cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corrensan
Corrensan (Corrensan en occitán, Courrensan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Fesensac.
La Serra d'en Galceran
Curiosidaz
Bi ha un caixico que ye l'holotipo con lo que lo botanico Antonio José de Cavanilles describió lo Quercus valentina, huei considerato una forma de Quercus faginea.
Punta Cubilaret
A punta Cubilaret (en francés Cuyalaret) ye un pico de 2.291 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Canfranc (Aragón) y Laruntz (Occitania).
12 aC
Atros países
right|thumb|250px|L'emperador romano [[Caligula, qui naixió o 31 d'agosto de 12 aC.]]
Coín
Coín ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga. A suya población ye de 20870 habitants (2007), en una superficie de 127 km² con una densidat de población de 164,33 hab/km².
Leza de Río Leza
Leza de Río Leza ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Camero Viejo.
Gralleras
As Gralleras ye un pico de 2.262 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Canfranc y Sallent de Galligo (Aragón) y Laruntz (Occitania). Zarra por o sud o cul dera Nieu.
Highlander (cinta)
A partitura orquestal orichinal fue compuesta por Michael Kamen, pero a banda sonora encluye varias cancions d'o grupo Queen, incluitas en o suyo albúm A Kind of Magic.
Laruenh
Laruenh (Laruenh en occitán, Laroin en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón de Vilhèra y Costalats de Juranson y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
Tuca d'els Corvez
Se troba administrativament en a muga entre os municipios de Benás y Saúnc y fa parti d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Alhaurín de la Torre
Alhaurín de la Torre ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga. Fa parte d'a comarca d'a Valle del Guadalhorce.
A suya población ye de 31.884 habitants (2007), en una superficie de 82 km² con una densidat de población de 369,28 hab/km².
Paso d'Audas
O paso d'Audas (en francés pas des Aoudas) ye un puerto de montanya d'os Pireneus situau a una altaria de 2.195 metros.
Val de Viadors
Las montanyas más altas que se veyen dende Viadors son, en sentiu horario y comenzando a las seis: el pico de l'Orbar y el collau de la Cruz de Guardia, el pico de la Parda, la Suelsa, l'Ordiceto, la tuca Blanca, la punta Cabalera, la Culfreda, la Vachimala, la Lardana y la Lardaneta y la punta Alta d'es Leners ya en rematando. Qualcunas d'estas montanyas pasan t'alto d'es 3000 metros. Tamién son a saber qué vistables el Montó, arronchadet y tapau de selva de pins negros, y el puntal de Barrau con la suya forma de cilindro.
Partido Popular de Galicia
O Partido Popular de Galicia (en aragonés Partiu Popular de Galicia), mas conoixito como PP de Galicia, ye a delegación d'o Partido Popular en Galicia. O suyo president ye Alberto Núñez Feijóo, president d'a Xunta de Galicia dende 2009. A suya organización chovenil son as Novas Xeracións (en aragonés Nuevas Cheneracions).
Estió establiu o 20 de chinero de 1989.
Vlaquia la Gran
A princesa bizantina Anna Comnena (1083 – 1153) estió en a Edat Meya qui primero escribió sobre os establimientos arrumans d'os monts de Tesalia. Benchamín de Tudela en o sieglo XII ye o primer autor que parla d'o estato independient de Vlaquia la Gran d'os monts. El escribiba "Dengún no puet puyar-ie pa luitar contra d'ellos y garra rei no puet mandar sobre ellos" En o "Libro de los fechos et conquistas del principado de la Morea" tamién en parlan:
Elizabeth Hurley
Elizabeth Hurley (nombre artistico d'Elizabeth Jane Hurley), naixita de Basingstoke (Hampshire, Anglaterra, Reino Uniu) o 10 de chunio de 1965, ye una modelo y actriz britanica, activa en o cine britanico y en o cine estausunidense dende 1987. D'entre as suyas cintas, se puet destacar Austin Powers: International Man of Mystery (1997, Jay Roach), Austin Powers: The Spy Who Shagged Me (1999, Jay Roach) u Serving Sara (2002, Reginald Hudlin).
Escaniella
En chunto con Lamata formón un municipio, plegaus, dende 1834 (que en o censo de 1845 se deciba Escanilla y Lamata) dica la suya absorción en l'Abizanda en 1857.
Poicephalus senegalus
Realiza migracions adintro d'Africa occidental, seguntes a disponibilidat de fruitos, simients y flors que componen a suya dieta. Se considera una plaga agricola en Africa, a ormino s'alimenta de panizo u millo. Ye popular en l'avicultura.
Campo Municipal de Fútbol de La Azucarera
O Campo Municipal de Fútbol de La Azucarera (en aragonés A Zucrera) ye un campo de fútbol situato en o barrio d'o Rabal de Zaragoza. Se diz asinas porque se troban en a zona a on yera d'antis mas l'antiga fabrica de zucre.
Sant Per (Toledo d'a Nata)
Urbanistica
Por tot o lugar, alto d'as puertas d'as casas, i ha recholas pintadas con o nombre de cada casa. Ista iniciativa se va sacar t'adebant fa relativament pocos anyos, y gracias a la suya presencia un se i puede paseyar y acatar os nombres d'as casas que tan a sobén son nombres d'altros lugars d'a redolada, de toda a comarca, u tamién apellidos comuns.
Alto Galligo
Os territorios historicos que la integran son a Val de Tena, a Tierra de Biescas y Sarrablo. Muga a l'ueste con a Chacetania, a l'este con o Sobrarbe y o Semontano de Balbastro, a o sud con a Plana de Uesca y a o norte con o Biarn por o Portalet dera Nieu y Bigorra.
Historia
En zaguerías d'o sieglo XIX y primerías d'o XIX plega a industrialización ta Samianigo y tamién o ferrocarril en l'anyo 1893, lo que fa que as chents d'os lugars mas que mas de Sobrepuerto y tot l'actual municipio de Samianigo deixen os lugars y se'n vaigan a vivir ta as ciudaz. S'establioron en a capital sarrablesa entre os anyos 1917 y 1918 importants interpresas como "Energía y Industrias Aragonesas" u "Compañía Ibérica de Explosivos y Aluminio Espanyol" que empentoron o creiximiento economico d'a comarca, feito que no aturó a perduga de población que ya heba prencipiato. thumb|220px|[[Gara de Samianigo]] Atra vegata a guerra arriba a la comarca con o frent d'a Guerra Civil y con duras batallas en Sarrablo, Biescas u Gavín que serían estrozatos. Tamién bi habió batallas en Auturia y Santa Orosia. Cuan remató a guerra muita d'a población heba emigrato y mientres as siguients anyatas lo ferban muitos mas habitants, asinas en as decadas de 1950 y 1960 a mayor parte d'os lugars de Sobrepuerto y a Guarguera estioron albandonatos. A decada de 1970 sería a decada d'os entibos, con a construcción d'os entibos de Búbal y Lanuza mas lugars d'a comarca, en este caso d'a val de Tena, estioron albandonatos.
