الانجليز اسكندريه و دخل الجيش البريطانى مصر ضمن احداث الثوره العرابيه و احتل الانجليز مصر. المستعمرين الجداد مشيوا على خطة فرق تسد و محاربة التعليم و الصناعه عشان تبقى مصر عايشه فى حضيض التعصب و الجهل و الفقر. المجتمع المصرى فى اواخر القرن تسعتاشر و بداية القرن العشرين كان مجتمع خامل بتبرز فيه الحياه الدينيه عن الحياه المدنيه و حالة الست القبطيه ماكانتش بتختلف عن حالة الست المسلمه و هما الاتنين كانو عايشين فى ظلمات البراقع و الاميه و الخرافات و ماكانوش بيخالطوا الرجاله و كانت فى بيوت الاتنين أوده اسمها " منظره " بيقعد فيها الضيوف الرجاله بعيد عن الستات. كل مصر ماكانش فيها مش تلت مدارس ثانوى فى القاهره و اسكندريه. الكتاتيب كانت لسه منتشره فى الارياف و الاقاليم و كان للأقباط كتاتيب خاصه بيهم بيتعلموا فيها الصلوات و الأدعيه المسيحيه و مبادىء القرايه و الكتابه. مصر تقريباً ماكانش فيها مصرى غنى ان كل الاغنيا كانو يااما أتراك او عائلات تركيه-مصريه مخلطه. الاغنيا كانو بيصيفوا فى استنبول و مصر كانت بتدفع جزيه لتركيا. لكن الثقافه الاوروبيه الحديثه كانت ابتدى يشع نورها فى مصر و يتأثر بيها المثقفين خاصة بعد نزوح كتاب مسيحيين من الشام لمصر كانو هربانين من الطغيان التركى و اصدروا كتب و مجلات عصريه بتتكلم عن الادب و العلم الحديث. دخول المذهب البروتيستانتى مصر عن طريق الاوروبيين كان ليه هوه كمان اثر على الاقباط. شويه شويه مع مرور الوقت ابتدا الاقباط يهتموا باحياء اللغه القبطيه و يعملوا اصلاحات كنسيه بعد الكنيسه المصريه ماكانت اتجمدت لقرون و فضلت على شكلها من العصر البيزنطى ، و بقى من بين الأقباط موظفين كبار و محاميين و دكاتره و كتاب و غيرهم اذدهرت بيهم مصر. فى سنه 1908 اتعين بطرس غالى رئيس وزرا فكان اول قبطى يمسك المنصب ده من وقت احتلال الانجليز مصر. لكن الانجليز استخدموا تحريض الأقباط ضد المسلمين و تحريض المسلمين ضد الأقباط و زى بطرس الاول ما عرض على الاقباط حطهم تحت حماية روسيا عرض الانجليز نفس المشروع على الأقباط و زى مارفضوه الأقباط اول مره رفضوه تانى مره. الانجليز بقوا يطلعوا احصاءات مش ضروريه عن عدد الموظفين الأقباط و الموظفين المسلمين و يألبوا الطرفين على بعض فبقى المسلمين من جهه و المسيحيين من جهه يعملوا مؤتمرات يزايدوا فيها على بعض و يطالبوا بمزايا طائفيه ، و بكده قدر الانجليز زى اى حاكم مستبد انهم يلهو المصريين مسلمين و اقباط فى حاجات بعيده عن طلب الاستقلال و الدستور و الحريه ، و فى الظروف دى انتشر التعصب الدينى من تانى و وصل لذروته باغتيال بطرس غالى اول رئيس وزرا قبطى فى 21 فبراير 1910. صحيح بطرس غالى اتقتل لأسباب سياسيه اكتر منها دينيه لكن اغتياله من مش شك كان ضربه مؤلمه لأقباط مصر. لكن برضه فى الظروف دى و رغم حالة التخلف اللى كانت سايده مصر ظهرت قوه وطنيه مصريه اندمج فيها الأقباط من امثال ويصا واصف و مرقس حنا وغيرهم و وصلت لذروتها فى ثورة 1919 اللى كان من زعمائها القبطى القناوى مكرم عبيد اللى كان اسمه الأصلى " وليم مكرم عبيد " لكن شطب اسم وليم كتعبير عن موقفه المناهض للاستعمار البريطانى. فى 1919 اترجت كل مصر و اتحد كل المصريين أقباط و مسلمين و رفعوا علم الثوره اللى كان عليه هلال و صليب و بقى القسسه يخطبوا فى الجوامع و الشيوخ يخطبوا فى الكنايس. مصر فى 1919 انفجرت زى البركان فى وش القهر اللى عانت منه كل طوايف المصريين مع معاناه اضافيه للأقباط من وقت ماضاع استقلال مصر على ايد المستعمرين الرومان و البيزنطيين و العرب و الأتراك و الانجليز اللى استباحوا ارض مصر و شعب مصر.
معجزة الثقافه القبطيه
الثقافه القبطيه ثقافه عريقه بتمتد جذورها لمصر الفرعونيه و هى ثقافه ماهياش هشه و دليل كده انها اتماسكت و وقفت بصلابه لحوالى 2000 سنه قدام كل محاولات التهميش و لحد التدمير بطريقه ممكن تتوصف بانها اعجازيه. كل اللى استعمروا مصر من رومان و بيزنطيين و عرب و اتراك و فوقيهم الارساليات الكاتوليكيه حاولوا يفنوا الثقافه القبطيه و استخدموا كل اساليب الخسه و الترهيب لكن ماقدروش. قوة الثقافه القبطيه ماكانتش بسبب قوه عسكريه او قدرات حربيه بيتمتع بيها الأقباط لكن كانت نابعه من ايمان و تشبث بالقوميه القبطيه اللى مركزها كان عبر تاريخ مصر القبطيه الكنيسه المصريه القبطيه. سلاح الاقباط ماكانش سيف و لا رمح لكن كان التعبير الحضارى بحاجات زى ايقونه او حته قزاز مرسومه عليها رسومات بسيطه. عطاء الثقافه القبطيه عمره مااتوقف و شارك الأقباط مشاركه حضاريه فى كل مراحل التاريخ المصرى لحد و هما تحت اشد الضغوط. تاريخ مصر القبطيه هوه تاريخ الشعب القبطى بمعناه الاثنولوجى و الثيولوجى ، هوه تاريخ و حضارة و ثقافة شعب واجه تحديات كبيره عبر عشرين قرن قدم فيها تضحيات ضخمه و الاف الشهداء فى سبيل عدم التنازل عن وجوده و ارضه و كنيسته.
