cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Rentería
Cheografía
A localidat de la Rentería se troba situada a 10 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 7,5 km d'a ciudat de Sant Sabastián, a suya capital provincial y comercal.
Oencia
Oencia ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 395 habitants(2009), en una superficie de 98,33 km² y una densidat de población de 4,02 hab/km².
Borneo
Borneo (en indonesio Kalimantan) ye una isla que se troba en l'Oceano Pacifico que ye administrada per Indonesia, Brunei y Malaisia. Ye la tercera isla mas gran d'o mundo y la mas gran d'Asia.
Luenga
O termin luenga puet referir-se a:
Anyos 600
Os anyos 600 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 600 y l'anyo 609, istos dos tamién encluyitos.
Radio Canal Imperial
Canal Imperial estió una emisora de radio libre de Zaragoza (Aragón).
Historia
A emisora apareixe por l'empente d'una colla d'amigos en 1984. Naixe d'a carrera Pontevedra d'o barrio de Torrero, en a parcela que i teneba un d'os miembros. En os suyos quatre anyos d'historia cambeó dos vegadas de localización, la una t'a carrera Gavín y l'atra t'a carrera Predicadors, as dos carreras d'o Casco Viello d'a ciudat.
En l'agüerro de 1988 se fusiona con Radio Carcoma, naixendo d'ista fusión una nueva emisora de Radio Libre clamada Radio Zierzo y instalando-sen en o local que ta par d'alavez feba servir Radio Carcoma.
Luenga (anatomía)
thumb|200px|Luenga humana A luenga (d'o latín < LINGUA) ye un musclo de tipo escletico que reposa en a parti inferior d'a boca. Ye sensible, ricament innervata y irrigata, y se mantiene humeda por a saliva.
Como parti de l'aparato dichestivo, a suya función principal ye la de manipular o minchar, aduyando a mastegar y a trusquir (deglución).
A luenga, gracias a la suya gran sensibilidat y ampla variedat de movimientos (debito a la gran cantidat de niervos y vasos sanguinios que contiene) ye un elemento esencial a la hora de formar os sonitos d'a parla.
Urchel (comarca)
L'Urchel (en catalán Urgell) ye una comarca de Catalunya, situata en a provincia de Leida.
A suya población ye de 35.916 habitants (2007) en una superficie de 579,73 km², con una densidat de población de 61,95 hab/km².
Homoplasia
A homoplasia ye la presentación d'un mesmo caracter aparent en dos organismos vivos, sía porque descienden d'un antipasau común u sía d'antipasaus diferents. Una homoplasia en sentiu extenso ye, por eixemplo, a presencia d'alas en os animals voladors, dende es insectos dica os pterosaurios. L'adchetivo que deriva d'homoplasia ye "homoplasico".
Urchel (comarca)
En fan parte un total de 20 municipios.
Homoplasia
As homoplasias pueden estar homolochías u analochías, en función, respectivament, de si i son porque existe un antipasau común que ya teneba o caracter obchecto d'estudio u porque o caracter s'ha desenvolicau secundariament por un proceso d'evolución converchent. Tamién puede dar-se una homoplasia porque exista efectivament un antipasau común en os dos organismos comparaus, pero que ixe no tenese o caracter estudiau en a suya forma final, sino en una forma primitiva (plesiomorfia) a partir d'a cual s'ha produciu un proceso de paralelismo evolutivo.
Aldealengua de Pedraza
Aldealengua de Pedraza ye un municipio d'a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Comunidat de Villa y Tierra de Sepúlveda y d'o partiu chudicial de Sepúlveda.
Homoplasia
En l'analís filochenetico d'os organismos, a falta de tecnicas moleculars mas efectivas que se tiene hoi ha feito, mientres buena cosa d'a historia d'a Biolochía, que os caracters morfolochicos estasen fundamentals y sobrevaluraus en a determinación d'as relacions fileticas d'os organismos. Una d'as principals causas d'error en a filiación d'organismos ha estau precisament emponderar masa as homoplasias, que por os diferents procesos pueden haber apareixiu, tot fendo entender que dos organismos podeban estar mas amanaus la uno de l'atro de como en realidat son.
Aldealengua de Pedraza
Cheografía
A localidat de Aldealengua de Pedraza se troba situata a 1.204 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 33 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia.
Oberwart Gunners
O Oberwart Gunners, conoixito a sobén con l'actual nombre comercial de Redwell Gunners Oberwart, ye un club austriaco de baloncesto, fundato en l'anyo 1957. Chuga en a Liga ÖBB en a temporada 2012/2013 y en o Sporthalle Oberwart d'a ciudat de Oberwart como equipo local.
Molinaseca
Molinaseca ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 794 habitants (2009), en una superficie de 79,27 km² y una densidat de población de 10,02 hab/km².
Os lugars d'Abesedo, El Acebo, Castrillo del Monte, Onamio, Paradasolana, Riego de Ambrós y Folgoso del Monte, huei despoblato, fan parti d'iste municipio.
Hadi Soua'an Al-Somaily
Hadi Soua'an Al-Somaily (Taïf, Arabia Saudita, 30 d'aviento de 1976) ye un atleta saudín actualment retirato que yera especializato en a preba d'a 400 metros cletas. Estió subcampión olimpico de 400 metros cletas en os Chuegos Olimpicos de Sydney 2000 y campión asiatico en Incheon 2005 en a mesma preba. Estió o primer saudín en ganar una medalla en os Chuegos Olimpicos, en a cursa, estió en o primer puesto 399 m estando segundo en o zaguer metro y ganando a cursa l'estausunidense Angelo Taylor.
Sierra de Palancares
La sierra de Palancares ye un releu tabular masivo de la branca castellana de lo Sistema Iberico y de la Serranía de Cuenca.
Cheolochía
En lo suyo cabalto bi ha cinglos de calsineras y dolomías de lo Cretacio que constituyen sinclinals.
Lago de Barasona
Lago de Barasona ye una urbanización de la provincia de Uesca situada en la comarca de Ribagorza, en lo municipio de la Puebla de Castro.
The Ramones
The Ramones estió una influyent colla de rock formata en Forest Hills, en o barrio de Queens, Nueva York, Estaus Unius en l'anyo 1974. O grupo estió pionero d'o chenero punk rock.
