cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barrio
Barrios y vicos
A palabra romanz vico se troba en a documentación antiga altoaragonesa de puestos como d'a val de Tena, y encara se puet veyer en a toponimia, tanto en a microtoponimia como en a macrotoponimia (Torrulluela de lo Vico). Ye en a Val de Tena a on trobamos una documentación historica mes clara sobre as entidaz ditas vicos. Antes d'o sieglo XV os lugars actuals d'esta val no existiban tal y quiento los trobamos en l'actualidat, lo que bi heba yera aldeyas u pardinas ixemenadas arredol d'una u unas cuantas ilesias y que recibiban a denominación de vicos. Con o tiempo beluns d'estos vicos s'aplegoron esdevenindo os lugars actuals. Por eixemplo bi heba dos nuclios orichinariament con administración independient y entidat propia: vico de Sant Salvador y vico de Santa María, que esdevinioron o lugar de Panticosa, y que encara son bien envistables en l'urbanismo actual d'esta localidat.
Cuartos y cuartons
Igual como en francés actual existe la conoixida denominación de cuartier derivada de cuatre, en Mosqueruela existiba la de cuarto y en Uesca cuartón, derivadas las dos de cuatro.
Oza-Cesuras
Oza-Cesuras ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Galicia que se troba en a provincia d'a Coruña. A suya población ye de 5.101 habitants (2019), en una superficie de 151,60 km² y una densidat de población de 34 hab/km².
Accipiter gentilis
Nombre popular
En Aragón pareix que i predomina o nombre «azor», de radiz latina («acceptor») y homologo con altras luengas romances d'a Peninsula, como o castellano («azor»), l'astur-leyonés («azor») y o galaicoportugués («açor»), per el que puede considerar-se un termino de distribución plenament iberorromance occidental. Manimenos, en bels puntos de l'aria aragonesofona d'a Comunidat Autonoma, se i documenta como forma popular «esparvero perdiguero» en A Perdiguera y Salas Altas (Semontano de Balbastro), en Solipueyo (val d'A Fueva) y Buerba (val de Vió) en Sobrarbe, y en Esdolomada (baixa Ribagorza), con una curiosa distribución que, per casualidat u no, cubre cualques comarcas de l'aria oriental, y que clarament s'alinia con a denominación popular de bellas altras especies, parients de luent d'istes animals, en o chenero Buteo, anque fendo-les un aprecio como si se les atribuise d'estar cazadors habituals (u cosa asinas) de perdices.
Preishac de Gèusvath
A suya población ye de 255 habitants (1999) en una superficie de 8,31 km², con una densidat de población de 30,69 hab/km².
Aguilar de Campoo
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Barrio de San Pedro, Barrio de Santa María, Cabria, Canduela, Cordovilla de Aguilar, Corvio, Cozuelos de Ojeda, Foldada, Gama, Grijera, Lomilla, Matalbaniega, Matamorisca, Mave, Menaza, Navas de Sobremonte, Nestar, Olleros de Pisuerga, Pozancos, Puentetoma, Quintanas de Hormiguera, Quintanilla de Corvio, Renedo de la Inera, Santa María de Mave, Valdegama, Vallespinoso de Aguilar, Valoria de Aguilar, Villacibio, Villanueva de Henares y Villavega de Aguilar.
Nøtterøy
Nøtterøy ye una isla y un municipio de Noruega, situato en a provincia de Vestfold, en a rechión d'Østlandet. D'o municipio tamién en fan parte atras islas mas chicotas, encara que a mayor parte d'a población vive en a isla homonima.
Gualba
A suya población ye de 1.192 habitants (2009), en una superficie de 23,30 km² con una densidat de población de 51,16 hab/km².
Chardinería
Como arte aplicata que ye ha menester tamién d'emplegar unas tecnicas especials que en o caso d'a chardinería son as perteneixients prencipalment a l'agricultura y l'arquitectura. Como a finalidat ye la d'obtener sensacions esteticas aplica muitas d'as tecnicas d'as ditas tradicionalment Artes Politas.
Montagut i Oix
Cheografía
Dende 1972 encluye o termin de Oix, y adopta o nombre actual de Montagut i Oix o 15 de noviembre de 2002.
Lechón
LA suya población ye de 58 habitants(2004), en una superficie de 17,41 km² y una densidat de población de 3,33 hab/km².
Cheografía
La localidat de Lechón ye situata a 850 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 90 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital de la suya provincia y d'Aragón.
Viento
Erosión y transporte eolicos
O viento actua como achent erosivo en materials sueltos de mida arena, limo u archila cuan no son cubiertos de vechetación ni humidos, porque la vechetación proteche y a humidat los cohesiona y une. L'acción eolica se produce en arias deserticas, semideserticas, en costas y en zonas periglacials. Tamién puet actuar en atras zonas cuan por desforestación, sobrexplotación d'o suelo, por sequera u por as tres cosas o suelo ye ixuto y desprotechiu, como se desvinió en a decada de 1930 en Estaus Unius
Xixón
Reparto de rechidors
Fuent: Ministerio d'o Interior.
Sierra Menera
Historia
En lo periodo andalusí bi habió extraccions de fierro y puestos habitaus chunto a las menas. Tamién bi heba alquerías y torres ligadas a los treballos metalurchicos que podeban estar fortificadas, encara que las fortificacions serían chicas y yeran a sobén torres-refuchio. Se considera que la Torre Gabasa y lo Castiello de Uellos Negros son mes antigas que Saletas y La Torreta de Peracens. Tamién bi heba poblacions situadas en las grans altarias y por lo menos un hisn documentau en Rodenas por Al-Idrisí.
Muita chent en Uellos Negros quedó en paro dimpués d'aturar-se l'actividat menera de la sierra, y en conseqüencia la población baixó dende 3.000 habitants en lo sieglo XX dica 560 en l'anyo 2010. En los tiempos quan cerroron las menas no bi heba garra regulación oficial que obligás a la companyía menera a reparar lo impacto ambiental causau por la suya actividat. La lei espanyola de menas vichent en ixos tiempos no incluyiba una provisión mirando-se lo impacto ambiental de l'actividat menera quan fue promulgada en l'anyo 1973.
Dua Lipa
Historia
Dua Lipa naixió de Londres de pais albaneses. Su pai ye, Dukagjin Lipa, cherent de marketing y tamién vocalista prencipal d'un grupo de rock de Kosovo. Su mai Anesa Lipa (naixida como Rexha) treballa en o sector d'o turismo. Los suyos pais son orichinarios de Kosovo, pero albandonoron Pristina en l'anyo 1992. Su güelo paterno ye lo historiador Seit Lipa, qui estió director d'o Instituto d'Historia de Kosovo entre os anyos 1990 y 1995. Lipa tiene dos chirmans menors.
