cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buesa
Buesa ye un lugar d'o municipio de Broto, en a garra d'a Sierra Trallata que baixa enta o Xate per alto de Saruiset. Ye fincau en un soaso que, como si una balconera estás, en a falda d'a Punta Plana de Guliana (1892 m) y d'O Bun (1550 m) deixa anvistas a l'alto d'o Plan d'Ubiar.
thumb|left|150px|Una carrera en Buesa, que conserva una arcada per alto ta comunicar una casa con as bordas a l'altro canto d'a carrera. O lugar de Buesa s'enfila en a boca d'a valle d'o Xate per as faldas d'a sierra Trallata, en a ripa este d'o río Ara. A carretera que endreza ta Buesa ranca a man de Broto, en travesar o puent per alto d'o Barranco d'o Furco en a dentrada d'ixa población, y puya t'alto per a versant de Pitralbas enta o lugar.
Buesa ye lo puesto a on que naixen es camins d'as severas rotas d'excursions per a siarra d'a Trallata. O camín enta Santa Elisabel, ent'a Virchen de Bun, y o que ye mes largo ent'o cubillar d'a Canya, a l'alto d'o barranco d'o Furco, en l'endreito d'A Trallata.
De siempre ha estato un lugar ganadero, con a-saber-los pratos en a suya comarca a on que paixentan vacas sueltas.
Toponimia
En un texto de enta 1118, en latín, s'escribe Buasa:
Peromingo
Peromingo ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 144 habitants (2007), en una superficie de 8,79 km² y una densidat de población de 16,38 hab/km².
Alexandra Jiménez
Dimpués d'emprencipiar bien chóven a estudiar ballet en o Estudio de Danza María de Ávila de Zaragoza y o Real Conservatorio Profesional de Danza de Madrit, tornando-se bailarina profesional ta os 15 anyos, Alexandra sofrió una lesión en o piet dreito y decidió d'albandonar o ballet y adedicar-se a l'arte dramatico. Fació estudios d'interpretación en a Escuela Superior de Artes Escénicas y Espectáculos de Madrit, encomenzando a compachinar ya en o segundo curso a suya formación con bella intervención en series televisivas como Policías, Periodistas u Compañeros.
Manimenos, o papel que la ferá conoixita ta o publico ye o d'África, a sofrita y cinica companyera de Raúl y amiga d' Eva en a serie de televisión Los Serrano de Telecinco. Tamién ha participato en a serie Tres son multitud, como Valeria, amás de fer de colaboradora en o programa Alerta 112.
En a gran pantalla, ha treballato como Trini en a cinta de Manuel Sanabria, La fiesta. Ha participato en bels curtometraches: con o papel de misacha gánster en Low Bat (2002), como Isabel en Demonios de corta vista (2004), El mono de Hamlet (2004), A Mario (2004) y Anillos de Saturno (2001), que li mereixió una Mención Especial a la Millor Actriz.
En teatro, ha actuato prencipalment en: Fin del mundo, todos al tren (Alberto Millares, 2002), Los menecomos (Roberto Cerdá, 2002), Siete por siete (Fermín Cabal, 2003) y 5mujeres.com (2004).
Bentayuelo
Bentayuelo yera un lugar medieval situau en o municipio de Yebra de Basa.
Bergua
Bergua ye un lugar aragonés d'o municipio de Broto, en a Comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca.
Bentayuelo
Encara bi ha una borda en ruinas. Os suyos terrenos yeran cautivaus por os habitants de l'amanada localidat de Sobás.
Bergua
A suya población ye de 33 habitants (2016).
Cheografía
O lugar de Bergua se troba situato a 1.040 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Bentayuelo
Historia
Apareixe por primera vegada en 1065 en o Cartulario de Sant Chuan d'o Penya, a on se nombra a Galindo Garcianes de "Ventaiuelo". En 1179, a ilesia, villa, primicias y oblacions de Bentayuelo feban parti d'os biens d'o monesterio de Sant Chuan d'a Penya que fuoron confirmaus por a bula "Iustis petentium" d'o papa Aleixandre III.
Foya de la Carrasca
Foya de la Carrasca (Hoya de la Carrasca en castellano) ye un casal de lo termin municipal d'Arcos de las Salinas, en la comarca de Gúdar-Chabalambre y en la provincia de Teruel. En l'anyo 1999 teneba una población de 2 habitants.
Toponimia
Ye un toponimo transparent en aragonés, catalán y mozarabe formau a partir de "foya" ("plana con cierta concavidat", "clota"), y de "carrasca" (Quercus ilex). En textos medievals escritos en aragonés s'escribe a vegadas Foya la Carrasca, por eixemplo en un memorial de 1451 sobre una sentencia arbitral entre dos arrendadors d'impuestos:
Cheografía
La Foya de la Carrasca ye situada a l'ueste d'Arcos de las Salinas y a piet de la sierra de Tortallada, muito cerca de la muga con lo termin municipal de Santa Cruz de Moya (Cuenca), La Puebla de Sant Miguel (Rincón d'Ademuz), y Aras de los Olmos (Los Serrans), en un territorio perteneixient a Aragón que desparte lo Rincón d'Ademuz de la resta de lo País Valenciano.
Historia
En la Foya de la Carrasca hi babió una duana que controlaba lo transito de mercaderías entre los reinos d'Aragón y Valencia; en lo sieglo XV fació part de la Sobrecullida de Teruel.
En las Corz d'Alcanyiz de 1436 los representants de los habitants d'Ademuz y Castielfabib demandaban que no lis fesen pagar en ixa duana, que yera de paso obligau pa ells en un texto escrito en catalán:
Penya Castellón
A penya Castellón (en castellano peña Castellón) ye un pico d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 1.168 m.
Se troba administrativament en o municipio de Villanuga (Chacetania).
Villarreal Club de Fútbol B
O Villarreal Club de Fútbol B ye l'equipo filial d'o Villarreal Club de Fútbol, club de fútbol espanyol d'a localidat de Villa-reyal, fundau en 1999. Chuga en a Segunda división en l'anyada 2022/23 y en a Ciudat Esportiva d'o Villarreal como equipo local.
