cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pilar Bayona y López de Ansó
Pilar Bayona y López de Ansó (Zaragoza, 16 de setiembre de 1897 - 13 d'aviento de 1979) estió una pianista aragonesa.
Uermeda
Toponimia
Lo toponimo Uermeda presenta lo sufixo -eda indicador de formación vechetal, seguindo a una radiz que en mozarabe y astur-leyonés corresponde a l'urmo y que trobamos en Huélamo (Cuenca) y en L'Uelmu (Zamora).
En latín medieval y en aragonés medieval se gosa escribir Guermeda, como veyemos en un texto de 1301 de Chaime II:
Historia
Chunto a Uermeda yera l'antiga Bilbilis.
Tolva
Tolva ye un municipio de la comarca de Ribagorza y de la provincia de Uesca. La población ye de habitants en una superficie de 59,14 km² y una densidat de 0 hab/km².
Pilar Bayona y López de Ansó
Biografía
Yera filla de Julio Bayona Minguella y de Sara López de Ansó, y teneba dos chirmans (Julio y Carmen). A suya familia yera oriunda de Cosuenda (Campo de Carinyena, Aragón).
Tolva
Parla
La luenga tradicional de Tolva ye lo catalán en la suya variant ribagorzana. Lo lexico d'intres etnografico de Tolva se conoix relativament bien por figurar esta localidat en l'ALEANR con la sigla Hu 404.
Pilar Bayona y López de Ansó
Biografía
Actuó con directors de renombrau prestichio, y realizó chiras per Alemanya, Francia, Portugal y Marruecos.
Estió profesora d'o conservatorio Pablo Sarasate de Pamplona, y mas tardi d'o Conservatorio de Zaragoza.
Murió en 1979, a las 82 anyadas d'edat, atropellada per un automobil, nomás pocos diyas d'o suyo zaguer concierto.
Liechtenstein
Geografia
Liechtenstein se troba en Europa Central, en a val d'o Rin en os Alpes. En total a muga d'o país tién 76 km, 35 km d'éls en a parti uest y sud de Liechtenstein que muga con Suiza, división natural formada por o río Rin. A l'este muga con Austria con una muga de 41 km.
Liechtenstein no tién costa y, chunto con Uzbekistán, ye un d'os dos unicos países d'o mundo que no nomás no tienen salida a la mar, sino que tampoco no en tién dengún d'os países con os que tién muga.
Como recursos naturals, dispone d'una tierra arable y por a suya forma montanyosa y cantidat de ríos tién potencial hidroelectrico.
Por as suyas condicions cheograficas, d'hibierno se i pueden practicar esportes d'hibierno.
Climatologia
A tamas d'a suya localización alpina, os vientos predominants d'o sud suavizan o clima de Liechtenstein. O suyo clima ye continental, con hibiernos emboiraus y fredos, con plevias y nevazos frecuents. Os veranos son fredos tendendo a licherament calidos, con boiras y prou humedat.
Organización político-administrativa
Liechtenstein se divide en once municipios (Gemeinden - singular Gemeinde), a mayoría tien nomás un lugar. Istos son os siguients:
Andorra la Viella
Anvista d'Andorra|thumb|230px|left
Andorra la Viella (Andorra la Vella en catalán, Andorra la Vieja en castellano, Andorre-la-Vieille en francés), con una población en 2011 de 20.256 habitants ye a capital d'o Prencipau d'Andorra.
A población ye muit diversa: 48.18% andorranos,25.80% espanyols,, 13.06% portugueses, 2.88% franceses. O catalán ye a luenga oficial, anque o espanyol y francés son muit emplegatos. A mayor parti d'a población ye catolica.
Ha estato a capital dende o establimiento d'o Prencipau en 1278. En 1993 con a nueva constitución s'establió un parlamento democratico, con sistema executivo, lechislativo y chudicial, toz situatos en ista ciudat.
L'Avereit de Comenge
L'Avereit de Comenge (L'Avereit de Comenge en occitán, Lavelanet-de-Comminges en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón d'Autariba y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 611 habitants (2014) en una superficie de 13,54 km², con una densidat de población de 35,67 hab/km².
Ilesia d'el Salvador de Purullosa
A Ilesia d'el Salvador de Purullosa ye una ilesia d'estilo romanico construyída en o sieglo XIII que se troba en Purullosa (Aranda, Aragón). .
Anyada
Anyada u anyata ye o periodo d'un anyo y o resultato d'ixe periodo. S'emplega, mas que mas, en o contexto agricola y ganadero. Por eixemplo: .
Bels eixemplos d'uso patrimonial: ..
Mallacán
Mallacán ye un grupo de rock en aragonés. Fue creyata en 1992, a suya primera gravación ye una maqueta en casette, Entalto a revolución! en 1995 y dende allora han publicato cuatro discos: Luen d'o paradiso en 1999, Chera chera! en 2002, País zierzo en 2005 y Mar de suenios en 2009.
Anyada
Bels eixemplos d'uso medieval: .
Campiello
Campiello (Campillo en castellano) ye un lugar aragonés de lo municipio de Zuera, en la comarca de Central y provincia de Zaragoza. Ye despoblato.
Mallacán
Components y instrumentos
Actualment bi ha siet componens en o grupo, pero bi ha habito muitos cambeos en a suya historia:
Campiello
Cheografía
O lugar de Campiello se troba situato a 270 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 32 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya comarca, d'a suya provincia y d'Aragón.
Mallacán
Components y instrumentos
Destaca o emplego d'instrumentos tipicos d'Aragón como a gaita de boto y a donzaina.
Anyada
Con sentito no agricola: .
Con sentito agricola .
Griego micenico
O micenico ye a forma conoixita mas antiga d'a branca helenica de luengas indoeuropeas, charrata en Grecia continental y en Creta en os sieglos XVI a o XI a.C., enantes d'a invasión doria. Se conserva en dos inscripcions en Lineal B, una escritura propia de Creta en o sieglo XIV a.C. A mayor parte d'os eixemplos d'ista escritura son en tablas trobatas en Cnossos y en Pilos. A luenga recibe o nombre de Micenas, o primer palacio que se excavó.
Soledad Puértolas
Soledad Puértolas Villanueva (Zaragoza, 3 de febrero de 1947) ye una escritora y novelista aragonesa, que ye academica d'a Reyal Academia Espanyola dende 2010.
