cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montberaud
Montberaud (Montberaud en occitán, Montberaud en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 166 habitants(1999) en una superficie de 15,87 km², con una densidat de población de 10,46 hab/km².
Godaleta dantza
thumb|300px|Godaleta dantza bailato mientres a [[Mascarata de Zuberoa de 2009 celebrato en a localidat de Barkoxe.]]
Godaleta dantza u Godalet dantza (en aragonés Danza de Godaleta u Danza de Godalet) ye una danza basca orichinaria de Sola. A sobén ista danza gosa bailar-se chunto con atras danzas mientres as Mascaratas de Sola.
Mientres ista danza os danzaires gosan danzar por turnos arredol d'un vaso de vin, rozando o vaso con cada paso de baile conseguindo a mayoría d'as vegatas que o contenito d'o vaso no se derrame y en rematar cada turno se gosa dar un blinco y poner-se dencima d'o vaso sin que iste se crebe.
Velilla de los Ajos
Velilla de los Ajos ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 38 habitants (2006), en una superficie de 19,68 km² y una densidat de población de 1,93 hab/km².
Basa de Mich de Riuenyo
A basa de Mich de Riuenyo (castellano Balsa de Mich de Rigüeño) ye un ibón d'o Pireneu aragonés situau en o termín municipal de Montanui, en a comarca de Ribagorza.
Se troba a 2.125 m de altaria, ocupando una superficie de 0,4 ha en a val de Riuenyo.
Mont Penyalba
O mont Penyalba (en castellano Peñalba) ye un mont de 1.079 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Milhars
Milhars (Milhars en occitán, Milhas en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania. Se desearó d'a comuna d'Aspèth en 1836.
A suya población ye de 140 habitants (1999) en una superficie de 19,68 km², con una densidat de población de 7,11 hab/km².
Andy García
Andy García (nombre artistico d'Andrés Arturo García Menéndez, encara que a sobén se troba tamién sin d'accento, como Andy Garcia), naixiu de l'Habana (Cuba) o 12 d'abril de 1956, ye un actor, director cinematografico y productor estausunidense d'orichen cubano, con una destacada carrera en o cine estausunidense dende zaguerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibius. D'entre a suya filmografía, se puet destacar as cintas The Godfather Part III (1990, Francis Ford Coppola), When a Man Loves a Woman (1994, Jan Bananberg), Night Falls on Manhattan (1997, Sidney Lumet), The Disappearance of Garcia Lorca (1997, Marcos Zurinaga), Desperate Measures (1998, Barbet Schroeder), Ocean's Eleven (2001, Steven Soderbergh), u The Lost City (2005, Andy García).
Lista de directors d'o Museu d'o Prado
Directors d'o Museu d'o Prado dentre 1817 y l'actualidat:
Benifato
Benifato (Benifato en catalán y oficialment; Benifato en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Baixa, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Benidorm.
A suya población ye de 199 habitants (2010) en una superficie d'10,90 km², con una densidat de población de 16,72 hab/km².
Cheografía
A localidat de Benifato se troba situata a 658 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 33,2 km d'a ciudat de La Vila Joiosa, a capital d'a suya comarca, de 70 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 153 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Burch (Francia)
Burch (en francés Bourges, prenunciau /buʁʒ/) ye una ciudat francesa situada en a rechión de Centro-Val de Loira y en o departamento de Char, d'o que ye a suya capital.
Toponimia
O nombre d'ista localidat deriva u bien d'os bituriches, o nombre d'os antigos habitants d'ista rechión, u bien d'a parola chermanica Burg (en francés bourg) pa "tozal" u "lugar". Os celtas le deciban Avaricon y os romanos Avaricum. En o sieglo IV aC, en tiempos de Chulio César, a suya redolada yera o centro d'a confederación gala (celta).
En os "Libros de Collidas d'as Cheneralidatz d'o Reino d'Aragón", correspondients a os anyos centrals d'o sieglo XV, se puet trobar tamién decumentos escritos en diferents ciudaz aragonesas a on apareixe escrito Burc(h).
Granyén
Granyén (en castellano y oficialment Grañén) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca d'os Monegros. A suya población ye de habitants en una superficie de 124 km² con una densidat de población de 0 hab/km². O termín municipal comprende tamién os lugars de Callén, Curbe, Fraella y Montesusín. thumb|200px|Torre d'a [[Ilesia de Sant Chaime de Granyén|Ilesia parroquial de Granyén.]] O suyo casco antigo se devanta sobre un suau tozal, a o piet d'a ilesia parroquial de Sant Chaime y a la uembra d'as restas de l'antigo castiello, y domina a o nuclio muderno, surtito, abaixo en a plana, y que s'estendilla enta la estación de ferrocarril, chunto a la carretera.
Granyén tamién ye un important nyudo de comunicación por ferrocarril, ya que por allí pasa la vía de Madrit-Barcelona, por Leida, antimás d'as carreteras que comunican con Uesca, Tardienta, Sarinyena, Tramacet y Salillas, entre atras localidaz...
S'estendilla o termín en l'ampla plana cheografica d'a Plana de Uesca, pero ya en tierras monegrinas transformatas en nuevos reganos por o canal d'o Flumen; o río homonimo redolía lo casco urbano, que ya feguraba como villa en 1785.
Entre que o casco antigo alza la suya sabor, con edificios d'adoba y tapial, en a suya mayoría con as fronteras repellatas y encalsiatas; l'atro sector muderno, abaixo, se caracteriza por os suyos edificios de varias plantas de ladriello y por os suyos amplos vials, con grans espacios ubiertos y zonas achardinatas. Son dos nuclios urbanos bien diferenciatos y que forman, sin dembargo, un tot harmonico.
Situación y clima
Granyén ye situato a 332 metros d'altaria sobre o livel d'a mar sobre a planura monegrina, a o norte d'a Val d'Ebro, amán d'o río Flumen. Ye a 23 km de distancia de Uesca, a capital d'a suya provincia. A suya temperatura anual ye de 14,2 ºC y a suya precipitación anual ye de 580 mm. thumb|600px|center|Mapa topografico de Granyén en castellano.
Toponimia
O toponimo Granyén presenta a terminación -én, variant con imala d'a terminación toponimica -án, que deriva d'o sufixo latín -ANUS indicador de pertenencia. Gerhard Rohlfs y Joan Carles Membrado Tena lo interpretan a partir de GRANIANUS, formau a partir de l'antroponimo romano GRANIUS.