مصادر
Holbl, Gunther, A History of The Patolemaic Empire, Routledge, London & New York 2007, ISBN 978-0-415-23489-4
MACSg J071800.76+375036.5 (مجره)
MACSg J071800.76+375036.5 هيا مجره بتتبع كوكبة اورايجا فى دايرة البروج.
ڤاليا جلودولوى
ڤاليا جلودولوى ( Valea Glodului ), قريه فى رومانيا.
جغرافيا
ڤاليا جلودولوى بترتفع عن سطح البحر 345 متر
السكان
وصل عدد السكان فى ڤاليا جلودولوى 154 انسان حسب تعداد سنة 2011.
ميشيل موريسون
حياته
ميشيل موريسون من مواليد يوم 3 مارس 1988 فى بارى سانت ادموندز.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز مُدَافِع, و لعب مع فريق كامبريدج يونايتد و برمنجهام سيتى و تشارلتون اثلتيك و لستر ستى و شيفيلد وينزداى و فريق انجلترا لكورة القدم C.
دان ايجل
دان ايجل سياسى من امريكا.
جوستاڤ باويرنفيند
جوستاڤ باويرنفيند كان رسام من المانيا.
حياته
جوستاڤ باويرنفيند من مواليد يوم 4 سبتمبر 1848 فى زولتس آم نكا, مات فى 24 ديسمبر 1904.
دان ايجل
حياته
دان ايجل من مواليد يوم 22 مايو 1983 فى كيب كورال.
الدراسه
درس فى جامعة فلوريدا و جامعة ساحل خليج فلوريدا.
الحياه العمليه
سياسيا عضو فى: الحزب الجمهورى.
اشتغل فى: تالاهاسى.
وولفجانج نيوس
وولفجانج نيوس () كان فنان ملاهى و ممثل افلام و مخرج افلام و ممثل مسرح من المانيا.
وفاته
وولفجانج نيوس مات فى 5 مايو سنة 1989.
بحيره كالاتوينين
كالاتوينين بحيره فى السويد.
جغرافيا
كالاتوينين موجوده فى منطقه اداريه اسمها بلديه چيليڤارى,
مدرسة ثانوية سانت بطرسبرج 239
مدرسة ثانوية سانت بطرسبرج 239 (Saint Petersburg Lyceum 239) مدرسه فى روسيا.
المكان
مدرسة ثانوية سانت بطرسبرج 239 موجوده فى منطقه اداريه اسمها سانت بطرسبورج.
بحيره لاك د لا پورسويت
لاك د لا پورسويت بحيره فى كندا.
ثور لانجفيلدت
ثور لانجفيلدت () عالم نفس من النرويج.
ترينتون (جيبسون)
ترينتون مدينه امريكيه اداريا بتتبع مقاطعه جيبسون.
بحيره لاك د لا پورسويت
جغرافيا
لاك د لا پورسويت موجوده فى منطقه اداريه اسمها ساجيناى–لاك-سان-جان,
بحيره لاك ديس كوميسايريس
لاك ديس كوميسايريس بحيره فى كندا.
ترينتون (جيبسون)
جغرافيا
ترينتون بترتفع عن سطح البحر 101 متر
ثور لانجفيلدت
حياته
ثور لانجفيلدت من مواليد يوم 30 سبتمبر سنة 1943 فى اوسلو.
ترينتون (جيبسون)
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنة 2010 وصل عدد السكان فى ترينتون 4264 انسان.
ثور لانجفيلدت
الدراسه
درس فى جامعة اوسلو.
المشور
المشور قريه فى اليمن و هيا تابعه لـ مديريه عمد.
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنه 2004 وصل عدد السكان فى المشور 94 انسان.
السى هاستينجز
السى هاستينجز سياسى من امريكا.
حياته
السى هاستينجز من مواليد يوم 5 سبتمبر 1936 فى التامونت سبرنجز.
الدراسه
درس فى Fisk University و جامعه هوارد و Florida A&M University و Crooms Academy of Information Technology.
الحياه العمليه
سياسيا عضو فى الحزب الديمقراطى.
2MASX J10555881+3511441 (مجره)
2MASX J10555881+3511441 هيا مجره بتتبع كوكبة اوسا مايور اللى هيا كوكبه ف دايرة البروج و بتتشاف من نص الارض الشمالى
السى هاستينجز
الحياه العمليه
اشتغل فى واشينطون.
عضو فى
حكيم
حكيم مطرب شعبي مصري
اسمه :عبد الحكيم عبد الصمد كامل اتولد فى 7 / 10 / 1962 فى مدينة مغاغة بمحافظة المنيا
هو مغني وممثل مصري، اسمه عبدالحكيم عبدالصمد كامل، ولد في 7 أكتوبر عام 1962 فى مدينة مغاغة بمحافظة المنيا، بدأ حياته الفنية وهو فى العاشرة من عمره فى حفلات المدرسة، فاكتسب شهرة فى بلدته، وفي المرحلة الثانوية جاء الى القاهرة للبحث عن فرصة حقيقة للغناء، فبدأ في الملاهي الليلية والأفراح، وحاول والده أن يبعده عن الغناء ويعيده الى بلدته لاستكمال دراسته لكنه لم يستحب، حيث بدأ صيته يذيع في مجال الغناء فى الأفراح، وفي عام 1989 تعرف على الفنان حميد الشاعري، والذي قدمه الى احدى شركات الانتاج والتي أصدرت له أول ألبوم غنائي باسم (نظرة) وحقق نجاحًا وانتشارًا كبيرًا، وتوالى بعدها في غناء أغاني منفردة وألبومات وعمل كليبات، كما سافر لاحياء عدد من الحفلات للجاليات العربية في الخارج، كما غنى دويتوهات مع مطربين ومطربات أجنبيات، كما دخل مجال التمثيل، واشتهر بدوره في فيلم الجزء الاولانى والتانى من فيلم (الراقصة والسجان) عام 1992 و1994، ثم فيلم (علي سبايسي) عام 2005.