Espacios naturals
thumb|left|200px|[[Ibón de Sabocos.]] A val de Tena ye una val d'orichen glacial. Os glaciars baixaban dende os culs de Pandicosa, Sallent, Tendennera y Partacua dica mas entabaixo de Senegüé. Actualment encara se pueden veyer os rastros d'este pasato glacial en os culs que se troban en a parte mas alta d'a val y tamién en as morrenas que dixoron as glaciars, destacando la de Senegüé y la de Santielena. Atras formacions intresants d'orichen glacial son os "Torretons d'Arás" u Senyoritas de Arás en Biescas, morrenas laterals situatas en o barranco d'Arás con forma de chaminera. Encara b'ha dos glaciars en a val renonoixitas como "Molimentos Naturals d'os Glaciars Pirenencos". O primero d'éls ye o glaciar de pico Moros, dividito en dos nuclios, o chelegal de Frondiellas entre 2.700 y 2.800 metros d'altaria y con una superficie de 7,2 hectarias, y d'atra man o chelegal de Latour que se troba entre os 2.800 y os 2.880 m d'altaria y tien una hectaria de superficie. O segundo d'os glaciars reconoixitos como Molimento Natural ye o glaciar de l'Infierno que ye en o macizo d'o mesmo nombre, se divide en tres chelegals chicoz, l'oriental entre os 2.770 y os 2.900 metros tien una superficie de 5 hectarias, l'occidental entre os 2.820 y os 2.720 tien 2 hectarias y o chelegal de Punta Zarra que tien 2,9 hectarias y ye entre os 2.700 y os 2.780 metros.
Flora
Entre as flors, en as zonas d'as tascas d'alta montanya, se pueden trobar flors de nieu (Leontopodium alpinum Cass.) y zuecos de Venus (Cypripedium calceolus), amás de muitas especies d'orquidias (Orchis mascula, Limodorum abortivum, Epipactis palustris, Dactylorhiza majalis, Spiranthes spiralis, Ophrys subinsectifera).
Lexico d'o castellano
Celtismos
Lo lexico castellano d'orichen celta puede remontar-se a luengas celtas propias de la Hispania prerromana como lo celtibero, pero tamién a lo galo, por haber asimilau lo latín bel celtismo d'este orichen primero en la Galia Cisalpina y dimpués en la Galia Transalpina. Bi habió celtismos galicos que esdevinioron chenerals en latín y dimpués pasoron a unas cuantas luengas romances.
Goticismos
Bel autor considera los goticismos como un superstrato lingüistico en castellano, manimenos la influencia cultural y lingüistica de los visigodos estió muito menor que la d'atros pueblos chermanicos en Galia u Italia y no toz los autors consideran los goticismos de lo castellano como un veritable superstrato.
Lo sufixo -engo de lo castellano ye d'orichen gotico y corresponde a lo sufixo -enco d'orichen francico que se troba en aragonés. La desinencia patronimica -ez s'ha formau en castellano y atras luengas vecinas baixo influencia gotica.
Persismos
La transmisión de palabras iranicas a lo castellano ha estau pasando d'unas luengas a atras luengas d'entre historia y a traviés de muitos países. Pocos pueblos iranicos como los alanos y los taifals han estau presents en la península, y quasi no han deixau vestichio d'a suya presencia. La mes gran part de las palabras d'orichen en las luengas iranicas han plegau a traviés de lo griego antigo y o latín (mago), u a traviés de l'arabe (azul).
Occitanismos
En la baixa Edat Meya entroron occitanismos relacionaus con la vida de la nobleza feudal, lo cristianismo, los peregrins de lo Camín de Sant Chaime y los repobladors. Estos occitanismos entroron devez que bel galicismo.
Pardina d'Uruén
A pardina d'Uruén (en castellano pardina de Oruén) ye una pardina despoblada aragonesa d'a provincia de Uesca, pertenexient a o municipio de Chaca, en a comarca d'a Chacetania.
Portland (Maine)
Portland ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Maine, d'an ye a mayor ciudat. Fa parte d'o condau de Cumberland, estando-ne tamién a capital.
Montarrón
Montarrón ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 41 habitants(2007), en una superficie de 11,17 km² y una densidat de población de 3,67 hab/km².
Memmingen
Historia
Se creye que en o puesto de l'actual Memmingen en a epoca romana i heba una chicota ciudat militar, prebablement clamada Cassiliacum. En o sieglo V s'establió un asentamiento d'alamans y en o sieglo VII i heba un palacio perteneixient a lo rei d'os francos. En 1806, Memmingen pasó a formar parti d'o Reino de Bavera.
Shiryū de Dragón
Infancia
En estar popiello de mai fue acullito en a Casa de popiellos d'a Fundación Graude, propiedat de Mitsumasa Kido, qui en realidat ye su pai (en o manga), lo mesmo que d'a resta d'os Santos de bronce que compitioron en o torneyo galactico.
Dimpués fue trigau pa formar parti d'a colla de ninos que a Fundación ninviaría a diferents lugars d'entrenamiento pa obtener cadagún, una armadura de bronze y o ran de santos. En o sorteo realizau pa seleccionar puesto d'entrenamiento, a Shiryū le tocó d'ir enta las Cinco Tucas de China, do s'entrenaría con o mayestro Dohko.
Guzpata
O Guzpata ye un ser d'a mitolochía popular aragonesa propio de as zonas de Cinco Villas. Ye un personache de culicaiga que s'emplegaba ta fer miedo a os ninos y gosaba amagar-se en as falsas de as casas. Ye documentau en o libro de José Arbués, Tradiciones, costumbres y lengua en Fuencalderas, y tamién en o libro ''Al Límite. La pervivencia del aragonés en las comarcas del norte de Zaragoza'', de Fernando Romanos. Forma parte de a tradición y mitolochía aragonesa igual como atros personaches como encantarias, folletz, diaplerons, fadas, fotronero.
