cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ecografía
A ecografía ye un procedimiento de diagnostico emplegau en os hespitals y clinicas que emplega l'ultrasón pa creyar imachens bidimensionals u tridimensionals. Un chicot traste muit semellant a un microfono clamau transductor emite ondas d'ultrasons. Istas ondas sonoras d'alta freqüencia se transmiten enta l'aria d'o cuerpo baixo estudio, y se recibe lo suyo eco. O transductor ye lo responsable de ninviar chicotz pulsos d'ondas acusticas d'alta freqüencia, inaudibles per o sentiu humán as qualas van enta l'interior d'o cuerpo. Istas rebotarán sobre organos, teixius u fluidos y l'aparato rechistrará os cambios minimos d'o soniu. Un ordinador convierte iste eco en una imachen que amaneix en a pantalla. Iste proceso ocurre gracias a lo clamau efecto piezoelectrico.
Barranco de Sant Salvador (Fiscal)
O barranco de Sant Salvador ye un barranco que naixe en as estribacions d'a sierra de Canciás y tiene a boquera en o río Ara a pocos metros d'o lugar de Fiscal, en Sobrarbe. Esnaviesa tot lo suyo curso por adintro d'os limites de lo termin municipal de Fiscal.
A valle d'o barranco de Sant Salvador teneba gran importancia forestal, pos en as suyas baixants i ha selvas de caducifolios, abetes, pins royos y atras especies fusteras pa la tira. A fusta d'esta valle se sacaba por barranqueu por o barranco y dimpués por l'Ara dica Boltanya y la glera de l'Aínsa, aon que i habeba lo ligadero principal pa las navatas d'o río.
Indonesia
Indonesia ye un Estato tranconstinental. Tien mugas terrestres con Malaisia (a o norte d'a isla de Borneo), con Papua Nueva Guinea (a l'este d'a isla de Nueva Guinea) y con o Timor Oriental (a l'este d'a isla de Timor). A o norueste d'Indonesia, a isla de Sumatra ye deseparata d'a Malaisia continental por o estreito de Malaca; a o nord-este, tien amán d'a isla de Celebes y d'as Molucas a isla filipina de Mindanao, y a o norte de Nueva Guinea se troban os Estatos Federatos de Micronesia; a o sudeste i tien Australia. As mugas maritimas son a mar d'Andaman, a mar d'a China Meridional, a mar de Celebes, a mar d'as Molucas y l'oceano Pacifico a o norte; a mar d'Arafura y a mar de Timor a o sud, y l'oceano Indico a o sud y a l'ueste.
Homosexualidat
Terminolochía
A bisexualidat ye estatisticament a-saber-lo mas freqüent que la homosexualidat. A profesora universitaria estausunidense Lisa Diamond declara a iste proposito que "ye a-saber-lo mas freqüent estar atrayito per bella persona d'o suyo propio sexo que estar exclusivament atrayito per bella persona d'o suyo propio sexo".
De feito, o que habitualment se diz "homosexualidat" ye a mayor parti d'o tiempo bisexualidat.
Discriminacions
Seguntes l'Asociación Internacional de Lesbianas, Gais, Bisexuals, Transexuals y Intersexuals, en 2016 73 países condemnaban a homosexualidat y tretze estatos u partis d'estato preveyeban a pena de muerte.
En os países arabes
L'Alcorán describe os actos homosexuals como grieus baixezas, condemnatas moralment y social en a suya practica publica u en a cismia ta la suya practica. Consiguientment, en numerosos países que aplican a xaría, a sodomía ye un crimen que puet castigar-se con a pena de muerte (a mas habitual a lapidación).
En Cuba
Adoptato lo 23 de chulio de 2018, o prochecto de constitución cubana de 20118 ubre a vía ta una posible legalización d'o matrimonio homosexual a traviés d'o emplego de termins neutros ta fer mención d'o matrimonio enguís d'os de marito y muller.
En Israel
En aviento de 2012, o tribunal de chusticia familiar de Ramat Gan dio lo primer esvucio legal a un matrimonio entre hombres. Existe igualment un reconoiximiento d'o concubinato ta totas as parellas.
En Aragón
Mas recientment, un choven zaragozano, Israel C.N. ha entimatas menazas homofobas dimpuesas de que o pais d'ell haigan recibito dos cartas de vecins dicindo-lis, entre atras perlas, que "en prenesen de midas" ta que a homosexualidat d'os suyo fillo no en causase de problemas en a comunidat. Isto succedió dimpués d'estar pasato Israel por o Programa La vida que nos ha tocado de Aragón Televisión, a on charró de l'acoso que pateix quan sale ta la carrera; insultos, comentarios agros u agresions fisicas.
Declaración de Mont-reyal sobre los dreitos humans d'as personas LGBT
A Declaración de Mont-reyal interpela igualment a os gubiernos d'o mundo y a bellas grans relichions. A os primers porque no guarencia pas a os homosexuals o dreito de acomodar-se entre ells y a las segundas porque no aplican pas os suyos principios de tolerancia enta os homosexuals. Ista visión, sindembargo, ye qüestionable, pus se demanda a la relichions ancestrals d'espernir as viedas absolutas. Ista intolerancia y os tabús arredol d'ista qüestión noce, seguntes a Declaración de Mont-reyal, a luita contra o sida.
Epoca clasicista
O Duque de Saint-Simon lo describe asinas en a suyas Mémoires:
A Ilustración
En o Sieglo d'a Ilustración, Montesquieu y dimpuesas Voltaire y Cesare Beccaria se son interrogatos sobre a severidat d'a pena, pero no parixen pas haber-li refusato bel caracter anormal a la homosexualidat. Voltaire, habitualment apostol d'a tolerancia, se bi oposó furament y qualificó a la homosexualidat d'"atentato infame contra la naturaleza", d'"abominación fastiosa" y de "baixeza". En Anglaterra, Jeremy Bentham en o suyo Ensayo sobre a pederastia, que aparixerá a titol postumo, sigue una argumentación utilitarista y esfiende una despenalización d'a pederastia, como Beccaria.