Puerta de Zaragoza de Borcha
A Puerta de Zaragoza u Arco d'a carrera ye una puerta construyída en o sieglo XV que se troba en Borcha (Campo de Borcha, Aragón). .
Guerra d'o Francés
A Guerra d'o Francés conoixida tamién como Guerra Peninsular u Guerra d'a Independencia estió un conflicto belico entre Espanya y o Primer Imperio Francés que prencipió en 1808 con a dentrada d'as tropas napoleonicas ocupando cualques ciudaz y trencando o Tractau de Fontainebleau, o conflicto remató en 1814, con a restauración de Ferrando VII en o trono d'o reino d'Espanya.
En l'analís d'os feitos militars, no se puet parlar d'un enfrentamiento entre os exercitos francés y espanyol, sino que existió una important presencia d'a guerra de guerrillas, en una dimensión esconoixida dica l'inte.
Cal destacar que mientres a duración d'o conflicto, Zaragoza sufrió dos setios que estioron os d'a mayor mortaldat d'o conflicto.
Escaldes-Engordany
Escaldes-Engordany ye una d'as parroquias d'Andorra, creyata o 1978.
Rei d'Espanya
thumb|[[Felipe de Borbón y Grecia, actual Rei d'Espanya]]
A Constitución de 1978 trata a institución d'a Corona, a persona d'o rei y as suyas funcions en o suyo Títol II, que comprende os articlos 56 a 65.​ L'autual rei d'España ye Felipe de Borbón y Grecia, que reina con o nombre de Felipe VI.
Xabarrella
Xabarrella (en castellano Jabarrella) ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo entre os ríos Galligo e Guarga.
Toponimia
En o fogache cheneral d'o Reino d'Aragón ordenato en as corz de Maella de 1404 s'escribe Xavarriella.
Unión Deportiva Las Palmas
A Unión Deportiva Las Palmas ye un club de fútbol, d'a localidat de Las Palmas de Gran Canaria en a Comunidat autonoma de Canarias. Establito o 22 d'agosto de 1949, chuga actualment en a Segunda división espanyola de fútbol.
Yélamos de Abajo
Yélamos de Abajo ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 84 habitants (2004), en una superficie de 12,37 km² y una densidat de población de 6,79 hab/km².
Zuca Plana
A Zuca Plana ye un mont de 2.702 metros que se troba en a muga entre Bielsa y Puértolas (Uesca).
Ye situada en a sierra d'as Zucas, estando a más oriental d'as ditas Tres Marías y fendo parti d'a muga d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.
Yélamos de Arriba
Yélamos de Arriba ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 130 habitants (2007), en una superficie de 18,3 km² y una densidat de población de 7,10 hab/km².
Ibons de Barleto
Os ibons de Barleto son un conchunto de quatre ibons situaus en Sobrarbe, a los pietz d'a punta Suelsa (2.971 m).
Os dos prencipals tienen una superficie de 1,2 y 0,8 ha y se troban a una altaria de 2.480 m y 2.520 m respectivament. Os atros dos, más chicorrons son situaus una mica a o norte d'os anteriors.
Riello (Leyón)
Riello ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 733 habitants (2009), en una superficie de 235,93 km² y una densidat de población de 3,11 hab/km².
Natividad Zaro Casanova
Natividad Zaro Casanova (1901 - 1978) estió una guionista y productora cinematografica aragonesa.
Biografía
Naixida de Borcha (Campo de Borcha, Aragón) en 1901 se tresladó enta Madrit en 1926 pa treballar en Correus y Telegrafos. Freqüentó las tertulias literarias de Valle Inclán y astí conoixió a personas como Federico García Lorca, Azorín u Luis Buñuel.
En 1928 creyó con Cipriano Rivas Cherif un grupo de teyatro d'abantguardia clamau "El Caracol" que estió un anyo dimpués zarrau per a policía per immoral.
De conchunta con Eugenio Montes s'establió en Roma an dentro en contacto con os Estudios Cineccità. En as anyadas d'o decenio de 1950 fundó la suya propia productora de cine clamada "Atenea Films" y participó como guionista en cintas como "Surcos" (Nieves Conde, 1951) u "Amanecer en puerta oscura" (José María Forqué, 1957).
Vallarta de Bureba
Vallarta de Bureba ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situao en a comarca de La Bureba y partiu chudicial de Briviesca.
A suya población ye de 55 habitants (2008) en una superficie de 19,12 km², con una densidat de población de 2,88 hab/km².
Senija
Senija (Senija en catalán y oficialment; Senija en castellano) ye un municipio valenciano, situau en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.
Vallarta de Bureba
Cheografía
D'o suyo termin municipal en fa parte o lugar (despoblau) de Vallartilla.
Senija
A suya población ye de 661 habitants (2010) en una superficie de 4,80 km², con una densidat de población de 137,71 hab/km².
Toponimia
O toponimo Senija han quiesto relacionar-lo con o etnonimo zenacha, una d'as principals confederacions tribals berbers d'a Edat Meya.
Cheografía
A localidat de Senija se troba situada a 234 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 75 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia.
Alcaldes
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999" ! style="background:#efefef;" | Lechislatura ! style="background:#efefef;" | Nombre ! style="background:#efefef;" | Partiu politico
Tom Hanks
Tom Hanks (nombre artistico de Thomas Jeffrey Hanks) ye un actor estausunidense, naixito o 9 de chulio de 1956 de Concord (California).
Baden-Wurtemberg
Baden-Wurtemberg (en alemán Baden-Württemberg) ye uno d'os 16 estatos federals de Alemanya clamatos Bundesländer. Ye situato en o sudueste d'o país, a l'este d'o río Rin.
Tom Hanks
Ye o chermano d'o tamién actor Jim Hanks y d'o entomologo Larry Hanks.
Baden-Wurtemberg
Muga a o norte con o estato de Hesse, a o nord-este y a l'este con o estato de Bavera, a o sud con Suiza, a l'ueste con Francia (rechión d'Alsazia), y a o norueste con o río Rin y con o estato de Renania-Palatinato.
Tom Hanks
Premios
Tom Hanks recibió dos premios Oscar a o Millor Actor: en 1993 por o suyo papel en a cinta Philadelphia, de Jonathan Demme, y en 1994 por a suya participación en Forrest Gump, de Robert Zemeckis.
