cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cladistica
thumb|right|250px|Un cladograma. Os cladogramas son a representación grafica caracteristica d'a cladistica. En bells cladogramas, además, a lonchitut d'as linias puede indicar a distancia con l'antipasau común. A cladistica (d'o griego κλάδος, «kládos», rama) ye una d'as disciplinas principals d'a biolochía sistematica moderna, dedicada a definir as relacions evolutivas entre os organismos prenendo como referencia as semellanzas derivadas d'antipasaus comuns. Actualment, se considera que a cladistica ye a principal entre as sistematicas filocheneticas que estudean as relacions evolutivas entre os sers vivos.
Cantón de Friburgo
O cantón de Friburgo (en alemán, en alemán suizo Kanton Frybùrg, en francés Canton de Fribourg, en francoprovenzal Cànton de Fribôrg) ye un cantón suizo. Friburgo ye a capital d'iste cantón.
Historia
Bi ha troballas arqueolochicas prehistoricas en os cantos d'os lacos de Neuchâtel y Morlat.
Cladistica
Cladograma
En un cladograma, toz es organismos se disposan como follas, y cada nodo interior ye idealment binario (como un forcallo d'a on parte dos ramas). D'os taxons de cada bifurcación, se'n diz taxons chirmans u grupos chirmans. cadagún d'es sub-árbols, de manera independient d'o numero de taxons que contienga, recibe o nombre clado.
Toz os organismos d'un grupo natural son contenius en un clado que comparte un ancestro común (un que cal que no sía compartiu con garra atro grupo). Cada clado se define seguntes un grupo de caracteristicas que comparten toz os suyos miembros, pero no en as formas que son diverchidas. As caracteristicas compartidas por toz os miembros d'un clado se dicen sinapomorfias.
Cantón de Friburgo
Historia
En 1481, o cantón de Friburgo s'encorporó a la Confederación Suiza.
Cladistica
Conceptos
Hi ha diferents termins, además, relacionaus con a posición relativa d'un grupo respective a os atros en o cladograma, y as posicions d'os elementos adintro d'un clado. Por eixemplo, se gosa decir que una especie u un clado son basals d'unatro clado si tiene más caracters plesiomorficos que l'atro. De regular, un grupo basal gosa estar más simple y pobre en especies que unatro más apomorfico (derivau). No cal que i haiga un grupo basal entre dos clados. Por eixemplo, d'entre as aus y os mamiferos, denguno ye basal de l'atro ya que no tienen caracters basals la uno de l'atro y tot son caracters derivaus.
Metodos cladisticos
thumb|right|200px|O biologo [[Alemanya|alemán Willi Hennig, considerau o "pai" d'a cladistica.]] Un analís cladistico s'aplica a un conchunto concreto d'informacions. Pa organizar ixas informacions, cal fer distinción entre caracter y estau d'o caracter. Si consideramos o color d'as plumas en as aus como un caracter, ixe podría tener dos estaus: "plumas royas" y "plumas azuls", por eixemplo.
En a epoca d'antes de que s'implementás os metodos computacionals a l'analís cladistico, cada investigador yera qui decidiba quáls estaus d'o caracter yeran presents enantes de o zaguer ancestro común d'un clado (plesiomorfias) y quáls yeran presents en o zaguer ancestro común (sinapomorfias). Iste tipo de decisión se fa, de regular, parando cuenta con uno u más d'un grupo externo (ixo ye, organismos que no se considera que faigan parte d'o grupo en qüestión, pero que i son amanaus). Contino, se debuixaba y evaluaba os diferents cladogramas posibles. Os clados debeban tener tantas sinapomorfias como estás posible. A esperanza yera que i habría un numer prou gran de sinapomorfias verdaderas, prous como pa superar o numero d'homoplasias involuntarias (analochías) causadas por converchencia evolutiva. O criterio d'os investigadors yera principal pa lo resultau, en discriminar plesiomorfias y sinapomorfias, pus de que l'hesen teniu bueno dependeba la valideza de l'estudio y a suya acceptación.
Un eixemplo prou grafico d'isto estaría o hipotetico caracter "presencia d'alas", que ye una homoplasia por analochía evident, debida a la converchencia evolutiva, porque se presenta en grupos muit diferents d'animals. Si eventualment se prenese "presencia d'alas" pa un estudio a on que entrasen insectos y aus, o caracter "presencia d'alas" se marcaría como POSITIVO en es dos grupos, o que faría meter una homoplasia entivocada en o conchunto d'es datos, y podría producir resultaus erronios. thumb|right|250px|Un cladograma cronolochico d'as diferents subespecies de [[Canis lupus en o subcontinent indio, que incluye linias de lonchitut proporcional a l'antiguedat d'as succesivas escisions teoricas.]] Quan amaneixen posibilidatz equivalents, se gosa esleir entre ellas en base a lo principio de parsimonia. Seguntes ixe principio, a disposición más compacta (estatisticament homochenia) ye normalment a que resulta millor hipotesi sobre as relacions. Unatra envista, particularment útil en a evolución molecular, ye o principio de maxima verosimilitut, d'alcuerdo con o qual se selecciona o cladograma que tienga o mayor grau de verosimilitut, tot basando-se en os modelos de cambeos de probabilidat especifica.
En l'actualidat, pa fer cladogramas d'a manera más neutral posible se fe servir l'analís por medio de software. Antiparte de software especifico pa calcular os propios diagramas d'árbol, en i ha de más sofisticau que propiorciona una base estatistica más obchectiva.
Con a simplificación d'as tecnicas de seqüenciación d'ADN y a sistematica computacional, que permite treballar con grans conchuntos de datos, os datos moleculars s'emplegan cada vegada más en a construcción de filochenias obchectivas. Gracias a ixo, se puede destinguir con más facilidat as sinapomorfias d'as homoplasias. Un mecanismo poderosos pa construir filochenias obchectivas ye l'uso de marcadors de retrotransoposición chenomicos, que son virtualment limpidos d'ambiguedat d'alcuerdo con o conoiximiento actual.
