cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Basilica San Paolo (metro de Roma)
A gara Basilica San Paolo (en italiano, stazione Basilica San Paolo) ye una gara d'a linia B d'o Metro de Roma, debantada o 10 de febrero de 1955. Se troba en a confluyencia d'o Viale Giustiniano Imperatore con a Via Gaspare Gozzi.
Dica l'anyo 1990 o nombre oficial d'a gara estió Basilica San Paolo, pero dende ixa anyada ye Basilica S.P. a denominación oficial.
Semiconductor
Elementos quimicos semiconductors
Os elementos quimicos semiconductors d'a tabla periodica d'os elementos s'indican contino.
Sant Llorenç (Ribagorza)
Sant Llorenç (en castellano San Lorenzo) ye un lugar aragonés de lo municipio de Castigaleu, en a provincia de Uesca y comarca de Ribagorza.
Exativa
Cheografía
Son encuyitos en o suyo termin os nucleos urbans d'Annauir, El Realenc, Sorió y Torre d'En Lloris.
Ligüerre d'a Cinca
Centro vacacional
Manimenos, a rehabilitación y puesta en expleitación de o nuclio descartó ta cutio la posibilidat de reversión d'as propiedaz inmuebles ta os suyos amos orichinals. Debant de l'inicio d'as obras, bels antigos vecinos de a localidat, que en ixas envueltas viviban en belaltros nuclios d'a comarca, manifestón en bellas ocasions o suyo desalcuerdo con a cesión d'os terrenos y edificios ta fer-ie o centro vacacional, anque por diferents motivos nunca no se formó garra asociación con obchectivo de contraposar-se a o prochecto.
Tozal de Tall Nou
O tozal de Tall Nou (en catalán Tossal de Tall Nou) ye un tozal de 1.237 m d'altaria situada en la muga entre Aragón y Catalunya, entre los termins municipals de Bezeit (Teruel) y Tortosa (Tarragona).
Boecillo
Cheografía
A localidat de Boecillo se troba situata a 728 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.
Nashua (Nueva Hampshire)
Cheografía
A localidat de Nashua se troba situata a 46 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a o canto d'o río Merrimack.
Piqueras
Piqueras ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 54 habitants (2006), en una superficie de 32,31 km² y una densidat de población de 1,67 hab/km².
Macabeu (uga)
Denominacions
A denominación de Macabeu ye documentada en Ayerbe. Atras denominacions, en catalán u castellano son: Alcañol, Alcañón, Blanca de Daroca, Charas Blanc, Forcalla, Gredelín, Lardot, Macabeo Alcañol, Macabeu, Maccabeu, Perpignan, Queue de Renard, Rossan y Viuna.
Dors
Dors (en francés Dours) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
José María Plá
José María Plá Machado, naixito de Maldonado (Virreinato d'o Río d'a Plata, alavez una colonia espanyola, hue en Uruguai) o 15 d'octubre de 1794 y muerto en Montevideo (Uruguai) o 23 d'abril de 1869, estió un politico uruguayo, militant d'o Partido Colorado, qui estió President d'Uruguai (interín) dende o 15 de febrero de 1856 dica l'1 de marzo de 1856.
Electronegatividat
En cheneral, as diferents valuras d'a electronegatividat d'os atomos determinan o tipo d'enlace que se formara en a molecula que los combina. Asinas, seguntes a diferencia entre as eletronegatividaz d'istos se puede determinar (convencionalment) si o enlace será, seguntes a escala de Pauling:
Colli Albani (metro de Roma)
Historia
A gara de Colli Albani estió construita como parti d'o trachecto orichinal (dende Anagnina dica Ottaviano) d'a linia A d'o Metro de Roma, debantada en servicio o 16 de febrero de 1980.
Brunhens
A suya población ye de 255 habitants (2007) en una superficie de 13,45 km², con una densidat de población de 18,96 hab/km².
Soniu
A diferencia d'atros tipos d'enerchía calorifica, enerchía luminosa, que pueden viachar a traviés d'o vueito, o soniu necesita un medio material ta transmitir-se. Ista transmisión ye lonchitudinal en un fluido (liquido u gas) y transversal en un solido.
Brahojos de Medina
A suya población ye de 149 habitants (2010), en una superficie de 27,12 km² y una densidat de población de 5,49 hab/km².
Estadio de Pinilla
L'Estadio de Pinilla ye un estadio de fútbol de hierba natural situau en o complexo esportivo de Pinilla en a ciudat de Teruel. Tién un aforo maximo de 5.000 espectadors y ye o puesto a on que chuga l'equipo de fútbol d'o Club Deportivo Teruel os suyos partius como equipo local.
O estadio actualment ye situau en o barrio d'o ensanche chunto a lo hespital Obispo Polanco, a la piscina municipal y a lo parque d'os fueros.
Rafael Maroto
En tornar a Espanya, s'adhibió a las filas d'o Carlismo, partecipando como destacato chefe militar carlista en a Primera Guerra Carlista, con accions como o Setio de Bilbau u a batalla d'Arrigorriaga. Sindembargo, en febrero de 1839 as suyas luitas politicas con sectors carlistas facioron que ordenase fusilar a cuantos destacatos militars carlistas en os ditos Fusilamientos d'Estella, y poco dimpués signó en Bergara con o cheneral isabelín Baldomero Espartero o dito Convenio de Bergara con o cual remató a guerra con a redota carlista.
Yoni
O yoni (en sanscrito योनि  yoni "orichen") ye lo termin tantrico pa los chenitals femeninos (vulva, vachina y utero) y tamién se fa servir en o neotantra occidental. Amás, a parola tien muitos significaus, toz os quals tamién tienen implicacions sexuals: fuent, orichen, puesto de descanso, niedo, etc.
El Saso (Sant Mateu de Galligo)
El Saso ye una urbanización aragonesa situada en lo municipio de Sant Mateu de Galligo, en la comarca Central y provincia de Zaragoza.
Districto de Rhön-Grabfeld
O districto de Rhön-Grabfeld (en alemán Landkreis Rhön-Grabfeld) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Agrupación Guerrillera de Levante y Aragón
Organización
L'AGLA yera dividida en quatro sectors.
Juan Maluquer de Motes
Juan Maluquer de Motes i Nicolau, naixito de Barcelona (Barcelona, Catalunya) en 1915 y muerto en Artesa de Segre (Leida, Catalunya) en 1988, estió un arqueologo y prehistoriador catalán, con importants treballos en a Prehistoria y a Historia antiga d'a peninsula iberica.