The Ramones lideró lo movimiento punk d'a primera ondata en Nueva York, por ixo muitas vegatas les se considera fundadors musicals d'o punk rock en os Estaus Unius, como a los Sex Pistols en Anglaterra.
Blascosancho
Blascosancho ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila y en a comarca de La Moraña.
A suya población ye de 114 habitants (2018) en una superficie de 22,95 km², con una densidat de población de 4,62 hab/km².
Cheografía
A localidat de Blascosancho se troba situada a 904 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 28 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Cassini-Huygens
Cassini-Huygens se tractaba d'una misión espacial no tripulada que lo suyo obchectivo yera estudiar la planeta Saturno y las suyas satelites naturals. A nau espacial constaba de dos elementos prencipals: a sonda Cassini y lo modulo de descenso Huygens.
O suyo nombre se debe a los astronomos Giovanni Cassini y Christiaan Huygens.
O coste total d'a misión estió de 3260 millons de dolars, d'os quals Estaus Unius aportó 2600 millons, l'Achencia Espacial Europea 500 millons y l'Achencia Espacial Italiana 160 millons.
Jean-Baptiste Lamarck
A publicación d'a suya obra prencipal, Filosofía zoolochica, en o 1809 consonó con a naixencia de Charles Darwin, qui estió o creyador d'una teoría evolucionista que superó as ideyas no sostenibles d'o lamarckismo: o darwinismo.
Palacios del Sil
Palacios del Sil ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 1.095 habitants (2014), en una superficie de 181,40 km² y una densidat de población de 6,04 hab/km².
Luengas y parlas
En Palacios del Sil encara se charra l'astur-leyonés, en grau abanzau de substitución por part de l'idioma castellano. A parla astur-leyonesa de Palacios del Sil ye o paḷḷuezu, que se clasifica en l'astur-leyonés occidental.
Ribera Baja
Ribera Baja ye un termin castellano que puet estar:
Bit
Un bit (de simbolo mes habitual b), (de l'anglés binary digit, "dichito binario"), ye a unidat d'información minima feita servir en Informatica y en Teoría d'a información. Un bit puet tener només que dos estatos mutuament exclusivos, que gosan representar-se con 0 y 1, u verdadero u falso.
Un byte ye una colección de bits (d'ordinario ueito). Atros multiples d'o bit son o megabyte, o gigabyte y o kilobyte.
Peranzanes
Peranzanes (en gallego Peranzais) ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 305 habitants (2009), en una superficie de 117,54 km² y una densidat de población de 2,59 hab/km².
Comarca de Valencia
Valencia (en valenciano València) ye una comarca d'o centro d'o País Valenciano, con capital en a ciudat de Valencia.
D'antis mas a comarca d'a Huerta Valenciana encluyiba as actuals comarcas d'a Huerta Norte, a Huerta Ueste, a Huerta Sud y a ciudat de Valencia. Debito a lo creiximiento de totas istas comarcas se dividioron en as cuatre comarcas actuals.
A comarca de Valencia muga con a Huerta Norte, a Huerta Ueste y a Huerta Sud en istos puntos cardinals, y a l'este con a Mar Mediterrania. A lo sud d'a ciudat de Valencia, a comarca encluye y almenistra l'Albufera y, por tanto, muga tamién a lo sud con a Ribera Baixa.
Nomás bi ha un municipio, a ciudat de Valencia, pero a-saber-las pedanías (Perellonet, etc.), bellas d'ellas situatas en metat d'as altras tres comarcas d'a Huerta.
Sierra de Valdecabras
La sierra de Valdecabras ye un releu tabular masivo de la branca castellana de lo Sistema Iberico y de la Serranía de Cuenca.
Cheolochía
En lo suyo cabalto bi ha cinglos de calsineras y dolomías de lo Cretacio que constituyen sinclinals.
Tabarca
Tabarca (oficialment y en catalán illa de Tabarca u illa Plana; y popularment Nova Tabarca) ye una isla que se troba en a Mar Mediterrania que perteneixe a lo municipio d'Alicant y ye la isla mas gran d'o País Valenciano.
Anyos 620
Os anyos 620 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 620 y l'anyo 629, istos dos tamién encluyitos.
Costur
La suya población ye de 581 habitants (2016), en una superficie de 21,9 km² con una densidat de población de 24,79 hab/km².
Toponimia
Lo toponimo Costur se remonta a lo latín vulgar CŬSTŌRIA, que ye una alteración conoixida de lo latín clasico CŬSTŌDIA. Ye un toponimo relacionau con construccions defensivas y militars de lo contexto de la reconquiesta, en concreto a on que se vichila, s'agüaita u se cosira, estando comparable a Costoja en la Catalunya Norte, la Castuera en Badajoz, y con un atra radiz a Laguardia en Alaba y Escuita en Teruel.
Cheografía
Costur se troba situau a 465 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 30 km de la ciudat de Castellón de la Plana, la capital de la suya provincia y de lo suyo partiu chudicial, y de 101 km de la ciudat de Valencia, la capital de lo País Valenciano.
En lo termin municipal de Costur se troba la pedanía de Mas d'Avall.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con L'Alcora, con Figueruelas y con Las Useras.
Agudos
Agudos ye un lugar aragonés d'o concello municipal d'Alcalá de Gurrea, situato en a provincia de Uesca y comarca de Plana de Uesca.
Figueruelas (Castellón)
Figueruelas (Figueroles en catalán y oficialment en castellano) ye un municipio de la provincia de Castellón, situato en la comarca de l'Alcalatén. La suya población ye de 580 habitants (2005), en una superficie de 12,1 km² con una densidat de 47,93 hab/km².
Nombre
En o capbreu de 1613 s'escribiba Figueroles, pero una vegata escribe Figuerolas y atra Figueruelas. Asinas existió l'exotoponimo con fonetica aragonesa.