Idealment, s'habría de combinar filochenias morfolochicas, moleculars y posiblement belatras: garra metodo ye superior a os de demés, pero toz tienen fuents d'error intrinsecas. Por eixemplo, a converchencia verdadera de caracters ye muito más común en morfolochía que en as seqüencias moleculars, pero as reversions de caracters gosan pasar, más a sobén, gracias a ixas zagueras. Además, a datación en base a mecanismos moleculars ye regularment más precisa pa la datación de fósils, pero comporta más errors y en organismos vivos, treballando con o DNA, puede estar más complexa. A sola solución ye contimparar os resultaus d'es dos metodos.
Controversia
Manimenos, a cladistica ha contrimostrau que puede estar y ye muit útil pa resolver as filochenias d'os sers vivos y s'ha garanziau o refirme de buena cosa d'a comunidat scientifica. En os zaguers anyos, muitos esquemas de clasificación scientifica d'organismos que se teneba se son cambeando en base a os resultaus obtenius por o metodo cladistico.
Clasifiación cladistica
thumb|right|150px|Una representación teorica de relacions cladisticas en cladograma, con dos [[clados (azul y royo) y un grado.]] En a taxonomía cladistica ye necesario que os taxons sían clados. En atras parolas, os cladistas argumentan que cal que o sistema de clasificación se reforme pa eliminar tot o que no sían clados. En contraste con ixo, belatros taxonomistas consideran que os grupos cal que representen filochenias y pa confeccionar-los s'emplege a sobén as tecnicas d'a cladistica, pero que se permitan tamién grupos parafileticos y monofileticos entre os taxons.
Un grupo monofiletico ye un clado que comprende una forma ancestral y toz os suyos descencients, no formando si que un solo grupo. Un grupo parafiletico ye cosa semellant, pero excuye a qualques descendients que haigan sufierto cambeos de forma secundaria. Por eixemplo, a clase Reptilia ye un grupo parafiletico porque excluye as aus, anque ixas amaneixión evolutivament a partir d'un reptil primitivo. D'ixa mesma forma, os invertebraus tradicionals son un grupo parafiletico porque excluyen especificament a os vertebraus, encara que ixes amaneixión tamién a partir d'un invertebrau.
Un grupo con linias evolutivas paralelas se conoix como polifiletico. Un eixemplo de grupo polifiletico, alpartau d'as clasificacions formals en os zaguers anyos, tanto por os cladistas como por os taxonomistas chenerals, son os paquidermos. Os paquidermos yeran un grupo polifiletico porque tanto es hipopotamos como os rinoceronts y os elifants amaneixión cadagún d'animals no paquidermos, y lo fizon de forma separada y totalment independient. Os taxonomistas evolutivos, mesmo que os cladistas, consideran que os grupos polifileticos son errors en a clasificación, que pasan porque en o pasau se malinterpretó a converchencia evolutiva y bells atros tipos d'homoplasia como homolochías.
Qualques cladistas, además, van dillá de tot ixo con a suya interpretación y adoptan una posición más extrema, refusando lo sistema de clasificación linneana y adoptando un sistema de hierarquía de clados simple. Belatros argumentan que cal prener un sistema diferents, no desenvolicau encara, porque toz os taxons son inherentment subchectivos y, anque muestran as relacions evolutivas entre sers vivos, istes forman un árbol evolutivo contino, sin separacions, por a qual cosa toda linia divisoria ye un artificio y plantifica una clasificación monofiletica dende alto -a ran d'especie- y por contra parafiletica por debaixo, que ye por ixo incoherent.
Clasificación fiilochenetica
thumb|right|300px|L'árbol filochenetico d'a vida, basau en l'analís d'o [[RNA ribosomico|rRNA.]] A clasificación filochenetica ye una clasificación scientifica d'os sers vivos basada nomás que en as relacions de proximidat evolutiva entre as diferents especies, reconstruindo a historia d'a suya diversificación (filochenesis) dende as oríchens d'a vida en a Tierra dica l'actualidat.
Pa construir iste tipo de clasificación se gosa recurrir a o metodo cladistico, disenyau por Willi Hennig en a suya obra Gründzuge einer Theorie der phylogenetischen Systematik (Fundamentos d'una tioría d'a sistematica filochenetica) en 1950. A tioría de Hennig no tenió acceptación cheneral antes de que o propio autor a traducise a l'anglés en 1966.
Dende comienzos d'os anyos 1970, a clasificación cladistica va reemplazando progresivament a clasificación scientifica tradicional, iniciada por Linneu en 1735 con o suyo Systema Naturae.
Cantón de Friburgo
Población
O cantón de Friburgo tien 262.904 habitants (2006), o 16,6% d'orichen no suizo.
Districtos
thumbnail|250px|dreita|Os districtos d'o Cantón de Friburgo. Os districtos de Friburgo portan o nombre d'o río prencipal que trescruza o suyo territorio:
Bèthvéser
Bèthvéser (en francés Betbèze) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
Bochía
Bochía (بجاية en arabe, Vgaiet en cabilenyo (berber), ⴱⴳⴰⵢⴻⵜ en tifinagh, Bougie en francés, Saldae en l'Imperio Romano y Vaga en libico-berber) ye una ciudat d'Alcheria.
Bèthvéser
A suya población ye de 41 habitants (1999) en una superficie de 3,45 km², con una densidat de población de 11,88 hab/km².
Bochía
A ciudat ye a capital d'a wilaya de Bochía y d'a daira de Bochía. A suya población ye de 187.693 habitants (2006) en una superficie de 3.268,26 km², con una densidat de población de 54,79 hab/km².
Sierra d'Altomira
La sierra d'Altomira u de San Cristóbal ye una aliniación montanyosa de 47 km y de dirección Norte-Sud que fa part de la branca castellana de lo Sistema Iberico. Ye una de las sierras mes occidentals d'este sistema montanyoso y se situa en contacto con las cuencas sedimentarias de la Meseta Sud, en lo sud de la comarca de L'Alcarria, entre las provincias de Guadalachara y Cuenca dende Sacedón dica Alcázar del Rey.