Anyadas de formación
Juan Maluquer de Motes estudeó Filosofía y Letras (branca d'Historia) en 1931-1936 en a Universidat de Barcelona, a on estió alumno de mayestros como Pere Bosch Gimpera u Lluís Pericot i García.
Yulia Zdanovska
Yulia Zdanovska (Kiev, Ucraína, 4 de mayo 2000-Estación de Járkov, Ucraína, 8 de marzo de 2022) estió una matematica ucrainiana asasinada mientres la invasión rusa d'Ucraína de 2022.
Guadalupe (Francia)
A suya población ye de 438.820 habitants, en una superficie de 1.703 km², con una densidat de población de 257,67 hab./km².
Tiempo
A suya unidat basica en o Sistema Internacional d'Unidatz ye o segundo, que tien como simbolo s (debito a que ye un simbolo y no una abreviadura, no se debe escribir con mayuscla, ni como "seg", ni anyadendo un punto posterior). O sistema d'horas y menutos emplegato a ormino en a vida cutiana se basa en o segundo: un menuto son 60 segundos, y una hora 60 menutos. A unatro ran, o calandario s'estructura en días, meses, y anyos.
Interlingua
Nombre propio
Se toman dreitament d'as luengas de procedencia, sin cambeo belún. Manimenos, si a luenga d'a cual provienen no s'escribe con alfabeto latino, se realiza una transcripción fonetica.
World War Z (cinta)
Argumento
Finalment, Gerry Lane, lo virologo Andrew Fassbach y un grupo de Navy SEAL d'a U.S. Navy puyan en un avión que marcha enta Camp Humphreys, una base militar de l'exercito estausunidense en Corea d'o Sud, porque ye en ixe puesto a on se i fació la primera mención d'ataques zombis. Nomás aterrizar o grupo ye atacau por zombis y en sentir panico y prebar de fuyir, o virologo Andrew Fassbach caye accidentalment con a suya arma y se pistoletia a si mesmo, morindo. Los soldaus d'a base consiguen rescatar a lo grupo y dimpués informan a Gerry d'os escaicimientos, en decindo-le que qui introdució lo virus en as instalacions militars estió lo medico d'a base en atender a un soldau feriu que heba estau atacau fuera d'o campamento. Tamién li dicen que a un d'os soldaus mai no l'atacan os zombis, que ye muit potroso, y Gerry observa que tiene una ferida prou periglosa, que ye anterior a los ataques zombis. En a base tamién se troba engarcholau por traiduría un miembro d'a CIA, que li diz a Gerry que fácil que o Mossad, os servicios secretos d'Israel, conoixese con anterioridat o brote d'o virus y podioron establir una zona segura. Cuan Gerry marcha enta l'avión ta marchar enta Israel, Karin truca por o telefón móbil a Gerry y, en sentir o rudio, os zombis los atacan y nomás que Gerry y lo piloto de l'avión pueden puyar-ie, volando enta Israel.
En plegar en Cherusalem, Gerry charra con Jurgen Warmbrunn, un miembro d'alto rango d'o Mossad, qui li explica que heban interceptau mensaches de chenerals de l'exercito indio que deciban que yeran luitando contra rakshasa y que els interpretoron que podeba tractar-se de zombis y que por ixo decidioron protecher-se en construyindo un gran muro arredol d'a ciudat y a on son acceptando a cuantismos refuchiaus en considerar que cada persona que pueden salvar ye amás un zombi menos contra lo que luitar dimpués. Mientres que Warmbrunn amuestra a Gerry lo muro, un grupo de refuchiaus principia a cantar, fendo muito rudio, y Gerry puet veyer cómo lo rudio atraye a los zombis, que s'abotinan contra lo muro dica que lo suyo numero ye suficient como ta puyar-se uns dencima d'atros y poder saltar o muro. Os zombis anegan a ciudat a escape y Warmbrunn ordena a un grupo de militars d'as Fuerzas de Defensa d'Israel que l'escolten dica lo suyo avión. Mientres a suya fuyida enta l'avión, Gerry veye cómo los zombis no atacan ni a un anciano ni a un nino aparentment malauto de cáncer. Mientres a fuyida, os miembros d'a suya escolta mueren poquet a poquet en os ataques zombis dica que finalment a Segen, una d'os soldaus, li dan un mueso en a suya man. Gerry reacciona escopetiau y li estralla la man d'un solo golpe, impedendo que lo virus s'expanda por o suyo cuerpo y que se transforme en zombi. Finalment, Gerry y Segen logran puyar en l'avión, que fa volito.
Rodache
En agosto, l'actor Bryan Cranston tenió negociacions ta participar en a cinta con un papel "chicot encara que clamativo", pero finalment tenió que albandonar por problemas d'achenda. Tamién en agosto, se decidió filmar en una carretera en o perimetro d'una refinería en Grangemouth, en Escocia, un puesto esleyiu por a lonchitut d'a carretera, que estió crucial ta ixa escena. Bells días dimpués, Paramount anunció que la cinta s'engueraría o 21 d'aviento de 2012. Ixe mesmo mes escomencipió lo rodache en a ciudat de Glasgow. O cherent de locacions d'a cinta afirmó que s'heba esleyiu Glasgow por a suya arquitectura, carreras amplas y disposición en cuadricla d'a ciudat. Tamién se filmoron scenas a bordo d'o RFA Argus, un barxo auxiliar d'a Royal Fleet Auxiliary, antes d'o rodache en Glasgow. O barco esdevenió en a cinta o USS Madison, asinas que calió colocar-ie un nuevo numero de barco en o suyo costau y adhibir-ne bela cosa d'"americanismo" a la suya superestructura. Steven McMenemy, o piloto de l'Argus, afirmó que "o barco zarpó y se nos unioron cuatro chicoz catamarans que se feban servir como marcadors ta las camaras, ta que posteriorment s'adhibisen dichitalment os barcos de guerra en o suyo puesto". En octubre s'esleyó a l'actor David Morse ta interpretar o papel d'un "presonero que se troba en una garchola albandonada".
Plan inclinau
250px|thumb|Plan inclinau Un plan inclinau ye una porción de suelo que forma un cierto anglo con a horizontal sin gosar estar vertical, ye decir, estando l'anglo 0º < a < 90º.
Volapük
O volapük ye una luenga artificial creyata por l'alemán Mosen Johann Martin Schleyer en 1879.
