cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Formación y Orientación Laboral
A Formación y Orientación Laboral (a sobén se diz con l'abreviatura FOL) ye una especialidat d'o profesorau de secundaria que imparte a suya docencia en os ciclos de FP (Formación Profesional) y tamién en os PCPI (Programas de Qualificación Profesional Inicial).
As asignaturas, que en FP se dicen "modulos profesionals", que imparten os profesors d'esta especialidat son: FOL (Formación y Orientación Laboral) con una carga lectiva de 65 horas a l'anyo, RET (Relacions en l'Entorno de Treballo) con carga lectiva de 65 horas y AGCE (Administración, Chestión y Comercialización d'una Michana Interpresa) con carga lectiva de 96 horas. Este tarabidau que correspondeba a os curriculums feitos per a LOGSE ha cambiau dende l'anyada de 2009, con l'aplicación d'a LOE, asinas dende alavez ixes modulos funeixen y a carga curricular d'esta especialidat ye: FOL (Formación y Orientación Laboral) con una carga lectiva de 96 horas a l'anyo, EIE (Intepresa y Iniciativa Empresarial) con una carga lectiva de 65 horas. Dispaeix RET.
A función d'estes modulos transversals va endrezada a aduyar a os estudiants a prender concencia d'o suyo papel drento d'as intepresas, en primerías FOL enfocau a os estudiants que puedan treballar ta otri, conoixendo o dreito laboral, as prestacions socials, a prevención de risgos laborals y os mecanismos d'inserción laboral, y per atro EIE enfocau a os estudiants que puedan u tiengan a coticia de treballar per cuenta propia, fendo de l'autoemplego a suya forma d'acceso a o mundo laboral.
Os nuevo curriculums y a nueva normativa de certificaus de profesionalidat, incorporan a equiparación de o curso basico de prevención de risgos laborals de 30 horas, replegau en o Reglamento de Servicios de Prevención, con o bloque de prevención de o módulo FOL.
Estos modulos s'imparten en toz os ciclos de grau meyo y superior de todas as familias profesionals. Con os nuevos curriculums, existe a posibilidat de convalidación.
Ta estar profesor d'esta especialidad se desiche una licenciatura, pero a normativa declara qualques titulacions de diplomatura equivalents a efectos de docencia: Treballo Social, Relacions Laborals y Empresarials.
Focke-Wulf Fw 61
Focke-Wulf Fw 61 yera un helicoptero desembolicau por Focke-Wulf y ye considerau como lo primer helicoptero d'a historia. O suyo primer vuelo estió en 1936. Teneba un motor Bramo Sh.14A, una velocidat maxima de 112 km/h y un alcanz de 230 km. Se'n han construyíu 2 unidaz.
La Vall d'Ebo
La Vall d'Ebo (La Vall d'Ebo en catalán y oficialment; Vall de Ebo en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.
A suya población ye de 272 habitants (2010) en una superficie de 32,40 km², con una densidat de población de 8,40 hab/km².
Cheografía
A localidat de la Vall d'Ebo se troba situata a 394 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 110 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia.
Eleccions a Corz d'Aragón de 1995
Circumscripcions electorals
As circumscripcions electorals corresponden a cadaguna d'as tres provincias en que ye trestallato o territorio aragonés:
Teruel
== Deputatos a Corz d'Aragón esleitos ==
Alto de Tremps
L'alto de Tremps ye un mont de 522 m d'altaria situau en o termin municipal de Mazalión.
Paul G. Comba
Dende ixe inte, s'especializó en a investigación d'asteroides, estando o descubridor de centenars d'istos obchectos celestes (582 o 4 d'octubre de 2009).
Toyota Yaris
Toyota Yaris ye un auto d'o segmento B desembolicau por Toyota. Toyota Yaris s'ensambla en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Onnaing (Francia). Amaneixió en o mercato en 1999 y se comerzializa dica hue. I hai quatro cheneracions d'as qualas a zaguera ye de 2019.
Alconaba
Alconaba ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón) situato en a comarca d'o Campo de Gómara. A suya población ye de 165 habitants (INE 2006), en una superficie de 52,05 km² y una densidat de población de 3,16 hab/km².
Lecinacorba
Lecinacorba (Lecina Corva en grafía SLA, Encinacorba en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situau en a comarca d'o Campo de Carinyena.
Alconaba
Encluye os lugars de Cubo de Hogueras, Duañez, Martialay y Ontalvilla de Valcorba.
Lecinacorba
A suya población ye de habitants, en una superficie de 36,68 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
Lecinacorba ye situau a piet d'a sierra d'Algairén, a 762 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a una distancia de 48 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya comarca y d'Aragón.
Toponimia
Apareixe en textos antigos como Encinacorba. Seguntes Borao cuan os templers concedioron en 1135 Carta de población a los suyos vecins y vasallos, estos fundan un lugar cristiano en o terreno dito Media Villa cerca d'una carrasca tuerta que i destacaba en o paisache, y d'a on prenió nombre o lugar. Agustín Ubieto Arteta data a mención mas antiga Encinacorva en 1176. En un documento latín de 1293 d'o "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca" podemos leyer Lezinacorba y Lazinacorba bella vegada:
En 1495 s'escribiba separau Encina Corva en o stándard escrito de zaguers de sieglo que ya castellanizaba la fonetica de tot:
Juan Antonio Pellicer y Pilares, un cervantista de Lecinacorba, fació una edición d'O Quixot a zaguers d'o sieglo XVIII y i escribe:
672
Atros países
right|thumb|250px|Estatua de [[Wamba, proclamato rei d'o Reino visigodo de Toledo o 21 de setiembre de 672 y coronato o 20 d'octubre d'ixa mesma anyata.]]
Enerchía mareomotriz
thumb|250px|Planta d'enerchía maremotriz en o [[río Rance en Francia.]] A enerchía mareomotriz ye una fuent d'enerchía que aprofeita a enerchía renovable que se produce en as puyatas y baixatas d'as mareas, debitas a las fuerzas gravitatorias entre a Luna, a Tierra y o Sol. S'emplega un alternador ta chenerar asinas enerchía electrica con ista fuent d'enerchía.
