cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Exativa
Exativa (Xàtiva en valenciano; Játiva en castellano) ye un municipio valenciano, d'a provincia de Valencia, capital d'a comarca d'a Costera.
Situata a 115 metros d'altaria sobre o ran d'o mar, tien una población de 28.597 habitants en 2007, una superficie de 76,60 km² y una densidat de población de 373,33 hab/km².
Historicament, a ciudat d'Exativa estió una d'as mas importants d'o Reino de Valencia, tanto como Oriuela u a mesma ciudat de Valencia.
Cheografía
Exativa ye entre os ríos Albaida y o suyo afluent o Cànyoles, estando a una distancia de 45,3 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Sierra de Val de Meca
La sierra de Val de Meca ye una aliniación montanyosa que fa part de la branca castellana de lo Sistema Iberico.
Exativa
Cheografía
O suyo termin municipal muga con os de l'Alcúdia de Crespins, Barxeta, Canals, Cerdà, Estubeny, el Genovés, la Granja de la Costera, Llocnou d'en Fenollet, Llanera de Ranes, La Llosa de Ranes, Montesa, Novetlè, Rotglà i Corberà, Torrella y Vallés (en a mesma comarca); con Alcàntera de Xúquer, Beneixida, Carcaixent, Càrcer, L'Ènova, Manuel, Rafelguaraf, Sallent d'Eixativa y Castellón d'Exativa (en a comarca d'a Ribera Alta); con Anna y Enguera (en a Canal de Navarrés); con Bellús, Benigànim, Guadassèquies y l'Olleria (en a Val d'Albaida) y con Simat de la Valldigna (en a comarca d'a Safor).
Demografía
Entre o censo de 1887 y l'anterior, Exativa tenió un crecimiento poblacional en incorporar o desapareixiu municipio d'Anahuir.
Sierra de Val de Meca
Orografía
L'altaria mes gran de la sierra ye 1.838 m.
Cheolochía
En Val de Meca se definió l'anticlinal de Val de Meca, con afloramiento de materials d'edat siluriana en lo nuclio y con dirección N-S.
Coçan (Altos Pireneus)
Coçan (en francés Coussan) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 128 habitants (1999) en una superficie de 3,12 km², con una densidat de población de 41,03 hab/km².
Ligüerre d'a Cinca
Historia
Ligüerre ye un poblau d'oríchens medievals, y s'ha puesto documentar a suya mención en dos textos d'o sieglo XI: la uno de l'anyo 1069 y l'altro de 1076, en os que se fa referencia a un castiello u fortificación (actualment desapareixida) que i habría habiu. En a comarca i ha en l'actualidat tres ermitas. A de Sant Salvador, que data de o sieglo XII y ye en as garras d'o Tozal Corona, ye a candidata a haber estau mas amanada a l'emplazamiento de l'antigo castiello. O nombre con o que gosa amaneixer Ligüerre d'a Cinca en toz os documentos anteriors a 1700 ye «Ligüerri».
En 1380, o infant Chuan le'n cedió en sinyoría a Rodrigo de Mur, o primer barón de Monclús, anque a pertenenza a ixa sinyoría no debió d'estar constant en os sieglos porque se'n sabe que, en 1610, Ligüerre yera sinyoría de Chuan de Latrás, sinyor de Latrás, y posible que estás familia de Lupercio Latrás. A tradición local diz que a propia mai de Lupercio Latrás, María de Mur, yera natural de Ligüerre y posible descendient en o linache d'os barons de Monclús. thumb|right|250px|O Palacio. A casa o Palacio, principal en a población, se troba en l'extrimo oriental de lugar, aman de a espuenda que sinyorea sobre a Cinca, y pareix que habría estau a residencia d'os sinyors de Ligüerre en belaltro tiempo. Ye un edificio baixomeyeval, de o que se deduce a suya correlación con a sinyoría noble sobre Ligüerre, y tiene una firme torraza defensiva en o costau oriental, por a on que enantes i heba la sola dentrada ta lugar que i heba por o costau de a ribera d'a Cinca. A torre se piensa que no ye mas antiga que d'o sieglo XVI.
O pantano
Tradicionalment, Ligüerre teneba una economía de base agraria y ganadera, como corresponde con a mayoría d'os lugars y pardinas en a comarca de Sobrarbe. Dende os inicios d'o sieglo XX se prochectón dos grans renclusas en o corso d'o río Cinca en os arredols de Ligüerre, la una a una miqueta mas d'un kilometro auguas t'alto, en o congosto de l'Entremont, que ye l'actual renclusa de Mediano (que inicialment no habría d'afectar a Ligüerre) y unaltra bels kilometros mas t'abaixo, en lo Grau, que ye l'actual embalse de lo Grau. thumb|right|250px|A coda d'o pantano de o Grau, que arriba dica [[congosto de l'Entremont|l'Entremont, vista dende Ligüerre.]] O pantano de lo Grau suposó una crisi demografica ta toz os lugars que teneban cultura en a ribera d'a Cinca, y dende que se fizo publico l'alcance de a lamina final d'augua, a Confederación Hidrografica de l'Ebro s'expropió os terrenos y casas de Ligüerre, o Mesón de Ligüerre, Mipanas, a Penilla, Clamosa, Pui de Cinca y belaltros nuclios mas, tot pagando-los a chustiprecio, o que suposó a surtida forzosa de bellas docenas de familias en a comarca. Ligüerre, que heba gosau tener mas de 70 habitants d'antes de os prochectos hidraulicos, se quedó despoblau enantes de 1969, que ye cuan s'inauguró lo Grau.
A despoblación de Ligüerre, que duró mas de vinticinco anyadas, se cobró a caida de cualques casas (como casa Teixidor), as suyas estructuras no pudon aguantar a falta total de mantenimiento.
Centro vacacional
thumb|right|250px|Cartel d'a UGT d'Aragón, en o [[Mesón de Ligüerre.]] En l'actualidat y dende 1986, Ligüerre fa parte d'un complexo d'ocio vacacional que forman o cámping y as instalacions d'o Mesón de Ligüerre, y o conchunto urbano de lugar.
O 6 de febrero de 1986, o sindicato Unión General de Trabajadores (UGT) arribó a un alcuerdo con a Confederación Hidrografica de l'Ebro ta que les cedesen Ligüerre y o Mesón, con os que prochectaban fer o centro vacacional.
