cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anyos 1060
Os anyos 1060 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 1060 y l'anyo 1069, istos dos tamién encluyitos.
Dee Wallace
Dee Wallace (Deanna Bowers), naixida de Kansas City (Kansas) o 14 d'aviento de 1948, ye una actriz estausunidense.
Anyos 1070
Os anyos 1070 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 1070 y l'anyo 1079, istos dos tamién encluyitos.
Bracs (Alta Garona)
Bracs (Bracs en occitán, Brax en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Tolosa-7 y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 2.017 habitants (1999) en una superficie de 4,42 km², con una densidat de población de 456,33 hab/km².
Alling
Alling (en bavaro Oiing) ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Fürstenfeldbruck.
Amparo Poch
Amparo Poch y Gascón naixita de Zaragoza o 15 d'octubre de 1902 y muerta en Tolosa, Francia, o 15 d'abril de 1968 fue una escritora y medica activista antifascista y libertaria, cofundadora en 1934 d'a revista Mujeres Libres.
Licenciata en medecina en 1929, aconsiguió fer-lo con o Premio Extraordinario en ser a primera d'a suya promoción a on bi heba 426 hombres y 4 mullers. O 13 d'octure d'o mesmo anyo en o periodico La Voz de Aragón sale un anunció a on se puet leyer o establimiento d'un consultorio medico ta mullers y ninos, con horario especial ta que as mullers obreras podiesen ir-ie.
Guionista
Un guionista ye, en o mundo d'a Cinematografía, o profesional qui fa o guión d'una cinta, encara que o mesmo nombre s'aplica tamién en a Radio, a Televisión u mesmo en o Cómic.
O guionista puet fer un documento literario orichinal ta la cinta (alavez se diz que ye un guión orichinal) u treballar sobre una obra d'atro autor u mesmo propia (alavez se diz que ye un guión adaptato). A sobén, l'adaptación d'un libro ta esdevenir guión cinematografico la fa o mesmo autor d'ixe libro.
En a obra cinematografica tien muita importancia o guión, y asinas bi ha dos Premios Oscar: Premio Oscar a o Millor Guión Orichinal y Premio Oscar a o Millor Guión Adaptato.
Aeropuerto de Can Tho
L'aeropuerto de Can Tho ye un aeropuerto situato a 2 kilometros d'a ciudat de Can Tho, 130 km a o norte de Bac Lieu, en Can Tho, Vietnam. Ye una base d'uso civil y militar.
Destins
L'aeropuerto de Ca Mau tiene conexions con as siguients ciudaz:
Lynx pardinus
O cerval iberico (cientificament Lynx pardinus (Temminck, 1827) ), conoixiu tamién con o nombre popular de lince iberico, ye un mamifero carnivoro d'a familia d'os felidos y subfamilia d'os felins.
Ye un endemismo d'a Peninsula Iberica y una especie en periglo d'extinción, y anque fa parte d'o chenero Lynx con atras especies, a suya chenetica molecular ha contrimostrau que o suyo linache se ye deseparau contra la resta d'especies de Lynx enantes que as de demés.
Caracteristicas
O cerval iberico ye mas chicot que atras especies de Lynx, resultando a especie mas menuda d'o chenero. Estudios detallaus han situau o suyo peso promedio en aproximadament a metat que o cerval eurasiatico. Os masclos adultos pesan arredol de 12,8 kg y as fembras 9,3 kg, con un peso maximo en a especie de 20 kg.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
O segundo romance en aragonés conoixiu ye o Romance d'as queixas d'Alfonso V. Apareixe en un protocolo de 1448 d'o notario reyal Pasqual Contín y tracta d'a conquiesta d'o reino de Naples, en 1442, dimpués d'una larga guerra contra los franceses y os suyos aliaus, principiada en 1420.
Lynx pardinus
Caracteristicas
O suyo pelache ye pardo u griso, con piquetas negras abundants y chicorronas. No n'i hai con ocelos ni rayas. A coloración cheneral ye mas fusca que en atras especies de Lynx, y se corresponde millor con as colors naturals d'a vechetación mediterrania.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
Ye acomparau a lo romance Mirava, de Campoviejo, el rey de Aragón un día, publicau en 1550 en Zaragoza y en Anvers.
Lynx pardinus
Caracteristicas
A coda ye curta, de bels 10 cm, y remata con una especie de borra negra. Como en toz os felins a suya posición y movimientos expresa estaus d'animo de l'animal.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
A más, bi'n ha versions actuals. La una, en catalán recullida enta 1919-1920 por o musicologo Higini Anglès y o politico y escritor Ventura Gassol en o Camp de Tarragona. La otra, publicada en 1989 por Luis Suárez Ávila, ascuitada en El Puerto de Santa María (Cádiz).
Lynx pardinus
Caracteristicas
Como toz os Lynx, tienen una barba arredol d'as galtas y a cara que os expertos denominan «patillas» (camaretas). En o cerval iberico ixas «camaretas» son mas grans que en atros cervals, respectibe a o rostro, y son especialment envistables en os masclos adultos. Son un indicador de madureza, pus i amaneixen a partir de l'anyada de vida.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
Os feitos que se recentan en o poema son muito cercanos a lo que realment s'esdevino.
Lynx pardinus
Caracteristicas
As orellas rematan con un «pincel» de pels negros que, como con as camaretas pasa, tamién ye mas largo que en atros linces. En chunto con a barba, os expertos creyen que os pincels contribuyen a difuminar o contorno d'a cara de l'animal contra la vechetación, fendo-le mas fácil de camuflar-se-ie.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
Texto
Sí s'estava en Campoviexo
Lynx pardinus
Caracteristicas
O cerval iberico ye un cazador especializau en atrapar conillos. A la contra de como os atros Lynx, o iberico pende fuertement d'as poblacions d'ixes animals, porque fan a mayor parte d'a suya dieta con diferencia, razón por a cual se vido intensament afectau por o declive d'os conillos asociau con as epidemias de mixomatosi d'os anyos 1980 y 1990.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
Texto
el rey de Aragón un día,
Lynx pardinus
Distribución y población
O cerval iberico habita preferentement en espacios semi-ubiertos, como defesas y praus con arbolau, y caza preferiblement entre a hierba altera y os matullars. No ye una especie forestal, como sí que en son atros linces, pero tampó no habita en grans extensions de campo laso ni agricolas. Por ista razón ha estau siempre mas abundant, probablement, en as rechions d'o sud y sudueste d'a Peninsula Iberica, en zonas de baixa densidat de población humana.
