cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batalla de Grunwald
O nombre d'a batalla
A batalla tien una gran multiplicidat de nombres. O nombre mas emplegato en a historiografía occidental ye batalla de Grunwald emplegando o nombre en polaco d'uno d'os dos puestos amanatos a o lugar d'a batalla, Grunwald, pero gosa emplegar-se tamién mal escrito, como batalla de Grünwald (ixo s'escayece a sobén en a historiografía en castellano, fácil que por malinterpretar que ye un toponimo alemán). No gosa emplegar-se o nombre con a versión alemana del toponimo, batalla de Grünfelde, en estar ista una linia historiografica d'orichen polaco que plega a o resto d'Europa a traviés de Francia.
En a historiografía alemana se prene como nombre d'a batalla o nombre en alemán de l'atro lugar amanato a o puesto a on s'escaició a batalla, Tannenberg, ta decir-se asinas batalla de Tannenberg. No gosa emplegar-se a versión polaca d'o toponimo, que sería batalla de Stębark. Ista denominación no ye prou estendillata en a historiografía europea, en poder-se confundir a mas con facilidat con a batalla de Tannenberg mientres a Primera Guerra Mundial. Qui sigue ista linia historiografica muit minoritaria (a nivel europeu) charra de vegatas de Primera batalla de Tannenberg ta esferenciar-las.
Añorbe
Añorbe (Añorbe en castellano, Añorbe en basco) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona y comarca de Puent de la Reina.
A suya población ye de 508 habitants (2008), en una superficie de 24,10 km² y una densidat de población de 21,08 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Añorbe ye situata a 562 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 20,6 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra y d'a suya merindat.
Mugas
O termin municipal d'Añorbe muga con Úcar a o norte; Tirapu a l'este; Enériz a l'ueste; y Artaxona a lo sud.
Mosqueruela
Mosqueruela (Mosquerola en catalán) ye un municipio de la provincia de Teruel, situau en la comarca de Gúdar-Chabalambre. La suya población yera de 551 habitants (2018), en una superficie de 265 km².
En 1982 Mosqueruela fue declarada Conchunto Historico Artistico.
Cheografía
Mosqueruela ye situada a 1.471 metros d'altaria y a una distancia de 99 km de la ciudat de Teruel, rodeyada de sierras de la part oriental de las serranías de Gúdar.
A pesar de la suya situación en bel meyo de las serranías de Gúdar, la villa ye relativament plana por estar en un polje, d'orichen karstico. Lo polje de Mosqueruela ye actualment ubierto enta l'Este por lo ret fluvial de lo río Mallo, que pasa cerca de lo castiello de Mallo y ye tributario de lo río Seco. Bi ha zonas en lo norte de lo termin de Mosqueruela que desauguan enta lo río de las Truitas, tributario de lo río Alcherez.
Lo termin municipal de Mosqueruela ye muit gran y bi ha unas cuantas sierras y lomas.
En la part occidental lo termin de Mosqueruela plega a lo Collado Frido (2.001 m) de la sierra de Sollavientos. Esta representación de la sierra de Sollavientos chunto con la loma de Mate, Pinar Ciego y una part de la sierra d'el Rayo son despartidas por l'arroyo de los Pellejeros d'atras elevacions menors chunto a la villa aliniadas de sudueste a nord-este: loma de Cabezuelo, loma Arnosa y loma de la Higuera.
En lo nord-este lo termin municipal de Mosqueruela plega dica la sierra de las Defesas en Montlat (1.655 m), despartiu de Navajuelo y la loma d'Adrián por lo puerto de Mosqueruela. En lo sudeste de lo termin se troba la sierra de Mayabona. La part central presenta menos altarias destacables (Milano I con 1.646 m y Milano II con 1.572 m), destacando lo polje y las foces fluvio-karsticas que ha ubierto lo ret fluvial de lo río Mallo.
Cillorigo de Liébana
Cillorigo de Liébana ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca de Liébana.
Mosqueruela
Cheografía
Lo termin de Mosqueruela ye tan gran que ya dende antigo se dividió administrativament en cuartos u partidas, que dimpués no n'estioron cuatro sino cinco: Val de la Madera, Las Canyadas, Los Carrascales, El Pinar Plano y La Estrella u Peñas Abajo. Las cuatro primeras son particions radials arredol lo nuclio de población y bi ha muitos mases, la cinquena ye especial porque correspone a lo historico termin de lo Castiello del Mallo, y ye a cantos de Los carrascales.
Cillorigo de Liébana
A suya población ye de 1.305 habitants (2009) en una superficie de 104,52 km², con una densidat de población de 12,49 hab/km².
Mosqueruela
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Puertomingalvo, Nogueruelas, Val de Linars, Fortanet, Cantaviella y La Iglesuela en la provincia de Teruel, y con Villafranca y Vistabella en la provincia de Castellón.
Cillorigo de Liébana
Cheografía
A localidat de Cillorigo de Liébana se troba situada a 259 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Mosqueruela
Historia
Seguntes Cheronimo Zurita, Alifonso II lo Casto reconquerió en 1181 la zona de l'actual nuclio urbán, y dimpués tendrá importancia como muga con los musulmans, como lugar de paso pa las cabalgatas de saqueyo cristianas que de camín ta la costa, y como un punto de referencia en la conquista de Valencia. De fuents historicas se conoix lo trazau d'un vial, dito calçada de Meder, que mugaba lo termin en la part nord-este. N'esta parte de lo termin i heba chicoz asentamientos ditos Las Posadas de Atorella, Las Casiellas u Las Covas de Petro Exameneç. Las noticias d'este periodo son escasas, Pero II concedió en octubre de 1203 a Arnal Palaciano lo lugar hue desconoixiu de Bos, que los moros diciban Val de Ursera, y que se crei que mugaba con Mosqueruela. Tamién sorprende la donación de lo castiello del Mallo a Gastón de Castellot en chinero de 1204, que no pareix que lo rei controlase.
Pareix estar que en 1234 los mesmos habitants de Mosqueruela conquerioron lo castiello del Mallo. La fundación de Mosqueruela estió en 1265 por orden de Chaime I d'Aragón, pero lo toponimo ya existiba enantes. Perteneixió a la Comunidat de Teruel, dentro de la Sexma d'el Campo de Montagut. En 1286 se concede a Mosqueruela lo dreito a celebrar ferias.