Sieglo XIX
Ye o cabo d'o sieglo XIX que veyió l'aparición d'o termin "homosexual" (surtito de l'alemán), como a problematización d'a idea de "sexualidat". Encara que os discursos s'aplican dica allora nomás que a las practicas (notablement a la sodomía), una nueva mena de discurso va a fer naixer a imachen de l'"homosexual", a on o concepto d'orientación sexual (fruito d'o vivito por l'individuo u d'a suya chenetica seguntes os autors) pren una dimensión existencial y psicolochica, dica sobredeterminar tota la personalidat de l'individuo y ye cheneralment considerata como exclusiva (estando a bisexualidat poco considerata). Iste analís ye desembolicato notablement por Michel Foucault en a suya Histoire de la sexualité (1976-84):
Punto de vista d'a Ilesia Catolica Romana
Un segundo documento de 1986 ye publicato por a Congregación ta la Doctrina d'a Fe chus traza de carta ta os bispes catolicos y firmato por o suyo prefecto, allora o cardenal Ratzinger, con mención d'aprebación explicita d'o papa Chuan-Pavlo II.
Unión civil, matrimonios parcialment legalizatos, matrimonios
A la fin, en una resolución de 2003, o Parlamento Europeu reitera la suya demanda "d'abolir tota forma de discriminación" —lechislativas u de facto— que en son encara victimas os homosexuals, sobretot en materia de dreito a o matrimonio y d'adopción de ninos".
En chulio de 2005, hubo puesto lo primer matrimonio homosexual en Espanya dimpués d'a lechislación que otreyaba o matrimonio entre personas d'o mesmo sexo, adoptata o 21 d'abril de 2005. En a mesma calendata, o Parlamento de Canadá modificó a lei sobre o matrimonio y a definición que contién ta reconoixer y permitir as unions entre personas d'o mesmo sexo en modificar a definición, que ye agora "l'unión de dos personas, excluyendo qualsiquier atra".
Orient Meyo
550px|thumb|Países d'Orient Meyo L'Orient Meyo (arabe: الشرق الأوسط, hebreu: המזרח התיכון) sinyala una rechión d'Asia dende Siria dica la muga entre Irán y Afganistán, pasando por a peninsula Arabica.
Llengües Vives
Llengües Vives ye una publicación bimestral que dende 1996 informa sobre l'actualidat lingüistica d'o sud-oeste europeu. Centra lo suyo interés en las luengas galaicoportuguesa, asturiana, basca, aragonesa, occitana, catalana y sarda. Se coordina y s'edita dende Barcelona, y conta con siete corresponsalias, una per cada luenga. Ye una publicación heptalingüe, ya que cada sección ye redactada en la luenga de la cual se parla.
Scrophulariaceae
As escrofulariacias (Scrophulariaceae en luengache scientifico) son una familia de plantas en a clase Magnoliopsida. En fan parte entre 220 y 300 cheneros y entre 4.000 y 4.500 especies, seguntes a clasificación que se faiga servir. Se troban estendillatas per tot, encara que gosan estar mas presents en zonas de clima templato u de clima tropical.
Sierra d'Escoriuela
Las suyas altarias mes grans son Hoyalta u Las Cruces (1.761 m) y l'alto de Castelfrío (1.758 m). Las suyas versants este y ueste desauguan enta lo río Alfambra.
Toponimia
No se'n conoixe por la documentación la variant con fonetica aragonesa mes conservadora con la palabra frido < FRIGIDU, que si que s'ha puesto documentar en bel lugar de la provincia (Fuent Frida, Fridas d'Albarrazín, Arroyofrido). D'acuerdo con William Dennis Elcock la radiz castel de muitos toponimos aragoneses probablement no se refiera a garra "castiello" y se refiera a cubilars.
Cadaqués
Cadaqués ye un municipio catalán situau en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueras, en a provincia de Chirona. A suya población ye de 2.640 habitants (2005), en una superficie de 25,73 km² con una densidat de población de 102,60 hab/km².
Cheografía
Cadaqués, situau a 23 metros d'altaria d'o livel d'a mar, ye o municipio mas oriental de Catalunya y d'a peninsula Iberica, en a peninsula de Cap de Creus, a cantos d'a Mar Mediterrania. As montanyas de Puig de Paní y Puig de Bufadors separan o lugar d'o resto d'a comarca d'Alto Empordán, cosa que fa que Cadaqués viva de cara ta o mar y no pas ta l'interior d'o país, d'o cual estió aislata dica zaguers d'o sieglo XIX.
Sierra de l'Algarbe
Hidrografía
La versant ueste de la sierra de l'Algarbe desaugua enta lo barranco de l'Algarbe (tributario de lo río de la Fuent d'el Berro), la versant ente lo fa en barrancos que complegan en lo barranco de Mierla (tributario de lo río Guadalaviar).
Cadaqués
O turismo y os pintors
Asinas, o lugar atrayó a destacaus pintors, como Eliseu Meifrèn, Albert Ràfols-Casamada, Josep Roca-Sastre, Àngel Planells (naixiu de Cadaqués), Joan Josep Tharrats, Eduard Arranz Bravo, Ramon Aguilar Moré, Marc Aleu, Jordi Curós, Rafael Bartolozzi, Shigeyoshi Koyama, Ramon Moscardó, Josep Moscardó, Francesc Todó, Maria Girona, Isabel Garriga, Josep Rovira, Antoni Pitxot u Maurice Boitel. thumb|center|800px|Cadaqués, anvista d'a Platja Gran. thumb|center|800px|Anvista panoramica de Cadaqués.
Cerdà
Cheografia
Situato en la Huerta d'Exativa, en la marguin ezquierda de lo río Cànyoles. La superficie de lo termin ye plana de tot. Lo río dels Sants trescurza lo termin.
Samain
Yera una d'as quatre fiestas principals d'a suya anyata relichiosa y simbolicament yera quan os muertos podeban comunicar-sen con os vivos.
Derbyshire
Derbyshire ye un condau ceremonial d'Anglaterra, en a rechión de Midlands de l'Este. A suya capital se troba en a ciudat de Matlock, encara que a mayor ciudat d'o condau, por o suyo numero d'habitants, ye Derby.
A suya población ye d'1.010.200 habitants (2011) en una superficie de 2.625 km², con una densidat de población de 385 hab/km².
Mont (terreno)
En los termins municipals de muitas localidaz bi ha terrenos que por poder estar espleitaus en común por los suyos habitadors reciben la denominación de comuns u comunals. En la lechislación espanyola existe la figura de "monte de utilidad pública" y los monts d'utilidat publica son en un rechistro dito "Catálogo de Montes de Utilidad Pública".
Arriate
Mugas
O termin municipal d'Arriate ye rodiato de raso por o termin municipal de Ronda.