Edat Antiga y Meya
D'orichen romano, o toponimo Granyén remera a un terratenient dito Granius. Manimenos, a historia documentata d'a localidat no escomencipia dica 1104. Poco dimpués de que se producise a Reconquiesta d'a zona, Granyén estió designato puesto de realengo. Sancho Inyiguez, conoixito a vegadas como Sancio Eneconnes, o suyo primer sinyor, se nombra en os documentos d'a colección diplomatica de Pero I, estudiatos y publicatos por o profesor Antonio Ubieto. thumb|200px|Envista parcial d'o retablo y altar d'a [[Ilesia de Sant Chaime de Granyén|Ilesia de Granyén chunto a la imachen d'o Apostol Sant Chaime o Mayor.]] En 1198, o rei Pero II d'Aragón cedió a o bispe Ricardo de Uesca o dreito de patronato sobre a Ilesia de Granyén. En 1258, Chaime I entregó a Blasco de Maza os castiellos y villas de Granyén y Robres, que posteriorment estioron entregatos como sinyorías de baronía a Pero I d'Ayerbe, tamién primer barón d'Ayerbe y Arnueso. O puesto de Granyén pasó enta la Corona Reyal en 1372 por voluntat expresa de Pero IV d'Aragón.
Edat Moderna y Contemporania
En o sieglo XVI a villa pasó a mans d'os poderosos duques de Villafermosa. D'ista epoca se conoix que Granyén heba uitanta casas, estando un puesto pertocant a l'archidiaconato de Sarrablo. En 1560, una visita ta la Ilesia de Granyén indicó que o retrablo mayor yera muito bueno, que heba un coro y cuatre campanas en a torre.
A postema enristió lo lugar en o sieglo XVIII, remanindo-ne libre nomás que una familia. En 1785, Granyén consiguió a categoría de villa, encara que, en 1792, continaba estando d'o Duque de Villafermosa. Cronicas d'a epoca refieren que a ilesia yera de construcción muito antiga y que enantaba retornada, ya que feba remango d'esboldregada. A o cabo d'o sieglo, en 1797, a villa contaba con 152 casas. En 1849, Granyén estió designato concello independient.
Durando a Guerra Civil Espanyola, entre 1936 y 1939, en Granyén se situó un hespital de campanya que estió lo primer d'os devantatos en Espanya por o Spanish Medical Aid Committee u SMAC en as suyas siglas en anglés. Aparixe cuaternato en un poema de Tom Wintringham titulato "Granien - British Medical Unit".
En 2011, o primer premio d'o Sorteyo Extraordinario de Nadal d'a Lotería Nacional d'Espanya, mas conoixito como "o Gordo", recutió integrament en Granyén.
Escudo y bandera
thumb|250px|Bandera de Granyén con o suyo escudo. En a primera lechislatura democratica y con a empenta de l'allora Concellero Municipal de Cultura y Fiestas Don Julián Jesús Castiella Hernández, s'enceta la busca de datos historicos sobre si en bella ocasión o concello de Granyén heba tenito escudo heraldico u bandera propia, pero ista busca resultó infructuosa.
Con ista emplantillada, se decide de fer una composición meyo partiu y trestallato, de traza que en o primer cuartel se coloca a insignia d'a Casa Torrellas, que seguntes García Ciprés, en os suyos estudios sobre linaches aragoneses, son en cuartel d'azur tres torres d'archent mal ordenatas (ye dicir, una entalto y dos abaixo); en o segundo cuartel, o d'a Casa Gurrea, en cuartel de gules (royo) bi ha dos lupos en palo y en pasants. En o tercer cuartel, aparixe a insignia d'a Sinyal Reyal. En o timbre apareix a Corona Reyal.
A bandera resulta estar en fundo azur en remeranza historica d'os pueblos celtas y con una randa cruzata d'archent como simbolo de paz y pureza.
Demografía
Seguntes os datos publicatos por l'Instituto Nacional d'Estatistica l'1 de chinero de 2019, o numero actual d'habitants en Granyén yera 1762, nueu habitants mas que en l'anyo 2018. En o grafico siguient se puet veyer cuántos habitants ha tenito Granyén dende l'escomencipio d'o sieglo XX dica l'anyo 2019. thumb|600px|center|Evolución d'o numero d'habitants de Granyén.
En o tocant a lo puesto de naiximiento d'a población granyenense, seguntes datos publicatos por l'Instituto Nacional d'Estatistica procedents d'o padrón municipal de 2018, o 22,70% (398) d'os habitants empadronatos en o Municipio de Granyén son naixitos en dito municipio, o 64,18% son emigratos enta Granyén dende diferents puestos d'Espanya, o 43,30% (759) dende atros municipios d'a provincia de Uesca, o 9,70% (170) dende atras provincias d'a comunidat d'Aragón, l'11,18% (196) dende atras comunidaz autonomas y o 13,12% (230) son emigratos enta Granyén dende atros países. thumb|center|600px|Habitants granyenenses seguntes puesto de naiximiento en 2018.
Economía
thumb|200px|Campos y industrias de Granyén.
Agricultura
Podérbanos afirmar que cuasi exclusivament o producto mas común en a comarca ye o cerial, treito d'as zonas de huerta de ribera y a suya hortalicia ta l'autoconsumo. O cerial clasico como lo trigo y l'hordio han dixato un amplo vuedo de cautivo ta lo roz.
Ganadería
Iste sector ye o que en os zaguers tiempos mas fuent de riqueza y desembolique ha experimentato, estando en istas anyadas o que millor se ye adaptato ta las nuevas corrients comercials. A enchegada d'os reganos chunto a la producción de ferraina ha ito estalbiando a dependencia exterior. A dedicación a ista actividat se circumscribiba alacetalment a explotacions familiars con a consiguient dependencia d'o marchant de redolín que se'n amanaba periodicament. Manimenos huei, gracias a las integracions, se ye consiguito que ixas explotacions, ya sigan de ciclo ubierto u zarrato, familiars u asociatas, se sigan convertitas en industrials, a on un mayorista va proporcionando lo necesario y lo integrato aporta o suyo treballo. A o mesmo tiempo, se ye chenerata en o mercato una requesta de bels productos como pollos, tocins, y profes a cunicultura con a fuga d'as dietas de carne baixa en colesterol y graixas.