Bochía
Historia
Fue ocupata por Espanya entre 1510 y 1555.
Sierra d'Altomira
Se subdivide en unas cuantas serretas despartidas por los barrancos d'uns cuantos ríos: a lo norte, la sierra d'Anguix, a l'ueste de lo Tacho, la sierra de Enmedio, entre lo Tajo y lo Guadiela, y la sierra de Santa Cruz, a l'este de lo Guadiela y de lo Jabalera; en lo centro, de norte a sud, la sierra de San Cristóbal y la sierra de Degollados, y a lo sud, la dita propiament sierra d'Altomira.
Orografía
Los suyos cerros tienen poca altaria, lo mes altero plega dica 1.183 msnm, manimenos son prominents con respecto a la suya altaria, bels 500 m. Destacan, por orden decreixent d'altaria l'Altomira (1.183 msnm), L'Atalaya (1.173), lo Mirador de Cuenca (1.194), lo cerro San Cristóbal (1.066), la penya d'el Reloj (1.063), la penya Abanto (1.011) y lo cerro de Majonda (909).
Hidrografía
En los suyos baixants se troba lo entibo de Bolarque, a on que lo Guadiela caye en Tacho y los dos ríos han formau una gran froz. Devez lo río Jabalera tamién ha feito una gran foz dende lo suyo curso meyo dica la suya boquera en lo Guadiela despartindo las dos mitatz de la sierra.
En los suyos baixants bi ha unas cuantas poblacions, destacando-ne Sacedón, Albalate de Zorita, Almonacid de Zorita y Illana, en Guadalachara, y Buendía, Garcinarro, Jabalera y Vellisca, en Cuenca. Tamién, en la versant occidental adintro de lo termin municipal d'Albalate de Zorita, se troba la urbanización Nueva Sierra de Altomira u Nueva Sierra de Madrid. En lo cabalto de la sierra bi ha unas cuantas ermitas, entre las que destacan la ermita de Nuestra Sinyora de los Desamparaus y la ermita de Nuestra Sinyora d'Altomira, asinas como l'antigo monesterio de lo Desierto de Bolarque y lo castiello de Anguix.
Relatividat cheneral
thumb|350px|Representación bidimensional d'a distorsión espacio-tiempo. A presencia de materia modifica la cheometría d'o espacio-tiempo.
A relatividat cheneral ye una teoría relativista d'a gravitación. En iste escenario, a presencia d'una masa deforma localment o espacio-tiempo. O fisico Thibault Damour emplega ta referir-se a iste feito a expresión d'espacio-tiempo elastico.
Ista teoría ye considerata como a prencipal obra d'Albert Einstein, ya que a suya construcción li ocupó dende 1907 dica 1915 cuan la remató. Dica agora, dengún d'os asayos experimentals feitos no ha puesto trobar-ne dengún defecto.
Giulio Agricola (metro de Roma)
A gara Giulio Agricola (en italiano, stazione di Giulio Agricola) ye una gara d'a linia A d'o Metro de Roma. Se troba en a confluyencia d'a via Tuscolana con as vias de Chulio Agricola y Marco Fulvio Nobilior.
Historia
A gara de Giulio Agricola estió construita como parti d'o trachecto orichinal (dende Anagnina dica Ottaviano) d'a linia A d'o Metro de Roma, debantada en servicio o 16 de febrero de 1980.
Servicios
A gara apresta os siguients servicios:
Monzón
Monzón ye una ciudat y municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situata en a comarca d'a Cinca Meya (en ye a suya capital).
A suya población ye de habitants en una superficie de 155 km².
Cheografía
Ye situato chunto a los ríos Cinca y Sosa, baixo un castiello, que ye en l'alto d'un tozal, a 279 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 70 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.
Monzón ye trescruzato por a N-240, y por a linia de ferrocarril Madrit - Barcelona. Poseye importants industrias quimicas.
Mugas
O suyo termin municipal muga con L'Almunia de Sant Chuan, Sant Istevan de Litera, Binéfar, Binacet, Pueyo de Santa Cruz, Sant Miguel d'a Cinca, Peralta d'Alcofeya, Ilche y Castillón d'o Puent.
Historia
A ciudat s'ha esparracato baixo o castiello.
En a epoca de dominación musulmana se disputaban Monzón os Banu Sabrit de Uesca y os Banu Qasi de Leida. En lo sieglo XI perteneixeba a os Banu Hud y se diz que la prenió lo Cit en 1083. A los cristianos lis caleba conquerir Monzón pa tallar as comunicacions entre los reinos taifas de Zaragoza y Leida.
O infant Pero reconquerió Monzón en 1089 cuan lo reinato d'o suyo pai Sancho Remíriz d'Aragón. Sancho Remíriz creyó o Reino de Monzón pa o infant, futuro Pero I enantes d'estar rei d'Aragón. En 1143 pasó a perteneixer a os templers.
Toponimia
Puede tener etimolochía procedent de Mont de Sión, nombre que puet ilustrar as relacions d'os templers con as cruzatas en Tierra Santa. Atros autors lo derivan d'o latín montione "montanyeta".
O lugar de Conchel s'escribiba Cunchiel en o Libro del Reparo del General de 1489-1491.
Cultura
Dende l'anyo 2005, se i celebra cada anyo la Feria d'o Libro Aragonés de Monzón.
Personalidaz naixitas de Monzón
Categoría principal: Naixitos de Monzón.
Arantxa Ezquerro
Arantxa Ezquerro, naixida de Zaragoza, ye una disenyadora de vestuario con quantes premios concedius mientres a suya vita profesional y conoixida prencipalment por os suyos treballos en as cintas De tu ventana a la mía de 2011 y La novia de (2015) as dos dirichidas por Paula Ortiz, Las niñas de Pilar Palomero en 2020 y Una de zombis.