O nombre depende de os lugars, asinas se siente "a guzpata", "o guzpata", y "o guzpatas"
Río Xiloca
Los lugars y ciudaz por a on pasa se distribuyen en quatro comarcas oficials actuals:
Lista de plantillas d'a Sociedad Deportiva Huesca
Ista ye a lista de plantillas d'a Sociedad Deportiva Huesca por anyadas. Ta veyer a plantilla actual se veiga l'articlo prencipal sobre a Sociedad Deportiva Huesca.
Espronceda (desambigación)
Espronceda puet estar:
Papel d'embolicar
thumb|300px|Diferents papels d'embolicar O papel d'embolicar ye una mena especial de papel que cumple quantas funcions. Amás d'a suya función de protección pa o transporte, l'embolicallo d'un regalo aumenta a emoción antis de no desembolicar-lo, asinas como l'apreciación d'o regalo por parti d'o destinatario.
Lagata
Lagata ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, en a comarca d'o Campo de Belchit y partiu chudicial de Zaragoza.
Bichuesca
Cheografía
Trescruzato por o río Manubles, afluent d'o Xalón, se troba a una altaria de 920 metros dencima d'o livel d'a mar.
Toponimia
Seguntes Joaquín Caridad Arias ye un toponimo d'orichen celta que sería relacionato con bels toponimos gallegos actuals (Vixoi, Vixou, Vixán, Vixoteira), bels toponimos celtas antigos (Vigiacum, Vigobri y talment Bigorra), y bels antroponimos antigos (Vigius, Vigio y una trobata en as inscripcions de Luixón, Biho-tus). A terminación -uesca vendría d'a terminación -essica.
Si s'escribiba con -ll- se puet explicar como una hipercorrección feita por o escriba, en base a que en bellas variedaz d'aragonés como o tensino a -LL- latina evolucionó ta -ch-, feito que ye en retacule. Manimenos en a Edat Meya bi ha chent con apellito de Villuesca en os textos provinients de Calatayú.
Tarastèish
A suya población ye de 229 habitants (1999) en una superficie de 9,85 km², con una densidat de población de 23,25 hab/km².
Cullestro
O cullestro tiene una caracteristica color amarillisca que produce una cantidat superior a la normal d'albumina y carotenos. Tamién ye riquismo en sals minerals y proteínas, pero os nivels de graixa y lactosa son inferiors a os d'a leit posterior.
Atras caracteristicas
S'ha sinyalau que o creiximiento d'a secrección ye relacionau con a maduración d'a función renal d'o crío, que no estaría capable de procesar volumens grans de liquido en as primeras horas. Asinas, a transición de cullestro enta leit se fa progresivament y de forma achustada con a capacidat medradera d'os rinyons de procesar o volumen de liquido d'inchesta.
Reforma protestant
thumb|250px|As 95 tesis de [[Martín Lutero.]]
Sierra d'el Nevero
Se situa a lo sud de las Penyas d'el Diablo, a lo sudueste de lo sinclinorio d'Exea d'Albarracín-Alustant, y a lo norte de la sierra d'el Tremedal. La sierra d'el Nevero y la sierra d'el Tremedal son consideradas en qualques descripcions cheograficas como partz de la sierra d'Albarracín en sentiu amplo.
Aeropuerto (desambigación)
Aeropuerto puet estar:
Bisas de lo Subordán
Actos asociaus
Bisas de lo Subordán tamién ha editau bel libro, como los "Cuentos de siempre acomodaus ta lo cheso" u la obra completa de Rosario Ustáriz, replegada en los libros "Miquetas de l'alma" y lo libro-disco póstumo "Entre amigos".
Vin
A uga
thumb|250px|Vitis vinifera. A uga ye l'elemento esencial ta la elaboración final d'o vin. A uga que produce o vin perteneixe a la familia biolochica conoixita como vitaceae, que ye una clasificación de plantas con tendencia a enfilar-se por as superficies fixas. Ista familia poseye once cheneros diferents, pero nomás a vitis ye intresant como fruita vitivinicola. Adintro d'o chenero vitis existen 60 especies, pero nomás a vinifera ye a que proporciona vin (palabra d'orichen indoeuropeu). Entre as atras sesanta especies de vitis, como por eixemplo: a nordamericana v.labrusca, a v. riparia, a v. aestivalis, a v. rotundifolia, ecetra. De totas ellas, nomás a Vitis vinifera ye la que proporciona vin con un sabor aceptato por a mayor parti d'as culturas d'a tierra.
Maceración carbonica
A color negra d'o barfuello ye en os "antocians", substancia que nomás se disolbe bien en alcohol. Ye por ixo que si se quiere obtener un vin negro u rosato ye menester que o barfuello sía en contacto con o mosto fermentato. Una alternativa ye a maceración carbonica, tipica d'os rosatos y clarez, una atra ye a vignificación en negro.
Vins d'o mundo
En o Nuevo Mundo se da preferencia a denominar os vins seguntes o tipo d'uga que s'aiga emplegato. En o contexto vinicola, "Nuevo Mundo" significa tot lo que no ye "Viello Mundo", ye decir, amás d'America, son enclusas Australia, Nueva Zelanda y Sudafrica.
Ĝ
Se veiga tamién
Sirkumfleks
Sintaxi
Sintaxi ye a part d'a lingüistica que se dedica a lo estudio d'os principios y normas pa construir oracions en una luenga. Tamién se puet referir a las normas y principios que son obchecto d'estudio d'esta discina, por eixemplo "sintaxi de l'aragonés".
La Torre d'en Doménec
La Torre d'en Doménec u La Torre dels Domenges (Torre Endoménech en castellano) ye un municipio de lo País Valenciano que se troba en la comarca de la Plana Alta. La suya población ye de 237 habitants(2007), en una superficie de 3,2 km² con una densidat de población de 74,06 hab/km².
Vilás
Toponimia
O suyo orichen se troba en o latín VILLA y d'aquí Villares > Villars > Villas > Vilas.
Pasaia
Pasaia (Pasajes en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, en a comarca de Donostialdea y provincia de Guipuzcua.