Servicios y comercio
En o termín municipal de Granyén, en as zagueras anyadas, se ye intensificando lo sector servicios e, doncas, gran parti d'a población granyenense se dedica huei en día a lo sector servicios. Asinas, comercios, bars, restaurants, hotels y hostals, administración publica, bancos y caixas d'estalbios y un luengo etcetera de puestos de treballo se cheneran por a requesta de servicios.
Patrimonio
300px|thumb|Retablo de Granyén. left|thumb|200px|[[Reloch de sol de Granyén, o mas gran d'Europa.]] O casco antigo de Granyén se sitúa sobre un suau tozal, a o piet d'a Ilesia parroquial y as restas de l'antigo castiello.
A Ilesia parroquial de Sant Chaime Apostol ye un templo d'o sieglo XVI a on se combinan elementos goticos y renaixentistas. Tien una planta de cruz latina con cabecera poligonal de tres panyos. O suyo interior acubilla un retablo renaixentista realizato por Pedro de Aponte y Cristóbal de Cardeñosa, datato en 1511, que decora l'altar mayor.
Chunto a lo nuclio urbano, ye o ronal d'a Ermita de Sant Chulián, que yera una modesta construcción d'una sola nau con un tellato de dos versants. Huei l'edificio ye practicament esboldregato, pero bi ha un prochecto ta fer una nueva ermita.
Tamién, o 7 de chinero de 2010, s'inauguró en Granyén o reloch solar mas gran d'Europa e, seguntes palabras d'a Consellera de Ciencia, Tecnolochía y Universidat d'o Gubierno d'Aragón d'allora, Pilar Ventura, "talment o mas gran d'o mundo". O reloch presenta una estructura d'acero de mas de sies metros de diametro y cuasi cinco toneladas de peso. Consta d'un aniello troquelato con a numeración que se reflectan en a parti d'o diedro, antimás de planchas en anglo, a on se sinyala la hora. Ista forma permite emplegar-lo ta explanicar a cheometría y os movimientos d'a Tierra, convertindo-se en un instrumento con una gran capacidat didactica y de divulgación cientifica. O reloch se financió con fundos d'o Plan E y se realizó con a ideya de que se convierta en un elemento emblematico d'a localidat de Granyén.
Fauna
thumb|200px|Torre metalica ta cubillar os niedos de cigüenya en a Cruceta (veyita a o fundo), Granyén. Antimás d'as numerosas aus que sulcan os cielos de Granyén, como os gurrions, volandrinas, falcetz, cardelinas, picarazas u cornellas, entre atras... destacan as rapinyaderas como alicas y gabilans y carnuceras como os vueitres.
Pero sobre tot resaltan as cigüenyas, ya que istas son presents en os cinco nuclios urbanos que conforman o municipio:
Por atro costato, as especies cinecheticas por antonomasia d'o municipio, abundants antigament, son a perdiz, a cotorniz y a liebre.
Entre as especies que pueblan o río Flumen, destacan o barbo, a carpa, a perca, o lucio, a madrilla y o cangrillo de río, que ye en periglo d'extinción por l'acción d'especies predaderas como lo cangrillo americano.
Personaches ilustres
Entre os fillos ilustres de Granyén destacan o churista Felipe Marco y Oto (1641), o teologo y archidiacono d'a Catedral de Chaca Nicolás de Altabas, o relichioso d'a Inclita Orden de Malta Frai Pedro Carreras y Millera y o pintor Blasco de Grañén.
Esportes
thumb|250px|Chugadors d'o [[Club Deportivo Grañén en 2009.]]
Achirmanamiento
Granyén ye achirmanato con Capvèrn, una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus.
Villamalea
Villamalea ye un lugar d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 3.909 habitants (2007) en una superficie de 127,99 km² y una densidat de 30,54 hab/km².
Mugas
Muga con Cenizate, Iniesta, (provincia de Cuenca), El Herrumblar, Venta del Moro (provincia de Valencia), con Casas-Ibáñez, y con Fuentealbilla.
Toponimia
O filologo Abelardo Herrero Alonso crei que se remonta a l'arabe maleha, "polita", "fermosa", como "Billamalefa" de l'Alto Millars, que adapta o fonema aspirato arabe como una /f/ d'alcuerdo con atros arabismos presents en aragonés y catalán.
Eduard Rüppell
Wilhelm Peter Eduard Simon Rüppell, naixiu de Frankfurt d'o Main (Sacro Imperio Romano Chermanico) lo 20 de noviembre de 1794 y muerto lo 10 d'aviento de 1884 en ixa mesma ciudat dimpués d'a suya anexión por o reino de Prusia, estió un naturalista y explorador alemán, conoixiu per as suyas coleccions y descripcions de plantas y animals d'Africa y Arabia.
Barì
Barì (Barì en sardo; Bari Sardo, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de s'Ogiastra y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 3.871 habitants en una superficie de 37,53 km², con una densidat de población de 103,14 hab/km².
Mauran
Mauran (Mauran en occitán, Mauran en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
Barì
Cheografía
A localidat de Barì ye situata a 51 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Montcauv (Alta Garona)
A suya población ye de 26 habitants(1999) en una superficie de 7,14 km², con una densidat de población de 3,64 hab/km².
Riuenyo
Riuenyo (prenunciau /ri.ˈwe.ɲo/, en castellano Rigüeño) puet fer referencia a:
Castiello de Fantova
O Castiello de Fantova ye un castiello construyíu en o sieglo X que se troba en La Poblla de Fantova (Ribagorza, Aragón). .
Estanyo d'el Cap de Riuenyo
O estanyo d'el Cap de Riuenyo (en castellano Estanyo del Cap de Rigüeño, en catalán Estany del Cap de Riuenyo) ye un estanyo d'o Pireneu aragonés situau en o termín municipal de Montanui, en a comarca de Ribagorza.
Carol Burnett
Carol Burnett g Carol Creighton Burnett, naixita de San Antonio (Texas) o 26 d'abril de 1933, ye una actriz, cantaire, bailarina y escritora estausunidense, activa en o mundo d'os scenarios dende meyatos d'os anyos 1950 y con quantos premios recibitos mientres a suya carrera artistica.
Estanyo d'el Cap de Riuenyo
Se troba a 2.220 m de altaria, ocupando una superficie de 1,3 ha en a val de Riuenyo.
Carol Burnett
Entre a suya filmografía, cal mencionar bellas cintas como Who's Been Sleeping in My Bed? (1963, Daniel Mann), Pete 'n' Tillie (1972, Martin Ritt), The Front Page (1974, Billy Wilder), A Wedding (1978, Robert Altman), The Four Seasons (1981, Alan Alda), u Annie (1982, John Huston).