Rod Steiger
Rod Steiger (nombre artistico de Rodney Stephen Steiger) estió un actor estausunidense, naixito o 14 d'abril de 1925 en Westhampton (Nueva York) y muerto o 9 de chulio de 2002 en Los Angeles (California).
Premios
Rod Steiger recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1967 por o suyo papel en a cinta In the Heat of the Night, de Norman Jewison; por ista misma cinta recibió un Premio BAFTA a o Millor Actor (1968) y un Globo d'Oro a o Millor Actor Dramatico (1967).
Recibió tamién unatro Premio BAFTA a o Millor Actor en 1967 por a suya actuación en The Pawnbroker, de Sidney Lumet.
Antiparte, en 1964 fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor por a suya interpretación en a cinta The Pawnbroker, de Sidney Lumet.
Helmut Schmidt
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (prenunciato en alemán ), naixito d'Hamburgo (Imperio Alemán) o 23 d'aviento de 1918 y muerto en Hamburgo (Alemanya) o 23 de noviembre de 2015, estió un politico y economista alemán, militant d'o Sozialdemokratische Partei Deutschlands, qui estió cuantas vegatas ministro en os Gubiernos de Willy Brandt en zaguerías d'os anyos 1960 y primerías d'os anyos 1970, y a qui succedió como Canceller d'Alemanya o 16 de mayo de 1974, continando en o cargo dica l'1 d'octubre de 1982.
Wellington
Wellington (en maorí Te Whanganui-a-Tara) ye a capital de Nueva Zelanda, y a suya tercera ciudat mas poblada dezaga de Auckland y Christchurch.
Suabia (Bavera)
Suabia se troba a o sudueste d'o estau federal y muga con Baden-Württemberg, Franconia Meya y Alta Bavera. Amás tien una muga internacional con Austria.
A capital de Suabia ye Augsburg.
División administrativa
A rechión de Suabia ye compuesta por quatre ciudaz-districto (Kreisfreie Städte) y diez districtos rurals (Landkreise):
1929
Agosto
right|thumb|250px|O politico palestino [[Yasser Arafat, naixito o 24 d'agosto de 1929.]]
Noviembre
right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Edward Asner, naixito o 15 de noviembre de 1929.]]
right|thumb|250px|O politico y periodista francés [[Georges Clemenceau, qui morió o 24 de noviembre de 1929.]]
Riello (desambigación)
Riello u Arriello puet estar:
Espuéndolas
Espuéndolas ye un lugar aragonés en o termin municipal de Chaca, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca. A suya población ye de 24 habitants.
Toponimia
Ye un derivato d'o latín SPONDULA, con diminutivo -ULA dezaga d'a palabra latina Sponda, palabra que en aragonés ha dau espuenda, espuenna (en belsetán, y documentau tamién como elemento en romance aragonés en textos latinos), espuena (en aragonés chistabín y aragonés benasqués) y que significa "pendient entre dos faixas", "materials en pendient que deixa un lurte", "marguin de ribazo, campo u canal". Esta palabra ye relacionada tamién con l'apelliu Esponera bien conoixiu en Íxar.
O nombre ye amanau a lo nombre d'o despoblato d'Espula, en o río Galligo, amán de Sardás.
Cheografía
Amán d'Espuéndolas bi ha afloramientos de flysch a on se fan coladas de bardo y piedras.
Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primer cita documentada d'o lugar ye en 1020/1030, en a obra d'Antonio Ubieto Arteta Cartulario de San Juan de la Peña, I, en Textos Medievales, 6, Valencia 1962, y se documentan os nombres de Espuanduras, Espueuolas, Espuda, Spondelas, Sponolas y Spondras.
Uigurs (desambigación)
Uigurs se'n diz de:
Gorliz
Gorliz (Gorliz en basco y oficialment, Górliz en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia y territorio historico de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
A suya población ye de 5.287 habitants (2008) en una superficie de 10,20 km², con una densidat de población de 518,33 hab/km².
Cheografía
A localidat de Gorliz se troba situada a 45 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 25 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
Cañaveruelas
Cañaveruelas ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 195 habitants (2007), en una superficie de km² y una densidat de población de 5,81 hab/km².
Buendía
Buendía ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. Fa parte d'a comarca de l'Alcarria.
A suya población ye de 425 habitants (2015), en una superficie de 88,50 km² y una densidat de población de 4,95 hab/km².
Cheografía
A localidat de Buendía se troba en un baixant d'a sierra d'Altomira a 485 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Atalanta Bergamasca Calcio
A Atalanta Bergamasca Calcio ye un club de fútbol italiano, d'a ciudat de Bérgamo en Lombardía. Fue establito en 1907 y chuga en a Serie A italiana de fútbol.
Estadio
O estadio Atleti Azzurri d'Italia s'inaguró en 1928.
Articlo definiu
L'articlo definiu u articlo determinau ye una subcategoría gramatical con función de determinar un nombre que ya se conoix. Formalment va debant d'o sustantivo, con o que concuerda en chenero y numero.
L'articlo definiu en muitas luengas neolatinas provién d'o pronombre demostrativo ille, illa, illud. Bi ha articlos definius derivaus de ipse, ipsa en bellas luengas y dialectos d'as costas d'a Mediterrania occidental.
L'articlo definiu en aragonés
En aragonés actual a forma mayoritaria ye o, os, a, as, que se deriva d'as formas lo, los, la, las trobadas en atras luengas neorromanicas y que encara son cutianas en bellas variedaz de l'aragonés como o cheso, l'aragüesino y o navalés u que se puet sentir coexistindo con o paradigma mayoritario en bellas parzanas d'a Chacetania, Semontanos u Sobrarbe.
L'articlo definiu en catalán
En catalán ye normativo l'articlo el, els, la, les cheneralizau dende os nuclios urbans de Barcelona y Valencia. Este sistema se deriva de lo, los, la, les de lo mesmo tipo que en atras luengas neorromanicas e que encara se troba en catalán nordoccidental. En catalán oriental ye present atro paradigma clamau articlo salau común con o sardo e bella variedat occitana e que se deriva d'o latín ipse, ipsa, pero que ha retaculau en a Edat Meya debant d'a espansión d'os derivaus de illum, illa.
L'articlo definiu en occitán
Tamién presenta formas derivadas de lo, los, la, las y presenta unas variants dialectals que tienen paralelismos con o francés, o catalán e l'aragonés.