Camarón
Historia
Camarón estió un nuclio important de población mientres lo periodo de dominación musulmana. Fue reconquiesto definitivament en l'anyo 1169 por los calatravos d'Alcanyiz. Chusto dimpués de la suya reconquiesta definitiva los reis Alifonso II y Pero II reconoixioron Camarón como propiedat de Don Arnal Palacín. En l'anyo 1185 Alifonso II donó Camarón y atros lugars de la redolada a l'arcebispe de Tarragona pa que los repoblase, con lo que vinioron repobladors catalans, de qui descienden los que charran l'actual catalán de lo Mezquín y Guadalop:
L'Arròca
A suya población ye de 102 habitants(1999) en una superficie de 6,89 km², con una densidat de población de 14,80 hab/km².
Urgòssa
Urgòssa (Urgòssa en occitán, Urgosse en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac.
Solresol
O solresol ye una luenga artificial musical creyata por o francés Jean François Sudre, en 1817.
Francisco Bayeu
A suya vida
En 1763, fue clamato por Anton Raphael Mengs enta Madrit ta colaborar en a decoración d'o Palacio Reyal de Madrit. Como protechito de Mengs, estió l'artista mas influyent de Madrit en ixas envueltas. En 1767 ye nombrato pintor d'a corte d'o rei Carlos III d'Espanya.
A suya obra
A suya obra estió a sobén de tematica relichiosa u historica, con influencias d'o barroco italiano; sindembargo, dende o suyo contacto con Mengs, derivó enta o neoclasicismo.
Secta
Etimolochía
Lo termin provién d'o latín SECTA : ‘senda’, ‘metodo’, ‘modo de vida’, ‘partiu politico’, ‘escuela de filosofía’ (d'on bien sectátor y sectatoris: ‘seguidor’) que vien de seqüi: ‘seguir’. S'han planteyato dudas de que provienga d'o latín secare (tallar, deseparar); de secare provienen las palabras «insecto» y «sector» en aragonés. En los dos casos ye present la ideya de deseparación.
Verner von Heidenstam
Verner von Heidenstam, naixito d'Olshammar (Örebro, Suecia) o 6 de chulio de 1859 y muerto en Motala (Östergötlands, Suecia) o 20 de mayo de 1940, estió un escritor y poeta sueco, que recibió por a suya obra o o Premio Nobel de Literatura en 1916. Tamién estió miembro de l'Academia de Suecia dende 1912.
Fricativa postalveolar xorda
En aragonés
Ixa i, que se produce en a zona oriental, no ye un catalanismo fonetico como s'ha dito, pos en mozarabe toledano tamién se deciba faisa (faxa) y en francés se diz laiser (deixar).
Siracusa
Historia
Dimpués d'a caida de l'Imperio romano, Siracusa, chunto con toda Sicilia, la dominoron os ostrogodos, dica a suya conquiesta por Belisario, o 31 d'aviento de 535; en o sieglo IX la conquerioron os arabes, en 878.
Castrillo de la Valduerna
A suya población ye de 192 habitants (2009) en una superficie de 23,51 km², con una densidat de población d'8,17 hab/km².
Palencia
Toponimia
En una versión d'a "Cronica de Sant Chuan d'a Penya" s'escribe Palentia, talment latinizato:
Guadalupe
Guadalupe puet referir-se a:
Fabrica Azucarera
Historia
A "Zucrera d'o Xalón" d'Epila s'instaló en 1908 y estió en funcionamiento dica l'anyo 1969, estando por ixas envueltas una d'as más grans y importatns de tot o Estau Espanyol.
Ponte Lungo (metro de Roma)
A gara de Ponte Lungo (en italiano, stazione di Ponte Lungo) ye una gara d'a linia A d'o Metro de Roma. Se troba en a confluyencia d'a via Appia Nuova con a via Gela y a Piazza di Ponte Lungo, d'a qual prene o suyo nombre.
Infixo -ich-
Con sufixo -ello/-illo
Se documenta en bel microtoponimo, y en estos casos o infixo -ich- puede provenir d'o sufixo latín -ĔLLU, que conservaría una pronunciación arcaica anterior a -iello pa no coincidir a suya pronunciación consonantica con a pronunciación consonantica d'a evolución d'o sufixo -ĬCULU como sufixo -ello (disimilación de palatals):
Herencio
thumb|280px|"O choven hereu prene posesion d'os efectos de l'avaro" obra de [[William Hogarth]] O herencio ye o conchunto de propiedatz, dreitos y patrimonio deixatos dimpués d'a defunción d'una persona fisica. O mecanismo de transmisión de l'herencio, cuan se realiza en ausencia d'un testamento, se regula de forma chenerica en muitos codigos civils. En sentito estricto son as posesions que pasan de pais a fillos, cuan os primers mueren.
A Marinyosa
Cheografía
A Marinyosa y as atras pardinas de Fosau Alto estuvon compresas en o municipio de o Toledo d'a Nata dica os anyos 1960. En a dita debantdita decada, quedón absorvidas en o municipio d'a Fueva por a fusión que Toledo d'a Nata y belaltros municipios de a subcomarca natural que ye a Fueva van firmar ta formar-lo.
Robert Duvall
Robert Duvall (nombre artistico de Robert Selden Duvall), ye un actor y director cinematografico estausunidense, naixito o 5 de chinero de 1931 en San Diego (California), activo en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1950 y con quantos premios recebitos mientres a suya carrera cinematografica.
Leit
thumb|200px|Un vaso de leit de [[vaca.]] A leit (pron. /lei/~/ʎei/) u let (pron. /let/~/ʎet/) (d'o latín < LACTE(M)) ye a secreción d'as glandulas mamarias d'as fembras d'os mamifers. Tien una color que va dende o blanco dica l'amarillenco, seguntes a especie animal de que en provienga.
O Mediano
Cheografía
Toz cuatro asentamientos, a Marinyosa, Moliniás, a Mula y o Mediano, formaban a partida de «Fosau Alto», fendo achuntamiento de conchunta con o lugar de Fosau («Fosau Baixo»), que ye o lugar mas amanau. Dende o sieglo XIX, as aldeyas y as pardinas de Fosau yeran incluidas en o municipio de Toledo d'a Nata, dica que en a decada de 1960 o municipio va desapareixer en achuntar-se en o nuevo achuntamiento de a Fueva.
Río Leza
O río Leza ye un río d'a comunidat autonoma d'a Riocha que naixe en a Sierra d'o Camero Viejo, transcruza as comarcas d'o Camero Viejo y Logronyo y desemboca en Ebro, a mán d'Agonciello. O suyo prencipal afluent ye lo Jubera.
Re di Roma (metro de Roma)
Se troba en a via Appia Nuova, circa d'a Piazza Re di Roma, d'a qual prene o suyo nombre; en o quartiere de Appio-Tuscolano.