Renieblas
Renieblas ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 116 habitants (2006), en una superficie de 36,23 km² y una densidat de población de 3,2 hab/km².
Ciadoncha
Ciadoncha ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Arlanza.
Anas acuta
Tien una envergadura de 80–95 cm. Lo masclo ye de 59–76 cm de luengo y pesa 450–1,360 g, y per tanto ye considerablement mas gran que la fembra, que ye de 51–64 cm de luengo y pesa 454–1,135 g.
Pinilla del Campo
Pinilla del Campo ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria y comarca de Campo de Gómara.
Quiñonería
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Deza, Carabantes, Reznos y Torrubia de Soria.
Pico Lecherins
O pico Lecherins u pico Tortiellas Occidental (en castellano pico Lecherín Bajo) ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 2.344 m.
Frjentsjerteradiel
Localidaz
Achlum, Boer, Doanjum, Furdgum, Frjentsjer, Hjerbeam, Hitsum, Kleaster-Lidlum, Easterbierrum, Peins, Pitersbierrum, Rie, Skalsum, Seisbierrum, Sweins, Tsjom, Tsjummearum.
Col du Galibier
O Galibier y o Tour de Francia
A primera vegata que o Tour de Francia puyó entalto d'o Galibier estió en o anyo 1911, dende iste anyo dica o 2011 os ciclistas han puyato 59 vegatas, estando a sobén o suyo punt més alto, menos cuando se puya o Coll d'Iseran. En o anyo 2011 estando o centenario d'a primera puyata al Galibier se puyó dos vegatas (etapas 18 y 19).
Sharra
Demografía
2005: población provisional seguntes l'INSEE.
Istambul
Nombre
Se clamó Bizancio dica 330, cuan cambeó ta unatra denominación, en griego Konstantinoúpolis y en latín Constantinopolis, emplegando-se'n derivatos en cadaguna d'as luengas d'os países europeus. En la Cronica de Sant Chuan d'a Penya s'escribe Constantinnoble u Costantinnoble. En o Libro d'os Emperadors s'escribe Contastinoble con metatesi. Encara que o nombre cambeó atra vegata en 1453 con a conquiesta turca otomana, os derivatos europeus de Constantinopolis s'emplegaban en Occident dica 1930. En o periodo otomán os turcos clamaban a la ciudat İstanbul, pero oficialment s'emplegaba o nombre Qustantaniyyeh (قسطنطنيه) ("Ciudat de Costantín" en arabe). O nombre oficial d'Istambul fue imposato lo 28 de marzo de 1930.
Nogais
Historia
A gran Horda Nogai estió una entidat politica nomada d'os sieglos XV y XVI que amaneixió como consecuencia d'a división d'a Horda d'Oro. En tiempos d'a caita de Kazán en mans d'os rusos a Horda Nogai yera a fuerza militar mes poderosa d'Europa Oriental, capaz de movilizar 100.000 chinetz. En tiempos d'a expansión de l'Imperio Ruso se dividió en dos faccions, a "horda mayor" (kara) yera prorrusa, a "horda menor" (aq) quedó baixo a influencia d'o Khanato de Crimea y emigroron establindo-se en o sud de Besarabia (Buchac) y Yedisán (sudueste d'Ucraína).
En o sieglo XVIII, os rusos consiguioron que os nogais se posasen d'a suya parte y esto lis permitió de conquerir Crimea, o zaguer khanato tartaro que se resistiba a desapareixer en Europa. Manimenos tiempo dimpués os rusos facioron que os nogais deixasen Buchac tresladando-los ta atras zonas como Kubán y substituyindo-los por cristianos de diferents nacionalidaz, (Bulgaros, Gagauzes, ecetra...).
Enquesición
O termin Enquesición (en latín Inquisitio Haereticae Pravitatis Sanctum Officium) fa referencia a cuantas institucions adedicatas a la supresión d'a herechía en o sino d'a Ilesia Catolica. A Enquesición medieval, d'a que deriban totas as atras, fue establita en 1184 ta combatir a herechía d'os catars u albichenses y d'os baldenses en o Sud de Francia y Norueste d'Italia. En 1249 s'establió tamién en o reino d'Aragón (estió a primera Enquesición estatal), y en a Edat Moderna, con a unión d'Aragón y Castiella, s'estendilló ta ista zaguera con o nombre d'Enquesición espanyola (1478 - 1821) baixo o control dreito d'a monarquía hispanica, estando a primera institución común entre as Coronas de Castiella y Aragón, y doncas a primera institución espanyola. Tamién se conoixen con o mesmo nombre a Enquesición portuguesa (1536 - 1821) y a Enquesición romana (1542 - 1965).
Senders de gran recorriu
Historia
O prochecto de Senders de Gran Recorriu se desembolicó en Europa fa cincuanta anyos. O primer sendero inagurau en Aragón estió lo GR 11 en 1989.
Epila
Historia
En os monts de Rodanas bi ha una espelunga con materials dende o Bronce final dica o periodo tardorromano. Si en o Bronce final yera un lugar d'apedecamiento, en a epoca celtiberica y hispanorromana yera una espelunga sagrata.
Pico d'a Garganta d'Aísa
O pico d'a Garganta d'Aísa (en castellano pico de la Garganta de Aísa) ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 2.504 m.
Reznos
Cheografía
Una part d'o nord-este d'o termin municipal de Reznos ye en a sierra de la Bigornia.
Busot
Busot (Busot en catalán y oficialment; Busot en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca de l'Alicantín, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Sant Vicent del Raspeig.
Tardienta
A suya población ye de habitants en una superficie de 90,71 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
A localidat de Tardienta ye situata a 389 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 23 km de Uesca, a capital d'a suya provincia.
Carlos Clos Gómez
Carlos Clos Gómez, conoixiu profesionalment como Clos Gómez, naixiu de Zaragoza o 30 de chunio de 1972, ye un arbitro de fútbol heu retirau con 415 partius arbitrados, d'os que 215 estioron en a Primera División de Fútbol d'Espanya. Perteneixent a o Comité d'Arbitros d'Aragón estió premiau dos vegadas con o Silbato de Oro como millor arbitro d'a Primera División estando tamién arbitro internacional.
Vilamaniscle
A suya población ye de 173 habitants (2008), en una superficie de 5,46 km² con una densidat de población de 31,68 hab/km².
