cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barack Obama
O 6 de noviembre de 2012 redotó en as eleccions presidencials a o canditato d'o Partiu Republicano Mitt Romney, estando asinas esleíto ta un nuevo periodo presidencial de cuatre anyadas a contar dende chinero de 2013. que terminó en chinero de 2017 con a toma de posesión d'o suyo sucesor Donald Trump.
Ilesia de Sant Chaime de Sant Jaume de Frontanyà
Historia
O monesterio se debató mientres o sieglo XI t'acullir a la comunitat de Sant Jaume Vell (Sant Chaime Viello en aragonés, consagrata en 905), que se trobaba en mal estato, entalto d'a montanya. Se sape que l'anyo 1066 ya se trobaban en o nuevo edificio; sindembargo, en 1068 se conoix una donación d'Arnau Mir de Tost y d'a suya muller en a que s'indica que o templo se trobaba en construcción ("edificatur"). Os sinyors d'o lugar i feban grans donacions, plegando a tener dica seis canonches y un prior. Dende que morió o suyo zaguer prior Arnald Fresc, en 1395, s'inició a suya decadencia, porque os comandatarios prencipioron a apropiar-se d'as rendas que teneba o monesterio. A extinción d'os monestios d'a orden de Sant Agostín dictata por o papa Climent VIII en l'anyo 1592 fació que pasase a pender d'o bispato de Solsona. En o sieglo XVII, s'enronó o monesterio y nomás restan que bellos chapitels d'o suyo claustro, amás d'a mesma ilesia.
L'edificio
D'o edificio monastico orichinal nomás en queda que a ilesia, que poseye una sola nau, tres absides y transepto. A nau y os brazos d'o transept son en vuelta de canyón; sobre o crucero se troba una cupula ochavata, que forma un cimborrio enta l'exterior de dotze caras, o solo d'istas envueltas en Catalunya. En l'abside central bi ha cinco forniculas semicerculars deseparatas por semicolumnas.
Enta l'exterior, a frontera presenta una finestra en forma d'uello de buey sobre a puerta de dentrata formata por dos arcos de meyo punto en degradación, feita con dovelas y cubierta por una arquivuelta. Os absides tienen una decoración de tres series de cinco arcuacions deseparatas por lesenas en o central y frisos d'arcuacions en os laterals. En o cimborrio tamién se i troba un friso con arcuacions.
O campanal quadrato colocato sobre a frontera prencipal fue reedificato en 1572.
En o Museu Diocesano y Comarcal de Solsona se troba una pintura sobre a vida de Sant Chaime o Mayor, de zaguerías d'o sieglo XIII, que en provién.
Pauli Arbarei
Pauli Arbarei (Pauli Arbarei en sardo; Pauli Arbarei, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 685 habitants (2006) en una superficie de 15,12 km², con una densidat de población de 45,30 hab/km².
Cheografía
A localidat de Pauli Arbarei ye situata a 136 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Santu 'Ainju
Santu 'Ainju (Santu 'Ainju en sardo; San Gavino Monreale, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 9.109 habitants (2008) en una superficie de 87,54 km², con una densidat de población de 104,06 hab/km².
Cheografía
A localidat de Santu 'Ainju ye situata a 52 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Monts Universals
Monts Universals ye un concepto orichinariament churidico que dimpués prenió un significau orografico. Presenta los siguients significaus:
Arcipestrau de l'Almunia de Donya Godina
L'arcipestrau de l'Almunia de Donya Godina ye un arcipestrau de l'archidiocesi de Zaragoza que incluye 7 parroquias situadas en a comarca de Val de Xalón.
Parroquias
Perteneixen a l'arcipestrau de l'Almunia de Donya Godina as siguients parroquias:
Joachim Lemelsen
Joachim Lemelsen, naxito de Berlín (Imperio Alemán) o 26 de setiembre de 1888 y muerto en Göttingen (Baixa Saxonia, Alemanya) o 30 de marzo de 1954, estió un militar alemán, que desembolicó a suya carrera militar a o servicio en primeras de l'Imperio Alemán (con o que partecipó en a Primera Guerra Mundial) y dimpués d'a Republica de Weimar en rematar a guerra, dica que en 1933 se proclamó o Tercer Reich, continando asinas a suya carrera en a Wehrmacht, a on plegó dica o ran de General der Panzertruppe y mandó destacadas unidaz militars mientres a Segunda Guerra Mundial, dica rematar con a suya rendición a os Aliatos en Italia o 2 de mayo de 1945, quan mandaba o 14eno Exercito d'a Wehrmacht.
Entre d'atros honors y premios, recibió a Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro con Fuellas de Caixico. Partecipó en importants feitos d'armas en o Frent Occidental y en o Frent Oriental.
Primeras anyadas d'a suya carrera
Joachim Lemelsen naixió d'a ciudat de Berlín, y yera fillo d'un oficial de carrera de l'Exercito alemán. Dentró en o Exercito alemán en 1907 como aspirant.
Primera Guerra Mundial
Mientres a Primera Guerra Mundial Lemelsen sirvió como oficial d'artillería dica 1916, quan lo transferioron enta o Estato Mayor d'a 52ena División d'Infantería.
En 1917 fue tranferito tafer parte d'o Estato Mayor de l'oficial que mandaba a esfensa d'a costa alemana d'a mar d'o Norte, Josias von Heeringen, mandando un batallón y estando ninvito dimpués en o Estato Mayor del VI Cuerpo d'Exercito de Reserva.
Lemelsen remató a guerra con o ran de capitán, recibindo-ie a Cruz de Fierro de primera y segunda clases y a Orden d'a Casa de Hohenzollern.
Republica de Weimar
En rematar a guerra en 1918 con la redota de l'Imperio Alemán, Joachim Lemelsen decidió continar a o servicio d'a Reichswehr, o reducito l'exercito que as clausulas d' Tractado de Versailles de 1919 autorizoron que conservase a Republica de Weimar.