فيلموجرافيا
تمثيل موسيقى
مورديلا ديتراكتا
مورديلا ديتراكتا ( الاسم العلمى: Mordella detracta ) هوا نوع من الخنافس بيتبع مورديلا.
تشارلى فالنسيا
تشارلى فالنسيا فنان قتال مختلط من امريكا.
حياته
تشارلى فالنسيا من مواليد يوم 31 اكتوبر سنة 1974 فى لوس انجليس.
لوتك صفرشاه
لوتك صفرشاه هيا قريه فى ايران.
المكان
لوتك صفرشاه موجوده فى منطقه اداريه اسمها دهستان لوتك.
يايسرايل التير
يايسرايل التير كان كاتب و حاخام و مؤلف من اسرائيل.
حياته
يايسرايل التير من مواليد يوم 12 اكتوبر 1895 فى جورا كالواريا, مات فى 20 فبراير 1977.
VVDS J022518.36 042829.4 (مجره)
VVDS J022518.36 042829.4 هى مجره بتتبع كوكبة الحوت.
جبل النزازات
المكان
جبل النزازات موجود فى منطقه اداريه اسمها محافظة جنوب سينا.
مايكل جوميز
مايكل جوميز ملاكم من جمهوريه ايرلندا.
حياته
مايكل جوميز من مواليد 21 يونيه 1977 فى Longford.
جرانت ديسم
جرانت ديسم (Grant Desme) لاعب بيسبول من امريكا.
جارى ثورمان
حياته
جارى ثورمان من مواليد يوم 12 نوفمبر 1964 فى انديانابوليس.
حياته الرياضيه
جارى ثورمان لعب مع فريق سياتل مارينرز و ديترويت تايجرز و نيو يورك ميتس و ناشفيل ساوندز فى مركز اوتفيلدر
جرانت ديسم
حياته الرياضيه
جرانت ديسم لعب مع فريق Kane County Cougars فى مركز لاعب وسط
DES J125316.76+175133.8 (مجره)
DES J125316.76+175133.8 هيا مجره بتتبع كوكبة كوما برنيس.
2MASX J10531503+5951468 (مجره)
2MASX J10531503+5951468 هيا مجره بتتبع كوكبة اوسا مايور اللى هيا كوكبه ف دايرة البروج و بتتشاف من نص الارض الشمالى
اتور سالاتى
اتور سالاتى ملحن مزيكا من ايطاليا.
حياته
اتور سالاتى من مواليد يوم 29 ابريل 1974 فى ميلانو.
حياته الفنيه
كانت البدايه الفنيه سنه 1990. اتور سالاتى بيلعب جيتار و بيقدم الانواع الفنيه:
الاكاديميه الاوكرانيه الطبيه
الاكاديميه الاوكرانيه الطبيه (Ukrainian Medical Stomatological Academy) هيا جامعه و ناشر مفتوح المصدر فى اوكرانيا.
المكان
الاكاديميه الاوكرانيه الطبيه موجود فى منطقه اداريه اسمها بولتافا.
التأسيس
الاكاديميه الاوكرانيه الطبيه اتأسست سنة 1921.
جيم كويل
جيم كويل لاعب هوكى الجليد من كندا.
SDSS J081603.53+165403.5 (مجره)
SDSS J081603.53+165403.5 هيا مجره بتتبع كوكبة كانسر.
جيم كويل
حياته
جيم كويل من مواليد يوم 18 اكتوبر 1953 فى نيوماركت, اونتاريو.
جان بولا
جان بولا (Jan Bula) قديس كاثوليكى من تشيكوسلوفاكيا.
مارسيلو هيريرا
مارسيلو هيريرا لاعب كورة قدم من ارجنتين.
جان بولا
حياته
جان بولا من مواليد يوم 24 يوليه سنة 1920 فى لوكوڤ.
مارسيلو هيريرا
حياته
مارسيلو هيريرا من مواليد يوم 5 اكتوبر 1966 فى سان سلفادور دى خوخوى.
جان بولا
وفاته
جان بولا مات فى 20 مايو سنة 1952.
الاكاديميه الاوكرانيه الطبيه
العضويه
الاكاديميه الاوكرانيه الطبيه عضو فى:
جوس هينز
جوس هينز رسام من امريكا.
كونتشا جوتيريز
كونتشا جوتيريز سياسيه من اسبانيا.
جوس هينز
حياته
جوس هينز من مواليد يوم 1 فبراير 1926 فى بريمن.
كونتشا جوتيريز
حياتها
كونتشا جوتيريز من مواليد يوم 5 فبراير 1954 فى ليناريس, خاين.
الدراسه
درست فى يونيڤيرسيداذ كومبلوتنسا دى مدريد.
الحياه العمليه
سياسيا عضوه فى حزب الاشتراكى العمالى الاسبانى.
اشتغلت فى مدريد.
مورديلا روفوبيجا
مورديلا روفوبيجا ( الاسم العلمى: Mordella rufopyga ) هوا نوع من الخنافس بيتبع مورديلا.
ايفان بوتشيتش
ايفان بوتشيتش كان مؤرخ من يوجوسلاڤيا.
حياته
ايفان بوتشيتش من مواليد يوم 23 ابريل سنة 1915.
العضويه
كان عضو فى:
وفاته
ايفان بوتشيتش مات يوم 20 اغسطس سنة 1977.
يايم جويتشس
يايم جويتشس كاتب و شاعر و مؤلف من كامبوديا.
حياته
يايم جويتشس من مواليد يوم 20 نوفمبر 1946 فى بنوم بنه.
اديلينا ليفيك
اديلينا ليفيك () كانت سياسيه من هاييتى.
حياتها
اديلينا ليفيك من مواليد يوم 1 يناير سنة 1795 فى هاييتى.
وفاتها
اديلينا ليفيك ماتت فى 12 اكتوبر سنة 1878.
LEDA 119846 (مجره)
LEDA 119846 هى مجره بتتبع كوكبة العدرا.
نهر تاناليك
تاناليك (Tanalyk River) هوا نهر فى روسيا
جغرافيا
نهر تاناليك بيعدى فى المنطقه الاداريه باشكورستان و مصبو فى نهر الاورال و ايريكلينسكوى ريسيرڤوير
من الانهار اللى بترفده:
دارين سوتو
دارين سوتو سياسى من امريكا.