Partido Nacionalista de Lanzarote
O Partido Nacionalista de Lanzarote (PNL) ye un partiu politico nacionalista canario d'a Isla de Lanzarote, fundato en 1996.
Se define como una organización nacionalista progresista de centro.
O Partido Nacionalista de Lanzarote ye una escisión de Coalición Canaria. Juan Carlos Becerra ye o suyo president.
En 2006, o Partido Nacionalista de Lanzarote y Nueva Canarias plegan a un acuerdo politico ta presentar-se de conchunta en as eleccions autonomicas de mayo de 2007 baixo as siglas PNL-NC, pero no lograron representación.
Articlo definiu
L'articlo definiu en rumano
L'articlo definiu en o rumano se presenta como enclitico dimpués d'o sustantivo, coincidindo con l'articlo definiu as atras luengas romances orientals, con l'albanés (considerau d'orichen daco por beluns), con as luengas eslavas d'o sudeste (bulgaro y macedonyo) y con as luengas escandinavas, contrastando con o que se desvién en as mes gran part d'as luengas romances.
Alytes obstetricans
O zapo pardisco (Alytes obstetricans) ye una especie de zapo d'a familia Alytidae que se distribuye por Europa Occidental, ocupando a metat norte d'Espanya.
Articlo definiu
L'articlo definiu en rumano
Eixemplos:
Peñacaballera
Peñacaballera ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 182 habitants (2007), en una superficie de 6,20 km² y una densidat de población de 29,35 hab/km².
Alytes obstetricans
thumb|center|Alytes obstetricans
Osia
Osia ye un lugar aragonés en o termin municipal de Chaca, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca.
A suya población ye de 22 habitants(2009).
Cheografía
Osia ye en a ladera sud d'a sierra de Sant Chuan d'a Penya, en a cuenca d'o río Galligo, a una altaria de 742 metros sobre o livel d'a mar y a una distancia de 28 km de Chaca, a capital d'o suyo municipio, comarca y partiu chudicial.
Richard Dix
Ernest Carlton Brimmer (d'o suyo nombre artistico Richard Dix), naixito de Saint Paul (Minnesota) o 18 de chulio de 1893 y muerto en Los Ángeles (California) o 20 de setiembre de 1949, estió un actor y productor cinematografico estausunidense, activo en o cine estausunidense dende meyaus d'os anyos 1910 dica la segunda metat d'os anyos 1940.
Entre a suya filmografía, se puet mencionar bellas cintas, como The Ten Commandments (1923, Cecil B. DeMille), Cimarron (1931, Wesley Ruggles), The Lost Squadron (1932, George Archainbaud), The Tunnel (1935, Maurice Elvey), Blind Alibi (1938, Lew Landers), The Ghost Ship (1943, Mark Robson), Tombstone, the Town Too Tough to Die (1942, William C. McGann) u The Whistler (1944, William Castle).
Premios
En 1931 Richard Dix fue nominato a o premio Oscar a o Millor Actor en a suya 4ena edición por o suyo papel en a pelicula Cimarron, de Wesley Ruggles.
En 1960, se li adhibió una estrela a lo Paseyo d'a Fama de Hollywood, estando a suya estrela situada en o 1607 de Vine Street d'a ciudat de Los Angeles.
Yaoundé
Yaoundé ye a capital de Camerún, encara que a ciudat con mayor numero d'habitants ye Douala.
Mora (desambigación)
Mora puet estar:
Cliff Robertson
Clifford Parker Robertson III, con nombre artistico Cliff Robertson, naixito o 9 de setiembre de 1923 en La Jolla (San Diego, California) y muerto o 10 de setiembre de 2011 en Stony Brook, Nueva York, estió un actor estausunidense con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
Premios
Cliff Robertson recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1968 por o suyo papel en a pelicula Charly, de Ralph Nelson.
Mont Patro
O Mont Patro, tamién dito pico d'en Medio (en castellano pico de Enmedio) u punta de Roda, ye un pico d'o Prepireneu aragonés que tien una altaria de 1.803 m.
Se troba administrativament en a muga entre os municipios de Villanuga y Borau (Chacetania).
Canta
Una canta ye una composición musical de quatre versos octosilabos, que pueden estar bien de rima perfecta u consonant u bien de rima imperfecta u asonant. A suya estructura puet estar de quartetas (abab), redondiellas (abba) u coplas (-a-a). A vegadas se i adhibe una quinta estrofa, pero siempre sin repetir as anteriors.
Courtney Love
Courtney Michelle Harrison (naixita de San Francisco, California, 9 de chulio de 1964), conoixita artisticament como Courtney Love (nombre legal actual Courtney Michelle Cobain), ye una cantaire y actriz estausunidense. Sus pais estioron Linda Carroll, una conoixita terapeuta y Hank Harrison, un publicista.
Biografía
Courtney Love ye a cantaire y guitarrista d'o grupo Hole. Love tamién actúa y treballa como modelo. Ye a viuda de Kurt Cobain (1967-1994), vocalista y guitarrista de Nirvana, con qui tenió una filla, Frances Bean Cobain.
Dende que deixó Hole oficialment en 2002, no pasaba por una buena epoca a tamas d'estar contratata en numerosas cintas. "A felicidat no ye nomás os diners y fer muitas cintas" dició Love en una entrevista ta a televisión americana. Consiguió recuperar-se dimpués d'estar en rehabilitación.
Courtney, que vivió en Chapón, ha desenvolicato un amor por o mundo d'o manga, colaborando d'ista traza en a creyación d'o manga "Princess Ai" con atras autoras d'iste mesmo chenero como Ai Yazawa. Encara que asegura que a historia d'o manga no ye biografica, admite encluyir aspectos y detalles personals en o personache.
En zaguerías de 2007 vendió por 19.5 millons de dólars, parti d'os dreitos d'autor de Kurt Cobain.
Lista de comunidaz autonomas espanyolas por población
Lista de comunidaz autonomas espanyolas ordenadas por población (seguntes o patrón municipal de 1 de chinero de 2022).
Kortezubi
Kortezubi (Kortezubi en basco y oficialment, Cortézubi en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia y territorio historico de Bizcaya y comarca de Busturialdea.