Rozalén del Monte
Mugas
O suyo termin muga a lo norte con Alcázar del Rey
Franklin Delano Roosevelt
Roosevelt plegó a la Presidencia d'Estaus Unius en esclatar a Gran Depresión, con un conchunto de mesuras ta rendrezar a Economía d'os Estaus Unius, basatas en o dito New Deal, y que premitió a recuperación economica d'o país antes de prencipiar a Segunda Guerra Mundial. Estió o unico president que ganó cuatre eleccions a la Presidencia, y dimpués d'a suya muerte se cambioron as normas ta fer que garra president pueda estar reesleito mas d'una vez, con un total de dos mandatos presidencials.
Chano (dios romano)
O suyo principal templo en o Foro Romano teneba puertas que miraban ta l'este y l'ueste, enta o prencipio y fin d'o día, y entre ellas i heba una estatua suya, con as dos caras oposadas. En totas as casas li se adrezaba una pregaria de maitín, y en tota fayena domestica se miraba a suya asistencia. Como dios d'os prencipios, lo invocaban publicament o día de cabo d'anyo, 1 de chenero (Ianuarius), o mes que bién d'o suyo nombre porque encomienza l'anyada nueva. Lo invocaban cuan encomenzaba una guerra, y mientres durase as puertas d'o suyo templo heban d'estar siempre ubiertas. Cuan Roma yera en paz, as puertas heban d'estar zarradas. Chano no tien equivalent en a mitolochía griega.
Ribera de Fiscal
thumb|right|250px|A Ribera de Fiscal dende [[Berroy.]] A Ribera de Fiscal ye o nombre que se da a o sector central d'a valle de l'Ara dende aproximadament a boquera de lo río Forcos dica lo congosto de Baluport. Forma una subcomarca natural en Sobrarbe de la qual a cabecera ye o lugar de Fiscal, pero que historicament ha contau con atros nuclios con buena cosa de población como Chanovas, y atros más chicos como Sant Felices, Albella, Arresa, Santa Olaria, etc.
Cheografía
A punta de la Ferrera, por alto de Chanovas, se'n va ta meter-le una inclusa por o sud zarrando-se contra l'Ara por debaixo d'ixe lugar. As estribacions d'o tozal Pecuto, que como garras portentosas baixan dende a sierra de Nabaín, le zarran contra l'Ara por a ripa norte. Entre as dos formacions forman o congosto de Chanovas u de Baluport, que ye la salida que le queda a l'Ara pa marchar d'a Ribera.
Lugars
Existe uns atros que son situaus en as alturas, y por ixo bellas vegadas se les incluye y atras vegadas no. Ixos son:
MacArthur (cinta de 1977)
MacArthur (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano de MacArthur: El general rebelde, en aragonés MacArthur: o cheneral rebel) ye una cinta de cine estausunidense de cine belico biografico de l'anyo 1977 dirichida por Joseph Sargent seguntes un guión orichinal de Hal Barwood y Matthew Robbins, con una banda sonora orichinal de Jerry Goldsmith, una dirección de fotografía de Mario Tosi y una producción cinematografica de Frank McCarthy ta la productora cinematografica Universal Pictures. L'elenco d'actors d'a cinta ye formau, entre d'atros, por Gregory Peck, Ed Flanders, Dan O'Herlihy, Ivan Bonar, Ward Costello, Nicolas Coster, Marj Dusay, Art Fleming, Russell Johnson y Sandy Kenyon.
La Cueva de Roa
Cheografía
A localidat de La Cueva de Roa ye situada a 768 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 84 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
10 km marcha en os Chuegos Olimpicos de París 1924
Semifinal 2
Dimpués d'una reclamación contra a descalificación de Rudolf Kühnel se l'hi deixa sortir tamién en ista semifinal anque tamién fue descalificau.
Final
200px|thumb|dreita|Ugo Frigerio ganador d'a preba A final se fació o sabato 13 de chulio de 1924 y parteciparon diez atletas, os cinco primers de cada semifinal. O ganador estió Ugo Frigerio esfensor d'o títol y ganador d'a segona semifinal, segundo Gordon Goodwin y tercer o sudafricano Cecil McMaster, ganando as medallas d'oro, archent y bronze respectivament.
Melgar de Fernamental
A suya población ye de 1.872 habitants (2010) en una superficie de 108,62 km², con una densidat de población de 17,23 hab/km².
Atajate
Cheografía
A localidat d'Atajate ye situata a 750 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 133 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.
Tavèrnoles
Cheografía
A localidat de Tavèrnoles se troba situata a 537 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Fresnillo de las Dueñas
Fresnillo de las Dueñas ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
Esportistas d'Aragón en os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 2014
30px Biathlon
Víctor Lobo Escolar participó en a preba de biathlon, en as categorías de Velocidat 10 km y Individual 20 km.
Cuevas del Becerro
Cheografía
A localidat de Cuevas del Becerro ye situata a 724 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 97 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.
Torre
Una torre (d'o latín turris ), ye en arquitectura u incheniería, una estructura en a que predomina la dimensión vertical sobre l'amplaria. Puede estar construita como una estructura independient u como parte integrant d'un edificio, y a suya planta puede estar circular, quadrata u poligonal.
Sierra de Mayabona
La superficie de la sierra de Mayabona perteneixe a los termins municipals de Mosqueruela y Puertomingalbo.
Sierra Carrascosa
Altarias
L'altaria mes gran ye la muela d'el Reguero con 1.288 m, en lo suyo cabo sudoriental cerca de mas d'el Reguero y sobre una ripa chunto a lo barranco d'el Reguero. Bi ha una altaria de 1.215 m bien vistable dende Bordón conoixida como muela Carrascosa pero que no ye lo solo punto de la sierra que responde a esta denominación.
Sierra de Mayabona
Oronimia
L'oronimo sierra de Mayabona se presenta en bel rechistro antigo como sierra de Hayabona y no bi ha conoixencia de denguna hipotesi toponimica explicativa. Encara que en bella publicación figure como sierra de las Ampolas este oronimo se remonta a la edición de l'anyo 2006 de lo Mapa Topografico Nacional, no ye un toponimo tradicional, y en tot caso se refiere a las elevacions de la montanya de Las Sampolas, que ye un sector muit concreto de la sierra en la suya versant sud, en lo termin municipal de Puertomingalbo.
Cheología
La sierra de Mayabona corresponde a lo sud de lo sinclinal de Fortanet.
