cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tercer Reich
Marcando o paso y alazetz d'a represión
En a nueit d'o 27 ta o 28 de febrero bi habió o incendio d'o Reichstag, ye fácil que fuese instigato por os nazis, encara que se culpó a un chodigo comunista neerlandés. Tot aprofitando d'iste feito, Hitler fació adoptar por Hindenburg un «decreto t'a protección d'o pueblo alemán» que eliminaba totas as guarencias recollitas en a Constitución alemana. Un segundo decreto establiba a Schutzhaft u «detención de protección» preventiva, que permeteba detener y engarcholar a qualsiquier sin garra control ni limite temporal. As mesuras se presentoron publicament como necesarias ta evitar un golpe d'estato d'os comunistas alemans. left|thumb|275px|Fotografía oficial d'[[Adolf Hitler, parte d'o culto a la personalidat d'o nazismo.]] A dictadura y o rechimen de terror s'imposoron. En dos semanas, Göring fació engarcholar, tot aplicando iste decreto, a 10.000 comunistas en Prusia, entre os quals bi yera o chefe d'o KPD, Ernst Thälmann, detenito o 3 de marzo. En abril, bi habió arredol de 30.000 detencions, nomás en Prusia. En o verano, en Bavera bi heban 4.000 internatos y en Saxonia 4.500. Entre 1933 y 1939, un total de 150.000 a 200.000 personas yeran engarcholatas, y de 7.000 ta 9.000 yeran estatas asasinatas por a violencia institucionalizata estatal. Bells centenars de millars de personas fuyoron d'Alemanya.
Muitos miembros d'a ezquierda politica, encara que tamién escritors y scientificos s'exiloron, como Thomas Mann, Bertolt Brecht u Albert Einstein dende o 28 de febrero de 1933. Atros fueron engarcholatos, como o pacifista Karl von Ossietsky. Os nazis condenoron o que clamoron «arte dechenerato» y as «sciencias chodigas», en destruindo u dispersando muitas obras artisticas d'a vanguardia.
Apareixieron tamién os primers campos de concentración provisionals, a on plegoron militants comunistas y socialdemocratas. Dende o 20 de marzo de 1933, Heinrich Himmler establió o primer campo de concentración permanent en Dachau, Bavera, a man de Múnich, y luego bi habió os campos de Buchenwald (1937) y Ravensbrück (1939), iste zaguero t'as mullers.
En as eleccions lechislativas d'o 5 de marzo de 1933, celebratas en istas condicions, os nazis recebioron o 43,9% d'os votos. En toz os Länder d'Alemanya, os nazis s'apoderoron por a fuerza de toz os poders locals. O 23 de marzo de 1933, Hitler fació votar en o Reichstag a Lei de plenos poders, que li concedeba plenos poders por una durada de 4 anyadas. O 2 de mayo, se disolvió a os sendicatos, con incaptación d'as suyas propiedatz. S'enroló a os obrers forzadament en una organización corporativista, o Deutsche Arbeitsfront (DAF, Frent Alemán d'o Treballo, en aragonés). O 10 de mayo, o ministro de Propaganda Joseph Goebbels presidió en Berlín una nueit d'auto de fe, en a quala millars de «malos libros» d'autors chodigos, marxistas, democratas u psicoanalistas fueron crematos en grans fogueras publicament por os estudiants nazis; ista mesma scena de caracteristicas mas medievals que mudernas se repetió en atras grans ciudaz d'o país. En mayo se prohibió oficialment o KPD, y o SPD en chunio. A resta de partius politicos alemans se disolvioron u s'unioron a o NSDAP. O 14 de chulio de 1933 s'aprobó una Lei seguntes a quala o Partiu Nacionalsocialista d'os Treballadors Alemans esdeveniba o solo partiu politico permeso en Alemanya. A chovenalla alemana fue obligatoriament enquadrata en a Chovenalla Hitleriana (Hitlerjugend), que estió o solo movimiento autorizato t'a choventut dende o 1 d'aviento de 1936. right|thumb|250px|crema de libros d'autor prohibitos por os nazis en [[Berlín o 10 de mayo de 1933.]] As Sturmabteilung (u SA) d'Ernst Röhm (a teorica ezquierda d'o Partiu Nazi) miraba de fer que a «revolución nacional-socialista» fuese mas anticapitalista y quereban prener o control sobre l'Exercito alemán (a Reichswehr); sindembargo a oligarquía alemana que aduyaba a Hitler no pensaba igual. Asinas, Hitler fació una mortalera con mas d'una centena d'os chefes d'as SA o 30 de chunio de 1930, con l'aduya d'as Schutzstaffel (SS) d'un ambicioso Heinrich Himmler en a clamata Nueit d'os cutiellos largos. O III Reich s'orientó dende ixas envueltas ta un «Estato SS» de tipo parapolicial.