As obras de reconstrucción y adaptación comenzón en 1989 con as casas de o Mesón, que en estando mas amanau d'a carretera A-138, que une Balbastro con l'Aínsa, yera mas accesible. O 20 d'abril de 1991 s'inauguró a parte turistica de o Mesón de Ligüerre, con l'albergue, o cámping y bellas instalacions, en estando as primeras de o conchunto que dentrón en funcionamiento. O Palacio de Ligüerre fue a primer obra que s'emprendió en a población, anque a resta d'edificios encara yeran por restaurar-se.
A restauración de Ligüerre se fizo de forma paulatina, d'entre 1991 y 2009, anyada en a que s'inauguró a plaza nueva y l'hotel de Casa Sabastián. Os diferents edificios, especialment os d'alpartamentos, se fuen metendo en funcionamiento de forma progresiva, mientres en as temporadas baixas proseguiban as fayenas de restauración. En l'actualidat, encara se i fa obras ta meter en funcionamiento nuevas infrastructuras.
A la contra de como Moriello de Tou, que o chestiona una interpresa privada, Ligüerre ye chestionau por una fundación sin animo de lucro, a Fundación Ligüerre de Cinca fundada por militants d'a UGT.
Toponimia
O nombre «Ligüerre», que en cuasi toz os documentos anteriors a o sieglo XVIII amaneix como «Ligüerri», diz que dimana de dos radices vasconas: iri + gorri, que significaría «lugar royo», en alusión a l'archila y belaltros materials sedimentarios que abunda en a comarca, de colors royiscas, y que podrían haber feito parte d'as construccions dende bien antigo, en forma de buro.
Respectibe a la denominación actual, Chabier Tomás no trobó sique a forma «Ligüerre de Cinca», sin articlo, cuan estudeó a parla d'o Viello Sobrarbe. Manimenos, a forma con l'articlo «a» se conoix en buena cosa d'a comarca.
Pablo Gargallo
Pablo Emilio Gargallo Catalán (Maella, Zaragoza; 5 de chinero de 1881 - †Reus, Tarragona; 28 d'aviento de 1934) estió un escultor y pintor aragonés, considerato un d'os escultors mas impotants y innovadors d'o sieglo XX.
Boecillo
Boecillo ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Tierra de Pinares.
A suya población ye de 3.686 habitants (2010), en una superficie de 24,09 km² y una densidat de población de 153,01 hab/km².
Ligüerre d'a Cinca
Toponimia
Como con toz os toponimos compuestos gosa pasar, a forma de denominar-lo que tienen os habitants d'a redolada cuan no o tienen que diferenciar de garra altro, ye «Ligüerre». A forma cimpuesta se reserva, de regular, ta cuan se nombra la forma oficial u cuan, as menos vegadas, se mira ta contrastar-lo con belaltro nuclio que comparta ixe nombre, como o de l'Ara.
Pablo Gargallo
Encara que fació a suya formación artistica en a ciudat de Barcelona, a on se relacionó con cuantos artista d'o grupo d'Els Quatre Gats, como Picasso, Isidro Nonell u Lluís Domènech Montaner, Pablo Gargallo vivió a mayor parte d'a suya vida en París, a on se relacionó con artistas como Max Jacob u Juan Gris.
Vida
Naixito en Maella, Zaragoza, se treslada con a suya familla ta Barcelona en 1888, an comenzará a suya formación artistica. Pasó parti d'a suya vida en o barrio de Montparnasse de París. En 1900, en París, vivió en a comuna d'artistas Le Bateau-Lavoir, con Max Jacob, Juan Gris y atros artistas "muertos de fambre", incluindo a lo suyo amigo Picasso (en modeló la suya capeza n'una escultura). A l'anyada siguient Juan Gris li presentó a Magali Tartanson con a que se casó en 1915. En 1934 agafó una pneumonía fuerte y morió en Reus (Tarragona) ta do se n'heba ito ta inagurar una exposición d'a suya obra.
Estilo
thumb|right|200px|O Profeta, en el [[Museu Pablo Gargallo de Zaragoza.]] Gargallo, influito por o suyo amigo Julio González, desembolicó un estilo d'escultura alacetato en a creyación d'obchectos tridimensionals de placas planas de metal, emplegando tamién papel y cartón. Bellas d'istas estretallas tienen una mena de minimalismo. Por eixemplo, nomás a metat d'una cara ye amostrata y puede que nomás tienga un uello. Tamién realizó esculturas mas tradicionals en bronce, márbol y atros materials. Entre as suyas obras se troban tres piezas alacetatas en Greta Garbo: Masque de Greta Garbo à la mèche, Tête de Greta et los Garbo avec chapeau y Masque de Greta Garbo aux cils.
Manimenos, a suya obra mas conoixita ye a suya pieza mayestra Lo Profeta, de 1933, que ye la fuga d'o suyo concepto cubista d'escultura d'o vueito y a la vegada poseye una enerchía exprisionista que enchega, por o tema tractau, con a tradición d'a Biblia.
Li se considera un d'os artistas mas significativos d'a vanguardia internacional. En 1985 s'inauguró lo Museu Pablo Gargallo en o Palacio Arguillo de Zaragoza.
O Museu conta con un sobrebuén centro de documentación an se puet consultar información d'a suya vida y obra de l'artista. Antimás, o centro arrocla un impotant fundo documental sobre atros escultors contemporanios.
Sealhas
Sealhas (Sealhas en occitán, Séailles en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Fesensac.
A suya población ye de 64 habitants (1999) en una superficie de 8,11 km², con una densidat de población de 7,89 hab/km².
Tozal de Tall Nou
A suya cima se troba situada en o municipio de Tortosa, a bells metros d'a muga y muit amán d'o sendero de gran recorriu GR 8.
Penyón de Vélez de la Gomera
O Penyón de Vélez d'a Gomera (Peñón de Vélez de la Gomera en castellano; جزيرة قميرة en arabe) ye una isla-peninsula situada en o norte d'Africa, 126 km a l'ueste de Melilla y 117 km a lo Sudeste de Ceuta unida a lo continent por una estreita francha d'arena. Tien una amplaria de 19.000 m² y una altaria maxima de 87 metros sobre o livel d'a mar.