Toponimia
255px|thumb|left|Pasaia en Guipuzcua Orichinalment o nombre d'a Ría de Pasajes yera ría d'Oyarso, antigo nombre d'a val d'o río que i desemboca. O nombre pasaje amaneix a fins d'o sieglo XV pa referir-se a la ría, y se feba servir en singular, como ye encara en basco, Pasaia. S'encomienza a emplegar en plural dende o sieglo XIX, cuan se creya o municipio con os vicos de Donibane (u San Juan) y San Pedro. Os nombres d'ixas antigas localidaz pescatairas derivan d'o santo a qui advocaban as suyas ilesias parroquials.
Mehmet Murat İldan
Mehmet Murat İldan, naixito d'Ankara (Turquía) o 16 de mayo de 1965, ye un escritor y dramaturgo turco en luenga turca.
Prencipau de Moldavia
Inicialment o Voivodato de Moldavia comprendeba tamién Basarabia y Bucovina, que alavez encara no se deciban asinas, pus estas dos rechions fuoron perditas debant d'os imperios de creixent poder Rusia y Austria, y d'astí que lis cambeasen o nombre. O que quedaba d'a Moldavia orichinal s'unió en 1859 con Vlaquia formand asinas un nuevo estato, o Prencipau de Rumanía, reconoixito como independient en 1878 y que esdevinió reino en l'anyo 1881.
Historia
Cuan a invasión mongola d'Europa Oriental muitos cumans y alanos se refuchioron en l'actual Moldavia mirando a protección d'Hongría y convertindo-se a lo catolicismo, (se creyó a diocesi de Cumania), manimenos os mongols sozmetioron a tributo a las tierras de l'actual Moldavia a l'igual que muitas tierras d'Europa Oriental.
Unión de Moldavia con Vlaquia y autonomía
thumb|250px|Mapas de Moldavia (en narancha) y [[Vlaquia (en verde) entre 1856 y 1859]] En 1853 os rusos tornoron a invadir Moldavia y Vlaquia, l'Imperio Otomán lis declaró a guerra y dimpués facioron o mesmo Francia y Gran Bretanya, que no quereban que l'Imperio Ruso sustituise a l'Imperio Otomán como potencia que dominaba a zona. As potencias ocidentals atacan Crimea y prenen Sebastopol. Por o Tratato de París de 1856 Rusia entrega as bocas d'o Danubio a l'Imperio Otomán y cede bels territorios esgallatos de Buchac (Besarabia d'o Sud) a lo prencipau de Moldavia pa que tienga salita a la Mar Negra. S'alcuerda que o estatuto d'os principatos siga redefinito por una conferencia internacional. Tanimientres os Reglamentos organicos, permiten que i haiga unas eleccions en 1857: os unionistas ganan tanto en Moldavia como en Vlaquia. A convención de París de 1858 opta por o compromís que os principatos unitos de Vlaquia y Moldavia tiengan cadagún un prencipe autotono, un gubierno, una asamblea, con un tribunal de chusticia común. Pero en 1859 as dos asambleas esleyen por unanimidat a lo mesmo principe Alexandre Ion Cuza. A unión ya ye un feito, y l'Imperio Otomán lo reconoixe en 1861.
A segunda Guerra Mundial
A ocupación sovietica ye inmediata en Besarabia central esdevién a Republica Socialista Sovietica de Moldavia chunto con Trasnistria, os atros territorios de Besarabia y Bucovina d'o Norte s'adiben a la Republica Socialista Sovietica d'Ucraína.
Fort Smith
Fort Smith ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato d'Arkansas, d'an ye a segunda ciudat en importancia por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o condau de Sebastian, estando-ne a capital.
Macquarie Street (Sydney)
Edificios publicos y gubernamentals
Macquarie Street ye a seu d'as prencipals institucions gubernamentals de Nueva Galas d'o Sud: a Casa d'o Parlamento, a Casa d'o Gubierno y o Edificio d'as Corz Chudicials (seu d'a Cort Suprema de Nueva Galas d'o Sud) se troban toz situaus en ista carrera. "Macquarie Street" se fa servir como metonimo ta o gubierno de Nueva Galas d'o Sud.
Tarazona de Guareña
Tarazona de Guareña ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 377 habitants (2007), en una superficie de 29,26 km² y una densidat de población de 12,88 hab/km².
Donostialdea
A comarca gosa dividir-se en tres parzanas:
Casas de Sant Chuan
Casas de Sant Chuan (en castellano Casas de San Juan) ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Cantaviella.
Molars d'Angllós
Os Molars d'Angllós (en castellano Molars de Angliós) son una cima doble de 2.733 y 2.723 m d'altaria que se troba chunto a os estanyos d'Angliós, en a provincia de Uesca (Aragón).
Idioma protobasco
O protobasco (en basco muderno aitzineuskara) ye a reconstrucción de l'antecesor dreito d'a luenga basca, tal como poderba haber estato charrato entre o sieglo V aC y o prencipio d'a era cristiana, en as arias circumpirenenca y cantabrica.
Zeta (letra griega)
thumb|100px
Santiago de Compostela
Cheografía
A localidat de Santiago de Compostela se troba situata a 260 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 71 km d'a ciudat de A Coruña, a capital d'a suya provincia.
Districto d'Erlangen-Höchstadt
O districto d'Erlangen-Höchstadt (en alemán Landkreis Erlangen-Höchstadt) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Sant Agostín (Teruel)
Sant Agostín (San Agustín en castellano) ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situato en la comarca de Gúdar-Chabalambre.
La suya población ye de 165 habitants (2007), en una superficie de 56,34 km² y una densidat de población de 2,28 hab/km².
Cheografía
Sant Agostín ye situato en la cuenca de lo río Millars, a 959 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 56 km de Teruel, la capital de la suya provincia, y a 245 km de Zaragoza, la capital d'Aragón.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Albentosa, Mora de Rubielos, Rubiuelos de Mora y Olba en a provincia de Teruel y con Fuent la Reina, Villanueva de la Reina, Caudiel, Pina y un punto d'o termin de Barracas en a provincia de Castellón.
Historia
Etimolochía
A palabra en aragonés historia provién d'a palabra latina historia, que significa "narrativa, relato", y que provién d'o griego antigo ἱστορία historía, que significa "l'aprendizache u conoiximiento por investigación, historia, rechistros u narrativa", d'o verbo ἱστορεῖν historeîn "investigar", y iste derivato de ἵστωρ hístōr "sabio", "testigo" u "chuez".
Disciplinas auxiliars d'a historia
Son ixos campos d'estudio que ofreixen fuents de datos a o historiador.
Las (Gers)
Las (Las en occitán, Laas en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de Miranda-Astarac.