Os nazis asasinoron tamién o 30 de chunio a muitas atras personalidatz politicas d'o país contrarias a o nazismo, con o silencio complice d'a clase politica d'a dreita alemana. Asinas fue asasinato Erich Klausener, líder politico de l'Acción Catolica alemanya; o periodista catolico Fritz Gerlich, d'o Zentrum catolico; o cheneral conservador Ferdinand von Bredow; o cheneral Kurt von Schleicher, Canceller d'Alemanya antis de Hitler; u Gustav von Kahr, politico conservador bavaro que fació fracasar o Putsch de Múnich de Hitler o 8 de noviembre de 1923. left|thumb|250px|[[Paul von Hindenburg y Adolf Hitler o 1 de mayo de 1933. Hindenburg yera ya nomás que una figura decorativa y Hitler yera ya o sinyor d'Alemanya.]] Dimpués d'a muerte d'o president Paul von Hindenburg o 3 d'agosto de 1934, Hitler asumió inconstitucionalment as suyas funcions, esdevenindo asinas no nomás o Canceller sino tamién o President d'Alemanya. Naixió asinas un culto a la personalidat muit potent, que consideraba que Hitler yera o salvador mesianico d'Alemanya, en fendo amás prestar un churamento de fidelitat a la suya persona ta toz os servidors publicos, amás de ta os militars. O clamato Führerprinzip esdevinió asinas a font de tota autoridat politica en o país.
O nazismo, que yera un movimiento politico neo-pagán y anti-cristiano, miró de someter a las Ilesias, y mesmo beluns d'os suyos dirichents, como Martin Bormann, miraban de fer disapareixer o cristianismo d'o país a luengo termin. O poder politico causó amás una scisión en os protestants alemans, en establir a clamata Ilesia d'os «cristianos alemans», que yera racista y profesaba o culto a o Führer, en oponiendo-se a la clamata Ilesia confesant (Bekennende Kirche) d'os pastors resistents a o nazismo, Martin Niemöller y Dietrich Bonhoeffer, que fuoron deportatos. right|thumb|250px|Os militars [[Werner von Blomberg, Erich Raeder y Werner von Fritsch, altos dirichents d'a Reichswehr, o 13 de setiembre de 1936 en Nuremberg mientres a celebración d'o Día d'o Partiu Nazi. Blomberg y Fritsch fueron destituitos poco dimpués ta controlar millor a nueva Wehrmacht.]] En 1933, o Partiu catolico alemán, o Zentrum, s'heba autodisuelto a cambio d'a sinyatura d'un concordato entre o ADO (en alemán, Ausland Deutsches Organisation) y o Vaticano. Sindembargo, en 1937, o Papa Pío XI denunció en a suya enciclica Mit brennender Sorge as muitas violacions d'o concordato, as trapazas contra os sacerdotz, o racismo y a idolatría que bi heba en o Reich y en o suyo chefe. Se prohibió a lectura y a difusión en Alemanya d'a enciclica y os eixemplars que se trobaba yeran destruitos por a Gestapo, a branca d'as SS encargata d'a policía politica d'o rechimen. Sindembargo, en conchunto as ilesias alemanas no presentaron todo o suyo potencial de resistencia, y o succesor de Pío XI, Pío XII, antigo nuncio papal en Alemanya, evitó mientres a Segunda Guerra Mundial denunciar as atrocidatz nazis, ta evitar represalias sobre a Ilesia en Alemanya.
