cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hermandad de San Joaquín y de la Virgen de los Dolores
Historia
Estioron comerciants y mercaders d'a ciudat de Zaragoza qui establioron a cofadría en honor a Sant Chuaquín con seu en o Convento de Predicadors. Ya existiba en tiempos de Chuan I d'Aragón una Cofadría de Santa María de Predicadors relacionata con os mercaders y que puet estar l'orichen de l'actual codafría.
Bi ha documentos sobre a chirmandat en os que se pueden veyer nombres de cofadres y chirmans mayors como lo "Libro de Relación de Cuentas Espirituales" de l'anyo 1807 u o "Libro d'Autas d'o Capítol Cheneral" d'o 20 de chulio de 1796, a on se diz que en 1798 as antigas ordinacions se substituyoron por atras nuevas aprobatas o 26 d'abril de 1800.
Entre os anyos 1807 y 1814 no se facioron Capitols Chenerals, debito a la Guerra d'a Independencia espanyola, por o que no bi ha documentación en as actas d'a Chirmandat. En as primeras actas que s'escriben en 1814 dimpués d'a guerra se puet veyer a mala situación economica d'a cofadría en ixos anyos, que cuasi le fa desapareixer.
Dende 1834 y dica 1897 a cofadría no existe oficialment, pero lo 24 de abril d'iste zaguer anyo torna a la actividat gracias a lo zaguer cofadre de l'antiga chirmandat Manuel Dronda Azcárraga, que incluso heba alzato bellas pertenencias d'a cofadría.
Ye en 1938 cuan por primera vegata salen en a procesión d'o Santo Entierro y asinas se creyó tamién a sección d'a Virchen Dolorosa, filla d'o patrón d'a chirmandat, Sant Chuaquín. A la fin ista sección s'unió con a chirmandat en 1949, formando l'actual "Hermandad de Sant Joaquín y de la Virchen de los Dolores".
A sección de tambors fue creyata en l'anyo 1957.
Pasos
200px|thumb|Virchen de los Dolores
Opera Estatal de Viena
O Opera Estatal de Viena (en dialecto vienés Wiena Schdåadopa; en alemán Wiener Staatsoper) ye un edifici publico d'opera y ballet situato en Viena, Austria. S'ha convertito en una d'as operas mas prestichiosas d'o mundo, asinas como una d'as prencipals institucions culturals d'a capital austriaca.
Hermandad de San Joaquín y de la Virgen de los Dolores
Uniforme y emblema
Túnica y tradicional tercerol negros. A sección d'a virchen levan un tercerol negro que no cubre a cara.
O emblema ye un corazón de plata trescruzato por siet cutiellos sobre fundo negro y rodiato por doce estrelas y una leyenda latina que diz "Mater Dolorosa Ora Pro Nobis".
Opera Estatal de Viena
Dica 1920 a institución se deciba Kaiserlich-königliche Hofoper (en aragonés ''Opera d'a Cort Imperial y Reial). En iste anyo, debito a la plegata d'a republica, prenió o nombre actual.
Historia
L'edificio, contruito entre os anyos 1861 y 1869, fue prochectato por os arquitectos August Sicard von Sicardsburg y Eduard van der Nüll. Disenyato con estilo neo-renaixentista, ye considerato o primer gran prochecto d'o Ring.
A nueva opera fue inaugurata o 15 de mayo de 1869 con una representación de Don Giovanni de Mozart.
Mohandas Karamchand Gandhi
Mohandas Karamchand Gandhi (Gucharatí: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; indi: मोहनदास करमचंद गांधी) (Porbandar, Gucharat, 2 d'octubre de 1869 – Delhi, 30 de chinero de 1948), mes conoixito como lo Mahatma Gandhi (d'o sanscrito mahatma, "alma gran", asinas clamato per o poeta Rabindranath Tagore), estió un d'os pais fundadors d'o moderno estato indio y un total defensor d'a satyagraha (protesta no violenta) como meyo de revolución.
Gandhi, qui en l'autobiografia suya declara sentir-se indigno d'o nombre de Mahatma, luitó ta liberar l'India d'o chubo imperial britanico, inspirando altros pueblos colonizatos a fer uso d'a no violencia ta la suya propia independencia. O principio que guió Gandhi, a satyagraha u camin d'a verdat, ha inspirato cheneracions de militants democratas y antirracistas, d'entre els Martin Luther King y Nelson Mandela.
Os anyos de choventut
Mohandas Karamchand Gandhi naixió a Porbandar, Gucharat, India, en 1869. Su pai estió Karamchand Gandhi, o diwan u primer ministro de Porbandar, y su mai, Putlibai, a cuatrena muller de Karamchand y hindú vixnuista d'a orden Pranami. Karamchand tenió una filla con cadaguna d'as dos primeras mullers, pero istas morioron per raons que se desconoixen, probablement en l'inte d'o parto. A suya tercer muller se consideró incapacitata y dió lo suyo permiso a Karamchand ta tornar-se a casar.
Fillo d'una mai devota y rodiato d'as influencias chainistas d'o Gucharat, Gandhi aprendió dende bien chicot os alacez d'un comportamiento que miraba de no fer mal a os sers vivos, de practicar o vechetarianismo, o dechuno ta l'autopurificación y a tolerancia mútua entre os miembros de diferents creyencias. A suya casta yera la d'os vaishya u mercaders.
