cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galv
Toponimia
Entre los microtoponimos en aragonés tenemos Rambla de la Canaleta y un toponimo probablement castellanizato, El Castelejo, que puet remotar-se a l'aragonés Castelillo/Castelello.
A Odisea
A Odisea (en griego Ὀδύσσεια, Odusseia) ye un poema epico griego compuesto por 24 cantos, atribuita a lo poeta griego Homero. Se creye que fue escrito en o sieglo IX aC, en os asentamientos que Grecia teneba en a costa oeste d'Asia la Chica (actual Turquía). Seguntes atros autors, A Odisea fue completata en o sieglo VII aC a partir de poemas que solament describiban partis d'a obra actual. Fue escrita orichinalment escrita en o que s'ha clamato dialecto homerico. Conta a tornata ta suya casa d'Ulises (Odiseu) dimpués d'a Guerra de Troya.
Canto VI
Odiseu y Nausícaa. Atena visita, en un suenio, a la princesa Nausícaa, filla de Alcínoo, rei de Esqueria y a urche a tener as suyas responsabilidaz como muller en edat de casar-se. En dispertar, Nausícaa pide a su pai un carro con machos ta ir a lavar ropa ta o río. Mientres ella y as suyas esclavas se descansaban y atras chugaban a la pilota, Odiseu se dispertó, las veyió y pidió aduya a la princesa. Nausícaa, impresionada por a suya forma de charrar, aculle a l'heroi y le ofreix alimentos, le diz que la siga ent'a casa d'o rei y le indica cómo pedir-le hespitalidat a su mai, a reina. Le sinyala una selva consagrada a Atena a las afueras d'a ciudat an puede descansar. Odiseu aprofita a ocasión ta implorar a la diosa que lo reciban y l'aduyen a plegar en suya isla patria.
Canto VIII
Odiseu homenachiau por os feacios. Se celebra una fiesta en o palacio en honor d'Odiseu, que encara no s'ha presentau. Dimpués d'una competición d'atletismo, en a cual Odiseu asombra a o publico con un gran lanzamiento de disco, prencipia o banquete. l'aedo Demódoco canción sobre a guerra de Troya. En charrar d'o episodio d'o caballo de Troya, Odiseu preta a plorar, y o rei manda a l'aedo que deixe de cantar, y pregunta a Odiseu sobre a suya verdadera identidat.
Canto XVII
Odiseu mendiga entre os pretendients. 'A l'atro día, Odiseu, de nuevo como 'mendigo, s'endreza enta o suyo palacio. Nomás ye reconoixiu por o suyo can Argos que, ya viello, muere debant d'o suyo amo. En demandar bella cosa de minchar a os pretendients, ye rebaixau y mesmo estrucaciau por istos.
Canto XXI
O certamen d'o arco. Amaneixe Penelope con un arco que Odiseu deixó en casa a la suya marcha a Troya. Promete a os pretendients que se casará con aquel que aconsiga fer pasar a flecha por os uellos de doce estrals aliniadas. Un dimpués d'unatro, os pretendients lo intentan, pero ni sisquiera son capaces de tensar o arco. Odiseu pide participar en a preba, debant d'a negativa d'os de demás. Dimpués d'a insistencia de Telemaco, le ye permitiu intentar-lo. Con suma facilidat, Odiseu tensa o arco y aconsigue fer pasar a sayeta por os uellos d'as estrals, debant d'o asombro d'os presents. A o sinyal d'o suyo pai, Telemaco s'arma, preparando-se ta la luita final.
Alcantariella
Alcantariella (Alcantarilla en castellano y oficialment) ye un municipio d'a Rechión de Murcia, situau en a comarca d'a Huerta de Murcia. A suya población ye de 39.636 habitants (2007), en una superficie de 15,7 km².
Balaguer
Edat Moderna
En a Guerra d'os Segadors, as tropas francesas conquerioron a ciudat en 1642. Fue ocupada por as tropas castellanas en 1644, y dende ixe momento, fue atacada dende Aragón por os franceses, que la recuperoron. Fue reconquiesta por os castellanos en 1652 ya pa cutio.
En a Guerra Civil espanyola, dimpués d'a retirata de l'Exercito Popular Republicano en o Frente d'Aragón, se desvinió a batalla de Balaguer, d'o 22 a o 28 de mayo de 1938, coordinau con un contraataque d'a 43ena División, que yera en ixas calendatas en a bolsa de Bielsa, ta eliminar una cabeza de puent.
Rise Against
The Sufferer & the Witness (2006–2007)
thumb|250px|[[Zach Blair y Tim McIlrath]] En chinero de 2006, dimpués d'una chira de presentación de Siren Song of the Counter Culture, Rise Against gravó o suyo quatreno álbum d'estudio en Blasting Room en Fort Collins, Colorado con Bill Stevenson y Jason Livermore como productors. Mezclato por Chris Lord-Alge en Resonate Sound en Burbank, California, The Sufferer & the Witness amaneixió o 4 de chulio de 2006. L'álbum puyo dica o numero 10 en as listas Billboard 200 d'Estaus Unius, vendendo 48.397 copias en as suyas primeras semanas; fue certificato como disco d'oro por a RIAA en 2008. O periodico The Age dició sobre The Sufferer & the Witness, que o grupo "tornaba a las suyas radices punk." Amás de conseguir os suyos millors resultatos en as listas d'exitos y en cifras de venta, l'álbum tenió buenas criticas. Corey Apar de Allmusic, en a suya critica de l'álbum de 4 estrelas sobre 5, dició:
y tamién comentó que:
Urbanización
Particularidatz
Urbanización viene d'a parola latina urbis. Actualment ye una forma común de fer referencia a un conchunto de viviendas humanas desembolicadas de forma organizada, igual que as zonas industrials y arias comercials. Por un regular istas zonas residencials se situan difuera d'os nuclios de población estableixius, por eixemplo en l'antigo meyo rural, versants de montanyas y zonas de costa.