Baden-Wurtemberg
O estato actual ye o resultado d'a unión d'os estatos independients de Wurtemberg-Baden, Wurtemberg-Hohenzollern y Baden en referendum popular (1952).
Tom Hanks
Premios
Tien tres Globos d'Oro a o Millor Actor Dramatico: en 1993 por Philadelphia, de Jonathan Demme; en 1994 por Forrest Gump, de Robert Zemeckis; y en 2000 por Cast Away, de Robert Zemeckis. Tamién recibió en 1989 un Globo d'Oro a o Millor Actor de Musical u Comedia por Big, de Penny Marshall.
Baden-Wurtemberg
Cheografía
A Selva Negra («Schwarzwald» en alemán) forma l'eixe d'a rechión. Dende a ciudat de Pforzheim a o norte dica Waldshut a o sud tien una largaria d'alto u baixo 160 km. A tuca mas elevata ye o Feldberg (1.493 m) en a Selva Negra d'o sud.
Tom Hanks
Premios
En 2000 recibió un Premio NYFCC a o Millor Actor por Cast Away, de Robert Zemeckis.
Baden-Wurtemberg
Clima
O clima ye atemperau, con temperaturas decreixients con l'altaria. A Val d'o Rin ye a rechión mas calida d'Alemanya, con temperaturas que en estiu rondan os 20 °C (maxima meya de 26 °) y en hibierno os 2 °C (maxima meya de 5 °), con precipitacions moderadas, arredol de 800 mm por anyada. Karlsruhe estió una d'as ciudaz en as cuals se rechistró a temperatura maxima d'Alemanya, con 40 °C, en 2003. En a Selva Negra, en cambeo, a temperatura ye considerablement menor: en as vals a 600 m d'altura, a temperatura de chulio aconsigue os 17 °C (maximas de 23 °) y a de chinero, -2 °C (maxima d'1 °). Por tanto, i hai frecuents nevadas que posibilitan a practica d'esportes como l'esquí. Amás, as precipitacions son superiors, con 1.000 a 1.500 mm anyals. En tot l'estato i hai plevidas entre tot l'anyo.
Tom Hanks
Premios
Antiparte, en 1994 recibió un Onso de Plata a o Millor Actor d'o Festival Internacional de Cine de Berlín por Philadelphia, de Jonathan Demme.
Baden-Wurtemberg
Clima
En o sudeste se fa sentir en agüerro, hibierno y primavera o Foehn, aire calido provenient d'os Alpes que puede elevar as temperaturas dica 15 °C por alto d'a meya.
Tom Hanks
Premios
En 1988, l'actor Tom Hanks fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor por a suya interpretación en a cinta Big, dirichita por Penny Marshall.
Baden-Wurtemberg
Historia
Dende a fin d'as Guerras napoleonicas (sieglo XIX) os territorios d'iste estato alemán facioron parte d'a Confederación d'o Rin dica o congreso de Viena, cuan ye incorporato a la Confederación Chermanica.
Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial, as fuerzas aliatas abuegoron a zona en tres estatos: Wurtemberg-Baden a lo norte (ocupau por os Estaus Unius), Wurtemberg-Hohenzollern y Baden a o sudueste (toz dos ocupaus por Francia). 250px|thumb|Baden-Wurtemberg, dende [[1945 dica 1952.]]
En 1949 istos tres estatos pasoron a formar parti d'a Republica Federal d'Alemanya. L'articlo 118 d'a Lei Fundamental de Bonn permitiba, manimenos, a unión d'estatos. Asinas, o 16 d'aviento de 1951, Wurtemberg-Baden, Wurtemberg-Hohenzollern y Baden votoron a favor de fusionar-se a traviés d'un referendum.​ Baden-Wurtemberg se convirtió en un estato en Alemanya o 25 d'abril de 1952.
Punta de ra Valle
A punta de ra Valle (en castellano Punta del Valle) ye un mont de 2.501 metros que se troba en a muga entre Bielsa y Fanlo (Uesca).
Baden-Wurtemberg
Divisions administrativas
Baden-Wurtemberg ye dividita 35 districtos rurals -agrupatos 4 rechions administrativas: Friburgo, Karlsruhe,  Stuttgart y  Tubinga- y 9 districtos urbans:
Punta de ra Valle
Ye situada chunto a o collau d'Anyisclo (2.453 m) entre as vals d'Anyisclo y Verde y a meyo camín entre os macizos d'as Tres Serols y a as Zucas. Fa parti d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.
Baden-Wurtemberg
Divisions administrativas
Districtos urbans:
Economía
Iste estato, asinas como Catalunya, Roine-Alpes y Lombardía, ye considerato un motor dintro d'a Unión Europea (UE).
250px|thumb|O clima atemperau de Baden-Wurtemberg permite o cautivo de [[vin.]]
Luengas
Amás de l'alemán atros dos idiomas son charraus:l'alamanico y l'alto franco.
Gastronomía
A cercanía con Francia y Suiza fa que tienga cualques influencias d'a cocina francesa y suiza y isto ha dau por resultau que a gastronomía d'iste Land sía un poquet mas liuchera que a meya d'a cocina alemana.
Virollas tipicas son:
Gulaix
O gulaix ye una sopa u estofato de carnes y verduras (mas que mas de cebolla) sazonato con paprika y atras especias. O nombre de gulaix proviene de l'hongaro gulyás que ye a parola ta decir vetiello, vaquero u pastor. O gulaix tamién ye un plato muit popular a la Republica Checa y Eslovaquia y ye tamién muit conoixito en tot o mundo.
Caracteristicas
Se considera como un plato cazuela y simple. A carne ha de fer-se cocer mientres muito tiempo. A preparación varía y os ingredients basicos son a carne (de vaca, vetiello, tocín, caballo y uella), as verduras (zafanorias, tomates, colinabos, pimientos, etc.) cebolla y paprika. A suya color roya ye distinctiva.
Incorpora col agria que se fa deixando-la en maceración mientres un par de días.
Anjelica Huston
Anjelica Huston, naixita de Los Ángeles (California) o 8 de chulio de 1951, ye una actriz y modelo estausunidense, activa en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1950 y con quantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica. Ye filla d'o director estausunidense John Huston y su güelo yera Walter Huston.
Premios
En 1986, l'actriz Anjelica Huston recibió o Premio Oscar a la Millor Actriz Segundaria por a suya interpretación en Prizzi's Honor, una cinta dirichita por John Huston.