Gandhi no destacó guaire en os suyos anyos como estudiant a Porbandar y a Rajkot. Aprebó per pocas o examen de matriculación ta la Universidat de Bombai en 1887, ingresando en o Samaldas College, un poco a retepelo perque a suya familia quereba que se fes avogau. Aprofeitó ta ir-se-ne a estudiar ta o Reino Uniu, país que él veyeba como "una tierra de filosofos y poetas, l'autentico centro d'a civilización".
thumb|left|250px|Gandhi y a muller Kasturba. A os 18, o 4 de setiembre de 1888, Gandhi marchó ta lo University College de Londres ta formar-se como avogau. En a suya estacha a la capital de l'Imperio, se veyió abocato a cumplir a promesa que heba feito a su mai en presencia d'un moncho chainista antes de dixar l'India: la de observar os preceptos hindús d'abstener-se de minchar carne, prener alcohol u estar promiscuo. Pero mes que no seguir simplament os deseyos de su mai, s'instruyó y abrazó de traza intelectual o vechetarianismo. Acudiba a un d'os pocos restaurants vechetarians que bi heba ta part d'alavez a Londres y ingresó en a Sociedat Vechetariana, fundando-ie-ne un estallamiento local. Beluns d'os vechetarians que i conoixió yeran miembros d'a Sociedat Teosofica, que s'heba fundato en 1875 ta una chermandat mes universal y yera adedicata a lo estudio d'a literatura budista y brahmanista. Animoron Gandhi a leyer-se o Bhagavad Gita. No habendo amostrato enantes guaire intrés religioso, leyó en ixe tiempo obras d'as principals relichions. Se'n tornó ta l'India dempués d'haber estato admeso en o colechio d'avogaus d'Anglaterra y Galas, pero no tenió guaire exito establindo un bufet a Bombai. Solicitó un treballo parcial como profesor de segundaria que no consiguió. Remató tornando ta Rajkot ta vivir de trazas modestas, redactando peticions ta las partes d'os pleitos, faina que se veyió aforzato a deixar a la que fue en contra d'un oficial britanico. En a suya autobiografia, describe ixe incident como una prebatina frustrata ta exercer presion social en nombre de su chermano gran. En meyo d'ixe clima, en 1893, Gandhi aceptó un achuste d'una anyata ta treballar en una firma india a Natal, Sudafrica.
O Movimiento t'os Dreitos Civils a Sudafrica (1893-1914)
En ixas envueltas, Gandhi s'amostraba como una persona reservata, de trazas finas y politicament indiferent. Heba leyito o suyo primer periodico a os 18 anyos, y yera procliu a o miedo escenico a l'inte de parlar a debant un tribunal. Pero os anyos a Sudafrica cambioron ixe carácter en haber a concarar a discriminacion con a que a ormino se trataba la población india y negra d'o país.
Asinas, un dia en o chuzgato d'a ciudat de Durban, o chuez demandó a Gandhi de tirar-se o turbant. Él refusó de fer-lo y salió aventato d'a sala. En una altra ocasion, lo chetoron d'un tren a Pietermaritzburg dempués d'haber-se negato a ir-se d'o vagón de primera clase ta lo de tercera ya que teneba un billet valido de primera. Posteriorment, en un altro viache en dilichencia, fue golpeyato per un conductor en negar-se a ceder o suyo posiello a un pasachero europeu. Tamién li fue vedato de fer nueit a muitos hotels per o feito d'estar indio. Bels biografos han reconoixito que toz ixos incidents estioron un punto d'inflexión en a vita de Gandhi, que l'abocarían enta lo suyo activismo posterior. A suya presencia testimonial d'os prechudicios racistas y la inchusticia que se cometeba contra d'os indios de Sudafrica ficioron probablement que Gandhi se cuestionás a situacion d'a suya chent y o suyo propio puesto en a sociedat.
O Movimiento ta la Independencia de l'India (1916-1945)
thumb|right|200px|Gandhi en os tiempos d'os disturbios de Champaran y Kheda ([[1918).]] Como heba feito en a Guerra de Sudafrica, Gandhi demandó d'emparar a Gran Bretanya en a Primera Guerra Mundial, instando compatriotas indios a que s'apuntasen a l'Exercito britanico.
Champaran y Kheda
As primeras victorias de Gandhi plegoron en 1918, con os disturbios de Champaran y Kheda, encara que en o zaguer yera tamién embrecato Sardar Vallabhai Patel, qui estió a suya man dreita y encapezó os rebeldes. En Champaran, distrito de Bihar, organizó una resistencia civil en favor d'os cientos de mils de siervos y campesins con poca u branga de tierra, aforzatos a coltivar indigo y altros productos comercials en cuenta d'os alimentos que heban a menester ta la suya pervivencia. Sozmesos a las milicias d'os patrons, mayorment britanicos, lis en daban una radita compensacion, deixando-los en a pobreza. Os lugars yeran estrematament puercos y sin d'hichiene, y l'alcoholismo, a intocabilidat y a purdah campaban per tot. En ixas anvistas d'una fame terrible, os britanicos encara insistiban a puyar un opresivo impuesto. A situación yera desesperata. En Kheda, estato de Gujarat, bi heba o mesmo problema. Gandhi bi establió un axram.
Principios y filosofía de vita
thumb|right|250px|Retrato de Gandhi en [[1931.]] A fin principal de Gandhi estió lo descobrimiento d'a verdat u satya. Precuró de conseguir-lo aprendendo d'as propias errors y experimentando con él mesmo. Clamó a suya autobiografia A historia d'os mios experimentos con a Verdat.
A suya luita mas important, seguntes deciba, yera la de mirar de superar os propios demonios, miedos y inseguridaz. En primeras, resumió as suyas creyencias en dicir "Dios ye a Verdat", ta rematar correchindo-se él mesmo y dicir que "a Verdat ye Dios". A primer sentencia li pareixeba insuficient, perque podeba pensar-se que Gandhi usaba o concepto de Verdat ta describir Dios, mas que no ta definir a esencia entera de Dios. Ta la filosofía de Gandhi, a satya ye Dios. Comparte as caracteristicas d'o concepto hindú de Dios, u Brahman.
L'herencio cultural
O cabo d'anyo de Gandhi, o 2 d'octubre, ye fiesta nacional a l'India. O 15 de chunio de 2007, l'Asamblea Cheneral de Nacions Unidas adoptó unanimament una resolución que declaraba o 2 d'octubre "Dia Internacional d'a No-Violencia".
A revista Time nombró a Gandhi como l'"Hombre de l'Anyo" en 1930, y segundo como "Persona d'a centuria" chusto per debaixo d'Albert Einstein ta la fin de 1999, a mes de considerar o Dalai Lama, Lech Wałęsa, Martin Luther King, Cesar Chavez, Aung San Suu Kyi, Benigno Aquino, Jr., Desmond Tutu y Nelson Mandela como Fillos de Gandhi y os suyos hereus espirituals en a no-violencia. O Gubierno indio atorga anyalment o Premio d'a Paz Mahatma Gandhi ta treballadors socials, liders mundials y ciudadans que han descollato en a suya labor en pro d'a paz.