En 1333 s'adhibió oficialment a Mosqueruela lo Castiello del Mallo, dimpués d'un pleito con los de Villafranca. Estió lo primer lugar d'esta comunidat que consiguió la categoría de Villa, en 1366 como premio a la fidelidat a Pero IV d'Aragón.
Puntal Norte de Secús
Toponimia
Un puntal ye una prominencia aguda de lo terreno.
Mosqueruela
Toponimia
Las primeras referencias documentals presentan lo nombre latinizau: Mosquerola en 1203, la fuente de la Mosquerola en 1204, Castelli de la Moschorola en 1208. La forma con diftongo tamién la trobamos en lo sieglo XIII.
Agustín Ubieto Arteta diz que la referencia mas antiga de Mosqueruela ye de 1248. En 1270, Chaime I d'Aragón establió:
En la Ribera Navarra y Taust mosquera significa lugar con arbols a on sesteya lo ganau, significau que se troba tamién en bel lugar de l'Alto Aragón. Rafael Andolz replega la palabra mosquetera con lo significau de puesto fresco, sombra de verano, sombra de bel árbol. En lo caso tudelán podemos pensar en una pervivencia de lo toponimo vascón prerromán Muscaria, encara que no ye guaire claro.
Las sierras de Teruel son zona historicament ganadera. En Mosqueruela bi ha paraches cerca de fuents y ríos con selvetas d'arbols de fuella caduca (triemols, acirons, tilers) entre meyo de lo pinar y lo carrascal predominants; podemos pensar que Mosqueruela significa puesto con sombra a on los pastors feban descansar lo bestiar.
Bi ha microtoponimos con component catalán, como por eixemplo mases que prenen lo nombre por l'apelliu de lo suyo propietario y con component aragonés. Entre los segundos son intresants Las Gerusías/Las Celosías ("Las Chelosías"), Pinar Plano, La Villeta, Barranco de Val Tuerta, Mas Sargantanas, y Val de r'agua, (un caso posible d'articlo ra importau de lo Pireneu).
Almudaina
Almudaina (Almudaina en catalán y oficialment; Almudaina en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'o condau, provincia d'Alicant y partiu chudicial d'Alcoi.
A suya población ye de 131 habitants (2011) en una superficie de 8,82 km², con una densidat de población de 14,85 hab/km².
Mugas
O termin municipal d'Alcoleja muga a o norte con Planes; a l'este con Balones; a o sud con Balones, Millena y Benillup; y a l'ueste con Benimarfull.
Isla tectonica
250px|thumb|right|Esquema d'un sistema de [[cabalgamiento. La parte grisa ye una napa tectonica, lo forato erosivo ye una finestra tectonica. La isla tectonica ye lo bloque aislau superposau a lo material autoctono.]] 250px|thumb|right Una isla tectonica u klippe ye una parte d'una napa tectonica aislada de la resta por l'efecto de la erosión, que fa desapareixer los materials de la lamina cabalgant (aloctonos), y permite que afloren los materials autoctonos de dichós.
Islas tectonicas en l'orocheno pirenenco
250px|thumb|right|Castiel Mayor, un [[sinclinal pendiu en una klippe.]] Bi ha klippes en:
Liga BBL
Liga BBL puede estar:
Battistini (metro de Roma)
A gara Battistini (en italiano, stazione Battistini) ye uno d'os cabos d'a linia A d'o Metro de Roma. Se troba en a confluyencia d'as via Mattia Battistini y via Ennio Bonifazi, en o Municipio XIV y ye a unica dentrada a ran de carrera.
Historia
A gara estió debantada o 1 de chinero de 2000 como parti d'o prolargamiento de Valle Aurelia y hue ye o cabo de linia noroccidental d'a linia A.
Servicios
A gara apresta os siguient servicios:
David Niven
James David Graham Niven, d'o suyo nombre artistico David Niven, estió un actor britanico, naixito l'1 de marzo de 1910 en Londres (Anglaterra) y muerto o 29 de chulio de 1983 en Château-d'Oex (Cantón de Vaud, Suiza).
Premios
David Niven recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1958 por o suyo papel en a cinta Separate Tables, dirichita por Delbert Mann. Tamién recibió por ista cinta o Globo d'Oro a o Millor Actor Dramatico y o Premio NYFCC a o Millor Actor.
En 1954 recibió o Globo d'Oro a o Millor Actor de Musical u Comedia por o suyo papel en a cinta The Moon Is Blue, d'Otto Preminger.
Mathieu Kassovitz
Mathieu Kassovitz, naixito de París (Isla de Francia) o 3 d'agosto de 1967, ye un destacato actor, director cinematografico, guionista, montador y productor cinematografico francés, activo en primeras en o cine francés y dimpués en o cine internacional dende meyatos d'os anyos 1970, con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía como actor, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como Regarde les hommes tomber (1994, Jacques Audiard), Mon homme (1996, Bertrand Blier), Le Cinquième Élément (1997, Luc Besson), Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain (2001, Jean-Pierre Jeunet), Astérix et Obélix: Mission Cléopâtre (2002, Alain Chabat), Amen. (2002, Costa-Gavras), u Haywire (2011, Steven Soderbergh).
Respective d'o suyo treballo como director, se puet mencionar as suyas cintas La Haine (1995, con Saïd Taghmaoui, Hubert Koundé y Vincent Cassel), Les Rivières pourpres (2000, con Jean Reno y Vincent Cassel), Gothika (2003, con Halle Berry, Robert Downey, Jr., Charles S. Dutton, John Carroll Lynch y Penélope Cruz), Babylon A.D. (2008, con Vin Diesel, Gérard Depardieu, Mélanie Thierry y Michelle Yeoh) u L'Ordre et la Morale (2011, con Mathieu Kassovitz, Iabe Lapacas, Malik Zidi, Alexandre Steiger y Daniel Martin).
Castellón d'Alfarba
Castellón d'Alfarba (Castejón de Alarba en castellano) ye un municipio de la provincia de Zaragoza situato en la comarca de la Comunidat de Calatayú. La suya población ye de 98 habitants (2004), en una superficie de 17,6 km² y una densidat de 5,61 hab/km².