A suya población ye de 409 habitants (2008) en una superficie de 11,91 km², con una densidat de población de 34,34 hab/km².
Cheografía
A localidat de Kortezubi se troba situada a 2 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 37 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
Conchel
Conchel ye un lugar aragonés en o termin municipal de Monzón, comarca d'a Cinca Meya y provincia de Uesca.
Toponimia
O lugar de Conchel s'escribiba Cunchiel en o Libro del Reparo del General de 1489-1491.
La Romana (desambigación)
La Romama puet estar:
Monrovia
Monrovia ye a capital de Liberia y a suya ciudat mas poblada.
Cañaveras
Cañaveras ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 391 habitants (2007), en una superficie de 73,63 km² y una densidat de población de 5,31 hab/km².
Mont Albán
Mont Albán ye una villa d'a provincia de Teruel. Ye a capital historico-cultural d'a comarca d'as Cuencas Meneras. A suya población yera de 1.335 habitants (2014).
Toponimia
O toponimo Mont Albán s'explica a partir d'o latín MONTE ("mont") y ALBANU ("blanco"), presentando equivalents en Italia, Francia y Espanya, que maninemos Alvaro Galmés de Fuentes no considera relacionaus con a blancura sino con una radiz preindoeuropea *ALB-, *ALP- indicadera de tascas, altarias u costeras. En tot caso a tonalidat d'as sierras y monts en a redolada de Mont Albán ye clara por l'abundancia de calsineras, de fueras d'a on afloran o rodeno, as arenas d'Utriellas u os terrers relacionaus con a extracción de lignito.
A terminación -án ye a evolución d'un sufixo latín -ANUS, pero no corresponde a lo sufixo -ANUS indicador de pertenencia porque fa part de l'adchectivo ALBUS, un arcaísmo en o contexto iberorromanico. D'acuerdo con Francisco Marsá Gómez os toponimos con l'elemento albo son anteriors a la cheneralización de l'adchectivo blanco en o sieglo XIII, que ye o que se troba en os toponimos tipicos de reconquiesta. A presencia de l'elemento arcaico ALBUS en Mont Albán s'explica porque a suya reconquiesta se produció un sieglo antes. Presenta una apocopa d'a o final, placentera si se compara con os Montalbano d'Italia.
Mugas
O suyo termin municipal muga con Torre de las Arcas, con Cabra, con Palomar, con Escuita, con Utriellas, con Martín, con Vivel, con La Foz de la Viella y con Obón.
Historia
A localidat de Mont Albán no ye documentada en fuents andalusís anteriors a la reconquiesta, cuan precisament se documentan as primeras mencions historicas y literarias.
En o "Cantar de Mío Cid" (sieglo XII) ya se fa mención d'esta localidat:
Se considera que a primera mención historica ye en a Bula d'Hadrián IV, que s'escribió o 22 de chunio de 1158:
En un documento d'o 3 d'abril de 1189 figura como part d'os dominios de Ferrando Ruiz d'Azagra como vasallo d'o rei d'Aragón:
O 21 de marzo de 1208 o rei Pero II concedió o fuero de Zaragoza a los habitadors de Mont Albán. O 13 de chunio de 1210 este mesmo rei cedió Mont Albán y os suyos termins a la Orden de Sant Chaime y d'esta traza esdevinió seu d'una comanda que incluiba as localidaz d'Adobas, Cabra, Escuita, Palomar, Torre de las Arcas, Utriellas y Villanueva de la Uerba.
En a primera Guerra Carlista bi habió importants destruccions en o patrimonio artistico. Os isabelins fortificoron a villa. En 1836 os carlistas atacoron dende as posicions de Quílez en Alcorisa, preboron de prener Mont Albán y cremoron una part d'a población. En 1838 o cheneral Cabrera prenió Calanda y Alcorisa y los isabelins se refuchioron en Mont Albán, que fue asitiau en mayo de 1.839, cayendo dimpués de cualques asaltos y quedando muitos edificios escachaus.
Lista de comunidaz autonomas espanyolas por superficie
Veyer tamién
Comunità autonome della Spagna
Corz de Fraga (1460)
As Corz de Monzón de 1460 estioron unas Corz Chenerals d'Aragón que fuoron convocadas por o rei Chuan II d'Aragón dende a ciudat de Barcelona o día 20 de chunio de 1460 pa celebrar-se o 21 de chulio en Fraga, encara que se prolargoron dica o 30 d'agosto quan se leyió a proposición d'o rei. Se trasladoron pa os aragoneses ta Zaragoza o 9 de febrero de 1461, y d'ista ciudat ta Calatayú o 15 de chulio d'o mesmo anyo, rematando astí o 14 d'aviento. Pa os catalans as Corz continoron en Leida.
En istas Corz o rei Chuan II churó os fueros d'Aragón. Se fació a incorporación formal de Sicilia y Cerdenya a la Corona d'Aragón.
Cynthia Stone
Estió a muller d'os actors Jack Lemmon (1950-1956) y Cliff Robertson (1957-1959).
Aira (Landas)
Aira (Aira en occitán, Aire-sur-l'Adour en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Lo Mont y cantón d'Ador-Armanhac (en ye a suya capital).
A suya población ye de 6.070 habitants (2007) en una superficie de 57,78 km², con una densidat de población de 105,05 hab/km².
Punta d'a Rapeda
A punta d'a Rapeda u cerro d'a Sayeta ye un pico d'o Prepireneu aragonés que tien una altaria de 1.374 m.
Se troba administrativament en a muga entre os municipios de Villanuga y Borau (Chacetania).
O Vetato
thumb|270px|O Vetato d'hibierno O Vetato ye un fabar situato en a val de Tena, en as garras de Penya Telera, entre as localidaz de Piedrafita y Tramacastiella.
Prencipalment ye un fayar, pero tamién bi ha pinos y abetoches. Entre a fauna hue podemos trobar sarrios, esquiruelos, pardos y mincharras, anque d'antis mas bi habió tamién lupos, bisonts y onsos.
O suyo nombre viene de que yera d'antis mas un puesto "vetato" ya que en iste fabar se reuniban as bruixas y bruixons d'a val ta fer os suyos aquelarres. Tamién viviban en a selva duendes y atras criaturas y por ixo los habitadors d'os lugars d'a val no gosaban dentra-ie muito a sobén. Cuan os vecins d'istos lugars dentraban en a selva yera ta replegar bella planta medicinal que i creixeba y que emplegaban ta curar tota mena de malautías, as mesmas plantas que con atras fins feban servir as bruixas y bruixons.