En 1996, o Gubierno d'India introdució a serie de Mahatma Gandhi en os billez de 5, 10, 20, 50, 100, 500 y 1.000 rúpias. Huei, toz os billez en circulación a l'India contienen un retrato de Gandhi. En 1969, o Reino Uniu editó una serie de seyellos que commemoraban o centenario de Mahatma Gandhi.
A Gran Bretanya bi ha unas cuantas estatuas de Gandhi, destacando-ne a d'a Plaza Tavistock de Londres, amanata ta o colechio universitario a on que estudió Dreito. O 30 de chinero ye celebrato en o Reino Uniu como "Dia d'a Remeranza Nacional de Gandhi". Tamién altros países como os Estaus Unius u Sudafrica contan con estatuas de Gandhi, asinas como figuras de cera en museus como lo Madame Tussaud de Londres, etc.
Gandhi nunca no recibió lo Premio Nobel d'a Paz, mesmo habendo-ie estato proposato cinco vegatas entre 1937 y 1948. Anyos dimpuesas, o Comité d'os Nobel fereba publico lo suyo duelo per a omisión, admetendo a funda división per opinions nacionalistas que li negaban o premio. Gandhi iba a recibir-lo en 1948, pero lo suyo asesinato li'n privó. A guerra que esclató alavez entre os nuevos estatos surtitos d'India y Pakistán podereban haber estato ixe anyo un factor de complicación adicional. Ixe anyo lo Premio s'atorgó a no dingun, argumentando que "no bi heba un candidato vivo mereixedor", y cuan li'n atorgoron a o Dalai Lama en 1989, o president d'o Comité expresó que ixe premio yera "en parte un tributo a la memoria de Mahatma Gandhi".
A Nueva Delhi, Birla Bhavan (Casa Birla), a on que Gandhi morió asesinato lo 30 de chinero de 1948, estió adquiesta per o Gubierno de l'India en 1971 y abierta ta lo publico en 1973 como la Gandhi Smriti u Recordanza de Gandhi. Se i conserva la cambra en a cual Gandhi vivió os zaguers cuatre meses d'a vita suya y os terrens a on que li disparoron entre d'a suya paseyata publica d'a nueit. Un Pilar de Mártir ye agora en o puesto exacto a on que ocurrió.
Escuela Espanyola d'Equitación
thumb|right|O semental Maestoso Basowizza montato por Andreas Hausberger A Escuela Espanyola d'Equitación de Viena (en alemán Spanische Hofreitschule) ye una institución d'equitación d'a ciudat de Viena (Austria), centrata mas especialment en a especialidat d'a doma clasica, d'a que ye un d'os referents a ran mundial, tamién conoixita por l'uso que fa d'os caballos lipizzanos. Concretament situata en o Hofburg, ye amás un destín turistico vienés muit important.
Descripción
A escuela se troba situata aintro de l'antigo palacio imperial d'os Habsburgo, o Hofburg, d'o que ye un anexo. A escuela treballa preferentment con caballos lipizzanos (orichinarios de Lipizza, en l'actual Eslovenia), os qualos han contribuito a dar fama a la escuela (y tamién d'o revés, a escuela a os caballos).
Historia
A escuela fue establita en l'anyo 1572, estando una d'as pioneras en iste campo. O adchectivo "espanyola" deriva d'o feito de que orichinalment os caballos que se i feban servir yeran de raza espanyola, especialment dotatos ta a doma d'alto nivel. Manimenos a institución ye mas viella que o propio edificio a on se i troba, ya que estió l'emperador Carles VI d'o Sacro Imperio y III d'Aragón, qui fació construir o nuevo edificio d'o famoso picador entre 1729 y 1735, considerato por muitos como o millor d'o mundo, a l'arquitecto Johann Bernhard Fischer von Erlach. O suyo fillo Joseph Emanuel Fischer von Erlach continó con o disenyo y a construcción. Pareixe que s'emplegó como modelo, a capiella d'o palacio de Versailles.
Mohandas Karamchand Gandhi
L'herencio cultural
Toz os anyos o 30 de chinero, a escuelas de muitos países, o dia ye serbato como lo cabo d'anyo d'a muerte de Mahatma Gandhi con o nombre de Dia Escolar d'a No-Violencia y d'a Paz, fundato a Espanya en 1964. Ixe dia corresponde alto u baixo a o 30 de marzo en o calandario escolar d'o Hemisferio Sud.
Muitas son estatas tamién as publicacions y cintas que s'han feito arredol d'a figura de Gandhi.
Lorena
Lorena puet referir-se a:
Gerating
Gerating ye un lugar d'o municipio de Traunstein en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera.
Cantón de Sant Llorenç de la Salanca
O cantón de Sant Llorenç de la Salanca (en catalán cantó de Sant Llorenç de la Salanca, en francés canton de Saint-Laurent-de-la-Salanque) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Orientals, en a rechión d'Occitania, districto de Perpinyán.
A suya población yera de 21.132 habitants (2006). En feban parte 5 comunas.
A capital d'o cantón yera a localidat de Sant Llorenç de la Salanca. L'actual Consellero cheneral d'o departamento yera Alain Got.
Monsalupe
Monsalupe ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila.
A suya población ye de 60 habitants (2021) en una superficie de 17,5 km², con una densidat de población de 4,06 hab/km².
Cheografía
A localidat de Monsalupe se troba situada a 1.002 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 20 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Vitis vinifera
Vitis vinifera ye una especie de planta d'a división Magnoliophyta, d'a clase Magnoliopsida, de l'orden Vitales y d'a familia Vitaceae. Ye una planta trepadora y de port por un regular arbustivo. Ye orichinaria d'o Proximo Orient y d'o Caucas y se cautiva en muitos países con climas temperaus u temperaus-calidos p'aproveitar o suyo fruito (a uga), con o que se fa o vin.