Dende fa anyos, se creyeba que en un pasau no guaire remoto podeba haber habitau tamién en o norte d'a Cordelera Cantabrica y ser arribau dica o Pirineu por l'este (a suya presencia en Castiella y Leyón dica las zaguerías d'os 70 ye documentada). Manimenos, un estudio arqueolochico de diferents esqueletos trobaus en una espluga en Navarra confirmó en 2007 que, lo menos en o Pirineu, os cervals que a memoria popular nombra no fan parte d'a especie iberica en realidat, sino de a europea. thumb|right|250px|Posible distribución d'o cerval iberico (Lynx pardinus) arredol de 1980. Pa las sierras cantabricas a discusión yera mas compleixa, pus no se'n heba trobau garra resta. Como tamién pasa en o Pirineu, a chent d'o país en o Cantabrico tamién conta historias sobre a presencia de cervals relativament recient. A presencia segura de cervals ibericos en a vecina provincia de Leyón dica fa pocos anyos impulsó a naturalistas asturianos a afirma que os linces que heban habitau en o Cantabrico tamién perteneceban a la especie Lynx pardinus. Miguel Delibes, director d'a Estación Biolochica de Doñana buena cosa d'anyos y experto en o cerval iberico, siempre heba considerau poco probable que Lynx pardinus hese habitau tan en norte, principalment por a dependencia d'a especie con os conillos. Finalment, o descubrimiento de restas osias en chacimientos en Asturias lievó a que cientificos d'a Universidat d'Oviedo concluisen, en 2015, que os cervals d'a Cingla Cantabrica no heban estau nunca cervals ibericos, sino Lynx lynx. A cuestión de si as dos especies han coexistiu nunca, o si por contra siempre han esleiu habitats diferents queda pendient de resolución.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
Texto
que de Naples se dizía.
Lynx pardinus
Distribución y población
O lince iberico ha sufierto a suya mayor recesión demografica, con toda probabilidat, mientres as zagueras cuatre decadas d'o sieglo XX. Cientificos como Miguel Delibes creyen que, si bien nunca no habría estau un animal especialment abundant, podeba tener una distribución asociada a es habitats que utiliza y astí a on que i hese conillos, arribando dica la Mediterrania por l'este. A suya gran dependencia con o conillo ye o suyo principal punto feble, pus iste lagomorfo fizo pestes en l'agricultura por tot Europa dende o sieglo XIX, en paralelo con a gran explosión demografica humana de a Revolución Industrial, que fizo retacular as poblacions de toz os suyos predadors naturals.
Madrasa
thumb|Frontera d'una Madrasa.
Sufixo -ido (atono)
O sufixo atono -ido ye sufixo propio de cultismos que en latín presentan o sufixo -idus y se fa servir pa creyar adchectivos indicadors d'una qualidat perceptible.
Madrasa
Madrasa (en árabe madrasah, مَدْرَسَة, en plural madāris, مَدَارِس) y a vegatas medresa u madraza, ye o nombre con o que a cultura arabe nombra a cualsiquier tipo de escuela, siga ista relichiosa u secular. O suyo uso en Espanya y Aragón ye relacionau con a escuela relichiosa islamica.
Sufixo -ido (atono)
En latín este sufixo ye atono y as palabras que se i creyan a sobén yeran esdrúixolas. Quan han pasau a las luengas romances por vía patrimonial han sufriu dos posibles evolucions con o resultau de fer-se palabras planas.
En bel caso ha desapareixu a -D- intervocalica y s'ha formau un diftongo:
Lynx pardinus
Distribución y población
En 1952, o Ministerio de Sanidat de Francia introdució a mixomatosi en as poblacions de conillos montesins, que a par d'alavez causaban desferras en a cullitas d'ixe país, o que provocó una caíta precipitada d'as poblacions de conillos en Francia (s'estima que arredol d'o 90% en as dos anyadas siguients) pero l'alta taxa de contachio de o virus que la causa fizo que a malotía s'espardise incontroladament por atros países europeus. thumb|right|250px|Cerval iberico atrapando una [[Coturnix coturnix|cotorniz, presa poco frecuent porque s'alimenta basicament de conillos.]] Anque no se sabe con exactitut en qué proporción cayón as poblacions d'ista presa d'o cerval en Espanya y Portugal, o declive debió estar ferioso. Ya en 1963, Valverde advirtió que quedaban nomás cuatro nuclios seguros a on que o Lynx pardinus s'estase reproducindo sin que podese tener constancia de si encara en quedaba en os nuclios d'o Prepirineu aragonés, Catalunya y os Puertos de Beceit entre atros. A protección legal de Lynx pardinus data de 1966.
Sufixo -ido (atono)
En a toponimia podemos trobar palabras derivadas de palabras latinas con este sufixo: Lembedas (en Asín de Broto), Lempeda (en Sierra Ferrera entre Senz, Víu y Sant Per), Las Llémpedas (en a costera este d'a sierra de Chía), cerca de Villanova. En a Val d'Ebro y Sistema Iberico tamién con terminación -ia atona como en Fuent Pudia < FONTE PUTIDA, y en Asín de Broto Fuendeputia.
Lynx pardinus
Distribución y población
Delibes considera que a mayoría de poblacions menors debeban haber desapareixiu a consecuencia d'o declive d'as poblacions de conillos ya en zaguerías d'os anyos 1970, y da como anecdota as contumacias que pasó Félix Rodríguez de la Fuente pa trobar-ne cuan rodaba El Hombre y la Tierra, en 1974, que tenió que obtener cuatre eixemplars en os Montes de Toledo pa poder fer a secuencia que en primeras se pensaba de fer en Extremadura, porque no en i trobó uno.