Toponimia
Prene a denominación de "Gomera" por a confederación tribal berber d'os Gomara.
Nashua (Nueva Hampshire)
Nashua ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Nueva Hampshire, d'an ye a segunda ciudat por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o condau de Hillsborough.
Bolaños de Campos
Bolaños de Campos ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 372 habitants (2007), en una superficie de 30,25 km² y una densidat de población de 12,29 hab/km².
Nashua (Nueva Hampshire)
A suya población ye de 86.494 habitants (2010) en una superficie de 82,50 km², con una densidat de población de 1.050,20 hab/km².
Pedrosillo de Alba
Pedrosillo de Alba ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 191 habitants (2007), en una superficie de 19,26 km² y una densidat de población de 9,91 hab/km².
Piqueras
Cheografía
Piqueras se situa a lo norte d'as Penyas d'el Diablo y a l'este dos Monts de Picaza.
Mugas
O suyo termin municipal muga con Anquela del Pedregal, con Tordellego, con Adobes, con Alustante, con Alcoroches, y con Traíd.
Santas Masas
Santas Masas (en catalán Santes Mases) ye un lugar aragonés de lo municipio de Castigaleu, en a provincia de Uesca y comarca de Ribagorza.
Bi ha una explotación agropecuaria en o lugar.
Loma de la Tranca
A loma de la Tranca ye una loma de 742 metros d'altaria que se troba en a muga entre Aragón y A Riocha.
Lista de molimentos d'a Ribera Alta d'Ebro
Lista de molimentos d'a Ribera Alta d'Ebro catalogatos como Bien d'Intrés Cultural:
Sion (Gers)
Sion (Sion en occitán, Sion en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac.
A suya población ye de 111 habitants (1999) en una superficie de 7,05 km², con una densidat de población de 15,74 hab/km².
Macabeu (uga)
250px|thumb|right||Uga macabeu en [[Subirats, DO Penedès.]] A uga macabeu ye una variedat d'uga blanca muito estendillada en Espanya, con probable orichen en a val d'Ebro u País Valenciano.
A planta ye d'alto rendimiento. Ye muito sensible a la botrytis cinerea, ye resistent a las cheladas y o suyo cautivo ye augmentando muito. Los suyos carrazos son d'una mida gran, lo barfuello fino y la color dorada.
Produce un vin con aroma delicau y color amarillenca palida palliza con tonos verdes. No gosan estar vins muito alcoholicos, estando entre 9 y 10,5%. En Catalunya s'emplega con a parellada y a xarel·lo como base ta o cava.
Corz de Maella (1423)
As Corz de Maella de 1423 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón convocadas por o rei Alifonso V d'Aragón y celebradas en a localidat de Maella. O puesto de celebración estió a ilesia de Sant Esteban.
Macabeu (uga)
Se cautiva amplament en A Riocha, Rueda, Aragón, Catalunya y Lenguadoc.
Corz de Maella (1423)
Autoridatz
Se nombran en o resumen d'as actas, hue perdidas, feito por Cheronimo de Blancas a o Chusticia d'Aragón Berenguer de Bardaixí y a l'arcebispe de Zaragoza Alonso de Argüello.
Miguel Chueca Cuartero
Miguel Chueca Cuartero yera un anarquista aragonés naixiu o 3 de chinero de 1901 de Fuent de Xalón (Campo de Borcha, Aragón) y muerto en París (Isla de Francia, Francia) o 18 d'octubre de 1966.
Biografía
Naixiu de Fuent de Xalón en 1901, en 1917 se marchó enta Barcelona an treballó de fustero y obtenió lo titol de mayestría. En 1924 s'afilió a la CNT. En zaguers d'as anyadas 1920 s'instalará en Zaragoza an treballará de bibliotecario y colaborará en a revista Cierzo. Lo 9 de setiembre de 1929 estió condenau a dos anyadas de prisión y 1000 pesetas de pinyora per conspiración a la rebelión. Dentre 1930 y 1931 estió redautor de La Antorcha y Cultura y Acción. Participó activament en a Sublevación de Chaca d'o 12 d'aviento de 1930. Con o fracaso d'ista, será feito prisionero y tresladau enta la garchola de Torrero en Zaragoza dica que sía liberau con a proclamación d'a Segunda Republica Espanyola en 1931.
León Klimovsky
León Klimovsky (u Henry Mankiewicz en bellas peliculas), naixito de Buenos Aires (Argentina) o 16 d'octubre de 1906 y muerto en Madrit (Espanya) o 8 d'abril de 1996, estió un director cinematografico, actor, productor y guionista archentino que fació a mayor parte d'a suya carrera cinematografica en o Cine espanyol. Yera chermano d'o matematico y filosofo Gregorio Klimovsky.
Carrera profesional
Encara que os suyos estudios estioron en a Odontolochía, Klimovsky yera un apasionato d'o Cine, que estió qui fundó os primers cineclubs en l'Archentina. A suya primera partecipación en o mundo d'o cine estió en 1944, encara que en os anyos 1950 León Klimovsky se tresladó ta Espanya, a on fació toda a suya carrera cinematografica, incluyindo bellas series de televisión como La Barraca, que estió un exito televisivo en 1979.
Miguel Chueca Cuartero
Biografía
Lo 13 de chulio de 1935 estió aturau per l'asasinato d'o lider d'os esquirols d'as obras d'o Puent d'o Pilar de conchunta con Francisco Foyos, Alejandro Miguel y Isabelo Romero. En salir d'a garchola continará las suyas fayenas propagandisticas en diversos lugars d'Aragón y Navarra dica chulio de 1936.
Una vegada que lo golpe d'estau d'o 18 de chulio de 1936 sale abance en Zaragoza, Chueca fuye enta Casp y en octubre de 1936 participó en a constitución d'o Consello Rechional de Defensa d'Aragón, d'o como estió consellero de Treballo, vicepresident y delegau d'o Comité Rechional d'a CNT en iste organismo.