En a posguerra Lemelsen tornó an l'Arma d'Artillería, amprando os suyos servicios como comandant d'a Escuela d'Artillería en 1934, con o ran d'oberst, y como comandant d'a Escuela d'Infantería en 1935. L'1 d'abril de 1937 puyó a o ran de generalmajor.
En marzo de 1938 se li atorgó o mando d'a 29ena División d'Infantería, que posteriorment fue motorizata, prenendo parte con ista unidat en a invasión de Checoslovaquia dimpués d'os Pactos de Múnich. L'1 d'abril de 1939 puyó a o ran de generalleutnant.
Segunda Guerra Mundial
En prencipiar a Segunda Guerra Mundial, Lemelsen, que mandaba a 29ena División d'Infantería, partecipó en a invasión de Polonia en 1939 en o Frent Oriental, y tamién en as primeras fases d'a batalla de Francia en o Frent Occidental; sindembargo, o 28 de mayo de 1940, quen se desembolicaba a batalla de Francia, s'atorgó a Lemelsen o mando d'a 5ena División Panzer, con a que prenió parte en a luita contra la Fuerza Expedicionaria Britanica de l'Exercito britanico en Dunkerque, en a Operación Dynamo. L'1 de chulio de 1940 puyó a o ran de General der Artillerie.
Dimpués de mandar o XXXXVII Cuerpo d'Exercito Panzer en Rusia, Lemelsen pasó a mandar o Exrcito de reserva y temporalment mandó o 10eno Exercito desplegato en Italia, en 1943. Lemelsen recibió o mando d' 1r Exercito, desplegato en a costa atlantica francesa en mayo de 1944. Nomás que un mes dimpués, a conseqüencia d'a cayita de Roma en mans d'os Aliatos, Lemelsen fue ninviato en Italia ta que mandase o 14eno Exercito, que mandó mientres toda a campanya d'Italia, entre chunio de 1944 y a suya rendición final a os Aliatos amán d'os Alpes en mayo de 1945.
Feito prisionero por l'Exercito britanico, fue liberato o 16 de mayo de 1948. Morió en Göttingen (Alemanya Occidental) o 30 de marzo de 1954.
Sean Penn
Sean Justin Penn, con nombre artistico Sean Penn, ye un actor y director cinematografico estausunidense, naixito o 17 d'agosto de 1960 en Santa Monica (California). Activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1970, ha recibito cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica.
En a suya filmografía como actor, se pueden destacar as suyas interpretacions en bellas cintas, como Carlito's Way (1993, Brian De Palma), Dead Man Walking (1995, Tim Robbins), The Thin Red Line (1998, Terrence Malick), Sweet and Lowdown (1999, Woody Allen), I Am Sam (2001, Jessie Nelson), Mystic River (2003, Clint Eastwood), 21 Grams (2003, Alejandro González Iñárritu), u Milk (2008, Gus Van Sant).
Premios Oscar
Sean Penn recibió un premio Oscar a o Millor Actor en 2003 por o suyo papel en a cinta Mystic River, de Clint Eastwood. Por ista misma cinta recibió amás un Globo d'Oro a o Millor Actor Dramatico (2003).
En 2008 recibió un premio Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en Milk, de Gus Van Sant.
Antiparte, fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor en 1995 por o suyo papel de Matthew Poncelet en Dead Man Walking, una cinta dirichita por Tim Robbins.
Atros premios
En 1996 recibió un Onso de Plata a o Millor Actor d'o Festival Internacional de Cine de Berlín por Dead Man Walking, de Tim Robbins.
En 1997 recibió un Premio a o Millor Actor d'o Festival de Cine de Canas por She's So Lovely, de Nick Cassavetes.
Antiparte, en 1998 recibió una Copa Volpi a o Millor Actor d'o Festival Internacional de Cine de Venecia por Hurlyburly, d'Anthony Drazan; y una segunda Copa Volpi a o Millor Actor en 2003 por 21 Grams, d'Alejandro González Iñárritu.
Arcipestrau d'Alcanyiz
L'arcipestrau d'Alcanyiz ye un arcipestrau de l'archidiocesi de Zaragoza que incluye 16 parroquias situadas en as comarcas d'o Baixo Aragón y o Matarranya.
House of Games
House of Games (títol en anglés, en aragonés Casa de chuegos, enguerada en Aragón con o títol en castellano de La casa del juego) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1987 de thriller dirichita por David Mamet seguntes una historia de Jonathan Katz y d'o mesmo David Mamet (que ye tamién l'autor d'o guión). En o suyo reparto incluye a actors como Lindsay Crouse, Joe Mantegna, Mike Nussbaum, Lilia Skala, J. T. Walsh, Ricky Jay u William H. Macy.
Arcipestrau d'Alcanyiz
Parroquias
Perteneixen a l'arcipestrau d'Alcanyiz as siguients parroquias:
Claudia Cardinale
Claudia Cardinale (nombre artistico de Claude Joséphine Rose Cardin), naixita de Túniz (Protectorau de Tunicia, hue Tunicia) o 15 d'abril de 1938, ye una actriz italiana con una important carrera en o Cine italiano y o Cine francés, con cuantos premios recibitos y con partecipación en cintas destacatas, como Il gattopardo (1963), Lost Command (1966), C'era una volta il West (1968), Fitzcarraldo (1982) u Un été à La Goulette (1996).
Brian George
Brian George, naixito de Cherusalem 1952, l'1 de chulio de 1952, ye un actor y actor de voz israelín, activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1970.
Jean Genet
Jean Genet, naixito de París (Isla de Francia) o 19 d'aviento de 1910 y muerto en ixa mesma ciudat o 15 d'abril de 1986, estió un escritor, poeta y dramaturgo francés.
Bessie Smith
Bessie Smith, naixita de Chattanooga (Tennessee) o 15 d'abril de 1894 y muerta en Clarksdale (Mississippi) o 26 de setiembre de 1937, estió una cantaire estausunidense de blues y jazz, una d'as prencipals d'os anyos 1920, que teneba a embotada d'Emperadriz d'o blues.
Vathcrabèra
Vathcrabèra (Vathcrabèra en occitán, Valcabrère en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 139 habitants (1999) en una superficie d'1,61 km², con una densidat de población de 86,34 hab/km².