Castiello de Llaguarres
O Castiello de Llaguarres yera un castiello construyíu en o sieglo X d'o qual quedan unas pocas restas que se troban en Llaguarres (Ribagorza, Aragón). . En 2006 estió catalogau como Bien d'Intrés Cultural en a suya modalidat de zona arqueolochica.
Alionor de Castiella y d'Anglaterra
Alionor de Castiella y d'Anglaterra (1202-1244, Monesterio de Santa María la Real de las Huelgas ) estió una infanta de Castiella por estar filla d'o rei Alifonso VIII y a reina Alionor Plantagenet asinas como reina consort d'Aragón por o suyo matrimonio con o rei Chaime I d'Aragón.
Orichens familiars
Filla d'Alifonso VIII de Castiella y a suya muller, a reina Alionor de Plantagenet, os abuelos paternos d'Alionor estioron os reis Sancho III de Castiella y suya muller Blanca Garcés de Pamplona, y os maternos o rei Henrique II d'Anglaterra y Alionor d'Aquitania. Tenió cuantos chirmanos, entre ells, o rei Henrique I de Castiella y a reina Berenguela.
Biografía
thumb|left|300px|Anverso y reverso d'o sello heraldico d'a reina d'Aragón, muller de Chaime I o Conqueridor, Alionor de Castiella. A leyenda diz «Sigillum Alienoris regine Aragonum comitisse Barchinone et domine Montispessulani et illustris regis castelle filiae» (Sello d'a muller d'o rei d'Aragón, conte de Barcelona y sinyor de Montpeller y filla d'o ilustre rei de Castiella). En l'anverso se representa o escudo d'as [[barras d'Aragón y o reverso amuestra o de Castiella. ]] Sus pais, o rei Alifonso VIII y a reina Alionor de Plantagenet morioron en 1214. Alionor permaneixió en Castiella dica a muerte de su chirmano Henrique I en 1217. Por consello de su chirmana a reina Berenguela de Castiella, se casó o 6 de febrero de 1221 con o rei aragonés Chaime I o Conqueridor, en o municipio soriano d'Ágreda. Por ixas envueltas, o rei Chaime I teneba nomás 14 anyos d'edat. Recibió d'o suyo mariu en dote cuantas propiedatz, incluyindo-ie as localidaz de Daroca, Epila, Uncastiello, Balbastro, y dimpués d'a celebración d'a suya voda se'n fuoron enta a ciudat de Tarazona, en l'actual provincia de Zaragoza, a on Chaime I o Conqueridor fue armau caballero en a ilesia de Santa María d'a Vega de Tarazona.
O matrimonio fue anulau por o Papa Gregorio IX en 1229 a requesta d'o suyo mariu, que alegó impedimento de parentesco. En 1234, en una entrevista en o Monesterio de Santa María de Huerta en a muga entre os reinos de Castiella y Aragón, entre Ferrando III o Santo, sobrín d'a reina Alionor, y o rei Chaime I, s'alcordó que a reina Alionor, mientres no tornase a casar-se, recibiría a villa y castiello de Fariza y que mantendría todas as tenencias y usufructo que le correspondeban como dote que heba recibiu en o reino d'Aragón. O rei aragonés tamién se comprometiba a no deseparar-la d'o suyo fillo, o infante Alifonso, que yera chunto a ella.
Dimpués de l'anulación d'o suyo matrimonio con o rei d'Aragón, a reina Alionor se retiró a o reino de Castiella, a on morió en o Monesterio de las Huelgas de Burgos en 1244.
Sepoltura d'a reina Alionor de Castilla
thumb|200px|[[Monesterio de las Huelgas de Burgos.]] Dimpués d'as suya muerte, o cadáver d'a reina Alionor de Castiella fue apedecau en o Monesterio de las Huelgas de Burgos.
As suyas restas mortals fuoron depositadas en un sepulcro que en l'actualidat se troba situau en a Nau de Santa Catalina u de l'Evanchelio, y se troba situau entre os que contienen as restas d'o infante Felipe de Castiella, fillo de Sancho IV de Castiella y d'a reina María de Molina, que i ye a la suya dreita, y o que contiene as restas d'o infante Pero de Castiella, chirmano de l'anterior, que morió o 25 de chunio de 1319 en o Desastre d'a Vega de Granada.
L'atabul en que se trobaban as suyas restas, quala momia mediba 1'60 metros d'altaria y teneba as manos cruzadas sobre o peito, yera de fusta y no teneba tapa, encara que quedaban restas d'o suyo forro exterior y d'una cruz lisada reyalizada con galón d'oro claveteau, asinas como d'a indumentaria con a que fue enterrecada a reina, entre as que destacaban tres prendas de brocau arabe, parellanas a las que se troboron en o sepulcro d'o infante Felipe de Castiella, fillo de Ferrando III o Santo, que fue apedecau en a ilesia de Santa María la Blanca de Villalcázar de Sirga.
Matrimonio y descendencia
D'o suyo matrimono naixió nomás un fillo, Alifonso d'Aragón (1222-1260), o fillo primochenito de Chaime I o Conqueridor y o suyo hereu que murió antis que no su pai.
Alto de la Sima
L'alto de la Sima ye un tozal de la sierra de los Cabezos con 1.503 m d'altaria y situau en lo termin municipal de La Puebla de Valverde cerca de la muga con los termins municipals de Teruel y Formich Susano (provincia de Teruel).
Roger Federer
Roger Federer, naixito de Basilea o 8 d'agosto de 1981, ye un tenista suizo que estió numero 1 en o ranking ATP, actualment ye entre os 5 primers.
Alto de la Sima
En lo suyo cabalto bi ha un vértiz cheodesico.
Cenizate
Cenizate ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). Fa parte d'o partiu chudicial de Casas-Ibáñez.
A suya población ye de 1.306 habitants (2012) en una superficie de 63,26 km² y una densidat de 20,64 hab/km².
Cheografía
A localidat de Cenizate se troba situata a 704 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 42 km d'a ciudat d'Albacet, a capital d'a suya provincia.
Mugas
Muga con Nabas d'Exorquera, provincia de Cuenca, Villamalea, Fuentealbilla, Golosalvo y Mahora.