Rise Against
Appeal to Reason (2008–2010)
O cinqueno álbum d'estudio de Rise Against, Appeal to Reason, amaneixió o 4 d'octubre en Australia, o 6 d'octubre en Europa, y o 7 d'octubre en os Estaus Unius. Se vendioron 64.700 copias d'o disco en a suya primera semana gosando estar o numero tres en a lista Billboard 200 d'Estaus Unius, estando o disco de Rise Against con millor posición en listas dica hue. Appeal to Reason tenió por un regular buenas criticas. Manimenos, os criticos no lo situoron por dencima de The Sufferer & the Witness, mas que mas afirmando que s'amanaba una mica a la musica comercial y s'aleixaba mas d'o hardcore punk. Marc Weingarten de Entertainment Weekly, que puntuó o disco con un C+, dició que ye pleno de:
Y tamién dició que:
Dune (cinta de 1984)
A cinta estió una bomba de taquilla, replegó tasament 30,9 millons de dólars d'un presupuesto de 40 millons, y estió criticada negativament per os criticos, qui criticoron durament a escritura d'o guión, a manca de fidelidat a lo material orichinal, o ritmo, l'adreza y a edición, encara que s'elochioron os efectos visuals, a partitura musical, l'actuación y as seqüencias d'acción. Dimpués d'o suyo lanzamiento, Lynch repuyó a cinta, afirmando que a presión tanto d'os productors como d'os financiers restrinchió o suyo control artistico y se le negó o privilechio d'un curte zaguer. S'han lanzau a lo menos tres versions en tot o mundo. En qualques curtes, o nombre de Lynch se reemplaza en os creditos con o nombre d'Alan Smithee, un pseudonimo emplegau per directors que deseyan no estar asociaus con una cinta per a que normalment se les acreditaría. As versions extendida y televisiva tamién dan credito a l'escritor Lynch como Judas Booth. A cinta ha desembolicau un culto a lo largo d'o tiempo, manimenos l'opinión vareya entre os fans d'a novela y os fans d'as cintas de Lynch.
Maçanet de la Selva
Mugas
O suyo termin muga con Tordera, Fogars de la Selva, Massanes, Riudarenes, Sils, Vidreres y Lloret de Mar.
Villar d'el Salz
Villar d'el Salz ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel (Aragón), situau en la comarca de Xiloca y partiu chudicial de Teruel.
Cheografía
Villar d'el Salz ye situau en la Sierra Menera, a 1.219 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, a una distancia de 62 km de la ciudat de Teruel, la capital de la suya provincia y de lo suyo partiu chudicial.
Toponimia
La primera mención segura de Villar d'el Salz posterior a la reconquiesta ye de 1211. Actualment los habitadors dicen Villar del Saz.
Cupula
thumb|Cupula central de la [[Basilica de Sant Pero, disenyata por Michelangelo. Tien 42,5 metros de diametro y 132 metros d'altaria.]] Una cupula ye un elemento estructural de l'arquitectura que se pareixe a la metat superior d'o vueito d'una esfera; ye una vuelta la cheometría d'a cual ye una semi-esfera por l'interior. Iste elemento se troba en o Panteón de Roma, construito en l'antigüidat y tamién en Santa Sofiya d'Istambul. D'a primera, Brunelleschi en imitó a esfera y construyó a cupula d'a seu de Santa Maria dei Fiori en Florencia. Istas influencias de Roma y Florencia han perdurato en o Renaiximiento (Sant Per d'o Vaticano), o Barroco y o Neoclasicismo europeu y nortamericano.
Muitas cupulas, en particular as de l'arquitectura d'o renaiximiento y d'o barroco, son coronatas por una atra chicota cupula u linterna, un tipo d'innovación de l'arte bizantín que no nomás sirve ta potenciar a luminosidat d'o espacio y a ventilación de l'edificio, sino que, a mas, li da una mayor dimensión a la decoración interior d'a estructura.
Dévanos
Mugas
O suyo termin municipal muga con Aguilar del Río Alhama y con Agreda.
Premios David de Donatello
Os Premios David de Donatello (en italiano y oficialment, Premios David di Donatello) son un conchunto de premios cinematograficos conceditos cada anyada por l'Accademia del Cinema Italiano a diferents categorias y ye considerato l'equivalent italiano d'os Premios Oscar. A suya primera edición estió en l'anyo 1956 y dende alavez se conceden cada anyada, sin garra interrupción.
Venecia
Venecia (en italiano Venezia, en veneciano Venexia), a ciudat d'as canals, ye una ciudat italiana, capital d'a rechión d'o Veneto.
Mar d'o Norte
Tien una superficie d'unos 575.000 kilometros cuadratos. Ye una mar muit poco funda, con una fundaria meyana de 95 metros.
Arjona
A suya población ye de 5.807 habitants (2010, INE) en una superficie de 158,60 km² y una densidat de población de 36,75 hab/km².
Samartín del Rei Aurelio
A suya población ye de 18.286 habitants (2011) en una superficie de 56,13 km², con una densidat de población de 325,78 hab/km².
Parroquias
O concello de Samartín del Rei Aurelio ye dividiu en cinco parroquias:
Nogueras
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Santa Cruz de Nogueras, con Lueixma, con Ferrera de los Navarros y con Villar de los Navarros.
Pleito d'o virrei forano
O conoixiu como pleito d'o virrei forano constituyió un conflicto churidico de competencias entre os reis d'a monarquía hispánica y as institucions propias d'o Reino d'Aragón, que prencipia en 1482, quan Ferrando o Catolico nombró a o catalán Joan Ramon Folch IV (1486-1513), conte de Prades, Cardona y Pallars virrei, lo que a beluns les pareixeba un contrafuero, ya que os Fueros d'Aragón deciban que os oficials reyals heban d'estar naturals d'o reino. Ya antis a mesma qüestión s'heba planteyau con respecto a o lugartenient d'o reino, prencipiando con o nombramiento por Pero IV d'o suyo sobrín, o conte Pero II d'Urchel, en 1366.
Massanes
A suya población ye de 713 habitants (2009), en una superficie de 25,68 km² con una densidat de población de 27,76 hab/km².
Tach Mahal
En l'anyo 1983, estió reconoixito por l'Unesco como Patrimonio d'a Humanidat.
Sorradile
Sorradile (Sorradile en sardo; Sorradile, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
Cheografía
A localidat de Sorradile ye situata a 350 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Poncho
O poncho ye una preparación alcoolica que se compone prencipalment de vin, zucre, narancha y espezias. Tien o suyo orichen en Europa, an tradicionalment se prene entre l'aviento cristiano, correspondient con os fredos meses de noviembre y aviento. Se tiene constancia de recetas de vin calient ya dende l'Antiga Roma, an se denominaba conditum.​
Beniel
Beniel ye un municipio d'a Rechión de Murcia, situato en a comarca d'a Huerta de Murcia y partiu chudicial de Murcia.