Bill Clinton
William Jefferson "Bill" Clinton, naixito William Jefferson Blythe III o 19 d'agosto de 1946 en Hope, Arkansas, ye un politico estausunidense, que estió o 42º President d'os Estaus Unius, dende o 20 de chinero de 1993 dica o 20 de chinero de 2001.
Elizabeth Montgomery
Elizabeth Montgomery (Elizabeth Victoria Montgomery), naixita de Los Angeles (California, Estaus Unius) o 15 d'abril de 1933 y muerta en Beverly Hills (California, Estaus Unius) o 18 de mayo de 1995, estió una actriz estausunidense, muit conoixita internacionalment en estar a protagonista d'a serie de televisión Bewitched mientres os anyos 1960, encara que recibió cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica. Ye filla d'os actors Robert Montgomery y Elizabeth Allen.
La Ería (Allueva)
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Manuel González (actor)
Treballó mas que mas en teatros d'a ciudat de Madrit, fendo las suyas primeras interpretacions en o Teatro d'a Comedia madrilenyo, acompanyando a l'actriz Mercedes Pérez de Vargas, ta incorporar-se dimpués a la companyía teatral de Juan Bonafé, especializando-se en papels en obras de comedia. En rematar a Guerra civil espanyola formó un grupo con Antonio Vico Camarero, Carmen Carbonell y Concha Catalá, clamau Los cuatro ases.
Corral del Alto
Corral del Alto ye un mont de 1.407 metros d'altaria situau en o municipio de Royuela, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Porphyrio porphyrio
A vocha gran (Porphyrio porphyrio (Linnaeus, 1758) ) ye una especie d'au d'a orden d'os Gruiformes y familia Rallidae que se troba en paúls d'Espanya (an vive la mayor población), Portugal, sud-este de Francia, Italia (Cerdenya y Sicilia) y nord-ueste d'Africa (Marruecos, Alcheria y Tunicia).
Hematolochía
thumb|300px|Globulos royos.
A hematolochía (d'o griego antigo αἷμα (haima) "sangre", y λογία (lochia) "estudio") ye a especialidat medica (branca d'a medicina interna) que se dedica a lo tractamiento d'os pacients con malotías d'a sangre u hematolochicas, o suyo campo d'actuación ye lo diagnostico, tractamiento, estudio y investigación d'a sangre y los organos hematopoyeticos (miollo osio, ganglios limfaticos y mielsa) tanto sanos como malautos.
As malotías hematolochicas son aquellas que afectan a producción de sangre y los suyos components, como os globulos royos, globulos blancos, a hemoglobina, as proteínas plasmaticas, o mecanismo de coagulación (hemostasia), etc.
Pico d'el Carrascal
O pico d'el Carrascal ye un pueyo de 1.401 metros d'altaria situau en o municipio de Lidón, en a provincia de Teruel, en a sierra de Lidón.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
George Bush
George Bush puet estar:
Segariu
Segariu (Segariu en sardo; Segariu, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 1.358 habitants en una superficie de 16,69 km², con una densidat de población de 81,37 hab/km².
Chris Hipkins
Christopher John Hipkins, naixiu de Hutt Valley (Nueva Zelanda) lo 5 de setiembre de 1978, ye un politico d'o New Zealand Labour Party que succederá a Jacinda Ardern como Primer ministro de Nueva Zelanda.
Valenciano meridional
Lo valenciano meridional ye un subdialecto de lo valenciano que se charra a lo País Valenciano, concretament a la Safor, la Costera, la Val d'Albaida, lo Condau, part de l'Alcoyán, la Marina Baixa, La Torre de les Maçanes, la Marina Alta y a las Comarcas de lo Xúcar on no se charra apichat. La pronunciación vocalica y consonantica d'esta zona gosan prener-la como la stándard de lo valenciano.
Seddori
Seddori (Seddori en sardo; Sanluri, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 8.566 habitants (2006) en una superficie de 84,16 km², con una densidat de población de 101,78 hab/km².
Cheografía
A localidat de Seddori ye situata a 135 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Sanluri Stato y San Michele.
Cauviòs e Lòs
Cauviòs e Lòs (Cauviòs e Lòs en occitán, Caubios-Loos en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'as Tierras d'os Luis y Tuquets de Vic Vilh y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
Organización d'os Estaus Americanos
A Organización d'os Estaus Americanos (OEA) ye o prencipal foro politico ta o dialogo multilateral y de decisions de carácter hemisferico. A Organización treballa ta enfortir a paz y seguranza, afincar a democracia, promover os dreitos humans, repuntar o desembolique social y economico y promover o desembolique d'os países d'America. En o suyo accionar mira de construir relacions mas cerenyas entre as nacions y os lugars d'o hemisferio.
Lorda (desambigación)
Lorda puet estar:
Organización d'os Estaus Americanos
A OEA tien a suya seu en Washington, DC (Estaus Unius). Tamién tien oficinas rechionals en os distintos países miembros.
Estaus miembros
250px|thumb|Seu d'a Organización d'os Estaus Americanos D'os 21 estaus miembros orichinals en 1948, en l'actualidat conta con 35 países independients. A lista de miembros d'a OEA, con os anyos d'o suyo ingreso, ye a siguient:
Luis Alegre Saz
Luis Alberto Higinio Alegre Saz, naixito de Lechago, Teruel, l'11 de chinero de 1962 ye un actor, director cinematografico, escritor, periodista, profesor y presentador de televisión con quantes premios, reconocimientos y nominaciones recibitas mientres a suya carrera profesional, entre os que cal destacar o reconoximiento como Fillo Adoptivo de Zaragoza en 2002, a Medalla d'Oro de Santa Isabel d'a Diputación Provincial de Zaragoza en 2008 y o Premio Simón d'Honor de 2012 otorgau por l'Academia del Cine Aragonés en a I Edición d'os Premios Simón d'o Cine Aragonés.
Chun Jung-myung
Chun Jung-myung, naixiu de Seúl o 29 de noviembre de 1980, ye un actor y presentador sudcoreano muit popular en o suyo país.