Mighty Aphrodite
Mighty Aphrodite (títol en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Poderosa Afrodita) ye una cinta de cine de comedia estausunidense de l'anyo 1995, dirichita por Woody Allen seguntes un guión d'ell mesmo, dirección de fotografía de Carlo di Palma y producción de Robert Greenhut ta Orion Pictures Corporation. A cinta tién una durada de 95 minutos y d'entre atros actors partecipan en a cinta Woody Allen, Mira Sorvino, Helena Bonham Carter, Peter Weller, F. Murray Abraham, Claire Bloom y Paul Giamatti.
María de Montpeller
Muller de Pero II d'Aragón, con qui se casó o 15 de chunio de 1204. Se tractó d'un matrimonio aforzau por os intreses creyaus en o Meyodía francés y que quasi creyó una crisi succesoria. Ta poder quedar embarazada, María se ficó a escuras en o leito en quan o suyo hombre heba de veyer-se con a suya amant. Fruito d'ixe inte naixió o prencipe Chaime, futuro Chaime I d'Aragón.
Antis d'o matrimonio con Pero II estió casada con Barral, vizconte de Marsiella. En 1197 enviudó y su pai la cedió a Bernardo IV, conte sobirán de Cominches, ta aluenyar-la de Montpeller y ceder o suyo herencio a su chermanastro, Guillén IX de Tolosa. D'iste matrimonio naixioron dos fillas, Matilde y Petronila.
Habito cristalín
L'habito cristalín describe l'aspecto macroscopico que presentan los minerals. L'habito ye condicionau por factors externos a lo mineral, como por eixemplo, las condicions ambientals que bi heba mientres se formaba.
María de Montpeller
Repudiada en 1201, poco antis d'a muerte de su pai, o conte Bernardo IV de Cominches se divorció de María d'alcuerdo con Pero II d'Aragón, ta que iste heredase a sinyoría de Montpeller a cambeo de quantas sinyorías en o Luengadoc. María recurrió a o Papa ta dexichir a soberanía de Montpeller alegando a ilechitimidat d'o chermanastro suyo. Asinas, Pero II se fació con Montpeller forachitando a Guillén IX d'a ciudat en 1204.
Habito cristalín
La estructura cristalina tamién influye en l'habito, encara que muitas vegadas l'aspecto d'un mineral puet despistar sobre la suya estructura cristalina, (como se desvién con l'aragonito). Minerals con la mesma estructura cristalina no tienen por qué presentar lo mesmo habito, y dica un mesmo mineral puet desembolicar-se de diferents trazas. Qualques habitos son especificos d'una localidat.
María de Montpeller
O matrimonio aprebó alavez importants privilechios ta l'autonomía comunal. Pero II miró divorciar-se d'ella ta casar-se con María de Montferrato, por o que María de Montpeller marchó enta Roma ta demandar chusticia a o Papa. Estando en a ciudat de Roma, moriba en abril de 1213.
Malholàs
Malholàs (Malholàs en occitán, Mailholas  en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón d'Autariba y rechión d'Occitania.
Habito cristalín
En una primera clasificación, l'aspecto de los minerals se puet dividir en cristalins aislaus, asociacions u agregaus de cristals, y masas. Adintro d'estos grupos, se fan servir diferents termins que describen la forma de lo mineral. Como los minerals pueden prener qualsiquier forma imachinable, no bi ha listas sistematicas ni definicions estrictas pa os diferents habitos. Los mes habituals se describen a continación.
Cristals aislaus
<Gallery> Imachen:Gips, libethenit, Lubin.jpg| Acicular: cristals lambrenyos en forma d'agullas, como en lo cheso Imachen:Millerite-Calcite.jpg|Filiforme: fins brins, similars a cabellos, como en las zeolitas.
Imachen:Turmalin 12verdelit, Madagaskar.jpg | Prismatico y columnar: en forma de prisma, como en la turmalina Imachen:Jacinto-de-Compostela.jpg|Piramidal, Bipiramidal: prisma acabau en piramide en un u en los dos cabos, como en lo chacinto de Compostela (variant de lo quarz) Imachen:Aragonite.jpg | Coraloide: en forma de coral, como en l'aragonito
Pa describir l'habito de los cristals tamién se fa servir termins que fan referencia a la suya forma cheometrica: cubo, octaedro, dodecaedro...
Agregaus de cristals
<Gallery> Imachen:Native silver.jpg| Arborescent: similar a un árbol, como l'archent nativo Imachen:Pyrolusite Mineral with Dendrite Macro.JPG| Dendritico: con forma de fuellas de plantas, como en la pirolusita Imachen:Cerussite, Yale Geology.jpg| Reticulau: cristals fins formando un ret, como en la cerusita Imachen:GipsitaEZ.jpg| Fibroso: muestra fibras chicotas paralelas que se pueden deseparar, como en lo cheso Imachen:Mica-from-alstead.jpg| Foliau: formau por lamas chicotas que se pueden deseparar, como la mica Imachen:Geode inside outside.jpg| Cheoda: cristals recobrindo l'interior d'una piedra, como en l'agata Imachen:Amethyst.bed.750pix.jpg| Drusa: cristals recobrindo la superficie d'una piedra, como en l'amatista Imachen:Pyrolusite radiating.jpg| Radial: cristals disposaus en cerclo dend'un mesmo punto central, como en la pirolusita
Masas
<Gallery> Imachen:SerpentineUSGOV.jpg| Masivo o compacto: sin de forma determinada, como la serpentina Imachen:Mineraly.sk - bornit.jpg| Granular: chicotz grans de mineral, como en la bornita.
Imachen:Globular calcite on quartz.jpg| Globular: individuos esfericos, como la calcita
Imachen:OoidSurface01.jpg|Oolitico u pisolitico: esferas disposadas como las frezas de los peixes, como la calcita en la calsinera oolitica
Imachen:Frankolit,apatyt, Rosja Chibiny1.JPG| Botroidal: formas esfericas agrupadas formando carrazos, como en l'apatita
Max von Sydow
Max von Sydow (nombre artistico de Carl Adolf von Sydow), naixito de Lund (Escania) o 10 d'abril de 1929 y muerto en París o 8 de marzo de 2020, fue un actor sueco (encara que nacionalizato francés en 2002) con una destacata carrera en o cine internacional dende finals d'os anyos 1940 y cuantos premios recibitos por o suyo treballo, con cintas como The Exorcist (1973), Three Days of the Condor (1975), Conan the Barbarian (1982) u Pelle erobreren (1987).