En a primavera de 1938, Hitler fació medrar a predominancia d'o nazismo en o rechimen. Asinas, substituyó a os chefes d'o Estato Mayor d'a Reichswehr, Werner von Fritsch (asusato falsament d'homosexual, probablement que por un dossier falso urdito por Hermann Göring) y Werner von Blomberg, establindo a Wehrmacht y metendo a la suya cabeza a os servils Alfred Jodl y Wilhelm Keitel. O conservador Konstantin von Neurath fue substituyiu por o nazi Joachim von Ribbentrop como ministro d'Asuntos Foranos, y Hermann Göring substituyó como ministro d'Economía a o conservador Hjalmar Schacht.
Euchenesia y politicas racistas
Dende febrero de 1933, creix a persecución antisemita en o Tercer Reich. Una lei permite a Hitler destituir a 2.000 altos funcionarios publicos y a 700 profesors universitarios chodigos. O 1 d'abril as SA proclaman un boicot a os comercios propiedat de chodigos. Bells chodigos reciben humiliacions en publico, y bellas parellas mixtas de chodigo-chentil son forzatas a trescruzar as carreras d'as ciudaz con pancartas insultants en o suyo cuello. Se niega tota contribución d'os chodigos a la cultura d'Alemanya: se prohíbe a musica de Mendelssohn u de Meyerbeer, y o famoso poema de Heinrich Heine, a Lorelei, deixa oficialment de tener autor. As clamatas Leis de Nuremberg, en 1935, sacan a ciudadanía alemana a os chodigos y viedan qualsiquier matromonio mixto chodigo-no chodigo.
S'enampla por cada día a lista de profesions prohibitas a os chodigos, y asinas a suya vida cutiana normal se torna imposible de tot. Sindembargo, encara que decenas de millas de chodigos s'exilian, muitos atros resisten en Alemanya, creyendo que Hitler atemperará a suya actitut y tamién porque si fuyiban d'a nueva Alemanya nazi debeban albandonar todas as suyas propiedatz en o país, porque as leis no lis deixaban levar-ne garra cosa. left|thumb|250px|Desfilada en [[Worms en 1938 de ninos uniformatos d'a Hitlerjugend.]] Pero o pogrom d'a clamata Nueit d'os vidres crebatos, o 9 de noviembre de 1938, anunciaba ya a suya desaparición fisica y a suya expoliación sistematica (con a clamata arianización d'os comercios y propiedatz d'os chodigos). Dende 1941, os chodigos deben portar una estrela amariella en as suyas ropas, dimpués se lis deporta en os ghettos d'a Polonia ocupata por os alemans y ta rematar se lis ninvía ta os campos d'esterminio.
Nomás restan provisionalment fuera d'istas mesuras os clamatos Mischlinge (mestizos), u tamién os chodigos casatos con alemanas «arias», como Victor Klemperer. En 1943, en pleno Berlín, conchuches de chodigos feban una manifestación en a Rosenstrasse ta tentar d'evitar a deportación s'os suyos esposos.
En chulio de 1933, o rechimen nazi aprobó una lei sobre a esterilización forzata, seguntes o suyo obchectivo de «purificar a raza aria». En son victimas decenas de miles de personas. A mesura se referix a ormino a os malaudos mentals, pero tamién a os chitans, y tamién a las personas de raza negra: en 1937, Hitler ordenó esterilizar a os 400 ninos naixitos en os anyos 1920 fillos de soldatos de raza negra de l'Exercito francés y de mullers alemanas. Miles de mullers chitanas no sobrevivioron a ista esterilización.