حياته
دارين سوتو من مواليد يوم 25 فبراير 1978 فى رينجود.
الدراسه
درس فى جامعة جورج واشينطون و جامعة روتجرز.
الحياه العمليه
سياسيا عضو فى: الحزب الديمقراطى.
اشتغل فى: تالاهاسى.
دانى سزيتيلا
دانى سزيتيلا لاعب كورة قدم من امريكا.
حياته
دانى سزيتيلا من مواليد يوم 7 يونيه 1987 فى باسيك.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق نادى بريشيا و راسينج سانتاندير و منتخب الولايات المتحده لكره القدم و دى.سى. يونايتد و فريق امريكا تحت 21 سنه لكورة القدم رجاله و كولومبوس كرو و منتخب الولايات المتحده تحت 17 سنه لكره القدم و منتخب الولايات المتحده تحت 23 سنه لكره القدم و New York Cosmos و Icon FC و New York Cosmos B.
المشاركات
شارك فى:
دكاموند سفلی
دكاموند سفلی هيا قريه فى ايران.
المكان
دكاموند سفلی موجوده فى منطقه اداريه اسمها دهستان یوسفوند.
قبضين
قبضين قريه فى اليمن و هيا تابعه لـ عزله حوره.
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنه 2004 وصل عدد السكان فى قبضين 125 انسان.
جريج نيوسوم التانى
جريج نيوسوم التانى () لعيب فوتبول امريكانى من امريكا.
الدراسه
درس فى جامعة نورث وسترن.
الحياه الرياضيه
لعب مع فريق Northwestern Wildcats Football.
اريك كونز
اريك كونز كان مغنى اوبرا من النمسا.
حياته
اريك كونز من مواليد يوم 20 مايو 1909 فى ڤيينا, مات فى 8 سبتمبر 1995.
الدراسه
درس فى University of Music and Performing Arts Vienna.
الاوبرا
الاوبرا هى شكل من أشكال المسرح بتعرض الدراما بشكل رئيسى بالموسيقى و الغنا, نشأت فى ايطاليا سنه 1600.
ماريو چورسيڤيك
ماريو چورسيڤيك لاعب كورة قدم من سلوفينيا.
بحيره كورپلامپ
كورپلامپ بحيره فى السويد.
جغرافيا
كورپلامپ موجوده فى منطقه اداريه اسمها Laxå Municipality,
ماريو چورسيڤيك
حياته
ماريو چورسيڤيك من مواليد يوم 1 يونيه 1995 فى سلوفينيا.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق نادى اولمبيا ليوبليانا و NK Radomlje.
بسكال شاوميل
بسكال شاوميل (Pascal Chaumeil) كان كاتب من فرنسا.
حياته
بسكال شاوميل من مواليد يوم 9 فبراير 1961 فى باريس, مات فى 27 اغسطس 2015.
ڤاليا پادورى
ڤاليا پادورى ( Valea Pădurii ), قريه فى رومانيا.
السكان
وصل عدد السكان فى ڤاليا پادورى 194 انسان حسب تعداد سنة 2011.
2MASX J15563687+4154131 (مجره)
2MASX J15563687+4154131 هيا مجره بتتبع كوكبة هيركوليس.
دورين جاكوبى
دورين جاكوبى ممثله و موديل من المانيا.
بحيره لاك سپينس (كندا)
لاك سپينس بحيره فى كندا.
جغرافيا
لاك سپينس موجوده فى منطقه اداريه اسمها اوتاوى فى كيبيك.
دورين جاكوبى
حياتها
دورين جاكوبى من مواليد يوم 28 فبراير سنة 1974 فى بوتسدام.
جامعة اهل البيت
جامعة اهل البيت (Ahlulbait University College) هيا جامعه فى العراق.
جبل شوشة ابو النمرات
جبل شوشة ابو النمرات (Jabal Shūshah Abū an Nimrāt) هوا جبل فى مصر.
جامعة اهل البيت
المكان
جامعة اهل البيت موجود فى منطقه اداريه اسمها كربلاء.
دورين جاكوبى
الدراسه
درست فى جامعة بوتسدام.
جبل شوشة ابو النمرات
المكان
جبل شوشة ابو النمرات موجود فى منطقه اداريه اسمها محافظة جنوب سينا.
جامعة اهل البيت
التأسيس
جامعة اهل البيت اتأسست سنة 2003.
ترينتون (ديد, ولايه جورجيا)
ترينتون مدينه امريكيه اداريا بتتبع مقاطعه ديد, ولايه جورجيا.
جغرافيا
ترينتون بترتفع عن سطح البحر 231 متر
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنة 2000 وصل عدد السكان فى ترينتون 1942 انسان.
جو اكسى
جو اكسى كان رسام من سلاله سونج الحاكمه و Northern Song Dynasty.
حياته
جو اكسى من مواليد يوم 1 يناير 1020 فى وين كونتى, مات فى 1 يناير 1090.
يايانيس ڤيلاراس
يايانيس ڤيلاراس كان كاتب و شاعر و مؤلف من امبراطوريه عثمانيه.
حياته
يايانيس ڤيلاراس من مواليد يوم 1 يناير 1771 فى كيثيرا, مات فى 1 يناير 1823.
جبل مونت كير
مونت كير هوا جبل فى كندا.
جغرافيا
جبل مونت كير بيعدى فى التقسيم الادارى لـ البرتا
مورديلا روفوفيتاتا
مورديلا روفوفيتاتا ( الاسم العلمى: Mordella rufovittata ) هوا نوع من الخنافس بيتبع مورديلا.
دو رانجنينج
دو رانجنينج كان مؤرخ.
حياته
دو رانجنينج من مواليد سنة 841.
جرانت دايتون
حياته
جرانت دايتون من مواليد يوم 25 نوفمبر 1987 فى هنتسفيل, الاباما.
حياته الرياضيه
جرانت دايتون لعب مع فريق لوس انجلوس دودجرز فى مركز رامٍ مساعد
دو رانجنينج
المناصب
شغل المناصب دى:
وفاته
دو رانجنينج مات سنة 893.