O suyo uso practico
En Francia en 1961 s'inició un prochecto de central eletrica maremotriz, en o estuario d'o río Rance (en Bretanya), a planta maremotriz d'o Rance. Encara que a obra se remató en 1966 y a electricidat chenerata s'incorporó a o rete d'enerchía electrica dende 1967, con una potencia instalada de 240 Mw, y que chenera o 3% d'o consumo electrico bretón, a suya construcción portó bellos problemas ta o medio ambient, que facioron que garra atro prochecto similar s'haiga rematau.
Near Earth Asteroid Tracking
O Near Earth Asteroid Tracking (NEAT) ye un programa cientifico ta la localización d'asteroides amanatos en a suya orbita a la Tierra y que bi ha a posibilidat de que en a suya orbita puedan dentrar en colisión con o nuestro planeta. O programa ye dirichito por a NASA y por o Jet Propulsion Laboratory de Los Ángeles, en California, y prencipió a suya actividat en aviento de 1995.
Por un alcuerdo con a United States Air Force, o programa NEAT emplega telescopios GEODSS d'o Exerxito estausunidense, situatos en Haleakala (isla Maui, Hawaii), encara que tamién emplega dende abril de 2001 as instalacions d'o Palomar Observatory en o condau de San Diego (California).
O programa NEAT, dende a suya creyación, ha feito o descubrimiento de bels milers d'asteroides, y en 2005 o asteroide (64070) NEAT recibió o suyo nombre en honor d'o programa.
Segrián
O Segrián (en catalán Segrià) ye una comarca de Catalunya. A suya capital ye Leida, estando a comarca más poblata d'a provincia de Leida y a segunda más gran.
Enerchía solar
thumb|Irradiación solar meyana en o mundo thumb|Panels solars A enerchía solar ye a enerchía renovable obtenita dreitament d'o Sol. A radiación solar que incide sobre a Tierra puet aprofeitar-se por a suya capacidat ta escalfar, u dreitament, a traviés de l'aprofitamiento d'a radiación en dispositivos opticos u d'atros tipos.
A enerchía solar se puet aprofeitar de tres trazas: en arquitectura solar, en centrals termicas solars y en centrals solars fotovoltaicas.
Enerchía solar en Aragón
A enerchía solar ye, como atras enerchías renovables, important en Aragón. En total bi ha 205 instalacions solars en Aragón, con una potencia total de 8,85 Mw.
Idioma friulán
O friulán u furlán (Furlan) ye una luenga indoeuropea d'a branca retorromanica.
Fue reconoixita como luenga independient por o Gubierno d'Italia en 1999. Actualment tien 720.000 parlants (furlans), prencipalment en a rechión historica italiana de Friuli, que ye en a rechión autonoma de Friuli-Venecia Chulia.
Enerchía solar
Enerchía solar en Aragón
O mas gran parque solar sobre tierra d'Aragón ye en a localidat de Zuera, con una potencia instalata de 9,94 Mw en 45.540 modulos
Idioma friulán
Bels lingüistas la relacionan con os dialectos venecianos. Presenta parolas d'orichen alemán introdueitas en especial en a Edat Meya en tiempos d'o Patriarcato d'Aquileya, on bi heba una influencia alemana especialment envistable en estar os primers patriarcas d'orichen alemán. D'esta traza tenemos bearç ("patio trasero") y bussâ ("besar").
Tamién bi ha parolas d'orichen eslau traitas por eslaus venitos dende o sieglo X pa ocupar o vueito poblacional que bi heba dimpués d'as invasions hongaras: cjast ("granero"), zigâ ("gritar"). Tamién bi ha toponimos d'orichen eslau.
Alto de Cabeza Gorda
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Villanueva de Teba
Cheografía
A localidat de Villanueva de Teba se troba situada a 725 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 58 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal en fa parte o lugar (hue despoblau) de Ventosa.
Chusticia d'Aragón
thumb|right|250px|[[Chuan V de Lanuza.]]
O Chusticia d'Aragón ye una d'as institucions de gubierno d'Aragón dende a Edat Meya dica os Decretos de Nueva Planta. En o Estatuto d'Autonomía de 1982 se recuperó ista figura emblematica de l'autogubierno aragonés, con funcions propias d'o defensor d'o pueblo. Dende l'anyo 1995 a suya seu ye en o Palacio d'Armijo.
Oríchens
Os oríchens d'ista institución se mezclan con a leyenda que sobre ella se formó dende a baixa Edat Meya, que quereba remontar-la a os presuntos reis de Sobrarbe y a batalla de l'Aínsa. Ixa falordia teneba un interés politico platero: miraba de refirmar os poders d'o Chusticia d'Aragón debant d'una monarquía que quereba controlar todas as institucions.
A realidat ye que dica la fin d'o sieglo XIII no apareix definida: chusticia yera sinonimo de chuez, y cal esperar a las Corz d'Exeya de 1266 pa veyer que uno d'istos chusticias adquirió poders como "chuez meyo", entre a monarquía y as elites regnicolas. A institución ganó peso en o Privilechio Cheneral que surte d'as Corz d'Aragón de 1283, y sobretot gracias a las redotas d'a Unión Aragonesa en 1301 y en a batalla d'Epila, que obligoron a la monarquía y os aragoneses a trobar un equilibrio sin conflictos. Dende o sieglo XIV o Chusticia no ye nomás que un chuez poderoso, sino una institución consolidada, clamada a sobén "Chusticiazgo".
Funcions y funcionamiento
A seu d'o Chusticia d'Aragón estioron as Casas del Reyno en a ciudat de Zaragoza dende metat d'o sieglo XV.
O Chusticia yera, sobretot, o principal tribunal d'Aragón, y por ixo yera l'interprete, en zaguera instancia, d'os Fueros y Observancias. A Cort d'o Chusticia s'encargaba de cuatro procesos chudicials: aprensión, inventario, firma de dreito y manifestación, que permitiban -lo menos en teoría- de garantizar o funcionamiento correcto d'a chusticia aragonesa. Tamién teneba funcions de representación d'o reino debant d'as Corz d'Aragón.
Tamién yera o chuez d'o Contrafuero: teneba a capacidat de decidir si bella acción heba violau os Fueros d'Aragón, y podeba usar a fuerza pa aturar-la.