O historiador aragonés d'o sieglo XVI Cheronimo Zurita, en Anales de la Corona de Aragón, tamién escribe Figueruelas:
Comunidat Francesa de Belchica
A Comunidad Francesa de Belchica (francés: Communauté française de Belgique), tamién conoixita como Comunidat Valonia-Bruselas, ye una d'as tres comunidaz lingüisticas de Belchica. A suya seu se troba en Bruselas y opera aintro d'as rechions belgas de Bruselas-Capital y Valonia. A Comunidat no designa a un territorio, sino a la comunidad de personas que se comunican en luenga francesa y que viven en as arias a on que a Comunidat tiene competencias. Os integrants d'a Comunidat Francesa de Belchica son valons. A Comunidad francesa disposa d'institucions propias: parlamento y gubierno, y exerce as suyas competencias en os ambitos d'amostranza, cultura, politica lingüistica, medios de comunicación, investigación, salut, choventut y esportes.
1954
Febrero
right|thumb|250px|L'[[actor estausunidense John Travolta, naixito o 18 de febrero de 1954.]]
Chulio
right|thumb|250px|A fisico y politico alemana [[Angela Merkel, naixita o 17 de chulio de 1954.]]
Aviento
right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Denzel Washington, naixito o 28 d'aviento de 1954.]]
Zirí
A dinastía Zirí dominó Ifriqiya entre os sieglos X e XII. A lo principio estioron aliatos d'os fatimitas, dimpués s'alinioron con a ortodoxia sunní malequita.
L'orichen d'a dinastía zirí ye cuan o califa fatimita al-Muizz, antes de tresladar a suya capital ta Echipto, nombró a lo zenacha cabilenyo Yusuf Buluggin ben Zirí gobernador d'a zona occidental d'o califato y a posesión d'as futuras conquiestas.
Os ulemas de Cairuán feban creixer a oposición a os fatimitas con as suyas predicacions malequitas. O zirí al Muizz decidió deixar d'obedeixer a os fatimitas, refusó o chiismo ismailita, se fació adepto d'a ortodoxia sunní y aceptó l'autoridat d'os abasidas de Bagdad.
Cerro Cavero
O cerro Cavero ye un pueyo de 1.987 metros d'altaria situau en a provincia de Teruel, en a sierra de Chabalambre.
En a suya cima se troba a triple muga entre La Puebla de Valverde, Camarena de la Sierra y Arcos de las Salinas.
Toponimia
Fa referencia a o nevero ("cava") que bi heba en a suya redolada y a on s'almadazenaba d'antis más a nieu ta dimpués vender-la.
Antonio Salieri
Antonio Salieri, naixito de Legnago (Republica de Venecia, hue Veneto, Italia) o 18 d'agosto de 1750 y muerto en Viena (Austria) o 7 de mayo de 1825, estió un compositor italiano d'o Clasicismo, autor de musica de cambra y operistica. Treballó no nomás en a suya ciudat natal sino tamién en Austria dende 1766 dica suya muerte.
Tocina (Sevilla)
Tocina ye un municipio andaluz situato en a comarca de Vega del Guadalquivir y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 9.592 habitants (2011), en una superficie de 15,56 km² con una densidat de población de 616,45 hab/km².
Cheografía
A localidat de Tocina ye situata a 27 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 37 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'Andalucía.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Los Rosales.
Frent
Frent puet estar:
UBC Güssing Knights
O UBC Güssing Knights, conoixito a sobén con l'actual nombre de magnofit Güssinger Knights, ye un club austriaco de baloncesto, fundato en l'anyo 1957. Chuga en a Liga ÖBB en a temporada 2012/2013 y en o Aktiv Park Güssing d'a ciudat de Güssing como equipo local.
Palmares
No tién garra.
Sant Antonio de Benagéber
Sant Antonio de Benagéber (San Antonio de Benagéber en castellano, Sant Antoni de Benaixeve en catalán) ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Campo de Turia.
La suya población ye de 6.856 habitants (2011) en una superficie de 8,74 km² con una densidat de población de 784,44 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant Antonio de Benagéber se troba situata a una distancia de 14 km de la ciudat de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.
Historia
Sant Antonio de Benagéber naixe como municipio independient lo 8 d'abril de 1988, en segregar-se en ixas envueltas d'a ciudat de Paterna, encara que dende 1957 en yera una entidat local descentralizata.
El Campillo
El Campillo puet estar:
Laco de Gostanza
O laco se trestalla en tres partis clamadas Obersee, Seerhein y Untersee.
Toponimía
En epoca romana lo laco yera denominau en latín Lacus Raetiae Brigantinus u Lacus Brigantiae prenendo lo suyo nombre d'a mayor ciudat d'o laco alavez: Brigantium (actualment Bregenz).
Islas d'o laco
I hai cuantas islas en o laco. As tres mas grans son: 250px|thumb|A isla de Lindau. A resta d'as islas tienen chiqueta grandaria:
Clima
O clima d'o laco Gostanza se carauteriza per temperaturas moderadas. Manimenos, as freqüents boiras en hibierno y l'aire clamau Föhn que puede plegar a causar ondas de cuantos metros d'altaria, ofreix periglo a la navegación. 250px|thumb|Ondas causadas per l'aire clamau Föhn. Belún tiempo se conchela completament lo laco en un fenomeno clamau Seegfrörne. Se conoixen os que tenioron puesto en os anyos 1077, 1326, 1435, 1573, 1684, 1695, 1795, 1830 y 1963.
Economía
Antis mas a pesca formaba una parti important d'a economía d'a redolada. En l'actualidat a suya importancia ye muito menor. Tot y con tot s'atrapan bellas 1.100 toneladas de peix cada anyada.
O cautivo de vinyals tien gran importancia asinas como lo cautivo d'a mazanera. Quasi una de cada tres mazanas producidas en Alemanya proceden d'a redolada d'o laco Gostanza.
O turismo tien un enorme desembolique con mas de 70 millons de visitants per anyada.
En a cultura popular
Lo laco ha serviu d'escenario en diversas cintas y series de televisión.
Almuñécar
Almuñécar ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Costa Tropical (u Costa Granadina) d'a provincia de Granada.
A suya población ye de 27.703 habitants (2010), en una superficie de 83,36 km², con una densidat de población de 332,33 hab/km².
Ye un important centro turistico, situato entre o mar Mediterranio y a montanya, y important productor de fruitas subtropicals como chirimoya, aguacate, kiwi, mango u platano.