En acabar a guerra civil espanyola s'exilia enta Francia. Asinas, en 1941 s'establió en Montalban, an treballó de picador. En 1942 colaboró con o rete de Francisco Ponzán, pero estió capturau y deteniu en o campo de Vernet. Dentre 1944 y 1946 participó en numbrosos mintins en diversas ciudaz d'a Occitania. Estió nombrau secretario de propaganda d'a CNT y dende 1945 dica 1946 s'encargará d'a tresorería d'a CNT. Manimenos estió esfurriau en 1948 per participar en o Congreso de Viena, de caracter pro-comunista. Con os anyos se va a quedar ciego y fenezió lo 18 d'octubre de 1966 en estar atropellau per un cambión en París.
Haishan
Haishan (en francés Hachan) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 38 habitants (1999) en una superficie de 1,86 km², con una densidat de población de 20,43 hab/km².
Hyundai Bayon
Hyundai Bayon ye un auto de mena SUV desembolicau por Hyundai que ye basau en o modelo Hyundai i20. Hyundai Bayon s'ensambla en İzmit (Turquía). Amaneixió en o mercau en 2021. O suyo nombre ye relacionau con a ciudat francesa de Bayona.
Josep Rocarol i Faura
Josep Rocarol i Faura yera un pintor catalán.
Biografía
Naixió en Barcelona en 1882 fillo de Jaume Rocarol i Soler y de Vicenta Faura i Marcansus.
Rocarol se dedicó a la pintura y lo dibuixo. Posteriorment fería scenografía. Pa enamplar as suyas conoixencias en ista zaguera especialidat se tresladó enta París y a la suya tornada enta Barcelona conoixió un gran exito profesional. Rocarol estió lo companyero de Picasso entre l'anyo 1902 en o suyo taller que teneban en común en Barcelona.
Como Conservador d'o Monesterio de Pedralbes, va a aconseguir o 6 d'agosto de 1936, con l'aduya d'os Mossos d'Esquadra, que lo monesterio no estase arramplau y cremau. En acabar a Guerra Civil Espanyola Rocarol estió condenau a dotze anyadas y un diya de prisión per haber perteneixiu a lo Servicio d'Archius d'a Generalitat de Catalunya. Ye per ixo que ye tresladau en aviento de 1939 enta lo campo de concentración que yera amán de Belchit an remanirá dica la suya liberación en aviento de 1942. Tot y con a suya condición de prisionero, estando a lo servicio d'o tenient coronel Roque Adrada, Rocarol podió replegar valurosos apuntes graficos sobre lo patrimonio d'os lugars de Belchit, La Pobla d'Albortón, Fuents d'Ebro, Letuix, Codo, Biescas, Oto, Broto, Gavín, Torla, Cutanda y Navarret.
Se casó con Josepa Boada i Delgado.
Reino visigodo
250px|thumb|Mapa d'o Reino visigodo O reino visigodo estió una entidat politica establida por o pueblo visigodo dimpués d'o suyo asentamiento en a Gallia Aquitania, en a epoca d'as invasions chermanicas, que perduró entre buena parte d'a Alta Edat Meya, ocupando territorios en as Galia, Gallaecia y Hispania, en as suyas diversas etapas.
Aumella
Aumella (en castellano La Almella) ye un lugar aragonés despoblau de lo municipio de Castigaleu, en a provincia de Uesca y comarca de Ribagorza.
Marconi (metro de Roma)
A gara Marconi (en italiano, stazione Marconi) ye una gara d'a linia B d'o Metro de Roma, debantada l'8 d'aviento de 1990. Se troba en a confluyencia d'o Viale Guglielmo Marconi con a Via Ostiense en o districto Ostiense.
As dos surtidas d'a gara ye en altarias diferents, por o piso superior bi ha acceso ta o viale Marconi y por l'inferior ra via Ostiense.
Servicios
A gara apresta os siguient servicios:
Sexma del río Xiloca (Comunidat de Calatayú)
La Sexma del río Xiloca ye una sexma de la Comunidat de Calatayú que compreneba bellas aldeyas de la val de lo Xiloca:
Velocidat
A velocitat u vitesa ye, en fisica, a mesura vectorial d'o movimiento d'un móbil. Se define como a variación d'a posición en o tiempo. Como se tracta d'una magnitut vectorial cal indicar, amás d'o suyo modulo -dito tamién rapideza-, a dirección d'o movimiento.
En o luengache cutiano, velocidat gosa referir-se a la valura absoluta d'a velocidat propiament dita, considerando nomás a intensidat d'o movimiento, pero no a suya dirección.
En fisica a velocidat se representa con a letra v. A suya unidat de mesura en o Sistema Internacional d'Unidaz (SI) ye o metro por segundo (m/s), en o sistema metrico o kilometro por hora (Km/h) y en o sistema anglosajón o pie por segundo (ft/s). En aeronautica y navegación maritima o nudo.
Alto de Sierra Gorda
L'Alto de Sierra Gorda ye un mont de 790 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima. En a Guerra Civil Espanyola estió un punto estratechico pa l'Exercito Popular Republicano, que i estableixió una posición fortificada con trincheras que podió resistir dica 1938.
Isla Perejil
A Isla Perejil (en aragonés literalment Isla Prexil, dita oficialment en arabe Turah y popularment Leila, que significa "nueit") ye una isleta situata en o estreito de Chibraltar (entre o mar Mediterranio y l'oceano Atlantico), a uns 200 metros d'a costa de Marruecos y a uns 8 km a lo sudueste d'o nuclio urbán d'a ciudat espanyola de Ceuta.
A suya soberanía permaneixe letigata entre Marruecos y Espanya.
Richard Strauss
Richard Strauss, naixito de Múnich (Reino de Bavera, hue Bavera en Alemanya) l'11 de chunio de 1864 y muerto en Garmisch-Partenkirchen (Bavera, Alemanya Occidental, hue Alemanya) o 8 de setiembre de 1949, estió un compositor y director d'orquesta alemán, con una important producción musical de musica clasica.
Yogui
thumb|300px|Un yogui.
A parola yogui (d'o sanscrito: योगी,yogi ) se refiere a un practicant de yoga. Yogi ye tecnicament un hombre, y yoguini ye lo termin emplegau pa las mullers practicants de yoga. Os dos termins encara se fan servir con ixos significaus en l'actualidat, manimenos a parola yogui tamién se fa servir chenericament pa referir-se tanto a hombres como a mullers practicants de yoga y practicas meditativas relacionadas que perteneixen a qualsequier relichión u metodo espiritual.