Río Ossa
Tién o suyo naixedero en o laco de Crouès (Harrèra, Alta Garona) a 1.770 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y as suyas auguas plegan en o río Garona en a comuna de Loras de Varossa (a 441 metros d'altaria sobre o livel d'a mar), dimpués d'un recorrito de 25,4 km de longaria en drenando una compleganza de 139 km² de superficie.
Districto de Fürth
O districto de Fürth (en alemán Landkreis Fürth) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Albentosa
Albentosa ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situau en la comarca de Gúdar-Chabalambre y partiu chudicial de Teruel.
Turcople
As tropas cruzatas topetoron por primera vegata con os turcoples en a Primera Cruzata. A huest turcople feba part de l'exercito bizantín en condición de tropas auxiliars. A mayoría d'os turcoples yeran fillos de pai turco y mai griega y nominalment cristianos. As unidaz turcoples acompanyaban a l'exercito bizantín en a primera cruzata talment inspiroron o costumbre d'os estatos cruzatos de contractar tropas auxiliars de caballería lichera indichena.
Vega (Cantaviella)
Vega (en castellano La Vega) ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Cantaviella. Se troba a cantos d'o río Cantaviella.
Michel Audiard
Paul Michel Audiard, naixito de París (Isla de Francia) o 15 de mayo de 1920 y muerto en Dourdan (Essonne) o 28 de chulio de 1985, estió un director cinematografico, guionista y escritor francés, activo en o cine francés dende zaguerías d'os anyos 1940. Ye o pai d'o tamién director y guionista Jacques Audiard.
Tulsa
Tulsa (prenunciato en anglés [ˈtʌlsə]) ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato d'Oklahoma, d'an ye a segunda ciudat por o suyo numero d'habitants dezaga d'Oklahoma City. Fa parte d'o condau de Tulsa, d'o condau d'Osage y d'o condau de Rogers.
Tassilolinde (Fraueninsel)
Prene lo suyo nombre d'o duque Tassilo III que en 766 fundó lo monesterio Frauenwörth que se troba en a mesma isla.
Bercero
Cheografía
A localidat de Bercero se troba situata a 738 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 40 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.
Confederación Kutama
O suyo etnonimo ya ye documentato en fuents bizantinas como Ucutumani. O toponimo rifenyo Ketama documenta a suya presencia medieval en o Rif.
Arvīds Ķibilds
Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial en l'anyo 1945 fue arrestau y condenau a 25 anyos en Siberia, quan morió Stalin fue amnistiau y tornó a Letonia ta vivir en Sigulda a on morió o 9 de noviembre de 1981 y fue apedecau en o cimenterio de Jaunciems en Riga.
Columbus (Ohio)
Columbus ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato d'Ohio, d'an ye a capital y mayor ciudat por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o Franklin, estando-ne tamién a capital, d'o condau de Delaware y d'o condau de Fairfield.
Estadilla
Estadilla ye un municipio aragonés de la provincia de Uesca, situato en la comarca de lo Semontano de Balbastro y partiu chudicial de Monzón.
Viron
Viron (Viron en occitán, Biron en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'o Corazón de Biarn y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
Cladistica
A cladistica s'alazeta en un metodo d'analís que emplega as propiedatz derivadas compartidas (sinapomorfias) d'es organismos que s'estudia. L'analís cladistico fa parte d'a mayoría de sistemas contemporanios de clasificación scientifica, especialment quan o que se miran ye d'agrupar os organismos seguntes as suyas relacions evolutivas. En a cuentra, a fenetica se dedica a agrupar os organismos prenendo como base a suyas semellanzas globals, mientres que disciplinas feneticas más conservaderas gosan basar-se en caracters concretos.
Cladograma
O resultau d'un analís cladistico sole representar-se en un diagrama de tipo árbol que se diz cladograma. O cladograma representa as diferents hipotesis sobre as relacions filocheneticas. L'analís cladistico puede basar-se en tantas informacions como o investigador considere, pero as investigacions modernas se basan en gran cantidat de datos y, cada vegada más, incluyen as seqüencias de DNA, datos bioquimicos y datos de morfolochía.
Controversia
A cladistica ha tardau muitos anyos en acceptar-se, principalment por a oposición d'escuelas de pensamiento scientifico más conservaderas, como a escuela fenetica, y porque ha existiu y encara existe un debate sobre cómo cal aplicar as ideyas de Hennig (considerau o pai de a cladistica) a lo mundo real. Existe inquietut sobre o feito (por eixemplo) de que si s'emplega conchuntos de datos muit diferents (p. ex. caracteristicas morfolochicas vs. caracteristicas cheneticas) os cladogramas resultants pueden estar extraordinariament diferents.
Bochía
Historia
Estió capital d'os Hammadís, y talment por ixo se nombre en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" de Chuan de Mandevilla.
Monzón
Molimentos
250px|right|thumb|[[Torre de l'homenache d'o castiello de Monzón.]]
Extremadura
A suya población ye d'1.109.367 (2011) en una superficie de 41.634 km² con una densidat de población de 26,65 hab/km².
Rubén Avilés
Rubén Avilés (Sevilla, 21 de chunio de 1999) ye un creyador de contenius en TikTok conoxiu por os suyos videos en defensa d'os dreitos LGBT.
Lusaka
Lusaka ye una ciudat de Zambia, capital d'ixe país, d'a provincia de Lusaka y d'o districto de Lusaka, a mas d'estar a mayor ciudat d'o país por o suyo numero d'habitants.
Cheografía
Se troba situata a 1.300 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar.
Campudan
Campudan (en francés Campuzan) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
Campana de ra Nieu
A Campana de ra Nieu (en francés Le Campana d'Anéou) ye un pico de 2.214 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Laruntz (Occitania).
Tuca de Torets
Administrativament fa parti d'o municipio de Saúnc y d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Lucio Sestio (metro de Roma)
Servicios
A gara apresta os siguients servicios:
Vishuddha
Vishuddha (en sanscrito: विशुद्ध, "pureza"), u chakra d'o garganchón, ye o cinqueno chakra prencipal seguntes a tradición hindú d'o tantra.
O vishuddha ye descrito como una flor con 16 petalos.
Alpartil
A suya población ye de 560 habitants (2009), en una superficie de 26,89 km² y una densidat de población de 20,83 hab/km².
La Forqueta
La Forqueta (en francés La Hourquette) ye un pico de 2.128 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Laruntz (Occitania).