A bruixería
Son famosos en l'Alto Aragón os casos de bruixería que amaneixioron en Tramacastiella y O Vetato en o sieglo XVII que mos recenta Blasco de Lanuza en o suyo libro de 1653 "Patrocinio d'anchels y combate de demonios". Entre os anyos 1637 y 1642 bi habió una serie de posesions demoniacas en ista localidat y atras d'a val que afectoron a setanta y dos mullers. O diaple tamién s'apareixio cuantas vegatas con diferents formas como un francés y un mosén entre atras. O mesmo rei Felipe III d'Aragón habió d'intervenir ninviando a lo Inquisidor Cheneral ta la val. Por istos feitos fuoron chuzgatos Pedro Arruebo, vecín de l'Artosa y un d'os mas famosos bruixons d'Aragón, Miguel Guillén y Juan de Larrat, complices os dos d'istos feitos, tamién estioron embrecatos en o proceso mosen Lucas Aznar y a suya chermana. Arruebo fue condenato por bruixería y ninviato ta las galeras reyals y se cremoron a-saber-los amuletos y atros materials de bruixería publicament en Tramacastiella, antimás de fer-sen esconchuros en frent d'a suya ilesia.
Pizarral
Pizarral ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 74 habitants (2007), en una superficie de 16,67 km² y una densidat de población de 4,43 hab/km².
Puebla de San Medel
Puebla de San Medel ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 49 habitants (2007), en una superficie de 9,28 km² y una densidat de población de 5,28 hab/km².
L'Ametlla de Mar
L'Ametlla de Mar, clamata tamién la Cala, ye un municipio d'a comarca d'o Baix Ebre en Catalunya.
Historia
Realment bi ha pocos datos decumentals d'os primers nuclios de población de l'Ametlla de Mar dica o sieglo XVIII, cuan —debito a lo empente de población de Carlos III— surtió lo lugar muderno como nuclio pescador adintro d'o municipio d'el Perelló.
Coincidindo con l'arribata de pescadors valencianos a lo lugar (diversas fuents citan como procedencia Benidorm y o Grau de Valencia), l'Ametlla estió creixendo con cifras importants mientres o sieglo XIX y conseguió prencipiar o sieglo XX con 2.500 habitants.
Situación
200px|thumb|left|Situación de L'Ametlla de Mar en o Baixo Ebro. Ye situata en a zona costera entre o cabo de Terme a lo norte y o barranco de l'Àliga a lo sud. Muga a lo sud con o termin d'el Perelló, a lo norueste con o de Tivissa (Ribera d'Ebro) y a lo nord-este con o de Vandellòs i l'Hospitalet de l'Infant (Baixo Campo).
Economía
A pesca contina estando una d'as prencipals actividaz d'o lugar. O puerto de l'Ametlla ha una ampla flota de barcos que s'adedican a las artes de l'arrocegue, l'encletamient, o tresmallo, ecetra, y que tamién ha la primera flota d'atoniners de Catalunya.
L'atra actividat important economicament d'o lugar ye o turismo y o sector servicios, que empentan, de conchunta, a creyación de nuevos establimientos locals ta dar un millor servicio a toz os turistas de l'Ametlla de Mar.
Actividaz
Fiestas locals:
Esportes:
Comunicacions
Se puede arribar a l'Ametlla de Mar por:
Poblau Monsanto
Poblau Monsanto ye un lugar aragonés situau entre os termins municipals de Monzón y Castillón d'o Puent (partida de Barrio Armentera), entre as comarcas de Cinca Meya y Semontano de Balbastro, en a provincia de Uesca.
Andrés Pajares
Andrés Pajares Martín, naixito de Madrit o 6 d'abril de 1940, ye un actor, director cinematografico y guionista espanyol de cine, teatro y televisión, con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera artistica.
Alazetó a suya carrera en o teatro, a on prencipió fendo numeros comicos y/u musicals en as companyías d'Antonio Machín, Manolo Escobar y Tony Leblanc antis de formar a suya propia companyía. Dica zaguerías d'os anyos 1970 no prenió parte seriosament en o mundo d'o cine, encara que dende ixe inte tenió a-saber-lo exito en cuantas cintas en dugos con Fernando Esteso, a qui heba conoixito quando toz dos feban chicotz papels d'extras.
D'entre a suya filmografía, se puet mencionar bellas cintas como Los bingueros (1979, Mariano Ozores), El liguero mágico (1980, Mariano Ozores), Cristóbal Colón, de oficio... descubridor (1982, Mariano Ozores), La Lola nos lleva al huerto (1984, Mariano Ozores), ¡Ay, Carmela! (1990, Carlos Saura), u Makinavaja, el último choriso (1992, Carlos Suárez).
Ulle
Ulle (Ullé en castellano) ye un lugar aragonés en o termin municipal de Chaca, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca.
A suya población ye de 35 habitants (2009).
Cheografía
Ulle ye situato a 935 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a piet de Penya Uruel.
Novalla (Samianigo)
Novalla ye un lugar medieval situau en l'actual municipio de Samianigo. Nomás i queda bella muntonera de piedras provenients d'as antigas edificacions.
Toponimia
D'o latín NOVALIS, con o significau de "nuevas tierras cautivadas".
Historia
Iste lugar apareixe en cuantos documentos d'o Cartulario d'o monesterio de Sant Andreu de Fanlo. En o primero de ells, d'aviento de 1055, apareixe o nombre de dos d'os suyos habitants: Sancho Gallones y Tibillito (doc. 32). En chinero de 1072 (doc. 59), se documenta que o rei d'Aragón Sancho Remíriz, vende a l'abat Blasco de Sant Chenaro una corralata en Novalla
En l'anyo 1076, Sancho de Noballa fa de testigo, chunto con atras personas, en a cesión de bellas posesions en Saruiset y Oto d'una muller dita Oria (doc. 68). O zaguer documento conoixiu (doc. 136), d'entre os anyos 1191 y 1204, l'abat Berenguer de Mont Aragón describe o lugar en a cesión d'unas posesions que iste monesterio teneba en Novalla a un tal Bernardo y a suya muller María:
Entre os sieglos XIV y XVI a suya ilesia yera anexa a la d'Allué. Asso lo situa como un despoblau en o termín de Chaca y amán d'o Puent de Samianigo.