Toponimia
Lo toponimo Beniel se documenta en un texto de 1266 como Abenjahyel, lo que permite interpretar-lo a partir de arabe Banu Yahya como nombre de tribu.
Bandera de Belchica
A bandera de Belchica ye un emblema nacional de Belchica. Ye formata por tres bandas verticals iguals, de color negra, amariella y roya; o disenyo vertical se basa en a bandera de Francia, mientres que as colors estioron presas d'o escudo d'o Ducau de Brabante. As proporcions inusuals d'a bandera (13:15) son de orichen esconoixito.
Islas britanicas
A mas d'as dos islas prencipals, tamién en fan parte a isla de Man, a isla de Wight, a isla d'Anglesey, as islas Syllan (Scilly en anglés), as islas Orcadas (Àrcaibh en gaelico escocés, Orkney en anglés), as islas Shetland (Sealtainn en gaelico escocés), as islas Gall (Hebrides en anglés) y a isla de Portland; tamién en fan parte cuantas islas mas chicotas.
Politicament, as islas britanicas se troban dividitas entre dos países: Irlanda, o país mas chicot, que ocupa a mayor parte d'a isla d'Irlanda, y o Reino Unito, que ocupa a isla de Gran Bretanya y tamién a parte nororiental d'a isla d'Irlanda (a dita Irlanda d'o Norte).
Gibraleón
Gibraleón ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Uelba. A suya población ye de 12.810 habitants (2021) en una superficie de 328,34 km² con una densidat de población de 38 hab/km².
Tadasune
Cheografía
A localidat de Tadasune ye situata a 180 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Adolphe Menjou
Adolphe Menjou (nombre artistico d'Adolphe Jean Menjou), naixito de Pittsburgh (Pennsilvania) o 18 de febrero de 1890 y muerto en Beverly Hills (California) o 29 d'octubre de 1963, estió un actor estausunidense, activo en o cine estausunidense dende mayetos d'os anyos 1910.
Biografía
Naxiu d'a ciudat de Pittsburgh, en l'estau de Pennsilvania, en una familia de orichen francés o 18 de febrero de 1890, se formó en bellas Academias Militars, en estar o suyo deseyo d'esdevenir incheniero militar, continando a suya formación universitaria en a Universidat Cornell en Ithaca, en l'estau de Nueva York.
Premios
En 1960, se li adhibió una estrela a lo Paseyo d'a Fama de Hollywood, estando a suya estrela situada en o 6826 de Hollywood Boulevard d'a ciudat de Los Angeles.
Castilhon d'Artès
Castilhon d'Artès (Castilhon d'Artès en occitán, Castillon en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'Artics y País de Seuvèstre y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
Mugas
O suyo termin municipal muga a o nord-este con Pomps; a l'este con Doazon; a l'ueste con Artés; y a o sud con Urdès.
Tordocop
thumb|300px|Grandizas bandadas de [[tordos sobrevolaban Uesca en 1995.]] Tordocop estió un espantallo-robot disenyau por Julio Luzán y instalau por o concello de Uesca pa intentar espantar as grandizas bandadas de tordos (amán de 400.000 eixemplars ) que viviban en Uesca a meyaus d'o decenio d'as anyadas de 1990.
Nápols
Cocina
A cocina napolitana poseye cinco platos: o antipasto (una picata antis d'a comida), o primo piatto (gosa estar un plato de pasta), o secondo piatto (o plato prencipal, gosa estar pescau, carne u pollo, entre d'atros), o postre y o dolce (masitas dulzas acompanyatas por un limoncello.
Gueto
thumb|180px|Detalle d'o gueto de [[Roma, enta zaguerías d'o sieglo XIX.]] Un gueto (d'o italiano ghetto) ye un aria deseparada a on habitan as personas d'un determinau orichen etnico, cultural u relichioso, voluntaria u involuntariament, en mayor u menor reclusión. O termin s'emplegó, orichinalment, ta indicar os vicos en os que os hebreus yeran obligaus a vivir y a remanir confinaus de nueit. L'uso s'ha extendiu hue a qualsiquier aria en a que a concentración d'un determinau grupo social ye excluyent.
Georges Clemenceau
Georges Benjamin Clemenceau, naixito de Mouilleron-en-Pareds (Vendée, Países d'a Loira) o 28 de setiembre de 1841 y muerto en París (Isla de Francia) o 24 de noviembre de 1929, estió un periodista y politico francés mientras a Tercera Republica Francesa, primer ministro de Francia dende o 25 d'octubre de 1906 dica o 20 de chulio de 1909 y dende o 16 de noviembre de 1917 dica o 18 de chinero de 1920. Tamién estió ministro, senador y alcalde de París.
Republica Socialista de Croacia
A Republica Socialista de Croacia (en croata: Socijalistička Republika Hrvatska) yera una republica constituyent d'a Republica Federal Socialista de Yugoslavia que principió a existir en 1945 dica o 25 de chunio de 1991 quan declaro a suya independencia.
Conchugacions incoativas en francés
Verbos acabaus en -ir
Bi ha uns pocos verbos acabaus en -ir en francés que no se conchugan con lo incremento incoativo: venir, tenir, partir, dormir, mentir, sentir, sortir, ouvrir, découbrir, offrir, courir, servir y mourir. S'incluyen adintro de la tercera conchugación en francés, como un grupo de verbos acabaus en -ir.
Verbos acabaus en -ître
Los verbos derivaus de las formas latinas en -ĒSCERE prenen formas en -aître u en bel caso -oître:
Tarraba
Tarraba (Tarraba en sardo; Terralba, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Marceddì y Tanca Marchese.
Ourense
Ourense ye una ciudat gallega capital d'a provincia d'Ourense y d'a comarca d'Ourense, situata a o canto d'o río Miño, en o sudeste de Galicia.
Sebeș
A suya población ye de 24.165 habitants (2011) en una superficie de 115,54 km², con una densidat de población de 240 hab/km².
Valverde del Camino
Valverde del Camino ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Uelba. A suya población ye de 12.714 habitants (2021) en una superficie de 218,68 km² con una densidat de población de 59 hab/km².
Transporte
thumb|200px|right|Autobús. thumb|200px|right|Gara de metro y tren. O transporte (d'o latín trans-, "a traviés", y portare, "levar") ye o treslato de personas, mercaderías u cabals d'un puesto ta atro.