A Torraza (Biescas)
A Torraza u casa Chuan d'Acín ye una casa fortificata de Biescas, hue convertita en museu.
Mont d'el Villar
O mont d'el Villar ye un mont de 1.353 metros d'altaria situau en o municipio d'Archent, en a provincia de Teruel.
A Torraza (Biescas)
A casa-torre fue construita por o vecín infanzón de Biescas Chuan d'Acín en l'anyo 1580, como se puet veyer sobre una d'as finestras d'a suya frontera. Ye una gran muestra de l'arquitectura popular d'o sieglo XVI y una d'as casas que millor s'han conservato en Biescas, villa muit destruita en a Guerra Civil
Tien cuatre pisos. As pocas finestras que se troban en as suya frontera, nomás cinco y amás chicotas, y as sayeteras en o cuatreno piso, nos remeran o caracter esfensivo d'a construcción. Amás d'ista función esfensiva, A Torraza de Biescas, como atras muitas casas-torre en tot l'Alto Galligo, yeran residencia de familias infanzonas y simbolizaban o suyo poder economico y social.
En l'interior as escaleras son estreitas, de piedra, y os teitos abobedatos. Destacan d'os chamineras d'estilo francés y os adornos en o suelo, que debuixan formas cheometricas. 180px|left|thumb|A Torraza Dende l'anyo 2000 ye propiedat d'o concello de Biescas, que gracias a la financiación d'o Gubierno d'Aragón convirtió a casa en un museu, estando l'arquitecto Humberto Bahillo qui fació as obras. O museu, que s'inaguró en l'anyo 2002, amuestra a historia de l'edificio y d'a familia Acín y tamién l'arquitectura popular en a Tierra de Biescas en o sieglo XVI, epoca d'inestabilidat social en a zona en que s'enamploron y convirtiron en residencia de nobles muitos d'os castiellos medievals que bi heba. Tamién s'amuestran episodios d'a historia militar de Biescas como a presa d'a villa por os luteranos franceses en ixe mesmo sieglo.
Cerros del Peinado
Os cerros del Peinado son un conchunto de pueyos, con una altaria maxima de 1.356 metros d'altaria situaus en o municipio d'Albarracín, en a provincia de Teruel.
En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico con o nombre de Peinao.
Oncolochía
thumb|300px|[[Georges Chicotot va a estar un pionero en o tractamiento d'o cáncer de mama per meyo de rayos X.]]
L' oncolochía (d'o griego antigo ὄγκος (onkos) "tumor", y λογία (lochia) "estudio") ye la branca d'a medicina que estudeya y tracta las neoplasias, con especial ficacio a los tumors malignos u cáncer.
Como especialidat medica, derivada d'o tronco d'a medicina interna, se dedica a lo diagnostico y tractamiento d'o cáncer, centrada en l'atención d'o malauto de cáncer y lo suyo tractamiento, entre atros per meyo d'a quimioterapia, terapia hormonal y atras medecinas, mientres que como especialidat quirurchica s'encarga d'a extirpación d'o tumor y d'os teixius circumdants, y l'oncolochía radioterapica aprofita la radioterapia pa tractar o cáncer.
Os medicos que se dedican a ista especialidat reciben o nombre d'oncologos.
Òra
Òra (Òra en occitán, Ore en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 109 habitants (1999) en una superficie de 2,86 km², con una densidat de población de 38,11 hab/km².
Sàrdara
Sàrdara (Sàrdara en sardo; Sardara, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 4.350 habitants en una superficie de 56,11 km², con una densidat de población de 77,53 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sàrdara ye situata a arredol de 200 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Lista d'alcaldes de Teruel
Ista ya una lista d'alcaldes de Teruel, a capital d'a comarca d'a Comunidat de Teruel y d'a provincia de Teruel:
Emma Thompson
D'entre a suya filmografía, se puet destacar bel una d'as auyas interpretacions en bellas cintas destacatas, como Howards End (1992, James Ivory), The Remains of the Day (1993, James Ivory), In the Name of the Father (1993, Jim Sheridan), Sense and Sensibility (1995, Ang Lee), Primary Colors (1998, Mike Nichols) Love Actually (2003, Richard Curtis), Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004, Alfonso Cuarón) u Brideshead Revisited (2008, Julian Jarrold).
Premios
L'actriz Emma Thompson recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1992 en a 65ena edición d'os Premios Oscar por a suya interpretación de Margaret Schlegel en a cinta Howards End, dirichita por Jonathan Kaplan.
Endocrinolochía
thumb|300px|Glandulas d'o [[sistema endocrino.]]
L' endocrinolochía (d'o griego antigo ἔνδον (endon) "adintro", y λογία (lochia) "estudio") ye una disciplina d'a medicina que estudeya lo sistema endocrino y las malotías provocadas per un funcionamiento inadequau d'o mesmo. Qualques d'as malotías d'as qualas s'ocupa l'endocrinolochía son a diabetis mellitus provocada per deficiencia d'insulina u resistencia a la suya acción, l'hipotiroidismo per deficit en a producción d'hormonas tiroideas, l'hipertiroidismo per excesiva producción d'hormonas tiroideas, a malotía de Cushing debida per un regular a excesiva producción de cortisol per as glandulas suprarrenals, y l'hiperaldosteronismo u aldosteronismo caracterizau per a sobreproducción y secreción de l'hormona aldosterona.
O medico especialista en endocrinolochía se diz endocrinologo. A ormino l'endocrinologo s'ocupa tamién d'as malotías relacionadas con a nutrición, en tal caso la especialidat se denomina endocrinolochía y nutrición.
Malavedia
Malavedia (Malavedia en occitán, Malvezie en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 112 habitants (1999) en una superficie de 8,52 km², con una densidat de población de 13,15 hab/km².
Papua y Nueva Guinea
Ye un d'os puestos mas diversos d'o planeta; i existen 700 luengas indichenas y una mayoría de sociedaz indichenas, con una población mayor a los 5 millons. Ye tamién un d'os puestos mas rurals, con nomás un 18% d'a población vivindo en centros urbans.