ثور هالفورسن ميندوزا
ثور هالفورسن ميندوزا () منتج افلام و ناشط حقوقى من ڤينيزويلا.
حياته
ثور هالفورسن ميندوزا من مواليد يوم 9 مارس سنة 1976 فى ڤينيزويلا.
الدراسه
درس فى جامعة بنسلفانيا.
كيرى براون
كيرى براون ملحن مزيكا من امريكا.
حياته الفنيه
كانت البدايه الفنيه سنه 1982. كيرى براون بيلعب طقم طبول و بيقدم الانواع الفنيه:
داريل روسون
داريل روسون سياسى من امريكا.
حياته
داريل روسون من مواليد يوم 20 يوليه 1954 فى نيو اورلينز.
الحياه العمليه
سياسيا عضو فى: الحزب الديمقراطى.
اشتغل فى: تالاهاسى.
ستانيسلاو پيوسيك
حياته
ستانيسلاو پيوسيك من مواليد يوم 25 فبراير 1946 فى ولسزتين.
الدراسه
درس فى جامعة آدم ميتسكيفيتش فى بوزنان.
الحياه العمليه
سياسيا ناشط فى: تحالف اليسار الديموقراطى.
اشتغل فى: وارسو.
آنا اليزابيث من ساكس لوينبورج
آنا اليزابيث من ساكس لوينبورج كانت ارستقراطيه.
حياتها
آنا اليزابيث من ساكس لوينبورج من مواليد يوم 23 اغسطس سنة 1624 فى راتسهبورج, ماتت فى 27 مايو سنة 1688.
مارسيلو جوكس
مارسيلو جوكس لاعب كورة قدم من ارجنتين.
حياته
مارسيلو جوكس من مواليد يوم 21 سبتمبر 1975 فى لانوس.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز مُدَافِع, و لعب مع فريق جيمناسيا لابلاتا و نادى اتليتيكو بيلجرانو و نادى اتليتيكو كولون و هوراكان و ناسيونال مونتيفيديو.
جارى تومسون (لاعب بيسبول)
جارى تومسون (Gary Thompson) لاعب بيسبول من امريكا.
حياته الرياضيه
جارى تومسون لعب مع فريق Iowa State Cyclones فى مركز شوتينج جارد
ZFOURGE CDFS 1587 (مجره)
ZFOURGE CDFS 1587 هيا مجره بتتبع كوكبة فورناكس اللى هيا كوكبه فى دايرة البروج و ممكن تتشاف من نص الارض الجنوبى.
تشارلز يو
تشارلز يو روائى من امريكا.
حياته
تشارلز يو من مواليد يوم 1 يناير سنة 1976 فى لوس انجليس.
تياجو جونيور اكينو
تياجو جونيور اكينو لاعب كورة قدم من برازيل.
مدرسة ثانوية وكلية عسكر كاليبارى
مدرسة ثانوية وكلية عسكر كاليبارى (Askar Kalibari Secondary School & College) مدرسه فى بانجلاديش.
تياجو جونيور اكينو
حياته
تياجو جونيور اكينو من مواليد يوم 3 ابريل 1984 فى كونتاجيم.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز مُدَافِع, و لعب مع فريق Ipatinga Futebol Clube و اتلتيكو مينيرو و América Futebol Clube (MG) و نادى جاما و Ceilândia Esporte Clube و نادى سيارا و Dong Nai F.C. و Gondomar S.C. و Nacional Esporte Clube و Perak FA و منتخب البرازيل تحت 17 سنه لكره القدم و São Raimundo Esporte Clube و Esporte Clube Noroeste و Canoas Sport Club و Malaysia League XI و نادى اوبه.
مدرسة ثانوية وكلية عسكر كاليبارى
المكان
مدرسة ثانوية وكلية عسكر كاليبارى موجوده فى منطقه اداريه اسمها اجايلچهارا وپازيلا.
التأسيس
مدرسة ثانوية وكلية عسكر كاليبارى اتأسست سنة 1943.
اريك اول باى
اريك اول باى كان مغنى اوبرا من النرويج.
حياته
اريك اول باى من مواليد يوم 20 مارس 1883 فى درامن, مات فى 17 مايو 1953.
WiggleZ R22J213314602+02120760 (مجره)
WiggleZ R22J213314602+02120760 هى مجره بتتبع كوكبة الدلو.
ويليام كينت
ويليام كينت كان سياسى من امريكا.
حياته
ويليام كينت من مواليد يوم 29 مارس 1864 فى شيكاجو, مات فى 13 مارس 1928.
الدراسه
درس فى جامعه ييل.
الحياه العمليه
كان عضو فى الحزب الجمهورى.
اشتغل فى واشينطون.
كريستينا البيردى
كريستينا البيردى سياسيه من اسبانيا.
الدراسه
درست فى يونيڤيرسيداذ كومبلوتنسا دى مدريد.
الحياه العمليه
سياسيا عضوه فى حزب الاشتراكى العمالى الاسبانى.
اشتغلت فى مدريد.
رشنوده
رشنوده هيا قريه فى ايران.
المكان
رشنوده موجوده فى منطقه اداريه اسمها دهستان رومشكان شرقی.
GAMA 289221 (مجره)
GAMA 289221 هى مجره بتتبع كوكبة العدرا.
قريه ڤاليا سينپيترولوى
ڤاليا سينپيترولوى ( Valea Sânpetrului ), قريه فى رومانيا.
السكان
وصل عدد السكان فى ڤاليا سينپيترولوى 56 انسان حسب تعداد سنة 2011.
مورديلا سدنيانا
مورديلا سدنيانا ( الاسم العلمى: Mordella sydneyana ) هوا نوع من الخنافس بيتبع مورديلا.
ادينا بار شالوم
ادينا بار شالوم () ناشطه و كاتبه العمود و معلمه من اسرائيل.
حياتها
ادينا بار شالوم من مواليد يوم 1 يناير سنة 1945 فى القدس.
جونتير كريستمان
جونتير كريستمان كان رسام من اوستراليا.
حياته
جونتير كريستمان من مواليد يوم 23 ابريل 1936 فى بيرلين, مات فى 19 نوفمبر 2013.
رامون راميريز
حياته
رامون راميريز من مواليد يوم 5 ديسمبر 1969 فى تبيك.