Fitonimia
A denominación de vit se documenta en aragonés medieval en os "documentos en romanz de lo Monesterio de Sant Chuan de la Penya" (Sieglo XIV):
Un piet de vinya ye una cepa. A vinya que puya por as paretz u que creixe refirmando-se en qualsiquier estructura ye una parra u parrera. As brancas chovens d'a on salen as fuellas, os filos y os carrazos son os ixarmientos. Os filos tamién son conoixius como tiheretas (con castellanización fonetica), en muitos puestos por creixer a pars en os ixarmientos. A fuella d'a vinya se diz pámpano u pampano, pero tamién se'n parla en plural como as pampas. A chema d'a vinya se diz brotón. O tegumento d'o fruito se diz barfuello (y variants) u pelello (y variants con castellanización fonetica). O fruito ye a uga, a infrutescencia ye o carrazo (cheosinónimo sobre tot oriental que se troba tan a lo sudueste como Santolaria ) u racimo (cheosinonimo occidental caso que no siga castellanismo). A simient ye a pepita, gran de uga u graneta.
Un campo de vinya se diz vinya, vinyal u vinyero, parolas presents en a toponimia. A forma latína VITIETUM ha orichinau o toponimo Visiedo en a compleganza de l'Alfambra.
Vinyals
Os campos de vinya son "vinyers" u "vinyals" y cubren amplas zonas en os semontanos d'os Pireneus (Semontano de Balbastro), y d'o Sistema Iberico (Campo de Borcha, Campo de Carinyena, ecetra).
D'antes bi habio vinyers en tierras mes fridas en o Prepireneu y Sistema Iberico que teneban una importancia relativa p'a economía local. Manimenos con o paso d'o tiempo s'ha iu abandonando estos cautivos por estar poco rentables. En a compleganza d'o río Martín bi habió amplos vinyers dica zaguers d'o sieglo XIX, quan se produció a epidemia d'a filoxera.
Cautivo
Pa que un vinyal siga productivo s'ha de labrar cada anyada, y se labra entre as ringleras de cepas. Tamién s'ha de sacar as malas hierbas, que en a part oriental d'Aragón se diz con o verbo habrir (con castellanización fonetica, talment inicialment con o prefixo IX-). Quan se planta una cepa s'ha de fer enantes un clot que pueda recullir un poquet d'augua de plevia y creyar millors condicions d'humidat pa que creixca a nueva planta.
La Sauvetat
La Sauvetat (La Sauvetat en occitán, Lasseubetat en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto d'Aulorón, cantón d'Aulorón-2 y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 174 habitants(1999) en una superficie de 7,06 km², con una densidat de población de 24,65 hab/km².
Demografía
2007: población provisional seguntes o INSEE.
Casbas de Uesca
Casbas de Uesca u Casbas d'as Monchas (Casbas de Huesca en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situato en a comarca d'a Plana de Uesca.
René Clément
D'entre a suya filmografía, se pueden destacar as cintas Jeux interdits (1952, con Brigitte Fossey, Georges Poujouly, Lucien Hubert y Laurence Badie), Quelle joie de vivre (1961, con Alain Delon, Barbara Lass, Gino Cervi, Rina Morelli, Paolo Stoppa y Ugo Tognazzi), Plein Soleil (1960, con Alain Delon, Maurice Ronet y Marie Laforêt), u Paris brûle-t-il? (1966, con Jean-Paul Belmondo, Charles Boyer, Leslie Caron, Jean-Pierre Cassel, Bruno Cremer, Alain Delon, Kirk Douglas, Glenn Ford, Yves Montand, Anthony Perkins, Michel Piccoli y Simone Signoret).
Casbas de Uesca
A suya población ye de habitants en una superficie de 132,1 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
Comprende os lugars de Labata, Sieso de Uesca, Chunzano, Panzano, Santa Cilia de Panzano y Bastarás.
Toponimia
Actualment o nombre oficial d'o municipio ye en aragonés Casbas de Uesca. L'apellito "de Uesca" nomás s'adhibió ta esferenciar-lo d'o Casbas de Biescas. O nombre popular tradicional fa referencia a lo convento d'as monchas cistercienses de Santa María establito en o lugar en l'anyo 1173.
Demografía
En o censo de 1970 encorpora Chunzano, Labata y Sieso de Uesca; en 1981 encorpora Panzano.
Casas
Os nombres d'as casas de Casbas de Uesca son:
En o barrio as Casetas se troban tamién as casas:
Berzas, Colchonero, Gaitano (2) y O Maroto.
Fiestas
6 d'aviento.
1730
Atros países
right|thumb|250px|[[Carlos-Manuel III de Cerdenya-Piemont, qui puyó a la cadiera reyal o 3 de setiembre de 1730.]]
Unión Europea
A Unión Europea u UE, ye una organización supranacional formata por estatos d'a rechión europea (actualment 27) adedicata a incrementar a integración economica y politica y a reforzar a cooperación entre los suyos estatos miembros. A Unión Europea naixió l'1 de noviembre de 1993, seguntes las clausulas d'o Tractau de Maastricht, encara que ye a heredera d'a Comunidat Economica Europea, creyata en 1957, que desapareixió con a creyación d'a UE.
Con o Tractau d'a Unión Europea, s'atorgó a ciudadanía europea a los ciudadans de cada Estato miembro. S'intensificoron los alcuerdos duaneros y sobre inmigración con o fin de premitir a los ciudadans europeus una mayor libertat ta vivir, treballar u estudiar en cualsiquier d'os estatos miembros y se relaxoron los controls en las mugas.
Las especials relacions politicas se traducen en l'establimiento d'un mesmo Ordenamiento Churidico común, superior a las lechislacions nacionals, y en l'esistencia y funcionamiento d'os suyos organimos politicos y institucións, superiors a los d'os estatos miembros.
Los 27 estatos actualment miembros d'a Unión Europea (con a suya calendata de dentrada) son: Actualment, con los suyos cuasi 500 milions d'habitants, a Unión Europea creya arredol d'o 30% d'o Producto Interior Bruto mundial.
Historia
cucha|thumbnail|300px|Enamplatas d'a Unión Europea en a suya historia. ''Articlo prencipal: Historia d'a Unión Europea
Orichens
En rematar a Segunda Guerra Mundial, prenioron fuerza en Europa antigas concepcions de tipo politico que pensaban que una mayor integración economica d'os países d'Europa portaría a evitar las friccions entre ixos países, fendo asinas mas difícil una nueva guerra en o continent. Antiparte, los Estaus Unius, ta evitar a expansión ta los países occidentals d'o comunismo dende a Unión Sovietica, establioron o clamato Plan Marshall, ta favoreixer a expansión y recuperación economica europeas, y ista aduya d'o Plan Marshall, ta estar eficaz, febe imprescindible establir mecanismos de cooperación entre las economías d'os países europeus.