Sufixo -ido (atono)
Os cultismos acabaus en -ido en aragonés se pronuncian como palabras planas por l'adversión a lo esdrúixol tipica de l'aragonés dende fa uns sieglos: solido, liquido, humido, palido, translucido. Como cultismos vulgarizaus beluns se pueden pronunciar como acabaus en -edo, y ya lo veyemos en textos medievals como "Secreta Secretorum", a on que leyemos azedo.
Lynx pardinus
Distribución y población
En a decada d'os 80 se fan diferents estudios mirando de delimitar l'aria de distribución d'a especie, con una conclusión terrible: en 1990, en queda en 48 nuclios chicorrons agrupaus en 9 poblacions inconnexas entre si, y nomás as poblacions de Doñana y a sierra d'Andújar (Chaén) tienen viabilidat reproductiva. Isto gosa significar que a especie ye en as puertas d'a extinción. Paralelament, entre 1978 y 1988, se tiene constancia de 356 muertes de linces en Espanya penando que estasen protechius, a mayoría feitas por furtivos. En Portugal se pierde a traza d'o eixemplar zaguero en 1992. thumb|right|250px En 2004 s'expublica o estudio elaborau con os metodos expermientals mas precisos dica ixe inte. Guzmán y colaboradors han recensau os linces entre 2000 y 2003, mirando-se d'evitar os metodos d'enquesta a cazataires y ganaders que heban seguiu predecesors suyos, y contando poco con as replegas de pisadas y excrementos, y basando-se mas por contra en l'analís chenetica d'es excrementos replegaus (a sobén, si no s'analizan, puede trafucar-se os excrementos d'una especie y unatra) y as foto-trampas. En iste treballo amaneix por primer vagada datos positivos: quedaban bels 160 cervals ibericos, toz en Andalucía, deseparaus en dos poblacions estables en Doñana y Sierra Morena, con un aria de distribución confiable de 500 km2.
Historia evolutiva
En cheneral, se considera que a especie Lynx pardinus comparte un antepasau común con Lynx lynx, o lince común eurasiatico, y no pas que sía descendient d'ixa atra especie, como fa uns anyos se podeba leyer en cualques publicacions.
L'abundancia de fosils adscritos a Lynx issiodorensis que s'ha trobau sía en chacimientos d'a Peninsula Iberica sía en atros puestos d'Europa, en chunto con o feito que muitos d'es ibericos se troban mas que mas en arias que se considera u podría considerar de distribución historica d'o cerval hispanico, fa pensar que ixa especie pueda estar l'antepasau común de todas dos. A escisión entre os dos linaches evolutivos s'habría produciu fa arredol d'un millón ciento-hueitanta mil anyos.
Romance d'as Queixas d'Alfonso V
Texto
—¡Ay, ciudat, tanto me costas
e, por la ventura mýa,
costas-me XXII anyos,
Costa-me duches e contes
e mucha infanterýa;
e costas-me(s) un harmano
que por fillo lo tenýa. —
Miravan naus y gal·laras,
unos van, otros vinýan,
myravan la gente d'armas,
( genovés e francés )
que dentro ellas vivýan,
ginovesses e francesses,
una ( geng ) gentil cavallerýa.
Miran Castel Nou e Capuana,
Montaporto que parescía.
— E, enantes que no passe
XV días, tú (endo) serýas mýa( s ). —
Paul Stoll
Paul Stoll (14 d'aviento de 1984 de Lansing, Michigan, Estaus Unius) ye un chugador profesional de baloncesto estausunidense, con nacionalidat mexicana. Tien una altaria de 1,80 metros y ocupa a posición de base. En l'actualidat chuga en o Fuerza Regia d'a Primera División de Mexico.
Levinhac
Levinhac (Levinhac en occitán, Lévignac-sur-Save en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Legavin y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 1.222 habitants(2007) en una superficie de 12,22 km², con una densidat de población de 157,20 hab/km².
Elvas
Elvas ye un lugar a l'este de Portugal en a rechión de Alentejo. A suya población yera 23.100 personas en 2011, o segundo lugar més poblau d'a suya rechión dimpués d'Évora.
Romancero
Replega por escrito de romances. Pueden estar anonimos y de transmisión oral (Romancero viello) u d'autors conoixius y de transmisión escrita (Romancero nuevo).
Romancero viello
A primer replega de romances conservada ye de finals d'o sieglo XV y prencipios d'o XVI, dentro d'o Cancionero musical de Palacio, an bi ha 38 romances d'a corte d'os Reis Catolicos.
A partir de 1510, s'imprentan os pliegos sueltos: quadernetz de quatro fuellas, que se vendeban por ferias y ciudaz, a baixo preu. Bells coleccionistas d'istos pliegos impresos los achuntoron en codices, ditos cancioners de romances, que son antolochías, como lo Cancionero general, recopilau por Hernando de Castillo y publicau en 1511, an bi ha 48 romances.
Caldrá asperar la publicación en Anvers, a redol de 1547-1548, d'o Cancionero de romances d'o tipografo Martín Nucio pa disponer finalment d'una verdadera antolochía d'o romancero viello. A recopilación presienta 156 romances. Fue reeditau, sin modificacions, en Medina del Campo en 1550, e ixe mesmo anyo en Anvers, por Nucio, que i adhibió 32 nuevos, con reimpresion en 1555, 1568 y 1581.
Solament a partir de 1547-1548 os romancers son obchecto d'edicions separadas en as Silvas de varios romances, con una Primera parte (Zaragoza, 1550, 1552), Segunda parte (Zaragoza, 1550, 1552) y Tercera parte (Zaragoza, 1551, 1552).
En total, bi ha unas quince edicions de romancers entre 1548 y 1568, contando las tres reedicions d'o Cancionero de romances y as cuatro edicions succesivas d'os Romances nuevamente sacados de historias antiguas.