Sarah Bernhardt
A suya infancia
Luego de l'accident, a suya mai la levó a vivir en a suya casa en París, a on encara vivió dos anyadas. A l'edat de 7 anyadas, ingresó en l'Instituto Fressard, una instutición ta l'educación de senyoritas a man d'Auteuil a on vivió tamién dos anyadas. En 1853 ingresó en o colechio Grandchamp, amán de Versailles, dirichito por monchas, a on fació a primera interpretación en o teatro d'a suya carrera en una obra teatral que heba escrito una d'as monchas d'o colechio. A más, fue baptizata (quan teneba asinas 12 anyadas), y ye fácil que o propio ambiente relichioso propio d'un convento li fese pensar en esdevenir tamién ella una moncha.
Desembolique d'a suya carrera como actriz
O 15 d'octubre de 1880 prencipió una chira por Estaus Unius, tamién con exito, que enampló enta Brasil, Archentina y Chile. Tamién actuó en Echipto, en Turquía, en Australia y en Hawaii, amás d'en Moscú, Berlín, Bucarest, Roma u Atenas, esdevenindo asinas una d'as primeras actrices en fer una chira de caracter mundial. right|thumb|350px|Sarah Bernhardt interpretando a [[Cleopatra VII|Cleopatra en 1891.]] Antiparte, a suya vida sentimental yera muit intensa, y se li conoixen relacions con, entre muitos d'atros, Gustave Doré, Victor Hugo, Jean Mounet-Sully, Jean Richepin, Philippe Garnier, Gabriele D'Annunzio u Eduardo, prencipe de Galas. Sindembargo, nomás se casó o 4 d'abril de 1882 con Aristides Damala, qui yera un oficial de l'Exercito griego. Sarah miraba de fer un actor d'o suyo esposo, encara que fracasó. Antiparte, a relación ascape se deterioró, con infidelidatz por ambas partes, y con separacions y reconciliacions a ormino, mesmo quan o suyo esposo s'alistó en a Lechión Forana Francesa estando destinato a la colonia francesa d'Alcheria, dica que en 1887, quan Sarah marchó enta America ta una nueva chira, Aristides no l'acompanyó. O matrimonio continó sindembargo dica la muerte d'Aristides en 1889, por complicacions derivatas d'a suya drogadicción (yera adicto a la morfina).
Ansinhan
Ansinhan (en francés Ansignan, en catalán Ansinyà) ye una comuna occitana situata en o departamento francés de Pireneus Orientals, o districto de Perpinyán, o cantón de la Vall de l'Aglí y a rechión d'Occitania.
Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora d'Andorra
A Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora d'Andorra ye una ilesia d'estilo mudéchar construyida en o sieglo XVI que se troba en Andorra (Andorra-Sierra d'Arcos, Aragón). . Ye protechita legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural.
Moscú
O nuclio historico de Moscú estió en a ribera ezquierda d'o río Moskva, en un pueyo, a on hue se troba o Kremlin y a Plaza Roya. A ciudat ye o centro politico, economico y cultural de Rusia. Moscú tenió gran importancia en a historia rusa, estando a capital d'o Gran ducau de Moscú y de l'Imperio Ruso dica Pero I de Rusia, anyo en que fue transferita la capitalidat enta Sant Petersburgo. Dimpués d'a Revolución rusa, en l'anyo 1917, Moscú tornó a estar a capital d'a Unión Sovietica. En o suyo centro se troba lo Kremlin de Moscú, o kremlin mas conoixiu d'o país, una antiga fortaleza militar que esdevenió la seu d'o poder d'os zars y que conservó ixa caracteristica mientres o periodo sovietico y tamién en l'actual Rusia, en estar la seu oficial d'o president de Rusia; antiparte, lo Kremlin de Moscú ye considerau por a Unesco como Patrimonio d'a Humanidat. Tamién tienen a suya seu en a ciudat de Moscú las dos cambras que conforman l'Asamblea Federal de Rusia en estar lo poder lechislativo en Rusia un sistema bicameral (lo Consello d'a Federación, que ye la cambra alta, y la Duma Estatal, que ye la cambra baixa).
Moscú tamién ye a ciudat a o se i trobal bellas d'as mas importants universidatz rusas: Universidat Estatal de Moscú, Universidat Tecnica Estatal Bauman de Moscú, Conservatorio Chaikovski de Moscú, Instituto Estatal de Relacions Internacionals de Moscú, Instituto Gerasimov de Cinematografía, etc. Destaca tamién por a suya importancia cultural en poseyer bellos destacaus museus, como la Galería Tretiakov, o Museu Pushkin u l'Armería d'o Kremlin, y tamién l'afamau Teatro Bolshoi. No nomás lo suyo kremlin ye catalogau por a Unesco como Patrimonio d'a Humanidat, so que tamién en son la citada Galería Tretiakov, a seu de Sant Basilio de Moscú en a plaza Roya, o convento de Novodevichy, a ilesia de l'Ascensión de Kolomenskoye y lo conchunto d'os siet gratacielos de Stalin.
Fundación de Moscú
Iste chicot lugarón ocupaba una chicota superficie, d'alto u baixo 5 hectarias mientres os sieglos XI y XII y tenió una primitiva historia bien turbulenta, estando cremau y espullau bellas vegadas mientres ixe periodo. Tanimientres, a monico la ciudat creixió, encara que siempre en a marguin ezquierda d'o río, en estar la suya marguin dreita una paúl, como s'ha dito, y que amás yera ubierta a los ataques y invasions procedents d'o sud.
Dica l'inte, Moscó no yera so que una chicota ciudat, pero la suya posición a lo canto d'una tupida selva ufría bella protección a los suyos habitants contra los ataques d'os mongols y amás se trobaba situada en un puesto privilechiau ta lo comercio en estar situada en as rotas comercials que levan enta las desembocaduras d'os ríos Volga, Neva y Don. Aleixandre Nevski (literalment, Aleixandre d'a Neva) en fació de Moscú un prencipau independient, o prencipau de Moscú, que a finals d'o sieglo XIII confió a lo suyo fillo Daniel de Moscú, qui n'enampló las mugas en adhibindo-ie a ciudat de Pereslavl-Zalessky y a ciudat de Kolomna a l'este, con a suya fortaleza.