Premios
L'actor Max von Sydow fue nominato en 1988 a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta Pelle Erobreren, dirichita por Bille August. Por ista misma cinta recibió lo Premio d'o Cine Europeu a lo Millor Actor en a suya 1a edición, tamién en 1988.
Punta d'a Monesma
O punta d'a Monesma u Pennampla (en castellano Punta de Monesina) ye una montanya de 2.677 metros que se troba en a muga entre Bielsa y Puértolas (Uesca).
Ye situada en a sierra d'as Zucas sobre o cul de Gurrundué, fendo parti d'a muga d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.
Ooststellingwerf
Ooststellingwerf (en frisón occidental Eaststellingwerf) ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Frisia.
Preixano
Preixano (Préjano en castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca d'Arnedo.
Ooststellingwerf
A suya población ye de 26.229 habitants (2007) en una superficie de 226,08 km², con una densidat de población de 117 hab/km².
Preixano
Toponimia
En a Edat Meya s'escribiba Prexano u Pressano (1152) y bels autors lo relacionan con o Fraxín (o cambio de F por P se veye en palabras latinas presas por o basco como FAGUS-pago y en ambito aragonés en casos como Pantasma y Pandicosa).
Cheografía
O lugar de Preixano se troba situau a 708 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 60 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Ooststellingwerf
Localidaz
Aldeberkeap, Appelskea, Donkerbroek, Easterwâlde, Elslo, De Fochtel, De Haule, Haulerwyk, Langedike, Makkingea, Nijeberkeap, Ravenswâld y Waskemar.
Preixano
Cheografía
En Preixano bi ha una discordancia sinorochenica
Teulada (Alicant)
Teulada (Teulada en catalán y oficialment; Teulada en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.
Preixano
Referencias
thumb|left|Chacimiento d'icnitas de Valdeté
Teulada (Alicant)
A suya población ye de 14.778 habitants (2010) en una superficie de 32,24 km², con una densidat de población de 458,37 hab/km².
Sesué
Sesué ye un munisipi de la provinsia de Uesca. La poblasión ye de 138 habitants (una setentena en Sesué, la resta en Sos) que dan una superfisie de 5,56 km² fan una densidat de 24,82 hab/km².
Teulada (Alicant)
Cheografía
A localidat de Teulada se troba situata a 185 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 75 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Moraira, que en ye o suyo puerto.
Sesué
Cheografía
Sesué se troba a 1050 metros d'altaria, dintro de la vall de Benás, a'l costau d'el río Esera, a una pllaneta chiqueta a la ribera este d'el río per debant de Vilanova y dichós d'Erisué. La vall tene tamé altros intreses paisachisticos coma'l Parque Natural de Pocetz-Maladeta (á poquets kilometros t'alto) y el masiso de la Maladeta dan l'Aneto que se'n destaca coma'l punto més alto de tot el Pireneu.
Sesué se troba a la baixant de l'ampriú de Sarller enta l'Esera, a la ombra de la Punta d'el Gallinero (2728 m) y el Pico de Sarller (2406 m), a la mesma montanya agon se troban las pistas d'esquí de Sarller. Dista 6 km de Castillón (diresión sud), y enta'l norte 5 km de Saúnc, 7 km de Grist y 12 km de la vila de Benás.
Parla
Sesué se troba, igual que Vilanova, a la sona de transisión lingüistica entre el parlar benasqués septentrional (pllurals femeninos dan -es) y el benasqués meridional (pllurals femeninos dan -as) u coma se ragona popularment a la vall y dan molto sentiu de l'humor, el patués nebat d'el bocatoba.
Seguntes José Antonio Saura Rami la parla d'els lugars de Sesué, Vilanova, Sos, Erisué, Ramastué, Arasán, Llire, Urmella, Bisagorri, Renanué, Gabás, Castillón de Sos, El Ru y Chía fan part de la zona B de l'aragonés benasqués, con pllurals femeninos en -as.
Nucli urbano
El llugar de Sesué tene bels casaches fetos dan l'estilo tradisional d'ista parte d'el Pireneu y la Ribagorsa.
El nucli, molto chicot de primeras, s'heba dedicau tradisionalment a la produsión de came coma moltos d'altros tamé a'ls Pireneus enteros. Esto ye perque las pllobedas i caien més a sobén que a la terra pllana y alavets se fa més fásil de cultivar-lo. El came ("canyimo" en aragonés cheneral) yera una materia primera ta moltos testils populars (sierros y estamenyas) y s'empllegaba moltismo per eixemplo ta fer-ne ells sacs, pero tamé treballau més fino, ta fer-ne ropa y calsers. Moltas personas que pasan d'ells 50 ans d'edat a'l Pireneu encara recordan que van empllegar llinsuels y camisas d'este material quan yeran chicots.
Las casas de Sesué que se van dedicar a'l came en aquellos ans van estar Casa Chinés, Casa Antón y Casa Manolet, dan la casa d'el ferrero (a toz ells llugars n'heba d'haber uno) que yera Casa Caseta.
En l'an 1930 van comprar el molino de Sesué d'entre ells vesinos d'el llugar, y alavez se feba molre el sereal de Sesué y tamé d'altros llugars de la redolada (per fer-hu-ie se les feba pagar). Sesué va creixer con Casa Vitorina y Casa Manolo per ixes tems. Els moliners diu que ban estar chent d'el llugar unas vegadas, pero d'altras hu van estar personas venidas de fora que se i van quedar a viure.
En ells ans seixanta se va construir el pont en mont d'el río Esera que ba permetre que i arribese la carretera enta'l llugar (antes se pasaba per una palanca que marchaba dan cada riada). El pont, feto per la contratista OCISA, ha quedau singularment dan ixe nombre ta els poblladors de Sesué: "el pont de la Ocisa". En l'an 1960 se va achustar tamé el negosio de la cantera de mármol a la llena de Castellaso dan els catalans Latorre y Moles, que va rematar dan un chudisi perque no les pagaban l'arriendo a'ls vesins per ben achustau que estase y la molta fayena que les heba costau a estes acllarir la propiedat d'el mont agon s'anaba a fer la obra. 1960 va estar tamé l'an que se i va conseguir portar l'aigua corrent asta las casas de Sesué, obra feta pe'ls vesinos y el sinyor Leonardo, de Castilló.