En o sieglo XX, Ramón Menéndez Pidal y a suya escuela fizon una compilación y estudio exhaustivos d'os romances que o pueblo contina encara cantando (en a Peninsula, en Canarias, en Hispanoamerica y tamién entre as comunidaz sefardís). En 1907, Tomás Navarro Tomás tuvo una pensión d'a Junta para Ampliación de Estudios de Madrit ta rechirar os fondos medievals locals de l'Alto Aragón y a pervivencia d'as fablas aragonesas. Pero, animau por o suyo mayestro Ramón Menéndez Pidal, i fa tamién una replega de romances. En total, 31 versions de 28 temas de romances escuitaus en Atarés, Biescas, Banaguás, Larrés, Avena, Araguás y L'Aínsa.
Romancero nuevo
Autors como Félix Lope de Vega, Miguel de Cervantes, Luis de Góngora, Pierre Corneille, Victor Hugo, Barbara Elisabeth Glück, Heinrich Heine, Francisco de Quevedo, Juan Meléndez Valdés, o Duque de Rivas, Miguel de Unamuno, Antonio Machado, Juan Ramón Jiménez, Federico García Lorca, Gerardo Diego... prencipioron a remedar los romances anonimos tradicionals, formando un corpus que se clamó "Romancero nuevo". Istos romances son, pues, d'autor conoixiu, se transmiten de forma impresa y están trestallaus en estrofas.
Crabito
thumb|right|250px|Dos crabitos. O crabito  (en as parlas con mas tendencia a conservar as sordas intervocalicas crapito) ye a cría choven d'os bovidos d'o chenero Capra, especialment o d'a craba domestica (Capra aegagrus hircus).
Ista denominación ye chenerica ta todas as edaz no adultas, y puede fer-se extensiva a toda la especie en cualques casos, pero en Aragón, rechión a on que a ganadería ovina ha estau siempre primordial, existe un vocabulario relativament amplo relacionau con as edaz y usos d'os animals, de forma que puede indicar-se bels estadíos concretos de desarrollo con termins especificos, como o caloyo u o segallo.
Etimolochía
A parola «crabito / crapito» dimana d'o latín <CAPRETTU, diminutivo de <CAPRA, «craba», y ye un d'os pocos casos en os que en aragonés a terminación latína -ETTU ha dau una terminación en -ito por cuentas d'-et. Manimenos José Antonio Saura Rami interpreta que ye una formación participial substantivada dende o latín CAPRITU
Anque en orichen haiga puesto estar un nombre diminutivo, en l'actualidat crabito s'emplega como substantivo d'uso común y no se percibe como tal, por o cual forma os suyos propios derivaus dimunutivos: «crabitet», «crabitón», etc.
La Sèrra (Alta Garona)
La Sèrra (en francés Lasserre) ye un lugar y antiga comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Legavin y rechión d'Occitania.
S'unió l'1 de chinero de 2018 a la comuna de Pradèra e les Borguets pa formar a nueva comuna de La Sèrra e Pradèra.
Alto d'a Naviella
L'alto d'a Naviella ye un mont situau en o municipio d'Arguis, en a sierra Caballera.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico con 1.517 metros d'altaria.
Giovanni Battista Viotti
Giovanni Battista Viotti (a vegatas amanixe como Giovanni Viotti), naixito de Fontanetto Po (Reino de Cerdenya-Piemont, hue provincia de Vercelli, Italia) o 12 de mayo de 1755 y muerto en Londres (Reino Uniu) o 3 de marzo de 1824, estió un compositor y musico (vriolinista) italiano de musica clasica, que fació a suya formación con Gaetano Pugnani en Torino.
Franz Anton Hoffmeister
Franz Anton Hoffmeister, naixito de Rottenburg am Neckar (Austria Anterior, hue en Baden-Wurtemberg, Alemanya) o 12 de mayo de 1754 y muerto en Viena (Imperio Austriaco, hue Austria) o 9 de febrero de 1812, estió un compositor d'Opera alemán, encara que hue ye mas conoixito en a suya faceta d'editor musical d'as composicions d'atros autors, en haber establito en Viena en 1785 una d'as primeras interpresas d'edición musical. En ixa interpresa se publicoron no nomás as suyas obras, so que tamién obras d'os mas destacatos compositors d'ixas envueltas.
Castiello de la Fraixneda
Lo castiello de la Fraixneda ye un castiello situato en lo cabalto de la muela on se troba la localidat de La Fraixneda (Matarranya, Aragón). Perteneixió a la Orden de Calatrava. Estió destruito en la primera Guerra Carlista, quedando-ne restos d'un torretón.
Lienda
En o castiello habita lo pantasma d'un arquero que mató en un accident a la filla de l'alcaide.
Bavaria bavarissima
thumb|330px|A Bavaria bavarissima en royo
Bavaria bavarissima (en latín Bavera bavarisma) ye o termin que se fa servir en lingüistica y dialectolochía ta referir-se a las rechions d'o espacio lingüistico austro-bavaro a on no existe un substrato lingüistico no bavaro. Ye un aria amugada por o río Lech a l'ueste, o río Traun a l'este, o río Danubio a o norte y os Alpes a o sud.
Dende o punto d'anvista historico incluyiría alto u baixo as partis d'as rechions en as que s'establioron os bayoarios en os primers tiempos, ye decir arredol d'o sieglo VI. A resta de rechions que perteneixen actualment a l'aria a on se charra o bavaro tienen por razons historicas influyencias d'atras luengas vecinas. Asinas en os dialectos parlaus en Carintia, Estiria, a Baixa Austria, Burgenland y en l'Alto Palatinato bi ha influyencias eslavas. En os dialectos d'o Tirol y as zonas alpinas d'o estau de Salzburgo existen influyencias romances y en l'ueste de l'Alta Bavera y o Tirol influyencia de l'alamanico. En l'este y o sud de Austria, asinas como en l'Alto Palatinato, bi ha amás d'o substrato eslau un superstrato francón que ye especialment important en o dialecto Hianzisch de Burgenland, o dialecto carintio y o bavaro septentrional en l'Alto Palatinato, iste zaguero por trobar-se amán de Nuremberg y Franconia.