Ĥ
Ĥ ye una d'as letras menos emplegatas en esperanto, o suyo uso mas moderno gosa reemplazar-la quan ye posible por k: monarĥo > monarko, anarĥio>anarkio, arĥivo>arkivo, ĥemio > kemio y mesmo, ĥoro > koruso. Tamién puet remplazar-se con "hh".
Se veiga tamién
Sirkumfleks
Senta Crestia d'Armanhac
A suya población ye de 338 habitants (1999) en una superficie de 22,50 km², con una densidat de población de 15,02 hab/km².
La Garda e Haishan
A suya población ye de 131 habitants (1999) en una superficie de 8,57 km², con una densidat de población de 15,29 hab/km².
Orea
Cheografía
Orea ye a entre a Sierra d'el Nevero a lo norte y la Sierra d'el Tremedal a lo sud y a 1.497 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar.
Ĵ
Ĵ, en minusclas ĵ, (J con accento circumflexo) ye a decenoquatrena letra de l'alfabeto en esperanto. Corresponde a la fricativa postalveolar sonora en l'AFI, sonito que no existe en l'aragonés.
Alcalá del Río
A suya población ye d'11.298 habitants (2011), en una superficie de 81,97 km² con una densidat de población de 137,83 hab/km².
Numidio Quadrato (metro de Roma)
Historia
A gara de Numidio Quadrato estió construita como parti d'o trachecto orichinal (dende Anagnina dica Ottaviano) d'a linia A d'o Metro de Roma, debantada en servicio o 16 de febrero de 1980.
Pui (desambigación)
Puet considerar-se doncas que ye una forma abreviada que substituye a l'aragonés Pueyo cuan pierde tonicidat en a primera silaba en un toponimo composau de dos palabras u mas. A cuestión si la formación de Pui ye un feito autoctono u un catalanismo-occitanismo no puet resolver-se siempre.
Ŝ
Ŝ, en minúsclas ŝ, (S con accento circumflexo) ye a ventenotercera letra de l'alfabeto en esperanto. Corresponde a una fricativa postalveolar xorda ( en l'Alfabeto Fonetico Internacional), sonito que en aragonés se representa con o digrafo ix u a letra x.
Lugar viello de Belchit
Historia
thumb|left|300px|Ilesia de Sant Agostín. Dimpués d'o golpe militar de 1936, o lugar ye preso per tropas franquistas que aturan a lo suyo alcalde democratico y afusilan a bellas 200 personas no afíns a lo nuevo rechimen. Bells 3000 soldaus ocupan Belchit. O gubierno d'a Republica Espanyola desliga un ataque pa recuperar a población que se convirtió en a clamada Batalla de Belchit que se libró dentre lo 24 d'agosto y lo 6 de setiembre de 1936. En marzo de 1938 succede la segunda Batalla de Belchit quan l'exercito franquista recupera la plaza a la Republica. S'estima que murioron bellas 6000 personas en o transcurso de totas dos batallas, gran parti d'ellas civils. En acabar a guerra en 1939 una parti d'os vecins tornan a las suyas casas. Tot y con a destrucción, encara yera posible reconstruyir o lugar. Manimenos, o dictador espanyol Francisco Franco decidió conservar as restas como propaganda d'o rechimen debant d'o que consideraban os estricallos causaus per a "barbarie roya". A construcción d'o nuevo lugar, devantau tasament a 500 metros de distancia d'o viello, se levo a cabo con man d'obra esclava procedent d'os prisioneros politicos d'o campo de concentración denominau popularment como "chiqueta Rusia". En 1950 o lugar nuevo estió oficialment inagurau per o propio Francisco Franco. Manimenos, en realidat, encara no yera rematau asinas que bellas 120 familias siguioron vivindo encara dentre las enruenas d'o lugar viello dica que en 1964 estió finalment rematau lo lugar nuevo. O desaloixo d'o lugar viello se produció per parti d'a Guardia Civil que obligo a los vecins a abandonar as suyas casas. O lugar viello de Belchit ye, a partir de 1964, abandonau a la suya suerte y per a desiria d'as administracions publicas ye victima de freqüents espolios y actos vandalicos. En 2002 o lugar viello de Belchit ye declarau Bien d'Intrés Cultural per o Gubierno d'Aragón. Finalment, en 2013, dimpués de quasi meyo sieglo d'abandono, se zarra l'acceso libre a lo lugar y se fan visitas guiadas.
En cultura popular
Belchit ha amaneixiu en numbrosas cintas y series de televisión como eszenario y protagonista d'as mesmas.
Condau de Foix
O territorio d'o condau perteneixió a lo ducau d'Aquitania, y dimpués a lo condau de Tolosa d'o cual pasó a lo de Carcasona en l'anyada 983 con o Conserans. Erichito en sinyoría por o conte en 1012, ta o suyo fillo Benardo Rocher I, iste como soberán feudal, le'n deixó a o suyo fillo Rocher I (II de Carcasona) con o títol condal.
Valbona
Cheografía
En lo termin municipal de Valbona se troban los nuclios de población habitaus u deshabitaus d'Alcafas, Chillapajares, Alpenyes, Pinar d'el Cerro, Molinete y Rinconadas y Sabinar y Río Pilas.
Historia
Entre 1446 y 1495 feguraba en la sobrecollida de Teruel. En 1610 feba part de la part serrana de lo Condau de Fuents. En 1646 yera una localidat de la vereda de Teruel. Entre 1711 y 1833 yera en lo correchimiento de Teruel. En 1785 teneba la categoría de villa. Yera en lo partiu chudicial de Mora de Rubielos pero en 1965 pasó depender de lo partiu chudicial de Teruel.
O Zaguer Chilo II
O Zaguer Chilo II ye lo segundo d'a serie O Zaguer Chilo de CD de musica cantada en luenga aragonesa replegau en 2018 per Nogará.
Eusa
Eusa (Eusa en occitán, Eauze en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón d'Armanhac-Tenarèsa (en ye a suya capital).