La zona estió poblada dende l'antiguidat, se documenta una población fenicia dita Sexi de fa mas de 3000 anyos.
Cheografía
175px|thumb|left|situación d'Almuñécar en a provincia de Granada Almuñécar ye situata a 24 metros sobre o ran d'o mar, a una distancia de 79 km de Granada, a capital d'a suya provincia, a o canto d'os ríos Verde, Seco y d'a mar Mediterrania.
D'o suyo termin municipal fa parte a localidat de La Herradura.
O suyo termin municipal muga con os termins d'Otívar, Jete, Ítrabo y Salobreña en a provincia de Granada, y con o de Nerja en a provincia de Malaga.
Prehistoria
En a rechión d'Almuñécar habió presencia mientres o sieglo XVI aC d'a cultura d'a Edat de Bronze clamata El Argar-Los Millares. En o sieglo IX aC plegan a lo puesto los fenicios, que estioron os fundadors d'o primer lugar habitato, en Ex.
Roma
A fins d'o sieglo III aC plegoron a lo puesto los romanos, fundadors d'o municipium de dreito latino (ye a decir, sin dreitos de ciudadanía) de Sexi Firmum Iulium.
Islam
Dimpués d'a plegata d'os musulmans y d'o Califato de Cordoba, l'actual Almuñécar fació parte d'a Cora d'Elvira. En o periodo d'os reinos de Taifas, dependió d'a Taifa de Granada.
Reconquiesta
Fue reconquerita por os castellanos en aviento de 1489.
L'Alfranca
L'Alfranca (en castellano La Alfranca) ye un lugar aragonés, que se troba en o termin d'o municipio de Pastriz, en a comarca Central y provincia de Zaragoza.
En l'Alfranca se troba parti d'a Reserva Natural d'os Sotos y Galachos d'Ebro, un espacio natural protechiu por o Gubierno d'Aragón.
Bridgetown
Bridgetown ye a capital de Barbados y tamién a ciudat más poblada. Se troba en o sudoeste d'o país a 1 metro d'altaria sobre o livel d'a mar, cerca d'o río Constitution.
A suya población en 2006 ye 96.578 habitants, en una superficie de 38,8 km² y con una densidat de población de 2500 hab/km².
Barrios
right|thumb|240px|O [[Parlamento de Barbados.]]
Clima
O clima de Bridgetown ye tropical, as temperaturas son suaus, entre 10 y 20 grados y as precipitacions son abundants, unos 900 mm anuals.
Helenismos en aragonés
thumb|240px|Zonas a on se parlaba o [[griego antigo en o periodo helenistico (323 a 31 aC) y a on se desarrolló una koiné dita griego helenistico, a principal fuent d'os helenismos que entroron en o latín y pasoron a l'aragonés. Azul escuro: zonas a on os parlants yeran una mayoría probable. Azul claro: zonas que fuoron helenizadas.]] Os helenismos en aragonés pueden venir por a vía d'o latín clasico, d'o latín eclesiastico, d'o griego bizantín (arribaus tamién en o catalán un poquet antes u a lo mesmo tiempo), u de l'arabe, pero tamién a traviés d'o lexico cientifico y filosofico d'a ciencia moderna.
Bridgetown
Ciudaz achirmanatas
Bridgetown ista achirmanata con as siguients ciudaz:
Helenismos en aragonés
Helenismos transmesos a traviés d'o latín clasico
thumb|250px|Procedencia etnico-lingüistica d'os [[griegos antigos|griegos de Magna Grecia.
]] En latín bi ha helenismos de conceptos concretos y cercanos a la economía y treballo tradicional, talment son mes antigos que os helenismos de conceptos abstractos. Estos ampres esdevinioron part normal d'o lexico latín y fuoron transmesos a las luengas romances por a vía patrimonial, de fueras de bel caso en o que se trasmitió como semicultismo.
Distribuitos por campos lexicos: fitonimia, zoonimia, cheografía fisica, meteorolochía, construcción, materials, costumbres, trastes y navegación.
Zoonimia
thumb|220px|right|[[Hercules y o leon de Nemea. Mosaico d'os treballos d'Hercules de Liria (Valencia), en o M.A.N.. O leon feba part d'a fauna d'os Balcans en a Edat Antiga. O griego Dion Crisostomo escribió en o sieglo I aC que os leons yeran cuasi extinguius d'Europa.]] En a zoonimia aragonesa bi ha nombres d'orichen griego, manimenos a vegadas son denominacions d'animals que no se troban en Aragón, que son conoixius por o comercio u por os medios de comunicación antigos, y que corresponden a las mesmas d'atras iberorromanicas. Son denominacions d'animals d'orichen helenico:
Cheografía fisica
250px|thumb|Lugar trogloditico despoblau de [[L'Espluga de Cuberes (Pallars Chusán), en as covachas d'un cinglo. A palabra griega σπῆλυγξ s'adaptó en latín como SPĒLUNCA, y a traviés d'os suyos derivaus en occitán gascón, aragonés y catalán orichinó muitos toponimos y microtoponimos.]] Son palabras relacionadas con a cheografía fisica:
Meteorolochía
thumb|250px|right|Lampado.
Construcción y materials
250px|thumb|right|Opus sectile cheometrico romano en marbres de diferents colors. Triclinium de verano d'a [[Insula de Chasón (Cirene, Libia).]]
Instrumental, ferramientas, obchectos, trastes
250px|thumb|right|Cuerda de [[canyimo. Os griegos foceus compraban estas cuerdas a los galos de Provenza.]] Son palabras relacionadas con obchetos, ferramientas y trastes:
Recipients
thumb|right|200px|O kántharos d'una representación de [[Dionís.]]
Pico Occidental de Barrosa
O pico Occidental de Barrosa (en francés Soum de Barroude) ye un pico de 2.574 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Bielsa (Aragón) y Aranyonet (Occitania).
Helenismos en aragonés
Instrumentos musicals
250px|right|thumb|Cimbals de bronce griegos ([[sieglo V aC) exposaus en lo Museu Arqueolochico Nacional d'Atenas.]] Los nombres griegos de los instrumentos musicals que conoixioron los romanos persisten en campos lexicos diferents.