Gosan incluyir-se en a Bavaria Bavarissima as siguients rechions actuals:
Dos termins que se fan servir como antonimos en lingüistica son os de Bavaria slavica y Romania submersa.
Alberto Morales
Alberto Morales Aisa conoixito esportivament como Alberto Morales y naixito de Zaragoza, Comarca Central, o 7 de setiembre de 1983 ye un chugador de fútbol aragonés que chuga como devantero en o Club de Fútbol Illueca en o Grupo XVII d'a Tercera División espanyola.
Espinosa de los Caballeros
Cheografía
A localidat de Espinosa de los Caballeros se troba situada a 858 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Alberto Morales
Cal destacar que fue o maximo goleyador d'o Grupo XVII de Tercera División en as temporatas 2010/11 y 2016/17.
Yodo
O yodo ye un elemento quimico de numero atomico 53 situato en o grupo d'os halochenos (grupo 17) d'a tabla periodica d'os elementos. O suyo simbolo ye I.
Ye un oligoelemento y s'emplega mas que mas en medicina, fotografía y como colorant. Quimicament, o yodo ye l'halocheno menos reactivo y menos electronegativo.
Caracteristicas prencipals
O yodo ye un solido negro y lustroso, con liuchero brillo metalico, que sublima en condicions normals dando un gas de color violeta y olor irritant. Igual que a resta d'halochenos forma un gran numero de compuestos con atros elementos, pero ye o menos reactivo d'o grupo y tien bellas caracteristicas metalicas.
Ye poco soluble en augua, mientres que se disuelve facilment en disolvents no polars cloroformo (CHCl3), en tetracloruro de carbonio (CCl4), u en disulfuro de carbonio (CS2), dando disolucions de color violeta. En disolución, en presencia d'amelón da una coloración azul. A suya solubilidat en augua aumenta si s'adhibe yoduro a causa d'a formación de l'anión triyoduro (I3-).
Puet presentar diferents estatos d'oxidació: -1, +1, +3, +5, +7.
Vilhèra (Pireneus Atlanticos)
Vilhèra (Vilhèra en occitán, Billère en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón de Vilhèra y Costalats de Juranson (en ye a unica comuna y a suya capital) y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
A suya población yera de 12.804 habitants en o 2017 en una superficie de 4,57 km², con una densidat de población de 2.801,75 hab/km².
Demografía
2006: población provisional seguntes o INSEE.
Agustí Jorba
Agustí Jorba Argentí, naixiu de Barcelona o 3 de chunio de 1947 y muerto en Vallbona d'Anoia o 21 d'octubre de 2021 estió un atleta catalán que yera especialitzau en a preba de marcha atletica. A nivel estatal aconsiguió ganar siet campionatos d'Espanya, seis en 50 km marcha en ruta y uno en 20.000 metros marcha en pista, tamién aconsiguió fer muitos d'os récords d'Espanya de marcha. Internacionalment compitió 20 vegatas con a selección d'Espanya d'Atletismo, as suyas partecipacions mas destacadas estioron en o Campionato d'o mundo de 50 km marcha de 1976, en o Campionato d'Europa en a edición de 1978 y en os Chuegos d'a Mediterrania d'a edición de 1971 a on consiguió una medalla de bronze estando la primera medalla internacional en un gran campeonato de la marcha espanyola.
Merenvièla
Merenvièla (Merenvièla en occitán, Mérenvielle en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Legavin y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 401 habitants(1999) en una superficie de 10,45 km², con una densidat de población de 38,37 hab/km².
Pico Don Hueso
O pico Don Hueso ye un mont de 1.491 metros d'altaria situau en o municipio de Lobarre, en a sierra de Lobarre.
Turrillas (Almería)
Turrillas ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Filabres-Tabernas y partiu chudicial d'Almería.
A suya población ye de 229 habitants (2017) en una superficie de 39 km², con una densidat de población de 5,87 hab/km².
Cheografía
A localidat de Turrillas se troba situata a 847 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 47 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
Flores de Ávila
Flores de Ávila ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila.
Senta Liurada
Senta Liurada (Senta Liurada en occitán; Sainte-Livrade en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Legavin y rechión d'Occitania.
Flores de Ávila
A suya población ye de 306 habitants (2019) en una superficie de 43,04 km², con una densidat de población de 7,46 hab/km².
Senta Liurada
A suya población ye de 246 habitants (1999) en una superficie de 6,16 km², con una densidat de población de 39,94 hab/km².
Flores de Ávila
Cheografía
A localidat de Flores de Ávila se troba situada a 895 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 58 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Pradèra e les Borguets
S'unió l'1 de chinero de 2018 a la comuna de La Sèrra pa formar a nueva comuna de Sent Biat e Les.
Urrácal
Urrácal ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Valle del Almanzora y partiu chudicial de Purchena.
A suya población ye de 332 habitants (2017) en una superficie de 25 km², con una densidat de población de 13,28 hab/km².
Cheografía
A localidat de Urrácal se troba situata a 744 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 88 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
Velefique
Velefique ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Filabres-Tabernas y partiu chudicial d'Almería.
A suya población ye de 247 habitants (2017) en una superficie de 66,35 km², con una densidat de población de 3,72 hab/km².
Cheografía
A localidat de Velefique se troba situata a 926 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 53,5 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
Bromo
O bromo ye un elemento quimico de numero atomico 35 situato en o grupo d'os halochenos (grupo 17) d'a tabla periodica d'os elementos. O suyo simbolo ye Br.
O bromo a temperatura ambient ye un liquido royo, volatil y denso. A suya reactividat ye intermeya entre o cloro y o yodo. En estato liquido ye perigloso ta o teixito humán y as suyas vapors irritan os uellos y o garganchón.
Caracteristicas prencipals
O bromo ye l'unico elemento no metalico que se troba en estato liquido a temperatura ambient. O liquido ye royo, móbil y denso y volátil; s'evapora facilment a temperaturas y presions estandard en una vapor roya (color parellana a la que presenta o dioxido de nitrocheno, NO2) y que presenta un fuerte y desagradable olor. Iste halocheno se pareixe quimicament a o cloro, pero ye menos reactivo (encara que mas que o yodo). O bromo no ye muit soluble en augua y se disuelve millor en disolvents no polars como o disulfuro de carbonio, CS2, u o tetracloruro de carbonio, CCl4. Reacciona facilment con muitos elementos y tien un fuerte efecto blanqueyant.