Castrillo Mota de Judíos
Castrillo Mota de Judíos (dica chunio de 2015 Castrillo Matajudíos) ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 64 habitants (2008) en una superficie de 22,05 km², con una densidat de población de 2,90 hab/km².
Cheografía
A localidat de Castrillo Mota de Judíos ye situada a 791 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 48 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Arcipestrau de Belchit
L'arcipestrau de Belchit ye un arcipestrau de l'archidiocesi de Zaragoza que incluye 14 parroquias situadas en a comarca d'o Campo de Belchit.
Parroquias
Perteneixen a l'arcipestrau de Belchit as siguients parroquias:
Ilesia de Matías de Budapest
A ilesia de Matías (en hongaro Mátyás-templom) u oficialment ilesia de Nuestra Sinyora (en hongaro Nagyboldogasszony-templom) ye una ilesia situata en a ciudat de Budapest, Hongría, en o centro d'o districto d'o Castiello de Buda. Seguntes diz a tradición, fue construyita orichinalment en estilo romanico en 1015. L'actual edificio se construyo en estilo gotico tardano d'a segunda metat d'o sieglo XIV y fue esviellata prou en zaguerías d'o sieglo XIX. Yera a segunda ilesia medieval mas gran de Buda y a setena ilesia mas gran d'o reino medieval d'Hongría.
Historía
thumb|250px|left|Interior d'a ilesia Oficialment se diz "Ilesia de Nuestra Sinyora", encara que dende siempre ha estato nombrata popularment en honor d'o rei Matías, qui ordenó a transformación d'a suya torre sud orichinal. A ilesia ha estato scenario de cuantas coronacions, encluyindo a d'o rei Carlos IV en 1916 (o zaguer rei Habsburgo). Ye tamién o pusto a on o rei Matías se casó dos vegadas (a primera con Catarina de Poděbrady y, dimpués d'a muerte d'ista, con Beatriz de Nápols). Mientres o sieglo y meyo d'ocupación otomana, a gran mayoría d'os tresoros eclesiasticos d'ista ilesia se'n portioron ta Pressburg (actual Bratislava) y dimpués d'a presa de Buda en 1541 a ilesia se convirtió en a mezquita prencipal d'a ciudat. Osfrescos que d'antis mas adornaban as paretz de l'edificio se quitoron en ista epoca.
Dimpués d'a expulsión d'os turcos otomans en 1686 se miró de reconstruir a ilesia en estilo barroco, encara que os documentos historico amostran que a obra estió un fracaso. No estió dica o gran boom de l'arquitectura de zaguerías d'o sieglo XIX quan l'edificio recuperó o suyo explendor. L'arquitecto responsable d'ista obra estió Frigyes Schulek.
A ilesia s'esvielló seguntes o plano orichinal d'o sieglo XIII, encara que tamién se deixoron cuantos elementos orichinals d'o periodo gotico temprano. Con l'adicción de bels nuevos motivos creyatos por ell mesmo (como o patrón en forma de diamant d'as tellas u as gargolas fendo espirals) Schulek consiguió que a obra, una vegata que fue rematata, fuese prou controvertita.
Castrillo de Riopisuerga
Castrillo de Riopisuerga ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 73 habitants (2007) en una superficie de 17,44 km², con una densidat de población de 4,18 hab/km².
Cheografía
A localidat de Castrillo de Riopisuerga ye situada a 816 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 64 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
D'o suyo termin municipal, que ye trescruzau por o río Pisuerga, fa parte o lugar d'Hinojal de Riopisuerga.
Santa Barbara (California)
Santa Barbara ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de California. Fa parte d'o condau de Santa Barbara, estando-ne a capital.
A suya población yera de 90.893 habitants en l'anyo 2010 en una superficie de 108,70 km², con una densidat de población d'1,75 hab/km².
Cheografía
A localidat de Santa Barbara se troba situata a 15 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto de l'oceano Pacifico.
Serramanna
Serramanna (Serramanna en sardo; Serramanna, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 9.344 habitants (2008) en una superficie de 83,90 km², con una densidat de población de 113,77 hab/km².
Cheografía
A localidat de Genuri ye situata a 38 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Forest Whitaker
Forest Steven Whitaker, d'o suyo nombre artistico Forest Whitaker, ye un actor, director y productor cinematografico estausunidense, naixito o 15 de chulio de 1961 de Longview (Texas).
Premios
En 1988 recibió un Premio a o Millor Actor d'o Festival de Cine de Canas por Bird, de Clint Eastwood.
En 1994 recibió un Premio NBR a o Millor Reparto por Prêt-à-Porter, de Robert Altman; y en 2006 un Premio NBR a o Millor Actor por The Last King of Scotland, de Kevin Macdonald.
En 2006 recibió un Premio NYFCC a o Millor Actor, tamién por The Last King of Scotland.
George H. W. Bush
George Herbert Walker Bush, naixito lo 12 de chunio de 1924 en Milton (Massachusetts), y muerto o 30 de noviembre de 2018 en Houston (Texas) estió lo 41eno President d'os Estaus Unius, dende o 20 de chinero de 1989 dica o 20 de chinero de 1993 por o Partiu Republicano. Tamién estió vicepresident d'o país dende o 20 de chinero de 1981 dica o 20 de chinero de 1989 con o president Ronald Reagan. Antiparte, mientres a presidencia de Gerald Ford estió director d'a CIA (1976-1977). Ye o pai d'o president George Walker Bush.
Asentamiento chinés d'Arrowtown
300px|thumbnail|right|Belunas d'as casetas chinesas restauradas L'asentamiento chinés d'Arrowtown (en anglés Arrowtown Chinese Settlement) ye un asentamiento historico situau en a localidat d'Arrowtown, Nueva Zelanda y creyau por chineses mientres a fiebre de l'oro d'Otago en a decada de 1860.
A vegadas se da a l'asentamiento o rango de Lugar. Ha estau restaurau, estando actualment una important atracción turistica. Se troba muit amán d'Arrowtown, a cantos d'o río Bush Creek un afluent d'o río Arrow.