Decadencia y desaparición
Ya en os sieglos XIV y XV i habió conflictos cutianos entre o rei y o Chusticia, pero cal esperar o sieglo XVI pa veyer un poder decidido d'a monarquía por controlar ista institución. En noviembre de 1591 o Chusticia d'Aragón dictaminó que la invasión d'Aragón por Felipe I yera Contrafuero, conque miró d'aplegar un exercito contra o rei, que resultó un fracaso completo, as tropas castellanas ocuporon Zaragoza y o Chusticia, Chuan V de Lanuza, fue executau o 20 d'aviento de 1591, talment a fita mas emblematica d'a historia y leyenda d'a institución.
En as Corz de Tarazona, en 1592, a monarquía modificó a institución pa controlar-la millor, y se mantenió sin guaires modificacions ni importancia dica os Decretos de Nueva Planta de 1707. O zaguer Chusticia d'Aragón estió Antonio Gabín.
O Chusticia d'Aragón en l'actualidat
En 1982 reapareixió a fegura d'o Chusticia d'Aragón, replegada en o estatuto d'autonomía d'Aragón y emparata por a constitución de 1978. O Chusticia ye a tercera autoridat d'a Comunidat Autonoma, dimpués d'o President d'a Deputación Cheneral d'Aragón y o president d'as Corz.
A seu actual d'o Chusticia d'Aragón se troba en o zaragozano Palacio de Armillo.
Funcions
O Chusticia d'Aragón tien tres funcions fundamentals:
Chusticias dende a restauración d'a democracia
Pa veyer a lista completa ver Chusticias d'Aragón.
Adrián Ortega
Adrián Ortega, naixiu de La Habana (Cuba) en 1908 y muerto en Madrit (Comunidat de Madrit, Espanya) o 2 d'abril de 1996, estió un actor, director teatral y escritor espanyol, actvo en o teatro y en o cine espanyols dende los anyos 1940 dica finals d'os anyos 1980. Fillo, nieto y bisnieto d'actors, naixió circunstancialment en Cuba mientres una chira de sus pais por America y destacó mas que mas por o suyo treballo en o mundo d'o teatro, encara que actuó en alto u baixo 60 cintas dende meyaus d'os anyos 1950, siempre en papels segundarios.
Luengache de programación Pascal
Pascal ye un luengache de programación creyato por Niklaus Wirth, profesor d'o Instituto Tecnolochico de Zurich, Suiza. Lo creyó pensando en un luengache didactico ta l'aprendizache de tecnicas de programación. Con o tiempo ha esdevenito antimás en un estandard d'os luengaches de programación mas emplegatos.
Li se clamó asinas por o matematico Blaise Pascal.
Eixemplo de codigo Pascal
Clasico eixemplo "Ola Mundo!" en Pascal:
PROGRAM Ola_Mundo(output); BEGIN WriteLn('Ola Mundo!') END.
Montealegre del Castillo
Montealegre del Castillo ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 2.301 habitants(2007) en una superficie de 177,79 km² y una densidat de 12,94 hab/km².
Mugas
Muga con Almansa, Bonet, Fuente-Álamo y Corral-Rubio en a provincia d'Albacet, y tamién con Yecla y Chumiella en a Rechión de Murcia.
Bell 47
Bell 47 ye un helicoptero desembolicau por Bell Helicopter. O suyo primer vuelo estió en 1945. Tien un motors Lycoming TVO-435-F1A, una velocidat maxima de 169 km/h y un alcanz de 396 km. Se'n han construyíu 5600 unidaz.
La Vall de Gallinera
La Vall de Gallinera (La Vall de Gallinera en catalán y oficialment; Vall de Gallinera en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.
A suya población ye de 662 habitants (2010) en una superficie de 53,60 km², con una densidat de población de 12,35 hab/km².
Cheografía
A localidat de la Vall de Gallinera se troba situata a 295 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 95 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia.
Douglas A-3 Skywarrior
Douglas A-3 Skywarrior ye un bombardero desembolicau por Douglas Aircraft Company. O suyo primer vuelo estió o 28 d'octubre de 1952 empecipiando a estar operativo en 1956 dica 1991 anyo en que estió retirau. Tien dos motors Pratt & Whitney J57-P-10, una velocidat maxima de 980 km/h, un alcanz de 3.380 km y capacidat de carriar 5.800 kg de bombas kg. S'han construyíu 282 unidaz.
SEAT 850
SEAT 850, conoixito popularment en castellano como ocho u medio, yera un auto d'o segmento B desembolicau por Fiat Auto y fabricau baixo licencia por SEAT, S.A.. O SEAT 850 amaneixió en o mercato en 1966 y se comerzializó dica 1974. Se fabricoron 662.832 unidaz.
I habió muitas versions, de 2 y 4 puertas, con caixa dezaga ta carga, y versions con carrocerías esportivas como o SEAT 850 Sport Coupé, o SEAT 850 Coupé y o SEAT 850 Sport Spider.
Cuervo (Íxar)
Cuervo ye un mont de 512 m d'altaria situau en o termin municipal d'Íxar muit amán d'a muga con Urreya de Gayén.
Jamiroquai
Jamiroquai ye un grupo britanico de funk, disco y acid jazz.
O suyo nombre ye un chuego de parolas que incluye o nombre d'una tribu indichena nordamericana (os iroqueses) y o vocable anglés "Jam", que designa una sesión de trobada entre musicos que producen una improvisación musical.
O suyo líder y a cara mas conoixita d'o grupo ye Jason Cheetham Kay, mas conoixito como Jay Kay. A suya importancia en a formación ye tal que, en numerosas ocasions, se confunde o nombre d'o grupo con o nombre d'o suyo líder, pero Jamiroquai no fa referencia a la persona, sino a l'agrupación. Ye conoixito por a suya orichinal manera de bailar (que siempre ye improvisata) y por os suyos estrampoticos y desacheratos chapers.
Historia
Dimpués d'una maqueta que se diz que encara cercula por Internet y un single en l'anyo 1992 (When you gonna learn) que causó gran expectación, Jamiroquai publica o suyo primer álbum en 1993 con o títol d'Emergency on planet earth. Tanto o suyo disenyo grafico como as parolas d'as cancions marcan una pauta de compromís medioambiental y sociopolitico proclamando valuras como o respecto por a naturaleza u o pacifismo.