Leyendas
Se repite una vegada más o mito d'as güelas. O lugar desapareixió dimpués d'una pasa de colera y dos viellas sobrevivioron y se'n fuoron ta Sardás, a on las ninvioron ta Osán. En iste zaguer lugar fuoron acullidas por casa López, a más rica d'a redolada, pasando o mont y a pardina de Novalla a estar d'a propiedat d'ista familia.
Puerto de Béjar
Puerto de Béjar ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 422 habitants (2007), en una superficie de 10,39 km² y una densidat de población de 40,61 hab/km².
Cantón de Gimona-Arrats
O cantón de Gimona-Arrats (en occitán canton de Gimona-Arrats, en francés canton de Gimone-Arrats) ye una división administrativa francesa situata en o departamento de Gers y districtos d'Aush y Condòm, en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de habitants  y en fan parte 36 comunas. A suya capital ye a localidat de Gimont.
Pierre (Dakota d'o Sud)
Pierre (prenunciato en anglés [pɪər]) ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Dakota d'o Sud, d'an ye a capital. Fa parte d'o condau de Hugues, estando-ne tamién a suya capital.
A suya población ye de 13.646 habitants (2010) en una superficie de 33,70 km², con una densidat de población de 404,90 hab/km². Ye a segunda capital estatal d'Estaus Unius con menor numero d'habitants, dezaga de Montpelier, a capital de Vermont.
Cheografía
A localidat de Pierre se troba situata a 442 metros d'altaria sobre o ran d'a mar. Ye a o canto d'o río Missouri.
Alytes
Alytes cisternasii Boscá, 1879.
Alytes dickhilleni Arntzen et García-París, 1995.
Alytes maurus Pasteur et Bons, 1962.
Alytes muletensis (Sanchíz et Adrover, 1979).
Alytes ye un chenero de zapos d'a familia Alytidae que dende a crisi faunistica mesiniense se diversificó en diferents especies en territorios d'a Mar Mediterrania Occidental d'Africa, Europa y islas d'ixa redolata.
Os masclos carreyan os uegos en as patas de dezaga dica que naixen as cullaretas.
Larrabetzu
Larrabetzu (Larrabetzu en basco y oficialment, Larrabezúa en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia y territorio historico de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
A suya población ye de 1.840 habitants (2008) en una superficie de 21,39 km², con una densidat de población de 86,02 hab/km².
Cheografía
A localidat de Larrabetzu se troba situada a 73 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Selgua
Selgua ye un lugar aragonés en o termin municipal de Monzón, comarca de Cinca Meya y provincia de Uesca.
En Selgua se troba una important terminal ferroviaria intermodal de mercaderías que da servicio a os poligonos industrials de Monzón.
Túnel ferroviario de Somport
thumb|300x300px|O túnel dende o canto aragonés O túnel ferroviario de Somport (en francés Tunnel ferroviaire du Somport) ye un túnel con una largaria de 7.874 metros que d'antis mas s'emplegaba en a linia ferroviaria Pau - Canfranc. As garas mas amanadas a o túnel son as de Canfranc por o canto aragonés y Urdós por o canto occitán.
Datos
right|thumb|300x300px|Dentrada d'o túnel de Somport dende o canto occitán O túnel tien una largaria total de 7.874 metros, d'os que 4.714 se troban en o canto aragonés. A perforación d'a metat d'a infraestructura costó en Espanya nueu millons de pecetas d'a epoca, pero o coste d'o costau francés superó ista zifra.
Historia
Entre 1900 y 1910 as companyías o Norte d'Espanya y o Midi francés creyoron o prochecto d'a linia. O túnel prencipió a construyir-se en l'anyo 1908 y as obras duroron dica l'anyo 1914, ya que Francia participó en a Primera Guerra Mundial y por iste motivo aturoron as obras. O ferrocarril prencipió a circular en l'anyo 1928.
Dende de l'anyo 1985 se troban aquí as instalacions d'o Laboratorio Subterranio de Canfranc, adedicau mas que mas a o estudio d'a materia oscura.
Albolote
Albolote ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Granada. A suya población ye de 18.808 habitants (2019), en una superficie de 78,58 km² y una densidat de población de 239 hab/km².
Sioux Falls
Sioux Falls (prenunciato en anglés [ˌsuː ˈfɔːlz]) ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Dakota d'o Sud, d'an ye a mayor ciudat por o suyo numero d'habitants. Fa parte d'o condau de Minnehaha, estando-ne tamién a capital.
Cheografía
A localidat de Sioux Falls se troba situata a 448 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a o canto d'o río Big Sioux, un afluent d'o río Missouri.
Niamey
Niamey (en zarma Ɲamay,en hausa Yamai‎,en tamashek ⵏⵉⴰⵎⴻⵢ‎ ) ye a capital de Nícher y a suya ciudat mas poblada.
Mulhacén
Mulhacén ye, con 3.479 metros,​ a montanya mas alta d'a Peninsula iberica y la segunda más alta d'Espanya dimpués d'o Teide. Se troba en a provincia de Granada (Andalucía).
Prene lo suyo nombre d'Abu l-Hasan Ali (أبو الحسن علي بن سعد), conoixiu como Muley Hacén en castellano, l'antezaguer rei musulmán de Granada en o sieglo XV que, seguntes a leyenda, estió enronau en a tuca d'a montanya.
La Romana (Alicant)
La Romana ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de lo Vinalopón Meyo. La suya población ye de 2.602 habitants (2010), en una superficie de 43,3 km² y una densidat de población de 60,09 hab/km².
Mugas
200px|thumb|left|Localización de La Romana en relación con lo Vinalopón Meyo Lo termin muga con los municipios de L'Alguenya y El Pinós a l'ueste, Monòver a lo norte, Novelda a l'este, y Asp y El Fondó de les Neus a lo sud.