المشاركات
شارك فى:
دم (اليمن)
دم قريه فى اليمن و هيا تابعه لـ مديريه سرار.
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنه 2004 وصل عدد السكان فى دم 41 نسمه.
ياى ايك
ياى ايك كان كاتب و شاعر و سياسى و مؤلف و فيلسوف من مملكه جوسون.
حياته
ياى ايك من مواليد يوم 18 اكتوبر 1681 فى انسان, مات فى 17 ديسمبر 1763.
وايلد بيل مور
وايلد بيل مور ملاكم و عازف ساكسفون من الولايات المتحدة.
حياته
وايلد بيل مور من مواليد 13 يونيه 1918 فى هيوستن, مات فى 8 اغسطس 1983.
SDSS J162236.41+100217.5 (مجره)
SDSS J162236.41+100217.5 هيا مجره بتتبع كوكبة هيركوليس.
اندريس اكلوند
اندريس اكلوند كان ملاكم من السويد.
حياته
اندريس اكلوند من مواليد يوم 22 ديسمبر 1957 فى يفله, مات فى 1 ابريل 2010.
DEEP2 GRS 11047635 (مجره)
DEEP2 GRS 11047635 هيا مجره بتتبع كوكبة الراعى.
دامسك
دامسك هيا قريه فى ايران.
السى اتينهوفير
السى اتينهوفير كانت ممثله و كاتبه و ممثله مسرح و ممثله افلام من سويسرا.
حياتها
السى اتينهوفير من مواليد يوم 21 فبراير سنة 1909 فى لوجانو, ماتت فى 16 يونيه سنة 1999.
2dFGRS TGS550Z278 (مجره)
2dFGRS TGS550Z278 هيا مجره بتتبع كوكبة نحات اللى هيا كوكبه ف دايرة البروج.
دامسك
المكان
دامسك موجوده فى منطقه اداريه اسمها دهستان بالا ولایت (تربت حیدریه).
وولفجانج هاك
وولفجانج هاك () كان استاذ جامعة و رياضياتى و مهندس من المانيا.
حياته
وولفجانج هاك من مواليد يوم 24 ابريل سنة 1902 فى جوتا.
الدراسه
درس فى Hochschule Hannover و جامعة چينا.
وفاته
وولفجانج هاك مات فى 28 نوفمبر سنة 1994.
تريمونتون
تريمونتون مدينه امريكيه اداريا بتتبع مقاطعه بوكس الدير, يوتا.
جغرافيا
تريمونتون بترتفع عن سطح البحر 1318 متر
السكان
وصل عدد السكان فى تريمونتون 7647 انسان.
بحيره لاك سپينسير
لاك سپينسير بحيره فى كندا.
جغرافيا
لاك سپينسير موجوده فى منطقه اداريه اسمها ساجيناى–لاك-سان-جان,
بحيره لاك نان
لاك نان بحيره فى كندا.
جغرافيا
لاك نان موجوده فى منطقه اداريه اسمها Capitale-Nationale,
اويبيك كيليتشيف
اويبيك كيليتشيف لاعب كورة قدم من اوزبيكيستان.
حياته
اويبيك كيليتشيف من مواليد يوم 17 يناير 1989 فى طشقند.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق منتخب اوزبكستان لكره القدم و باختاكور طشقند و نادى الشعب و FK Andijan و نادى بيكان و Perak FA و منتخب اوزبكستان تحت 20 سنه لكره القدم.
راس خدع
راس خدع (Ra's Khada‘) هوا جبل فى مصر.
فيتال جاستن جراندين
فيتال جاستن جراندين (Vital-Justin Grandin) قديس كاثوليكى من فرنسا.
حياته
فيتال جاستن جراندين من مواليد يوم 8 فبراير سنة 1829 فى ساينت-پير-سور-ورث.
VIPERS 408077144 (مجره)
VIPERS 408077144 هى مجره بتتبع كوكبة الدلو.
فيتال جاستن جراندين
المناصب
فيتال جاستن جراندين شغل المناصب دى
وفاته
فيتال جاستن جراندين مات فى 3 يونيه سنة 1902.
بينويت داينينك
بينويت داينينك لاعب سباق عجل من فرنسا.
حياته
بينويت داينينك من مواليد يوم 27 ديسمبر سنة 1981 فى بروفينس.
كيرى اندرو
حياتها
كيرى اندرو من مواليد يوم 5 ابريل 1978 فى هيج ويكومب.
ثور هانسن
ثور هانسن () كان لاعب بوكر من النرويج.
كيرى اندرو
الدراسه
درست فى جامعة يورك.
ثور هانسن
حياته
ثور هانسن من مواليد يوم 23 يونيه سنة 1947 فى اوسلو.
وفاته
ثور هانسن مات فى 5 ديسمبر سنة 2018.
شيريل كرين
شيريل كرين كاتبه من امريكا.
چيم ريدلون
چيم ريدلون لاعب فوتبول امريكانى من امريكا.
شيريل كرين
حياتها
شيريل كرين من مواليد يوم 25 يوليه سنة 1943 فى لوس انجليس.
الدراسه
درست فى Besant Hill School و جامعة كورنيل.
چيم ريدلون
حياته
چيم ريدلون من مواليد يوم 11 يوليه 1934 فى نانويت.
الدراسه
درس فى جامعة سيراكيوز.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز سيفتى, و لعب مع فريق دالاس كاوبويز و سان فرانسيسكو 49.
SDSS J145134.77+000037.5 (مجره)
SDSS J145134.77+000037.5 هى مجره بتتبع كوكبة العدرا.
ادواردو كاستانون البيزوا
ادواردو كاستانون البيزوا سياسى من اسبانيا.
حياته
ادواردو كاستانون البيزوا.
الحياه العمليه
سياسيا عضو فى الاتجاه الليبرالى - المحافظ.
اشتغل فى مدريد.
PYS2015 2 10 (مجره)
PYS2015 2 10 هى مجره بتتبع كوكبه الحوت الجنوبى.
مدرسة ثاير جيه هيل المتوسطه
مدرسة ثاير جيه هيل المتوسطه (Thayer J. Hill Middle School) مدرسه فى امريكا.