Con ocasión de grans manifestacions en a Piazza San Giovanni, ista gara ye emplegata como alternativa a la gara de San Giovanni que ye zarrada.
Historia
A gara de Re di Roma estió construita como parti d'o trachecto orichinal (dende Anagnina dica Ottaviano) d'a linia A d'o Metro de Roma, debantada en servicio o 16 de febrero de 1980.
Corz d'Alcanyiz-Zaragoza (1441-1442)
As Corz d'Alcanyiz-Zaragoza de 1441-1442 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en as ciudaz d'Alcanyiz y Zaragoza y convocadas por o rei Alifonso V d'Aragón.
Beirut
Toponimia
Beirut figura como Beruch en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo":
Punta de ro Cuello
Toponimia
Se diz asinas por trobar-se amán d'o cuello de Soba (2.449 m).
Burlington (Vermont)
Cheografía
A localidat de Burlington se troba situata a 61 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o laco Champlain.
Cantón d'Herzegovina-Neretva
Cheografía y caracteristicas
A ciudat mas gran d'o cantón y a cinquena de tot o país ye Mostar, famosa por o suyo puent Stari Most y a ciudat antiga, amán d'o puent. O puent fue reconstruyiu en o verano de 2004, dimpués d'estar totalment destruyiu por fuerzas croatas mientres a guerra de Bosnia. A la ceremonia d'inauguración asistioron cuantos delegaus foranos entre ells Stjepan Mesić, president de Croacia. Mostar ye situada a cantos d'o río Neretva y ye habitada por mayoría de croatas y bosnios.
Organización administrativa
Administrativament, o cantón de Herzegovina-Neretva se divide en 9 municipios:
Lista de molimentos d'a Comarca Central
Lista de molimentos d'a Comarca Central catalogaus como Bien d'Intrés Cultural
Muro (Samianigo)
Toponimia
Iste toponimo deriva dreitament, como o suyo propio nombre indica, d'o latín MURUS con o mesmo significau de "muro", "esfensa".
Montpelier (Vermont)
Cheografía
A localidat de Montpelier se troba situata a 182 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Alvin Kraenzlein
Estió campión d'Estaus Unius de 120 yardas con cletas en 1898 y 1899, de 220 yardas con cletas en 1897, 1898 y 1899, a mas a mas de campión de brinco de largaria en 1899. Un anyo dimpués representant a o suyo país en os Chuegos Olimpicos de París 1900, hi ganó quatre medallas d'oro en 60 metros lisos, 110 metros cletas, 200 metros cletas y brinco de largaria.
Comunidat de Calatayú (medieval)
La Comunidat de Catalayú se rechiba por lo mesmo fuero que la capital. Cada aldeya teneba como autoridat administrativa a un churato, y la comunidat teneba un procurador cheneral.
Moliniás
Toponimia
O toponimo Moliniás presenta una forma arcaica d'evolución d'o sufixo -iello con diftongo -ia-, y tamién una forma arcaica d'o suyo plural ya desapareixida en aragonés.
Dinosauria
Os dinosauros (cientificament Dinosauria; d'o griego: δεινός Deinos, "terrible" y σαύρα Saura, "engardaixo" u "reptil") son un grupo d'animals mayoritariament fosils, descendients d'os Ornithodira, que constituyen un superorden d'os Archosauria. Actualment, se creye que as aus son descendients d'os dinosauros sauropelvians. Dinosauria fue propuesto por Richard Owen en l'anyo 1842 ta clamar a los granizos y extinctos reptils que s'heban trobato por primera vegata en Gran Bretanya.
Se considera que forman un grupo natural ya que presentan una serie de sinapomorfias que els unen, como por eixemplo un femur articulato con a pelvis por meyo de condilos, dispuesta en anglo respecto d'o femur, y vueito en a pelvis. Se tracta d'a mesma disposición que se presenta en os mamiferos, y que premite que as garras posteriors sostiengan o cuerpo como un pilar.
Theda Bara
Theda Bara (nombre artistico de Theodosia Burr Goodman), naixita de Cincinnati (Ohio) o 29 de chulio de 1885 y muerta en Los Angeles (California) o 13 d'abril de 1955, estió una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende zaguerías d'os anyos 1900 dica meyatos d'os anyos 1920, quan remató o periodo d'o cine mudo. Theda Bara, fácil que l'actriz más conoixita d'ixas envueltas, estió de feito a primera sex symbol d'a historia d'o cine, gosando fer papels de muller fatal. Sindembargo, quantas d'as suyas cintas (en realidat a mayor parte) han desapareixito, no conservando-se dica hue.
Campana de Viliella
Las vegatas que ha bandeyato sola seguntes la leyenda u los notarios han estato: en 711, chusto enantes de la invasión musulmana de la peninsula Iberica; en 1435 cuan la Batalla de Ponza, la mayor derrota naval de la Corona d'Aragón, a on antimas lo rei Alifonso V y los suyos chirmans fuoron presos por los chenoveses, encara que dimpués avisó de la libertat d'Alifonso V. Bandeyó tamién con las muertes de Pero d'Arbués, inquisidor cheneral d'Aragón asasinato en la Seu, en 1485; a muerte de Ferrando lo Catolico en 1516; y a muerte de Carlos I en 1558 y tamién cuan la muerte de la Emperadriz Isabel y la muerte de lo rei Sabastián de Portugal. Lo zaguer toque estió en 1686.
La chent d'o lugar agafaban piazos de bronze de la campana pa tener-ne protección y poquet a poquet se malmetió. La refundioron a mitat de lo sieglo XIX ta forchar-ne atra de nueva y no ha tornato a bandeyar sola.
Anyos 1460
Os anyos 1460 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 1460 y l'anyo 1469, istos dos tamién encluyitos.
Zaragoza
Zaragoza ye una ciudat española, capital d'Aragón y d'a provincia de Zaragoza. Se troba situata en a Comarca Central a o canto d'o río Ebro y en a desembocadura d'a Uerba y o Galligo en o centro d'una gran val con gran variedat de paisaches, dende disiertos (como as Bardenas y os Monegros) dica selvas pretas, tasqueras, montanya, etc.