Ah Lum ye un eixemplo bien conoixiu d'os meners chineses que vivioron en ista zona.
Zorita
Zorita puet estar:
Alto de l'Atzevar
L'alto de l'Atzevar (en valenciano Alt de l'Atzevar) ye un mont de 1.650 metros d'altaria situada en a muga entre as provincias de Teruel y Castellón, en sierra de la Batalla (Serranías de Gúdar).
A suya cima se troba en o País Valenciano.
Setzu
Setzu (Setzu en sardo; Setzu, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 166 habitants (2001) en una superficie de 7,82 km², con una densidat de población de 21,23 hab/km².
Cheografía
A localidat de Setzu ye situata a 206 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Masegoso (Teruel)
Masegoso ye un de los dos lugars constituyents de lo municipio de Toril y Masegoso, en la provincia de Teruel (Aragón) y en la comarca de la Sierra d'Albarrazín. La suya población ye de 16 habitants (2010).
Toponimia
Lo toponimo Masegoso presenta lo sufixo -oso acompanyando a un fitonimo que se puede referir en iberorromanz a Cladium mariscus, Carex divulsa, Carex flacca, Carex paniculata, Imperata cylindrica u Molinia caerulea.
Cheografía
Masegoso ye situau a l'ueste de la sierra de Chabalón y en la versant ueste de l'alto de Masegoso. Seguindo la carretera TE-V-9121 enta lo Sudueste se plega dica Val Longuiello, seguindo la carretera TE-912 se plega dica un cruce con la carretera A-2703 entre Toril y Arroyofrido.
Historia
Masegoso perteneixió a la Vereda de Teruel en lo sieglo XVII y a lo Correchimiento d'Albarrazín entre 1711 y 1833. En 1845 s'unió a Toril en un solo municipio.
Lorda (Alta Garona)
Lorda (Lorda en occitán, Lourde en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 88 habitants (1999) en una superficie d'1,24 km², con una densidat de población de 70,97 hab/km².
Bastión d'os Pescataires
O Bastión de los Pescadores (en hongaro Halászbástya) ye una terraza d'estilo neogotico y neorromanico situata en a marguin danubiana de Buda, en o tozal d'o castiello reyal de Budapest, Hongría, amán d'a ilesia de Matías.
Se disenyó y construyó entre 1895 y 1902 seguntes os plans de Frigyes Schulek. As siet torres representan as siet tribus hongaras que s'establioron en a cuenca panonica en l'anyo 896. Recibe o nombre d'a colla de pescataires responsable d'esfender iste enclau d'as murallas d'a ciudat en a Edat Meya. Se tracta de un mirador con a-saber-las escaleras y corredors. left|thumb|250px|Bastión d'os Pescataires y [[ilesia de Matías de Budapest|ilesia de Matías]] Entre o Bastión y a ilesia de Matías se troba una estatua de bronze d'Esteban I d'Hongría a caballo, debantata en 1906. O pedestal fue construyito por Alajos Stróbl, basando-se en o prochecto de Frigyes Schulek en estilo neorromanico y con episodios que ilustran a vida d'o rei.
Hue a obra nomás tien función decorativa. Dende astí os toristas pueden tener una sobrebuena anvista de Pest.
Serrenti
Serrenti (Serrenti en sardo; Serrenti, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de su Campidanu de Mesu y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 5.125 habitants (2004) en una superficie de 42,82 km², con una densidat de población de 120,83 hab/km².
Cheografía
A localidat de Serrenti ye situata a 114 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Sant Vicenç de Torelló
A suya población ye de 1.996 habitants (2009), en una superficie de 6,60 km² con una densidat de población de 302,42 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant Vicenç de Torelló se troba situata a 554 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Cantón de Sent Peir de Chinhac
O cantón de Sent Peir de Chinhac (en occitán canton de Sent Peir de Chinhac, en francés canton de Saint-Pierre-de-Chignac) yera una división administrativa francesa situata en o departamento de Dordonya, en a rechión d'Aquitania. Feba parte d'o districto de Peireguers.
A suya población yera de 19.893 habitants (2009) en una superficie de 258,04 km².
One Foot in Hell (cinta)
One Foot in Hell (títol orichinal en anglés, en aragonés Un pie en l'infierno, enguerada en Aragón con o suyo títol traduciu enta lo castellano como Un pie en el infierno) ye una cinta de cine de western de cine estausunidense de l'anyo 1960 dirichida por James B. Clark seguntes un guión orichinal d'[Aaron Spelling]] y Sydney Boehm basau en una historia d'Aaron Spelling, con una dirección de fotografía de William C. Mellor, una banda sonora orichinal de Dominic Frontiere y una producción cinematografica de Sydney Boehm ta la productora cinematografica 20th Century Fox. L'elenco d'actors d'a cinta ye formau por Alan Ladd, Don Murray, Dan O'Herlihy, Dolores Michaels, Barry Coe, Larry Gates, Karl Swenson, John Alexander y Rachel Stephens, entre d'atros.
Ista cinta explica la historia d'un colono que viacha enta l'ueste cuan a suya muller mientres o viache padeixe una malautía y amenista una medecina ta tractar-la, pero en no tener diners, li niegan en a botiga y rematan zarrando-lo en a garchola d'o lugar y la suya muller muere. Ambientada en l'anyo 1860 en Arizona, as suyas escenas se filmoron en bel rancho propiedat d'a productora en California.
Owairaka
L'Owairaka u Te Puke-o-Ruarangi (nombre maorí, en anglés Mount Albert) ye un vulcán que domina o paisache d'o barrio de Mount Albert en Auckland, Nueva Zelanda.
Etimolochía
A denominación anglesa de Mount Albert fa referencia a o consort d'a reina Victoria I, o Prencipe Alberto, dende una requesta feita en 1866 por l'alavez Superintendent d'a provincia d'Auckland, Frederick Whitaker.