المكان
مدرسة ثاير جيه هيل المتوسطه موجوده فى منطقه اداريه اسمها نابرفيل.
جيم كونينجهام (لاعب هوكى الجليد)
جيم كونينجهام كان لاعب هوكى الجليد من امريكا.
حياته
جيم كونينجهام من مواليد يوم 15 اغسطس 1956 فى سانت پول, مينيسوتا, مات فى 29 ابريل 2011.
الحياه الرياضيه
لعب فى مركز جناح, و لعب مع فريق فيلادلفيا فلايرز.
آنا اليزابيث من انهالت بيرنبرج
آنا اليزابيث من انهالت بيرنبرج كانت ارستقراطيه من المانيا.
حياتها
آنا اليزابيث من انهالت بيرنبرج من مواليد يوم 19 مارس سنة 1647 فى برنبورج, ماتت فى 3 سبتمبر سنة 1680.
جرانى هامنير
جرانى هامنير (Granny Hamner) كان لاعب بيسبول من امريكا.
حياته
جرانى هامنير من مواليد يوم 26 ابريل 1927 فى ريتشموند, مات فى 12 سبتمبر 1993.
حياته الرياضيه
جرانى هامنير لعب مع فريق كليفلاند انديانز و فيلادلفيا فيليز فى مركز شورتستوب
داڤ مورزين
داڤ مورزين سياسى من امريكا.
حياته
داڤ مورزين من مواليد يوم 24 ديسمبر 1963.
الدراسه
درس فى University of West Florida.
الحياه العمليه
اشتغل فى: تالاهاسى.
مورديلا سوتوريلا
مورديلا سوتوريلا ( الاسم العلمى: Mordella suturella ) هوا نوع من الخنافس بيتبع مورديلا.
الجريب
الجريب قريه فى اليمن و هيا تابعه لـ مديريه المسيله.
مايكل رضا
مايكل رضا لاعب كورة قدم من اوستراليا و لبنان.
الجريب
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنه 2004 وصل عدد السكان فى الجريب 62 انسان.
مايكل رضا
حياته
مايكل رضا من مواليد يوم 30 ديسمبر 1972 فى ميلبورن.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق منتخب لبنان لكره القدم و نادى اديلايد سيتى لكره القدم و Gippsland Falcons و وولونجونج و Melbourne Knights Football Club و نادى طرابلس الرياضى و سيدنى تايجرز و نادى هومنتمن بيروت و Parramatta FC و Rockdale City Suns FC.
جبل مونت كينانجوپ
جغرافيا
جبل مونت كينانجوپ بيعدى فى التقسيم الادارى لـ Nyeri County و هوا جزء من السلسله الجبليه Aberdare Range
اريتشيشتى
اريتشيشتى ( Urechești ), قريه فى رومانيا.
جغرافيا
اريتشيشتى بترتفع عن سطح البحر 157 متر
السكان
وصل عدد السكان فى اريتشيشتى 2532 انسان حسب تعداد سنة 2011.
مارسيلو ليوپالدى
حياته
مارسيلو ليوپالدى من مواليد يوم 2 ابريل 1972 فى سانتياجو ديل استيرو.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق استوديانتيس دى لا بلاتا و نادى مونزا و هوراكان و بانفيلد و نادى بالستينو و يونيكوس و ديبورتيفو اسبانول و سبورتيفو دوك سود و S.S.D. Pro Sesto Calcio.
SDSS J151617.42+030210.9 (مجره)
SDSS J151617.42+030210.9 هى مجره بتتبع كوكبه الحيه.
بحيره كالاتونچارڤى
كالاتونچارڤى بحيره فى السويد.
جغرافيا
كالاتونچارڤى موجوده فى منطقه اداريه اسمها بلديه چيليڤارى,
جامعة عجلون الوطنيه
جامعة عجلون الوطنيه (Ajloun National Private University) هيا جامعه فى الاردن.
المكان
جامعة عجلون الوطنيه موجود فى منطقه اداريه اسمها عجلون.
التأسيس
جامعة عجلون الوطنيه اتأسست سنة 2008.
2MASX J03490378+1703008 (مجره)
2MASX J03490378+1703008 هى مجره بتتبع كوكبه الثور (كوكبه).
بحيره ريدجيرس
ريدجيرس بحيره فى كندا.
جغرافيا
ريدجيرس موجوده فى منطقه اداريه اسمها اونتاريو,
مورديلا شيروزوى
مورديلا شيروزوى ( الاسم العلمى: Mordella shirozui ) هوا نوع من الخنافس بيتبع مورديلا.
ك. س. وو
حياته
ك. س. وو من مواليد يوم 21 اكتوبر سنة 1903 فى سلاله تشينج الحاكمه.
الدراسه
درس فى Grinnell College و جامعة تسينج هوا الوطنيه و جامعة برنستين و جامعة تسينج - هوا.
المناصب
شغل المناصب دى:
وفاته
ك. س. وو مات يوم 6 يونيه سنة 1984.
ستانيسلاو پيتا
ستانيسلاو پيتا سياسى من بولاندا.
حياته
ستانيسلاو پيتا من مواليد يوم 9 مايو 1971 فى بييلسكو فيالا.
الدراسه
درس فى جامعة ياجيلونيا.
الحياه العمليه
اشتغل فى: وارسو.
جبل ام البارد
المكان
جبل ام البارد موجود فى منطقه اداريه اسمها محافظة جنوب سينا.
ياى جانج
ياى جانج اقتصادى و مؤلف من الصين.
حياته
ياى جانج من مواليد يوم 1 يناير 1958 فى بيچينج.
ماريوس مبايام
ماريوس مبايام لاعب كورة قدم من تشاد.
ياى جانج
الدراسه
درس فى جامعة بكين و جامعة الينوى فى اربانا-شامبين و جامعة هاملاين.
ماريوس مبايام
حياته
ماريوس مبايام من مواليد يوم 6 يناير 1987 فى موندو.
ياى جانج
الدراسه
عضو فى:
ماريوس مبايام
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق Gap FC و نادى جرونوبل و منتخب تشاد لكره القدم و نادى اورليانز و نادى لوهان كويسو و Jura Sud Lavans و ASM Belfort و نادى رينايسانس.
ويل كيرك كاينور
ويل كيرك كاينور كان سياسى من امريكا.