Escudo d'Albania
thumb|right|170px|Escudo d'Albania. L'actual escudo d'Albania ye una adaptación d'a bandera albanesa. Ye basato en o siello de Gjergj Kastriot Skanderbeg qui estió un heroe en a luita d'os albaneses contra a ocupación d'o suyo país por l'Imperio Otomán; consiste en un aliga bicefala sobre un campo de gules con a representación, sobre as cabezas de l'aliga, d'o casco de Skanderbeg d'oro, que ye o mesmo casco que portaba iste heroe.
O escudo ye descrito en os articlos d'a vichent Constitución d'o país (Constitución d'Albania de 1999) y substituyó oficialment dende o 31 de chulio de 2002 l'antigo escudo d'o país, o escudo d'a Republica Popular d'Albania.
Penyón d'Alhucemas
O Penyón d'Alhucemas (Al Hoceima en arabe) ye una isleta espanyola d'a Mediterrania occidental y situato en la bayía d'Alhucemas, a 2 km d'a costa de Marruecosen o norte d´África.
Tien 170 metros de largaria por 86 d'amplo y una superficie d'alto u baixo 0,15 km² y a suya maxima altaria ye de 15 metros. Bi ha una ilesia, un faro, cuantas casas, un puerto y un fuerte con almadacens. Ye o punto d'amarre de cuantos cordons submarins unitos a Melilla, Ceuta y a peninsula Iberica.
Ye una posesión menor no continental que chunto a as Islas Chafarinas y o Penyon de Velez de la Gomera, son reclamatas por Marruecos. Ye un bastión militar espanyol.
Inger Christensen
Inger Christensen, naxita de Vejle (Syddanmark, Dinamarca) o 16 de chinero de 1935 y muerta en Copenaguen (Dinamarca) o 2 de chinero de 2009, estió una escritora y poetesa danesa, de gran importancia en a Literatura danesa y que estió a sobén mencionata entre os posibles candidatos a o Premio Nobel de Literatura.
Pelayos
Pelayos ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 126 habitants (2007), en una superficie de 44,40 km² y una densidat de población de 2,83 hab/km².
Lalanne
Lalanne puet estar:
As Casas
As Casas ye un lugar aragonés en a comarca d'a Plana de Uesca (provincia de Uesca) pertenexient a lo municipio de Monflorite-As Casas.
A suya población ye de 34 habitants (2010).
Cheografía
O lugar d'As Casas se troba situato a 408 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 5 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca
Dors
A suya población ye de 183 habitants (1999) en una superficie de 4,99 km², con una densidat de población de 36,67 hab/km².
Yoguini
thumb|300px|Una yoguini.
Gene Wilder
Gene Wilder (nombre artistico de Jerome Silberman), naixito de Milwaukee (Wisconsin) l'11 de chunio de 1933 y muerto en Stamford, Connecticut, o 29 d'agosto de 2016, ye un actor, director cinematografico y guionista estausunidense, con una destacata carrera en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1960 y con cuantos premios recibitos.
Yoguini
Una yoguini (en sanscrito: योगिनी, yogini) ye una mayestra practicant de tantra y yoga, asinas como un termin formal de respecto pa las mayestras espirituals hindús u budistas en o subcontinent indio, o sudeste asiatico y lo Tibet. Lo termin ye la parola sanscrita femenina d'o yogui masculín, mientres que lo termin yoguin se fa servir en sentiu neutral, masculín u femenín.
Bandera d'Albania
thumb|170px|Bandera d'Albania ([[1941-1992)]]
Gene Wilder
D'entre as suyas obras, se puet destacar The Producers 1968, Mel Brooks), Young Frankenstein (1974, Mel Brooks) u The Woman in Red (1984, Gene Wilder), tamén cal destacar as cintas comicas que fació con Richard Pryor como See No Evil, Hear No Evil.
D'entre d'atros premios recibitos cal destacar d'os nominacions a os Premios Oscar, a l'Oscar a o Millor Actor Segundario por a suya interpretacion en a cinta de The Producers de l'anyo (1968 y a l'Oscar a o Millor Guión Adaptato por o suyo guión en a cinta Young Frankenstein de 1974.
Bandera d'Albania
A bandera d'Albania ye una bandera roya con un aliga bicefala en o centro. Tien o suyo orichen en un siello similar de Gjergj Kastriot Skanderbeg, un albanés d'o sieglo XV que conduxo a revuelta contra l'imperio Otomano, y que remató en una breve independencia ta Albania entre 1443 y 1478, Gjerg Kastriot (u Giorgio Castriota) adoptó o siello y a bandera de l'Imperio Bizantino.
Yoguini
Una yoguini, en qualques contextos, ye la fuerza femenina sagrada, como un aspecto de Parvati, y venerada en os templos yoguini d'a India.
Bandera d'Albania
A bandera d'Albania ha estato historicament de color roya oscura u sangre con l'aliga bicefala de color negro ubicata en o centro. En 1912, o gubierno autonomo d'Albania emplegó istos colors, diferenciándo-se de l'actual en a grandaria y o dibuixo de l'aliga. Con a formación d'o Reino, en 1920, se adoptó ista bandera y, en 1928 estió agregatoo casco de Skanderbeg en a parte superior. Entre 1940 y 1992, o casco estió sustituyito por una estrela roya con borde amariello como simbolo d'a Republica Popular d'Albania. Tras a cayita d'o rechimen socialista, estió abolita a estrela deixando a bandera actual como oficial, o 7 d'abril de 1992.
Mondoz
Mondoz (en castellano Mondo) ye un lugar despoblau d'o concello municipal d'os Corrals, situau en a provincia de Uesca y en a comarca d'a Plana de Uesca.
Pico de l'Ouradé
O pico de l'Ouradé (en francés Pic de l'Ouradé) ye un pico de 2.554 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Laruntz (Occitania).
Siciliano occidental
Lo siciliano occidental ye un conchunto de variedatz diatopicas de l'idioma siciliano con caracteristicas comuns, parlatas en as provincias de Palermo, Tràpani y en a parti centro-occidental d'a provincia de Girgenti. La variedat prencipal d'iste grupo ye lo dialecto palermitán.