D'entre los premios y nominacions aconseguidas cal destacar los dos Premio Simón de Categoría Especial y un Premio Simón a lo Millor Vestuario por lo suyo treballo en o disenyo de vestuario en cintas, una nominación a los Premios Gaudí, y dos nominacions a los Premios Goya.
Tassilolinde (Wessobrunn)
250px|dreita|thumb|O Tassilolinde de Wessobrunn en [[agüerro.]] O Tassilolinde de Wessobrunn ye una tillera (Tilia cordata) que ye a lo costau d'o muro que rodeya a lo monesterio de Wessobrunn, en Bavera, Alemanya.
O suyo nombre procede d'o duque Tassilo III y tien un diametro de 14 metros, una altaria de 25 metros y una edat estimada de 1200 anyadas.
Lienda
En o transcurso d'una cacera de chabalins, Tassilo III y los suyos acompanyants Wezzo y Tharingari facioron una nueit a lo piet de l'árbol. En suenios Tassilo tenió una visión de tres fuents que fluyiban formando una cruz. A l'atro diya istas fuents estioron descubiertas amán per Wezzo. Asinas, en l'anyo 753, Tassilo fundó un monesterio con o nombre d'o descubridor d'as fuents: en latín Monasterium Wezzofontanum, en alemán Kloster Wessobrunn.
Lugar Nuevo (Nuévalos)
Lugar Nuevo ye una pardina despoblada d'o termin municipal de Nuévalos, en la comarca de la Comunidat de Calatayú y en la provincia de Zaragoza.
Berceruelo
Berceruelo ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca de Montes Torozos.
A suya población ye de 43 habitants (2010), en una superficie de 13,95 km² y una densidat de población de 3,08 hab/km².
Cheografía
A localidat de Berceruelo se troba situata a una distancia de 30 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.
Villoruela
Villoruela ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 975 habitants (2007), en una superficie de 17,27 km² y una densidat de población de 56,45 hab/km².
Corz de Teruel (1632)
As Corz de Teruel de 1632 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Teruel y convocadas por o rei Felipe III d'Aragón.
Fricativa alveolar sonora
A fricativa alveolar sonora ye un fonema que no existe en aragonés pero sí en luengas buegants como o catalán, occitán u o francés. Talment existise en aragonés medieval. En l'Alfabeto Fonetico Internacional, a letra que fan servir pa representar este fonema ye a grafía z, que provién de l'alfabeto latino.
En aragonés
En a Edat Meya as palabras arabes con este fonema fuoron adaptatas en a parla viva a lo fonema africato alveolar sonoro, fonema que por a evolución de l'aragonés sieglos dimpués esdevinió o fonema interdental representato por a "z".
Eixemplos en diferents luengas
En griego s'escribe con zeta, en arabe con zāi. En os idiomas que fan servir l'alfabeto cirilico se representa con a letra з.
En catalán s'escribe como s (peresa, malesa) si ye intervocalica, y como z si ye a lo prencipio de palabra o chusto dimpués de consonant (benzina, alzina, zona).
Cleveland
Cleveland (prenunciato en anglés [ˈkliːvlənd]) ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato d'Ohio, d'an ye a segunda ciudat por o suyo numero d'habitants dezaga de Columbus, capital estatal. Fa parte d'o condau de Cuyahoga, estando-ne a suya capital.
Extremadura
Extremadura (Extremadura en castellano, Estremaura en extremenyo) ye una Comunidat Autonoma situata a l'ueste d'Espanya. Muga a lo norte con Castiella y Leyón (provincias de Salamanca y Ávila); a lo sud, con Andalucía (provincias de Uelba, Sevilla y Cordoba); a l'este, con Castiella-La Mancha (provincias de Toledo y Ciudad Real); a l'ueste, con Portugal.
Cleveland
A suya población ye de 396.815 habitants (2010) en una superficie de 213,40 km², con una densidat de población de 1.974,10 hab/km².
Cantón de Glaris
right|thumb|300px|O [[laco de Klöntal, en o cantón de Glaris.]] O cantón de Glaris (en alemán Kanton Glarus, en alemán suizo Kantuu Glaris) ye un cantón de Suiza centro-oriental, con capital en a ciudat de Glaris, que fa parte de Suiza dende 1352.
A población d'o cantón ye de 38.300 habitants (en 2001) y a mayor parti de luenga alemana. Glaris tien una superficie de 685 km², con una densidat de población de 55 hab/km².
Cleveland
Cheografía
A localidat de Cleveland se troba situata a 199 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Cuyahoga y d'o laco Erie.
Extremadura
Se divide en dos provincias: provincia de Cáceres (a lo norte) y provincia de Badajoz (a lo sud). A capital ye Merida.
El Allondero
L'Asociación cultural El Allondero naixió en chulio de 2017 con l'obchectivo de difundir y conservar o patrimonio cultural de Belchit. Estió creyada per un grupo de chovens d'o lugar.
Prene lo suyo nombre de l'arbol conoixiu en ista redolada como allondero y que en aragonés común ye latonero.
Dentre las actividatz que han realizau destacan una exposición de dibuixos d'o pintor Josep Rocarol i Faura en 2018 u la reconstrucción virtual d'a plaza nueva d'o lugar viello de Belchit en 2019.
Bèthpoi (Altos Pireneus)
Bèthpoi (en francés Betpouy) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 72 habitants (1999) en una superficie de 4,15 km², con una densidat de población de 17,35 hab/km².
Anahata
thumb|300px|Anahata.
Gerard Manley Hopkins
Gerard Manley Hopkins, naixito de Londres o 28 de chulio de 1844 y muerto en Dublín (Irlanda) o 8 de chunio de 1889, estió un poeta y mosén britanico, con una obra literaria muit innovadora con muita influencia posterior en destacatos escritor britanicos de zaguerías d'o sieglo XIX y primerías d'o sieglo XX. Tamién practió (encara que no gosa estar conoixito en istos campos) a pintura y mesmo a composición de cancions a partir d'os suyos poemas.