Entibo
Entibos d'Aragón
Os entibos mes antigos conoixitos d'Aragón son de tiempos d'os romanos, y son ya plens de sedimentos. Destaca l'entibo romano que da nombre a Almonecir de la Cuba. Os entibos actuals son d'o sieglo XX, remontando-se a la dictadura de Primo de Rivera (Entibo de Pena), u a la dictadura franquista (Entibo de Mequinenza). 250px|thumb|right|Entibo de Mequinenza u Mar d'Aragón en [[Casp.]] 250px|thumb|right|Entibo de Lanuza y [[penya Foratata vistos dende a presa.]] Contino s'amuestran os prencipals entibos d'Aragón.
Casa d'a Villa de Bulbuent
A Casa d'a Villa de Bulbuent se tracta d'un edificio renaixentista d'o sieglo XVI que se troba en Bulbuent, (Campo de Borcha,Aragón) y ye a seu d'o Concello de Bulbuent.
Monte Albán
O nombre antigo d'ista ciudat fundata por os zapotecas a zaguers d'o Preclásico Tardano ye obchecto de discusions. D'alcuerdo con qualques fuents, o nombre orichinal estió Dani Baá. Se sabe, manimenos, que os mixtecos conoixioron a ciudat como Yucucúi (idioma mixteco: Yúcu-cúi, 'Cabezo Verde').
Club Deportivo Oliver Urrutia
O Club Deportivo Oliver Urrutia ye un club de fútbol aragonés, d'o barrio Oliver en a ciudat de Zaragoza en a provincia de Zaragoza. Fue establito en 1954, y actualment chuga en a Rechional Preferent (Grupo III).
Chugadors
Entre os futbolistas que recientment han chugado en o club cabe destacar o zaragozano Jesús Seba, chugador de larga trachectoria esportiva que chugó en o Real Zaragoza entre d'atros equipos y que colgó as botas en l'Oliver.
Mira Sorvino
Mira Katherine Sorvino, naixita de Tenafly (Nueva Jersey) o 28 de setiembre de 1967, ya una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1990 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica. Antiparte, ye filla de l'actor Paul Sorvino.
Bibán
Bibán u Biban ye un lugar aragonés d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe.
Briquet
Briquet ta fumarros en automobils
A mayoría d'os automobils tien un briquet electrico formato por un cable enreligato por a on que pasa una corrient de 15 a 20 amperios que en pocos segundons escalfa o briquet. Una vegada se torna de color narancha, ye capable d'encender o fumarro.
Gelem Gelem
Lo declaroron internacionalment como Himno Internacional Chitán mientres o Primer Congreso Chitano, celebrato en Londres en 1971, cuan se vido que i heba necesidat de fer un himno y una bandera común que unificás a las diferents comunidaz chitanas esparditas por tot o planeta.
Abrud
A suya población ye de 4.944 habitants (2011) en una superficie de 3,20 km², con una densidat de población de 1.545 hab/km².
Tartessos
Tartessos u civilización tartesica ye o nombre creyato per os griego ta esmentar a primera civilización de que habrían teniu noticia  en Occident. Heredera d'a civilización d'os antigos megalitos en Andalucía.
Cultura e influencia en l'exterior
Ista ciudat y a suya civilización son, de seguras, muit anteriors a l'anyo 1000 aC, allora ya manteneban con atras civilizacions un vivo comercio alazetato en a metalurchia y a pesca prencipalment.
Breu historia
Seguntes recentan as historias d'os antigos griegos y dos historiadors romanos, en Tartessos bi heba una monarquía y teneba una organización social establita en leis escritas en ``Tabulas´´ de Bronze que se remontaban a unos 6.000 anyos d'antigüidat.
Tinnura
Cheografía
A localidat de Tinnura ye situata a 328 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Republica Socialista de Serbia
A Republica Socialista de Serbia (en serbocroata: Социјалистичка Република Србија, Socijalistička Republika Srbija) yera una republica constituyent d'a Republica Federal Socialista de Yugoslavia que principió a existir en 1943 dica 1992 quan declaro a suya independencia.
Lumbrerón
Historia
En 2011 s'espaldó parcialment pero estió reparau per o suyo propietario. En a primavera de 2015 unas plevidas causoron a espaldadura d'una paret. En 2017 estió tornau a reconstruyir.
Luparuelo
Luparuelo ye un lugar d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca. Actualment no tien habitants.
Muller
Biolochía
Zaga lo encomienzo d'a menarquía, a mayoría de mullers pueden quedar-sen embarazatas y tener fillos. O estudio d'os organos reproductivos d'a muller y d'a reproducción femenina en cheneral se clama chinecolochía. As mullers plegan per un regular ta la menopausa pocos anyos antis u dimpués d'os 50, en l'inte que os ovarios diexan de producir estrocheno y pierden a posibilidat de quedar fecundatos.
Sociedat
En a historia mes recient, o papel d'a muller ha experimentato notables cambios. As funcions tradicionals d'as mullers de clase meya se centraban en quefers domesticos, con emfasi especial en o cudiato d'os ninos, sin que se pensase a la suya inserción en o mundo laboral. Ta las mullers de clase baixa, a necesidat economica las feba precurar-sen un treballo difuera de casa, encara que as faínas que conseguiban yeran en cheneral de salario y prestichio menors que os d'os hombres.
O 8 de marzo ye declarato Día Internacional d'a Muller.
Alpes Maritimos
Alpes Maritimos (06) (en francés y oficialment Alpes-Maritimes, en occitán Aups Maritims) ye un departamento francés situato en a rechión de Provenza-Alpes-Costa Azul.
Historia
A primera vegata que s'establió o departamento d'os Alpes Maritimos estió en 1793, mientres a Primera Republica Francesa, y duró dica 1814, cuan o territorio tornó a fer parte d'o Reino de Cerdenya-Piemont. Sindembargo, as suyas mugas no se correspondeban con as actuals, en encorporar Mónegue (que hue ye una atra vegata un estato independient) y a redolada d'a ciudat hue italiana de Sanremo; tampoco no en feba parte districto de Grassa, que en ixas envueltas feba parte d'o departamento de Var. A suya capital yera Niza.
Miraflors (Casp)
Miraflors (en castellano Miraflores) ye un lugar d'o municipio de Casp, en a comarca d'o Baixo Aragón-Casp.
Se troba a bels 11 km d'a capital d'o suyo municipio, chunto a o río Guadalop.
Comarca de l'Eo-Navia
A suya población ye de 67.307 habitants (2003) en una superficie de 1.645 km², con una densidat de población de 40,90 hab/km².
Valle de Manzanedo
Valle de Manzanedo ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Las Merindades y partiu chudicial de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja.