Distribución cheografica
Las variedatz agrupadas dentro d'o "siciliano occidental" se parlan en a parti mes occidental d'a Sicilia, correspondient a los territorios provincials de Girgenti (excluyindo-ne la parti oriental), Palermo y Tràpani, asinas como en o Islas Ègadi y en Ùstica. Per lo que fa a Pantelleria, que encara que lingüisticament perteneixe a lo siciliano occidental, las fuertes peculiaridatz d'o dialecto local fan que ista parla constituya un grupo propio.
Pico de l'Agulla
O pico de l'Agulla ye un mont de 2.955 m d'altaria situau chunto a l'ibón de Creuenya, en a comarca de Ribagorza.
Administrativament se troba en o municipio de Benás y fa parti d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Districto de Schweinfurt
O districto de Schweinfurt (en alemán Landkreis Schweinfurt) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Peñarandilla
Peñarandilla ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 248 habitants (2007), en una superficie de 12,37 km² y una densidat de población de 20,04 hab/km².
La Lana (Altos Pireneus)
La Lana (en francés Lalanne) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 64 habitants(1999) en una superficie de 6,56 km², con una densidat de población de 9,76 hab/km².
Campazas
Campazas ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Vega de l'Esla y d'o partiu chudicial de Leyón.
A suya población ye de 146 habitants (2011) en una superficie de 20,88 km², con una densidat de población de 6,99 hab/km².
Cheografía
O lugar de Campazas se troba situau a 780 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 28 km d'a ciudat de Leyón, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial, y de 92 km d'a ciudat de Valladolit, a capital de Castiella y Leyón.
Sorbets (Gers)
Sorbets (Sorbets en occitán, Sorbets en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac.
A suya población ye de 194 habitants (1999) en una superficie de 9,21 km², con una densidat de población de 21,06 hab/km².
Electronegatividat
A electronegatividat ye una mesura d'a fuerza con que un atomo atraye a os electrons compartitos en un enlace atomico. Pende, sobre tot, en a enerchía d'ionización.
L'inverso d'a electronegatividat ye a electropositividat, ye decir, a estendencia d'un atomo a perder electrons.
Aintro de cada periodo d'a Tabla periodica d'os elementos, a electronegatividat creixe d'ezquierda enta dreita. En augmentar o numero atomico a carga nucleyar ye mas gran y as fuerzas nuclio-electron periferico son mas grans.
En cada grupo creixe de baixo enta alto. Como aumenta o numero atomico creixe o numero de livels. A distancia nuclio-electron periferico ye mayor y tamién o efecto pantalla, por ixo istas fuerzas electrostaticas son menors.
Escala de Pauling
A escala de Pauling la creyó Linus Pauling en 1932 y se fa servir amplament. En ista escala l'elemento mas electronegativo (o fluor) tiene una valura de 4.0, y o menos electronegativo (o francio) tiene una valura de 0.7. Os atros elementos tienen valuras intermeyas. Dimpués d'o Fluor, os elementos mas eletrocnegativos son l'oxicheno (3,5); o cloro y o nitrocheno (3,0); o carbonio (2,5); l'hidrocheno y o fosforo (2,1)...
Escala de Mulliken
En a escala de Mulliken, as valuras s'obtienen fendo a meya entre o potencial d'ionización y l'afinidat electronica. Asinas, a escala de Mulliken s'espresa en unidaz d'enerchía, por un regular en electrón-volts.
Colli Albani (metro de Roma)
A gara de Colli Albani (en italiano, stazione di Colli Albani) ye una gara d'a linia A d'o Metro de Roma. Se troba en o Largo dei Colli Albani.
Servicios
A gara apresta os siguients servicios:
Valdecarros
Valdecarros ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 390 habitants (2007), en una superficie de 27,23 km² y una densidat de población de 14,32 hab/km².
Corz de Uesca (1247)
As Corz de Uesca de 1247 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Uesca y convocadas por o rei Chaime I d'Aragón.
En istas corz s'ordena a o churista y bispe de Uesca Vidal de Canellas a compilación d'os Fueros d'Aragón en una sola obra, conoixida posteriorment como Vidal Mayor.
Autoridatz
Entre atros se trobaban presents o bispe de Zaragoza Rodrigo d'Ahonés y o bispe de Uesca Vidal de Canellas.
Brunhens
Brunhens (Brunhens en occitán, Brugnens en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Florença-Lomanha.
Navascués (Uesca)
Navascués ye un lugar despoblau d'o concello municipal d'os Corrals, situau en a provincia de Uesca y en a comarca d'a Plana de Uesca.
Cabezo de la Puntaza
Lo cabezo de la Puntaza ye un pueyo de 626 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Se troba situau en a muga entre Remolinos y un exclau d'o municipio de Pradiella d'Ebro.
Soniu
thumb|right|350px|Representación esquematica de l'[[oyiu|oido. (Azul: ondas sonoras. Royo: tempán. Amariello: cóclia. Verde: celulas que fan de receptors auditivos. Porpra: espectro de freqüencia de respuesta de l'oyiu. Narancha: impulso d'o niervo.)]] O soniu (u sonito) ye una succesión de cambios de presión en un medio (solido, liquido u gas), prevocaus por una vibración que se i transmite en forma d'ondas sonoras. Os humans, y tamién muitos animals, pueden percibir o soniu a traviés d'o sentiu d'a oyida. O rango de sonius audible por l'hombre ye tipicament entre 20 Hz y 20 kHz.
A velocidat d'o soniu (velocidat a que se desplaza o soniu) pende d'a densidat d'o medio a traviés d'o que viacha. En l'aire, ista velocidat ye de bels 340 metros por segundo, encara que varía con a temperatura y a humidat.
As prencipals caracteristicas d'as ondas sonoras son, como en qualsiquier atro tipo d'onda, a freqüencia y l'amplitut.
Cuatro Dineros
Quatro Dineros ye un despoblau medieval de l'actual termin municipal de Mont Albán, en la comarca de las Cuencas Meneras y en la provincia de Teruel. Estió una aldeya de la Comanda de Mont Albán, baixo la churisdicción de la Orden de Sant Chaime.
Toponimia
Ye mencionau como Quatro dineros u Castiel de Quatro Dinieros en Rationes decimarum Hispaniae (1279-80) .