Sant Petersburgo
As suyas primeras anyadas
left|thumb|250px|Maqueta d'a [[Fortaleza de Pero y Pavlo.]] A ciudat fue establita o 16 de mayo de 1703 por o zar Pero I de Rusia, fendo parte d'o suyo programa ta ubrir Rusia a las influencias mudernizadoras occidentals. Ye por ixo que a ciudat s'establió a o canto d'o golfo de Finlandia, en a mar Baltica. Encara que a sobén se creye que o suyo primitivo nombre yera Sankt Petersburg, en alemán, o nombre estió Sint Pietersburg, en neerlandés (Pero I heba treballato d'incognito en os Países Baixos), encara que a escape s'imponió o nombre en alemán, por estar l'alemán a luenga franca d'a mar Baltica en ixas envueltas.
O primer edificio d'a ciudat en ser construito fue, ta marcar atra d'as finalidatz d'a ciudat, imponer a presencia rusa en a mar Baltica en o marco d'a Gran Guerra d'o Norte contra Suecia, una fortaleza militar en a marguin dreita d'o río Neva. Ista fortaleza fue clamata Fortaleza de Pero y Pavlo (hue encara existent).
Marmolejo
Marmolejo ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía (Provincia de Chaén). A suya población ye de 6726 habitants (2021) en una superficie de 178,07 km².
Barranco d'Arás
thumb|250px|Cauz auxiliar d'o barranco, amán d'a suya desembocadura O barranco d'Arás (u tamién a vegatas dito barranco d'Aso) ye un barranco pirenenco situato en o municipio de Biescas.
Xove
Xove (Xove en gallego y oficialment, Jove en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Occidental.
A suya población ye de 3.602 habitants (2007), en una superficie de 89,1 km² y una densidat de 40,43 hab/km².
Gavia stellata
A gavia chicota (Gavia stellata (Pontoppidan, 1763) ) ye una au d'a orden d'os Gaviiformes y familia Gaviidae que cría sobretot en as rechions arcticas d'o norte d'Eurasia y Nordamerica (per un regular a lo norte d'a latitut 50°N), y pasa os hibiernos en auguas costeras nortenyas, a vegadas en bandadas de considerable grandaria.
Emplegau como fuent de birolla dende epocas prehistoricas, a especie encara hue ye cazada per os pueblos indichenas en qualques partis d'o mundo. En qualques partis de Rusia, as suyas piels se feban servir tradicionalment pa fer casquetas y quantas decoracions de ropa.
Punta Respomuso
A punta Respomuso (en castellano pico Soulano) ye un mont de 2909 m d'altaria d'a cordelera d'os Pireneus.
Ilesia de Sant Andreu de Satué
Ye protechita legalment con a suya declaración como Bien d'Intrés Cultural dende l'anyo 1982.
Laura Rubio
Biografía
Se graduó en Bellas Artes per a Universidat de Zaragoza en o campus de Teruel.
Abòs
Demografía
2006: población provisional seguntes l'INSEE.
1066
Escaicimientos
right|thumb|250px|A muerte de [[Haroldo II d'Anglaterra|Haroldo II en a batalla de Hastings o 14 d'octubre de 1066.]]
Aineto
Historia
Apareixe en documentos de 1076 y ya en l'anyo 1488 teneba 4 fuegos.
Diego Velázquez
A suya obra ye de 120 u 125 obras, y o suyo maximo reconoiximiento como pintor fue en o sieglo XIX, cuan os pintors impresionistas franceses descubrieron a suya obra estando un pintor de referencia ta éls. A parte mas important d'a suya obra que yeran en a colección reyal estan en o Museo del Prado en Madrid. Belunas d'as suyas obras mas conoixitas son Las Meninas, La rendición de Breda y Las Hilanderas.
Monesterio de Sant Per de Rodes
Historia
En ixas condicions, o monesterio y as suyas dependencias permanixioron mientres un sieglo sin garra protección por parte d'o estato, dica que finalment fue declarato Molimento Historico Artistico en 1930. En 1935 a Cheneralidat de Catalunya i prencipió as primeras restauracions que, interrompitas por a guerra civil de 1936-1939 y, a pesar d'una declaración feita por o rechimen franquista en 1949, por un nuevo periodo d'albandono, continoron dende os anyos 1960. A lei d'o Patrimonio Cultural catalán de 1993 lo declaró Bién Cultural d'Intrés Nacional.
Castiello d'Obano
A suya función yera de cosirar as vías de comunicación entre Uesca y Exeya d'os Caballers en o eixe este-ueste, encara que tamién a de parar a conquiesta d'Exeya d'os Caballers y d'a mesma Luna en o eixe norte-sud. En 1083 a suya ilesia perteneixeba a o monesterio de Sant Chuan d'a Penya, y dimpués estió propiedat d'a Orden d'o Temple, fendo asinas parte d'as propiedatz d'os templers en a Corona d'Aragón por donación d'o rei Alifonso II d'Aragón. A os suyos pietz se devantó o lugar d'Obano, hue despoblato.
Pascual Salas Usón
Pascual Serapio Salas Usón, conoixiu esportivament como Pascual Salas u simplament como Salas, y naixiu de Quinto d'Ebro, Provincia de Zaragoza, Aragón o 24 de mayo de 1910 y muerto en Castelldefels o 8 d'agosto de 1998 con 88 anyos, estió un futbolista espanyol que chugaba de meyocampista y activo en o fútbol espanyol en os anyos 1930 y 1940.
Campo Romanos
Bi ha 18 lugars muito cerca entre ellos: Anento, Nombrevilla, Badúls, Cucalón, Lanzuela, Mainar, Langa, Torralbiella, Villafermosa, Villa-reyal de la Uerba, Villadolz, Romanos, Fuent Buena, Retascón, Lechón, Cucalón y Ferreruela.
Nombrevilla
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Romanos, Lechón, Anento, Sant Martín d'el Río, Villanueva de Xiloca, Daroca, Retascón y Villarroya.
Folgoso do Courel
Folgoso do Courel (Folgoso do Courel en gallego y oficialment, Folgoso de Caurel en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca de Quiroga.
Fontioso
Cheografía
A localidat de Fontioso ye situada a 964 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 50 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
Canciello
thumb|right|250px|Canciellos de [[trunfas. Cada ringlera de plantas ye plantada sobre un canciello.]] Un canciello u cancillo  (d'o latín <CANCELLU, «lo que zarra») ye como se diz en o vocabulario d'a huerta a cada un d'os caballons an se planta as plantas en un huerto, paralelos si fa u no fa, y deseparaus entre els con os vallos por an se fa pasar l'augua de regar.
Palermo Football Club
Estadio
L'estadio a on chuga os suyos partius como equipo local ye o Estadio Renzo Barbera, que s'inaguró en l'anyo 1932.