Heinrich Rudolf Schinz
Heinrich Rudolf Schinz, naixiu de Zúrich (Suiza) lo 30 de marzo de 1777 y muerto lo 8 de marzo de 1861 en ixa mesma ciudat, estió un zoologo y autor suizo de numbrosas monografías sobre especies animals y la fauna suiza.
La Talaya (Navarret)
La Talaya ye un mont de 1.108 metros d'altaria de la sierra de Lidón situau en o municipio de Calamocha cerca de Navarret, en a provincia de Teruel.
Yayo
thumb|right|250px|A preferida de yayo (Ο Αγαπημένος του Παππού), Georgios Jakobides, 1890. Yayo ye l'apelativo familiar con que se nombra l'agüelo propio. O suyo equivalent femenino ye yaya referiu a l'agüela. Igual como atros apelativos afectuosos de familia, como «papá», «mamá», «tío» y «tía», s'emplega sin articlo quan se refiere a l'agüelo propio: A parabla yayo s'emplega de regular por tot Aragón, tanto en aragonés como en castellano d'Aragón, pero en belsetán y en chistabín se fa servir «paye» por cuentas de «yayo», en o que podría estar un localismo de l'alta Cinca.
La Talaya (Navarret)
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Toponimia
L'oronimo La Talaya ye transparent en aragonés. Una talaya ye en orografía un punto prou alto y vistable que permite posar-ie un puesto de vichilancia de los terrenos d'arredol. L'arabismo talaya creyó muitos toponimos en tiempos de la reconquiesta de la val d'Ebro y Sistema Iberico, lo que ixampló dimpués lo significau orichinal de "torraza situada en alto" a lo d'"altaria bien vistable en lo terreno".
Estanyo Primer de Coma Arnau
O estanyo Primer de Coma Arnau (en catalán estanyo Primer de Coma Arnau) ye un estanyo situau en o municipio de Montanui a una altaria de 2.590 metros.
Se troba baixo a tuqueta de los Muyidors (2.939 m), en o Parque Natural de Pocez-Maladeta.
Yayo
Lolo / lola contra Yayo / yaya
A más, en aragonés existe as parablas «lolo» y «lola» que son muit emplegadas hue en l'Alto Aragón occidental, pero que Gerónimo Borao cita de comuns entre os ninos de Zaragoza pa la primer edición d'o suyo diccionario de 1859. As parablas «lolo» y «lola» aún s'emplegan en localidaz tan orientals como en Sarrablo, en Alquezra y en Salas Altas.
Gara de Bacú
A Gara de Bacú (en azerín: Bakı Dəmir Yolu Vağzalı) ye una gara de ferrocarril situata en a ciudat de Bacú, a capital d'Azerbaichán. Ye a principal gara ferroviaria d'a ciudat de Bacú y d'Azerbaichán. Fue inaugurata en l'anyo 1880.
Yayo
Lolo / lola contra Yayo / yaya
De «lola» y «lolo», Rafael Andolz apuntaba que teneban un sentiu menos fino que «yayo» y «yaya» y que mesmo bel nino le deciba «yaya» a su agüela de casa fuerte y por contra deciba «lola» a la de clase más baixa. Seguntes Bienvenido Mascaray, en Campo (Ribagorza) «lolo» y «llollo» describe a un agüelo que se troba ya senil. Manimenos, en belatro de vocabulario ribagorzano d'antes d'a Guerra Civil, como lo de Vicente Ferraz y Castán (1934) an que «llollo» ye qualsiquier agüelo, no se gosa fer ixos matices negativos.
Chabier Tomás tamién documentó a parabla «lolo» en Viello Sobrarbe en os anyos 1990 a partir d'a toponimia («O quarto lolo», «O güerto lolo»), porque ya no s'emplegaba en o parlar vivo d'ixa comarca, y enqüestando arribó en a conclusión que a parabla heba estau la principal dica una cinqüentena d'anyos d'antes, pero que la heban desplazau «yayo» y «yaya», traítas dende as ciudaz y consideradas más finas por a chent d'a redolada. En relación con isto, Rudolf Wilmes la cita en o parlar de Vallivió en os anyos 1930, y tamién amaneix en o Diccionario Dialectal Altoaragonés d'Hortensia Buisán Bernad, de 1944, que conoixeba bien o parlar de Vallibroto.
N-330
thumb|right|250px|Recorriu d'a N-330. thumb|right|250px|Cartel d'a N-330. A carreterra nacional 330 u N-330, conoixida como carretera d'Alicant ta Francia por Zaragoza, ye una carretera d'o rete nacional de carreteras de l'Estau espanyol que va dende a ciudat d'Alicant, en o País Valenciano, dica la muga con Francia en o puerto de Somport, en Aragón. Pasa por villas y ciudaz importants d'as dos Comunidaz Autonomas, como Requena, Utiel, Teruel, Daroca, Zaragoza, Uesca y Samianigo.
Recorriu
A N-330 ranca en a Glorieta de la Estrella, en a ciudat d'Alicant, y enfila ta l'interior pasando por Mont-fort, Novelda, Elda, Xaix y Villena, tot coincidindo con o trazau de l'Autovía d'Alicant, A-31, dica plegar en Almansa en a provincia d'Albacet. Alavetz, a N-330 enfila ta norte, cara ta Requena, y dentra una atra vegada en o País Valenciano por Ayora y Cofrentes. thumb|right|80px|[[Fita miriametrica d'a N-330 que corresponde con o suyo kilometro 30.]] A N-330 coincide con a N-3 dica Utiel. En Utiel, a carretera marcha en dirección ta Ademuz esnavesando por Sinarcas, Talayuelas, Landet y Santa Cruz de Moya. En o Rincón d'Ademuz a carretera pasa por a suya capital comarcal (Ademuz) y por o termín municipal de Torre Chusana, aon se l'achunta la N-420 que viene de Cuenca. Contino pasa por l'aldeya de mugas de Mas de Jacinto y dentra en Aragón por Libros.
En Aragón, a N-330 comienza seguindo o río Turia por as foces que traza ixe entre Libros y Villel, y dimpués contina paralela a o río por a val dica la ciudat de Teruel. En os arrabals de Teruel s'achunta con a N-234 que circumvala la capital por o sud, y formalment desapareixe subsumida en ixa atra carretera nacional, que contina ta Cella y Villar Cremado adintrando-se en a val de Xiloca de camín ta l'Ebro.