En 1948 en Checoslovaquia bi habió o clamato golpe de Praga, cuan o Partiu Comunista de Checoslovaquia prenió o poder en o país, y los países d'Europa Occidental establioron o 18 de marzo de 1948 o Tractau de Bruselas, ta establir una Unión Occidental, con colaboración en temas economicos, socials, culturals y esfensivos. Los países que sinyoron o Tractau estioron Países Baixos, Belchica, Luxemburgo, Francia y o Reino Uniu. Encara que dimpués s'establió (en 1949), con mas miembros y con l'aduya de Canadá y Estaus Unius a OTAN, o Tractau de Bruselas estió un punto clau en o proceso de creyación d'una Europa unita.
A Comunidat Economica d'o Carbón y de l'Acero
cucha|thumbnail|250px|Os países fundadors d'a [[Comunidat Economica d'o Carbón y d'o Acero y d'a Comunidat Economica Europea (UE-6).]] Ya en 1946, en una reunión en Colonia entre o francés Robert Schuman, l'alemán Konrad Adenauer y l'italián Alcide De Gasperi se charró d'a posible unión europea, cuan yeran en una reunión de partius democrata cristianos. O 9 de mayo de 1950, Robert Schuman fació a Declaración Schuman, que ye considerata l'acta de naxencia d'a Unión Europea, y bi proponeba, d'alcuerdo con Jean Monnet, a creyación d'un organismo ta meter en común a producción de carbón y d'acero de Francia y d'Alemanya Occidental, amás de cualsiquier país que se i adhibise.
Asinas, a primera institución de cooperación economica entre los países d'Europa estió a Comunidat Economica d'o Carbón y d'o Acero (CECA), establita en 1951 por o Tractau de París, que teneba a finalidat de coordinar las economías nacionales en los sectors economícos d'a menería d'o carbón y d'a industria siderurchica pesata, ta a fabricación d'acero. Los países fundadors d'ista comunidat economica estioron Belchica, Países Baixos, Luxemburgo, Francia, Italia y Alemanya Occidental. Sindembargo, o Tractau que establió a comunidat feba referencia a la voluntat politica d'una federación europea, estando asinas o primer paso enta l'actual Unión Europea.
A Comunidat Economica Europea
En 1957, los mesmos países sinyoron o Tractau de Roma, ta establir a Comunidat Economica Europea (CEE), que se definiba como un mercato común u unión duanera ta permitir en o suyo interior a libre circulación de mercaderías y de personas, fomentar a cooperación economica y augmentar o ran de vida d'os suyos ciudadans nacionals. Tamién s'establió l'Euratom u Comunidat Europea d'a Enerchía Atomica, con los mesmos estatos miembros. Ye a clamata CEE-6 u Europa d'os 6.
1973: primena enamplata d'a CEE
cucha|thumbnail|250px|En dentrar [[Dinamarca, Irlanda y o Reino Uniu, esdevién a Europa d'os 9.]] En 1973 se fació a primera enamplata d'a CEE, en dentrar Dinamarca, Irlanda y o Reino Uniu, luego de superar-se las reticencias francesas contra a dentrada en a CEE d'os britanicos, que heban feito que Francia en vetase a dentrada en 1966 y 1967 ta salvaguardar a suya producción agricola, encara que tamién por motivos politicos. Tamién yera prevista a dentrada de Noruega, encara que en un referendum a población noruega refusó a incorporación d'o suyo país a la CEE.
Con Dinamarca dentró o suyo territorio de Gronlandia, que albandonó dimpués a Unión Europea, encara que fa parte de Dinamarca. Ista enamplata estió a primera d'as succesivas enamplatas, y incorporó a la CEE dos países economicament muit abanzatos (Dinamarca y o Reino Uniu), reforzando amás o sector d'a CEE de l'Oceano Atlantico. Sindembargo, daneses y britanicos estioron dende a suya dentrada en a CEE parte d'os clamatos países euroscepticos, reticens a la creixencia d'as institucions politicas europeas. Ye a clamata CEE-9 u Europa d'os 9.
1981-1986: segunda enamplata d'a CEE
dreita|thumbnail|250px|A Europa d'os 12. Los países europeus d'a mar Mediterrania (Grecia, Espanya y Portugal) miraban de dentrar en a CEE dende feba anyadas, pero lis mancaba uno d'os requisitos fundamentals, como yera a existencia d'un sistema politico interno de tipo democratico: en Grecia bi heba a clamata Ditadura d'os Coronels, en Portugal bi heba a dictadura de António de Oliveira Salazar (y dende 1968, de Marcelo Caetano), y en Espanya a dictadura de Francisco Franco.
Sindembargo, a meyatos d'os anyos 1970 istos tres países plegoron a un sistema democratico, encara que por vías diferents: en Grecia, luego de fracasar l'intento d'anexión de Chipre por a invasión d'ista isla por Turquía, cayó a dictadura en 1974, y se restablió un sistema democratico, abolindo amás a monarquía. En Portugal, un golpe d'estato d'os militars mas chovens y ubiertos en un marco de crisis por las guerras colonials, fació cayer a dictadura, o 25 d'abril de 1974, en a clamata Revolución d'os Clavels. En Espanya, o 20 de noviembre de 1975 morió o dictador, y encara que bels elementos reacionarios d'o rechimen tentoron d'evitar-lo, en 1977 s'aprobó a Constitución espanyola de 1977, restablindo o sistema democratico.
En ixas condicions, a dentrada d'istos tres países en a CEE yera imprescindible ta enamplar a base economica, territorial, social y politica d'a propia CEE, encara que tamién ta saldar, a o menos parcialment, a deuda d'os países europeus en permetir a continidat d'as dictaduras en ixos países dica los anyos 1970. Asinas, luego d'adaptar las suyas economías en un proceso de converchencia economica con Europa, en 1981 dentró Grecia, y en 1986 dentroron Espanya y Portugal, creyando asinas a clamata CEE-12 u Europa d'os 12, ubrindo a CEE a o sud mediterranio.
Acta Unica Europea
L'Acta Unica Europea estió un paso fundamental enta a posterior constitución d'a Unión Europea.