O nombre común maorí ta o vulcán ye "Owairaka", que significa Puesto de Wairaka; qui yera filla de Toroa, comandant d'una d'as canoas d'o gran viache d'os maorís, Mātaatua. Un atro nombre maorí anterior, menos emplegau, yera "Te Puke-o-Ruarangi", que literalment significa tozal de Ruarangi, un antigo chefe maorí.
Sant Sadurní d'Osormort
Sant Sadurní d'Osormort (Sant Sadurní d'Osormort en catalán y oficialment, San Saturnino de Osormort en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 101 habitants (2009), en una superficie de 30,60 km² con una densidat de población de 3,30 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant Sadurní d'Osormort se troba situata a 526 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Banyos Széchenyi
O banyos Széchenyi (en hongaro Széchenyi-gyógyfürdő, /seːtʃeːɲi/) son un banyos d'a ciudat de Budapest (Hongría), que forman o mayor balneario medicinal d'Europa. L'augua d'os banyos proviene de dos manantials que salen d'a tierra a una temperatura de 74 °C y 77 °C, respectivament. O nombre d'os banyos ye en honor d'István Széchenyi.
Pres
En febrero de 2012 os pres variaban entre 3400 y 3950 HUF. No bi ha descuentos ta ninos ni ta chubilatos por o que o pre ye stándard. Os masaches no son encluyitos en a dentrada, por o que bi ha que bosar un extra de 4000 HUF (masache basico). Se puet mercar un ticket de visitant (15 minutos de vesita guiada) por 1550 HUF.
Cardrona (Nueva Zelanda)
Cardrona ye una localidat d'a rechión d'Otago en a Isla d'o Sud de Nueva Zelanda, situada en a val de Cardrona, amán d'a estación d'esquí de Cardrona y d'o mont Cardrona. Establida como un asentamiento menero mientres a fiebre de l'oro en a decada de 1860 a cantos d'o chicot río d'o mesmo nombre, ye conoixida por o suyo caracteristico hotel que data d'a fiebre de l'oro y que se troba a l'atro canto d'o río d'on se trobaba o lugar orichinal, d'o que i quedan bells pocos edificios. Ye un punto d'intres en a Crown Range, a carretera que conecta Wanaka y Queenstown.
Etimolochía
O nombre de l'aria le'n dió J. T. Thompson en honor a la localidat escocesa de Cardrona.
Sant Marc
Sant Marc (en castellano San Marcos) ye un pueyo de 819 metros d'altaria situau en o municipio de La Canyada de Beric, en a provincia de Teruel, en a sierra de la Chinebrosa.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Pireneu axial
300px|thumb|[[Tuca de la Maladeta, o cabalto d'o Pireneu axial.]] O Pireneu axial ye a part més antiga d'os Pireneus y ye constituito por un nuclio paleozoico plegau en a orochenia herzinica, y a suya extensión en o centro d'os Pirineus va dende Navarra dica o Cap de Creus, correspondendo a las cabeleras d'as vals de Tena, Ara, Bielsa, Benás, Barrabés y Aura. A l'este d'o Cap de Creus contina baixo o livel d'a mar. En l'Alto Aragón as altarias més grans corresponden a lo Pireneu axial: Aneto, Tuca Lardana, Moros y Comachibosa.
O suyo plegamiento se desvinió entre Westfaliense y o Estefaniense, formando-sen napas tectonicas, intruindo magmas que orichinoron grans plutons de rocas granitoides, y producindo-se un metamorfismo intermedio de baixa presión. Os materials d'edat Estefaniense y Permico se depositoron en etapas de fracturación post-orochenicas, destacando as molasas, acompanyadas en bels puestos por rocas volcanicas (andesitas).
Litolochía
Bi ha rocas sedimentarias como calsineras y piedras d'arena, rocas plutonicas, (destacando as rocas graniticas que constituyen grans batolitos como os de La Maladeta y Pandicosa), y rocas metamorficas (destacando as rocas formadas por metamorfismo de contacto como márbols, losetas tacadas, quarcitas, y cornianas).
As rocas sedimentarias paleozoicas cubren discordantment o Precambrico, y se dividen en dos conchuntos: paleozoico inferior y paleozoico superior. Os materials paleozoicos inferiors corresponden a lo Cambrico, Ordovicico y Siluriano, son de naturaleza detritica y depositaus a gran fondura, interpretando-sen como turbiditas en bels casos. Os materials paleozoicos superiors corresponden a lo Devonián y Carbonifero y presentan rocas sedimentarias de menor fondura y con mayor variedat (calsineras arrecifals, series paralicas y series lacunars).
Cheolochía estructural
Bi ha estructuras formadas en a orochenia herzinica difícils d'estudiar por haber-se-ie superposau a orochenia alpina.
Lista de macizos, sierras y monts d'o Pireneu axial
250px|thumb|right|Mapa d'o Pireneu axial. Texto en francés.
Philip Seymour Hoffman
Philip Seymour Hoffman ye un actor y director teatral estausunidense, naixito o 23 de chulio de 1967 en Rochester (Nueva York). Actor en o cine estausunidense dende prencipios d'os anyos 1990, ha recibito cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre as suyas muitas cintas, se puet citar Boogie Nights (1997, Paul Thomas Anderson), The Big Lebowski (1998, Joel Coen), Happiness (1998, Todd Solondz), Flawless (1999, Joel Schumacher), Magnolia (1999, Paul Thomas Anderson), The Talented Mr. Ripley (1999, Anthony Minghella), State and Main (2000, David Mamet), Almost Famous (2000, Cameron Crowe), Owning Mahowny (2003, Richard Kwietniowski), Capote (2005, Bennett Miller), The Savages (2007, Tamara Jenkins), Charlie Wilson's War (2007, Mike Nichols), u Doubt (2008, John Patrick Shanley).
Premios
Philip Seymour Hoffman recibió un premio Oscar a o Millor Actor en 2005 por o suyo papel en a cinta Capote, de Bennett Miller. Por ista misma cinta recibió o Premio BAFTA a o Millor Actor (2006) y o Globo d'Oro a o Millor Actor Dramatico (2005).