En Daroca, a N-234 y a N-330 se tornan a deseparar, marchando a primera cara ta Calatayú, y a segunda cara ta Carinyena. Pasa por Retascón, Villa-reyal de la Uerba y Paniza en a comarca de Campo de Daroca, y en pasando o puerto de Paniza (paralela a l'Autovía Mudéchar, anque más antiga que aquélla), pasa ta'l Campo de Carinyena y plega en Carinyena. Alavetz, a N-330 pilla por Longars, Muel, Botorrita y Cadret dica Quart de la Uerba, por aon que dentra en a ciudat de Zaragoza.
En a capital aragonesa, o trazau d'a N-330 ye a Vía Iberica, contino Paseyo Isabel la Catolica, Ferrando lo Catolico y Gran Vía dica la Plaza de Basilio Paraiso. Dimpués pilla por o Paseyo de Pamplona y María Agustín dica Escrivá de Balaguer, y por ixa carrera dica la plaza de la Ciudadanía a on s'achunta con a N-232. Por l'Av. Madrid se torna a achuntar con o Paseyo María Agustín, y por ixe se'n va ta la plaza Europa y trescruza l'Ebro por o puent de l'Almozara. Por a carrera d'a Val de Broto contina, pa achuntar-se con l'Avenita Os Perineus, pasa por debaixo d'a Z-40 y marcha por Parque Goya tornando-se a carretera de Uesca.
En o termin de Sant Chuan de Mozarrifar, a N-330 se funde en l'A-23, y d'allí ta Uesca no se conserva la suya numeración si que en o trazau antigo, N-330a, que va dende Villanueva de Galligo dica Zuera en paralelo a l'autovía, y dimpués dende Ontinar de Salz dica Uesca por Almudévar.
En Uesca capital, o trazau d'a N-330 ye l'Avenita de Martínez de Velasco, a de Chuan XXIII y a de la Paz. En o barrio d'a Universidat, a carrera de Sant Chuan Bosco se transforma en a carretera de Samianigo y asinas marcha d'a ciudat ista carretera. Recibe a N-240 que viene de Balbastro por a dreta en os arrabals de la Isuela, dirección Igriés.
En Arguis, a N-330 enfila ta trescruzar o puerto de Monrepós y asinas penetra en a comarca de l'Alto Galligo. Pasa por Belarra, a Nau, l'Hostal d'Ipiés y Rapún chusto enantes d'arribar ta Samianigo. En as afueras d'o barrio d'o puent de Samianigo recibe a N-260 por a dreta, que en ixe punto forma la variant Yebra-Fiscal.
En Samianigo, a N-330 ye l'Av. Uesca que remata en a Plaza d'Espanya. Alavetz contina como carrera de Sarrablo y se'n va en dirección ta Chaca como N-330a, seguindo o curso d'o río Tulivana dica Pardiniella y dentra en a Chacetania por Martillué.
En Guasa, ya prou cerca d'a capital chacetana, se bifurca una atra vegada, formando a N-330a que se transforma en l'Av. Perimetral en o casco urbano d'a ciudat, y dimpués tuerce ta norte como Avenita d'o Rechimiento de Galicia y l'Av. de Francia que atraviesan o centro de Chaca. L'atro camal esnaviesa por en norte d'a ciudat y ye la circunvalación norte. Os dos camals s'achuntan debaixo de l'Hespital y a partir d'ixe punto comienzan a seguir o río Aragón dirección norte, por Bergosa, Castiello de Chaca, Villanuga y Canfranc. Una segunda división en Canfranc produce a N-330a que puya ta Candanchú y dimpués trescruza o puerto de Somport por a montanya. Iste ye o trazau antigo. Actualment o trazau principal ye soterranio, y dende Canfranc-Estación pasa ta Francia por túnel.
Casas-Ibáñez
Casas-Ibáñez ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet, en a comarca d'a Manchuela Albacetenya (Castiella-La Mancha) y partiu chudicial d'o suyo nombre (en ye a suya capital).
A suya población ye de 4.674 habitants (2008) en una superficie de 103,22 km² y una densidat de población de 45,28 hab/km².
Cheografía
A localidat de Casas-Ibáñez se troba situata a 707 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 52 km d'a ciudat d'Albacet, a capital d'a suya provincia.
Mugas
Muga con Fuentealbilla, Villamalea, Venta del Moro (provincia de Valencia), Alborea y Alcalá del Xúcar.
Alcaldes
cucha|miniaturadeimagen|Ilesia de Sant Chuan Baptista
Marignac
Marignac puet estar:
Polop
Toponimia
Lo toponimo Polop ye mozarabe y se relaciona con lo latín Populus como lo toponimo Plou de las Cuencas Meneras y Polopos en a costa granadina.
Mugas
200px|thumb|left|Lo termin de Polop respecto a los atros municipios de la Marina Baixa Lo termin municipal de Polop muga con La Nucia, Benidorm, Finestrat, Benimantell, El Castell de Guadalest y Callosa d'en Sarrià.
Lycalopex sechurae
A rabosa de Sechura (Lycalopex sechurae (Thomas, 1900) ) ye una especie de mamifero d'a orden d'os Carnivora y familia Canidae que se troba en Ecuador y Perú, y prene lo suyo nombre d'o desierto de Sechura.
Sines
Sines ye una ciudat de Portugal, en a rechión de l'Alentejo, districto de Setúbal.
A suya población yera de 14.260 habitants en l'anyo 2011, en una superficie de 198,97 km², con una densidat de población de 73,47 hab/km².
Metamorfismo de contacto
200px|thumb|right|Fragmento de "[[Corniana", a roca més tipica d'o metamorfismo de contacto.]]
O magma ha de tener prou capacidat calorifica pa poder puyar a temperatura de l'arredol y mantener-la asinas mientres bells millons d'anyatas, d'astí que o metamorfismo de contacto vaiga asociato a plutons de mida meya u gran. Os plutons chicotz no gosan producir metamorfismo de contacto. O metamorfismo de contacto ye ligato a sobén a los granitos d'os nivels altos d'os orochens.
Una caracteristica común d'o metamorfismo de contacto son as auriolas metamorficas concentricas arredol d'o plutón, en as que veyemos una succesión de minerals que van apareixendo a cierta distancia d'o plutón y desapareixen substituyius por atros, indicadors d'una temperatura cada vegata menor: s'han definito como minerals éndiz a sillimanita, andalucita, biotita y clorita.