Tecnolochía
A palabra tecnolochía data d'o sieglo XVIII, quan a tecnica, historicament empirica, empecipia a vinclar-se con a sciencia y s'empecipian a sistematizar os metodos de producción. A tecnolochía surte quan s'enfocan determinatos problemas tecnicos socials con una concepción scientifica y dintro d'una cierta bastida economica y sociocultural; ye intimament vinclada con a sciencia y a complementariedat entre as dos se incrementa cada vegada más. A tecnolochía emplega o metodo scientifico, comprende o saber sistematizato y en o suyo accionar se manulla tanto a ran practico como conceptual, ye dicir, que abraca lo fer y a suya reflexión teorica. A tecnolochía ye o conchunto ordenato de conoiximientos y os correspondients enantos que tienen como obchectivo la producción de cabals y servicios, tenendo en cuenta la tecnica, a sciencia y os aspectos economicos, socials y culturals embrecatos. L'alcance d'o termin se estendilla a los produtos resultants d'ixos enantos que deben responder a necesidatz u deseyos d'a sociedat y tener como preposito contrebuir a amillorar a calidat de vida. Quan a tecnolochía busca una solución a los problemas que se planteyan en a sociedat, lo fa relacionando a tecnica (os suyos conoiximientos, trastes y capacidat inventiva), con a sciencia (o campo d'os conoiximientos scientificos) y con o tarabidau economico y sociocultural d'o medio (as relacions socials, as formas organizativas, os modos de producción, os aspectos economicos, a bastida cultural, entre atros aspectos). Resumindo, se puede dicir que la sciencia ye ligada a lo deseyo de l'hombre de conoixer, mientres que la tecnica y a tecnolochía lo son a la voluntat de l'hombre de fer, ta satisfer os suyos deseyos y necesidatz.
Neo
Neo ye una luenga artificial creyata por Arturo Alfandari (1888-1969) en 1937.
Molina d'Aragón
Molina d'Aragón (Molina de Aragón en castellano) ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comarca d'a Sinyoría de Molina y comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 3.646 habitants (2010), en una superficie de 168,33 km².
Molina d'Aragón ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.
Mugas
O termin municipal de Molina d'Aragón muga a lo norte con Rueda de la Sierra, a lo nord-este con Tortuera y Embit, a l'este con Campillo de Dueñas y La Yunta, a lo sureste con Castellar de la Muela, a lo sud con Prados Redondos, a lo surueste con Castilnuevo, a l'oeste con Corduente, y a lo norueste con Rillo de Gallo.
Historia
O 20 de marzo de 1838, mientres a Primera Guerra Carlista (Guerras Carlistas) tropas carlistas mandatas por o cheneral Juan Cabañero y Esponera redotan a la guarnición liberal de Molina d'Aragón.
Molimentos
Se i troba lo castiello de Molina d'Aragón, a on se i rodoron escenas exteriors d'a cinta Der Name der Rose (1986, Jean-Jacques Annaud).
La Peña
La Peña puet estar:
Lista de molimentos d'a Val de Xalón
Lista de molimentos d'a Val de Xalón catalogatos como Bien d'Intrés Cultural:
Punta Ferraturas
O punta Ferraturas ye un pico de 2.641 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo (Aragón) y Laruntz (Occitania).
Lagòr
Lagòr (Lagòr en occitán, Lagor en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'o Corazón de Biarn y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 1.253 habitants(1999) en una superficie de 20,97 km², con una densidat de población de 59,75 hab/km².
Lech Wałęsa
Lech Wałęsa ( Popowo, Polonia, 29 de setiembre de 1943) ye un politico, sendicalista y activista d'os dreitos humans polaco. Estió cofundador d'o sendicato Solidaridat (Solidarność), o primer sendicato independient d'o Bloque de l'Este, galardonato con o Premio Nobel d'a Paz en l'anyo 1983, y President de Polonia entre 1990 y 1995.
Biografía
Lech Wałęsa ye naixito o 29 de setiembre de 1943 en Popowo, Polonia, fillo d'un fustero. Estudeyó primaria y formación profesional enantes d'entrar en o Astillero Lenin, en Gdańsk, como tecnico electricista en 1967. En 1969 se casó con Danuta Gołoś, y a parella tenió ueito fillos.
Estió miembro d'o comité de vaga en l'astillero de Gdańsk en 1970. Dimpués d'a sangrant fin d'a vaga, en a que morioron uns 80 treballadors por a policia antidisturbios, Wałęsa fue detenito y condenato por "comportamiento antisocial", pasando una anyata en a garchola.
Bi ha razons muito fuertes pa creyer que Wałęsa colaboro con o os servicios secretos comunistas polacos en os anyos 1970, enantes de pasar-se a la oposición, seguntes o libro editato por o IMPN (Instituto de Memoria Nacional Polaca), en 2008. Pero ha de tener-se en consideración que, a causa de razons politicas partidarias, s'han feito muitas acusacions a gran parte d'os politicos de Polonia. Por o que a opinión publica nunca no ha preso como seria esta acusación.
En 1976 Wałęsa perdió o suyo treballo en l'astillero de Gdańsk por replegar firmas pa demandar de fer un molimento en memoria d'os treballadors asesinatos. A causa d'estar adhibito o suyo nombre a una lista negra informal no podió trobar atro treballo y fue mantenito por un tiempo por amigos personals muito amanatos.
thumb|left|100px|Lech Wałęsa en os tiempos que yera president En 1978 chunto a Andrzej Gwiazda y Aleksander Hall, organizó o movimiento clandestín Sendicato libre de Pomerania (Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża). Fue detenito bellas vegatas en 1979 por desembolicar una organización "anti-estado", pero no fue declarato culpable en o chudicio y fue liberato a prencipios de 1980, y dimpués tornó a l'astillero de Gdańsk.
Brahojos de Medina
Brahojos de Medina ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya.
Lech Wałęsa
Biografía
O 14 d'agosto de 1980, dimpués d'o prencipio d'una vaga laboral en l'Astillero Lenin de Danzig, Wałęsa escaló o muro ilegalment y esdevinió lider d'a vaga. Esta vaga fue seguita de forma espontania por d'atras por tot Polonia. Bels días dimpués aturó a los treballadors que quereban deixar l'astillero de Gdańsk y los convenció pa organizar o Comité de Coordinación de vaga (Międzyzakładowy Komitet Strajkow) pa dirichir y refirmar a vaga cheneral espontania en Polonia.