Sierra Carrascosa
Climatolochía
A lo norte de la sierra Carrascosa bi ha un clima mediterranio continentalizau seco caracteristico de lo Baixo Aragón, a lo sud lo clima ye mes frido y humido a causa de l'altaria como en las serranías de Gúdar.
Cambridgeshire
A suya población ye de 789.600 habitants en una superficie de 3.389 km², con una densidat de población de 233 hab/km².
Mugas
O condau de Cambridgeshire muga a o norte con Lincolnshire; a o nord-este con Norfolk; a l'este con Suffolk; a o sudeste con o Essex; a o sud con Hertfordshire; a o sudueste con Bedfordshire; a l'ueste con Northamptonshire y a o norueste con Rutland.
Buckinghamshire
A suya población ye de 739.600 habitants (2011) en una superficie de 1.874 km², con una densidat de población de 395 hab/km².
Albella y Planiello
Albella y Planiello (oficialment en castellano Albella y Planillo ) fue un municipio d'Aragón desapareixiu que se trobaba en a Ribera de Fiscal, en l'actual comarca de Sobrarbe, en a provincia de Uesca.
Berkshire
Berkshire ye un condau ceremonial d'Anglaterra, en a rechión de d'o Sudeste d'Anglaterra. A ciudat con mayor numero d'habitants ye Reading.
Palazuelos de Muñó
A suya población ye de 65 habitants (2007) en una superficie de 8,69 km², con una densidat de población de 7,48 hab/km².
Sierra de la Costera
La sierra de la Costera ye una sierra de la branca levantina de lo Sistema Iberico situada a l'ueste de la sierra de Sant Chust, a l'este de la sierra de Lidón y a lo nord-este de Campo Visiedo.
Cheshire
Cheshire ye un condau ceremonial d'Anglaterra, en a rechión d'o Norueste d'Anglaterra. A suya capital se troba en a ciudat de Chester.
Mugas
O condau de Cheshire muga a o norte con Merseyside y Gran Manchester; a o nord-este con Gran Manchester; a l'este con Derbyshire; a o sudeste con o Staffordshire; a o sud con Shropshire; a o sudueste con Wrecsam; a l'ueste con Flintshire y a o norueste con Merseyside
Sierra de Peñalmonte
O conchunto formau por as penyas d'Arnedillo, Peñalmonte y penya Isasa ha estau declarau "Reserva d'a Biosfera", incluyindo tamién una part de lo río Cidacos en los termins municipals d'Arnediello, Preixano y Muro de Aguas.
Clodoveu I
Mencions en fuents aragonesas y navarras
Ye mencionato en o "Liber Regum" y en o "Libro d'el Trasoro":
La Llosa de Ranes
La Llosa de Ranes ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de la Costera. La suya población ye de 3.748 habitants(2007), en una superficie de 7,1 km² con una densidat de población de 527,89 hab/km².
Sierra de la Lastra
La superficie de la sierra de la Lastra perteneixe a los termins municipals d'Aliaga, Pitarc, Fortanet, Villarroya de los Pinars y Miravet de la Sierra.
Cheología
Estas calsineras cenomanianas presentan en una francha de 3–4 km a lo sud de lo río Guadalop una serie de plegos de dirección E-O vistables en la formación Mosqueruela y independients de los plegos de las calsineras aptianas de facies Urgon situadas estratigraficament baixo las formacions Escuita y Utriellas. Estas dos formacions de materials terrichenos (arenas y archilas), desparten los dos livels de calsineras y presentan comportamientos mecanicos diferents por estar menos tiercas, lo que explica que las deformacions de lo livel superior de calsineras cenomanianas no se correspondan con las de lo livel inferior de calcineras aptianas. A lo sud d'esta zona las calsineras cenomanianas van perdendo capuzamiento y van desapareixendo los plegos E-O, destacando un amplo sinclinal de dirección N-S (sinclinal de la Lastra), que tiene continación a lo norte de lo río Guadalop, (fuera de la sierra en la Muela d'el Galabardal), y tiene continuidat con l'anticlinal de Miravet.
Novetlè
Mugas
Lo suyo termin ye cuasi de tot rodeyato por lo termin d'Exativa de fueras de la suya parte occidental, por on muga con La Granja de la Costera, Torrella y Vallés.
Sierra d'Andilla
Hidrografía
Buena part de la sierra desaugua enta la rambla d'Artaix a traviés de muitos barrancos y ramblas.
Pedrosa del Príncipe
Cheografía
A localidat de Pedrosa del Príncipe ye situada a 771 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 52 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Stefano Maria Legnani
Stefano Maria Legnani (dito Legnanino), naixito de Milán (Ducau de Milán, hue provincia de Milán, Lombardía, Italia) o 16 d'abril de 1661 y muerto en ixa mesma ciudat o 4 de mayo de 1713, estió un pintor italiano d'o Barroco.
center|thumb|225px|Quadro de Stefano Maria Legnani, Sant Cheronimo traduce as Sagratas Escrituras.
Zoolochía
Zoolochía (d'o griego zoon = animal y logos = estudio) ye a disciplina biolochica que s'encarga d'o estudio d'os animals.
Lo Grau de Valencia
Toponimia
Ye mencionato en un fragmento en castellano d'una versión de las Cronicas de los Chueces de Teruel:
Idioma franco
Evolución
En evolución d'o franco se produció en dos direccions principals. A segunda mutación consonantica no afectó a las parlas d'o norte pero sí a las d'o sud:
Rosalía
Rosalía ye un nombre propio femenín, derivau de Santa Rosalía de Palermo. Lo nombre deriva d'o latín rosa con o sufixo -lia latino, con o significau de propio u relativo a. La suya fiesta se celebra lo 4 de setiembre.
Karl von Blaas
Carrera pictografica
En 1850 obtenió o cargo de profesor en l'Academia de Viena, en Austria.
Gumiel de Izán
Cheografía
A localidat de Gumiel de Izán ye situada a 851 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 68 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 12 km d'Aranda de Duero, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Vindobona
Fue destruita por o fuego antis de 410. A ciudat se convirtió a o cristianismo por ixas envueltas y os alanos y ostrogodos se i establioron, fendo que os soldatos d'a fortaleza fuesen reclutatos entre istos pueblos. En 433 Teodosio II permitió a suya ocupación por os hunnos y ye posible que Atila (Etzel) se casase con Kriemhilda en Vindobona. Poco dimpués del'anyo 500 fue ocupata por os longobardos chunto con a resta de Panonia. En 568 fue ocupata por os avaros que i permaneixioron dica que fuoron redotatos por Carlos Magno.