Rocas tipicas d'o metamorfismo de contacto son as cornianas. Os márbols y as quarcitas tamién pueden formar-sen en o metamorfismo de contacto d'as calsineras y piedras d'arena respectivament. Manimenos en o metamorfismo de contacto d'as calsineras tamién pueden formar-sen skarns en una variant especial de metamorfismo de contacto dita metasomatismo en a que cambia a composición.
Metamorfismo de contacto en os Pireneus
200px|thumb|[[Picos d'os Infiernos, con una marbolera bien visible de color blanca en a part central d'a foto.]] En a Val de Tena bi ha representación d'o metamorfismo de contacto por a presencia d'un gran batolito de rocas graniticas. As rocas calsineras encaixants recristalizoron y esdevinioron cornianas y márbols como os d'a Quixada de Pondiellos (Os Infiernos) u a Comachibosa.
Muitas quarcitas d'o Pireneu axial son producto d'o metamorfismo de contacto asociato a los batolitos de rocas graniticas.
As losetas con "moscas" (andalucita) de l'alto Ara tamién son un eixemplo tipico de metamorfismo de contacto.
Tàrbena
Tàrbena (Tárbena en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Marina Baixa. La suya población ye de 801 habitants (2010), en una superficie de 31,70 km² y una densidat de población de 25,27 hab/km².
Mugas
200px|thumb|left|Lo termin de Tàrbena respecto a los atros municipios de la Marina Baixa Lo termin municipal de Tàrbena muga con Bolulla y Callosa d'en Sarrià
Parla
La parla de Tàrbena tien caracters balears como l'articlo salato a causa d'una repoblación feita con mallorquins en lo sieglo XVII dimpués de la expulsión de los moriscos.
Estanyo Segundo de Coma Arnau
O estanyo Segundo de Coma Arnau (en catalán estanyo Segon de Coma Arnau) ye un estanyo situau en o municipio de Montanui a una altaria de 2.605 metros.
Se troba baixo a tuqueta de los Muyidors (2.939 m), en o Parque Natural de Pocez-Maladeta.
Marinhac e eras Pèiras
Marinhac e eras Pèiras (Marinhac e eras Pèiras en occitán, Marignac-Laspeyres en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 111 habitants(1999) en una superficie de 12,41 km², con una densidat de población de 8,94 hab/km².
Poyato
250px|thumb|[[Envista de la sierra de Penya Alta dezaga de Berrueco con Los Poyatos a la dreita, despartius de la resta de la sierra por lo collau Poyatos.]] Un poyato ye un pueyo chico. La palabra poyato ye una forma derivada de "pueyo" sufixada con lo diminutivo -ato. S'emplegaba en Navarra y en la Riocha, dende a on que fue amprau con atros significaus en as formas orientals de lo castellano dica l'andaluz oriental. Encara que bel autor la considere un mozarabismo, la distribución d'esta palabra viva u en la microtoponimia indica una expansión por la Reconquiesta y la repoblación medieval dende La Riocha, y amprada dende lo navarro-aragonés.
Portèth d'Aspèth
Portèth d'Aspèth (Portèth d'Aspèth en occitán, Portet-d'Aspet en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
Poyato
Lista d'oronimos
"Poyato" tiene un significau oronimico en:
Rebollar (Soria)
Rebollar ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria y comarca de Tierras Altas.
A suya población ye de 54 habitants (2007), en una superficie de 10,38 km² y una densidat de población de 5,20 hab/km².
Toponimia
Rebollar quier dicir en castellano d'o Sistema Iberico "caxicar", referito a selbas de Quercus pyrenaica u Quercus faginea.
Turquismos en aragonés
thumb|250px|Astrolabio de latón, nombre d'una [[liga (mescla de metals)|liga que deriva de lo turquico altın.]] Los turquismos en aragonés son palabras orichinadas en las luengas turquicas, en especial lo turco otomán, luenga con muitos persismos y arabismos que precede a lo turco moderno.
Mallo (cheomorfolochía)
250px|thumb|Anvista aeria d'os mallos de Riglos Os mallos son una forma de modelau cheolochico que se desembolica en almendróns y piedras d'arena cuan a erosión aproveita dos familias de diaclasas u fracturas verticals de diferent dirección. Con o tiempo a erosión que se produce n'estas diaclasas aisla pinaclos u torres de roca ditos mallos.
Os mallos son releus abruptos entallaus en masas d'almendrón d'as marguins d'una cuenca, por eixemplo cuencas terciarias como a Depresión d'Ebro, que tienen una forma de “puro” con cumbre cupular y laderas verticals u en extraplomo. Amaneixen formando conchuntos, roldes bella cosa aislaus en tot en o frent pirenenco: Agüero, Riglos, Salto de Roldán, Alquezra, d'as Sierras exteriors y en bels puntos d'o semontano iberico "Los Fayos", "Tormos d'o Matarranya", ligaus siempre a puntos on as arterias fluvials penetran en a depresión d'Ebro.
O modelau d'os mallos se desembolica sobre almendrons sinorochenicos constuitos por ruellos heterometricos y poco redolaus, diachenizaus por un cemento calsinoso-archilenco de color royenca. En orichen estos almendron fuoron os depositos d'a radiz d'amplos y espesos ventallos aluvials d'edat oligocena-miocena, que a erosión posterior fació que destacasen por a denudación d'as series litolochicas mes tovas y erosionables de l'arco externo.
A inestabilidat tectonica sinsedimentaria se tradució en una serie de fracturas en rella, que esdevinioron linias de febleza litolochica y individualizan a masa d'almendrón en prismas que, reelaboraus por a erosión darán primero formas cupulars y dimpués por encaixamiento d'o rete fluvial y desbastatura d'as ariestas, serán punto d'orichen d'as tipicas formas cilindricas u puros.
Atras discontinuidaz menors como os plans de sedimentación, subhorizontals en os tramos superiors, troban reflexo morfolochico en as fendiduras y extraplomos que dan a forma final d'os mallos.
Bosnia y Herzegovina
Bosnia y Herzegovina ye un país monterizo situato en a Peninsula d'os Balcans, en o sudeste d'Europa, rodiando a mar Adriana y Croacia. A suya capital ye Sarajevo. Estió una d'as seis unidaz federals que formoron Yugoslavia. Obtenió a suya independencia mientres a decada de 1990 en a Guerra de Bosnia-Herzegovina y, debito a los alcuerdos de Dayton, actualment ye un protectorau d'a comunidat internacional alministrato por un alto representant esleito por o Parlamento Europeu.