Després d'o impresionanat debut de Jamiroquai, que les fació famosos en a elite de l'acid jazz britanico, a on que nomas bi han dentrato artistas d'a talla d'Incognito u Brand New Heavies, publicoron un segundo disco con o títol de The return of the space cowboy (1994). Iste álbum, encara que teneba una calidat indiscutible, no tenió a mesma acullita que o suyo primer treballo, puet estar que debito a o suyo sonito menos contundent, mas complexo y eterio.
No estió dica o suyo tercer treballo, Travelling without moving (1996), cuan Jamiroquai se fan famosos de verdat a ran mundial, y estió con dos singles que teneban a partis iguals calidat y ritmo, encara que yeran d'estilos una mica diferents. Istos singles estioron o Cosmic Girl (un tema disco muit bailable) y o ya clasico d'o funk Virtual Insanity.
Dimpués d'iste gran exito quitoron dos álbums ditos respectivament Synkronized (1999) y A funk odissey (2001, fendo referencia a la cinta de Stanley Kubrick "2001: A space odissey" y ta os fanaticos de Jamiroquai y d'a musica funk representoron una mena de baixada de calidat d'o grupo britanico, ya adquirioron un sonito mas electronico y perdioron alavez calidat. Manimenos, trobamos bellas cancions dignas de mención por a suya importancia y calidat como Canned Heat, Soul Education u Supersonic en "Sinkronyzed" y Little L, Love Foolosophy, You give me something u a balada Corner of the earth en "A funk odissey".
Dimpués d'un parentesi de cuatre anyos debito a problemas sentimentals d'o líder d'o grupo, Jason Kay, Jamiroquai tornoron con fuerza en 2005 con una tornata a os suyos orichens y l'álbum Dynamite. En iste álbum, o grupo torna a tener un sonito mas funky, mas disco, mas acustico y de muita mas calidat, como contrimostran bels temas como Seven days in Sunny June, Electric Mistress, Starchild, (Don't) Give Hate a Chance u Time won't wait.
En l'anyo 2006 apareixe un recopilatorio de singles dito High Times: Singles 1992-2006 que incluye dos temas nuevos: Radio y Runaway.
O suyo zaguer treballo d'estudio apareixe l'1 de noviembre de 2010, un disco que tien por títol Rock Dust Light Star.
Gran parti d'a fama d'a banda viene dada por o suyo lider, Jason Cheetham Kay, mas conoixito como Jay Kay, un personache excentrico que pasa de proclamar mensaches ecolochistas y vestir un chapero de plumas d'indio nortamericano a fer una colección privata de Ferrari. Ha estau una figura muit criticata por ixo, por o suyo estilo de danza, una miqueta peculiar pero muit orichinal (él asegura no haver recibito nunca clases de danza y que tot lo improvisa) y por a suya turbulenta vida personal. Compone u co-compone muitos temas d'o grupo y a suya voz ye facilment reconocible por o suyo tono aguto y licherament crebato.
Discografía
Dende 1993 Jamiroquai ha quitato 6 álbums d'estudio, 1 replega, innumerables singles y 2 DVDs. Amás cal adhibir gran cantidat de bootlegs. Poseye 5 discos de platino, y 2 d'oro, estando o que mas premios ha recullito "Travelling Without Moving". Jamiroquai poseye mas de 31 millons de discos d'estudio venditos arredol d'o mundo. Jamiroquai ha conseguito cinco numeros 1 en a lista de ventas en o Reino Unido y dos puestos numero 2. En os suyos singles tien 5 numeros 1 en os U.S. Dance y un numero 1 en os UK Singles.
Bell 206
Bell 206 ye un helicoptero desembolicau por Bell Helicopter. O suyo primer vuelo estió en 1962. Tien un motor Allison 250-C20J, una velocidat maxima de 220 km/h y un alcanz de 693 km. Se'n han construyíu 7300 unidaz.
Bell AH-1 Cobra
Bell AH-1 Cobra ye un helicoptero desembolicau por Bell Helicopter. O suyo primer vuelo estió en 1965. Tien un motor Lycoming T53-L-13, una velocidat maxima de 276 km/h y un alcanz de 570 km. Se'n han construyíu 1116 unidaz.
Bonet (Albacet)
Bonet ye un lugar d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 1.270 habitants (2007) en una superficie de 125,06 km² y una densidat de 10,16 hab/km².
Mugas
Muga con Alpera, con Chinchiella de Mont Aragón, con Montealegre del Castillo y con Almansa.
Anyos 930
Os anyos 930 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 930 y l'anyo 939, istos dos tamién encluyitos.
Río Piedra
Naixedero
Hidrolochicament se puede dicir que lo río Piedra naixe en lo lugar de Cimballa, a on que los manantials li aportan un caudal que plega dica Xalón. Los manantials més importants son: Los uellos de la Balsa, El Molinno Nuevo, los dos de lo batán que dan augua a la piscifactoría, y lo de La Fuente de la Mora a on que son las piscinas.
Auguas ent'alto d'ixos naixeders lo río baixa seco quasi tot d'anyo dende las sierras de Selas y Caldereros a traviés de las foces de Torralba, que son lo scenario d'una antiga captura fluvial a costa de cuencas endorreicas relacionadas con la de Gallocanta. Considerando como principal d'entre los cursos d'augua menors que complegan en Embit lo río se San Nicolás u de la Vega se puede decir que topograficament lo naixedero de lo río Piedra ye cerca de Cillas, en lo termin municipal de Rueda de la Sierra.
Curso meyo
En esta parte de lo cauz se troban:
Desembocadura
En lo curso meyo de lo Xalón, antes de plegar enta Calatayú entre las desembocaduras de los ríos Monegriello, y Mesa.
Partenón
O Partenón (d'o griego Παρθενος Parthenos –virchen–, uno d'os adchetivos que s'emplegaban como epiteto ta la diosa Atena) ye un templo griego clavato en l'Acropoli d'Atenas adedicato a Atena, diosa protectora –y eponima– d'a ciudat d'Atenas. Ye o molimento mas important d'a civilización griega antiga y ye considerato como una d'as mas politas obras arquitectonicas d'a Humanidat.
O Partenón ye uno d'os principals templos doricos que se conservan, construito entre os anyos 447 y 432 aC; alto u baixo, as suyas dimensions son: 69,5 metros de longaria, por 30,9 d'amplaria; as suyas columnas tienen 10,4 metros d'altaria.