Cultura y refinamiento
200px|thumb|right|[[Thalia, a musa d'a comedia, agafando una mascara comica - detalle d'o “Sarcofagos d'as Musas”, as nueu Musas y los suyos atributos; márbol, primers d'o sieglo II aC, Via Ostiense - Museu d'o Louvre.]] Bi ha helenismos en latín que fan referencia a actividaz de cultura de mayor refinamiento que a latina primitiva, y podioron haber entrau en tiempos d'a conquiesta romana de Grecia:
Palabras gramaticals
Bi ha helenismos que entroron en o latín en o Baixo Imperio:
Adaptación fonetica en latín
En latín os primers helenismos, mes populars fuoron adaptaus a la oyida y los sonius estranios que no existiban en latín fuoron cambiaus por o fonema mes pareixiu:
A sobén en latín arcaico y dimpués en o vulgar a oclusiva xorda K esdevién g, en cuenta de c, a correspondient latina: y d'esta traza tenemos GUBERNARE, que en aragonés da "gobernar" u "gubernar".
Cuan s'intensificó a helenización cultural d'as clases cultas romanas, a chent de cultura prebaba de reproducir con mes fidelidat a prenunciación griega:
Pero en a boca d'o pueblo a y se prenunció como i, a ph como f, th y ch como t y c y d'esta traza:
Os helenismos mes recients presos por o latín amuestran os cambios foneticos d'o griego moderno: a ή que en griego clasico equivaleba a e, se zarró en i (itacismo): y d'astí tenemos a evolución de ἀποθήκη que dió "botiga" en cuenta de bodega que ye como se plegó en castellano a traviés d'apotheca, helenismo mes antigo derivau d'a mesma radiz.
As oclusivas xordas -p- -t- -k- se sonorizoron dimpués de nasal, kamph dió en latín campa y tamién camba/gamba, palabras vulgars d'as que deriban l'aragonés "gamba" y lo francés jambe.
Helenismos transmesos a traviés d'o latín eclesiastico
thumb|360px|right|[[A zaguera cena de Leonardo Da Vinci representa a Chesucristo chunto a os apóstols.]] thumb|upright|250px|right|Fragmento d'a [[Septuachinta d'o Codex Vaticanus. A Septuachinta estió o primer traslau d'a Biblia hebrea a lo griego helenistico.]] A cristianización de l'Imperio Romano encomenzó en a part oriental y estió mes intensa en o que dimpués sería l'Imperio Romano d'Orient y Imperio Bizantín. En l'Imperio Romano d'Orient a cristianización introdució uns termins griegos que dimpués permaneixerían en o latín eclesiastico. As palabras griegas d'o latín eclesiastico s'han transmeso en forma de cultismos y semicultismos. Palabras d'este estrato que a traviés d'o latín eclesiastico arriboron en l'aragonés y son presents en textos medievals aragoneses u en as parlas altoaragonesas actuals son:
D'entre estos Parrohecia se presenta en a documentación aragonesa como un helenismo culto primerenco ya en 1176, pareixiu a la forma parroecia que ye como o latín prenió este helenismo, y que por un regular se troba en a documentación como parrochia.
Ye de destacar que, d'entre estos helenismos, os que acaban en -sis son Apocalipsi, Chenesi y Diocesi ya en aragonés medieval.
Helenismos d'orichen bizantin
250px|thumb|right|Gran galera veneciana (Conrad Grünenberg 1486/7). Dende tiempos d'o Baixo Imperio ya bi heba comunidaz orientals griegas u sirianas dedicadas a actividaz comercials en os puertos maritimos y fluvials d'a Tarraconense, sobre tot en Dertosa y Tarraco. Estas comunidaz comerciaban con seda, lin, vori, papiro, cotón, vidre, purpura y especias con o norte d'Africa y a Mediterrania oriental, y tamién yeran establidas en Narbo y en ciudaz d'as provincias meridionals d'Hispania.
Aldealengua de Santa María
Aldealengua de Santa María ye un municipio d'a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'o partiu chudicial de Riaza.
A suya población ye de 82 habitants (2010), en una superficie de 19,73 km² y una densidat de población de 4,17 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bercial se troba situata a 971 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 93 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia.
Cerro de la Sebastiana
O cerro de la Sebastiana ye un pueyo de 1.961 metros d'altaria situau en a provincia de Teruel, en a sierra de Chabalambre.
Aldealengua de Santa María
Molimentos
300px|Ilesia de d'Aldealengua de Santa María.|thumb|right
Sierra de las Majadas
La sierra de las Majadas ye en contacto con la comarca natural d'El Campichuelo.
Cheolochía
En lo suyo cabalto bi ha cinglos de calsineras y dolomías de lo Cretacio que constituyen sinclinals.
Helenismos en aragonés
Helenismos d'orichen bizantin
A presencia d'a seu d'a Orden d'o Hespital en Rodas trayó t'Aragón o "panizo negro de Rodas", documentau en 1631 en unos fondos aragoneses d'a Orden.
Son palabras documentadas en aragonés medieval u actual y d'orichen probable en o griego bizantín u medieval:
Helenismos transmesos por l'arabe
250px|thumb|right|Representación d'una zafanoria d'o [[Codice d'Anicia Chuliana (sieglo VI), una copia bizantina d'a farmacopea de Dioscorides.]] L'arabe prenió conceptos y palabras d'a cultura clasica y las transmitió a los idiomas que se charraban en a suya aria d'influencia, como l'aragonés.
Cultismos helenicos en aragonés medieval
En aragonés medieval ye de destacar o helenismo culto u cultismos d'orichen griego en a documentación churidica. Muitos d'estos helenismos provienen d'o latín medieval u d'o latín tardano, y son helenismos latinizaus. Muitos d'estos helenismos cultos tienen una presencia mes antiga en Aragón que en Castiella, por estar a Corona d'Aragón mes ubierta a lo internacionalismo cultural d'a baixa Edat Meya y por tener relacions con o sud de Francia, Peninsula Italica y Sicilia.