Mallo (cheomorfolochía)
Os mallos son as enrunas d'os antigos conos de dechección, que tienen una morfolochía prou diferent a la orichinal. A tectonica y procesos erosivos, en interacción, han labrau un paisache prou especial.
Bosnia y Herzegovina
Se troba descentralizada y dividida alministrativament en dos entidaz, a Federación de Bosnia y Herzegovina y a Republica Serbia. Os dos territorios Bosnia y Herzegovina son dos rechions historico-cheograficas sin d'estatus politico en l'actualidat (2007).
Mallo (cheomorfolochía)
Etimolochía y toponimia
250px|thumb|Mallos d'Agüero A palabra aragonesa mallo (malh en gascón, mall en catalán y mallo en basco), tot y que suene igual que a palabra pa dicir a lo martiello gran, ye d'atro orichen pus puet venir de l'indoeuropeu antigo *molh (en albanés montanya se diz mal y tuca majë). Os toponimos d'influencia ligur Mons Blustiemelus, Ventamiglia y Leucumellus, pueden mostrar que en celtoligur i habió una palabra tipo *melo relacionata con roca u penya. Os cheomorfologos espanyols emplegan a palabra mallo en a suya terminolochía.
Bosnia y Herzegovina
A suya población ye de 4.025.476 habitants (2004), en una superficie de 51.129 km², con una densidat de población de 78 hab./km². A suya capital ye a ciudat de Sarajevo.
Mallo (cheomorfolochía)
Etimolochía y toponimia
En Aragón a palabra mallo apareixe en muitos toponimos (Mallos de Riglos, Mallos d'Aguero, San Esteban del Mall), mesmo en Teruel ("Castiello de Mallo" en Mosqueruela). Os mallos de Riglos son consideraus como uno d'os paisaches mas emblematicos d'Aragón. En o semontano de Moncayo bi ha presencia de mallos a man de Los Fayos. En o Matarranya destacan os mallos conoixius como Les Roques del Masmut (en Penyarroya de Tastavins) y atros mallos d'o termin de Beceit en o parache de La Pesquera.
Bosnia y Herzegovina
Organización politico-administrativa
A Federación de Bosnia y Herzegovina ye organizada territorialment en 10 cantons (kantoni en bosnio, županije en croata, кантони en serbio).
Mallo (cheomorfolochía)
Etimolochía y toponimia
En Catalunya destacan os mallos de Montserrat, de Sant Llorenç del Munt y las Les Roques d'En Benet. En A Riocha bi ha mallos en a compleganza d'o río Iregua a lo piet d'a Sierra de la Demanda. .
En Navarra destaca os Malloak de Aralar, ditos popularment Malloak u las Malloas, son a part d'a Sierra d'Aralar enfilada enta l'Val d'Araitz y Betelu en forma d'una imponent parete u cinglo, entre a muga de Navarra y Guipuzcua. A mes gran part d'os Malloak d'ixe puesto se troban territorio de Navarra y només que uns pocos son en Guipuzcua. Dende o mirador d'o brendador de l'Autovía de Leitzaran entre Leitza y Lekunberri se puet esnavesar una buena anviesta d'os Malloak. Os Malloak d'Aralar son formaus por os siguients monts que son visibles dende a Val d'Araitz: Balerdi (1165 m), Egurbide (1317 m), Urkute (1328 m), Aldaon (1411 m), Intzako dorrea (1431 m), Ttutturre (1262 m), Kurutzeaga (1308 m) y Aitzear (1286 m).
700px|center|thumb|As Malloak d'Aralar ([[Os Mallos d'Aralar), entre Navarra y Guipuzcua, os nombres d'os diferents picos y cerros y os lugars que bi ha a lo suyo piet.]]
Bosnia y Herzegovina
Organización politico-administrativa
D'os 10 cantons, cinco son de mayoría bosnia, tres de mayoría croata, y dos son mixtos, lo que significa que existen procedimientos legals ta a protección d'as etnias constituyents.
Hal Miller
Harold Miller ye un actor estausunidense conoixito mas que mas por a suya interpretación en Sesame Street dende 1969.
Bosnia y Herzegovina
Luengas
En Bosnia y Herzegovina son oficials o bosnio, o serbio y o croata. Dende o punto de vista d'a lingüistica comparada son diferents variants standardizadas d'a mesma luenga u continuum dialectal serbocroata, y basadas en a variant d'o dialecto štokavski u xtokavisco propia d'Herzegovina. Manimenos cada nacionalidat etnica de Bosnia y Herzegovina fa servir a suya variant standardizada propia por escrito, que se denomina d'acuerdo con a nacionalidat, y que tamién se fa servir en países mugants. A livel charrau toz os bosnios, serbobosnios y serbocroatas charran difents parlas adintro d'o dialecto xtokavisco, y belunas son comuns pa diferents nacionalidaz en as zonas concretas a on que coexisten.
Esporte
Os esportistas de Bosnia compitioron con a equipo d'a Yugoslavia dica 1992. Os esportes mes populars son o fútbol y o baloncesto.
En a ciudat bosnia de Sarajevo estió a on se celebroron os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 1984.
Vinclos externos
left|thumb
Estanyez de Coma Arnau
Os estanyetz de Coma Arnau (en catalán estanyets de Coma Arnau) son dos estanyos situaus en o municipio de Montanui:
Columbia (Carolina d'o Sud)
Columbia ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Carolina d'o Sud, d'an ye a capital estatal y a segunda ciudat por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o condaus de Richland, estando-ne a suya capital, y Lexington.
A suya población ye de 131.674 habitants (2019) en una superficie de 346,50 km², con una densidat de población de 371.70 hab/km².
Cheografía
A localidat de Columbia se troba situata a 89 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, en o puesto a on confluyen o río Saluda y o río Broad ta formar o río Congaree.
Deputación Provincial de Teruel
L'actual president ye l'aragonesista Ramón Millán Piquer, alcalde de Castellot. Os 25 deputaus que tién seguntes as leis, dimpués d'as eleccions municipals de 2015, perteneixen a os siguients partius politicos: Partido Popular (9); PSOE-Aragón (8); Partido Aragonés (5); Ganar Teruel (2) y Chunta Aragonesista (1).
Composición
Os organos de Gubierno son : o president, os vicepresidents, a Chunta de Gubierno, o Pleno y as Comisions informativas.
Dende o 25 de chunio de 2015, o suyo president ye l'aragonesista Ramón Millán Piquer.