O bromo ye altament reactivo y ye un fuerte achent oxidant en presencia d'augua. Reacciona vigorosament con aminas, alquenos y fenols, asinas como con hidrocarburos aromaticos y alifaticos, cetonas y acidos carboxilicos (istos son degradatos por addición u por substitución). Con muitos metals y atros elementos, o bromo anhidro ye menos reactivo que l'humido; manimenos, o bromo xuto reacciona vigorosament con l'aluminio, o mercurio, o titanio y con os metals alcalins y alcalinoterrios
Oktoberfest
thumb|Oktoberfest en [[Múnich en 2013.]] A Oktoberfest (en bavaro Wiesn) se celebra en zaguerías de setiembre en Múnich, Bavera, Alemanya, dende 1810. Se tracta d'a fiesta popular mas gran d'Alemanya y una d'as mayors d'o mundo, con visitas anyals meyas superiors a os seis millons de vesitants.
Historia
A primera Oktoberfest se celebró d'o 12 d'octubre a o 17 d'octubre de 1810 pa celebrar o matrimonio d'o principe Loís I de Bavera con a princesa Tresa de Saxonia-Hildburghausen. A celebración consistió en una corrida de caballos. Dimpués de l'exito d'ista primera celebración, se siguió celebrando o festival y o suyo empezipiallo s'abanzó a setiembre pa aprofeitar a climatolochía mas benigna d'iste mes.
Biera
thumb|Una cambrera con as bieras y o suyo tipico trache bavaro clamau [[Dirndl.]] Entre a Oktoberfest se consumen mas de siet millons de litros de biera. Solament a biera que cumple con a clamada lei d'a pureza (en alemán Reinheitsgebot) y que ye producida en adintro as buegas d'a ciudat de Múnich se puede consumir en a Oktoberfest. Seguindo istos criterios as siguients biereras son permitidas:
Teneso
Teneso (ununseptio) ye o nombre d'o elemento sintetico d'a tabla periodica de simbolo Ts y de numero atomico 117. O suyo nombre orichinal ye en latín y se diz Ununseptium.
Historia
Iste elemento fue sintetizato por un grupo de scientificos rusos y americanos, a finals de 2009, en o ciclotrón U-400 d'o JINR (Joint Institute for Nuclear Research) Dubna (Rusia). Ye un elemento superpesato y inestable. As suyas propiedatz encara no han estato descubiertas y s'asperen mas detalles quan amaneixca l'articlo correspondient en a revista Physical Review Letters.
Bristón
Bristón (Bristol en anglés y oficialment) ye una ciudat portuaria d'Anglaterra, capital d'a rechión d'o Surueste d'Anglaterra‎ y d'o condau de Bristón. Dende a suya creyación, a ciudat ye intimament unita a lo suyo puerto, a razón por a cual esdevenió historicamet a segunda ciudat d'o reino d'Anglaterra por a suya población (encara que en os anyos 1780 la superoron Liverpool, Manchester y Birmingham).
A suya población ye de 416.400 habitants (estimación de 2007) en una superficie de 110,00 km², con una densidat de población de 3.785,47 hab/km².
Cheografía
Bristón ye situato a canto d'o río Avon, d'o estuario d'o río Severn (o estuario d'o Severn) y d'o canal de Briston, que ye parte d'a mar Celta y de l'Oceano Atlantico. A suya altaria ye d'11 metros sobre o livel d'a mar.
Etimolochía
En anglés antigo, a ciudat se clamaba Brycgstow, ye decir, a ciudat d'o puent.
Historia
Dimpués d'a conquiesta normanda d'Anglaterra en 1066, en Bristón se construyó uno d'os mas importants castiellos construitos por o nuevo rei, Guillén O Conqueridor, ta controlar o país, en a desembocadura d'o río Avon. A o canto d'o suyo puerto, creixió a ciudat, que dende o sieglo XII estió una pieza important en o comercio maritimo d'o reino con Irlanda en trescruzando a mar d'Irlanda. En 1247 se construyó un nuevo puent y la ciudat encara creixió mas a escape, dica esdevenir en o sieglo XIV a tercera ciudat d'Anglaterra, dezaga de Londres y York. Sindembargo, a ciudat perdió muitos d'os suyos habitants en a epidemia de peste negra en 1348-1349. En a Edat Meya yera famosa por a suya industria textil, con os clamatos en aragonés panyos de Bristón.
En 1542, a ciudat de Bristón plegó a la categoría de ciudat, y l'antiga abadía de Sant Agostín, adedicata a Sant Agostín d'Hipona, esdevenió a seu de Bristón. D'antis mas, en 1497, de Bristón heba partiu ta lo suyo viache a America John Cabot. Dende o sieglo XVI, a burguesía d'a ciudat teneba muitos beneficios economicos d'a suya financiación d'os piratas angleses que atacaban o trafico mercantil espanyol con as suyas colonias americanas. Dimpués, Bristón esdevenió, con Liverpool, uno d'os prencipals centros d'o comercio anglés d'esclavos subsahararians destinatos a las plantacions d'as colonias anglesas d'America (actualment, os Estaus Unius). Asinas, dende 1700 dica 1807, mas de 2.000 barcos negreros partioron dende Bristón ta carregar esclavos en Africa, portando mas de 500.000 esclavos dica America, en un trafico mercantil triangular: portaban produitos manufacturatos, incluindo a producción textil de Bristón, dende o puerto de Briston dica Africa, y pagaban con istos produitos os esclavos que hi compraban, ta luego portar-los y vender-los en America a los propietarios d'as plantacions de zucre a cambio d'iste zaguer producto, que portaban a Bristón ta la suya venda en Anglaterra.