Fue declarau per la Unesco como Patrimonio d'a Humanidat en l'anyo 1987 de conchunta con a resta d'o comlexo museistico que conforma la acropoli.
Historia
left|180px|thumb|Anvista d'o Partenón dende o sud. O Partenón substituyó a un templo anterior que yera en o mesmo puesto, que ye conoixito como o Pre-Partenón u Hecatompedón, construito antis d'as Guerras Medicas, y que fue destruito por os persas.
A construcción d'o molimento, feito cuasi nomás con marbre blanco d'o monte Pantelico, la prencipió Pericles y se desembolicó entre os anyos 447 y 432 aC. Os arquitectos encargatos d'a obra fuoron Ictinio y Calícrates y estioron, en a mayoría d'os casos, baixo as ordens de l'arquitecto y gran escultor ateniense Fidias, autor d'a decoración escultorica d'o templo y d'a gran estatua criselefantina d'Atena Partenos que yera a pieza central d'o templo (mediba doce metros d'altaria y t'a suya elaboración calió 1.200 kilogramos d'oro).
O Partenón conservó o suyo caracter relichioso en os sieglos siguients y esdevenió una ilesia bizantina, una ilesia latina y una mezquita musulmana. Pero en 1687, os turcos la emplegoron como deposito de polvora mientres o setio Veneciano, baixo o mando de l'almirant Morosini. Una d'as bombas venecianas cayó en o Partenón y causó una gran explosión que destruyó a mayor parte de l'edificación, que s'heba preservato en buenas condicions dica ixe inte.
Sindembargo, o proceso d'erosión no remató astí sino que continó dica prencipios d'o sieglo XIX, cuan l'ambaixador britanico en Costantinoble, Elgin, decidió de sacar buena cosa d'a decoración escultorica d'o molimento (frisos, metopas, frontons) y tresladar-la ta o Reino Uniu ta vender-la a o Museu Britanico, a on encara hue s'amuestra, estando una d'as coleccions mas significativas d'o museu en l'actualidat.
A frontera occidental d'o Partenón se conserva relativament intacta.
L'edificio en l'actualidat ye parte central y visitable d'o complexo museístico d'a acropoli d'Atenas.
Caracteristicas
left|thumb|250px|Detalle d'o friso, actualment en o [[Museu Britanico.]] right|thumb|250px|Esquema d'orden dorico d'o Partenón d'Atenas. right|thumb|250px|[[Partenón (Nashville)|Replica d'o Partenón en Nashville, Estaus Unius.]]
O disenyo d'o Partenón se fació t'acullir a imachen d'oro y vori d'Atena Polías, esculpita por Fidias. A colosal estatua de doce metros d'altaria aprecisaba d'una inmensa cella de mas de deciueito metros d'amplaria, dividida en tres naus por meyo d'una doble columnata conformada por dos órdens superpuestos d'estilo dorico. A nau central mediba diez metros d'amplaria. Dentro d'a cella d'o canto este, a columnata se dispuso en forma d'"U", y yera composada por nueu columnas con un entrepanyo entre cadaguna, en os costatos largos d'a "U". Tres columnas con dos entrepanyos formaban o costato corto.
En a zona ueste, en o fundo de l'interior d'a columnata de cuatro columnas, bi heba lo basamento d'a estatua, ta o culto a l'Atena Parthenos con un amplo estanyo, no guaire fundo, que produciba un efecto de brilor por meyo de l'augua que bi heba debant d'a estatua. A dos cellas yeran zarradas por puertas de bronce.
A decoración escultorica d'o Partenón ye una combinación unica d'as metopas (esculpidas en altorrelieve por os cuatro costatos externos d'o templo), los timpanos (replenando os espacios triangulars de cada frontera) y un friso (esculpido en baixorrelieve abracando o perimetro exterior de la cella). Se i representan prous escenas d'a Mitolochía griega. Antimás as diversas partes d'o templo yeran pintadas de colors vivos. O Partenón ye sin duda o maximo exponent de l'orden dorico, como se puet apreciar en o disenyo d'o friso u en as suyas columnas.
As metopas representaban a chigantomaquia en o costato este, la amazonomaquia en l'ueste, a centauromaquia en o sud, y escenas d'a guerra de Troya en o norte. En cada timpano d'o templo bi ha una escena mitolochica: a l'este, dencima de la dentrada principal de l'edificio, a naixencia d'Atena, y a l'ueste, a luita entre Atena y Poseidón por o patrocinio d'a ciudat d'Atenas. O friso constituiba a representación d'a procesión d'as Panateneas, o festival relichioso mas important de l'Atenas antiga. A escena se desenbolica a lo largo d'os cuatro costatos de l'edificio y incluye figuras de dioses, bestias y d'arredol de 360 sers humans.
Ista construcción ye uno d'os eixemplos mas claros d'o saber en cheometría por parte de los matematicos y arquitectos griegos. Ye octastilo y periptero, a cual cosa significa que tien columnas en tot o suyo perimetro, ueito en las dos fronteras mas curtas y 17 en las laterals. Tien una doble cella con pronaus y opistodomo, encara que con prostilo de seis columnas.
Os arquitectos facioron que l'efecto visual que produciba o Partenón no deixase veyer a deformación que se fa en estar baixo grans molimentos: con bella alteración adecuata (columnas no equidistants, una mica arqueyatas enta o centro, frontón arqueyato y estilobato una mica convexo) en a suya construcción logroron un efecto visual perfecto.
Selva (Catalunya)
A Selva ye una comarca de Catalunya situata entre a Sierra Transversal y a Costa Brava. Muga con as comarcas d'o Maresme, o Vallès Oriental, l'Osona, a Garrocha, o Chironés, o Baixo Empordán y a Mar Mediterrania.
Morrena de Senegüé
250px|thumb|Morrena frontal de Senegüé 250px|thumb|Morrenas laterals y terminal A morrena de Senegüé ye una morrena terminal glacial situada chunto a la localidat de Senegüé, en o municipio de Samianigo. La creyó o glaciar d'o Galligo que baixaba dende a val de Tena dica iste puesto. Ye un tozal alargau con forma de meya luna y, encara que data de fa más de 35.000 anyos, ye prou bien conservada.