Cheografía
Ye situato a lo piet de la sierra de Pardos.
Toponimia
S'escribe Castillion en Rationes decimarum Hispaniae (1279-80):
Seguntes Agustín Ubieto Arteta la forma toponimica Castejón de Alarba existe dende 1414. Lo trobamos como Castejón de Alharba en lo Fogache de 1495.
Nematoda
Os nematodos (Nematoda) son un d'os filos mas comuns d'animals y o mas diverso de pseudocelomaus. As especies de nematodos son muit dificils de distinguir: se'n han descrito mas de 28.000, d'as que mas de 16.000 son parasitos. S'ha estimau que o numero total de nematodos descritos y sin describir podría ser de mas de 500.000. A diferencia d'os cnidarios y os platelmintos, os nematodos tienen un sistema dichestivo que ye como un tubo con oberturas a cada extremo d'o cuerpo. Se conoixen como cucos redondos, debiu a la forma observada en un tallo transversal.
As helmintosis provocadas por nematodos se dicen "nematodosis".
A triquina u "bichiello" y os cucos intestinals son nematodos. Tienen o cuerpo celindrico, tovo, no ye dividiu en aniellos y os suyos extremos rematan en punta. A mayoría son de vida libre, y habitan en ambients aquaticos y en ambients terrestres. Beluns son parasitos y producen malautías a os animals, as plantas, os fongos y atros organismos. No tienen organos respiratorios.
Saboyanos
Os saboyanos son os habitants de la Saboya y son actualment asimilatos por os franceses, dimpués de pocos sieglos d'estar adhibito o suyo territorio a Francia. Son uns 800.000 endividos y pocos parlan a luenga arpitana propia, en camín d'estar substituyida por o francés. A traza de vida tradicional de bells saboyanos en o pasato estió a ganadería transhumant. En os caracters fisicos d'os saboyanos se vei una traza de braquicefalia diferent de muitos d'os suyos vecins y coincident con os habitants d'os Balcans (braquicefalia combinata con hipsicrania).
Brigitte Nielsen
Brigitte Nielsen, naixita de Rødovre o 15 de chulio de 1963, ye una actriz, cantaire y modelo danesa, activa en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1980. Encara que en os inicios d'a suya carrera cinematografica teneba l'aduya d'o suyo marito, qui en ixe inte yera l'actor Sylvester Stallone, a mayor parte d'a suya carrera mientres os anyos 1990 estió en chicoz papels secundarios u en cintas de serie B, no destacando tampoco dimpués. D'entre as suyas cintas, se puet citar Red Sonja (1985, Richard Fleischer), Rocky IV (1985, Sylvester Stallone), Cobra (1986, George P. Cosmatos), u Beverly Hills Cop II (1987, Tony Scott). Tamién ha feito bels chicoz papels en series de televisión y shows televisivos.
Batalla de Tannenberg (desambigación)
Con o nombre de batalla de Tannenberg se puet fer referencia a dos batallas diferents:
Tamién se puet referir a o molimento de Tannenberg, un molimento conmemorativo devantato en Prusia Oriental en 1924-1927 ta fer un homenache a os soldatos alemans muertos mientres a Primera Guerra Mundial y a on s'apedacó o cuerpo d'o mariscal Paul von Hindenburg, que manaba las tropas alemanas en ixa batalla. Cuan en 1945 l'Eixerxito Royo s'amanaba a o lugar, Adolf Hitler ordenó a suya destrucción parcial. A meyatos d'os anyos 1950, dimpués de l'anexión de Prusia Oriental por Polonia, os polacos destruyoron os repuis que en quedaban.
Riosa
Riosa ye un concello d'a comunidat autonoma uniprovincial asturiana, situau en a comarca d'Oviedo y partiu chudicial de Mieres. A suya capital ye lo lugar de La Vega, en a parroquia de Riosa.
A suya población ye de 2.170 habitants (2011) en una superficie de 46,49 km², con una densidat de población de 46,68 hab/km².
Luengas y parlas
En Riosa se charra l'astur-leyonés, en grau abanzau de substitución por part de l'idioma castellano. La parla astur-leyonesa de Riosa se clasifica en l'astur-leyonés central, a on s'incluye l'asturiano central.
Parroquias
O concello de Riosa ye formau por nomás que una parroquia:
Mugas
O suyo termin municipal muga a lo norte con Morcín, a l'este con Mieres, a lo sud con Ḷḷena y Quirós y a l'ueste nuevament con Quirós.
Comillas
Comillas ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Costa Occidental de Cantabria.
A suya población ye de 2.464 habitants (2009) en una superficie de 18,61 km², con una densidat de población de 132,4 hab/km².
Cheografía
A localidat de Comillas se troba situada a 23 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 48 km d'a ciudat de Santander, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Gustave Eiffel
Alexandre Gustave Eiffel (encara que heba naixito con l'apellito Bönickhausen), naixito de Dijon (Costa d'Oro, Reino de Francia) o 15 d'aviento de 1832 y muerto en París (Isla de Francia, Tercera Republica Francesa) o 27 d'aviento de 1923, estió un incheniero francés, mui conoixito por una d'as suyas obras, a Torre Eiffel en París, encara que estió tamién autor de cuantos edificios destacatos (tamién disenyó a estructura interna d'a Estatua d'a Libertat en Nueva York).
Mollusca
Os moluscos (Mollusca) constituyen un filo d'animals invertebraus. Se conoixen bellas 93.000 especies vivents, feito que fa que sía o filum marín mas numeroso, contiene un 23% de toz os organismos marins. Os representants d'iste filo viven en un rango d'habitats muit amplo encluyindo o medio marín, l'augua dulce y medio terrestre. Os moluscos son un grupo muit diversificau, en mida, en anatomía estructural, comportamiento y habitat. A sciencia que estudea os moluscos se diz malacolochía
O filo por un regular se divide en nueu u diez clases taxonomicas, d'as que dos son extintas de tot. Os gasteropodos (caragols y limacos) son por muito os moluscos mas numerosos d'as especies clasificadas, y suman o 80% d'o numero total d'especies de moluscos conoixidas. Os moluscos cefalopodos, como os calamars, sepias y pulpos, se troban entre os invertebraus con un sistema neurolochico mas enantau. U bien o calamar chigant o bien o calamar colosal ye o invertebrau mas gran conoixiu.