Molimentos
right|thumb|300px|[[Nau (arquitectura)|Nau principal d'a Seu de Bristón]]
Pero d'Aragón (conte d'Alburquerque)
Pero de Trastamara (Castiella, 1405 - Nápols, 17 d'octubre de 1438). Infant d'Aragón y IV Conte d'Alburquerque. Fillo menor de Ferrando I d'Aragón, naixiu quan o suyo padre encara yera infant de Castiella, y d'Alionor d'Alburquerque. Chermano d'Alifonso V d'Aragón.
Por dos vegadas, en 1424-25 y en 1435, gobernó lo virreinau de Sicilia con plenos poders, encara que no fue entitulau virrei.
Muere en o setio de Naples y se fa referencia a isto en o Romance d'as Queixas d'o rei Alfonso.
Puixilibro
Puixilibro (en castellano Pusilibro) ye un mont situau en o municipio de Lobarre, en a sierra de Lobarre.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico con 1.597 metros d'altaria.
Uleila del Campo
Ulelia del Campo ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Filabres-Tabernas y partiu chudicial d'Almería.
A suya población ye de 848 habitants (2017) en una superficie de 39 km², con una densidat de población de 21,74 hab/km².
Cheografía
A localidat de Ulelia del Campo se troba situata a 640 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 55 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia. Muga con os termins municipals de Benizalón a o norte y a l'ueste, a l'este y sud-este con Sorbas, a o sud-ueste con Tahal y a o sud con Lucainena de las Torres.
Becièras
Becièras (en francés Bessières) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Vilamur de Tarn y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 3.018 habitants (2006) en una superficie de 16,68 km², con una densidat de población de 180,94 hab/km².
Punta d'a Tallada
A punta d'a Tallada (en castellano Punta de la Tallada) ye un mont de 1.482 metros d'altaria situau en o municipio de Lobarre, en a sierra de Lobarre.
En a punta d'a Tallada afloran calsineras d'o Lutecián (Eoceno meyo).
Penya d'o Sol
A penya d'o Sol ye un mont situau en o municipio de Lobarre, en a sierra de Lobarre.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico con 1.287 metros d'altaria y as restas d'o castiello de Marcuello, dende an se creye que Berta d'Aragón rechiba lo dito Reino d'os Mallos.
Cheolochía
En a penya d'o Sol ha estau definida la formación d'almendrón d'o Mioceno dita "Formación almendrón penya d'o Sol", discordant sobre as calsineras y calcarenitas d'o Lutecián (Eoceno).
Ha*Ash
Ha*Ash ye un grupo americano de pop orichinario de Lake Charles, Loisiana, formato en 2002. O grupo lo forman a vocalista Ashley Grace y Hanna Nicole. O grupo quitó o suyo álbum debut Ha*Ash en 2003, y o suyo segundo álbum Mundos Opuestos en 2005..
Montastruc e la Conselhièra
Montastruc e la Conselhièra (Montastruc e la Conselhièra en occitán, Montastruc-la-Conseillère en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Puègbonieu y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 2.495 habitants(1999) en una superficie de 15,49 km², con una densidat de población de 161,07 hab/km².
Cerro Layán
O cerro Layán ye un mont de 1.433 metros d'altaria situau en o municipio de Lobarre, en a sierra de Lobarre.
En o cerro Layán bi ha almendrón d'a Formación penya d'o Sol (Mioceno) discordant sobre calsineras d'o Muschelkalk (Triasico meyo), archilitas y chesos d'o Keuper (Triasico superior), y calsineras, salagons, lutitas y piedra d'arena d'o Cretacio superior.
Cabezo de Fuent Celada
O cabezo de Fuent Celada ye un tozal de 819 metros d'altaria situau en o municipio d'Arinyo, en a provincia de Teruel.
R. Lee Ermey
De entre as suyas interpretacions mientres a suya carrera artistica cal destacar o Gunnery Sargento Hartman en a cinta belica de 1987 Full Metal Jacket.
Zurgena
Zurgena ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Valle del Almanzora y partiu chudicial de Huércal-Overa.
A suya población ye de 2.877 habitants (2017) en una superficie de 72 km², con una densidat de población de 39,96 hab/km².
Cheografía
A localidat de Zurgena se troba situata a 248 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 95 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parti os lugars de La Alfoquía, El Cucador, Palacés, Los Carasoles, Los Llanos, Los Menchones, Almajalejo, Los Cabreras, Los Puntales, La Fuente del Pino y La Parrica.
La Peirosa e Le Fossat
La Peirosa e Le Fossat (La Peirosa e Le Fossat en occitán, Lapeyrouse-Fossat en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Puègbonieu y rechión d'Occitania.
Fineruelo
Fineruelo ye un mont de 826 metros d'altaria situau en o municipio d'Arinyo, en a provincia de Teruel.
Escoz
Escoz ye un mont y vértiz cheodesico de 879 metros d'altaria situau en a sierra d'Arcos, en a provincia de Teruel.
Ye en realidat un chicot macizo con bells cabezos y crestas entre os que se pueden trobar fundos barrancos.
Espolla
Espolla (Espolla en catalán y oficialment, Espolla en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
A suya población ye de 408 habitants (2010), en una superficie de 43,54 km² con una densidat de población de 9,37 hab/km².
Cheografía
Colera ye situato a 124 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Mugas
175px|Espolla en l'Alto Empordán|150px|thumb|left O termin municipal de Colera muga a o norte con as comunas de Sureda, Argelers y Banyuls de la Marenda (en a clamata Catalunya d'o Norte, en a comarca d'o Rosellón, en Francia); a l'este con Rabós; a o sud con Mollet de Perelada; y a l'ueste con Sant Climent Sescebes y La Jonquera.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Molimentos
right|thumb|250px|[[Dolmen de la Cabana Arqueta.]] right|thumb|250px|Portalada d'o [[castiello d'Espolla.]]
Cabezo de la Ginesta
O cabezo de la Ginesta ye un tozal de 673 metros d'altaria situau en o municipio Albalat de l'Arcebispe, en a provincia de Teruel.