Formación
Mientres o maximo d'o Pleistoceno, o glaciar d'o Galligo gosaba tener una lorgaria de dica 44 km, estendillando-se dende os altos picos d'a val de Tena dica a plana entre Senegüé y Samianigo. A suya fondaria en bells puntos yera de dica 400 metros. L'amplaria, entre Gavín y Sobremont plegaba a os 4 kilometros.
En depositar-sen aquí os materials arrocegaus por o glaciar facioron d'entibadera d'as auguas de fusión d'ista, formando-se un laco entre Biescas y Senegüé que tenió un relleno de depositos lacustres de quasi 100 metros a l'altaria d'Oliván. A erosión de l'agua remató por crebar o cordón morrenico con o paso d'o tiempo, liberando-se asinas as auguas.
Centro d'Interpretación d'os Glaciars de Senegüé
Dende fa bells anyos se troba en Senegüé o Centro d'Interpretación d'os Glaciars, situau en a Torre Esfensiva d'os Baguer, edificio d'o sieglo XVI, y l'antiga casa d'o Mayestro, edificios restauraus por l'Asociación de Vecins de Senegüé.
O centro d'interpretación se divide en 4 salas distribuyidas en tres plantas. En a primera d'as salas se pueden trobar mapas y fotografías aerias d'o puesto a on se troba a morrena. A continación bi ha una segunda sala a on s'esplanica a traviés d'un vidio o fenomeno d'o glaciarismo. A tercera sala, en o segundo piso, ye adedicada a conceptos chenerals sobre glaciars, periodizacions y dinamicas. En a zaguera sala bi ha información sobre os glaciars d'o Pireneu aragonés, especialment o glaciar d'o Galligo.
Cabezo de la Sierra
Lo cabezo de la Sierra ye un pueyo de 332 m d'altaria situau en o termin municipal de La Puebla d'Íxar.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Cheolochía
Lo cabezo de la Sierra ye un pueyo testimonio de l'interfluvio entre los ríos Aguas y Martín, con livels poco potents de calsineras abocadas liucherament enta l'Este-Sudeste y sobre materials archilencos-salagonutz con galachos y terrers en las suyas versants.
680
Atros países
680'erne
Bocairent
Bocairent ye un municipio d'a provincia de Valencia, situato en a comarca d'a Val d'Albaida. A suya población ye de 4444 habitants (2007), en una superficie de 97 km² y una densidat de población de 45,81 hab/km².
Torrociudat
Torrociudat u Torrocidat ye un lugar aragonés de la comarca de Ribagorza situato a man de Secastiella, pertenexient a este municipio.
Teneba una población de 37 habitants en 1991.
Giuseppe Merisi
Giuseppe Merisi, naixito de Treviglio (provincia de Bergamo, Lombardía) o 25 de setiembre de 1938, ye un bispe italiano, Bispe emerito d'a Diocesi de Lodi dende o 26 d'agosto de 2014.
Torrociudat
Cheografía
Lo lugar de Torrociudat se troba situato a 505 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a una distancia de 73 km de la ciudat de Uesca, la capital de la suya provincia.
Giuseppe Merisi
Biografía
Naixito de Treviglio l'anyo 1938, ye o primer de nueve chirmans. Fue ordenato sacerdot o 27 de febrero de 1971 y bispe auxiliar de Milán o 4 de noviembre de 1995 por o cardenal de Milán, Carlo Maria Martini.
Torrociudat
Historia
En los anyos 1970 l'Opus Dei i construyó lo Santuario de Torrociudat. Pa fer-lo desfacioron as antigas construccions y ruinas de l'antigo lugar prepirenenco, que fegura en o Madoz y que se despobló en 1857. La chent que i vive triballa en o santuario ligata a la obra y no ye población orichinaria de lo lugar. Existe tamién un complexo urbanistico.
Giuseppe Merisi
Biografía
O 4 de noviembre de 2005, Benedet XVI lo nombra bispe de Lodi dica o diya 26 d'agosto de 2014, quan plegó a o limite d'edat.
Torrociudat
Toponimia
A partir de 1530 s'escribe Torreciudad u Torre de la Ciudad, as mencions anteriors dende o sieglo XI son variants de Ciutat en romanz u Civitate en latín. Chesús de Mostolay replega en El aragonés del Somontano de Barbastro os nombres Torroziudá u Torrozidá, que seguntes as normas ortograficas escribimos Torrociudat y Torrocidat.
Midnight in Paris
Midnight in Paris (títol en anglés, en aragonés Meyanueit en París, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Medianoche en París) ye una cinta de cine de comedia estausunidense de l'anyo 2011, dirichita por Woody Allen seguntes un guión d'ell mesmo, con una dirección de fotografía de Darius Khondji y producción de Letty Aronson, Stephen Tenenbaum y Jaume Roures ta Sony Pictures Classics, con una durada de 100 minutos. Entre atros actors, partecipan en a cinta Owen Wilson, Rachel McAdams, Michael Sheen, Carla Bruni, Kathy Bates, Adrien Brody y Tom Hiddleston.
Bernard-Henri Lévy
Bernard-Henri Lévy, naixito de Béni Saf (Alcheria francesa, hue Alcheria) o 5 de noviembre de 1948 en una familia d'orichen chodigo, ye un escritor, novelista y filosofo francés, que fa parte d'a colla dita d'os Nuevos filosofos dende os anyos 1970.
Joel McCrea
Joel McCrea (nombre artistico de Joel Albert McCrea), naixito de South Pasadena (California) o 5 de noviembre de 1905 y muerto en Los Angeles (California) o 20 d'octubre de 1990, estió un actor estausunidense, activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1920 con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya ampla filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como The Lost Squadron (1932, George Archainbaud), Bird of Paradise (1932, King Vidor), Private Worlds (1935, Barbary Coast (1935, Howard Hawks), Wells Fargo (1937, Frank Lloyd), Union Pacific (1939, Cecil B. DeMille), Foreign Correspondent (1940, Alfred Hitchcock), Sullivan's Travels (1941, Preston Sturges), The Great Man's Lady (1942, William A. Wellman), The Virginian (1946, Stuart Gilmore), Colorado Territory (1949, Raoul Walsh), Wichita (1955, Jacques Tourneur), u Ride the High Country (1962, Sam Peckinpah).