Anahata
Anahata (en sanscrito: अनाहत, "ileso y invicto"), u chakra d'o corazón, ye o quatreno chakra prencipal, seguntes as tradicions hindú yoguica y tantrica. Anahata s'asocia con l'equilibrio, a calma y la serenidat.
Se troba en a canal central d'a columna vertebral amán d'o corazón y ye representau per una flor de loto con dotze petalos.
Gerard Manley Hopkins
Vinclos externos
Gerard Manley Hopkins, Bartleby.com.
Aglabí
right|thumb|350px|Territorios d'os aglabís. Os aglabís estioron una dinastía fundata en l'anyo 800 por Ibrahim ibn Aghlab, que gobernó en a parte oriental de Berbería. Yeran arabes d'una branca d'a tribu Banu Tamim que habitaba en o Corastén.
Historia
Plegoron en tiempos d'a conquiesta musulmana d'a Berbería. En 800, o califa abasida Harun ar-Rachid nombró a Ibrahim ibn al-Aghlab, fillo d'un oficial arabe d'o Corastén, como emir hereditario d'Ifriquiya pa prebar de solucionar as continas revueltas en ixa provincia. Ibrahim ibn Aghlab alavez controlaba una rechión que s'estendillaba por o este d'Alcheria, Tunicia y Tripolitania, y teneba una independencia formal. Tenioron como capital Cairuán.
Plegoron a conquerir Sicilia a los bizantins en l'anyo 827 en ixas envueltas de Miguel II. Con l'aduya d'os combatients kutama o ismailí Abu Abd Allah al Dai organizó un exercito y consiguió derrocar a os Aglabís. O zaguer aglabí se refuchió en Bagdad y os aglabís fuoron substituyius por a dinastía d'os fatimís.
L'Arrova
L'Arrova yera un lugar aragonés, hue desapareixiu, situau en o municipio de Castillón d'o Puent, comarca d'o Semontano de Balbastro y provincia de Uesca.
Nogaròu
Nogaròu (Nogaròu en occitán, Nogaro en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac (en ye a suya capital).
A suya población ye de 1.975 habitants (2007) en una superficie d'11,06 km², con una densidat de población de 178,57 hab/km².
Rubén Avilés
Estudió Publicidat y Relacions Publicas ​ en a Universidat de Sevilla graduando-se en 2022, ​ y a traviés d'o suyo activismo LGBT, ha colaborau con Cruz Roya​. En 2022, Rubén participó en as actividatz d'o Mes de la Diversidad Sexual organizadas por o concello de Sevilla. ​Ixe mesmo año estió nominado a los Premios TikTok 2022 en a categoría de Diversidat. ​En 2022 estió entrevistau en Dulces y Saladas.
Ye o creyador d'as Voces d'Ellas, un programa en do entrevista a mullers ta que conten a suya historia. Ha entrevistau a mullers como Samantha Hudson u Inés Hernand.
Vaduz
Vaduz (en alamanico Vadoz) ye un municipio de Liechtenstein, estando a suya capital, encara que no a ciudat d'o país con mayor numero d'habitants, que ye Schaan.
Castètner
Castètner (Castètner en occitán, Castetner en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'o Corazón de Biarn y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 147 habitants (1999) en una superficie de 6,56 km², con una densidat de población de 22,41 hab/km².
Vaduz
A suya población ye de 5.109 habitants (2005) en una superficie de 17,30 km², con una densidat de población de 294 hab/km².
Situata a o canto d'o río Rin, a localidat se troba a 445 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Chabolismo
O chabolismo ye lo fenomeno de l'asentamiento constituyiu per un conchunto de viviendas denominadas "chabolas" (d'o basco "txabola" ("borda")). As chabolas son viviendas realizadas con materials de repuyo d'obras, plasticos, fusta y uralita. Son construyídas per chents de pocos u garra recurso economico y no poseyen garra licencia urbanistica y las suyas condicions de salubridat son pesimas. Os poblaus de chabolas se devantan en rasos arredol d'as ciudaz y en bagos abandonaus dentro d'as mesmas.
Atros nombres que pueden tener son: chamizo, guariche u cuchitril.
thumb|Una chabola en [[Mexico.]]
En 2006 s'estima que i heba amán de mil millons de personas vivindo en asentamientos chabolistas, a gran mayoría en ciudaz de Latinoamerica, Asia y Africa, y una minoría en Europa y Nordamerica.
Aragón
Existen dos poblaus chabolistas en l'actualidat (2019): uno ye en o camín de Montemolín, amán d'o Pavillón José Luis Abós, y l'atro en a carretera de Cogullada. En 2017 heba rechistradas 56 chabolas con 274 personas vivindo en ellas. I hai un poblau chabolista en o camín Jara. En o barrio chabolista de Sant Chorche viven 30 familias.
Espanya
En o conchunto d'o estau espanyol i heba en 2015 quasi 2.300 chabolas con 10600 personas vivindo en ellas, a mayoría chitans espanyols, rumanos y portugueses.
Mexico
En l'aria de Neza-Chalco-Ixtapaluca en Mexico se troba lo mayor asentamiento chabolista d'o mundo.
India
O "Dharavi slum" de Bombai ye uno d'os mas grans d'a India.
Chabolismo en África
En diversos países d'o Africa central a gran mayoría d'os suyos habitants viven en chabolas: asinas, per eixemplo, en a Republica Centroafricana viven o 95,9% d'os suyos habitants en chabolas, en Chad lo 89,3%, en Nicheria lo 81,7% u en Mozambique 80,5%.