Os moluscos son protostomaus con cuerpo tovo e insegmentau, con simetría bilateral, (de fueras d'os gasteropodos), y celoma muito redueito, (ocupa quasi exclusivament a cambra pericardica y gonadal). O cuerpo ye dividiu en 3 rechions morfolochicas: cabeza, piet y masa visceral.
Entre o manto y o resto d'a masa visceral queda un espacio prou gran quasi cerrau pero que comunica con l'exterior. Este espacio ye la cambra palial u d'o manto, y ye a on se troba as branquias internas, y a on se recullen os conductos excretors, chenitals y dichestivo.
Casca
A casca d'os moluscos ye formada por carbonato calcico en forma d'aragonito y por una proteína dita conquiolina. En a casca d'os moluscos bi ha 3 estratos:
A denominación de casca coexiste en aragonés moderno con cosca, y se refiere tamién a la cosca d'o uego y a la casca d'os fruitos secos. En aragonés medieval han existiu as variants clasca y closca:
Etimolochía
A denominación scientifica molluscus provién de mollis, tovo. A la vegada Molluscus ye una adaptación d'o griego τᾲ μαλάκια, "a cosa tova", que Aristótil aplicó a la sepia.
A parola molluscus no se relaciona etimolochicament con a parola patrimonial aragonesa "musclo", que designa a qualsiquier especie d'a familia Mytilidae, y deriva d'o latín mūsculus (como o francés moule y l'anglés mussel ), diminutivo de mūs ("ratolín", "zorz").
1898
Setiembre
right|thumb|250px|O compositor y pianista estausunidense [[George Gershwin, naixito o 26 de setiembre de 1898.]]
Paderborn
Paderborn ye una ciudat alemana d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia.
Vallhibierna
Vallhibierna puet estar:
Boira interestelar
thumb|300px|A boira interestelar IRAS 10082-5647. Una boira interestelar ye cheneralment una acumulación de gas, plasma y polvo en nuestra y atras galaxias. Dito d'unatra traza, una boira interestelar ye una rechión mas densa que a meya d'o medio interestelar que ye a materia y a radiación que existe en l'espacio entre os sistemas estelars d'una galaxia.
Cornelia (metro de Roma)
A gara Cornelia (en italiano, stazione Cornelia) se troba en a confluyencia d'a via di Boccea con a Circonvallazione Cornelia, d'an prene o suyo nombre, en o Municipio XIII.
Historia
A gara estió debantada o 1 de chinero de 2000 como parti d'o prolargamiento d'a Linia A dende Valle Aurelia dica Battistini y en o prencipio estió clamata provisionalment Aurelia-Cornelia.
Servicios
A gara apresta os siguient servicios:
Mustasì
O Mustasì (en Italiano Mostaccino) ye una galleta tradicional de Lombardía, tipica sobre tot de Crema. Ye feita con unas quantas especias, por lo que tiene un gusto picant.
Elaboración
S'emplega principalment en l'empleno de lo tortelli cremaschi, un plato dulce tipico tamién de la zona.
Historia
Esta galleta picant ya era conoixida en la cocina de lo sieglo XVI. En l'Antigüedat lo suyo uso se estendeba por toda Lombardía, encara que dimpués lo suyo consumo quedó reduciu a la ciudat de Crema y la suya redolada.
Cantón de Lenveja
O cantón de Lenveja (en occitán canton de Lenveja; en francés canton de Lembeye) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.
Gummersbach
Gummersbach ye una ciudat alemana d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia.
Unión Sudafricana
Se conoix con o nombre d'Unión Sudafricana u Unión d'Africa d'o Sud a o rechimen politico de l'actual Sudafrica dende 1910 dica 1961, cuan ixe país yera un Dominio britanico (un Dominion). A Unión Sudafricana naixió o 31 de mayo de 1910 con o dita South-African Act y remató o 31 de mayo de 1961 con a proclamación d'independencia y creyación d'a Republica d'Africa d'o Sud y a suya transformación en una Republica.
Garteddì
Garteddì (Garteddì en sardo; Galtellì, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Nùgoro y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 2.471 habitants en una superficie de 56,82 km², con una densidat de población de 43,48 hab/km².
Cheografía
A localidat de Garteddì ye situata a 35 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Pico Secús
O pico Secús ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 2.353 m.
Se troba situau en a sierra de Secús, en a muga entre os municipios d'Aragüés de lo Puerto y val d'Echo (Uesca).
Vall de Vallhibierna
La Vallhibierna u vall de Vallhibierna ye una vall situata en a vertient espanyola d'o Pireneu central en a comarca aragonesa de Ribagorza. Fa parti d'a Vall de Benás y d'o parque natural Parque Natural de Pocez-Maladeta.
Palamós
Palamós ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Baixo Empordán y provincia de Chirona.
A suya población ye de 17,766 habitants (2008), en una superficie de 13,98 km² con una densidat de población de 1.270,82 hab/km².
Cheografía
A localidat de Palamós ye situata a 0 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'a mar Mediterrania, y a una distancia de 46 km d'a ciudat de Chirona, a capital d'a suya provincia, y de 117 km d'a ciudat de Barcelona, a capital de Catalunya.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de s'Alguer, Cala Margarida, El Figuerar, La Fosca, Palamós, Sant Joan de Palamós, El Tennis y Vila-romà.
Numero gramatical en francés
O plural en os substantivos
Oralment o substantivo singular y o plural homofonos se distinguen por l'uso d'os articlos que los acompanyan, que no tienen formas de singular y plural homofonas.
Substantivos con plurals irregulars
Bi ha plurals irregulars que no siguen a regla cheneral:
O plural en os adchectivos
A forma plural de l'adchectivo se fa anyadindo una -s a lo singular, de fueras de quan a forma singular acabe en -s u en -x.