Tractau de Maastricht
cucha|thumbnail|250px|Mapa d'as enamplatas d'a UE. cucha|thumbnail|250px|Situación actual: miembros y candidatos. A sinyatura d'o Tractau de Maastricht en 1992 estió unatro paso fundamental enta o proceso d'unificación europea, estando un tractau seguntes o cual los países miembros d'a CEE cedeban importants parcelas d'a suya propia soberanía a las institucions europeas, como o Parlamento Europeu, muit reforzato por iste Tractau, encara que se reforzaban tamién las politicas de cooperación en temas economicos y socials. Amás, a CEE esdevenió formalment a Unión Europea (UE). Tamién se remató o proceso d'unión monetaria europea, creyando o Banco Central Europeu y a moneda unica, l'euro.
1995: tercera enamplata
En 1995 dentroron en a Unión Europea Suecia, Finlandia y Austria, en a clamata UE-15 u Europa d'os 15, dentrando asinas tres d'as democracias mas estables d'o continent, con sistemas politicos y socials muit abanzatos.
2001: Moneda unica, Tractau de Niza y cuatrena enamplata
O 2 d'octubre de 1997 se sinyó en a ciudat neerlandesa d'Amsterdam o Tractau d'Amsterdam, que yera una revisión d'o Tractau de Maastricht de 1992. Se quereba fer a profundización d'a linia anterior, amillorando a posición d'os ciudadans como elements fundamentals d'o proceso de construcción europeu. Tamién se miraba d'amillorar o proceso de presa de decisions en a Unión Europea, imprescindible en una Europa d'os 15 con muitas posibilidaz de doblar o suyo numero de países miembros.
En 1998 prencipió a moneda unica, l'euro, que prencipió a circular fisicament como moneda común (encara que no pas ta toz los miembros) en 2002. Antiparte, con a sinyatura en 2001 d'o Tractau de Niza, se metieron los alacez d'a cuatrena gran enamplata de miembros d'a UE en 2004, a mayor d'a suya historia dica hue, plegando dica los 25 miembros (UE-25 u Europa d'os 25).
2007: seisena enamplata
En 2007, en dentrar Rumanía y Bulgaria.
2013: cinquena enamplata
En 2013, en dentrar Croacia a UE plegó dica 28 miembros (UE-28 u Europa d'os 28).
2020: Brexit
Dimpués d'a salida d'o Reino Uniu o 31 de chinero de 2020, a ​Unión Europea pasó a tener 27 miembros.
Institucions y politica
Articlo prencipal : Institucions y politica en a Unión Europea
L'UE conta con cinco institucions, tenendo cada una d'ellas una función especifica:
Antimás conta tamién con cinco importants organismos: o Banco Central Europeu, o Comité Economico y Social Europeu, o Comité d'as Rechions, o Banco Europeu d'Inversions, a Esfensoría d'o Pueblo Europeu y a Europol.
Cheografía
A Unión Europea tien una superficie total de 3.973.597 km². Muga con Noruega, Rusia, Belarrusia, Ucraína, Moldavia, Turquía, Suiza, Albania, Serbia, Macedonya d'o Norte, Andorra, San Marino, Liechtenstein, Mónegue, Ciudat d'o Vaticano y Marruecos.
Os países y territorios d'ultramar son os siguients:
Estatisticas
Lista organizata en orden descendent d'alcuerdo a o numero d'habitants de cada país. Ista cifra ye a suya vegada proporcional a o numero de posientos que cada país tien en o Parlamento Europeu.
Economía
''Articlo prencipal: Economía d'a Unión Europea dreita|100px|Simbolo de l'Euro.
L'Euro ye a moneda d'a Euro Zona u Zona de l'Euro, composata por doce d'os 25 Estaus miembros d'a UE que comparten ista moneda unica. Los billetz y monedas d'euro se metioron en circulación l'1 de chinero d'o 2002.
Demografía
Articlo prencipal: Demografía d'a Unión Europea
Población d'a UE Veyer: Migración en a Unión Europea
Sant Chuan
Sant Chuan puet estar:
Humanes de Madrid
Humanes de Madrid ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 19.607 habitants (2021) en una superficie de 19,46 km².
Sergi García
Sergi García Calvo (17 de febrero de 1997 de Palma de Mallorca) ye un chugador profesional espanyol de baloncesto. Tien una altaria de 1,89 metros y ocupa a posición de base. En l'actualidat chuga en o MoraBanc Andorra d'a liga ACB d'Espanya.
Ye internacional con Espanya en as categorías inferiors.
Chubileu
O Chubileu u Anyo Santo ye en a Ilesia Catolica Romana una celebración ordinaria que se celebra cada 25 anyos y que tien por obchecto obtener a indulchencia plenaria.
O Chubileu catolico tien lo suyo orichen en o Chubileu hebreu, que troba as suyas radices en l'Antigo Testamento, por establir-se en Levitico (25:10):
O chubileu catolico puet estar ordinario u extraordinario. L'Anyo Santo ordinario, u anyo chubilar, ye o celebrato en os intervalos prestablitos mientres que l'ordinario, u chubileu, ye o proclamato como celebración d'un feito destacato.
Pico de las Tres Güegas
O pico de las Tres Güegas ye un mont de 2.304 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Sallent de Galligo y Canfranc.
Se troba en a estación d'esquí d'Aramón Formigal.
Protestantismo
thumb|[[Martín Lutero (1483-1546), una d'as figuras centrals d'o protestantismo.]]
Ardanui
Ardanui (Ardanuy en castellano) ye un lugar aragonés de la provincia de Uesca situato en la comarca de Ribagorza, en lo municipio de Montanui.
Protestantismo
O termin protestant ye utilizau ta referir-se tanto a os grupos que se deseparoron d'a Ilesia Catolica Romana con a Reforma Protestant d'o sieglo XVI, como a os desenvoliques teolochicos particulars d'os reformadors y as ilesias resultants.
Ardanui
La suya población ye de 5 habitants (2018).
Protestantismo
O nombre "protestants" prencipia a utilizar-se ta decir a os partidarios d'as ideyas luteranas d'a Reforma en Alemanya a resultas d'a suya protesta y resistencia a os edictos imperials que miraban de buscar a uniformidat relichiosa d'Alemanya.