Ells bestiars que antes se teneban a las quadras y bordas de las casas enguán s'han anau posán en granchas afora d'el llugar. Ara, las vacas que i hei son el bestiar prensipal, coma en tota la vall de Benás. L'arribada d'el turismo a'ls saguers ans ha feto que se i heigan construiu moltas casas nuevas, espandín-se el nucli de Sesué molto mes de l'espasio que antes ocupaba.
Las casas que i quedan ara a Sesué son: Antón, Beltrán, Caseta, Gaspar, Guil, Manolet, Marquet, Ribera, Pascualet, Pey y Visenta.
Yunquera de Henares
Yunquera de Henares ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Campinya de Guadalachara y d'o partiu chudicial de Guadalachara.
Cheografía
O lugar de Yunquera de Henares se troba situato a 694 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Progresión d'o récord mundial femenín de 100 metros lisos
thumb|200px|[[Florence Griffith-Joyner|Florence Griffith Joyner actual récord d'o mundo de 100 metros lisos.]]
En iste articlo s'amuestra a progresión d'o récord mundial femenín de 100 metros lisos dende l'anyo 1922. O primer récord mundial en os 100 metros lisos pa mullers estió reconoixiu per la Fédération Sportive Féminine Internationale (FSFI), entidat que reglaba l'atletismo femenín y que estió absorbida per l'Asociación Internacional de Federacions d'Atletismo (IAAF hue dita World Athletics) en 1936.
O récord actual ye de 10,49 segundos establiu per Florence Griffith-Joyner en l'anyo 1988.
Emmy Rossum
Emmanuelle Grey Rossum (Nueva York, 12 de setiembre de 1986), mas conoixita como Emmy Rossum, ye una cantautora y actriz de cine y televisión de nacionalidat estausunidense.
Puerta de Sant Francisco de Borcha
A Puerta de Sant Francisco de Borcha ye una puerta construyída en o sieglo XVI que se troba en Borcha (Campo de Borcha, Aragón). .
Prefixo bis-
O prefixo bis- ye un prefixo romanz que da una valua peyorativa con matiz d'obliqüidat y que deriva d'o prefixo BIS- latín.
Eixemplos de prefixo bis-:
Bi ha palabras que encomienzan por una silaba bis derivada d'o prefixo latín BIS- pero sin matiz peyorativa (bistrayer), conservando o significau orichinal de dualidat en latín.
Comparanza con atras luengas
O sufixo latín bis- tiene una evolución teorica ta bes d'acuerdo con o sistema vocalico d'o latín vulgar. Manimenos, a evolución no ha estau unicament fonetica y ha esdeveniu dos sufixos, l'auno conservando o significau de dualidat y l'atro prenendo un matiz peyorativo.
Como sufixo peyorativo ye poco documentau en aragonés, y no se'n fa referencia como sufixo que en estudios sobre o benasqués. Manimenos ye relativament bien documentau en catalán, occitán, francés y italiano. Os eixemplos en benasqués u en aragonés cheneral gosan tener equivalents en occitán u catalán. O sufixo latín bis- indicador de dualitat en latín evolucionó en francés ta bes-, que prenió una valua peyorativa en bel caso (besace, besaigüé). A palabra besson ye relacionada etimolochicament con este sufixo francés por derivar d'o latín BĬSSO, BĬSSŌNIS y amés sigue a mesma evolución en fonetica vocalica.
En l'occitán gascón de Sent Gaudenç se documenta bella palabra con este sufixo peyorativo: biscarlet, biscornar, biscornud y a bet-biscor ("a'l biés").
En catalán se considera peyorativo en bescantar, bescavar, bescomptar y besllum.
En italiano trobamos o sufixo bis- peyorativo y indicador d'irregularidat en adchectivos como bisunto y bislungo.
Anyos 880
Os anyos 880 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 880 y l'anyo 889, istos dos tamién encluyitos.
Vallabriga
Vallabriga ye un lugar d'o municipio de Beranui, situato en a val d'Isabana, en a comarca de Ribagorza. En 1991 a suya población yera de 14 habitants.
Cheografía
Ye situato a prou altaria respecto a l'Isabana, yera en a crucillata de dos vías naturals de comunicación en l'antiga Ribagorza: la que baixaba por l'Isabana puyando pa evitar o congustro de Croqueta y la que baixaba d'o Puerto de las Aras en o Macizo de Turbón.
Historia
As inscripcions latinas más antigas d'a Val d'Isabena s'han trobato en Vallabriga.
Toponimia
O toponimo Vallabriga vien d'o latín VALLE APRICA, y no d'o celta BRIGA como s'ha dito.
Molimentos
thumb|Ilesia de Vallabriga
Ubiergo
Ubiergo ye un lugar de Ribagorza situato a 6 km de Secastiella, pertenexién a este municipio. En 2018 teneba 23 habitants.
Gripe
thumb|250px|Virus d'a gripe. A gripe ye una malautía infecciosa que afecta a las aus y os mamifers, prevocata por o virus ARN d'a familia d'os ortomixoviridos (os virus d'a gripe). O nombre "gripe" deriva d'o francés gripper ("agafar de golpe") u de l'alemán suizo grüpen ("tremolar de fredor u de fiebre"). Un nombre alternativo, influenza, deriva d'o italiano influenza, que significa "influencia". En os humans, os simptomas habituals d'a malautía son arizons, fiebre, farinchitis, dolors musculars, mals de capeza sebers, tos, fatiga y malestar cheneral. En os casos mas grieus, a gripe prevoca pneumonia, que puet resultar fatal, especialment en os ninos y a chent gran. Encara que a sobén se puet trafucar con un resfriato, a gripe ye una malautía muito mas grieu y ye prevocata por un tipo de virus diferent. A gripe puet causar ansias y gomitos, mas que mas en os ninos, pero istos simptomas son mas caracteristicos d'a malautía no relacionata d'a gastroenteritis, que a vegatas ye dita "gripe estomacal" u "gripe d'as 24 horas".
Pandemias
As tres zagueras pandemias son orichinarias d'Asia, pasaron en primeras ta occident y dimpués a America.
Grafeno
thumb|300px|Representación artistica d'o grafeno. O grafeno ye un alótropo de carbonio que consta d'una sola capa d'atomos disposaus en un ret de bresca bidimensional.