Darnius
Darnius (en catalán y oficialment) ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
A suya población ye de 537 habitants (2006), en una superficie de 34,79 km² con una densidat de población de 15,44 hab/km².
Ving Rhames
Ving Rhames (nombre artistico d'Irving Rameses Rhames), naixito de Nueva York (Nueva York) o 12 de mayo de 1959, ye un actor estausunidense, activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1980 y con cuantos premios recibitos mientres a suya vida cinematografica.
D'entre as suyas cintas, cal destacar-ne Pulp Fiction (1994, Quentin Tarantino), Mission: Impossible (1996, Brian De Palma), Bringing Out the Dead (1999, Martin Scorsese), Mission: Impossible II (2000, John Woo), Baby Boy (2001, John Singleton), u Mission: Impossible III (2006, J. J. Abrams).
Darnius
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de L'Arnera, El Barri del Pantà, Ricardell, El Veïnat d'Amunt y El Veïnat de Mont-roi.
Historia
Darnius, citato en 983 (encara que ye fácil que o lugar ya esistiese d'antis mas), pertenexeba a o condau de Besalú.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Alcaldes
{| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999" ! style="background:#efefef;" | Lechislatura ! style="background:#efefef;" | Nombre ! style="background:#efefef;" | Partiu politico
Molimentos
right|thumb|250px|O [[Timpano (arquiteutura)|timpano d'a Ilesia de Santa María de Darnius.]]
Cabezo Negro
O cabezo Negro ye un tozal de 614 metros d'altaria situau en o municipio Albalat de l'Arcebispe, en a provincia de Teruel.
Cabezo de los Eslabones
O cabezo de los Eslabones ye un tozal de 621 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios d'Arinyo y Albalat de l'Arcebispe, en a provincia de Teruel.
Cabezo de la Zarza
O cabezo de la Zarza ye un tozal de 823 metros d'altaria situau en o municipio Albalat de l'Arcebispe, en a provincia de Teruel.
L'Escala
L'Escala (L'Escala en catalán y oficialment, La Escala en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
A suya población ye de 9.829 habitants (2008), en una superficie de 16,31 km² con una densidat de población de 602,64 hab/km².
Cheografía
Colera ye situato a 14 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'a mar Mediterrania, en o golfo de Roses.
O termin municipal de L'Escala muga a lo sud con Torroella de Montgrí, en a comarca d'o Baixo Empordán.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Cinc Claus, Les Corts y Sant Martí d'Empúries.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Molimentos
right|thumb|250px|O [[foro d'a ciudat romana en as runas d'Ampurias.]]
Astato
L'astato ye un elemento quimico d'a tabla periodica de simbolo At y de numero atomico 85. Iste elemento radioactivo se forma de manera natural a partir d'a desintegración de l'uranio y o torio, y ye o mas pesato d'os halochenos.
Caracteristicas prencipals
Iste element altament radioactivo, seguntes se confirma por espectrometría de masas se comporta quimicament de traza muit parellana a os atros halochenos, mas que mas o yodo (probablement s'acumula en a glandula tiroide como o yodo). L'astato ye probablement mas metalico que o yodo. Investigadors d'o Laboratorio Nacional Brookhaven han realizato experimentos, en os que han identificato y mesurato reaccions elementals a on bi interviene l'anión astatur (At -).
A cantidat total d'astato en un momento determinato, en tota a crosta terrestre se creye que ye inferior a 30 gramos, parando cuenta que iste elemento se creya continament (a partir de l'uranio y o torio presents en a crosta terrestre) y se torna a descomposar en atros elementos a escape.
Historia de l'elemento
L'astato (d'o griego astatos que significa "inestable") fue sintetizato por primera vegada en 1940 por Vall R. Corson, K. R. MacKenzie, y Emilio Segre d'a Universidat de California, Berkeley bombardeyando atomos de bismuto con particlas alfa por meyo d'una reacción en un ciclotrón.
Producción
L'astato se produce bombardeyando bismuto con particles alfa enercheticas ta obtener At-209 y At-211 con uns periodos de semidesintegración relativament luengos, que pueden estar alavez deseparatos por destilación d'o bismuto fendo-lo calentar en presencia d'aire.
Isotopos
L'astato tien bells 20 isotopos conoixitos, y toz ells son radioactivos; o isotopo de vida mas luenga ye l'At-210 con un periodo de semidesintegración de nomás 8.3 horas.
Michelle Creber
Michelle Nicole Creber, naixida de Vancouver (Columbia Britanica) o 7 de setiembre de 1999, ye una actriz y cantaire canadiense.
Buset de Tarn
right|thumb|250px|Placa en memoria de [[Francisco Ponzán en Buset de Tarn.]] Buset de Tarn (Buset de Tarn en occitán, Buzet-sur-Tarn en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Vilamur de Tarn y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 1.410 habitants (1999) en una superficie de 30,19 km², con una densidat de población de 46,70 hab/km².
Steg
Steg puet fer referencia a:
Sufixo -ivo
O sufixo -ivo ye un sufixo culto que deriva d'o sufixo latín -IVUS.
Ye común en textos cultos (activo, efectivo), especialment en o lexico lingüistico: adchectivo, sustantivo, acusativo, chenitivo, dativo, adversativa, ecetra.
Tamién trobamos este sufixo en unas pocas palabras patrimonials (vacivo, calivo, estiva, leixiva, cheniva, arivo y os adchectivos posivo y vivo), pero lexicalizau, no se fa servir pa creyar nuevas palabras por derivación a partir de termins coloquials y patrimonials. Si existen estas palabras patrimonials con este sufixo sin alterar en aragonés y en as luengas circumvecinas no ye porque a fonetica aragonesa permite que se conserve a consonant sonora intervocalica que pierden o castellano y o catalán. As palabras entibo, entibar, tibar no tienen orichen en o sufixo -IVUS porque se remontan a lo latín STIPARE.
Por trobar-se en palabras patrimonials y en cultismos, ye natural que se trobe tamién en semicultismos como cativo. cautivo podría estar un cultismo vulgarizau, a l'igual que esplicativa.