Clima
alt=Tabla climatica de Zaragoza|miniaturadeimagen|Tabla climatica de Zaragoza Zaragoza tiene un clima semiarido fredo, propio d'a depresión d'Ebro. Os hibiernos son liucherament fredos,con minimas meyas arredol d'os 2 graus positivos, estando normals as chelatas nocturnas (23 diyas de chelatas de meya a l'anyo), mientres que las maximas gosan situar-se bels 10 graus de meya encara que dintre los meses d'aviento y chinero a causa d'a inversión termica producida per as boiras, as maximas pueden cayer pro mesmo plegando a estar mas baixas que las zonas amán de Zaragoza con mas altaria an i hai sol, en istes eventos as maximas y las minimas son practicament as mesmas y las maximas pueden baixar facilment a los 2 graus. Os estius son calidos, as maximas gosan superar cuasi siempre los 30 °C, mesmo pasando los 35 °C cualques diyas y ocasionalment s'ha plegau y superando liucherament o barrache d'os 40 graus en cualques eventos calidos; mientres que las minimas, a causa d'a continentalidat de Zaragoza, gosan baixar d'os 20 graus encara que a vegadas ista marca se supere en eventos calidos provocando que sía dificil conciliar lo soneyo en tener altas temperaturas tanto per lo día como per a nueit.
García Remíriz de Chaca
García Remíriz (c. 1046 - 17 de chulio de 1086), segundo fillo de Remiro I d'Aragón y Ermisenda de Bigorra, estió bispe d'Aragón (quan encara no s'heba estableixiu a diocesi en Chaca) dende 1076 y bispe de Pamplona entre 1078 y 1082, quan le desplazó en o rechimiento d'o bispau pamplonés a suya chirmana, a contesa Sancha d'Aragón, que lo dirichió entre 1082 y 1083.
Zaragoza
Economía
Amás d'a ventallosa situación cheografica, destaca en Figueruelas una d'as factorías de General Motors. A progresiva puyata d'a economía agraria ha convertito a la General Motors en un d'os prencipals pilars d'a economía d'a provincia. A la fabrica d'autos s'unen como alacet d'a economía aragonesa a interpresa Balay, centrata en a fabricación de eletrodomesticos, CAF (Construccions y Auxiliars de Ferrocarrils S.A.) d'a que salen unidaz ferroviarias tanto ta o mercato estatal como ta o internacional y diversas meyanas interpresas de caracter nacional como Pikolín u Lacasa, entre atras.
Arte y cultura
Esleita ta organizar a Exposición internacional Expo Zaragoza 2008, asinas mesmo ha estato esleita como seu d'un Secretariato d'a Organización de Nacions Unitas t'a Decada de l'Augua  d'a UNESCO.
Molimentos
Os 3 grans puestos d'intrés obligatos en toda vesita a Zaragoza son:
Accesos y transporte
Tamién bi ha un servicio publico de loguero de bicicletas clamato BiziZaragoza u biZi.
Esporte
O equipo de fútbol mes representativo ye o Real Zaragoza que chuga en La Romareda, y equipos menors como o Club Deportivo Ebro, o Club Deportivo Giner Torrero, a Real Sociedad Deportiva Santa Isabel, o Club Deportivo Valdefierro, y o Club Deportivo Sant Gregorio Arrabal. Tamién son importants l'equipo de baloncesto, Basket Zaragoza 2002 S.A.D., de balonmán, o CAI Balonmano Aragón y atro de voleibol, Bantierra Fábregas Sport, toz éls chugando en as ligas de maxima categoría.
Medios de comunicación
En Zaragoza s'editan bels periodicos, entre os que cal destacar o decán Heraldo de Aragón y O Periodico d'Aragón.
I hai cuantas canals de televisión que emiten dende la ciudat: la canal autonomica Aragón TV y las canals locals Canal 44, Zaragoza TV, La Cheneral Televisión, 15 TV (Radio Ebro) y Popular TV. Amás, Televisión Espanyola conta en Zaragoza con un centro territorial pa Aragón dende 1979.
Ciudaz achirmanatas
D'atra mán existen alcuerdos de colaboración con as ciudaz de:
Alchecira
Encara que en arabe signifique "isla" u "peninsula", en aragonés medieval este arabismo, prenió lo significau de "terreno de cautivo fertil con muita agua u cerca de l'augua", y asinas lo hemos d'interpretar en muitos microtoponimos de partidas de mont:
Castrillo-Tejeriego
Castrillo-Tejeriego ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 208 habitants (2007), en una superficie de 35,98 km² y una densidat de población de 5,78 hab/km².
Bayreuth
Bayreuth ye una ciudat independient situada en o estau federau de Bavera (Alemanya).
Luengas castellanas
Denominación
O termin "luengas castellanas" ye emplegau en a 17a edición d'Ethnologue. No s'ha feito servir en denguna atra publicación.
Blancafòrt (Gers)
Blancafòrt (Blancafòrt en occitán, Blanquefort en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'Aush-2.
Algeciras
Algeciras puet estar:
Vallobar
Toponimia y luenga
O toponimo Vallobar se puede interpretar a partir d'o latín VALLE LUPARIU y tendría relación etimolochica con l'asturián Vallobal y con o pallarés Montllobar.
Panzares
Panzares ye un lugar perteneixent a lo municipio de Viguera (A Riocha), situato a 4,5 d'ista localidat, a mán d'o Río Iregua. A suya poblazíon ye de 14 habitants (2006).
Ervera
Ervera yera un lugar despoblau de la provincia de Uesca situau en la comarca de Ribagorza, en lo municipio de Montanui.
Oitura (Uesca)
Oitura (en castellano Otura) u Castiello d'Oitura (en castellano Castillo de Otura) ye un lugar aragonés d'o municipio de Lopinyén-Ortiella, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.
Herbert Marcuse
Ideyolochicament, yera de cuchas, estando en primerías militant d'o Sozialdemokratische Partei Deutschlands dica l'asesinato de Rosa Luxemburgo en 1919, cuan l'abandonó pa adhibir-se a o Spartakus Bund. Cuan Adolf Hitler establió o Tercer Reich mientres os anyos 1930 se tresladó enta os Estaus Unius, esdevenindo ciudadán estausunidense en os anyos 1940 ta desembolicar ya ta cutío a suya carrera en iste país, treballando mientres a Segunda Guerra Mundial ta os servicios secretos estausunidenses (Office of Strategic Services, l'achencia federal antecedent d'a Central Intelligence Agency) en l'analís d'as informacions recullitas en l'Alemanya nazi.
Prunus armeniaca
O fruito suyo ye una drupa, como o de toz os árbols d'o chenero Prunus, encara que mes chicot y ronchet que no os presiegos, con la piel royenca y atierzopelada, y o ruello interior liso. O suyo gusto en tastar-lo ye dulce y suau.
Cima de Batcrabera
A cima de Batcrabera (en francés Sommet de Batcrabère) ye un pico de 2.707 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Arrens e Marçós (Occitania).