O nombre ye una combinación de grafito y o sufixo - eno, o que reflecta o feito que o grafito alotropo d'o carbonio consiste en capas de grafeno apiladas. Cada atomo d'una fuella de grafeno ye connectau a os suyos tres vecins mas cercanos por un vinclo σ y aporta un electrón a una banda de conducción que s'extiende por toda a fuella. Este ye o mesmo tipo de vinclo visto en nanotubos de carbonio y hidrocarburos aromaticos policiclicos, y (parcialment) en fullerenos y carbonio vítreo.
Propiedatz
Istas bandas de conducción fan d'o grafeno un semimetal con propiedatz electronicas inusuals que se describen millor en as teorías de partículas relativistas sin masa. Os portadors de carga en o grafeno amuestran una dependencia linial, en cuenta de quadratica, d'a enerchía d'o inte, y se pueden fer transistors d'efecto de campo con grafeno que amuestren conducción bipolar. O transporte de carga ye balistico a largas distancias; o material exhibe grans oscilacions quanticas y un gran diamagnetismo no linial. O grafeno conduz a calor y a electricidat de traza muit eficient a lo largo d'o suyo plano. O material absorbe fuertement a luz de todas as longarias d'onda visibles, o que explica a color negra d'o grafito; manimenos, una sola fuella de grafeno ye quasi transparent a causa d'a suya extrema delgadez. O material tamién ye aproximadament 100 vegadas mas resistent que l'acero mas resistent d'a mesma reziura.
Historia
Os scientificos han teorizau sobre o grafeno entre decenios. Ye prebable que s'haiga produciu sin saber-lo en chicotas cantidatz entre sieglos, por meyo de l'uso de lapices y atras aplicacions semellants de grafito. S'observó orichinalment en microscopios electronicos en 1962, pero solament s'estudió mientres s'emparaba en superficies metalicas. O material estió posteriorment redescubierto, aislau y caracterizado en 2004 por Andre Geim y Konstantin Novoselov en a Universidat de Manchester, qui recibioron o Premio Nobel de Fisica en 2010 por a suya investigación sobre o material.
O grafeno d'alta calidat contrimostró estar sorprendentment facil d'aislar. O mercato global de grafeno estió de $ 9 millons en 2012, con a mayor parti d'a demanda d'investigación y desembolique en semiconductors, electronica, baterías electricas y compuestos. En 2019, se predició que aconseguiría mas de $ 150 millons pa 2021. A IUPAC (Unión Internacional pa la Quimica Pura y Aplicada) recomienda l'uso d'o nombre "grafito" pa o material tridimensional y "grafeno" solament quan se discuten as reaccions, relacions estructurals u atras propiedatz de capas individuals. Una definición mas estricta de "grafeno aislau u autonomo" requiere que a capa sía suficientment aislada d'o suyo entorno, pero incluiría capas suspendidas u transferidas a dioxido de silicio u carburo de silicio.
Grafeno en Aragón
A interpresa aragonesa Graphene Tech produciba 5 toneladas per día ya en 2019.
Ibón de Salcorz
L'ibón de Salcorz ye un ibón situau en Sobrarbe, a los pietz d'a punta de Salcorz (2.675 m).
Toponimia
O suyo orichen pareixe estar a voz alcor, con o significau de tozal u cerro, pero tamién collau u paso entre montanyas.
Patio (desambigación)
thumb|right|250px|O monumental [[patio de la Infanta, renaixentista, en Zaragoza.]] Un patio puede estar:
Mont de Roda
Mont de Roda ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca de Ribagorza, en o municipio d'Isabana. En 2008 teneba 8 habitants.
Cheografía
O nuclio prencipal d'o lugar ye albandonato y en estato d'enruna. Encara son habitatos os casals de Colomina y La Roca. Atros casals, agora albandonatos, son La Llecina, Casa San Román, Casa Latorre, Casa Jordi y Casa La Pena.
Viktor Sanikidze
Viktor Sanikidze (1 d'abril de 1986 en Tbilisi, Unión Sovietica, hue Cheorchia) ye un politico y chugador profesional cheorchiano de baloncesto, retirau en l'actualidat. Tien una altaria de 2,03 metros y ocupaba la posición de ala-pívot. O suyo zaguer equipo estió o l'Aris Salónica BC d'a Primera División de Grecia; tamién cal destacar que fue parti d'a plantilla d'o CAI Zaragoza mientres la temporada 2013-2014.
Dimpués d'a suya retirada como chugador profesional estió director esportivo d'o suyo zaguer equipo, y dende un anyo dimpués dica l'actualidat ye parlamentario en o parlamento de Cheorchia por o partiu politico Kartuli ocneba – Demok’rat’iuli Sakartvelo (en aragonés Suenio Cheorchiano – Cheorchia Democratica).
Sant Julià de Lòria
Sant Julià de Lòria (Sant Chulián de Loria en aragonés) ye amás meridional d'as siet parroquias d'o Prencipau d'Andorra. Ye situata a una altaria entre os 850 y 2.600 metros.
Ye formata por a villa de Sant Julià de Lòria y cinco quarts u subdivisions parroquials: Bixessarri, Aixirivall, Auvinyà, Fontaneda y Nagol, y antimás d'atras poblacions como Aixovall, Aixàs, Juverri, Serters y Llumeneres. Tien una población total mas de 9.000 habitants.
A villa de Sant Julià de Lòria ye una población que se ye esbandindo y qualo nuclio urbán se desarrolla a o canto d'o río Valira.
Os suyos atractivos artisticos más importans os forman a Casa Comunal (seu d'o consello municipal), a ilesia romanica adedicata a Sant Chulián de Loria y a Sant Chermán (Sant Germà) y o casco antigo d'a población.
Llanars
Llanars ye un municipio catalán situato en la provincia de Chirona y en a comarca de lo Ripollés. La suya población ye de 571 habitants(2008) en una superficie de 24,7 km², con una densidat de población de 23,12 hab/km².
Zorita de los Canes
Zorita de los Canes ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 100 habitants (2007), en una superficie de 20 km² y una densidat de población de 5,0 hab/km².
As Corz (desambigación)
thumb|right|250px|O [[barrio d'a Torre, en as Corz (Foradada d'o Toscar, a Fueva, provincia de Uesca).]] As Corz (pronunciau /as'korθ/, como si estás "Ascorz") u las Corz (/las'korθ/, como "Lascorz") ye un toponimo propio de l'Alto Aragón, mas común en as comarcas de Sobrarbe y a Ribagorza, en a provincia de Uesca, a on que se troba representau en o nombre de qualques aldeyas, pero tamién en bel barranco y partida de campos u mont.