Ottaviano (metro de Roma)
A gara Ottaviano (en italiano y oficialment dende l'anyo 2007, Ottaviano - San Pietro - Musei Vaticani) ye una gara d'a linia A d'o Metro de Roma. A gara se troba en a confluyencia d'a via Giulio Cesare con as vias Ottaviano y Barletta, en o rione de Patri, en o Municipio I d'a ciudat.
En a dentrada d'a gara están bells mosaicos d'o Premio Artemetro Roma. Bells pintors son o chaponés Shu Takahashi y o britanico Joe Tilson.
Historia
A gara d'Ottaviano estió debantada como cabo de linia noroccidental d'a primera fase d'a linia A d'o Metro de Roma, que dentró en servicio o 16 de febrero de 1980.
O 29 de mayo de 1999 estieron debantadas as obras d'o prolargamiento dica a gara de Valle Aurelia y dende ista calendata Ottaviano transforma-se en una gara de tramit.
Entre os anyos 2006 y 2007 a gara estió embrecata en as excavacions arqueolochicas por a construcción d'a linia C.
En o anyo 2007 s'adhibió o sufixo San Pietro (San Pero) a o nombre orichinal d'a gara, igual que bells anyadas antis con o caso de Musei Vaticani (Museus Vaticanos), primero asignato ta gara de Cipro.
Rapid City
Rapid City ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Dakota d'o Sud. Fa parte d'o condau de Pennington.
A suya población ye de 67.956 habitants (2010) en una superficie de 115,70 km², con una densidat de población de 1.523,70 hab/km².
Cheografía
A localidat de Rapid City se troba situata a 976 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a o canto d'o río Rapid.
Collada d'Esqueste
A collada d'Esqueste u puerto d'Esqueste (en francés Col d'Esqueste) ye un puerto de montanya d'os Pireneus situau a una altaria de 2.114 metros.
Comunica as vals de Zuriza y Aspa entre a Meseta d'os Tres Reis (2.448 m) y Mouscaté (2.236 m).
Mont de Sobrepenya
O mont de Sobrepenya (en castellano Sobrepeña) ye un mont d'o Pireneu aragonés que tien una altaria de 1.834 m.
Se troba situau administrativament en a muga entre os municipios de Villanuga y Borau, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
Rechions d'a Republica Serbia
thumb|350px|Rechions d'a Republica Serbia.
A Republica Serbia ye composada por 63 municipios agrupaus en siet rechions, que apareixen listadas abaixo chunto a las suyas capitals:
Túnel de Somport
O túnel de Somport (en francés Tunnel routier du Somport) ye un túnel carretero internacional situau en o Pireneu central. Une as vals de l'Aragón (Aragón) y d'Aspa (Occitania). Fue construyiu gracias a un convenio internacional sinyau por Espanya y Francia entre os anyos 1994 y 2002. Fue enguerau o 17 de chinero de 2003. Tien una largaria de 8.608 metros, d'os que 5.759 metros se troban en o costau aragonés y 2.849 metros en l'occitán. Ye o túnel carretero mas luengo d'o Estau Espanyol.
Historia
En primerías d'o sieglo XX se construyió un túnel ferroviario que enlazaba por ferrocarril as ciudaz de Zaragoza y Pau. Zarrau a o trafico iste túnel en 1970, a carretera quedó como unica vía de comunicación, con o problema de que ista carretera tien que trescruzar o puerto, a 1.640 metros d'altaria, quedando asinas o trafico rodau muit amugau mientres os meses d'hibierno.
A clausura d'o túnel ferroviario fue debida a que fue decayendo a utilización d'a linia dica que un accident de dubdoso orichen, ocurriu o 27 de marzo de 1970 en o puent de L'Estanguet, entre a salida d'o túnel d'a zona francesa y a gara de Bedós, sirvió de pretexto ta interrumpir o trafico por parti d'a SNCF, retirando-se con posterioridat o material francés existent en Canfranc. Dende ista calendata, s'han feito a-saber-las chestions y reunions infructuosas ta conseguir reanudar o trafico internacional.
En 1987 os Gubiernos espanyol y francés incluyioron o túnel adintro d'a planificación viaria d'a muga pirenenca. Dos anyos dimpués, en 1989, se constituye una comisión hispano-francesa que prencipia a fer os estudios previos d'o prochecto tecnico. En 1990 a Unión Europea lo incluye en o Plan d'Infraestructuras adintro d'a Rota europea E07. A la fin, en abril de 1991 se sinya el convenio ta a construcción d'o túnel. En chinero de 1994 prencipian as obras. En chulio de 1997 os operarios espanyols y franceses se troban baixo a cordelera. En l'anyo 2000 s'encetan os treballos d'equipamiento d'o túnel, encara que dimpués de l'accident d'o túnel de Mont Blanc (1999), a obra retrasa a suya fin debiu a o incremento en as normativas de seguridat que en zagueras estableixen a creyación d'una galería d'evacuación enta l'antiguo túnel ferroviario cada 400 m (orichinalmente Espanya proposó una galería cada 600 m, pero o prochecto prencipió a fer-se con una galería cada 800 m como heba proposau Francia). Dimpués de ueito anyos d'obras, o túnel fue inaugurau en chinero de 2003 por Francisco Álvarez Cascos y Gilles de Robien, ministros de Fomento de Espanya y Francia.
Valdeolivas
Valdeolivas ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 269 habitants (2007), en una superficie de 46,13 km² y una densidat de población de 5,83 hab/km².
Cantons d'a Federación de Bosnia y Herzegovina
thumb|350px | Cantons d'a Federación de Bosnia y Herzegovina.
A Federación de Bosnia y Herzegovina ye, chunto con a Republica Serbia, una d'as dos entidatzs en que ye dividida Bosnia y Herzegovina. A Federación de Bosnia y Herzegovina ye organizada territorialment en 10 cantons (kantoni en bosnio, županije en croata, кантони en serbio).
D'os 10 cantons, cinco son de mayoría bosnia, tres de mayoría croata, y dos son mixtos, lo que significa que existen procedimientos legals ta a protección d'as etnias constituyents.
Historia
Os cantons u condaus d'a Federación de Bosnia y Herzegovina fuoron creyaus por os Alcuerdos de Washington de 1994. As mugas actuals se definioron a traviés d'os Alcuerdos de Dayton en 1995. Os cantons se dividen a la vegada en municipios (en singular općina u општина; en plural: općine u општине). Cada cantón tien o suyo propio gubierno con un gabinet liderau por un primer ministro, y conta con cuantas achencias y servicios oficials.