Ambrose Powell Hill
Partecipó en cuantas batallas destacatas mientres a Guerra Civil, como a primera batalla de Bull Run, as batallas d'os Siet Días, a batalla de Cedar Mountain, a segunda batalla de Bull Run, a batalla d'Antietam, a batalla de Fredericksburg, a batalla de Chancellorsville y a batalla de Petersburg, a on morió en a luita. A suya división feba parte d'o cuerpo d'exercito de Stonewall Jackson, y cuan Jackson morió Hill esdevenió breument o chefe interín d'iste cuerpo.
Moreda de Álava
A suya población ye de 275 habitants (2007) en una superficie de 8,67 km², con una densidat de población de 31,72 hab/km².
Dinastía Safavida
200px|thumb|Bandera A dinastía Safavida ye una dinastía d'orichen azerín y kurdo que reinó en Persia dende l'anyo 1501 cuan Ismail como mayestre mayor d'a orden safavida prenió Tabriz dirichindo a l'exercito d'os kizil bax y perdió o poder en l'anyo 1722 con a batalla de Gulnadabad. Os primers xahes safavidas basoron o suyo poder en os kizil bax (un exercito profesional), en a relichión chiita duodecimana que imposoron y en a burocracia.
Os xahes safavidas mes celebres estioron Ismail I y Abbas o Gran
Porto
A ciudat de Porto ye conoixita como a Cidade Invicta. Ye a ciudat que da nombre a Portugal dende 200 aC, quan se deciba de Portus Cale, convertindo-se dimpués en a capital d'o Condau de Portugal. Amás ye una ciudat conoixita mundialmente por o vin, por os suyos puents y a suya arquitectura contemporania y antiga, o suyo centro historico, clasificato como Patrimonio Mundial por a UNESCO, y por o suyo equipo de fútbol, o Futebol Clube do Porto.
Visciano
Cheografía
O suyo termin municipal muga con as comunas de Casamarciano, Liveri, Marzano di Nola, Monteforte Irpino, Mugnano del Cardinale, Nola, Pago del Vallo di Lauro, Sperone y Taurano.
Aragonés chaqués
O chaqués ye a variedat de l'aragonés d'a comarca de Chaca, a zona d'o Viello Aragón mas plana, fuera d'as vals d'o Pirineu Axial: Aratorés, Castiello de Chaca, Caniars, Novés, Guasiello, Asieso, Banaguás, Abay, Atarés, Ipás, Badaguás, Baraguás, Guasa, Gracionépel, Barós, Orante, Ulle, Navasa, Navasiella, Castiello de Lerés, Espuendolas, Larrés, Borrés, Martillué, Pardiniella, Charlata, Cartirana, Sasal, Samianigo y Frauca. Talment podamos incluyir-ie Villanuga, Garcipollera. Encara que l'aragonés yera perdiu en a ciudat de Chaca por o menos a mitat d'o sieglo XX esta localidat figura en l'ALEANR, con as siglas Hu 107, por o que se conoix part d'o suyo lexico d'intrés etnografico, en cualque caso en aragonés.
Les Planes d'Hostoles
Historia
A localidat ye citata en 1021, dependent d'o castiello d'Hostoles, d'o condau de Besalú. En 1462, en a Guerra d'os Remensas, Francesc de Verntallat mandó a os campesins revueltos (u remensas) contra os sinyors. En 1474, o rei Chuan II d'Aragón concedió o castiello y o suyo termin ta Verntallat, con o títol de vizconte d'Hostoles.
Volla
A suya población ye de 23.312 habitants (2010), en una superficie de 6,00 km², con una densidat de población de 3.885,33 hab/km².
Iglesiarrubia
A suya población ye de 50 habitants (2007), en una superficie de 15,02 km² y una densidat de 3,33 hab/km².
Giuliana Lojodice
D'entre a suya filmografía, se puet mencionar bellas d'as suyas interpretacions, en cintas como Il giovedì (1963, Dino Risi), Riusciranno i nostri eroi a ritrovare l'amico misteriosamente scomparso in Africa? (1968, Ettore Scola), La vita è bella (1997, Roberto Benigni) u Fuori dal mondo (1999, Giuseppe Piccioni).
Lanciego
Lanciego (en basco Lantziego; oficialment Lanciego/Lantziego)ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco en a provincia d'Alaba en a clomarca d'a Riocha Alabesa.
Karina Ignatyan
Karina Ignatyan ye una cantaire Armenio-rusa conoixita por haber participau en a quarta edición d'a Voz Kids y estar finalista de New Children's Wave 2019, quedando en quarta posición.
Rothenburg ob der Tauber
Historia
En 1170, a ciudat de Rothenburg estió fundada.
N'a cultura popular
A causa d'o suyo aspecto medieval, Rothenburg ha amaneixiu en quantas produccions de cine. Per eixemplo:
Tamién en bells videochuegos. Per eixemplo:
Jason Robards
Jason Robards (nombre artistico de Jason Nelson Robards, Jr.), naixito de Chicago (Illinois) o 26 de chulio de 1922 y muerto en Bridgeport (Connecticut) o 26 d'aviento de 2000, estió un actor estausunidense con una destacata carrera en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1940 y con cuantos premios recibitos por o suyo treballo.
Mustela eversmannii
O Mustela eversmannii (conoixiu con o nombre popular de furón d'Eversmann en buena cosa d'a bibliografía en as luengas latinas) ye una especie de furón propia d'as estepas eurasiaticas.
Torroco
Diversidat lexica
Seguntes Bienvenido Mascaray, en Campo (Ribagorza) tamién se diz os verbos «torrocaciar» u «estorrocaciar», a l'igual que o verbo cheneral «estorrocar».
El Hoyo de Pinares
El Hoyo de Pinares ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila.
O Prenzipet
Se i puet leyer una invitación de l'autor a trobar o nino en si mesmo, ya que «''totas as personas grans han estato en primeras ninos. (Pero pocas se'n remeran)''».
Santa Croch
Santa Croch (Santa Croche en castellano) ye un casal despoblau de la provincia de Teruel, perteneixient a lo municipio d'Albarrazín.
Matematica discreta
Por un regular se encluyen os siguients temas d'estudio:
Aiguatèbia i Talau
Demografía
thumb|300px|center|Población 1962-2008
María de Luna
Reina consort d'Aragón
Don Martín tornó de Sicilia en 1397. O mesmo día en que dentró con a suya muller, a reina, en Zaragoza, o 7 d'octubre de 1397, y sin asperar a achuntar as Cortes, en a Seu churó os Fueros debant d'o Chusticia Mayor d'Aragón y d'os Churaus de Zaragoza.