Cazabaret
Cazabaret ye un despoblau medieval situau en l'actual termin municipal de Lo Mas de las Matas, en la comarca de lo Baixo Aragón y en la provincia de Teruel.
Torre la Palla
Toponimia
Podemos trobar-lo en bel texto medieval con variants de Torre la Paia, por eixemplo en un texto de chulio de 1254 escrito en Tarazona en o que s'ordenan as mugas y decimas d'as parroquias de Calatayú:
Zamora
Zamora ye una ciudat en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, capital d'a provincia de Zamora, situata en o noroeste d'a Peninsula Iberica, amán d'a muga con Portugal.
Eersel
A suya población ye de 18.166 habitants (2010) en una superficie de 83,28 km², con una densidat de población de 220 hab/km².
Tozal de Trillo
O tozal de Trillo, tamién conoixiu como tozal de Salinas u tozal de Sant Marcos, ye un tozal en o sud de a Fueva, aproximadament a 9 kilometros en sud de a capital d'a sucomarca que ye Tierrantona, que ye a divisoria d'entre ixa subcomarca natural de Sobrarbe y as cuencas d'os barrancos de o Salinar y de Clamosa. Forma un sarrato menor en chunto con o «tozal de Santa Brichida», de menor altaria, que se sitúa en ueste de o de Trillo, liberando un collau a cada costau. Ista disposición de o tozal de Trillo con o suyo tozal chermano, o de Sta. Brichida, fa que bellas vegadas se'n sienta decir a o conchunto como «sierra de Trillo» u «sarrato de Trillo».
Por o costau oriental forma un collau relativament amplo, dindo a achuntar-se como un cerro en a sierra d'o Turón; por o costau occidental, unatro collau, de menor altitut pero más estreito, el mete en comunicación con a sierra de l'Entremont por o «tozal de Sant Per» (que quita o nombre de Sant Per de Trillo). Por isto y porque l'eixe principal d'a formación ye practicament d'este-ueste, o sarrato de Trillo fa de divisoria entre a fondonada natural d'A Fueva, subcomarca de o Sobrarbe, en norte, y a cuenca d'o barranco d'o Salinar que se troba en sud.
En as garras d'o sud-este se i puede trobar a población de Salinas de Trillo, bien comunicada con una pista asfaltada con as localidaz de A Fueva cheografica. En sud d'o tozal, o lugar quasi despoblau de Trillo sinyorea un cerret chicorrón sobre o barranco d'o Salinar, y le da nombre a o tozal. En a baixant de l'ueste, en as garras d'o tozal chermano que se diz de Santa Brichida, se i puede trobar a ermita de Santa Brichida que le da nombre a lo dito tozal y a un barranco afluent d'el d'o Salinar que naixe amanau d'ella. En a cuentra d'o collau d'ixe costau, o desploblau de Sant Per le da nombre a o primer tozal d'a sierra de l'Entremont.
Chera
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Radio Studio 54 Network
Historia
A partir de 1995, a traviés de l'adquisición d'o negocio por parte d'os emisors calabreses d'a costa chonica, a suya base d'usuarios s'enampló en primeras en Calabria y dimpués en as rechions adchacents.
Animal de companyía
Efectos en a salut animal
Poseyer un animal de companyía ye traduciu a sobén como una adquisición de responsabilidatz en a que se l'ha de dar a l'animal tot lo que cal ta o suyo correcto desembolique. Ta o cudiau d'un animal de companyía s'amenista una correcta alimentación y un constant cudiau que le prive de qualques malotías, amás de cudiau medico y a imitación d'o suyo ambient natural
Chitans
En o caso d'Espanya, s'emplega o termin calé ta referir-se a los chitans.
Bandera d'Islandia
Ista bandera tien un disenyo pareixito a las banderas danesa, sueca y noruega en as que tamién apareixe a cruz escandinava. A bandera islandesa ye especialment pareixita a la bandera de Noruega.
Chitans
Chitans en Aragón
En Aragón s'esferencia entre os chitans espanyols y os chitans d'orichen centroeuropeu (ditos hongaros en aragonés), que se veyeban mes a sobén mientres a Segunda Guerra Mundial y postguerra como refuchiatos que fuyiban d'a guerra y un chenodicio no reconoixito.
Gracián
Ye mencionato en a traducción aragonesa de "Historia Romana" acomandata por Chuan Ferrández d'Heredia:
Eindhoven
Eindhoven ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Brabant Septentrional.
Zaragoceta
Se troba a bels 13 km d'a capital d'o suyo municipio, chunto a o río Guadalop y a l'entibo de Casp II.
Teri Garr
Teri Garr (nombre artistico de Terry Ann Garr), naixita de Lakewood (Ohio) l'11 d'aviento de 1949, ye una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1960, con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
Amás de treballar en cuantas series de televisión, ha feito interpretacions en muitas cintas, d'entre as qualas cal destacar bellunas como Young Frankenstein (1974, Mel Brooks), Tootsie (1982, Sydney Pollack), After Hours (1985, Martin Scorsese), Mom and Dad Save the World (1992, Greg Beeman), u The Sky Is Falling (2000, Florrie Laurence).
Salix alba
A berguera (Salix alba (Linnaeus) ) ye una planta d'a orden d'os Malpighiales y familia Salicaceae que ye nativa d'Europa y Asia occidental y central. Se gosa trobar en soleros humidos u mal escolaus a lo canto d'estanyos, lacos u ríos.
Coma
250px|thumb|right|Coma de Son Torrella, en Mallorca Una coma  u nava ye una plana situada en un zona montanyosa y rodeyada d'elevacions.
Villaviciosa
A suya población ye de 14.962 habitants (2011) en una superficie de 276,23 km², con una densidat de población de 54,17 hab/km².
Jhilmar Lora
Corrida internazional
En o partiu de cuartos de final d'o torneyo debán de Paraguay, Lora debutó con a selezión nazional, dentrando a lo campo en cuenta d'Aldo Cuerzo en 90 + 2 menutos. O partiu remató con o marcador 3: 3 y a selezión peruana ganó en os penaltis. En partius posteriors, a semifinal contra Brasil (0: 1) y o partiu por o 3er puesto contra Colombia (2: 3), Lora salió a lo campo en cuenta de Cuerzo dos vezes más y finalmén se levó o cuarteno puesto con o suyo equipo d'o torneyo.