Ardanui
La fabla habitual ye la catalana.
Cheografía
Ye situato en la val de Castanesa, a 1.335 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 10 km de Montanui, a capital de lo suyo termin municipal.
Toponimia
Ye un equivalent etimolochico d'Ardoné, pero n'este caso ye con terminación -uí, endicadora probable de pertenencia y propia de Ribagorza y Pallars. Gerhard Rohlfs lo trascribe como Ardanúy.
Protestantismo
D'atra man refusan amás l'autoridat d'o papau, as indulchencias, o purgatoriu, o sacrificio incruento d'a misa, a devoción a os santos, a intercesión d'os santos muertos, etc...
Ardanui
Toponimia
Seguntes Antonio Ubieto Arteta ye Ardanúy en 1385, Ardanúy de la Canal dende 1495 dica 1646 y Ardanúy dende 1713.
Apichat
Apichat ye como denominan os lingüistas a un fenomeno que se produce en o catalán en parlas mugants actual u historicament con l'aragonés, que consiste en ensordimiento d'os fonemas alveolars y palatals sonoros. O termin apitxat en catalán provién d'a pronunciación que adquiere o participio d'o verbo petjar ("pisar" en aragonés), con este cambio fonetico.
D'esta traza o fonema postalveolar fricativo sonoro de palabras como germà y girar y o fonema postalveolar africau xordo de palabras como judge y viatge se neutralizan con o fonema postalveolar africau xordo que en catalán se representa con una "tx" y en aragonés con o digrafo ch: txermà, judge, viatxe, comparables a l'aragonés chermano/chirman(o), chuche y viache.
Tamién a "s sonora" (fonema fricativo alveolar sonoro) ensordeix y pasa a estar una "s sorda" como en aragonés y castellano. En as parlas con apichat se pronuncia igual casa ("edificio") que caça ("caza").
Tamién o fonema africau alveolar sonoro present en numeros como tretze u setze ensordeix y se neutraliza con o fonema africau alveolar xordo, d'esta traza se pronunciam tretse, setse como a -ts- de potser.
A distribución d'este fenomeno no ye contina. As arias compactas on se troba son Ribagorza (catalán ribagorzano), y a Huerta de Valencia (valenciano apichat). Entre meyo bi ha representación d'apichat en lugars aislaus como Onda, Lo Forcallo, as Parlas d'o Guadalop-Mezquín, La Fraixneda, Favara y Maella. En bel lugar l'apichat no ye total y no afecta a las alveolars. D'esta traza en La Fraixneda y Favara distinguen entre as alveolars xordas y sonoras.
Este fenomeno se produció en aragonés arcaico en un periodo anterior a los elementos romances que se veyen en o latín medieval d'Aragón y Navarra d'os sieglos XI y XII, y dende l'aragonés se transmitió a lo catalán mugant. Manimemos qualques filologos hispanicos y catalans consideran que ye un fenomeno postmedieval y sin relación con as parlas altoaragonesas, seguindo o criterio de Rafael Lapesa en o suyo clasico libro Historia de la Lengua Española.
Real y Calasancia Cofradía del Prendimiento del Señor y el Dolor de la Madre de Dios
Historia
Establita en 1947 por 136 antigos alumnos d'as Escuelas Pías, estió lo 2 d'abril de 1947 cuan se fació a primera imposición d'habitos, estando D. Gregorio Soriano chermano mayor. A primera procesión se celebró ixe mesmo Miercoles Santo dende a ilesia de Sant Valero en As Delicias dica o colechio d'os escolapios, a on se cullió lo paso d'o Prendimiento, propiedat d'a Sangre de Cristo, y se levó ta la ilesia de Santa Isabel de Portugal.
En l'anyo 1950 se fació una trobada con as cofadrías d'a Dolorosa y Jesús Camino del Calvario en a carrera Alfonso.
En 1976 l'Arcebispato de Zaragoza premite que as mullers dentren en a cofadría como miembros con toz os dreitos. Tamién dende ista anyada sale a procesión dende o Colechio Calasancio en a carrera Sevilla.
S'encorpora en l'anyo 1993 o tercer paso d'a cofadría, o Jesús Prendido. En noviembre de 2003 acayeció unatro feito historico ta la cofadría, cuan o rei Chuan Carlos I estió nombrato Chermano Mayor Onorario y dende allora la cofadría tien o títol de Reyal.
Dende 2005 se fa la "Procesión d'a Dolor" salindo d'o Colechio de Pompilianas dica la seu d'a cofadría.
Pasos
thumb|200px|El Prendimiento thumb|200px|left|Jesús Cautivo thumb|200px|El Dolor de la Madre de Dios.
Uniforme y emblema
A tunica y o caperucho, con o emblema d'a cofadría, son azul marín. Levan antimás capa blanca.
O emblema ye un cordón dople nyudato en a parti inferior, que ye a cuerda que puyó a Chesús ta la Cruz. Aintro d'o cordón apareixe o simbolo escolapio de María con as letras griecas Μ-Ρ y Θ-Υ (en griego Μητηρ Θεου/Meter Theou, significa "Mai de Dios"). En o cobaixo un corazón royo con siet cutiellos blancos.
Sankt Ingbert
Sankt Ingbert (localment Dengmert) ye una ciudat de Sarre, Alemanya.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Cantón de Sant Pau de Fenolhet
O cantón de Sant Pau de Fenolhet (en occitán canton de Sant Pau de Fenolhet, en catalán cantó de Sant Pau de Fenollet, en francés canton de Saint-Paul-de-Fenouillet) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Orientals, en a rechión d'Occitania, districto de Perpinyán.
A suya población yera de 4.139 habitants (2006). En feban parte 15 comunas.
A capital d'o cantón yera a localidat de Sant Pau de Fenolhet. L'actual Consellero cheneral d'o departamento yera Pierre Estève.
Menameradiel
Menameradiel (en neerlandés Menaldumadeel) ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Frisia.
A suya población ye de 13.808 habitants (2007) en una superficie de 70,03 km², con una densidat de población de 200 hab/km².
Legutio
Legutio ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco en a provincia d'Alaba y comarca d'a Cuadrilla de Zuya.