En o tocant a o tema de l'abolición d'os malos usos, seguindo con as chestions que en o suyo inte realizó o falleixiu Chuan I, María de Luna tamién en fizo cuantas debant d'o papa Benedet XIII afirmando que ístos yeran contrarios a o dreito divino y humano.
Carmen Posadas
Carmen de Posadas Mañé, naixita de Montevideo (Uruguai) o 13 d'agosto de 1953, ye una escritora y novelista uruguaya (encara que tien tamién a nacionalidat espanyola), con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera literaria, entre lo cual cal destacar o Premio Planeta por a suya novela Pequeñas infamias.
Bages de Rosselló
Cheografia
A localidat de Bages de Rosselló ye situata a 18 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Hoyorredondo
A suya población ye de 63 habitants (2019) en una superficie de 17,22 km², con una densidat de población de 4,12 hab/km².
Herman Melville
As suyas primeras anyadas
En 1839, Herman Melville s'enroló como mariner en un barco mercant de viache ta Liverpool. Iste viache inspiró a suya obra posterior Redburn. En tornar, treballó en 1840 en una escuela (a on no cobró), y se tresladó ta l'estato d'Illinois, recorrendo l'estato ta trobar treballo. A fins de 1840, decepcionato, se tresladó a Nantucket, o centro d'a caza de ballenas en os Estaus Unius, y o 26 d'aviento sinya un contrato ta treballar en o ballener Acushnet, de 368 tn. O barco parte d'o puerto de New Bedford o 31 d'aviento, y en iste barco Herman Melville trescruzó l'Oceano Pacifico dica as islas Galapagos y as islas Marquesas, a on desertó d'o barco. Engarcholato en Tapeete (Tahití) por a suya deserción, tornó dimpués ta os Estaus Unius.
Os anyos de madureza
En os zaguers anyos d'a suya vida, Herman Melville no podió vivir d'os suyos escritos, porque a suya obra no teneba a favor d'o publico. Asinas, vivió a cargo d'a familia d'a suya muller, Elisabeth Shaw, antis d'estar afirmato por a ciudat de Nueva York como achent d'aduanas. Sindembargo, Melville continó escribindo.
Poesía
Coleccions
Mayestrato Viello
O Mayestrato Viello u Mayestrato (Maestrat Vell o Maestrat en catalán) ye lo Mayestrato orichinal, una comarca natural situata en o norte d'a provincia de Castellón, a l'este d'a Teruel. Muga a lo norte con a comarca de Los Puertos de Moriella, a Tinenza de Benifasar, y Catalunya, y a lo sud con a Tinenza de Miravet y a Tinenza de l'Alcalatén.
Sant Lorient (desambigación)
Sant Lorient u Sant Lorent puet estar
Val de Sieste
A valle de Sieste (en a parla local. En aragonés stándard val de Sieste) u valle de Morcat ye lo nombre como popularment se conoix a valle menor que traza o barranco de Sieste, en o termin municipal de Boltanya (Sobrarbe, Uesca).
Isla Cockatoo
A isla Cockatoo ye a mas gran de quantas islas d'a badía formadas por lomas de piedra d'arena, cubiertas d'antis mas por selvas, encara que actualment deforestadas. Orichinalment a isla se debantaba 18 m sobre o livel d'a mar y teneba una superficie de 12,9 ha, encara que fue estendillada dica as 17,9 ha y limpiada d'a mayor parti d'a suya vechetación. Dita Wa-rea-mah por os aborichens australianos que tradicionalment habitaban istas tierras antis d'a plegada d'os europeus, a isla pudo estar emplegada como base ta pescar, encara que no s'han trobau prebas fisicas de l'herencio aborichen en a isla.
Val de Sieste
Nuclios de población
Son nuclios de población que se troban amán, pero no fan parte d'a valle por trobar-se en as baixants cuentras de bellas formacions orograficas:
Se veiga tamién
n
Quiroga
Cheografía
A localidat de Quiroga ye situata a 267 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 85 km de Lugo, a capital d'a suya provincia.
Cuatrena cruzada
A cuatrena cruzada se desvinió en os anyos 1202 y 1204. A lo principio s'adrezaba enta Echipto, que s'esbarró ta Costantinoble, on los cruzaus derrocoron a dinastía reinant y creyoron l'Imperio Latino.
Platalea leucorodia
A suya dieta consiste en insectos aquaticos, musclos, guardafuents, crustacios, cucos, sangrichuelas, ranas, cullaretas y chicotz peixes de dica 15 cm de luengo.
Gavaston
A suya población ye de 562 habitants (1999) en una superficie de 12,73 km², con una densidat de población de 44,15 hab/km².
Hoyos de Miguel Muñoz
Hoyos de Miguel Muñoz ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila y en a comarca d'El Barco de Ávila - Piedrahíta.
Cuenca de Barberán
A Cuenca de Barberán (en catalán Conca de Barberà) ye una comarca catalana situata a lo norte d'a provincia de Tarragona.
Iberus
Iberus ye un chenero d'a familia Helicidae, clase Gasteropoda endemico d'a Peninsula Iberica. Ye propia de puestos aridos y petrosos. O chenero Iberus ye considerato como a choya d'os gasteropodos terrestres d'a Peninsula. Por ixo a revista d'a Sociedad Española de Malacología se diz Iberus.
Puntal de Secús
O puntal de Secús ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 2.514 m.
Darija Vračević
Historia
Naixió lo día 27 d'octubre de 2007 de Belgrado, Serbia.
Alto Mayestrato
Cheografía
Se tracta d'una comarca de releu prou abrupto que tien en a muela d'Aras o punto mas alto con 1315 m. O clima ye mediterranio continentalizato y tien una vechetación de pinars, carrascals y caixicars, con matas mediterranias arbustivas.
Provincia de Ravena
Fan parte d'a provincia 30 comunas u municipios, y a suya capital se troba en a ciudat de Ravena.