Un caso primerenco ye ápoca, "carta de pago", "recibo" en aragonés medieval, que entró como helenismo en o latín en tiempos de Chustinián I y que se documenta en catalán en 1342 y en siciliano en 1433. En o cartulario d'a Badía de Nuestra Sinyora de Rueda d'Ebro se puede leyer dilatorio y perentorio en 1370, criminal en 1385, litigio en 1390 y prorrogar, prorrogación 1370 en toz casos muito antes que as calendatas que cuaterna Coromines en luengas güegants. Curioso ye o uso d'o verbo achunchir en 1370:
Atros helenismos primerencos d'a documentación churidica aragonesa son:
Helenismos en a obra d'a escuela Herediana
250px|thumb|right|Entrada d'o [[palacio d'o gran mayestre de Rodas. O gran mayestre d'a Orden d'o Hespital estió l'aragonés Chuan Ferrández d'Heredia dende 1377 dica 1396.]] Entre 1377 y 1396 o Mayestre Mayor de Rodas, seu d'a Orden d'o Hespital, yera l'aragonés Chuan Ferrández d'Heredia, con gran conoixencia d'o griego. Chuán Ferrández d'Heredia creyó una escuela de traductors d'obras clasicas en a que l'aragonés escrito yera plen d'helenismos. Ixos helenismos (muitos d'ellos antroponimos y toponimos referius a la Helada y Imperio Bizantín) por un regular proveniban d'o griego bizantín, y en manifestaban os cambios foneticos:
Curiosament beluns d'estos cambios son tamién cambios propios d'a fonetica aragonesa, (como a sonorización dimpués de nasal) u o cambio de ai ta /e/, y por atra parte o diftongo au os escribas aragoneses ya lo escribiban en latín a vegadas como af, (Mont Algaraf, Olocaf, etc..).
En os casos que no se veyen as solucions neogriegas son palabras griegas mes antigas pasadas a traviés d'o latín: Diomedes, Nicomedia.
En Iberia/Iviría y Eraclea/Iraclia s'ha dito que alternan as solucions neogriega y latina, pero talment ixo reflecte a poca conoixencia de l'aragonés charrau por parte d'a filochía clasica u tradicional, que desconoix que en aragonés se puet desfer l'hiato zarrando a e en palabras esdruixulas: Cesario, Nuclio, Aria. Iraclia puet estar l'adaptación a la fonetica aragonesa, de Eraclea esdruixula y con hiato.
A traviés d'o griego arriboron en l'aragonés d'Heredia arabismos d'a parla de Siria como masarapo, mesarapo, presents tamién en griego moderno, albanés, bulgaro, serbocroata, rumano, italiano y dica occitán.
Helenismos en aragonés moderno
Dende que a luenga escrita en Aragón se castellanizó de tot en zaguerías d'o sieglo XV y principios d'o sieglo XVI l'aragonés quedó como una luenga popular con lexico asociau a las actividaz productivas d'a vida cotidiana, palabras patrimonials en a suya mayor parte. Os helenismos yeran obsoletos, y o lexico culto se preneba d'o castellano u d'o francés cualsiquiera que fuese o suyo orichen, (griego, latín, etc...).
En a normalización de l'aragonés, que pasa por fer servir l'aragonés en contextos cultos ye menester fer servir o lexico d'ixos contextos, que a sobén provién d'o griego. A fonetica d'os helenismos en as luengas romances no ye guaire diferent, y no ye problematico introducir cefalopodo u reintroducir anomalo. Ye posible veyer escritos os nombres d'as ciencias derivaus d'o griego LOGIA con aragonesizacions incorrectas con xeada, ignorando as fuents medievals on s'escribiba con g (astrología, astrologiano, teología), pa representar a ch.
El Bohodón
El Bohodón ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila y en a comarca de La Moraña.
A suya población ye de 126 habitants (2018) en una superficie de 22,09 km², con una densidat de población de 5,7 hab/km².
Cheografía
A localidat d'El Bohodón se troba situada a 883 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 37 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Marienplatz (Múnich)
Marienplatz (en aragonés plaza de María) ye la plaza central de Múnich, Alemanya, dende la fundación d'a ciudat en 1158. Marienplatz ye hue lo día lo centro neuralchico d'a vida d'a ciudat, arredol d'a quala s'extienden as prencipals carreras comercials con tot tipo de botigas y restaurants.
Entre la Edat Meya la plaza teneba lo nombre de Marktplatz (en aragonés plaza d'o mercau) u tamién Schrannenplatz (en aragonés plaza d'o mercau de venda de cerials). Astí amás de mercaus se celebraban torneyos u grans festividatz con ocasión de visitas importants a la ciudat como la de l'Emperador. O nombre de Marienplatz proviene d'a Mariensäule (en aragonés pilar u columna de María), que ocupa lo centro d'a plaza y estió erichiu en 1638 pa celebrar lo final d'a ocupación sueca entre la Guerra d'as Trenta Anyatas.
250px|thumb|[[Altes Rathaus (Múnich)|Altes Rathaus.]] Actualment, a Marienplatz ye flanquiada per o Neues Rathaus (en aragonés nueva Casa d'a Villa) y l'Altes Rathaus (en aragonés Viella Casa d'a Villa).
250px|thumb|Fischbrunnen En una cantonada d'a plaza se troba la popularment conoixida como Fischbrunnen (en aragonés Fuent d'o Peix), una fuent que antis mas serviba a los pescaters d'o mercau pa mantener fresco lo suyo peix y que hue día ye un puesto de trobada d'a chent d'a ciudat.
La Venta
La Venta ye un lugar d'o municipio de Placiencia de Xalón, situau en a comarca de Val de Xalón y provincia de Zaragoza.
Garganchón
O garganchón contiene diversos vasos sanguinios, diversos musclos farinchios, a traquia y o esofago. O ueso hioides y a clavilla son os solos uesos situatos en o garganchón d'os de mamiferos. En a larinche d'os mamiferos bi ha como cartilagos principals o tiroides, o cricoides a epiglotis. A epiglotis tiene forma de lengüeta y no deixa entrar solidos u liquidos a la larinche gracias a la suya capacidad d'abocar-se tapando-la. Adintro d'a larinche se troban as cuerdas vocals, que producen sonius.