Os adchectivos que acaban en o sufixo culto francés -al (que ye patrimonial en aragonés), tienen un plural en -aux:
Os adchectivos que acaban en -eau, terminación que a vegadas ye un sufixo cognato con l'aragonés -iello, fan un plural en -eaux:
As formas femininas d'os adchectivos gosan estar regulars. O numero gramatical de dos substantivos chuntos de cheneros diferents se fa en masculín:
Un cuantos adchectivos de color son invariables, son nombres de colors provinients de substantivos que adchectivan la coloración (orange, marron):
Corvera de Toranzo
Corvera de Toranzo ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca d'as Vals Pasiegas.
A suya población ye de 2.208 habitants (2009) en una superficie de 49,48 km², con una densidat de población de 44,62 hab/km².
Cheografía
A localidat de Corvera de Toranzo se troba situada a 168 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Nava (Asturias)
Nava ye un concello d'a comunidat autonoma uniprovincial asturiana, situau en a comarca d'Oviedo y partiu chudicial de Piloña. A suya capital ye lo lugar de Nava, en a parroquia de Nava.
A suya población ye de 5.597 habitants (2011) en una superficie de 95,81 km², con una densidat de población de 58,42 hab/km².
Luengas y parlas
En Nava se charra l'astur-leyonés, en grau abanzau de substitución por part de l'idioma castellano. A parla astur-leyonesa de Nava se clasifica en l'astur-leyonés central, a on s'incluye l'asturiano central.
Azpeitia
Azpeitia (Azpeitia en basco y oficialment, Azpeitia en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia de Guipuzcua y comarca d'Urola Erdia.
A suya población ye de 14.157 habitants (2008) en una superficie de 69,39 km², con una densidat de población de 204,02 hab/km².
Molimentos
right|thumb|250px|Anvista d'Azpeitia.
Nava (Asturias)
Parroquias
O concello de Nava ye dividiu en 6 parroquias:
Mugas
O suyo termin municipal muga a lo norte con Sariegu, Villaviciosa y Cabranes, a lo sud con Llaviana, a l'este con Piloña y a l'ueste con Bimenes y Siero.
Nebulosa planetaria
O nombre se debe a que os suyos descubridors, en o sieglo XVIII,​ observoron que a suya apariencia yera semellant a las planetas chigantas como Chupiter u Saturno vistos a traviés d'os telescopios opticos d'a epoca, encara que realment no tienen garra relación con as planetas. Se tracta d'un fenomeno relativament breu en termins astronomicos, que dura de l'orden d'as decenas de milars d'anyadas; como comparanza o tiempo de vida d'una estrela comuna ronda os diez mil millons d'anyadas.
A la fin d'a vida d'as estrelas que aconsiguen a fase de chiganta roya, as capas exteriors d'a estrela son despelidas a causa de pulsacions y a intensos aires estelars. Dimpués d'a expulsión d'istas capas, subsiste un chicot nuclio d'a estrela, o qual se troba a una gran temperatura y brila de traza intensa. A radiación ultravrioleta emitida por iste nuclio ioniza as capas externas que a estrela heba feito fuera.
As nebulosas planetarias son obchectos de gran importancia en astronomía, a causa que desempenyan un paper crucial en a evolución quimica d'as galaxias, tornando a lo medio interestelar metals pesaus y atros productos d'a nucleosintesi d'as estrelas (como que carbonio, nitrocheno, oxicheno y calcio). En galaxias leixanas, as nebulosas planetarias son os solos obchectos d'os quals se puede obtener información util sobre a suya composición quimica.
Rincón de Secús
O Rincón de Secús ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 2.368 m.
Se troba situau en a sierra de Secús, en a muga entre os municipios d'Aragüés de lo Puerto y val d'Echo (Uesca).
Mettmann
Mettmann ye una ciudat alemana d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia.
Galilea (desambigación)
Galilea puede estar:
Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb
Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (títol en anglés, de vegadas simplificau como Dr.Strangelove, en aragonés Dr. Strangelove u: Cómo aprendí a dixar de preocupar-me y amar a bomba, enguerada en Aragón con o títol en castellano de ¿Teléfono rojo? Volamos hacia Moscú, en aragonés Telefón royo?. Volamos enta Moscú) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1964 de cine de comedia belico, dirichita por Stanley Kubrick, que en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Peter Sellers, George C. Scott, Sterling Hayden, Slim Peckins, Keenan Wynn y Peter Bull.
enguerada en Estaus Unius o 7 de chinero de 1960, estió una producción cinematografica de 93 minutos de duración, con un presupuesto total de 9.440.272 de dólars, producita por Stanley Kubrick ta HAWK Film LTD, con fotografía de Russell Metty. Stanley Kubrick se basó en una novela de Peter George.
Premios
En a ceremonia d'os Premios Oscar de 1965 ta cintas de 1964, Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb recibió 4 nominations:
Feners
Feners (en castellano Fenés) yera un lugar medieval situau en l'actual municipio de Samianigo.
Los Yébenes
Los Yébenes ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Fa parte d'a comarca d'os Montes de Toledo y d'o partiu chudicial d'Orgaz.
Feners
Se troba en Sobrepuerto, entre Sasa y Fandiello. En iste puesto encara bi ha pardina de Feners, de l'anyo 1929 y a ermita de Sant Marcos d'orichen romanico, reconstruyida en o sieglo XVII sobre lo que sería l'antiga ilesia parroquial d'o lugar. Comunica con Sobrarbe (municipio de Fiscal) a traviés d'o cuello de Feners (1332 m). Dica primerías d'o sieglo XX encara exixtiba una romería a la ermita de Sant Marcos que se feba o 25 d'abril y en a que feban parti bellas casas de Sasa y Fandiello.
Los Yébenes
A suya población ye de habitants, en una superficie de 677,48  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
A localidat de Los Yébenes se troba situata a 805 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 42 km d'a ciudat de Toledo, a capital d'a suya provincia.
Feners
Historia
Se documenta que en 1279 istas tierras perteneixeban a l'arcedianato de Rava. A ilesia d'o lugar tenió a categoría de vicaría entre os sieglos XIII y XIV, pasando en o sieglo XVI a rectoría.