Toz Santos
Historia
a Ilesia Primitiva acostumbraba celebrar o cabo d'anyo d'a muerte d'un mártir en o puesto d'o marturio suyo. A sobén as collas de martirs moriban o mesmo día, o qualo condució a una celebración comuna. Quan Dioclecián persiguió as sectas cristianas por o serio periglo que suposaban a l'orden social de l'imperio o numero de martirs plegó a estar tan grant que no podeban deseparar un día pa asignar-le-ne a cadagún. Pero a ilesia, sentindo que cada mártir heba de ser venerato, sinyaló un día común pa toz. La primera muestra d'ixo se remonta a Antioquia en o Domingo enantes de Pentecosta.
Aquincum
Iste asentamiento estió orichinalment un poblato celta que dimpués sirvió como destacamento militar en o sistema romano de protección d'as suyas mugas, mas conoixitas como "limes". Entre os anyos 41 y 54 d. C., un rechimiento de caballería de 500 hombres estió destacato en iste fuerte. En l'anyo 89 d. C., a iste rechimiento s'adhibió una lechión de 6.000 hombres, perteneixients a la Legio II Adiutrix. Arredol d'o fuerte, poquet a poquet fue creixiendo una ciudat, que dimpués d'a reorganización d'o territorio reyalizata en o 106 d. C., se convirtió en a capital de Panonia Inferior. En zaguerías d'o sieglo II, ista ciudad teneba quasi 40.000 habitants, ocupando l'actual districto d'Óbuda, aintro de l'actual Budapest.
Göran Persson
Carrera politica
thumb|left|200px|Göran Persson (en o meyo) con [[George W. Bush y Romano Prodi en Gunnebo Slott, a man de Göteborg, Suecia, 14 de chunio de 2001.]] Naixito d'una familia de clase obrera, estudeó Ciencias Socials en a Universidat d'Örebro.
Dinastía Merovinchia
Os merovinchios estioron una dinastía de reis francos d'orichen salio que baixo o reinato de Clodoveu I vencioron a los galorromans d'o Reino de Siagrio y a los visigodos d'o Reino de Tolosa, prenioron o control d'a mayor part de l'ueste y centro de Galia y creyando un reino muito extenso y poderoso entre os sieglos V y VIII denominato por os historiadors como Reino Franco. En l'anyo 543 sozmetioron tamién o Segundo reino d'os burgundios.
Os reis merovinchios deixoron que os mayordombres de palacio prenesen mes importancia en o gubierno, y esdevenindo con o tiempo os qui teneban o poder de verdat. Arribó l'inte que a dinastía d'os merovinchios fue substituyida por a dinastía Carolinchia, familia orichinaria d'a cuenca d'o Mosa a la que pertanyeban bels mayordombres de palacio como Pepín de Heristal, Carlos Martel y Pepín lo Petit y en l'anyo 751 este zaguero deponió a lo zaguer rei merovinchio, Khilderico III.
Mephitis mephitis
A mofeta (Mephitis mephitis (Schreber, 1776) ) ye una especie de mamifero d'a orden d'os Carnivora y familia Mephitidae que se troba en o sud de Canadá, os Estaus Unius y lo norte de Mexico. Ye un omnivoro con pocos depredadors naturals, fueras d'as aus rapinyaderas. Poseye glandolas olfactivas plenas d'almesec altament desenvueltas pa protecher-se d'os depredadors. Tienen una larga historia d'asociación con humans, habendo estau atrapaus y criaus en captiverio per o suyo pelache y mantenius como mascotas. A mofeta ye un d'os animals mas reconoixibles d'America d'o Norte y ye una figura popular en os dibuixos animaus y los libros infantils.
Supertierra
A primera supertierra estio descubierta per Aleksander Wolszczan y Dale Frail arredol d'o pulsar "PSR B1257+12" en 1992. As dos planetas exteriors (clamatas "Poltergeist" y "Phobetor") d'o sistema tienen una masa aproximadament quatro vegadas a masa d'a Tierra, masiau chicotas d'estar chigans gasistas.
Tipos
A causa d'a mayor masa d'as supertierras, as suyas caracteristicas fisicas pueden diferir d'a Tierra; os modelos teoricos ta supertierras proporcionan quatro composicions prencipals posibles seguntes a suya densidat:
Haza
Haza ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
Villamayor de Santiago
Mugas
O suyo termin muga con Puebla de Almenara y Hontanaya.
Estoicismo
Estoicismo ye un movimiento filosofico helenistico fundato per Zenón de Citio; ta los estoicos, o sabio, si quier estar feliz, tien que acceptar l'orden natural d'as cosas e dominar as suyas pasions (alcanzar l'apatía, ye dicir, que cosa no li afecte ni li apasione). Afirmoron que los hombres son ciudadans d'o mundo, pus toz en participan d'o mesmo Logos Universal, o qual gubierna e produz tot.
Hontangas
Hontangas ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
Nigel Hawthorne
D'entre a suya filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como The Hiding Place (1975, James F. Collier), Demolition Man (1993, Marco Brambilla), The Madness of King George (1994, Nicholas Hytner), Twelfth Night: Or What You Will (1996, Trevor Nunn) u The Winslow Boy (1999, David Mamet).
Sumacàrcer
Sumacàrcer ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de la Ribera Alta. La suya población ye de 1.223 habitants (2014), en una superficie de 20,1 km² con una densidat de población de 60,85 hab/km².
Pakistán
Toponimia
Qui emplegó por primera vegada lo nombre Pakistán estió Choudhry Rahmat Ali en 1933. Yera un activista d'o Movimiento por Pakistán, y en fizo la suya publicación en un panfleto titulau '' Agora u mai. Viviremos u moriremos ta siempre?.'', en fendo-lo servir como un acronimo ("trenta millons de chirmans musulmanes que viven en PAKISTÁN") ta referirse a las cinco rechions d'o norte d'o Raj britanico: Panchab, Afgania (Frontera d'o Norueste), Caxmir, Sindh y Baluchistán.