Straight edge
O simbolo d'a X
thumb|left|300px|Concierto d'o grupo [[To Kill. Se veigan as X en o dorso d'as mans d'os miebros d'o grupo y d'o publico]] thumb|200px|Eva Genie, cantaire de [[Gather, con a caracteristica X en a man]] A letra X ye o simbolo straight edge más conoixito, por un regular portiato como una marca en o dorso d'as dos mans, encara que tamién puet estar amostrato en atras partis d'o cuerpo. Bels seguidors han encorporato o simbolo en ropa y pins. D'alcuerdo a la serie d'entrevistas realizatas por o periodista Michael Azerrad, a X d'o straight edge data d'a chira de l'agrupación Teen Idles por a costa este d'Estaus Unius en 1980. Teen Idles yera programato ta tanyer en o Mabuhay Gardens en San Francisco, pero quan o grupo plegó, o cherent d'o club descubrió que toz os miembros yeran menors de 21 anyos, edat requiesta ta beber legalment en Estaus Unius, por lo que se les habría prohibir a dentrata a o club. Como una traza de compromis, a cherencia marcó a cadagún d'os miembros con una X negra en as mans ta advertir a o personal d'o club que no sirviera alcohol a os musicos. En tornar a Washington D.C., o grupo suchirió o mesmo sistema a os clubs locals ta permitir a os chovenes asistir a os conciertos sin a necesidat de servir-les alcohol y luego a marca fue asociata con o estilo de vida straight edge.
Les Preses
A suya población ye de 1.745 habitants (2011), en una superficie de 9,42 km² con una densidat de población de 185,24 hab/km².
Cheografía
A localidat de les Preses ye situata a 474 metros d'altaria sobre o ran d'o mar.
Retablo
Etimolochía
A palabra tien o suyo orichen en o latín retro tabula, ta fer alusión a la situación d'o retablo dezaga de l'altar d'a ilesia. Asinas, as pinturas miraban de resaltar a importancia d'iste altar como o centro d'a culto en a ilesia, estando o lugar más sagrato d'o edificio.
Deputación Cheneral d'Aragón
Composición
O suyo President u President d'o Gubierno d'Aragón ye esleyiu por as Corz d'Aragón, diriche o gubierno y ye a maxima autoridat d'a Comunidat Autonoma. Os atros miembros d'a Deputación Cheneral d'Aragón son nombraus por o President.
Desastre
thumb|right|Anvista de [[San Francisco (California)|San Francisco dimpués de lo tierratremo de 1906, remerau como lo peyor desastre natural de la historia d'Estaus Unius.]] Un desastre ye una alteración seriosa de lo funcionamiento d'una comunidat u d'una sociedat con perdas humanas, materials u impactos ambientals que sobrepuya l'habilidat de la comunidat u sociedat afectada pa recuperar-se d'estas perdas fendo servir los suyos propios recursos.
Chuan II Ferrández d'Íxar y Cabrera
Se casó con Caterina de Beaumont y tenioron seis fillos.
Okapia johnstoni
Os okapis son sobretot diurnos y herbivoros.
Cumans
Historia medieval
A derrota en a batalla de Kalka fació que os cumans s'acercasen politicament a os hongaros. O rei d'Hongría aceptó una alianza con a condición que se cristianizasen, recibindo o cristianismo enta 1227. Bi heba un bispato cumán pa os cumans cristianizatos, fundato muito antes, (primera mención en 1217), pa estendillar o cristianismo catolico en ixas tierras. Pero este bispato tién una acción d'una traza mes organizata només dende a cristianización formal de grant numero de cumans en 1227 baixo protectorau d'Hongría. Bi habió tamién intentos d'implantar o catolicismo a l'ueste y sud d'os Carpatos. Uno d'estos intentos estió a diocesi de Milcovia, d'os cumans, fundata o 13 de setiembre de 1229 por iniciativa d'o rei Alberto II d'Hongría de d'o papa Gregorio IX, diocesi con base destruita en 1241 por a invasión d'os mongols. Prebatinas ulteriors de refundar a diocesi fracasoron.
Ixemenatos entre atros pueblos y sozmesos, deixoron d'esistir como pueblo y esdevinioron diferents pueblos de luenga turquica actuals u contribuyoron a la suya formación.
Os cumans en fuents aragonesas
En a traducción aragonesa d'o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" os cumans son mencionatos como "cumans" y tamién como cormanos por error:
Hyde Park (Sydney)
Hyde Park ye o parque mas antigo d'Australia, con una superficie de 16,2 ha se troba en o districto d'o centro d'afers de Sydney, Nueva Galas d'o Sud. Hyde Park ye situau a l'este d'o centro de Sydney. Ye o mas meridional d'un conchunto de parques que s'estendilla dica o norte, a cantos d'a badía de Sydney, conectando con The Domain y o Reyal Chardín Botanico de Sydney. Hyde Park tien alto u baixo una forma rectangular, estando recto o suyo extremo meridional y redondiau o suyo extremo septentrional. Ye amugau l'ueste por Elizabeth Street, a l'este por College Street, a o norte por St. James Road y Prince Albert Road y a o sud por Liverpool Street.
Chuan II de Portugal
Chuan II de Portugal, naixito de Lisbona o 3 de marzo de 1455 y muerto en Alvor (Portimão, Algarve) o 25 d'octubre de 1495, estió un rei de Portugal dende o 24 d'agosto de 1481, cuan sucedió a su pai Alifonso V que heba abdicato, dica la suya muerte.
Mikoyan MiG-31
Mikoyan MiG-31 (en ruso: Микоян МиГ-31) ye un avión de caza desembolicau por Mikoyan-Gurevich. O suyo primer vuelo estió en 16 de setiembre de 1975. Tien dos motors Soloviev D-30F6, una velocidat maxima de Mach 2.83 y un alcanz de 5,400 km. Se'n han construyíu 519 unidaz.
Bolquera
Cheografia
A localidat de Bolquera ye situata a 1613 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Cuartels de Hyde Park (Sydney)
Os cuartels de Hyde Park (en anglés Hyde Park Barracks) de Sydney (Australia) son un espacio de memoria que fa parti d'o rete "Historic Houses Trust" que agrupa cuantos edificios historicos d'o estau australiano de Nueva Galas d'o Sud. L'edificio d'os cuartels, construyiu en 1819, tien una historia ligada a las diferents olas migratorias que arriboron a Australia dende o sieglo XIX. Actualment os cuartels de Hyde Park son un museu que amuestra a historia d'o espacio relacionada con a immigración.
Biodiversidat
La biodiversidat se puet considerar un recurso natural porque se puet fer servir pa lo profeito nuestro: fuent d'alimentos, materias primas y medicinas.
Santa Cruz de Moya
Parla
Lo lexico popular d'intrés etnografico de Santa Cruz de Moya se conoix relativament bien por figurar esta localidat en l'ALEANR, con la sigla Cu 400.
Biodiversidat
Sobreexplotación
Dende tiempos de lo colonialismo s'ha iu producindo una sobreexplotación creixient que contina en lo mundo industrial actual por la continación de las actividatz anteriors y tamién la sobrepesca, lo comercio ilegal y lo coleccionismo abusivo.