Igual que en atros lugars d'ista comarca y por orden de Chaime I d'Aragón, o día 8 de chunio de 1338, Exemén Pérez de Hueso, procurador d'os "obreros de la obra de Jhesu Nazareno de la Siet de Huesca" y o notario Ramón Pérez de Sant Vicient, vesitoron a parroquía de Feners pa replegar diners pa a construcción d'a seu de Santa María de Uesca. Sinyan como testigos de l'acto "Pero Vergua e García Latre, escuderos". O 2 de noviembre de 1402 se pasó atra vegada por a parroquia pa replegar más diners pa la seu, bosando en iste caso 15 sueldos chaqueses.
Jordán de Asso nombra a Feners entre os lugars desapareixius perteneixients a la circunscripción de Chaca, situando-lo entre Fanlo y Espín. D'atra man Pascual Madoz diz que yera una pardina con un termín que s'estendillaba una hora de norte enta sud y que teneba una ermita y auguas de mala calidat. Os suyos monts cubiertos de selva serviban a os habitants de Ciellas.
Leyendas
Entre os habitants de Sasa y Fandiello se conserva o mito d'as viellas pervivients en relación a iste lugar. En iste caso yeran tres chirmanas que fuoron acullidas por as casas Ramón y Juan Domingo de Sasa y casa San Román de Fandiello. Asinas a propiedatz d'as tierras de Feners s'espartió a partis iguals entre istas tres casas.
Un atra versión recullida ista vegada por Enrique Satué diz que yerán nomás dos as mullers supervivients y que fuoron acullidas l'una en casa San Román de Fandiello y l'atra entre casa Ramón y casa Juan Domingo de Sasa, por lo que metat d'a pardina perteneixeba a la debantdita casa de Fandiello y as dos de Sasa teneban nomás un quarto cadaguna.
Amatista
L'Amatista u ametista ye una variedat d'o cuarz, un mineral d'o grupo d'os tectosilicatos. A suya color ye violeta u porpra y s'ha feito servir a sobén como piedra preciosa. A color caracteristica suya se debe a la presencia de muito chicotas cantidaz de fierro (Fe+3) y s'ha formato sozmesos a radiacions naturals.
A color d'as amatistas a vegatas no se troba que en as puntas d'os cristals (amatista de puntas), y ye frecuent a coloración en tacas. Cualques amatistas pueden destenyir-sen dica por contacto con a luz d'o día, pero a color puede restituir-se con rayos X. Torrando l'amatista a temperaturas entre 450 y 750 °C se consiguen cuarzos de color amariella-clara, parda-royenca, verde u incolora.
Chacimientos
Se troban en os vueitos dentro d'as rocas volcanicas alcalinas, en grietas y placers. Os romanos espleitaban l'amatista y l'agata d'o melafiro de Hunsrück (Alemanya), un chacimiento acotolato, y tamién de Müglihtal (Saxonia, Alemanya) y Auvernia. Dica fa pocos sieglos a valura economica de l'amatista yera comparable a la d'o zafir, a esmeralda, o rubí u o diamant, pero dende que se descubrioron os grans chacimientos d'Amatista en Brasil o suyo pre ha caito muito.
Eucariota (desambigación)
Eucariota puede fer referencia a:
Lüdenscheid
Lüdenscheid (westfaliano Lünsche) ye una ciudat alemana d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia.
Universidat Brigham Young
A Universidat Brigham Young, localizata en Provo, Utah (Estaus Unius), ye una universidat privata que perteneixe a la Ilesia de Chesucristo d'os Santos d'os Zaguers Días. Manimenos, o 98% d'os estudiants son miembros d'a Ilesia Mormona. A mas, dos tercios d'os estudiants son de difuera d'o estato de Utah.
Valdostans
Os valdostans (en francés valdôtains) habitan a Val d'Aosta (Italia). Son uns 110.000 individuos y son catolicos. Tienen como luenga tradicional l'arpitán y fan servir como luenga culta o francés que lo va substituyindo, encara que administrativament perteneixcan a Italia.
Historia
En 1948 Italia dió autonomía a la Val d'Aosta.
Boira molecular
thumb|300px|A boira molecular de Taurus. Una boira molecular, a vegadas clamada informalment plantero estelar (si a formación d'estrelas se ye producindo adintro), ye un tipo de boira interestelar, que a suya densidat y grandaria permiten a formación de moleculas, mas comunament hidrocheno molecular (H2). Isto contrasta con atras arias d'o medio interestelar que contienen predominantment gas ionizau.
O hidrocheno molecular ye dificil de detectar por medio d'obserbacions de infrarroyos y radio, por o que a molecula que s'utiliza con mas freqüencia pa determinar a presencia de H2 ye o monoxido de carbonio (CO). Se creye que a relación entre a luminosidat d'o CO y a masa de H2 ye constant, encara que existen razons pa dubdar d'ista suposición en as observacions de belatras galaxias.
Dentro d'as boiras moleculars i hai rechions con mayor densidat, an se troba muito polvo y muitos nuclios de gas, clamaus borrillons (en anglés clumps). Istos borrillons son o comienzo d'a formación d'estrelas si as fuerzas gravitacionals son prou grans pa fer que o polvo y o gas colapsen.
A Rueda
A Rueda ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 2.271 m.
Se troba situau en a sierra de Secús, administrativament en o municipio d'a val d'Echo (Uesca).
Eina (desambigación)
Eina puede estar:
Tiberio
Tiberio César Augusto (Tiberius Caesar Augustus en latín, naixito Tiberius Claudius Nero) naixito de Roma o 16 de noviembre de 42 aC y muerto en Miseno o 16 de marzo de 37) estió o succesor de César Augusto como emperador de l'Imperio Romano.
Lobinher
Lobinher (Lobinher en occitán, Louvigny  en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'Artics y País de Seuvèstre y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 112 habitants(1999) en una superficie de 7,02 km², con una densidat de población de 15,95 hab/km².
Demografía
2004: población provisional seguntes o INSEE (fuent: INSEE).
Detmold
Detmold (en baixo alemán Deppelt u Deppeln) ye una ciudat alemana d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia.
Val de Becar
Val de Becar (en castellano Valdevecar) ye un lugar aragonés en o municipio d'Albarracín, comarca de Sierra d'Albarracín y provincia de Teruel.