Bagdad
Establita en o sieglo VIII por o Califato abasida, a ciudat tien una luenga historia, como ye evident en os suyos edificios y restas arqueolochicas. Dende a invasión d'Iraq en 2003 a ciudat fue ocupata por as tropas de l'Exercito estausunidense, dimpués d'os bombardeyos aerios d'a Guerra d'o Golfo, dende entonces a ciudat ha sufierto grieus danyos en as suyas infrastructuras, especialment entre la invasión d'Iraq de 2003 y la consiguient guerra d'Iraq que duró dica aviento de 2011. En os zaguers anyos la capital ha estau objetivo de numerosos ataques d'a guerrilla iraquí. Este conflicto militar tamién ha provocau una perda profunda y irreparable de l'herencio cultural y de piezas historicas. Dica hue a mayoria d'esfuerzos pa la reconstrucción s'han enfocau y destinau a la reconstrucción d'infrastructuras.
Aldeaseca de Alba
Aldeaseca de Alba ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Se troba situato en a comarca d'as Tierras del Tormes y partiu chudicial de Salamanca.
Manchester (Nueva Hampshire)
A suya población ye de 109.565 habitants (2010) en una superficie de 90,40 km², con una densidat de población de 1.212,10 hab/km².
Reyal Colechio d'Espanya
thumb|left|Interior de la Capiella de San Clemente. Foto [[Paolo Monti, 1970.]] thumb|Dentrada prencipal d'o Real Colechio d'Espanya. O Reyal Colechio d'Espanya, que o suyo nombre completo ye Reyal Colechio Mayor de Santo Clement d'os Espanyols, ye un colechio universitario ta estudiants espanyols d'a Universidat de Bolonya. Ye o mas famoso d'os vintiquatro fundaus en a ciudat entre os sieglos XIII y XVII y encara sigue recibindo colechials de toda Espanya ta cursar estudios de doctorato en todas as disciplinas.
Lamata
Historia
A historia de Lamata se conoix, mas que mas, por a divulgación que n'ha feito o suyo vecín Jesús Cardiel Lalueza, responsable d'o Museu Paleontolochico de Sobrarbe y autor d'un blog y numbrosos articlos sobre historia y chenealochía en cualques publicacions de a comarca.
Camaras
Toponimia
No tien necesariament una relación etimolochica con lo latín CAMERA (u l'aragonés "cambra"), y bi ha una serie de toponimos d'orichen celtico que Álvaro Galmés de Fuentes interpreta a partir de lo celtico CAMBA u COMBA ("curva", "val concava", "coma", "pueyo alomau"). . Toponimos terolanos que podrían tener una relación etimolochica con Camaras son Camarón y Camariellas.
Lanapatz
A suya población ye de 569 habitants (1999) en una superficie de 30,84 km², con una densidat de población de 18,45 hab/km².
Camaras
Cheografía
N'este texto figuran dos microtoponimos que encara existen: Peña Tajada en l'actual Collado de Per Esteban y ermita de San Bartolomé en Badenas.
Historia
En lo sieglo XIV unas quantas decenas d'aldeyas de Daroca y la suya redolada se despobloron por la pestilencia y las guerras. Este proceso debió afectar a Camaras, que ya no ye citada como aldeya en lo "Libro de la manifestación d'el morabetín de las aldeyas de la ciudat de Daroca de 1373".
Luis Helguera
Luis Helguera Bujía (Santander, Cantabria, Espanya, 9 de chunio de 1976), ye un exfutbolista espanyol y a suya posición yera de centrocampista. O suyo zaguer equipo estió a Sociedad Deportiva Huesca. Dimpués pasó a formar parti d'a dirección esportiva d'o club a on estío antimás segundo entrenador. Hue diya ye secretario tecnico d'a Unión Deportiva Las Palmas. Ye chirmán d'o tamién exfutbolista Iván Helguera.
Idioma tamil
O tamil (தமிழ், ) ye una luenga dravidica parlata por bels 77 millons de personas, sobretot situatas a lo sud d'a India, con una important minoría a lo nord-este de Sri Lanka. Se'n conservan escritos dende fa mas de 2.000 anyos, muitos d'una literatura muit rica, replegata en as antolochías "cankam". L'idioma se considera oficial en cuatre estatos diferents d'a India, en Sri Lanka y en Singapur. O sistema d'escritura tamil ye un alfabeto silabico derivato d'o brahmi.
Erlangen
Erlangen (en franco oriental Erlang) ye una ciudat independient situada en a rechión de Franconia Meya en Bavera.
Chodes
Chodes ye un municipio d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'a Val de Xalón. A suya población ye de habitants, en una superficie de 16  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Toponimia
En o Fogache de 1495 s'escribe Jodes (en aragonés medieval a ch actual se representaba ortograficament con una j). D'esta traza o nombre oficial en castellano respeta n'este caso a prenunciación orichinal aragonesa.
Ceuta
Ceuta (Ceuta en castellano, Sabta سبتة en arabe) ye una ciudat autonoma espanyola, situata a lo norte d'Africa chunto a lo mar Mediterranio en o estreito de Chibraltar. Ye una d´as dos ciudaz autónomas d´Espnaya, chunto con Melilla.
Estatua d'a Mai Patria
A estatua d'a Mai Patria, u tamién conoixita como «Libertat iluminando a lo mundo» (en ruso ¡A Mai Patria Clama!), ye una estatua monumental construita sobre o pueyo Mamáyev Kurgán en Volgogrado, antiga Stalingrado, en commemoración por a batalla d'a Segunda Guerra Mundial.
Rolzasa
Ye una d'as tres explotacions agricolas d'o municipio chunto con Mapsa y Egasa.
Juan Blas y Ubide
O granizo intrés por un pleito que tenió que esfender por a suya fayena y talmén por o exito d'a novela de Luis María López Allué Capuletos y Montescos, li ficioron escribir atra gran novela de costumbres aragonesas baixo lo títol de Sarica la borda en 1904 y reeditata en 1993, que ye una de las millors narracions aragonesas d'istos anyos. Ye ambientata en Cerrillares (Maluenda).
Tryggvi Hlinason
Tryggvi Hlinason (28 d'otubre de 1998 d'Akureyri, Islandia) ye un chugador profesional islandés de baloncesto. Tien una altaria de 2,15 metros y ocupa a posición de pivot. En l'actualidat chuga en o Basket Zaragoza, d'a liga ACB.
Masada (desambigación)
Masada puet estar:
La Zaida
Toponimia
Manimenos, no ye de descartar que siga l'arabización de una palabra que tienga relación con os sedetans, como s'ha dito d'Zaila.
Andrés Iniesta
Andrés Iniesta Luján (Fuentealbilla, Albacet; 11 de mayo de 1984 - ), conoixito popularment como Iniesta, ye un futbolista espanyol. Actualment chuga de centrocampista en o FC Barcelona.