Casa d'a Ciudat d'Hamburgo
A Casa d'a Ciudat d'Hamburgo (en alemán Hamburger Rathaus) ye a Casa d'a Ciudat alemana d'Hamburgo. Ye a seu d'o gubierno d'Hamburgo y se troba situata en o barrio d'Altstadt, o centro d'a ciudat, amán d'o laco Binnenalster y d'a gara central. Construito entre 1886 y 1897, encara conserva as suyas funcions de gubierno orichinals, trobando-se astí a oficina de l'alcalde d'Hamburgo y o puesto de reunión d'o parlamento y o senau d'a ciudat.
Lista de molimentos d'a Cinca Meya
Lista de molimentos d'a Cinca Meya catalogatos como Bien d'Intrés Cultural:
Districto de Nürnberger Land
O districto de Nürnberger Land (en alemán Landkreis Nürnberger Land) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Gastón Vidal
Gastón Vidal naixito de Saint-Étienne o 18 d'octubre de 1888 y muerto en París o 14 de marzo de 1949 fue un politico y dirichent esportiu francés.
Dirichent esportiu
Fue un d'os establidors d'a Union des Sociétés Françaises de Sports Athlétiques (USFSA) d'a que fue o suyo primer president. A USFSA fue una d'as primeras organizacions esportivas estatals y organizaba muitos eventos de diferents esportes. Dimpués d'a I Guerra Mundial establió en Francia federacions de fútbol, rugby, natación y hockey sobre hierba, tamién fue a personalidat que inaguró os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 1924, celebraus en Chamonix, d'os que fue o gran impulsor y organizador chunto a Frantz Reichel.
Politico
En 1919 fue esleyito concellero municipal de Vichèi y deputau en o Parlamento de Francia a más de Subsecretario d'Estau d'Educación Tecnica. Posteriorment mientres os anyos 1927 y 1928 torna a estar concellero de Vichèi.
Toledo (Ohio)
Toledo ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato d'Ohio. Fa parte d'o condau de Lucas, estando-ne a suya capital.
A suya población ye de 287.208 habitants (2010) en una superficie de 217,80 km², con una densidat de población de 1.454,70 hab/km².
Cheografía
A localidat de Toledo se troba situata a 187 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Maumee y d'o laco Erie, estando trescruzata por a canal Miami-Erie.
Lusaka
A suya población ye d'1.460.566 habitants (2009) en una superficie de 70 km², con una densidat de población de 20.865,22 hab/km².
Arguedas
Arguedas ye un municipio de Navarra, en a comarca de Tudela y merindat de Tudela, en a Ribera Navarra. Fa parte d'o partiu chudicial de Tudela.
A suya población ye de 2.830 habitants (2010), en una superficie de 66,93 km² con una densidat de población de 35,56 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Arguedas se troba situata a una distancia de 84 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra.
Rechión de Murcia
A Rechión de Murcia ye una comunidat autonoma d'Espanya, situata en sudeste d'a Peninsula Iberica, entre Andalucía y a Comunidat Valenciana, y entre a costa mediterrania y Castiella-La Mancha.
O Zaguer Chilo V
O Zaguer Chilo V ye lo cinqueno d'a serie O Zaguer Chilo de CD de musica cantada en luenga aragonesa replegau en 2021 per Nogará.
A portalada d'o disco ye creyada per l'artista Eva Cortés ye un homenache a la portalada d'o disco Con el agua al cuello de 2001 de Ixo Rai!. L'8 d'abril de 2022 estió censurada d'a pachina web d'o Concello de Zaragoza a petición de Vox creyando una fuerte polemica en os retz socials.
Campudan
A suya población ye de 159 habitants (2006) en una superficie de 6,62 km², con una densidat de población de 24,02 hab/km².
Aguilar (desambigación)
Aguilar puet estar:
Zorita de la Frontera
Zorita de la Frontera ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 244 habitants (2007), en una superficie de 32,13 km² y una densidat de población de 7,59 hab/km².
Tuca de Torets
A tuca de Torets ye un mont de 2.958 m d'altaria que se troba situau en a provincia de Uesca (Aragón).
Labejan
Labejan (Labejan en occitán, Labéjan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de Miranda-Astarac.
A suya población ye de 259 habitants (1999) en una superficie de 18,71 km², con una densidat de población de 13,84 hab/km².
Cheografia
A localidat de Labejan ye situata a 266 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Borriac
Borriac (Borriac en occitán, Bourréac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón de Lorda-2 y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
Lucio Sestio (metro de Roma)
A gara Lucio Sestio (en italiano, stazione di Lucio Sestio) ye una gara d'a linia A d'o Metro de Roma. Se troba en a confluyencia d'a via Tuscolana, en o quartiere de Don Bosco, con as vias de Lucio Sestio y Ponzio Cominio.
Borriac
A suya población ye de 92 habitants (2008) en una superficie de 1,26 km², con una densidat de población de 73 hab/km².
Lucio Sestio (metro de Roma)
Historia
A gara de Lucio Sestio estió construita como parti d'o trachecto orichinal (dende Anagnina dica Ottaviano) d'a linia A d'o Metro de Roma, debantada en servicio o 16 de febrero de 1980.
Berrueces
Berrueces ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Tierra de Campos.
A suya población ye de 117 habitants (2010), en una superficie de 15,90 km² y una densidat de población de 7,36 hab/km².
Cheografía
A localidat de Berrueces se troba situata a 772 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 51 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.
Corz de Teruel (1427-1428)
As Corz de Teruel de 1427-1428 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Teruel y convocadas por o rei Alifonso V d'Aragón.
Vishuddha
thumb|300px|Vishuddha.
S'asocia con a creyatividat y l'autoexpresión. Se creye que quan Vishuddha ye zarrau, una persona sufre decadencia y muerte. Quan ye ubierto, as experiencias negativas se transforman en sabienza y aprendizache.
Paredes de Sigüenza
Paredes de Sigüenza ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 42 habitants (2007), en una superficie de 32,95 km² y una densidat de población de 1,27 hab/km².
Alpartil
Alpartil (Alpartir en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca de Val de Xalón.