Las Useras
Las Useras (Les Useres en catalán, Useras en castellano) ye un municipio de la provincia de Castellón, situato en la comarca de l'Alcalatén. La suya población ye de 1004 habitants(2005), en una superficie de 80,7 km² con una densidat de 12,44 hab/km².
Historia
Enantes d'estar reconquistato pa cutio, bi ha noticia que Pero II d'Aragón concedió en octubre de 1203 a Arnal Palaciano lo lugar desconoixito de Bos, que los moros clamaban Val de Ursera, y que se crei que mugaba con Mosqueruela. Lo nombre se pareix pero no ye seguro que corresponda con Les Useres
Mugas
O suyo termin muga con Costur, Figueruelas, Lucena y Adzaneta.
Jacques Offenbach
Jacques Offenbach, naixiu de Colonia (Confederación Chermanica hue Alemanya) o 20 de chunio de 1819 y muerto en París (Francia) o 5 d'octubre de 1880, estió un compositor y musico alemán d'o Romanticismo. D'entre as suyas composicions, se puet destacar o suyo Orphée aux Enfers u Les Contes d'Hoffmann.
Valle Verde
A valle Verde u valle de Pineta, ye una valle d'o Pireneu aragonés situata a l'ueste d'o macizo d'o Mont Perdito, recorre en dirección sudeste más de 12 km, dende o cul de Pineta en As Tres Serols, dica la localidat de Bielsa.
Ponte de Domingos Flórez
Ponte de Domingos Flórez (en castellano Puente de Domingo Flórez) ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 1.745 habitants (2009), en una superficie de 59,18 km² y una densidat de población de 29,49 hab/km².
Vuoscotrecase
A suya población ye de 10.645 habitants (2010), en una superficie de 7,30 km², con una densidat de población de 1.458,22 hab/km².
Cheografía
A localidat de Vuoscotrecase se troba situata a 86 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal muga con as comunas de Vuoscoriale, Ercolano, Ottaviano, Terzigno, Torre Annunziata, Torre del Greco y Trecase.
Gayata
250px|thumb|Una gayata de fusta pa caminar millor. Una gayata u un gayato (d'o latín < *CAJATU ) ye un tocho curvau por o suyo cabalto pa poder-lo agafar millor con a man. Por un regular as gayatas son de fusta. Lo fan servir os pastors, pero tamién se fa servir pa refirmar-se en o suelo en caso de dificultat pa caminar.
Pico Calderón
O pico Calderón, cerro Calderón u Alto de las Barracas ye un mont de 1.838 metros d'altaria situau en a provincia de Teruel, en a sierra de Chabalambre.
Se troba en a muga entre Aragón y o País Valenciano, estando amás o cobalto d'iste zaguer territorio. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Castiello de Villamalefa
miniaturadeimagen|Castiello de Villamalefa. miniaturadeimagen|Castiello de Villamalefa. Castiello de Villamalefa (Castillo de Villamalefa en castellano; El Castell de Vilamalefa en catalán) ye un municipio de la provincia de Castellón, situato en la comarca de l'Alto Millars. La suya población ye de 104 habitants (2005), en una superficie de 37,7 km² con una densidat de 2,76 hab/km².
Mugas
Lo suyo termin muga con Ludient, Zucaina y Villafermosa.
Ibón Chelau d'as Tres Serols
L'ibón Chelau d'as Tres Serols (en castellano ibón Helado del Monte Perdido) ye un ibón pirenenco situau en o macizo d'as Tres Serols, baixo o Mallo de Marmorés (3.328 m), en o municipio de Fanlo, comarca de Sobrarbe.
Por a suya altaria, de 2.958 metros, y a suya chicota grandaria (0,3 ha) ye practicament chelau mientres diez u once meses a l'anyo, difueras d'os meses estivals. Fa parti d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols y d'o Molimento Natural d'os Glaciars Pirenencos.
As suyas auguas no baixan por a val d'Ordesa, sino que se filtran por as rocas de calsinera ta apareixer en a versant norte y alimentar o salto d'augua d'o cul de Gavarnía.
Páramo del Sil
Páramo del Sil ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 1.395 habitants (2014), en una superficie de 190,17 km² y una densidat de población de 7,34 hab/km².
Luengas y parlas
En Páramo del Sil encara se charra l'astur-leyonés, en grau abanzau de substitución por part de l'idioma castellano. A parla astur-leyonesa de Páramo del Sil ye o paḷḷuezu, que se clasifica en l'astur-leyonés occidental.
Pico d'el Puerto Viello
O pico d'el Puerto Viello (en francés Pic du Port Vieux) ye un pico de 2.721 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Bielsa (Aragón) y Aranyonet (Occitania).
Frent (anatomía)
thumbnail|A frent se troba en a parti superior d'a [[cara.]] A frent ye, en anatomía, una parti d'o tozuelo que se troba entre os uellos y o comencipio d'a parti zaguera d'o cranio. A definición de frent se puet estendillar a toz os mamifers, y encluso, a bel atros vertebratos. A frent prene a forma osia d'o cranio y ye recubierta de piel y, en bels animals, de pelo.
Frent humana
Bi ha un gran numero de musclos en a frent humana que permiten mover a piel, permitindo asinas o suyo uso en a exprisión corporal y facial.
Frank Santopadre
Frank Santopadre, naixito de Nueva York o 1961, ye un escritor estatounitense.
Olocau del Rey
Olocau del Rey (Olocau del Rey en castellano, Olocau del Rei en catalán) ye un municipio d'a provincia de Castellón, situato en a comarca de Los Puertos de Moriella. A suya población ye de 134 habitants (2004), en una superficie de 44 km² con una densidat de 3,05 hab/km².
Cheografía
Olocau del Rey ye situau en una fondada a lo nordesde de la sierra de Palomita y a lo sud de la sierra de Bordón.
Mugas
Muga con os municipios de La Mata, Todolella d'a provincia de Castellón y con La Cuba, Mirambel, Tronchón, Villar Luengo y Bordón, d'a provincia de Teruel, estando rodeyau por a provincia de Teruel por o sud, ueste y norte.