Persas y griegos
En 334 aC as tropas d'o Reino de Macedonya d'Aleixandre lo Gran redotoron a l'Imperio Aquemenida, plegando enta los suyos territorios mas orientals, ye decir, en l'actual Pakistán. Con a redota de Poros d'Hidaspes (o suyo reino se trobaba arredol de l'actual Lahore, en o Panchab) en a batalla d'o río Hidaspes, os macedonyos conquerioron a mayor parte d'o Panchab. Tanimientres, as tropas macedonicas se negoron a continar avanzando enta l'Oriente y finalment Aleixandre optó por retornar y albandonar o suyo prochecto de conquiesta d'a India. Sindembargo, Aleixandre mantenió tropas en a rechión, construyendo-ie bellas fortificacions y establindo bellas ciudaz, mas que mas ta controlar o comercio d'a India a traviés de l'Asia Central entra la China. Istas guarnicions, a on i partecipaban de conchunto macedonyos, griegos y persas, ubrioron un amplo intercambio cultural entre dos mundos, o mundo d'a Civilización hindú y o mundo d'a Civilización griega a traviés d'os reinos helenisticos, con partecipación d'a Civilización persa y mugando con a Civilización chinesa y a Civilización mongol.
O Soldanato de Delhi
O Soldanato de Delhi naixió en 1206 establito por Qutb-ud-din Aibak, un cumán que tamién estió mameluco y que fundó a dinastía ghulam (u dinastía mameluca). Iste soldanato s'estendilló por o norte d'a India y por Pakistán, mas que mas en as vals d'os ríos Gangas y Indo y l'ocuporon succesivament dimpués as dinastías Khilji, tughlaq, sayyida y Lodi. O soldanato estió muit important mas que mas en a suya vertient cultural, en marcar una etapa de floreiximiento d'a Cultura.
O Raj britanico
En 1857 os sipahi, tropas nativas a lo servicio d'a Companyía Britanica, se sublevoron en lo que se conoix como Rebelión india de 1857. La Companyía Britanica d'as Indias Orientals se veyeba incapable d'abordar en solitario la represión d'a revuelta y se veyó obligada a solicitar l'aduya d'o Reino de Gran Bretanya, que consideraba muit important lo suyo comercio con os territorios d'a India. Como consecuencia, cuan as tropas de l'Exercito britanico sofocoron la rebelión se disolvió la Companyía Britanica y Gran Bretanya asumió lo control d'o país, establindo-se asinas o Raj britanico en o marco de l'Imperio Britanico. Dende alavez, o territorio pakistanés formó parte d'a India dica que plegó en a suya independencia en 1947.
Politica
O poder lechislatiu en Pakistán ye bicameral, formau por un Senau y una Asamblea Nacional. O Senau ye la Camara alta y ye formau por 104 miembros; l'Asamblea Nacional (Camara baixa) ye formada por 342. Os miembros d'a camara baixa s'esliyen con un sistema d'escrutinio uninominal a una vuelta por sufrachio universal d'os pakistanesos mayors d'edat y represnetan en l'Asamblea Nacional a los suyos districtos electorals en l'Asamblea. Seguntes reculle la Constitución pakistanesa, 70 d'as cadieras de l'Asamblea se reservan a mullers y a minorías relichiosas y s'asignan a los partius politicos en función d'a suya representación electoral. D'atra man, os miembros d'o Senau son esleyius por as Asambleas rechionals, tenendo toz os territorios d'o país la mesma representación numerica en o Senau.
Cine
En Pakistán existe una industria de cine local conoixida como Lollywood, tién a suya seu en a ciudat de Lahore y actualment produz mas de 40 cintas cada anyo, dinantes produciba en serie no menos de 120 cintas por anyo. Tamién i hai un atro centro de producción de cine localizau en Peshawar, conoixiu como cine pashto, que produz mas de 50 cintas cada anyo.
Competicions esportivas
Pakistán ha organizau a Copa Mundial de Cricket en as suyas edicions de 1987 y 1996.
Cabezo de los Noviellos
Lo cabezo de los Noviellos ye una cima de 1.512 metros d'altaria de la sierra de los Cabezos. Ye situau en lo cabo norte de lo termin municipal de La Puebla de Valverde entre los termins municipals de Teruel, Corbalán y Formich Susano (provincia de Teruel).
Jigun
A suya población ye de 968 habitants (1999) en una superficie de 39,25 km², con una densidat de población de 24,66 hab/km².
Hontoria de Valdearados
Cheografía
A localidat de Hontoria de Valdearados ye situada a 870 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 85 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
El Rubio
A suya población ye de 3.549 habitants (2010), en una superficie de 20,80 km² con una densidat de población de 170,63 hab/km².
Arzúa
Arzúa ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Galicia que se troba en a provincia d'a Coruña. A suya población ye de 6.041 habitants (2019), en una superficie de 155,48 km² y una densidat de población de 39 hab/km².
Cerrito Cuatreño
Cerrito Cuatreño ye un mont de 1.389 m d'altaria situau en a muga entre os municipios de Rubiales, Tormón, Tramacastiel y una manga d'Albarracín, en a sierra de Penya Redonda.
Villaescusa de Haro
Mugas
O suyo termin municipal muga con Tresjuncos.
Chuck Norris
Chuck Norris (nombre artistico de Carlos Ray Norris), naixito de Ryan (Oklahoma) o 10 de marzo de 1940, ye un actor estausunidense (mas que mas de cintas de cine d'acción y d'artes marcials) activo en o cine estausunidense dende zaguerías d'os anyos 1960.
Cine belico
O cine belico u cine de guerra ye un chenero cinematografico a on a cinta u serie de televisión se centra mas que mas en a guerra, gosando estar los suyos protagonistas prencipals militars u miembros de fuerzas paramilitars y amostrando scenas de batallas. Se tracta d'un chenero con caracteristicas propias y diferenciadas y que gosa tractar de conflictos belicos escaicius mientres o sieglo XX, en destacando entre as muitas guerras d'ixe sieglo la Segunda Guerra Mundial y la Guerra de Vietnam, fácil que en estar lo cine estausunidense un d'os prencipals países productors de cintas y en estar Estaus Unius fundament implicau en todas dos guerras.
Nisan de Gessa
Nisan de Gessa (Nisan de Gessa en occitán, Nizan-Gesse en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania.
Mambrilla de Castrejón
Mambrilla de Castrejón ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
Lo Dugo
Lo Dugo yera un dragón volador de chicota grandaria que viviba en Castillón Roi en una espelunga amán a lo lugar y que yera a lo servicio d'os sinyors feudals d'o castiello. Per as nueitz saliba d'a suya guarida y volando s'introduciba en as casas d'aquells que teneban deudas con o sinyor d'o lugar y raptaba las doncellas.