Cheografía
A localidat d'Alpartil se troba situata en o semontano nort d'a Sierra d'Algairén, chunto a lo río Alpartil, a 493 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 57 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
Toponimia
S'escribe Alpartil en textos medievals como os textos d'os hespitalers de L'Almunia de Donya Godina, os estatutos d'a Confrairía de la Trasfixión de Zaragoza y lo Fogache de 1495. Alpartil tamién ye documentato como apellito en textos antigos. En os textos d'os hespitalers tamién se lei a variant Alpartiel.
Entre os microtoponimos en aragonés bi ha una masada clamata Limaco.
Bobadilla del Campo
Bobadilla del Campo ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 360 habitants (2007), en una superficie de 33,01 km² y una densidat de población de 10,90 hab/km².
Lar e los Mondrans
Lar e los Mondrans (Lar e los Mondrans en occitán, Laà-Mondrans en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'o Corazón de Biarn y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 413 habitants(1999) en una superficie de 6,10 km², con una densidat de población de 67,70 hab/km².
Demografía
2007: población provisional seguntes o INSEE.
Bassella
Bassella (Bassella en catalán y oficialment, Bassella en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Urchel, en a provincia de Leida y partiu chudicial de Solsona.
A suya población ye de 258 habitants (2008), en una superficie de 70,65 km² con una densidat de población de 3,65 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bassella ye situata a 423 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 81 km d'a ciudat de Leida, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Aguilar, Altés, Castellnou de Bassella, La Clua d'Aguilar, Guardiola de Segre, Mirambell, Ogern y Saranyana.
Persheda
Persheda (Persheda en occitán, Perchède en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac.
A suya población ye de 77 habitants (2007) en una superficie de 5,25 km², con una densidat de población de 14,67 hab/km².
Fabana
Fabana yera un lugar despoblau situau en o municipio de Casbas de Uesca, comarca d'a Plana de Uesca y provincia de Uesca.
Encara se i puet troba a ermita d'a Fabana.
Frankfort (Kentucky)
Frankfort ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Kentucky, d'an ye a capital estatal. Fa parte d'o condau de Franklin, estando-ne tamién a suya capital.
A suya población ye de 27.741 habitants (2010) en una superficie de 38,80 km², con una densidat de población de 727,10 hab/km².
Cheografía
A localidat de Frankfort se troba situata a 155 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, estando trescruzata por o río Kentucky.
Tuca d'Ixeya
A tuca d'Ixeya (en castellano tuca de Igea) ye un mont de 2.837 m d'altaria que se troba situau en a provincia de Uesca (Aragón).
Administrativament fa parti d'o municipio de Benás y d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Pretoria
Pretoria ye una ciudat de Sudafrica, capital administrativa d'ixe país. Dende 1910 dica 1961 estió a capital d'a Unión Sudafricana y dende 1961 dica 1994, a capital d'a Republica d'Africa d'o Sud.
A suya población ye de 2.345.908 habitants (2007) en una superficie de 1.644 km², con una densidat de población de 856 hab/km².
A localidat de Pretoria se troba situata a l'este d'o país, a 1.523 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Aliala
En Aragón, se diz aliala u alifara a la minchada que sirve, dende la epoca medieval, como confirmación d'un contracto de compravenda en a quala preneban parti compradors, vendedors y testigos. Tamién podeba equivaler a un pago en diners u en especie.
Se meteba antis mas ista voz en as escrituras u cartas de venda pa dar a entender que lo comprador, en sinyal de haber preso posesión de l'alfacha mercada, heba presentau una minchada a lo vendedor u contribuyiu con bella cantidat de diners que s'en hese estimau; sin que la suya circumstancia u la confesión d'o mesmo vendedor d'haber-la recibiu, quedaba imperfecto y se rescindiba lo contracto, de traza que puede decir-se que iste recibiba la suya firmeza de l'aliala.
Iste costumbre ye semellant a la quala i heba en Castiella en a venda de caballerías que se feba en os mercaus d'os lugars solemnizando-se con a cullitadera, que pareix ye lo complemento d'o contracto.
Bibliografía
Diccionario razonado de legislación y jurisprudencia, Joaquín Escriche, 1847
Demú
Demú (Demú en occitán, Dému en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Fesensac.
A suya población ye de 339 habitants (1999) en una superficie de 28,89 km², con una densidat de población d'11,73 hab/km².
Cheografía
O termin municipal de Demú se troba situato a una altaria meyana de 171 metros dobre o livel d'a mar, con alturas minima de 137 metros y maxima de 232 metros.
O Zaguer Chilo IV
O Zaguer Chilo V ye lo quarto d'a serie O Zaguer Chilo de CD de musica cantada en luenga aragonesa replegau en 2020 per Nogará.
Sheust
Sheust (Cheust en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón de Lorda-2 y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 94 habitants (1999) en una superficie de 3,06 km², con una densidat de población de 30,72 hab/km².
Sahasrara
thumb|300px|Sahasrara, o [[chakra d'os mil petalos.]]
Sahasrara (en sanscrito: सहस्रार, "mil petalos"), u lo chakra d'a corona, se considera o seteno chakra prencipal en qualques tradicions de yoga.
O Sahasrara se describe como una flor de loto con 1.000 petalos de diferents colors. Istos son disposaus en 20 capas, cadaguna con arredol de 50 petalos.
Se diz que ye lo chakra mas subtil d'o sistema, relacionau con a consciencia pura, y ye d'iste chakra d'an emanan toz os demás chakras. Quan un yogui ye capable d'elevar a suya kundalini (enerchía d'a consciencia) dica iste puesto, s'experimenta l'estau clamau Nirvikalpa Samadhi.
Districto de Roth
O districto de Roth (en alemán Landkreis Roth) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Ĥ
Ĥ, en minusclas ĥ, (H con accento circumflexo) ye a oncena letra de l'alfabeto en esperanto. Corresponde a una fricativa velar sorda /x/ en l'Alfabeto Fonetico Internacional, o mesmo sonito que en aragonés se representa con a letra j.