Familia
thumb|Retrato de familia, cuadro de [[Francisco de Goya y Lucientes.]]
Herbivorismo
thumb|right|200px|Una [[craba alimentando-se de fuellas d'arbusto.]] O herbivorismo (d'o latín <HĒRBA, «hierba», y <VORARE, «devorar») ye una forma d'alimentación animal que consist en a obtención d'os nutrients que cal ta subsistir a partir d'os teixius de plantas. De os organismos que obtienen os suyos nutrients con o herbivorismo se'n diz «herbivoros». Cuan o concepto s'aplica en o ser humán, o termino ta definir as personas que no consumen si que produeitos vechetals gosa ser «vechetariano». En ecolochía d'as relacions troficas, os animals herbivoros representan o grupo d'os consumidors primarios d'o ecosistema, mientres que os qui consumen teixius animals u «carnivoros» son os consumidors secundarios.
Cerretans
Cerretans occidentals
En l'Alta Edat Meya formoron un estato cristián que s'oposaba a los musulmans de Zaragoza, que clamaban a l'Alto Aragón Xartaniya, u siga "tierra d'os Cerretans". En o suyo territorio bi ha muitos toponimos d'orichen antroponimico con a rematanza en -uei u -ui. Encara que bels lingüístas han considerato que as rematanzas -uei, -ui se remontarían a lo sustrato ilerchet, de feito o territorio con toponimos -uei, -ui no ye o territorio orichinal d'os ilerchez y i plegoron en una expansión tardana.
Castronuño
Castronuño ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 1010 habitants (2007), en una superficie de 124,30 km² y una densidat de población de 8,12 hab/km².
Huerta (Salamanca)
Cheografía
O lugar de Huerta se troba situata a 788 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a o canto d'o río Tormes (un afluent d'o río Duero) y a una distancia de 18 km d'a ciudat de Salamanca, a capital d'a suya provincia.
Canet (Gers)
Canet (Canet en occitán, Cannet en francés y oficialment) ye un lugar y antiga comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de l'Ador gersés.
Letuix
Letuix (Letux en castellano) ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de Campo de Belchit. La suya población ye de 425 habitants(2010) en una superficie de 30,1 km².
Penya Calva (Teruel)
Penya Calva ye un despoblau medieval situau en l'actual termin municipal de Nogueruelas, en la comarca de Gúdar-Chabalambre, y en la provincia de Teruel.
Tesla Model Y
Tesla Model Y ye un auto electrico d'o segmento E desembolicau por Tesla, Inc. que se fabrica en Fremont, (California, Estaus Unius), Austin (Texas, Estaus Unius), Xangai (China) y Brandemburgo (Alemanya).
Cuesta (cheomorfolochía estructural)
La palabra cuesta ye un termin usual entre los cheomorfologos a livel internacional ye amprada de lo castellano, y esta palabra presenta en castellano lo significau cheneral de "costera" en aragonés.
Castroponce
Castroponce ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 159 habitants (2007), en una superficie de 25 km² y una densidat de población de 6,36 hab/km².
Corz de Tarazona-Zaragoza (1283)
As Corz de Tarazona-Zaragoza de 1283 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en as ciudaz de Tarazona y Zaragoza y convocadas por o rei Pero III d'Aragón.
La Pedriza
La Pedriza ye un mont de 408 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Daniel Day-Lewis
Daniel Day-Lewis (nombre artistico de Daniel Michael Blake Day-Lewis) ye un actor britanico, naixito o 29 d'abril de 1957 en Londres (Anglaterra), activo en o cine britanico dende primerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
Tours
A redolada de Tours, dita Touraine, ye conoixita por os suyos vins y por a perfección d'o francés que se i charra.
Pico Cambalés
O pico Cambalés (en francés pic de Cambalès) ye un pico de 2.966 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a triple muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón), Arrens e Marçós y Estanh (Occitania).
Castanheda
Castenheda puet estar:
Coordenadas cheograficas
A lonchitut d'un punto P d'a superficie terrestre ye l'arco d'ecuador comprendiu entre o punto d'intersección d'o meridiano de Greenwich con o ecuador y o punto d'intersección d'o meridiano local de P con o ecuador terrestre.
A latitut de P ye l'arco d'o meridiano local de P comprendiu entre o ecuador terrestre y P, mesurau de 0° a 90° en cada hemisferio a partir d'o ecuador terrestre.
La Puebla de Valverde
Cheografía
En lo termin bi ha selvas d'acirons d' Acer monspessulanum (acerals) catalogadas como selvas singulars.
A Selva (Clamosa)
A Selva ye en a valleta d'o barranco de Clamosa, en as garras d'a sierra d'o Turón, en l'extremo sud d'a comarca de Sobrarbe por a man oriental d'a Cinca. No fa pas parte d'a subcomarca natural de a Fueva, sino que se confronta con l'Abizanda y Escaniella en a man cuentra d'o río, de pleno en a val d'a Cinca. Se forma d'una sola casa con as suyas bordas y palleros, deshabitada dende que s'albadonoron os lugars mas amanaus, como Clamosa, Caneto y a Penilla. O lugar despoblau de Bediello, formau por dos viviendas, se troba a bel ciento de metros por debaixo d'a Selva, y cualques cientos de metros por o camino que os comunica.
Eth Poi
A suya población ye de 38 habitants (1999) en una superficie de 1,92 km², con una densidat de población de 19,79 hab/km².
Vall de Benás
Es municipios que forman la vall son Benás y Saunc y, más enta la boca d'a vall, Chía, Castilló de Sos, Bisagorri y Sesué. En el municipio de Benás se troba el lugar de Sarllé, a on ye situada la estación d'esquí d'Aramón Cerler. thumb|200px|left|Territorios y localidaz que forman öa vall de Benás En ista vall se i ragona l'aragonés benasqués (tamién dito patués), una variedat d'aragonés de transición enta el catalán.
Flora y fauna
En las tucas más altas i hai nieus perpetuas. En las zonas meyas se troba pastos alpins y selvas de fabos, abetz y pinos y más t'abaixo caixicos.
Viliella
Beluns d'estos toponimos tienen a variant documental Villiella.
Penya Salada
Cultura tradicional
La cabanyera u cañada real d'Aragón a lo Reino de Valencia pasa por lo vértiz de penya Salada, puyando dende l'ueste dende Montesinos y baixando por lo cerro del Resinero. Muito cerca bi ha bellas neveras pa cullir nieu.