حياته
ويل كيرك كاينور من مواليد يوم 29 نوفمبر 1884 فى سانبورن, مات فى 20 ديسمبر 1929.
الدراسه
درس فى جامعه ييل.
الحياه العمليه
كان عضو فى الحزب الجمهورى.
اشتغل فى واشينطون.
دم تیر جنوبی
دم تیر جنوبی هيا قريه فى ايران.
المكان
دم تیر جنوبی موجوده فى منطقه اداريه اسمها دهستان مهرجان.
كليڤير رودريجو جوميس روفينو
كليڤير رودريجو جوميس روفينو لاعب كورة قدم من برازيل.
حياته
كليڤير رودريجو جوميس روفينو من مواليد يوم 20 يونيه 1989 فى ميراسول.
وولفجانج هوب
وولفجانج هوب () متزلج جماعى من المانيا الشرقيه و المانيا.
جويسكاردو اميندولا
جويسكاردو اميندولا كان رسام من اوروجواى.
كليڤير رودريجو جوميس روفينو
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز حارس مرمى, و لعب مع فريق نادى فلومينينسى و Volta Redonda Futebol Clube.
ریخان دو
ریخان دو هيا قريه فى ايران.
وولفجانج هوب
حياته
وولفجانج هوب من مواليد يوم 14 نوفمبر سنة 1957 فى آبلدا.
ریخان دو
المكان
ریخان دو موجوده فى منطقه اداريه اسمها دهستان میانكوه شرقی.
جويسكاردو اميندولا
حياته
جويسكاردو اميندولا من مواليد يوم 27 مايو 1906 فى مونتفيدو, مات فى 9 نوفمبر 1972.
مايكل رون
مايكل رون لاعب كورة قدم من النرويج.
جويسكاردو اميندولا
الدراسه
درس فى Accademia di Belle Arti di Napoli.
تريمونت
تريمونت مدينه امريكيه اداريا بتتبع مقاطعه ماكليود.
وولفجانج هوب
المشاركات
شارك فى:
تريمونت
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنة 2010 وصل عدد السكان فى تريمونت 747 انسان.
رهوه امها
رهوه امها قريه فى اليمن و هيا تابعه لـ مديريه سرار.
السكان
حسب الاحصا اللى اتعمل سنه 2004 وصل عدد السكان فى رهوه امها 38 نسمه.
مايكل رون
حياته
مايكل رون من مواليد يوم 25 يوليه 1984 فى آرهوس.
الحياه الرياضيه
بيلعب فى مركز لاعب وسط, و لعب مع فريق نادى فريدريكستاد و Drøbak-Frogn IL و نادى ساربسبورج 08.
ارنست كراوس
ارنست كراوس كان مغنى اوبرا من المانيا.
هينز لودويج پيستول
هينز لودويج پيستول كان مهندس من المانيا.
كليوتيس بيندارفيس
كليوتيس بيندارفيس ملاكم من امريكا.
جويلوم
جويلوم رسام من كولومبيا.
ارنست كراوس
حياته
ارنست كراوس من مواليد يوم 8 يونيه 1863 فى ارلنجن, مات فى 5 سبتمبر 1941.
الاوبرا
الاوبرا هى شكل من أشكال المسرح بتعرض الدراما بشكل رئيسى بالموسيقى و الغنا, نشأت فى ايطاليا سنه 1600.
جويلوم
حياته
جويلوم من مواليد يوم 2 يوليه 1957 فى ميديلين.
جوردون هيندريكس
جوردون هيندريكس كان مؤرخ الفن و مؤرخ من امريكا.
حياته
جوردون هيندريكس من مواليد سنة 1917.
وفاته
جوردون هيندريكس مات سنة 1980.
كيرك ونايت
كيرك ونايت ملحن مزيكا من امريكا.
حياته
كيرك ونايت من مواليد يوم 16 نوفمبر 1995 فى نيو يورك.
حياته الفنيه
كانت البدايه الفنيه سنه 2012. بيقدم الانواع الفنيه:
اديولا فايحون
اديولا فايحون () صحافيه و منتجه تلفزيونيه من نايجيريا.
حياتها
اديولا فايحون من مواليد يوم 6 يوليه سنة 1984 فى نايجيريا.
الدراسه
درست فى CUNY Graduate School of Journalism و Olivet College و مركز كانى للخريجين.
ديڤيد بيتنير
ديڤيد بيتنير كان سياسى من امريكا.
حياته
ديڤيد بيتنير من مواليد يوم 11 ديسمبر 1948, مات فى 8 سبتمبر 2011.
ثور هاوج نوربيش
ثور هاوج نوربيش () متسابق على الجليد بزحافه من النرويج.
حياته
ثور هاوج نوربيش من مواليد يوم 29 ديسمبر سنة 1988 فى اوسلو.
المشاركات
شارك فى:
قريه پوپيشتى, رومانيا
پوپيشتى ( Popești ), قريه فى رومانيا.
جغرافيا
پوپيشتى بترتفع عن سطح البحر 138 متر
السكان
وصل عدد السكان فى پوپيشتى 2312 انسان حسب تعداد سنة 2011.
يايلينا ديمبو
يايلينا ديمبو كاتبه و مؤلفه و لاعب شطرنج من اليونان و روسيا.
اتور پوزولى
اتور پوزولى كان ملحن مزيكا من ايطاليا.
حياته
اتور پوزولى من مواليد يوم 23 يوليه 1873 فى سيرينيو, مات فى 9 سبتمبر 1957. اتور پوزولى بيلعب بيانو و
بحيره اورلى
اورلى بحيره فى كندا.
2MASX J11310672+3524494 (مجره)
2MASX J11310672+3524494 هيا مجره بتتبع كوكبة اوسا مايور اللى هيا كوكبه ف دايرة البروج و بتتشاف من نص الارض الشمالى.
اندريه ابيلون
اندريه ابيلون (André Abellon) قديس كاثوليكى من فرنسا.
حياته
اندريه ابيلون من مواليد يوم 1 يناير سنة 1375 فى ساينت-ماكسيمين-لا-ساينت-باوم.
وفاته
اندريه ابيلون مات فى 15 مايو سنة 1450.
بحيره ماروج
ماروج بحيره فى كندا.