Republica d'Africa d'o Sud
Se conoix con o nombre de Republica d'Africa d'o Sud a o rechimen politico de l'actual Sudafrica dende 1961 dica 1994. A Republica d'Africa d'o Sud naixió o 31 de mayo de 1961 con a proclamación d'independencia de l'antiga Unión Sudafricana y a suya transformación en una Republica y remató o 27 d'abril de 1994 con a celebración en o país d'as primeras eleccions multirracials que rematoron con a politica de l'apartheid.
Cantón de Morlans
O cantón de Morlans (en occitán canton de Morlans; en francés canton de Morlaàs) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.
A suya población yera de 18.573 habitants (1999) en una superficie de 223,41 km², con una densidat de población de 83,58 hab/km².
Os Pueblos Deciden
Os Pueblos Deciden (en castellano Los Pueblos Deciden, en basco Herriek Erabaki, en gallego Os Povos Decidem, en catalán Els Pobles Decideixen) ye una coalición politica formada por cuantos partius politicos d'o Estau Espanyol de cara a las eleccions a o Parlamento Europeu de 2014 y integrada por Euskal Herria Bildu (EH Bildu), Bloque Nacionalista Galego (BNG), Puyalón de Cuchas, Andecha Astur, Alternativa Nacionalista Canaria (ANC) y Unidad del Pueblo (UP). A coalición ye formada por organizacions d'ezquierdas independentistas y nacionalistas d'Euskal Herria, Galicia, Aragón, Asturias y Canarias. O cabeza de lista será Josu Juaristi.
Tamién se pensó en primeras a presencia en dita coalición d'a Candidatura d'Unitat Popular (CUP) y Nós-Unidade Popular, pero en zagueras as dos formacions decidioron no presentar-sen a ista cita electoral.
Nuclio terrestre
thumb|200px|Capas d'a tierra, o nuclio terrestre corresponde a las capas 5 y 6. O nuclio terrestre ye a partida més interna d'a tierra, constituindo una esfera embolicada por o manto por debaixo d'a discontinuidat de Gutemberg y con centro a 6370 km de fondura. Ye dividiu por a discontinuidat de Wiechert - Lheman a 5100 Km de profundidad en núclio externo (liquido) y núclio interno (solido).
O nuclio externo fluye a una velocidat de bells cm/minuto, y tamién lo fa a una velocidat muito menor o nuclio interno solido.
Composición
A composición d'o nuclio s'ha de deducir por datos indirectos. Se suposa que ye de fierro, níquel y atros elementos como o ixufre.
A presencia d'o fierro se deduce por:
Monoxido de carbonio
thumb|300px|O monoxido de carbonio. O monoxido de carbonio (CO) ye un gas incoloro, inodoro y insipido que ye liucherament menos denso que l'aire. Ye toxico pa os animals (como o ser humán) que emplegan hemoglobina como transportador d'oxicheno quan se troban en concentracions superiors a aproximadament 35 ppm, encara que tamién se produz en o metabolismo animal normal en cantidatz baixas y se creye que tiene qualques funcions biolochicas normals. En l'atmosfera, ye espacialment variable y de curta duración, y tien un paper en a formación d'ozono a livel d'o suelo.
Gavoi
Gavoi (Gavoi en sardo; Gavoi, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Nùgoro y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 3.011 habitants en una superficie de 38,18 km², con una densidat de población de 78,86 hab/km².
Cheografía
A localidat de Gavoi ye situata a 777 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Cantón d'Ortès
O cantón de Ortès (en occitán canton d'Ortès; en francés canton d'Orthez) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.
Fontellas
Fontellas puet estar:
Aníbal Cavaco Silva
Aníbal Cavaco Silva, naixito de Loulé o 15 de chulio de 1939, ye un economista y politico portugués, militant d'o Partido Social Democrata, que prencipó a suya carrera politica estando ministro de Finanzas mientres o Gubierno de Francisco Sá Carneiro y d'o suyo succesor interín Diogo Freitas do Amaral, dende o 10 de chinero de 1980 dica o 12 de chinero de 1981. Tamién estió Primer ministro dende o 6 de noviembre de 1985 dica o 28 d'octubre de 1995; antiparte, dende o 9 de marzo de 2006 dica o 9 de marzo de 2016 fue President de Portugal.
Baldo degli Ubaldi (metro de Roma)
A gara Baldo degli Ubaldi (en italiano, stazione Baldo degli Ubaldi) se troba en a via Baldo degli Ubaldi amán d'a via Francesco Scaduto, en o Municipio XIII.
Historia
A gara estió debantada o 1 de chinero de 2000 como parti d'o prolargamiento d'a Linia A dende Valle Aurelia dica Battistini.
Höxter
Höxter ye una ciudat alemana d'o estau federau de Renania d'o Norte-Westfalia.
Concilio de Gostanza
O concilio de Gostanza estió o seceno concilio ecumenico d'a Ilesia Catolica. Fue convocato o 30 d'octubre de 1413 por l'antipapa Chuan XXIII de Pisa y l'aprobación de Sechismundo, o emperador d'o Sacro Imperio Romano Chermanico con a intención de rematar con o Gran Scisma d'Occident y estudiar a reforma d'a ilesia. O concilio estió reunito dende l'anyo 1414 dica l'anyo 1418 en a ciudat de Gostanza (Sacro Imperio Romano Chermanico), en l'actual Alemanya). O reformador checo Jan Hus fue convocato pero cuan arribó fue cremato vivo en a foguera o 6 de chuliol de 1415.
Como embaixador d'o rei Alifonso V d'Aragón bi estió present Chuan Ferrández d'Íxar y Centelles.
O concilio de Gostanza ye mencionato en as Cronicas d'os Chudeces de Teruel, en diferents versions:
Punta Costatiza
Se troba situau en a sierra de Secús, administrativament en o municipio d'a val d'Echo (Uesca).
Olvés
Olvés ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de la Comunidat de Calatayú. La suya población ye de 115 habitants (2010), en una superficie de 22,33 km² con una densidat de 5,66 hab/km².
Cheografía
Ye situato en lo semontano de la sierra de Pardos en contacto ya con los materials terciarios de la Depresión de Calatayú y Mont-albán.