Ocaña
Toponimia
Bi ha diferents hipotesis toponimicas, y s'ha dito que o toponimo podría estar relacionato con os antigos olcades, provenindo d'un hipotetico Olcadia. Por a suya vinclación con as ordens militars de Sant Chaime y de Calatrava, con presencia en o Reino d'Aragón, ye posible trobar escrito Ocanya u Ochanya en textos medievals aragoneses.
José Ibáñez y Gassia
Estió autor d'una vintena d'obras literarias en castelàn, qualques d'ellas publicadas a las suyas expensas en imprentas madrilenyas. La suya obra mas famosa estió la pieza teatral El valiente Eneas o Dido abandonada, publicada en 1757. Tamién deixó quantas memorias de inventos y artefactos, como lo d'o molín harinero devantau en Used (Zaragoza). Lo 23 de chunyo de 1762 presentó una cédula a la Reyal Audiencia d'Aragón, per la quala se le concedió lo privilechio exclusivo d'uso d'un carro d'a suya invención per diez anyos. Sería una patent per la invención d'a galera.
Oropesa
Oropesa ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
Tirana
Tirana ye una ciudat albana, capital d'o país y d'a prefectura d'o mesmo nombre. A suya población ye estimata oficialment en 354.300 habitants (2003), mes, seguntes atras fuents, ista zifra podría estar situata arredol d'os 700.000. Establita en 1614, ye a capital d'Albania dende 1920.
Cantón de Labrit
A suya población yera de 37.732 habitants (2007) en una superficie de 377,32 km², con una densidat de población de 9 hab/km².
Alan Thicke
Alan Thicke (Alan Willis Jeffrey), naixito de Kirkland Lake (Ontario) o 1 de marzo de 1947, ye un actor canadiense.
Sexma d'el Campo de Sarrión
La Sexma d'el Campo de Sarrión yera una sexma situada en lo sudeste de l'antiga Comunidat de Teruel, sobre tot en las sierras de los Cabezos, de Camarena y de Chabalambre, y territorios situaus a l'este en la cuenca hidrografica de Millars.
Rechión de Granada
A suya población ye de 3.938.487 (2011) en una superficie de 42.102 km² con una densidat de población de 93,55 hab/km².
B vocal
Historia
O grupo b vocal ha participato en muitos programas de radio (En días como hoy, de RNE) y televisión (El Conciertazo, de La 2 de TVE; La noche con Fuentes y Cía, de Telecinco; Espejo Público, d'Antena 3; Madrid Directo, de Telemadrid; Aragón en Abierto, d'Aragón TV) asinas como en cuantas galas celebratas con diversas enchaquias, como a Gala de Fin de Año (Gala de Cabo d'Anyo), d'Aragón TV.
O grupo b vocal tamién colabora en prochectos solidarios (AECC, Cruz Roja (Cruz Roya), Manos Unidas (Mans Unitas), etc.), y cal quaternar a suya labor pedagochica amostrando a milentas de ninos y chóvens (mas d'un millón) a importancia d'a musica y d'a voz humana como instrumento esencial d'a humanidat.
Ventano
thumb|300px|Ventanos.
Phascolarctos cinereus
Zoonimia
O zoonimo koala ha estato transmeso por l'anglés a quasi totas as luengas d'o mundo. O suyo orichen ye en a palabra gula en luenga dharug (una d'as que encara charran os aborichens australianos). Os espanyols reciben a embotada de koale en Croacia os por a suya pronunciación erronia d'a palabra croata (hvala ("gracias")
1867
Marzo
right|thumb|250px|O director d'orquesta italiano [[Arturo Toscanini, qui naixió o 25 de marzo de 1867.]]
Noviembre
right|thumb|250px|A fisico y quimico francesa d'orichen polaco [[Marie Curie, naixita o 7 de noviembre de 1867.]]
Torrulluela de lo Vico
Torrulluela de lo Vico u Torrulluala de lo Vico (Torrulluela de Obico en castellano) ye un lugar d'o municipio de Boltanya, situato en a provincia de Uesca. Actualment no en tien, d'habitants.
Toponimia
Toponimos intresants a man de Torrulluela de lo Vico seguntes as guías Prames son O chuncarón, Punta Fartué, Puerto Fartué, Barranco Mallatón, Alera San Chuan, A Espesa, Barranco as Partes y Pardina de Sant Chuan d'o Castiello.
Glaciar de Marmorés
Se troba entre o pico Plan de Marmorés (3.248 m) y o Mallo de Marmorés (3.328 m) que lo desepara d'o glaciar d'as Tres Serols. D'orientación nord-este, por a suya chicota grandaria a vegadas ye conoixiu como a conchesta de Marmorés. Ye deseparau d'o glaciar Occidental de Marmorés por o collau d'Astazu.
Uras
A suya población ye de 3.084 habitants en una superficie de 39,36 km², con una densidat de población de 78,91 hab/km².
Fred Newman
Frederick R. "Fred" Newman (6 de mayo de 1952) ye un actor, actor de voz, y comediant estausunidense.
Refresco
O refresco u bebida refrescant ye una bebida sin alcohol a ormino carbonatada. Contiene augua con gas y no contiene alcohol. Istas bebidas gosan consumir-se fredas, pa estar mas refrescants y pa privar a perda de dioxido de carbonio, que le atorga a suya efervescencia. S'ofreixen cuantos sabors de refrescos, entre atros narancha, limón, uga, ciresa, etc.
Sistema Internacional d'Unidaz
Unidaz basicas
As unidaz basicas d'o SI han estato establitas por a Conferencia Cheneral de Pesos y Mesuras a propuesta d'o Bureau International des Poids et Mesures ("Oficina Internacional de Pesos y Mesuras"); bi'n ha 7, bien definitas, que, por convenio, se consideran dimensionalment independients:
Bada cheneral
A convocatoria d'una bada cheneral gosa estar relacionata con decisions de manera politica feitas por o Gubierno u con reivindicacions socials u politicas de tipo cheneral. Mientras o sieglo XIX, as prencipals reivindicacions d'as badas chenerals estioron a millora d'as condicions socials u politicas: reivindicación d'a chornada laboral de 8 horas, reivindicación d'o reconoiximiento d'os propios sendicatos como representants d'a clase obrera, reivindicación d'o dreito a o sufrachio universal, etc.
Cugir
Cheografía
A localidat de Cugir se troba situata a 300 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Cugir (un afluent d'o río Mureş) y a una distancia de 367 km d'a ciudat de Bucarest, a capital de Rumanía.