A suya población ye de 1.643 habitants (2009) en una superficie de 45,85 km², con una densidat de población de 35,83 hab/km².
Cheografía
A localidat de Legutio se troba situada a 570 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 16 km d'a ciudat de Vitoria, la capital d'a suya provincia.
Portus Cale
miniatura|260px|O Portus Cale en l'actualidat: Porto en primer plan y Gaia en o fundo Portus Cale yera o nombre d'una ciudat d'a Gallaecia romana que corresponde a l'actual ciudat portuguesa de Porto.
D'o suyo nombre proviene o de l'actual Portugal, ya que mientres l'Alta Edat Meya o norte de l'actual Portugal yera dito tamién condau de Portu Cale, ta esferenciar-lo d'o condau de Galicia. A denominación historica ta o territorio cubierto por os dos yera Galicia, heredando o nombre d'a Gallaecia romana.
Cale y Gaia
Mientres a primera parti d'o toponimo antigo (Portus) contina en o nombre de l'actual Porto, en a marguin dreita d'o Duero, se troba a a ciudat que prene o nombre d'a segunda palabra d'o toponimo orichinal, Gaia. Ista localidat se troba situata debant de Porto, en a marguin ezquierda d'o mesmo río y se diz oficialment Vila Nova de Gaia.
Cale y Galicia
A radíz d'o nombre Cale ye, posiblement, a mesma que se troba en o nombre d'os kallaikoí u galaicos. Mesmo se diz que en o suyo orichen os galaicos serían un pueblo localizato en os arredols d'a foz d'o Duero y que dimpués o suyo nombre s'estendillo ta decir a o conchunto de populi situtatos a norte d'os lusitanos. Encara que no deixa d'estar una hipotesi verosimil, se gosan citar casos parellans ta refirmar-la. O nome de l'actual Alemanya ye en realidat a estensión d'a designación d'una tribu, os alamans, a un conchunto de pueblos chermanicos. Grecia, nombre romano ta designar a Elláda, ye atro caso parellán.
Guntramshügl
Guntramshügl ye un lugar d'o municipio de Traunstein en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera.
Arberatze-Zilhekoa
Arberatze-Zilhekoa (Arbérats-Sillègue en francés) ye un municipio francés, perteneixient a la rechión de Nueva Aquitania, a lo departamento de los Pireneus Atlanticos, en o districto de Bayona y cantón d'o País de Bidaixon, Mixa y Ostavals. Tradicionalment fa parti de la comarca de Tierra de Mixa en Ultrapuertos.
André Maginot
André Maginot, naixito de París (Isla de Francia) o 17 de febrero de 1877 y muerto tamién en a ciudat de París o 7 de chinero de 1932, estió un politico francés. Heroi de guerra mientres a Primera Guerra Mundial, estió en a postguerra, mientres a Tercera Republica Francesa, ministro de Pensions y tamién ministro d'a guerra, dende 1929. Dende iste zaguer cargo publico, presionó ta lograr a construcción a l'este de Francia, en a muga con Alemanya, d'un sistema de fortificacions esfensivas que, encara que devantato dimpués d'a suya muerte, recibe en a suya honor o suyo nombre: Linia Maginot.
Bolonya
A ciudat tién una población de 382.635 habitants (2011) en una superficie de 140,73 km², con una densidat de población de 2.718,93 hab/km².
Historia
Dende os suyos remotos oríchens etruscos fue dita Felsina dica l'anyo 1000 aC, dimpués estió una ciudat d'os celtas dita Bona, y posteriorment fa parti de l'Imperio Romano con o nombre de Bononia, d'o Reino Ostrogodo d'Italia, de l'Imperio Bizantín y d'un marquesau d'o Sacro Imperio Romano Chermanico.
A partir d'os sieglos XI y XII as cosas cambioron: a ciudat, encara que pertubata por as riotas populars y por as luitas entre os güelfos y os chibelins, se enriquió y cobró cada vegada más importancia. En o sieglo XII encomenzó o periodo comunal y amanixioron os primers gremios d'o gotico.
En 1337 prencipió o gubierno d'a familia Pepoli, que rechiría os destins d'a ciudat mientres o periodo (1337-1401), y en 1401 prencipió o gubierno d'a familia Bentivoglio. En 1507 pasó a fer parte d'os Estatos Pontificios.
Universidat de Bolonya
En a Edat Meya, fue famosa en tota Europa por as suyas escuelas d'humanidatz y dreito, tanto canonico con as figuras de Gracián y a suya Concordia Discordántium Cánonum y d'Irnerius en o Dreito Civil levando a o dreito a una epoca d'esplendor en Europa provocando a suya independencia como sciencia churidica d'a retorica. Dita oficialment Alma mater studiorum, a universidat ye una institución t'alumnos d'os dos sexos, mantenita por o estato. Ofreixe cursos d'Artes, Dreito, Medicina, Farmacia, Matematicas, Incheniería, Agronomía, Albeitería y Pedagochía. O semiologo y escritor italiano Umberto Eco ye o titular d'a catedra de semiotica d'ista universidat. L'ex-primer ministro d'Italia, Romano Prodi, ye profesor d'o departamento d'Economía. Amás os poetas Dante y Petrarca estudioron en ista universidat.
Abraham Adolf Fraenkel
Abraham Adolf Fraenkel (tamién conoixito como Adolf Abraham Halevi Fraenkel, Adolf Fraenkel u Abraham Fraenkel), naixito de Múnich (Bavera, Imperio Alemán) o 17 de febrero de 1891 y muerto en Cherusalem (Israel) o 15 d'octubre de 1965, estió un destacato matematico israelín d'orichen alemán, profesor en cuantas universidaz d'Alemanya y d'Israel.
Vire Normandie
Vire Normandie ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Calvados, en a rechión de Normandía.
Se creyó l'1 de chinero de 2016 como resultau d'a fusión d'as antigas comunas de Vire (capital d'a comuna actual), Coulonces, Maisoncelles-la-Jourdan, Roullours, Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont, Truttemer-le-Grand, Truttemer-le-Petit y Vaudry.
Samugheu
Samugheu (Samugheu en sardo; Samugheo, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 3.509 habitants en una superficie de 81,27 km², con una densidat de población de 43,18 hab/km².
Cheografía
A localidat de Samugheu ye situata a 400 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.