Historia
A diferencia d'atras localidaz d'a redolada, Olocau del Rey no perteneixeba a lo bispato de Tortosa, perteneixeba a lo bispato de Zaragoza, y por ixo no se-i charra catalán. En a Bula d'Hadrián IV d'o 22 de chunio de 1158 mencionan Olocau como una muga d'a diocesi de Zaragoza:
Olocau del Rei fue repoblato por aragoneses
Parla
Se i charra castellano con o mesmo substrato aragonés que en o Mayestrato terolán.
Union Basketball Club Sankt Pölten
O Union Basketball Club Sankt Pölten, conoixito a sobén con l'actual nombre de Chin Min Dragons St. Pölten, ye un club austriaco de baloncesto, fundato en l'anyo 1955. Chuga en a Liga ÖBB en a temporada 2012/2013 y en o Landessportzentrum St. Pölten d'a ciudat de Sankt Pölten como equipo local.
Nikola Tesla
Nikola Tesla (Smiljan, actual Croacia, allora Imperio Austriaco, 10 de chulio de 1856 — Nueva York, Estaus Unius, 7 de chinero de 1943). O suyo nombre orichinal en serbocroata y escritura cirilica yera Никола Тесла (yera un serb]).
Biografía
Naixito d'a Croacia austriaca, s'educó en Graz a on que estudió incheniería electrica. En l'anyo 1881 se tresladó a Budapest ta treballar en una companyía de telegrafos estausunidense, tresladando-se a París a l'anyo siguient ta treballar en una d'as companyías d'Edison dita Continental Edison Company. Dimpués d'a muerte d'a suya mai encomenzó a treballar en a Edison Machine Works d'Estaus Unius, a on que realizó a suya mayor aportación: a teoría d'a corrient alterna en electricidat, pero Edison li robó bels inventos y investigacions a mas de pagar-li un salario prou baixo. Tesla deixó l'interpresa y en 1886 fundó a suya propia interpresa en Estaus Unius a on inventó o motor d'inducción, dimpués conoixió l'interpresario George Westinghouse que li compró os suyos inventos y patents y prencipió a treballar ta él y a suya interpresa Westinghouse Electric a on desarrolló o sistema polifasico que li permitió portar a electricidat a grans distancias encomenzando así la dita Guerra d'as Corrients la CA (Corrient Alterna) de Tesla contra la CC (Corrient Continua) de Edison.
Rumors d'o Premo Nobel de Fesica
O 6 de noviembre de 1915 l'achencia de noticias Reuters de Londres dició que o Premio Nobel de Fesica de 1915 yera compartito por Nikola Tesla y Thomas Edison. Uns diyas dimpués, o 15 de noviembre l'achencia Reuters d'Estocolmo fació publico que o Premio Nobel de Fesica de 1915 yera ta Sir William Henry Bragg y William Lawrence Bragg por as suyas contrebucions a l'analís d'a estructura cristalina emplegando os rayos X.
L'afer estió un misterio pero os rumors deciban que Edison y Tesla no querioron compartir o premio por a suya enemistat que encomenzó cuan Tesla treballaba ta la empresa de Edison y iste li robó bels inventos y investigacions.
Halldór Kiljan Laxness
Halldór Kiljan Laxness, naixito Halldór Guðjónsson de Reykjavík (Islandia) o 23 d'abril de 1902 y muerto tamién en Reykjavík o 8 de febrero de 1998, estió un escritor y novelista islandés en luenga islandesa, que recibió por a suya obra o Premio Nobel de Literatura en 1955.
Penyas d'el Diablo
Las penyas d'el Diablo son una aliniación montanyosa d'orientación W-E que situa a lo sudeste de los Monts de Picaza y a lo norte de la sierra d'el Nevero y en los termins municipals d'Alcoroches, Piqueras y Alustante.
Principals altarias
La principal altaria ye l'alto del Pinillo con 1.649 m, seguida de l'alto de la Cueva con 1.528 m.
Hidrolochía
Los cursos d'augua que naixen en las penyas d'el Diablo desauguan enta diferents afluents de lo Tacho. A lo sud de l'alto d'el Pinillo ye lo collado de la Poveda, a on que naixe lo río Jándula.
Dampfnudel
O Dampfnudel (literalment pasta a lo vapor) ye un plato tradicional tipico d'a cocina d'o sud d'Alemanya y d'Austria elaborau con una masa de farina que puede estar serviu como postre u como plato salau.
Os Dampfnudeln son feitos de masa d'emprenyatuera. A masa, que bella vegada contiene uegos amás de leit, farina, sal, un sinyalín de zucre y graixa (p. eix., manteca). Se forma en bolas d'a grandaria d'un alberche dimpués d'un tiempo que quan se cocinan adquieren a grandaria d'un punyo. Istos se cocinan en una olla zarrada que contiene un poquet de leit y manteca (receta bavara) u augua salada y graixa (seguntes a receta d'o Palatinato).
Murciagal
Murciagal ye un lugar despoblau d'o municipio de Pozuel de Fariza, situau en a comarca de Comunidat de Calatayú y provincia de Zaragoza.
Sancedo
Sancedo ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 591 habitants (2009), en una superficie de 31,00 km² y una densidat de población de 19,06 hab/km².
Birmingham (Alabama)
Birmingham (prenunciato en anglés [ˈbɜrmɪŋhæm]) ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato d'Alabama, d'an ye a mayor ciudat por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o condaus de Jefferson, d'an ye a capital, y Shelby.
Adverbios en francés
Se considera adverbios en francés a palabras u locucions adverbials que d'adchuntan a un verbo, un adchectivo u atro adverbio pa modificar u precisar lo sentiu.
S'inclui tamién en la categoría d'adverbios a segmentos que no corresponden a esta definición, como oui, non, peut-être (adverbios modals), u voici.
Birmingham (Alabama)
Cheografía
A localidat de Birmingham se troba situata a 140 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Adverbios en francés
Etimolochía y formación
D'acuerdo con lo suyo orichen los adverbios pueden estar d'orichen latino, romanico u amprau. Los primers son evolucions d'adverbios que ya existiban en latín y tienen equivalents en atras luengas, los segundos se formoron en la etapa romanica, no existiban en latín.
Adverbios d'orichen latino
Los adverbios d'orichen latino pueden tener equivalents u cognatos en las atras luengas romances, diferenciando-se por las leis foneticas que cada luenga ha seguiu.