Existen quantas formas d'escribir iste caracter, ya que, l'accento circumflexo puet trobar-se dencima d'a parti mas alta d'o caracter, dencima d'a parti mas baixa, u bien, dencima d'as dos partis. A ubicación de l'acento circumflexo puet variar seguntes a fuent de texto en que sía escrito u amostrato.
Pinyana
Pinyana (en catalán Pinyana, en castellano Piñana) ye un lugar aragonés despoblau que se troba situau en o termin municipal de Castillón Roi, comarca de Litera y provincia de Uesca.
Ajna
thumb|300px|Ajna.
Ajna (en sanscrito: आज्ञा, "autoridat"), u chakra d'o tercer uello, ye o seiseno chakra prencipal d'o cuerpo seguntes a tradición hindú tantrica. Se diz que o tercer uello connecta a las personas con a suya intuición, les da la capacidat de comunicar-se con o mundo u les aduya a recibir mensaches d'o pasau y d'o futuro.
Se creye que o chakra Ajna se troba en o centro d'a frent entre as cellas. No ye una parti d'o cuerpo fisico, pero se considera parti d'o sistema pranico. A suya ubicación lo convierte en un puesto sagrau an os hindús aplican un tilak bindi pa amostrar reverencia per ell.
O chakra Ajna se describe como una flor de loto transparent con dos petalos blancos, que se diz que represienta os nadis (canals psiquicas) Ida y Pingala.
Corz de Daroca (1228)
As Corz de Daroca de 1228 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Daroca y convocadas por o rei Chaime I d'Aragón.
Louisville (Kentucky)
Louisville ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Kentucky, d'an ye a mayor ciudat por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o condau de Jefferson, estando-ne a suya capital.
A suya población ye de 741.096 habitants (2010) en una superficie de 997,38 km², con una densidat de población de 720,60 hab/km².
Cheografía
A localidat de Louisville se troba situata a 142 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. O suyo termin municipal ye trescruzato por o río Ohio.
Lista de molimentos de Litera
Lista de molimentos de Litera catalogatos como Bien d'Intrés Cultural:
Senta Crestia d'Armanhac
Senta Crestia d'Armanhac (Senta Crestia d'Armanhac en occitán, Sainte-Christie-d'Armagnac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac.
Tuca de la Trapa
A tuca de la Trapa u tucón de Chuisé ye un mont de 2.797 m d'altaria que se troba situau en a provincia de Uesca (Aragón).
Administrativament fa parti d'o municipio de Benás y d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Cantón de Jura
O cantón de Jura (en francés Canton du Jura; en francoprovenzal Quenton du Jura) ye un cantón suizo.
Historia
Ye o cantón suizo con establimiento mas recient. Se desalpartó en 1975 por referendum d'o cantón de Berna influyito por a "breca" lingüistica, cultural y economica que existe entre as dos comunidaz. En Jura charran francés, mientres que en Berna a mayor parti d'a población charra alemán.
A suya capital ye Delémont, que tien una población d'alto u baixo 14.000 habitants (agosto de 2004). Ye capital mas chicota d'o conchunto d'os 26 cantons suizos.
Administrativament, o suyo territorio se troba dividito en tres districtos: o districto de Delémont (con capital en Delémont); o districto de Franches-Montagnes, con capital en Saignelégier; y o districto de Porrentruy, con capital en Porrentruy.
Penya Mieytadère
A penya Mieytadère (en francés Pène Mieytadère) ye un pico de 2.108 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Laruntz (Occitania).
Senta Crestia (desambigación)
Senta Crestia (Senta Crestia en occitán, Sainte-Christie en francés y oficialment) puet estar:
La Garda e Haishan
La Garda e Haishan (La Garda e Haishan en occitán, Lagarde-Hachan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de Miranda-Astarac.
Castèthnau de Manhoac
Castèthnau de Manhoac (Castèthnau de Manhoac en occitán, Castelnau-Magnoac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 763 habitants (2007) en una superficie de 12,56 km², con una densidat de población de 60,74 hab/km².
Sastago
Sastago (en castellano Sástago) ye un municipio aragonés de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de la Ribera Baixa de l'Ebro y partiu chudicial de Casp.
La suya población ye de 1.294 habitants (2011), en una superficie de 301,25 km², con una densidat de población de 4,30 hab/km².
Cheografía
Ye situato en la marguin dreita de l'Ebro en la zona de meandros, que en Sastago y la suya redolata se dicen vueltas. Se troba a 64 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 64 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
Mugas
Lo suyo termin muga con Casterló, Exatiel, La Puebla d'Íxar, La Zaida, Alforc, Cinco Olivas, Alborche, Viliella d'Ebro, Exelsa, Pina d'Ebro, Burcharaloz, Casp, Chiprana y Escatrón.
Historia
Encara que no ha sido localizada s'ha proposau que Sedeisken (en escritura iberica 45px), capital d'a tribu ibera d'os sedetans, podría estar situada en l'actual Sastago.
Oxford Street (Sydney)
Oxford Street ye una carrera situada en a ciudat Sydney en Nueva Galas d'o Sud en Australia. Va dende Whitlam Square en a esquina sudoriental de Hyde Park en o districto d'afers central dica Bondi Junction en o districto d'Eastern Suburbs. Prencipalment amán d'o districto d'afers central, a carrera ye plena de botigas, tabiernas y clubs nueiturno.
Sastago
Historia
Con Pero II los de la familia Blasco d'Alagón teneban Sastago como tenents, dimpués la villa y castiello estioron de la familia Blasco d'Alagón, donatos por lo rei Chaime I en compensación por la obligación de ceder-li Moriella. N'esta zona entroron en un conflicto d'intreses con lo monesterio de Rueda, por lo que en 1242 Chaime I ordinó que se fese una muga fixa entre lo termin de Sastago y Rueda, con acta de mollonación. En lo sieglo XVI la sinyoría cambeó ta condau de Sastago. I heba muita población morisca, que fue forachitata en lo sieglo XVIII.