Art Garfunkel
Art Garfunkel (nombre artistico d' Arthur Ira Garfunkel), naixito de Nueva York (Nueva York) o 5 de noviembre de 1941, ye un cantaire, compositor, musico y actor estausunidense, activo en o mundo d'a musica dende meyatos d'os anyos 1950. Cantaire y musico de folk rock, soft rock, musica rock y musica pop, ye muit conoixito por a suya partecipación en o dugo Simon and Garfunkel con Paul Simon, encara que dimpués d'a disolución d'ixe grupo continó a suya carrera en solitario.
Ogassa
Ogassa ye un municipio catalán situato en a provincia de Chirona y en a comarca d'o Ripollés.
A suya población ye de 251 habitants (2011) en una superficie de 45,20 km², con una densidat de población de 5,55 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Ogassa se troba situata a 1.320 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Roy Rogers
Roy Rogers (nombre artistico de Leonard Franklin Slye), naixito de Cincinnati (Ohio) o 5 de noviembre de 1911 y muerto en Apple Valley (California) o 6 de chulio de 1998, estió un actor y cantaire estausunidense, activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1930.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar cintas como The Arizona Kid (1939, Joseph Kane), Young Buffalo Bill (1940, Joseph Kane), u Under California Stars (1948, William Witney), estando formata ixa filmografía nomás que por westerns.
Roberto Benigni
Roberto Benigni (nombre artistico de Roberto Remigio Benigni) ye un actor y director cinematografico italiano, naixito o 27 d'octubre de 1952 en Castiglion Fiorentino (Toscana). Ha recibito quantos premios mientres a suya carrera cinematografica y tamién mientres a suya carrera en o teatro.
Entre a suya filmografía, cal mencionar as cintas Down by Law (1986, Jim Jarmusch), Il piccolo diavolo (1988, Roberto Benigni), Johnny Stecchino (1991, Roberto Benigni), Son of the Pink Panther (1993, Blake Edwards), La vita è bella (1997, Roberto Benigni), Astérix et Obélix contre César (1999, Claude Zidi) u La tigre e la neve (2005, Roberto Benigni).
Premios
Roberto Benigni recibió un premio Oscar a o Millor Actor en 1998 por o suyo papel en a cinta La vita è bella, d'o propio Roberto Benigni. Por ista mesma cinta recibió o Premio BAFTA a o Millor Actor (1999).
En 2002 recibió un Premio Razzie a o Peyor Actor por a suya interpretación en Pinocchio, d'o propio Benigni.
681
Escaicimientos
Europa
Defuncions
680'erne
Señor (Binaceit)
Señor ye un mont de 330 m d'altaria situau en o termin municipal de Binazeit.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Sant Martín (Binaceit)
Sant Martín (en castellano San Martín) ye un mont de 352 m d'altaria situau en o termin municipal de Binazeit.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
682
Defuncions
680'erne
Anyos 950
Os anyos 950 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 950 y l'anyo 959, istos dos tamién encluyitos.
Guillem Nicolau
Guillem Nicolau estió un humanista aragonés que vivió en o sieglo XIV. Estió capellán en a Cort de Pero IV o Ceremonioso y de Chuan I o Cazataire, y aduyant d'a escribanía d'a Cancellería. O 30 de chulio de 1366 estió nombrau aduyant de rechistro en a cort d'a reina. Posteriorment s'establió en Maella, an que yera retor en 1387.
Tradució obras d'o latín enta o catalán y de revés. No se conoixen as calendatas y puestos de naiximiento y defunción, pero o suyo nombre amaneix en documentos dende 1366 dica 1390.
Guillén Nicolau tradució ta o Rei d'Aragón o Chronicon Siculum u Chronicon Siciliae ta o catalán y as Cròniques d'Aragó, Cròniques dels Reis d'Aragó u Crònica General d'en Pere el Cerimoniós ta o latín . Tamién tradució vinte epistolas d'as Heroidas d'Ovidio, escribindo unas glosas debant de cadaguna a modo d'introducción, que resumiban o suyo argumento. Ista traducción ye encara inedita, pero será publicada luego.
Zuñeda
Zuñeda ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de La Bureba y partiu chudicial de Briviesca.
A suya población ye de 63 habitants (2007) en una superficie de 12,14 km², con una densidat de población de 5,19 hab/km².
Cheografía
A localidat de Zuñeda se troba situada a 718 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 53 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
El Mont
El Mont (en castellano El Mont) ye un lugar de Ribagorza situato a 1 km de Perarruga, perteneixient a este municipio d'a Uesca. Huei ye despoblato.
Toponimia
Os musulmans en diciban Qasr Muns. Talment no tienga relación etimolochica con "Mont" y si con una parola latina pareixita que significa "fortificación". En o sieglo XI os cristianos en diciban Castro Pelato u Castiello de Perarrúa. En o Fogache de 1495 fegura como El Mont de Perarrúa y dende 1857 s'escribe El Mon.
A microtoponimia d'el Mont ye bien conoixita por publicacions recients. Bi ha un microtoponimo curioso, El Sallán de Baticambras, pareixito con un microtoponimo de Molins (Teruel).
Tamién ye curioso o microtoponimo Torrociella, un campo a man d'a muga con Troncedo, que presenta probable disimilación d'a y con a o, como en l'actual toponimo castellano Torrocilla d'o Baixo Aragón.
La Vall de Laguar
A suya población ye de 961 habitants (2011) en una superficie de 22,96 km², con una densidat de población de 41,86 hab/km².
Cheografía
A localidat de la Vall de Laguar se troba situata a 450 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 25 km d'a ciudat de Denya, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, y de 90 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia.
En fan parte os lugars de Benimaurell, Campell, Fleix y Fontilles.
Dinastía Galíndez
thumb|200px|[[Galindo II Aznárez]] A dinastía Galíndez u Galindo estió una dinastía a la que perteneixioron beluns d'os primers contes d'Aragón.
A dinastía prencipia con Galindo, pai d'Aznar I Galíndez, segundo conte d'Aragón, que reconquistaría a ciudat de Chaca. A suya filla Matrona Aznárez casaría con García I Galíndez que sería tercer conte d'Aragón, succediu por o suyo fillo Galindo Garcés. Dimpués d'iste parentesi en que gubernaría a dinastía Belascotenes, o condau torna a mans de Galindo I Aznárez, fillo d'Aznar I y perteneixient alavez a la dinastía Galíndez.