Israel
Encara que a mayor parte d'os ciudadans israelins practican o chudaísmo, tamién i viven comunidaz musulmanas, cristianas, drusas y samaritanas. O país ye o solo país d'o mundo a on o chudaísmo ye a relichión d'a mayor parti d'a población, estndo a relichión d'alto u baixo o 80% d'a poblacón israelina. Israel tien dos luengas oficials, l'hebreu y l'arabe.
Diametro
En cheometría, o diametro ye lo segmento de recta que pasa per lo centro y une dos puntos opuestos d'una circumferencia. En tres dimensions (una esfera) se define como lo segmento que pasa per o centro y tiene los suyos cabos en a superficie d'ista. Ista noción puede extender-se sin variacions a una hiperesfera de mas dimensions. Mesmo puede extender-se una noción de diametro a figuras que no son esferas, quan son subconchuntos d'un espacio metrico arbitrario.
El Hito
A suya población ye de 184 habitants (2009), en una superficie de 41,22 km² y una densidat de población de 4,46 hab/km².
Villarejo de Fuentes
A suya población ye de 694 habitants (2009), en una superficie de 128,28 km² y una densidat de población de 5,41 hab/km².
Milagros
A suya población ye de 490 habitants (2007) en una superficie de 22,04 km², con una densidat de población de 22,24 hab/km².
Transfusión de sangre
thumb|300px|Bolsa con concentrau d'[[eritrocitos.]]
A primera transfusión de sangre humana documentada estió administrada per o doctor Jean-Baptiste Denys, qui l'15 de chunio de 1667 describió lo caso d'un malauto de sífilis que murió dimpués d'haber recibiu tres transfusions de sangre de cordero.
Lescar
Lescar (Lescar en occitán, Lescar en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón de Lescar, Gave y Tierras d'o Pont Long (en ye a suya capital) y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
Sudafrica
Toponimia
Antiparte, en bels medios politicos africanistas d'ezquierda se gosa emplegar a palabra Azania ta o nombre d'o país, en considerar que Sudafrica ye un nombre d'orichen forano.
Cheografía fisica
right|thumb|250px|Parque de Makuleke. Sudafrica se troba situata en o cabo sud d'o continent d'Africa, en o puesto d'unión entre l'Oceano Indico a l'este y l'Oceano Atlantico a l'ueste, estando as suyas mugas terrestres con Botsuana y Zimbabwe a o norte, con Mozambique y Eswatini a l'este y a o nord-este, y con Namibia a o norueste. Antiparte, clavato dentro de Sudafrica se troba o chicot país de Lesoto. Tamién fan parte de Sudafrica a isla Prencipe Eduardo y a isla Marion, que se troban alto u baixo a una distancia de 1.900 km enta o sud, ya amán de l'Antarctida.
A presencia neerlandesa
Os primers colonos neerlandeses estioron una comunidat muit chicota, y prencipiaron os matrimonios mixtos con a población khoi d'a redolada, estando o primer matrimonio mixto conoixito en 1656. Dica 1689 no creixió a población de colonos blancos, en plegar-ie un grupo de 180 hugonotz fuyitos d'as Guerras de relichión de Francia. Tamién bi plegoron chicotz grupos d'alemans.
Quan os colonos neerlandeses en o suyo abance enta l'interior d'o territorio se troboron con os xhosas en o suyo camín enta o sud dende o río Fish, prencipiaron una serie de luitas entre ambos pueblos, que competiban por l'aproveitamiento d'os mesmos recursos naturals d'a redolada, basicament a tierra y l'alimento. Antiparte, os colonos neerlandeses, ta disponer de más mano d'obra, prencipiaron a importar población dende atros territorios que controlaban u que se trobaban en as suyas rotas comercials, como Madagascar, u os actuals países d'Indonesia y India, que son en a suya mayor parte l'alazet de l'actual población sudafricana d'orichen asiatico.
Esporte
Lo COI decidió que Sudáfrica estase excluyida de traza permanent d'os Chuegos Olimpicos de Verano y d'hibierno dica que no eliminase as leis que discriminaban a la población de raza negra que viviba en o país (entre ells, os esportistas). Seguntes as normas olimpicas, lo COI prohibe que "nomás un sector" (racismo u exclusión d'as mullers) d'un país participe en os Chuegos Olimpicos y en Sudáfrica existiba lo racismo enta los negros. En 1990, i hai un cambio de politica y elimina lo apartheid per lo que se le permitió tornar a participar nuevament en os Chuegos Olimpicos de Verano, en Barcelona 1992, y en Lillehammer 1994 en os d'hiberno pero no podió utilizar a suya bandera, habió d'usar una bandera especial pa ditas edicións. En los siguients Chuegos, en Atlanta 1996, podió tornar a utilizar nuevament a suya bandera y incorporarse como miembro de pleno dreito en lo COI.
Antella
Antella ye un municipio valenciano provincia de Valencia, situato en a comarca d'a Ribera Alta. Fa parte d'o partiu chudicial d'Alchezira.
Citoplasma
O citoplasma de vegadas se trestalla en una rechión externa chelatinosa, amanada a la membrana y implicada en o movimiento celular, que se diz ectoplasma y una parti interna mas fluida que recibe lo nombre d'endoplasma, que ye an se troban mayoría d'organulos. O citoplasma se troba tanto en as celulas procariotas como en as eucariotas y se troban disueltos cuantos nutrients que han lograu travesar a membrana celular.
Universidat Niccolò Cusano
Organización
A universidat tien 6 facultatz. O maximo representant d'a universidat ye o rector.
ASVEL Lyon-Villeurbanne
L'ASVEL Lyon-Villeurbanne ye un club francés de baloncesto, establito en l'anyo 1948. Chuga en a LNB Pro A en l'anyada 2016/17 y en l'Astroballe d'a ciudat de Villeurbanne (León d'o Roine) como equipo local.
Heinrich Daniel Ruhmkorff
Encara que naixito d'Alemanya, a on aprendió mecanica, treballó en o Reino Uniu con Joseph Bramah, l'inventor d'a prensa hidraulica, antis d'instalar-se en París ta treballar en o campo d'a optica.
Gilena
Gilena ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Sierra Sud de Sevilla y provincia de Sevilla.
Lunatz
Lunatz (Lunatz en occitán, Lunax en francés y oficialment) ye un lugar y antiga comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania.