Olza
Olza (Oltza en basco) ye un municipio de Navarra situato en la comarca de la Cuenca de Pamplona, merindat de Pamplona y partiu chudicial de Pamplona.
Cheografía
Olza ye situato a 395 metros d'altaria dencima de lo livel de la mar, a una distancia de 10 km de Pamplona, la capital de la suya comarca, merindat, partiu chudicial y de Navarra.
Comprene los concellos de: Arazuri, Artazcoz, Asiain, Ibero, Izcue, Izu, Lizasoain, Olza y Ororbia.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Manchuela
right|thumb|300px|Paisache d'a Manchuela albacetenya: foces d'o río Xúcar.
A Manchuela ye una comarca natural situata entre a Mancha propiament dita y a Serranía de Cuenca. Ye dividita entre as provincias de Cuenca (Manchuela Cuencana) a Albacet (Manchuela Albacetenya). Administrativament ye dividita entre os partius chudicials de San Clemente y Motilla del Palancar, en Cuenca; y de Casas-Ibáñez, La Roda, Albacet y Almansa, en Albacet.
Cheografía
A Manchuela ye una zona de transición entre a planata manchega y a montanya.
Muga a lo norte con a Serranía de Cuenca, a lo sud con a sierra de Alatoz (que la desepara de l'Altiplán d'Almansa), a l'este con o río Cabriuel (que la desepara d'a Plana d'Utiel y a Val de Cofrentes), y a l'ueste con o río Xúcar, pero tamién comprene bels municipios d'a ribera d'a marguin dreita d'o Xucar, que en a Manchuela s'adreza fa un arco de 90 graus y s'adreza enta l'este. A la dreita d'o Xúcar se fan difusas as mugas con a Mancha Alta. Un tercer río, o Valdemembra, afluent d'o Xúcar por a marguin ezquierda, la trescurza.
Bel releu que bi ha en a zona d'a Foz de Xúcar formó en o terciario a divisoria d'auguas entre a versant atlantica y a versant mediterrania, (enantes as auguas d'o tramo norte-sud de l'actual Xúcar desauguaban enta l'Atlantico), pero o mayor poder erosivo d'os ríos, torrents y ramblas con dirección ueste-este d'a versant mediterrania en o pasato la erosión remontant produció un fenomeno de captura fluvial. En a parte cuencana bi ha dos grants entibos, l'entibo d'Alacón en o Xúcar y l'entibo de Contreras en o Cabriuel.
Cheomorfolochía
Ye una plataforma en a Cuenca d'o Xucar on s'ha entallato o Xucar y os afluent suyos formando-ie as caracteristicas foces como as Foces d'o Cabriuel.
Comunicacions
As prencipals carreteras que la recorren son l'Autovía de l'Este A-3, a N-320, a N-310 y a N-322.
Economía
En tota a comarca bi ha una economía basata en o sector primario, con cautivos de cerial, olivera y vinya sobretot y ganadería ovina.
Huei a Manchuela ye a zona con mayor producción de fongos de tota Espanya, se bi ha producción de Pleurotus, Champiñón y Shii-take.
Bi ha dos denominacions d'orichen de vin, a Manchuela (que abarca a mayor parte d'o territorio d'a Manchuela) y Ribera d'o Xúcar (que abarca, dentro d'a Manchuela, a los municipios de Casas de Benítez, Casas de Guijarro, Pozoamargo, El Picazo y Sisant).
Luengas y parlas
O castellano d'a Manchuela conserva catalanismos y aragonesismos por estar cerca de Valencia y as Comarcas churras. Como en Aragón se conserva o diminutivo -ico, que ye un arcaísmo castellano.
Cervidae
Os masclos (y en o chenero Rangifer tamién as fembras), presentan astas que creixen en munyons osio cubiertos de piel en a frent y que se dicen "pedicelos". Mientres l'asta creixe ye cubierta d'una piel que pareixe terciopelo muito irrigata. Quan remata o creiximiento, a piel se talla y muerte por constrenyir-se os vasos sanguinios en a zona d'unión pedicelo-asta. En rematar o periodo funcional de l'asta o ueso d'unión de l'asta con o pedicelo ye reabsorbito y l'asta remata cayendo. A l'anyada vinient torna a creixer-ne atra.
Os canins son redueitos.
As fembras son menors que os masclos, a més o cuello se carga menos de grasa en a epoca de zelo, y tamién tiene un pelache més redueito. Presentan dos pars de mamas.
As extremidatz pueden estar plesimetacarpianas (cabo superior d'os metacarpians conservato), y telemetacarpians (cabo inferior d'os metacarpians conservato).
Se distribuyen por Eurasia y America; en Africa son present en o norueste, en a resta d'o continent son substituyius por os Bovidos. En Sudamerica bi ha gran variedat d'especies.
18 de mayo
Sieglo XX
right|thumb|250px|L'actor de Hong Kong [[Chow Yun-fat, naixito lo 18 de mayo de 1955.]]
Cul d'Aspa
300px|thumb|Cul d'Aspa 300px|thumb|Cul d'Aspa d'hibierno O cul d'Aspa (en castellano Circo de Aspe, en francés Cirque d'Aspe) ye un cul d'o Pireneu aragonés a on naixe a gave d'Aspa.
Entre os picos mas destacaus que dan forma a o cul d'Aspa cal nombrar o pico Labata (2.219 m) y Rueba d'o Bozo (2.419 m) formando a suya paret ueste; a punta d'a Liena d'o Bozo (2.566 m) y a punta d'a Liena d'a Garganta (2.599 m) zarrando o cul por o sud y as ditas puntas d'Esper por l'este: punta Esper (2.640 m), Tuca Blanca (2.322 m) y A Zapatilla (2.225 m). Por o norte s'ubre enta a val d'Aspa, en Occitania.
Cheografía
Se troba en l'extremo sud d'o municipio d'Ansó, en un corredor entre os municipios d'Aísa, Borza y Urdós que fa parti d'o Parque Natural d'as Vals Occidentals. Ye situau a bells quatre kilometros a o Sudueste de Candanchú, a diez kilometros a o Norte d'Aísa y a bells quatre kilometros a o Sud de Les Forges d'Abel, en Occitania.