En setiembre d'ixe mesmo anyo, o Gubierno comunista firmó y alcordó con o Comité de Coordinación de Vaga de permitir a legalización d'a organización, pero no sendicatos realment libres. O Comité de Coordinación de vaga se legalizó como Comité de Coordinación Nacional d'o Sendicato Libre Solidarność, y Wałęsa fue esleito president de ixe comité.
Brahojos de Medina
Cheografía
A localidat de Brahojos de Medina se troba situata a 759 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 57 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia y de Castiella y Leyón.
Lech Wałęsa
Biografía
Wałęsa permanexió en ixe puesto dica aviento de 1981, cuan o Primer ministro Wojciech Jaruzelski declaró a lei marcial. Fue engarcholato mientres 11 meses en o sudeste de Polonia a man d'a muga con a Unión Sovietica dica o 14 de noviembre de 1982.
En 1983 solicitó de tornar a l'astillero de Gdańsk, a l'antigo puesto suyo d'electricista. Mientres fue tractau formalment como "simple emplegato" estió en a practica baixo arresto domiciliario dica 1987. Tamién en 1983 recibió o Premio Nobel d'a Paz. No podió recollir-lo éll mesmo, temendo que o Gubierno lo no deixase tornar a entrar en Polonia. A suya muller, Danuta Wałęsowa, recibió o premio en o puesto suyo. Wałęsa donó os diners d'o premio a lo movimiento Solidaridat, temporalment exiliato, y con seu en Bruselas.
Dende 1987 dica 1990, Wałęsa organizó y lideró un semi-ilegal Comité Executivo Temporal d'o Sendicato Solidaridat.
En 1988 organizó una vaga laboral en l'Astillero de Gdańsk, no demandando que a legalización d'o sendicato Solidaridat atra vegata. Dimpués de güeito días, o Gubierno accedió a entrar en combersas en una mesa redonda en setiembre. Wałęsa estió o líder informal d'o costato no gubernamental mientres estas combersas. O Gubierno i firmó y acceptó o reestablimiento d'o sendicato Solidaridat y organizar eleccions "semi-libres" a lo Parlamento de Polonia.
En 1989 Wałęsa organizó y lideró o Comité Ciudadán d'o President d'o Sendicato Solidaridat. Formalment no yera que un cuerpo d'asesors, pero en a practica yera un tipo de partiu politico, que ganó as eleccions parlamentarias en 1989 (a oposición prenió toz os escanyos d'o Sejm que yeran subchectos a eleccions libres y toz menos un d'os escanyos d'o senau (que chusto alavez s'heba restablito). D'alcuerdo con os alcuerdes d'a mesa redona os atros escanyos, que yeran o 64%, yeran reservatos pa o Partiu Comunista de Polonia y aligatos electorals. Mientes que tecnicament no yera que o President d'o Sendicato Solidaridat, Wałęsa chugaba un papel clau en a politica polaca. A fins de 1989 convenció a los liders d'aligatos formals d'os comunistas pa formar una coalición gubernamental no comunista, que sería o primer gubierno no comunista d'a esfera d'influencia d'o Bloque de l'Este. Dimpués d'este alcuerde, pa gran sorpresa d'o Partiu Comunista, o Parlamento esleyó a Tadeusz Mazowiecki como Primer ministro de Polonia. Asinas, Polonia, que seguiba estando en teoría un país comunista, encomenzó a cambear a suya economía ta un sistema de libre mercato.
O 9 d'aviento de 1990, Wałęsa ganó as eleccions presidencials y esdevinió President de Polonia pa as cinco anyatas vinients. Mientres a suya presidencia, encomenzó una dita "guerra en a cabeza" que suposaba un cambeó de gubierno anyal. O suyo estilo de presidencia fue muito criticato por a mayoría d'os partius politicos y perdió muito d'o refirme inicial a fins de 1995. Sindembargo, mientres a suya presidencia Polonia fue cambiata de tot, dende un rechimen comunista baixo el control estricto d'a Unión sovietica, dica un país democratico y independient con una economía de libre mercato con un rapido creximiento posterior.
thumb|left|200px|Lech Wałęsa en una conferencia. Wałęsa perdió as eleccions presidencials de 1995. Dimpués d'as eleccions anunció que se retiraría d'a politica, pero ha permaneixito activo, tratando d'establir o suyo propio partiu politico. En 1997 refirmó y aduyó a organizar un nuevo partiu dito "Acción Electoral Solidaridat" (Akcja Wyborcza Solidarność), que ganó as eleccions a lo Parlamento. Manimenos, o suyo refirme estió de menor significato y Wałęsa ocupó una posición muito baixa en este partiu. O líder real d'o partido y principal organizador estió o nuevo líder d'o Sendicato Solidaridat, Marian Krzaklewski.
Lech Wałęsa tornó a optar a la presidencia en as eleccions de l'anyo 2000, pero no recibió que o 1% d'os botos. Muitos polacos yeran descontentos con o feito que prebase de recuperar o poder politico dimpués d'haber anunciato a suya retirata. Dende este inte ha estato dando conferencias sobre a historia y politica d'Europa Central en bellas universidaz foranas.
thumb|right|200px|Wałęsa con o senador estausunidense Santorum. O 10 de mayo de 2004, l'aeropuerto internacional de Gdańsk fue renombrato oficialment Aeropuerto de Gdańsk-Lech Wałęsa para conmemorar a lo suyo famoso ciudadán. A suya firma s'ha adhibito a lo logotipo de l'aeropuerto. Bi habió bella controversia sobre si o nombre s'heba d'escribir con diacriticos Lech Wałęsa (con a grafía polaca, pero mes difícil d'escribir u pronunciar pa foranos) u sin diacriticos Lech Walesa (mes fácil d'entender fuera de Polonia por tot o mundo). Un mes mes tarde, Wałęsa acudió a los Estaus Unius representando a Polonia pa os funerals d'estato de Ronald Reagan.
A mes d'o suyo Premio Nobel, Wałęsa ha recibito atros premios internacionals. Ha estato premiato con doctoratos honorarios por bellas Universidatz europeas y estausunidenses.
Sargadillo
Sargadillo (en castellano Sagardillo) ye un lugar despoblau d'o concello municipal d'os Corrals, situau en a provincia de Uesca y en a comarca d'a Plana de Uesca.