Oracions condicionals en francés
Las oracions condicionals en francés se diferencian de las oracions condicionals en aragonés, de l'occitán, y d'atras luengas romances occidentals en no fer servir lo subchuntivo. En cuenta de lo subchuntivo, se fa servir l'indicativo en las oracions condicionals hipoteticas y en las oracions condicionals hipoteticas de pasau.
Herrera (Sevilla)
A suya población ye de 6.526 habitants (2012), en una superficie de 53,48 km² con una densidat de población de 122,03 hab/km².
Costa
Recursos costeros
L'acuicultura marina ye una actividat muito recient pero a mesura que se van acotolando os recursos pesqueros va prenendo importancia. En a redolada d'o delta de l'Ebro crían musclos.
Os recursos recreativos d'as costas han iu prenendo importancia con o desarrollo d'o turismo. O turismo en as costas ye una important fuent d'ingresos en zonas calidas y templadas como os países mediterranios y caribenyos.
Planeta circumbinaria
En Sciencia ficción
As planetas circumbinarias son comunas en muitas historias de sciencia ficción. Per eixemplo:
Cabanas (A Coruña)
Cabanas ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Galicia que se troba en a provincia d'a Coruña. A suya población ye de 3.281 habitants (2019), en una superficie de 30,30 km² y una densidat de población de 108 hab/km².
Chilviella
Toponimia
Ye citada en lo "Repartiment" como Xilbiela, que hemos d'interpretar como Chilviella, (en grafía medieval a vegadas escribiban Belxit y Sanxo y feban servir a ch pa representar o fonema k por eixemplo en alcharea).
Howard Hughes
Howard Robard Hughes Jr., naixiu de Houston (Texas, Estaus Unius) o 24 d'aviento de 1905 y muerto en un avión en rota enta Houston (Texas, Estaus Unius) 5 d'abril de 1976, estió un controvertiu interpresario, director cinematografico, productor cinematografico, guionista, piloto, y filantropo estausunidense, muit vinclato con o cine estausunidense y con o mundo de l'aviación, arias de l'actividat humana a on i destacó especialment. Considerau como una persona d'alta excentricidat y partidario d'un estilo de vida muit retirau, se creye que padeixeba un trastorno obsesivo-compulsivo, dolors cronicos y xordera.
Río Xúcar
O Xúcar (en castellano Júcar, en catalán, Xúquer) ye un río de l'este d'a Peninsula Iberica. Tien una longaria de 497,5 km, traviesa as provincias de Cuenca, Albacet y Valencia, y desemboca en la mar Mediterrania. Naxe a 1.700 msnm, en a versant meridional d'o cerro de San Felipe (Sierra de Tragacet) y cerca tamién d'o naixedero d'o río Cuervo (cuenca d'o Tacho), d'o Guadalaviar y d'o mesmo Tacho, en o Sistema Iberico.
Sarracauva
A suya población ye de 61 habitants (1999) en una superficie de 2,49 km², con una densidat de población de 24,50 hab/km².
Puei de Lescar
A suya población ye de 1.228 habitants (1999) en una superficie de 6,74 km², con una densidat de población de 191,10 hab/km².
Cabezo d'el Pinar
O cabezo d'el Pinar ye un mont de 743 metros d'altaria situau en o municipio d'Alcorisa, en a provincia de Teruel.
Pan (chenero)
Descripción
Son animals diurnos y tienen costumbres arboricolas u semi-arboricolas, gosando pasar en o suelo quasi o 50% d'o tiempo que son dispiertos. Os eixemplars chovens son mas arboricolas que no es adultos.
Queen Street (Auckland)
Queen Street ye a prencipal carrera comercial d'o centro d'Auckland, a ciudat mas gran de Nueva Zelanda. Prencipia en Queens Wharf en o puerto d'Auckland, chunto a o Britomart Transport Centre y a terminal de ferry de Downtown y puya bells 3 kilometros enta o sud dica Karangahape Road y os vicos residencials de l'interior de l'istmo d'Auckland.
Anyos 40
Os anyos 40 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 40 y l'anyo 49, istos dos tamién encluyitos.
Mar Caribe
Veyer tamién
thumb|center|300px|Mapa d'a mar Caribe.
Bètlòc
En 1973 que s'unió con atras dos comunas ta formar a comuna de Pujòu-Bètlòc-Ramós; encara que se tornoron a independizar en 1984.
Tritón (satelite)
Caracteristicas fisicas
thumb|Neptuno (n'o cobalto de l'imachen) y Tritón veyió per Voyager 2 en 1989
Atmosfera y clima
A temperatura en a suya superficie ye d'amán de -235 graus Celsius, encara mas baixa que la temperatura meya de Plutón (amán de -229 °C), ye la mas baixa temperatura nunca medida adintro d'o sistema solar. A 800 km d'a superficie, a temperatura ye sindembargo de -180 °C.
Montellano
A suya población ye de 7.179 habitants (2011), en una superficie de 116,71 km² con una densidat de población de 61,51 hab/km².
Carrascals d'os Monegros
Os monts de Zuera y a sierra d'Alcubierre fan de barrera orografica que atura por o norte a vechetación esteparia de clima mes arido d'a depresión d'Ebro, pero tamién representan o cabo de debant d'a vechetación esclerofila y dica marcescent propia d'os semontanos pirenencos y sierras prepirenencas.
Carrascal d'a val de l'Ebro y de La Mancha
250px|thumb|right|Restas de carrascals con matical de substitución en a [[Microrreserva La Encantá (Villarrobledo, La Mancha).]] Os carrascals d'a val d'Ebro y de La Mancha creixen sobre zonas con tierras archilencas u tierras chesas d'a val d'Ebro (sin plegar a ocupar-ie lo fondón), de La Mancha y parte d'o sudeste interior. Desplazaus por os cautivos mediterranios, (vinyas, oliverals, cerials) u por pinars favoreixius por l'hombre, huei en quedan pocos, y a diferencia d'o carrascal extremenyo no s'ha conservau en forma de defesa.
Castèthgalhard
A suya población ye de 67 habitants (1999) en una superficie de 6,82 km², con una densidat de población de 9,82 hab/km².
Beneixida
Mugas
Muga con Alcàntera de Xúquer, Gavarda y Castellón d'Exativa (en la mesma comarca), y con Exativa y la Llosa de Ranes (en la comarca de la Costera).