Conservación de la biodiversidat
250px|thumb|Entrada en la [[Reserva de la Biosfera d'Ordesa-Comachibosa.]] En muitos países bi ha leis pa conservar ciertas especies. A part de leis medioambientals y sobre caza y pesca, tamién bi ha espacios protechius con diferents categorías: parques nacionals, parques naturals, reservas naturals y atras feguras de protección.
Maucòr
Demografía
2007: población provisional seguntes o INSEE.
Moriello (desambigación)
Moriello u Muriello puet estar:
Castiello d'Hiroshima
O castiello d'Hiroshima (広島城, Hiroshima-jō en chaponés), tamién clamato a vegatas castiello d'a Carpa (鯉城, Ri-jō), ye un castiello chaponés situato en a ciudat d'Hiroshima.
Banyuls de la Marenda
Cheografia
thumb|center|300px| Situación de Banyuls de la Marenda
Bayona-Anglet-Biàrritz
Luengas
A luenga tradicional d'o Baixo Ador ye o dialecto gascón de l'occitán seguntes as enquestas filolochicas d'os sieglos XIX y XX (se veiga en particular l'Atlas linguistique de la Gascogne), encara que hue bi ha una important presencia d'o basco debita a una immigración rural recient d'atras partis d'o País Basco. Manimenos a luenga dominant bi ye o francés dende o sieglo XX. Os movimientos culturals locals revindican l'occitán y o basco y ya han obtenito en bel puesto una sinyalización trilingüe.
Masegoso
Masegoso ye un terreno con masiegas, y como toponimo puet estar:
Flylân
Flylân (en neerlandés Vlieland) ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Frisia. Ye a mas una d'as islas Frisias Occidentals. A unica localidat d'o municipio ye East-Flylân.
A suya población ye de 1.135 habitants (2007) en una superficie de 315,79 km², con una densidat de población de 28 hab/km², lo que lo fa o segundo municipio menos densament poblato d'os Países Baixos.
Jódar
Jódar ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía (Provincia de Chaén). A suya población ye de 11 583 habitants (2021) en una superficie de 149,33 km².
Llinars del Vallès
A suya población ye de 9.035 habitants (2009), en una superficie de 27,70 km² con una densidat de población de 326,17 hab/km².
Canyet
Canyet (Cañete en castellano) ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 864 habitants (2007), en una superficie de 87,80 km² y una densidat de población de 9,84 hab/km².
Expo 2008
A mascota de l'Expo 2008 represientaba una chisla u gota d'augua clamada «Fluvi». O nombre, acronimo de flumen vitae ('arrigo d'a vida', en latín), se li dio dimpués d'un debate ciudadano prou controvertito, y en o cual un d'os nombres favoritos yera estada la parola aragonesa 'Chisla'.
Espacios emblematicos
D'entre os espacios emblematicos, se i troba: thumb|right|320px|Uebras de l'Expo, amán de l'Almozara.
Arruaba
Molimentos
A Ilesia de Sant Chaime o Mayor d'Arruaba, una ilesia d'o sieglo XII en estilo romanico, adedicata a Sant Chaime o Mayor. D'una sola nau, o templo no tien de capiellas laterals, por lo que a suya estructura ye prou simpla, acubillata con un tellato de fusta. A suya portalada en o canto sud ye rematata con un arco de meyo punto. Ye la ilesia parroquial d'o lugar.
Bula d'Amunt
A suya población ye de 55 habitants, en una superficie de 23,22 km².
Mendibe
A suya población ye de 182 habitants (1999) en una superficie de 41,77 km², con una densidat de población de 4,36 hab/km².
Nerill
Nerill (Neril en castellano) ye un lugar amán de Las Pauls y perteneixient a iste municipio, situato en a comarca de Ribagorza. En 2006 teneba una población de 16 habitadors.
Barbra Streisand
Premios
Barbra Streisand recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1968 por a suya interpretación de Fanny Brice en a cinta Funny Girl, dirichita por William Wyler.
Arto (Uesca)
Arto ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.
Dialectos de l'aragonés
Atras propuestas de clasificación dialectal
Encara que a propuesta d'os cuatro dialectos ye a mas estendillada, atros autors en han propuesto variacions. Asinas, ta Ch. R. Usón y Ch. Tomás, bi habría tres dialectos historicos (occidental, central y oriental), que se corresponden alto u baixo con os tres viellos condaus pirinencos (Aragón,Sobrarbe y Ribagorza). Seguntes istos autors, as variedaz meridionals serían a continación d'ístas, que s'habrían castellanizau y uniformau en un proceso favoreixiu por a suya orografía mas plana.
Atro autor, F. Sánchez, ha propuesto en zaguerías una clasificacion que postula a existencia de dos grans variedaz u dialectos, l'occidental y l'oriental. Istos tendrían, amás, unas subvariedaz mas estremas: l'ansotano (y en bella mida, o cheso y l'ayerbense), con caracteristicas occidentals extremas, relacionadas con l'antigo romance navarro, y o ribagorzano, con prous solucions de transición enta o catalán.
Provincia de Burgos
Muga a lo norte con as comunidaz autonomas de Cantabria y o País Basco, a l'este con a comunidat autonoma de A Riocha y a provincia de Soria, a o sud con a provincia de Segovia, y a l'ueste con as de Valladolit y Palencia.
Casas del Puent
Descripción
O piso prencipal teneba dos salas: una de 48 piez per 24 piez pa sesions particulars y unatra de 60 piez per 27 piez pa sesions publicas an se feban as reunions d'o Capitol y Concello, asambleas que gubernoron a ciudat dica os Decretos de Nueva Planta de 1707.
Torás
Mugas
O suyo termin municipal muga con Vivel, Teresa, Bexix, Lo Toro y Barracas.
Jack Shea (patinador de velocidat sobre chelo)
Fue o primer esportista estausunidense en ganar dos medallas d'oro en unos Chuegos Olimpicos d'hibierno, fendo-lo en os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 1932 celebratos en a suya ciudat natal. Aconsiguió ganar as cursas de 500 y 1.000 metros.
Zaha Hadid
Biografía
Iraquí de naixenza, se desplazó ta Londres a fin d'estudiar en l'Architectural Association School of Architecture. Dimpués d'obtener o títol treballó con un antigo profesor suyo, l'arquitecto holandés Rem Koolhaas en l'OMA (Office for Metropolitan Architecture), esdevenindo-ne socia en 1977. Tres anyatas mes tardi establió a Londres o suyo propio estudiet. Ha ensenyato tamién a muitas institucions prestichiosas per tot lo mundo, estando en profesora d'a Universidat d'Artes Aplicatas de Viena (Austria).