A Masonería fue prohibita y os suyos miembros perseguitos por una sección especial d'a Polizía alemana.
Os Testimonios de Cheová, obchectors de conciencia, refusaban por prencipios o servicio militar y os treballos en a industria belica, amás d'o saluto nazi y de qualsiquier concesión a la idolatría que bi heba arredol d'o Führer. Alto u baixo, 6.000 en fueron engarcholatos, en os campos de concentración.
Opinión publica y nazismo
right|thumb|250px|[[Adolf Hitler|Hitler en o Reichstag o 23 de marzo de 1933.]] Encara que a Gestapo (a rama policial d'as SS) teneba 6.000 hombres en 1938, y nomás que 32.000 en 1944, tota oposición organizata a o nazismo heba desapareixito quasi de raso dimpués de 1934. A policía politica no podeba tener tanta eficacia sin l'aduya de muitos delators, que aprofitaban ta saldar cuentas personals, u que delataban por miedo u por motivos ideyolochicos. A sobén, os propios fillos, militants d'a Hitlerjugend y chusmesos a una muit intensa presión ideyolochica, denunciaban a os suyos propios pais.
Os escasos grupos organizatos d'a resistencia alemana a o nazismo apareixioron de nuevo dimpués de 1938. Yeran grupos muit aislatos, y dimpués de prencipiar a Segunda Guerra Mundial a opinión publica d'Alemanya asimiló a resistencia contra Hitler a una traiduría contra Alemanya. Por ixo, os historiadors d'iste periodo d'a Historia d'Alemanya charran d'una «resistencia sin o pueblo».
En conchunto, a sociedat alemana s'acomodó a escape a o rechimen nazi dende o momento en que iste remataba a inestabilidat politica y economica d'Alemanya, amás de prencipiar una labor d'albandonar as linias politicas que marcaba ta o país o clamato Diktat d'o Tratato de Versailles. As realizacions socials d'o nazismo, as grandiosas cerimonias de propaganda, como quan o Congreso d'o Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP) en Nuremberg, o miedo, a indiferencia u o conformismo portoron a muitos alemans a ceder a la fascinación que suposaba o nazismo. left|thumb|250px|Dirichents d'o [[Catolicismo alemán con altos dirichents nazis, incluindo Joseph Goebbels y Wilhelm Frick.]] Arredol d'11 millons de ciutadans alemans estioron militants d'o NSDAP, ye decir una parte muit important d'a población adulta alemana, encluindo-ie muitos oportunistas y arribistas. Arredol de 100.000 alemans, seguntes Annette Wieviorka, prenioron parte activa en o chenocidio contra os chodigos. O historiador d'a Wehrmacht Omer Bartov (L'Armée de Hitler, 1999) amostró que una parte important d'os combatients alemans heban asimilato y integrato o discurso nazi, y que muitos estioron, con os suyos oficials y chenerals, quasi tan embrecatos como as SS en as mortaleras feitas en os territorios d'a Europa Oriental.
A historiografía alemana fa la destinción, dende Martin Broszat, d'a resistencia organizata a o nazismo (Widerstand) y d'as formas de disidencia civils (Resistenz), sin ambición de oposición politica, sino nomás almostrando unas bellas reticencias sobre a ideolochía oficial d'o rechimen nazi.
Asinas, por eixemplo, os grupos de chovens (os Edelweiss) que se reuniban mientres a guerra ta ascuitar musica de middle jazz u de swing prohibita por o rechimen, con uns vestitos y cortes de pelo que yeran un desafío a la orden moral oficial; u as muitas ciudadanas alemanas que transgrediban as prohibicions oficials de tener relacions amorosas con treballadors foranos, d'orichen occidental u d'orichen eslau. Centenars d'alemans fuoron executatos por ascuitar as emisions radiofonicas d'a BBC, u por suyas parolas de desprecio u scepticas sobre o rechimen mientres a guerra. Beluns miroron d'aduyar discretament a os chodigos, u tenioron chestos u palabras de simpatía ta ells. Atros no facioron nunca o saluto nazi. En a Bavera de profunda tradición catolica, un movimiento d'opinión fació imposible ta o rechimen nazi, neopagán, de retirar o crucifixo d'as escuelas.