Tamién recibió tres premios NBR a o Millor Reparto: en 1998 por Happiness, de Todd Solondz; en 1999 por Magnolia, de Paul Thomas Anderson; y en 2000 por State and Main, de David Mamet.
Recibió un Premio NBR a o Millor Actor Segundario (1999) por as suyas actuacions en Magnolia y The Talented Mr. Ripley, d'Anthony Minghella.
Antiparte, en 2005 recibió un Premio NBR a o Millor Actor, tamién por Capote.
Navarra tiene cadenas
Navarra tiene cadenas (en aragonés Navarra tién cadenas) ye una canción d'o cantautor navarro Fermin Valencia. O tema d'a canción ye a conquiesta de Navarra (1512), y ta ixo fa servir as cadenas d'o escudo de Navarra como un chuego de parolas.
Parolas
O verso prencipal diz:
Mont de Sant Chust
Sant Chust ye un mont de 1.522 metros d'altaria situau en a provincia de Teruel, en a sierra de Sant Chust.
Sierra de las Cuerdas
La sierra de las Cuerdas ye una aliniación montanyosa que fa part de la Serranía de Cuenca y de la branca castellana de lo Sistema Iberico.
Antishan de Frontinha
Antishan de Frontinha (Antishan de Frontinha en occitán, Antichan-de-Frontignes en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
Sierra de las Cuerdas
Se situa a lo sud de la sierra de Zafriella y de la sierra d'El Escornadero y lo sudueste de la sierra de Santerón
Antishan de Frontinha
A suya población ye de 82 habitants (2006) en una superficie de 4,27 km², con una densidat de población de 19,20 hab/km².
Sierra de las Cuerdas
La superficie de la sierra de las Cuerdas perteneixe a los termins municipals de Boniches, Campillos Paravientos, San Martín de Boniches y Villar del Humo.
Hidrografía
Las versants de la Sierra de las Cuerdas desauguan enta lo río Cabriuel.
Cheolochía
En lo nuclio de l'anticlinal de las Minas de Henarejos-Sierra de las Cuerdas bi ha afloramientos paleozoicos d'edat siluriana y devoniana.
The Front Page (cinta de 1974)
The Front Page (A primera plana en aragonés, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Primera plana) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1974 de cine de comedia dirichita por Billy Wilder seguntes un guión d'ell mesmo, y basata en una obra de teatro d'o mesmo nombre de Ben Hecht y Charles MacArthur. En o suyo reparto incluye a destacatos actors como Jack Lemmon, Walter Matthau, Susan Sarandon, Vincent Gardenia, David Wayne, Allen Garfield, Austin Pendleton, Charles Durning, Herb Edelman y Martin Gabel.
El Villarecho (Terrient)
El Villarecho (El Villarejo en castellano y oficialment) ye un pedanía de Terrient, en la comarca de la Sierra d'Albarracín y en la provincia de Teruel.
Sierra d'el Escornadero
La sierra d'el Escornadero (sierra del Escornadero en castellano) ye una aliniación montanyosa de dirección NW-SE que fa part de la Serranía de Cuenca y de la branca castellana de lo Sistema Iberico.
Se situa a lo sudeste de la sierra de Zafriella, a lo norueste de la sierra de Santerón y a lo sudueste de la sierra de Chabalón.
El Villarecho (Terrient)
Toponimia
Lo toponimo Villarecho deriva de Villar con lo sufixo -echo. Devez, la palabra villar deriva de villa y puede estar indicativa de despoblación, de feito en la provincia d'Avila tiene lo significau d'expleitación agraria. En la Sierra d'Albarracín se troba a sobén Villarejo como microtoponimo que indica puestos que estioron suposaus nuclios de población. En la grafía medieval los podemos veyer como Villarejo u Villareio, conoixendo-se la forma Villarecho en las actas de lo proceso de Corz d'Alcanyiz de 1436 referiu a atro Villarecho de la zona entre Albarracín y Exea d'Albarracín:
Chinebrosa
Chinebrosa u El Pilón (en castellano Ginebrosa) ye un pueyo de 892 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de La Chinebrosa y La Torre de Viliella, en a provincia de Teruel, estando o cobalto d'a sierra de la Chinebrosa.
El Villarecho (Terrient)
Cheografía
El Villarecho ye en la part sudueste de lo termin municipal de Terrient en una zona que desaugua enta lo río Cabriuel a traviés de lo suyo afluent rambla de Villarecho. Se plega a El Villarecho baixando enta l'ueste dende lo puerto de Terrient por carretera TE-65. Dende ixe puerto las localidaz mes accesibles son Terrient a lo norte y Toril a lo sud.
Chinebrosa
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
El Villarecho (Terrient)
Historia
En los sieglos XVI y XVII los habitants d'El Villarecho perteneixeban a la categoría de barraños por no vivir en garra aldeya de la Comunidat d'Albarracín y estar consideraus vecins de la ciudad d'Albarracín. Manimenos, por haber de pagar la peita como los aldeyanos y haber-se de recullir esta peita en Terrient y no en la ciudat d'Albarracín apareixen en la documentación como barraños de Terriente.
En 1618 Sebastián de Utienes feba mención d'El Villarecho como una masada :
El Villarecho perteneixió a lo Correchimiento d'Albarracín entre 1711 y 1833. En 1857 figuraba como una aldeya de Terrient.
Sierra d'el Escornadero
La superficie de la sierra d'El Escornadero perteneixe a los termins municipals de Tejadillos, La Zafriella, Salvacanyet y Salinas del Manzano.
Hidrografía
La versant nord-este de la sierra desaugua enta lo río Zafriella, la versants sudueste lo fa enta lo río Mayor del Molinillo, los de afluents de lo río Cabriuel.
Cheolochía
La fondada que s'ha feito en lo sinclinal de l'Alto Tacho-Val de Cabriuel desparte la sierra d'El Escornadero y la sierra de Chabalón, que ye a lo nord-este.
Mont de Sant Eloi
Sant Eloi ye un mont de 1.512 metros d'altaria situau en a provincia de Teruel, en a sierra de Sant Chust.