Trianglo
Definicions formals
I - Estando A,B y C tres puntos d'un plan, no aliniatos, se diz trianglo ABC a la intersección d'os anglos ABC, CAB y BCA...
Chanca
Una chanca u chancla ye un refirme pa lo cuerpo humán disenyau con o proposito d'asistir en caminar quan una d'as extremidatz inferiors requiere suporte adicional mientres o desplazamiento, comunament quan o ser humán sufre bella mena d'incapacidat pa caminar. De normal l'emplego d'as chancas ye en parellas, pa facilitar o caminar de l'individuo y tener dos puntos de refirme pa lo cuerpo.
Ceserac
Ceserac (Ceserac en occitán, Labastide-Cézéracq en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'Artics y País de Seuvèstre y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
Demografía
2005: población provisional seguntes o INSEE (fuent: INSEE).
Cantón de Mamisan
A capital d'o cantón yera a localidat de Mamisan, y en feban parte 6 comunas.
Manuel Ramón Campo Novillas
Ha publicato dos libros chovenils como Falordietas (2005) e Flor de Falordias (2015); os textos provienen d'una tría d'os que semanalment publica o pediodico chaqués El Pirineo Aragonés do colabora totas as semanas con un articlo en aragonés (mas de mil colaboracions publicatas), de contino dende 1998.
Ermita de la Virchen de les Dos Aigües
Tradicions
Dende l'anyo 1941 se fa una romería dende los lugars de Nonasp, Favara y Maella lo primer domingo de septiembre, pa celebrar la Natividat d'a Virchen (8 de setiembre). Se fa una misa, se reculle pan bendeciu en lo camarín de la Virchen y se fa una chenta popular, rematando de tardis con lo rezo d'una Salve.
Copa d'o Rei de Baloncesto 2014
O campión estió o Real Madrid, por 24ena vegada en a suya historia, dimpués de redotar en a final a o FC Barcelona.
Zueco
thumb|200px|left|Un aprendiz de [[fustero fendo uns zuecos.]] Os zuecos tradicionals siguen utilizando-se como calcero de protección en l'agricultura y en qualques fabricas y menas. Encara que a vegadas s'asocian negativament con o calcero barato y folklorico d'os labradors y a clase treballadora, qualques tipos se consideran ropa de moda en l'actualidat, como o träskor sueco u lo geta chaponés.
The Beatles
Historia d'o grupo
A historia de The Beatles prencipia en marzo de 1957, quan un choven John Lennon formó un chicot grupo musical, The Quarrymen. Dimpués de conoixer a Paul McCartney, iste se i adhibió, y George Harrison dentró en o grupo en 1958. O nombre d'o grupo cambeó bells begatas estando en primeras Johnny and The Moondogs y The Silver Beetles dimpués, dica o nombre definitivo The Beatles fendo un chuego de parolas con a parola anglesa beat. En 1960 dentró en o grupo Stuart Sutcliffe, y lis contratoron quantas actuacions en a Reeperbahn d'Hamburgo, en Alemanya.
Mar Cantabrica
S'extiende dende a estaca de Bares, en a provincia d'a Corunya, dica a desembocadura d'o río Ador, en as costas d'Aquitania (cerca de Bayona).
Apaxco de Ocampo
Apaxco de Ocampo ye una ciudat d'o estau de Mexico, en Mexico. A suya población ye de 15.738 habitants en una superficie de 82,34 km².
Etica
thumb|300px|[[Manifestación t'abolir o treballo d'os ninos, Nueva York, 1 de mayo de 1909.]]
Milán
Milán ye ubicata a 120 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, en as planas de Lombardía, y ye a seu d'a Bolsa italiana. En a provincia bi ha 188 comunas.
Joaquín Ascaso Budría
Fue nombrato oficial de delegato gubernamental d'o Consello Rechional d'Esfensa d'Aragón, o 19 de chinero de 1937.
Bada cheneral en Espanya de 2010
right|thumb|250px|Convocatoria d'a bada cheneral. A bada cheneral en Espanya de 2010 estió una bada cheneral convocata en Espanya o 29 de setiembre de 2010 por os sendicatos Comisiones Obreras y Unión General de Trabajadores contra a reforma laboral de 2010 que aprebó o Gubierno de José Luis Rodríguez Zapatero y que refirmó o Congreso d'os Deputatos o 9 de setiembre d'ixa anyada y que dentró en vigor o 19 de setiembre, y tamién contra a refoma d'o sistema publico de pensions anunciata por o Gubierno. D'atros sendicatos nacionals (Confederación General del Trabajo y Unión Sindical Obrera) s'adibioron a la convocatoria, que tamién recibió o refirme d'asociacions a ran europeu.
Amostranza
Hue en día s'asocia amostranza nomás a la transmisión de contenitos, por isto se prefiere parlar d'educación, que ye un termino mas amplo, por referir-se a los aprendizaches. Manimenos l'uso d'a palabra educación con o significau d'"amostranza" u "ensinyamiento" en aragonés y as luengas romanicas vecinas representa un anglicismo.
Alemán central hessián
Subdialectos
O hessián se puet dividir en quatre dialectos prencipals:
Rodenas
A suya población ye de 88 habitants (2004), en una superficie de 44,42 km² con una densidat de 1,98 hab/km²
Cheografía
Ye situato a lo sud de Sierra Menera.
Henryk Wieniawski
Henryk Wieniawski, naixito de Lublin (Reino d'o Congreso, Imperio Ruso, hue Polonia) o 10 de chulio de 1835 y muerto en Moscú (Imperio Ruso, hue Rusia) o 31 de marzo de 1880, estió un vriolinista y compositor polaco d'o Romanticismo, naixito en una familia d'orichen chodigo y formato en o Conservatorio de París, a on estudeó con Joseph Massart. Estió profesor en os Conservatorios de Sant Petersburgo y Bruselas. Ye apedacato en Varsovia, y a los suyos funerals acudioron alto u baixo 40.000 personas.
Comarca de Nachera
A suya población ye de 14.144 habitants (2006), en una superficie de 316,06 km² y una densidat de población de 44,75 hab/km².
Hans Geiger
Johannes (Hans) Wilhelm Geiger, naixito de Neustadt an der Weinstraße (Republica de Weimar, hue Renania-Palatinato, Alemanya) o 30 de setiembre de 1882 y muerto en Potsdam (Alemanya, hue en Brandemburgo) o 24 de setiembre de 1945, estió un fisico alemán, co-inventor d'o dito contador Geiger y tamién conoixito por o dito experimento Geiger-Marsden que portó a o descubrimiento d'o nuclio atomico.