Sinapomorfia
thumb|right|250px|Detalle de l'[[halterio d'una Tipula paludosa, debaixo d'as alas. L'halterio ye un caracter sinapomorfico d'os dipteros, que dimana evolutivament de o segundo par d'alas que tienen os insectos como plesiomorfia.]] Una sinapomorfia ye un caracter evolutivo novedoso (apomorfia) que tiene un grupo d'organismos por contraposición a la resta de grupos, que ye exclusivo y definitorio d'ixe grupo, y que en a suya evolución s'ha manteniu (anque i pueda haber habiu modificacions menors) a partir d'un antipasau común que ya lo teneba.
Foncea
A suya población ye de 108 habitants (2006) en una superficie de 22,72 km², con una densidat de población de 4,75 hab/km².
Lista de municipios d'a diocesi de Tarazona
Ista ye a lista de municipios d'a diocesi de Tarazona dividius por arcipestraus, comarcas y provincias.
San Giovanni (metro de Roma)
Servicios
A gara apresta os siguients servicios:
Ceinos de Campos
Historia
O 29 de mayo de 1809, en a Guerra d'o Francés, bi habió una batalla, clamata batalla de Ceinos, entre l'Exercito francés y l'Exercito espanyol.
Val
thumb|right|300px|Fljótsdalur, una val en l'este d'[[Islandia]] Una val ye una depresión d'a superficie terrestre, de forma alargata y abocata enta un laco, mar u compleganza endorreica, a ormino ocupata por un río. Por un regular se forma por a erosión fluvial y a meteorización mecanica.
Mozambique
thumb|right|200px|Mapa de Mozambique
Cantar d'a Campana de Uesca
Manuel Alvar considera que la suya primera redacción sería de mitat d'o sieglo XII, amanada a los feitos, y per tanto, de gran valor historico. Preba d'ixo sería la perda d'a zaguera vocal. Un sieglo dimpués se desembolicará como poema oral "noticiero" con valor de cronica historica, per o que estió mereixedor de fer parti d'os materials que fació servir la Cronica pitanense.
Luca Giordano
Luca Giordano estió un pintor italiano d'estilo barroco, naixito de Nápols o 18 d'octubre de 1634 y muerto o 12 de chinero de 1705 tamién en a ciudat de Nápols.
Cantón de Neuchâtel
O cantón de Neuchâtel (en francés Canton de Neuchâtel, en francoprovenzal Canton de N’châtél; ) ye un cantón suizo, que fa parte d'a Confederación Suiza dende 1815.
Loma
Loma ye una altaria chica y prolongada. La pendient d'as lomas ye suave por los dos costaus.
Jules Verne
thumb| Jules Gabriel Verne, naixiu l'8 de febrero de 1828 de Naoned (Bretanya) y muerto lo 24 de marzo de 1905 en Amiens (Somme, Picardía), estió un escritor y novelista francés. Ye considerau chunto con H.G.Wells como lo pai d'a ciencia-ficción.
Ciudat metropolitana de Nápols
La ciudat metropolitana de Nápols ye un ente territorial d'aria vasta de Campania. Naixiu l'1 de chinero de 2015, se fació cargo d'o territorio anteriorment perteneixient a la provincia de Nápols. Con una población de 2.969.571 habitants, constituye la tercera ciudat metropolitana italiana por o suyo numero d'habitants, estando la mes chicota d'as catorce ciudaz metropolitanas pero estando en cambio la primera per lo que fa a densidat de población. I vive la mayoría absoluta d'a población rechional.
Reconquiesta
Fase principal
A fase principal se produció entre l'anyo 1224 y l'anyo 1266. Os reinos cristianos aproveitoron a descomposición d'o estato Almuade y se produció un abance rapido d'os cristianos.
En Levant se produció un cambio cheopolitico. A Corona d'Aragón ya no yera tan ocupata en afers occitans dimpués d'a derrota en a batalla de Muriel, y Chaime I adrezó a politica exterior d'os suyos estatos enta la reconquiesta de territorios baixo poder musulmán: Mallorca y o Reino de Valencia.
Punta Baldierra
O punta Baldierra u penya Aragón (en francés Pène d'Aragon) ye un pico de 2.918 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Estanh (Occitania).
William Dennis Elcock
Os suyos estudios sobre a literatura clasica francesa l'empuxoron a interesar-se por l'occitano y belaltra luenga vernaclas d'a republica francesa. Introdució en l'ambito academico d'a filolochía romanica en o Reino Uniu os conceptos de contimparación morfolochica y etimolochica, fendo evidents os puntos en común y as diferencias que existen entre as diferents parlas d'a parte d'a Romania que estudió. En ixe sentiu, fué un investigador intensivo en o campo d'a conservación y sonorización d'as consonants oclusivas xordas en o gascón y en l'aragonés, como tamién de belaltro fenomeno fonetico carateristico d'as romances d'arredol d'o Pireneu.
Formicidae
Chéneros:
Formica, Eciton, Pheidole
Subfamilias:
Dorylomorph
Apomyrminae
Paraponerinae
Obertauern
Obertauern ye una estación d'esquí y centro turistico que se troba en a sierra de Radstädter Tauern en o estau austriaco de Salzburgo. A estación d'esqui ye deseparada en dos localidaz: Tweng y Untertauern.
Jim Thorpe (desambigación)
Jim Thorpe puet estar:
Obertauern
D'os ueitanta dica l'actualidat
En 1985 s'instaló o primer canyón de nieu y en os siguients anyos a-saber-los telesquis y telecadieras fuoron esviellaus. Entre 1991 y 1998 s'heban completau cuantos prochectos de modernización – como a creyación d'una pista nueiturna iluminada y a introducción d'o sistema de lectura d'o pase d'esquí a distancia. En aviento de 1999, l'alemán Christian Flühr, fació o record d'o mundo de maratón con esquís en Obertauern – esquiando mientres tres días sin aturar (68 horas y 23 minutos), fendo a distancia entre America y Europa. Una temporada dimpués, en febrero de 2001, Christian Flühr tornó a batir o record d'o mundo esquiando mientres mas de 4 días (103 horas y 21 minutos) sin aturar. Dimpués batió o suyo propio record mundial cuantas vegadas, encara que en atras localizacions.
O cercuito de Tauern
Como os remontaderas se troban rodiando a localidat, ye posible fer o "cercuito de Tauern" (Tauernrunde), bien en a endrecera d'as agullas d'o reloch (si se siguen os sinyals royos) u en contra d'as agullas d'o reloch (seguntes os sinyals verdes). Ta trescruzar a carretera B99 (Katschberg-Straße) bi ha puents ta pasar esquiando en as pistas de Gamsleiten/Edelweiß, Kirchbühel (dos puentes) y Grünwaldkopf/Zehnerkar. O cercuito puet prencipiar-se en qualsiquier remontadera, tornando dica o mesmo punto en rematar. A buena senyalización fa que sía posible esquiar tamién difuera d'as pistas.