Matarranya
Historia
Bi habió una prebatina de reconquiesta con Alifonso I lo Batallero, que plegó ta Horta de Sant Joan, pero dimpués de la batalla de Fraga los cristianos rebloron y los musulmans recuperoron la comarca. La reconquiesta definitiva se produció a fins de lo sieglo XII con Alifonso II lo Casto. Dimpués de la reconquiesta gran parte de la comarca fue cedida a l'orden de Calatrava. Lo 24 de chulio de 1175, lo Casto deseparó un territorio concediu teoricament a los calatravos en 1157: Mazalión y la Penya d'Aznar Laganya. La Penya d'Aznar Laganya yera una tenencia con las localidaz de Mezquín y Foz Espalda y con capital en Val de Robres. Mazalión y la Penya d'Aznar Laganya pasan a depender de lo bispe de Zaragoza. Los templers tamién i teneban representación, pero las mugas entre las dos ordens no yeran fixas a lo prencipio, porque feban cambios de tierras y lugars.
Seguntes Carlos Laliena los musulmans fuoron acotolaus u forachitaus en la guerra de reconquiesta y la comarca yera vuida. La repoblación estió de mayoría catalana y proveniba de lo campo de Leida. Lo resultau estió que encara huei se charre catalán occidental, como en Leida, Tortosa y Castellón. Existen textos de pagos de indemnizacions a lo bispe de Leida por las decimas y primicias que los repobladors deixan de pagar. Pa atrayer a los repobladors lis daron privilechios y lis facioron pagar impuestos menors, a vida yera mas periglosa porque yera una tierra de muga: Os actuals Puertos de Moriella yeran plenos de moros fuyius de Leida, que podeban fer incursions en territorio cristiano. Entre los pobladors amás de catalans, bi heba occitans (Bretó, Gascón, Vidal) y, seguindo lo camín natural de la depresión de l'Ebro, castellanos (Molina, Soriano) y aragoneses (Robres, Fonz). Los pobladors no s'establioron con fuerza dica lo zaguer cuarto de lo sieglo XIII.
Torregrosa (Litera)
Torregrosa (en catalán Torregrossa) ye un lugar aragonés que se troba situau en o termin municipal d'Esplús, comarca de Litera y provincia de Uesca.
Formich Susano
Formich Susano (en churro Formich, oficialment en castellano Formiche Alto) ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situau en la comarca de Gúdar-Chabalambre y partiu chudicial de Teruel.
Cheografía
Formich Susano ye situau a 1.105 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, a piet de la sierra de los Cabezos (seguntes bel autor part de la sierra de Camarena), a l'este de alto Sima y a lo sudeste de cabezo Alto, en la marguin ezquierda de lo río de Cedriellas (considerau Millars dende 1955). Queda a una distancia de 28 km de la ciudat de Teruel, la capital de la suya provincia y partiu chudicial.
Planas de Canterbury
thumb|250px|As planas de Canterbury As planas de Canterbury (en anglés Canterbury Plains) son una rechión natural de Nueva Zelanda situada a o sud d'a ciudat de Christchurch, en a rechión de Canterbury. O suyo extremo norte plega dica o semontano de Hundalee Hills en o districto de Hurunui, y a o sud se chuntan con as planas d'Otago Septentrional a l'atro canto d'o río Waitaki.
Mozarabismo (lingüistica)
Mozarabismos en castellano
Seguntes Jose L. Herrero, d'a Universidat de Salamanca son mozarabismos en castellano:
Castillón d'o Puent
Edat Moderna
Cuasi a metat d'a población marchó en 1610, ya que yeran de relichión musulmana y os hespitalers no permitioron a suya conversión a o cristianismo. Iste vueito se fue plenando a o largo d'o sieglo con l'arribada de montanyeses y vecins d'atras localidaz d'a comarca que plegoron atrayitos por as condicions y servicios que ufriba a localidat y os campos de secano y regano.
Edat Contemporania
En 1956 s'apreba o decreto de riegos d'a Cinca, feito que estió de vital importancia ta o lugar, ya que s'encluyó en a "Zona propia d'a Canal d'a Cinca", arribando asinas os riegos. En os siguients anyos s'amilloró a localidat a-saber-lo, urbanizando as carreras, creyando nuevos vicos como o d'o IRYDA, poligonos industrials y diferents equipamientos.
Demografía
De contino s'amuestra una tabla con a evolución d'a población por anyos:
Industria
D'antis mas a industria d'o lugar s'alacetaba en o molín que perteneixeba a o común. Bi'n habió dos, en diferents epocas, ya que un s'espaldó y s'habió de construir atro auguas abaixo d'a Cinca. Existió tamién atro molín comunal, obra d'o sieglo XVI, que se feba servir ta moler as olivas ta fer l'aceite.
Imperio Britanico
O Imperio se desarrolló mientres uns 300 anyos, a traviés d'una serie de fases relacionatas con o comercio, a colonización y a conquista en las que estendilló as suyas mugas, antimás de periodos d'actividat diplomatica.
Pinilla de Jadraque
Cheografía
Pinilla de Jadraque ye situato a 955 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 59 km de Guadalachara, a capital d'a suya provincia.
Arco di Travertino (metro de Roma)
Servicios
A gara apresta os siguients servicios:
Sīn
Adaptacions
Os arabismos con sīn pasoron a l'aragonés primero con o fonema africau alveolar xordo que sieglos dimpués esdevinió o fonema interdental. Ye o caso d'o hispanoarabe ساقَة saca que orichinó palabras como "dezaga" u "zaguero". O toponimo Benifazán s'explica a partir de l'arabe beni حسن (beni Hasán) con este tipo d'adaptación fonetica en romance.
Verdadera Ilesia de Chesús
As diez doctrinas prencipals
As diez doctrinas d'a Verdadera Ilesia de Chesús:
3. O lavato de piez
O sacramento d'o lavato de piez premite a la persona tener una parti con o Sinyor Chesús. Tamién sirve ta remerar que se debe tener amor, santidat, humildat, perdón y servicio.
10. A Segunda Venita
A Segunda Venita d'o Sinyor escayecerá en o zaguer día, cuan baixe d'o cielo ta chuzgar a lo mundo. Os chustos recibirán vida eterna, pero os impíos recibirán condenación eterna.
Marcelhan (Gers)
A suya población ye de 68 habitants (1999) en una superficie de 4,34 km², con una densidat de población de 15,67 hab/km².