Valle de Tobalina
Cheografía
A localidat de Valle de Tobalina se troba situada a 565 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 83 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 35 km de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja, a capital d'o suyo partiu chudicial.
O termin municipal de Valle de Tobalina ye trescruzau por o río Ebro.
Bàini
A suya población ye de 354 habitants (2007) en una superficie de 17,34 km², con una densidat de población de 20,41 hab/km².
Arguis
Historia
A primera mención que se fa en a literatura ye en 1070 cuan se cita a “dommus Balla de Argis” (Ubieto Arteta, Antonio; Cartulario de San Chuan d'a Penya, nº 207).
Cantón de Lo Mont Sud
A capital d'o cantón yera a localidat de Lo Mont, y en feban parte 10 comunas.
Back to the Future
Back to the Future (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano Regreso al futuro) ye una cinta estausunidense de cine de sciencia ficción de l'anyo 1985, dirichida por Robert Zemeckis y producida por Bob Gale y Neil Canton con guión de Robert Zemeckis y Bob Gale, protagonizada por Michael J. Fox, Christopher Lloyd, Lea Thompson y Crispin Glover.
Valle de Mena
Valle de Mena ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Las Merindades y partiu chudicial de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja. Dende lo punto d'anvista d'a Ilesia Catolica, fa parte d'a diocesi de Santander.
Luengas romances occidentals
As luengas romances occidentals son una d'as dos subdivisions proposadas ta as luengas romances basada en a linia La Spezia–Rimini. Incluyen as brancas galorromanica y iberorromanica, asinas como as luengas d'o norte d'Italia. Ista subdivision se basa nomás en l'uso d'a "s" en a formación d'os plurals y en as consonants febles, encara que isto fa a categorización muit dificil, ya que bi ha una mayor similaridat lexica entre toz os dialectos d'o italiano y o francés que entre o francés y o castellano. Bi ha tamién por contra una mayor similaridat morfolochica entre o castellano y os dialectos italianos que entre l'italiano y o francés.
Basando-se en a intelichibilidat mutua, Dalby conta dica dotze luengas: portugués, castellano, astur-leyonés, aragonés, catalán, gascón, provenzal, galo-valón, francés, francoprovenzal, rumanche y ladino. Iste criterio de clasificación ye manimenos problematico, debiu a o mayor nivel d'intelichibilidat mutua entre as luengas italicas y ibericas que entre qualsiquiera d'istas y as luengas galorromanicas.
Actualment as quatre luengas romances occidentals standardizadas mas charradas son o castellano (con bels 410 millons de fablants nativos), o portugués (con bels 220 millons de fablants nativos y atros 45 millons con ista como segunda luenga, mas que mas en l'Africa lusofona), o francés (con bels 75 millons de fablants nativos y atros 70 millons con ista como segunda luenga, a mayoría en l'Africa francofona) y o catalán (con bels 7,2 millons de fablants nativos). Muitas d'istas luengas tienen un gran numero de fablants no nativos; isto ye muit común ta o francés especialment, ya que ye prou estendillau en Africa occidental como lingua franca.
Cerclo
thumb|Cerclo. thumb|Un [[sector y un segmento cercular son partis d'un cerclo. Un arco ye parti d'una circumferencia.]]
Un cerclo ye o puesto cheometrico d'o plan que encluye os puntos que son situatos a una distancia inferior d'a longaria d'un segmento determinato dito radio respecto d'un punto fixo determinato clamato centro. Dito d'una atra manera, ye l'aria d'o plan amugata por una circumferencia.
y por tanto, una vegata simplificata a expresión, tenemos que l'aria A d'un cerclo de radio R ye
Simbolochia
O cerclo s'asocia a o sol dende os echipcianos (por ixo ye present en a bandera de Chapón). En alquimia y astrolochía o cerclo leva un punto en meyo y en a tradición bedica, una cruz (os cuatro brazos son as estacions de l'anyo). Iste zaguer simbolo ye relacionato con a esvastica.
Luis de Góngora
Luis de Góngora y Argote, naixito de Cordoba l'11 de chulio de 1561 y muerto en ixa mesma ciudat o 23 de mayo de 1627, estió un mosén, escritor, poeta y dramaturgo andaluz d'o Sieglo d'Oro (Barroco), considerato como o prencipal representant d'o culteranismo (que tamién gosa decir-se gongorismo).
Defesa
Bi n'ha que son propiedat comunal, pero tamién s'aplica o termin a fincas privadas. En aragonés as defesas destinadas a lo bestiar de labor como bueis u burros son os boyalars.
As defesas son tipicas d'o paisache de l'ueste d'a Peninsula Iberica a lo sud de Salamanca y son tipicas de zonas con suelos pobres pa l'agricultura.
Psy
Park Jae-sang mes conoixito pro o suyo nombre artistico de Psy, naixito de Seúl, Districto de Gangnam, Corea d'o Sud o 31 d'aviento de 1977, ye un actor, bailarín musico, y productor musical sudcoreano. Ye conoixito en tot o mundo por a suya canción Gangnam Style y por o suyo baile, ha ganato quantos premios por l'exito d'ista canción.
Valle de Valdebezana
A suya población ye de 627 habitants (2008) en una superficie de 156,60 km², con una densidat de población de 4,00 hab/km².
Chermanismos en aragonés
Franconismos en aragonés
La utilización de ciertos sufixos en aragonés puede tener una influencia franca en sufixos que teneban formas pareixidas u equivalents en latín y francico, manimenos en aragonés bi ha dos sufixos d'orichen francón que son -ardo y -enco. Lo sufixo -enco de l'aragonés, catalán y occitán ye d'orichen francón, a diferencia de lo sufixo cognato en castellano -engo, que ye d'orichen gotico.
Loira Atlantica
O departamento ye formato por 3 districtos, 59 cantons y 221 comunas, estando a suya capital a ciudat de Naoned, que ye a capital historica de Bretanya. O president d'o Consello Cheneral d'o Departamento ye Patrick Mareschal.
Campionato Europeu de Campo a Traviesa
Se fan 6 cursas de diferent categorías y distancias seguntes a edat d'os atletas. Bi ha una clasificación individual y unatra por equipes nacionals.
Os atletas que bi han ganato mes vegatas son Serhiy Lebid, 7 victorias en a categoria masculina y Paula Radcliffe, Hayley Yelling y Fionnuala Britton con dos vegatas cadauna en a catagoría femenina.