La Lana (Gers)
A suya población ye de 91 habitants (1999) en una superficie de 5,55 km², con una densidat de población de 16,40 hab/km².
Pentecosta
Por ixo tamién ye conoixita ista festividat como a celebración d'o Esprito Santo.
Tuca de Bagüenya
Administrativament fa parti d'o municipio de Saúnc y d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Puent
thumb|250px|O [[Golden Gate en San Francisco, en Estaus Unius.]]
Errol Flynn
D'entre a suya filmografía, se pueden citar as suyas interpretacions en bellas cintas como Captain Blood (1935, Michael Curtiz), The Charge of the Light Brigade (1936, Michael Curtiz), The Adventures of Robin Hood (1938, Michael Curtiz), The Dawn Patrol (1938, Edmund Goulding), The Sea Hawk (1940, Michael Curtiz), Objective, Burma! (1945, Raoul Walsh), Kim (1950, Victor Seville), The Master of Ballantrae (1953, William Keighley), u The Roots of Heaven (1958, John Huston).
Puent
En Europa se puet trobar un punto de ruptura en a evolución historica d'os puents en a dita Revolución industrial, en estar dica ixe inte construitos os puents seguntes alto u baixo a mesma tecnica que s'emplegaba en l'Antiga Roma y emplegando-ie como material prencipal a piedra. Sindembargo, dende a Revolución industrial d'o sieglo XIX l'important desembolique d'as comunicacions y d'o transporte de personas u de mercaderías por carreteras u autopistas, a mas d'o invento d'o ferrocarril y d'o transporte por ferrocarril fació que s'emplegasen nuevos materials ta la construcción de puents, como o formigón u l'acero, desembolicando-se nuevas tecnicas constructivas.
Los Puertos de Moriella
Lo clima ye muito continental y los suelos sobre las calsineras, pobres y erosionaus. Esto fa que l'agricultura mediterrania siga muito limitada y siga mas important la ganadería, en especial vacumen. En las zagueras decadas de lo sieglo XX s'ha desembolicau la recolección u cautivo de trufas por imitación de los catalans que veniban ta los Puertos pa escar-ne.
La Mòta Gohàs
La Mòta Gohàs (La Mòta Gohàs en occitán, Lamothe-Goas en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Florença-Lomanha.
Penya d'el Moro
Ye una zona popular entre os escaladors, encara que a calidat d'a roca no siga guaire buena.
Cul de Remunye
thumb|300px|Cul y [[Forca de Remunye]] O cul de Remunye ye un cul d'o Pireneu aragonés situau en a cabecera d'a val de Remunye, zarrando-la por o norueste. Formau por l'antigo glaciar de Tusse de Remunye.
Sixto II
Sixto II estió o 24eno Papa de Roma, dende o 30 d'agosto de l'anyo 257 dica a suya muerte o 6 d'agosto de 258. Ye naixito facil que de Grecia en calendata desconoixta. Seguntes a leyenda aragonesa d'o Santo Gredal acomandó a Sant Lorient amagar o Santo Gredal en Hispania quan as persecucions de Valerián, quan este papa fue marturiato y finalment morió.
Pueyo
Pueyo
En o Sistema Iberico ye a palabra cerro con o suyo significau castellano a que ha substituito a l'aragonés pueyo: cerro d'el Pu, cerro de Sant Esteban, cerro del Poyo. Una alternancia entre cabezo y cerro pa bel toponimo ya se documenta en aragonés terolano en o sieglo XV (cabeço los Noviellos y cerro de los Noviellos).
Alemán bavaro medieval
Alemán bavaro medieval temprano entre 1100 y 1200
thumb|200px|Fuella d'o „Genesis“ de Millstatt A fase temprana de l'alemán bavaro medieval se caracteriza por una proximidat fonetica a os escritos suabio-alamanicos d'ixa epoca, isto tien que veyer con que as dos luengas perteneixen a o mesmo grupo, as luengas altochermanicas superiors. Por atra parti, cada vegada mas a sobén apareixen nuevas y modernas formas d'escritura d'orichen alamanico occidental, debiu a la gran influyencia que eixercen en ista epoca os poetas d'a cort d'os Hohenstaufen en o lenguache escrito. Escritors de l'actual aria d'estensión d'a luenga bavara, que en primeras escribiban nomás en latín, prencipian a fer os primers intentos literarios en luenga vulgar, orientandose por un regular en os regles graficos emplegaus por os poetas cortesans suabios d'os Staufer. D'atra man o río Lech formaba a muga cheografica entre as dos luengas, que manimenos se torna prou borrosa debiu a os continos intercambios comercials y culturals. Asinas as obras procedents d'istas zonas de contacto, asinas como de Tirol d'o Sud, Vorarlberg u Suabia, son a sobén dificilment clasificables como alamanico u como bavaro. Por primera vegada en o sieglo XII prencipia o bavaro a diferenciar-se clarament d'o suyo vecín occidental, veyendo-se en primeras ista diferencia en l'ambito d'o bavaro meridional en os suyos cambeos vocalicos y dimpués en o bavaro medieval d'a zona d'o Danubio en o que fa referencia a o cambio de soniu consonantico (lenición).
La Pobla d'Albortón
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Mediana d'Aragón, Belchit, Almonecir de la Cuba, Fuent de Todos y Val Madriz.
Loït
Loït (en francés Louit) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra, en l'antigo condau d'Aura.
Teherán
Ye una ciudat muderna, centro politico y economico d'Irán, y tien una important industria en o suyo interior: textil, alimentaria, automobilistica y petroquimica. Ye tamién reputada a suya artesanía, especialment as alfombras. Ta o transporte, a ciudat tien una ampla rete d'autopistas y cinco linias de metro.
Situación
A ciudat no tien importants recursos hidricos. Ye situata a la mesma distancia de dos importants cuencas hidrograficas que recullen as auguas d'as montanyas que bi ha dencima. Istas cuencas son a cuenca d'o río Karaj a l'ueste y a cuenca d'o río Jājerud, alto u baixo a 30 km a l'este, que aporta auguas a Varamin y a os pueblos d'arredol. Entre as zonas urbanas de Karaj y Varamin, antis no bi heba so que una ciudat d'importancia, Ray, que yera en o cruce d'os camins entre ambas cuencas.