Aznar II Galíndez y Galindo II Aznárez serían os siguients contes d'Aragón d'ista dinastía. Iste zaguero dividiría o suyo reino entre as suyas fillas Andregoto Galíndez y Toda d'Aragón, contesa de Sobrarbe y muller de Bernardo I de Ribagorza. En casar-se Andregoto con o rei García Sánchez I de Navarra remata a dinastía Galíndez en Aragón.
Amás de contes d'Aragón, beluns d'os Galíndez tamién estioron contes d'Urchel, de Cerdanya, de Pallars y de Ribagorza.
Ayer
Ayer puet estar
Dinastía Galíndez
Contes d'Aragón
Estioron contes d'a dinastía Galíndez:
Atros nobles
Tamién perteneixioron a la dinastía Galíndez os siguients nobles:
Maut
Maut (u a vegatas Manaut) yera una bruixa de Biescas conoixita porque feba con os suyos maldaus que as personas en cuentas de parlar escanyutasen como os cans.
En atras versions d'a leyenda yera o sobrino u o mesmo fillo de Maut qui escanyutaba en cuentas de parlar. A Enquesición ninvió un conte ta Biescas ta comprebar os feitos que escayeceban con ista bruixa, qui confirmó cómo ye que escanyutaba y feba escanyutar a las chents.
As personas que yeran maldatas y escanyutaban se conoixeban en Biescas, y en tota la val de Tena, como "latrantes". Important ye a epidemia que bi habió en o sieglo XVI, con muitos casos de "muliers latrantes".
Selección masculina de baloncesto de Grecia
A Selección masculina de baloncesto de Grecia ye l'equipe nacional de baloncesto deGrecia. Ye formato por chugadors de nacionalidat griega y representa a la Federación Helenica de Baloncesto (EOK) en as competicions internacionals organizatas por a Federación Internacional de Baloncesto (FIBA) y o Comité Olimpico Internacional.
Os suyos títols encluyen una medalla d'archent en o Campionato Mundial de l'anyo 2006, y dos EuroBasket (1987, 2005).
Rifenyos
Os rifenyos (en rifenyo irifiyyen) son os habitants berbers d'o Rif (Marruecos), tradicionalment organizato en tribus con un modo de vida sedentario d'agricultura mediterrania. Os rifenyos charran una luenga berber (o rifenyo) y l'arabe y son de relichión musulmana sunní. Conoixioron un breu periodo d'independencia a principios d'o sieglo XX con a formación d'a Republica d'o Rif. A emigración de fins d'o sieglo XX los ha levato a diferents países d'Europa Occidental. A suya población total s'estima entre 4,730,000 y 6,630,000 individuos.
Modo de vida
S'espleitan tamién os recursos forestales como l'alcornoc.
Antropolochía biolochica
Os rifenyos presentan un relativament alto porcentache de pigmentacions claras: uellos verdes, uellos azuls, blondismo (pelo royo dorato), y rutilismo (pero soro), superando a las proporcions d'estos caracters observables en o sud d'Europa. En l'antropolochía racial clasica plegoron a etiquetar-los chunto con os berbers de d'Atlas marroquín y os aurebas como "berbers royos" u dica "nordicos". Manimenos en atros caracters no se diferencian guaire d'atras poblacions nordafricanas.
Luenga
200px|thumb|left|Aria de distribución d'o rifenyo Os rifenyos orientals conservan relativament bien l'uso d'o berber rifenyo, y tamién lo charran os que emigoron a Melilla. L'idioma rifenyo ye dito tarifit u xelha, esta zaguera una denominación presa d'os berbers xluhes d'o sudueste de Marruecos.
Os rifenyos occidentals s'arabizoron por a presencia d'os musulmans andaluces que fuyoron d'o Reino de Granada y fundoron Tetuán. Encara a fins d'o sieglo XX part d'os rifenyos occidentals gomaras d'a Val de Lau u Ouad Laou a man de Chechaouen charraban una parla berber diferent d'o rifenyo oriental dita gomara; no se sabe con seguridat si encara se charra.
Referencias
Rif
683
Defuncions
680'erne
Moixent
Moixent (Mogente en castellano) ye un municipio valenciano situato en a provincia de Valencia y en a comarca d'a Costera. A suya población ye de 4.646 habitants (2007), en una superficie de 150,23 km² con una densidat de población de 30,93 hab./km².
Felipe Fernández-Armesto
Felipe Fernández-Armesto, naixiu de Londres (Reino Uniu) en 1950, ye un historiador britanico, encara que fillo d'o periodista espanyol Felipe Fernández Armesto y pai de l'actor Sebastián Armesto.
Batalla d'Annual
A batalla d'Annual, mas conoixida como "ixarrota d'Annual" u "desenfín d'Annual", estió una gran redota d'as tropas de l'exercito espanyol en 1921 que baixo o mandato de o cheneral Manuel Fernandez Silvestre heban empecipiau a ixamplar a conquista territorial en o norte de Marruecos, que heba estau troixau entre Espanya y Francia, quedando-se os franceses o sud y deixando a o reino d'Espanya o norte, a zona conoixida como o Rif. Os enfrontinamientos fuon conoixius en mas d'una decada como guerra d'o Rif.
Felipe Fernández-Armesto
Premios
En 2004 recibió o Premio Nacional de l'Academia Espanyola de Gastronomía por a suya obra Historia de la comida.
Batalla d'Annual
Espanya yera escarmenada per a perdida d'as colonias de Cuba, Puerto Rico, Filipinas y as islas Marianas y esta feta en o norte de Marruecos yera un mecanismo de compensación politica ta aconhortar-se d'ixas perdidas de zaguerías d'o sieglo XIX.
A derrota que tenió lugar en o mandato de Alifonso XIII fació una grieu crisi politica y social que entre atras cosas dio lugar a o golpe d'estau de Miguel Primo de Rivera.
En 1920 o cheneral Manuel F. Silvestre prenió posesión de o cargo de Comandant Cheneral de Melilla y decidió de comencipiar a risgosa conquista d'o Rif, con poca coticia, infravalurando o poder y a rasmia de os rifenyos y contando con un exercito espanyol formau por reclutas que no heban luitau nunca, tropas regulars marroquinas que se les podeba entrefilar poca fidelidat y un material militar y d'intendencia, viellos y estrafallaus.