20 d'octubre
Sieglo XX
thumb|250px|Vice-Presidente Estausunidense [[Kamala Harris, naixita o 20 d'Octubre de 1964.]] thumb|Actriz/cantaire Australiana [[Dannii Minogue, naixita o 20 d'Octubre de 1971.]]
Taifals
thumb|200px|Dragón y perla, simbolo d'os chinetes taifals Os taifals estioron un pueblo nomada d'as estepas euroasiaticas que tenió una historia asociata a la d'os hunnos y os visigodos y que se crei que como os alanos y os yazigues estioron d'orichen sarmata.
Emigroron chunto con os visigodos dica Occitania (Reino Visigodo de Tolosa), on encara bi ha dos toponimos que senyalan a suya antiga presencia (Tiffauges y Taphaleschat). Ye fácil que dimpués emigrasen dende Occitania ta Hispania chunto con os visigodos, y se crei que son os responsables d'o toponimo "Tafalla" (¿ "Taifalia" ?), que por un regular os lingüistas espanyols lo han interpretato dende o topico arabista.
Mencions en fuents aragonesas
Son mencionatos en a traducción aragonesa de "Breviarum ab urbe condita":
Vellisca
Vellisca ye un municipio castellanomanchego, situau en a provincia de Cuenca. A suya población ye de habitants, en una superficie de 42,98  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
Vellisca se troba en un baixant d'a sierra d'Altomira.
Buanas
Buanas (Buanas en occitán, Buanes en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Lo Mont y cantón d'Ador-Armanhac.
A suya población ye de 268 habitants (2007) en una superficie de 6,62 km², con una densidat de población de 40,48 hab/km².
Mundaka
Mundaka (Mundaka en basco y oficialment, Mundaca en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, territorio historico y provincia de Bizcaya y comarca de Busturialdea.
A suya población ye de 1.863 habitants (2008) en una superficie de 4,15 km², con una densidat de población de 448,92 hab/km².
Cheografía
O termin municipal de Mundaka se troba situau a 3 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, en a ría de Mundaka, a una distancia de 36 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
Orera
Orera ye un municipio de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de la Comunidat de Calatayú. La suya población ye de 131 habitants (2004), en una superficie de 19,8 km² y una densidat de 6,6 hab/km².
Cheografía
Ye situato a lo piet de la sierra de l'Espigar, amán de lo Barranco de la Rambla, afluent de lo río Miedes. Bi ha chacimientos de sepiolita.
Toponimia
Entre las primera mencions trobamos Urera (aglutinau con la preposición "de" en la forma Durera en 1131). Esta variant tamién se troba como apelliu toponimico d'Urera en la Baixa Edat Meya, coexistindo con d'Orera. En lo termin municipal d'esta localidat bi ha dos microtoponimos referents esta variant: Barranco de Valdeurera y Camino de Valdeurera. Bels autors lo relacionan con l'arabe hurayra ("gateta"), pero n'este caso tendría una f- inicial.
Messerschmitt Me 262
Messerschmitt Me 262 ye un avión de caza de primera cheneración desembolicau por Messerschmitt. O suyo primer vuelo estió en 1942. Tien dos motors Junkers Jumo 004B-1 y una velocidat maxima de 900 km/h. Se'n han construyíu 1430 unidaz.
O Messerschmitt Me 262, embotau Schwalbe (en aragonés: "volandrina") en as versions de combate, u Sturmvogel (en aragonés: "muixón de tronada") en as versions de caza-bombardero, estió o primer avión de combate operativo a reacción d'o mundo. O treballo de disenyo prencipió antis que prencipiase a Segunda Guerra Mundial, pero os problemas con os motors, a metalurchia y a interferencia d'alto livel mantenioron a l'aeronau estase d'o estau operativo con a Luftwaffe dica meyaus de 1944. O Me 262 yera mas rapido y yera mas armau que qualsiquier caza aliato, incluiu o Gloster Meteor britanico tamién propulsau a reacción. Un d'os disenyos d'aviación mas abanzaus en emplego operativo entre a Segunda Guerra Mundial, os papers d'o Me 262 incluiban versions de bombardero liuchero, reconoixencia y caza nocturno experimental.
Os pilotos de Me 262 afirmoron un total de 542 avions aliatos espaldaus, encara que a vegadas se fan afirmacions mas altas. Os Aliatos  contrarrestoron a suya efectividat en l'aire atacando l'avión en tierra y entre o desapegue y l'aterrizache. L'escasez de materials estratechicos y os compromisos de disenyo d'os motors turborreactors de fluxo axial Junkers Jumo 004 provocoron problemas de fiabilidat. Os ataques d'as fuerzas aliatas a os suministros de combustible entre o malmetimiento d'a situación de finals d'a guerra tamién reducioron a eficacia de l'aeronau como fuerza de combate. A producción d'armamento en Alemanya se centró en avions de fabricación mas facil. A la fin, o Me 262 tenió un impacto insignificant en o curso d'a guerra como que resultau d'a suya tardana introducción y, en conseqüencia, o reduciu numero d'unidaz mesas en servicio operativo. Si bien l'emplego alemán de l'avión remató con o final d'a Segunda Guerra Mundial, un chicot numero estió encara operau por a Fuerza Aeria Checoslovaca dica 1951. Tamién influyó muito en cuantos disenyos, como que Sukhoi Su-9 y  Nakajima Kikka. Os Me 262 capturaus estioron estudiaus y prebaus en vuelo por as prencipals potencias, y finalment influyoron en os disenyos d'avions de posguerra como o North American F-86 Sabre, o  MiG-15 y o Boeing B-47 Stratojet. Cuantos avions sobreviven en exhibicions estaticas en museus, y i hai cuantas reproduccions voladeras construidas de forma privada que utilizan motors modernos General Electric J85.
1930
Mayo
right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Clint Eastwood, naixito o 31 de mayo de 1930.]]
Octubre
right|thumb|250px|O actor francés [[Philippe Noiret, naixito l'1 d'octubre de 1930.]]
Atros países
right|thumb|250px|O medico y escritor escocés [[Arthur Conan Doyle, muerto o 7 de chulio de 1930.]]