Nicolas Cage
Nicholas Kim Coppola, d'o suyo nombre artistico Nicolas Cage, ye un actor y productor cinematografico estausunidense, naixito o 7 de chinero de 1964 de Long Beach (California). Fa parte d'o clan Coppola, estando nieto d'o compositor Carmine Coppola, o patriarca d'o clan.
As Corz (desambigación)
Por un fenomeno d'intercambeo de consonants (metatesi), podría estar a orichen d'unatro toponimo, menos freqüent, pero tamién repetiu en a cheografía d'ixas comarcas: «Salcorz» (leiga-se como "Salcorz").
Nicolas Cage
Premios
Nicolas Cage recibió un premio Oscar a o Millor Actor en 1995 por o suyo papel en a cinta Leaving Las Vegas, de Mike Figgis; por ista cinta tamién recibió un Globo d'Oro a o Millor Actor Dramatico en 1995, un Premio NBR a o Millor Actor (1995) y un Premio NYFCC a o Millor Actor (1995).
Oakland (desambigación)
Oakland puede estar:
As Corz (desambigación)
O toponimo tiene a suya radiz en estar o plural de cort (d'o latín <COHORTE), un tipo de construccions d'uso ganadero. En iste sentiu, os toponimos as Corz son corradicals (comparten a mesma radiz) con os toponimos a Cort, de os quals en son simplament un plural morfolochico.
L'apelliu sobrarbenco Lascorz ye, probablement, un apelliu d'oríchens toponimicas que dimana d'un (u mas d'un) nuclio de población con iste nombre, que pueden estar actuals u haber desapareixiu en o pasau.
Oakland (desambigación)
Lugars en Estaus Unius:
Lugars en Canadá:
Vachimala
Vachimala puet fer referencia a:
As Pedrosas
As Pedrosas (Las Pedrosas en castellano y oficialment) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza situato en a comarca de Cinco Villas y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.
Oakland (desambigación)
Atros usos:
As Pedrosas
A suya población ye de 121 habitants (2010) en una superficie de 18,30 km² y una densidat de población de 6,61 hab/km².
Cheografía
A localidat d'as Pedrosas ye situada a 475 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 48 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'Aragón.
O punto mas alto d'o termin municipal d'as Pedrosas ye a o sud, en a sierra d'as Pedrosas, y ye La Lomaza, de 661 metros d'altaria, en a muga con Gurrea de Galligo y Zuera.
Mugas
O suyo termin municipal muga a o norte con Piedratallada; a l'este con Gurrea de Galligo (en Plana de Uesca); a o sud con Zuera; y a l'ueste con Sierra de Luna.
Luengas y parlas
En as Pedrosas se charra o castellano rechional d'Aragón, con substrato aragonés. Entre os aragonesismos destacan por a suya fonetica Cahico, cleta y mielca.'' ».
Miami Heat
Os Miami Heats ye un club de baloncesto estausunidense d'a ciudat de Miami, fundato en l'anyo 1988. Chuga en a NBA, a maxima competición de baloncesto d'os Estaus Unius y o pabillón a on chuga como local ye l'American Airlines Arena.
Camprodon
Camprodon (Camprodon en catalán y oficialment, Camprodón en castellano) ye un municipio catalán situato en la provincia de Chirona y en la comarca de lo Ripollés.
La suya población ye de 2.578 habitants (2008) en una superficie de 103,4 km², con una densidat de población de 24,93 hab/km².
La Zuqueta
La Zuqueta (en castellano La Suca) ye una montanya de 2.664 metros que se troba en a muga entre Bielsa y Puértolas (Uesca).
Camprodon
Mugas
Lo suyo termin muga con Molló a lo norte, con Sant Pau de Segúries, Sant Joan de les Abadesses y la Vall de Bianya a lo sud, con Llanars y Ogassa a l'ueste; y con Montagut i Oix a lo sudueste.
La Zuqueta
Ye situada en a sierra d'as Zucas, fendo parti d'a muga d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols.
Anyos 890
Os anyos 890 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 890 y l'anyo 899, istos dos tamién encluyitos.
Skunk D.F.
Skunk D.F. ye un grupo de nu metal madrilenyo, fundato en 1995 con o nombre de Skunk.
Cirurchía
thumb|300px|Tres cirurchans fendo una cirurchía.
A cirurchía (d'o griego χειρουργεία, "treballo manual") ye una practica terapeutica que implica manipulación y que presuposa l'acceso a l'interior de l'organismo a traviés de perforación u incisión en a piel. S'aplica a las actividatz que la suya finalidat ye reparar u paliar per meyo de maniobras manipulativas aduyadas per quantos trastes que lo mal causau per bellas malotías u atros achents. Un medico especializau en ista disciplina ye un cirurchano.
Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora de Val d'Algofa
A Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora de Val d'Algofa ye una ilesia d'estilo barroco construyída en o sieglo XVIII que se troba en Val d'Algorfa (Baixo Aragón, Aragón). .
Ibons de Vachimala
Os ibons de Vachimala son un conchunto d'ibons situaus en Sobrarbe, a los pietz d'a punta de l'Abella (3.025 m). Son dos ibons prencipals y dica quatre mas chicotz.
SEAT Mii
SEAT Mii ye un auto d'o segmento A desembolicau por SEAT, S.A. anque s'ensambla en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Bratislava (Eslovenia). Amaneixió en o mercato en 2011 y se comerzializa dica hue, tamién como Volkswagen up! y Škoda Citigo con chicotas modificacions esteticas. En o 2020 deixó de fabricar-se con motors de combustión y se substituye per lo nuevo modelo con motor electrico o SEAT Mii Electric.
Castiel Fabib
Castiel Fabib (Castielfabib en castellano, Castellfabib en catalán) ye un municipio d'a provincia de Valencia, situato en l'enclau d'o Rincón d'Ademuz, entre Aragón y Castiella-La Mancha. A suya población ye de 276 habitants (2005), en una superficie de 106,3 km².
Yiddisch
O yiddisch (prenunciato /'ʝi.diʃ/) u yidico ye una luenga chermanica sin de territorio, fablata arredol d'o mundo y escrita con l'alfabeto hebreu.