Mosen Clement von Galen, bispe de Münster, metió en piet una protesta contra a eutanasia d'os malaudos mentals, en protestando dende a suya seu bispal, y obtenió asinas a teorica detención d'a clamata aktion T4, en agosto de 1941. En os anyos 1930, as ilesias alemanas resistioron a sobén a las incherencias d'o rechimen y a las trapazas d'os suyos achents, pero a suya hierarquía no protestaba que por aspectos materials y confesionals, y s'autoimposaba de no fer-ne nunca, de «politica». As ilesias alemanas, como tals, no condenoron ni as guerras d'agresión, ni a politica racial d'o nazismo, ni os crimens contra a Humanidat en os países ocupatos por o Tercer Reich, encara que en Alemanya se conoixeban istos feitos.
O totalitarismo
Hitler no abolió nunca formalment a constitución d'a Republica de Weimar ni tampoco li cuacaban as construccions churidicas muit elaboratas. Sindembargo, suprimió de raso qualsiquier guarencia churidica d'os ciutadans alemans frent a la represión policial u debant a las persecucions racials u ideyolochicas, unos d'os prencipios d'o totalitarismo d'o suyo rechimen. right|thumb|250px|[[Hermann Göring y Heinrich Himmler en Berlín en 1934.]] Dende 1933, toz os partius politicos, sendicatos, movimientos de chuventud u asociacions no nazis fueron bien disueltas bien absorbitas y os opositors fueron ninviatos a campos y concentración, as ilesias alemanas conoixioron as suyas trapacerías, se suprimió as autonomías rechionals en o primer estato centralizato en a historia d'Alemanya, a población d'o país quedó chusmesa a la vichilancia severa d'a Gestapo, aduyata por muitos delators. A Chusticia quedó tamién chusmesa a o rechimen nazi, con o siniestrament celebre Tribunal d'o Pueblo (Volksgerichtshof) de Roland Freisler, que dictó milers de condenas a muerte en parodias de chuicios que no teneban cura de respetar ni as más sumarias apariencias de chusticia. Más de 30.000 condenatos a muerte fuoron guillotinatos u afogatos mientres o Tercer Reich, a sobén nomás que por bellas palabras d'hostilidat u descontento. No yera tampoco infreqüent que a Gestapo detenese liberatos d'a garchola dimpués de cumplir a suya pena ta deportar-los sin chudicio, nomás que por a suya propia autoridat.
Asinas, a historiografía alemana caracteriza a o Tercer Reich como un «estato de no-dreito» (Unrechtsstaat). En chunio de 1934, o celebre churista alemán Carl Schmitt, uno d'os teoricos d'o «estato d'excepción», apobaba a mortalera d'os SA en a Nueit d'os cutiellos largos y teorizaba publicament que a simple palabra d'o Führer teneba fuerza de lei, y que yera dencima d'o Dreito.
Interpretacions intencionalista y funcionalista
A escuela historica alemana clamata d'os «intencionalistas» insiste en a primacía d'Adolf Hitler en o funcionamiento d'o rechimen politico nazi. A forma extrema de poder personal y de culto a la personalidat arredol d'o Führer no se puet comprender sin o suyo «poder carismatico». Os intencionalistas prenen ista important noción d'o sociologo Max Weber: Hitler se consideraba y yera considerato sincerament por os alemans como investito d'una misión providencial. left|thumb|250px|[[Heinrich Himmler, uno d'os prencipals dirichents d'o Tercer Reich.]] Sin a ideolochía (Weltanschauung, u visión d'o mundo) temiblement coherent que animaba a Hitler y a os suyos fidels, o rechimen nazi no s'habría compromeso en a vía d'a guerra y d'o exterminio masivo, ni en a vulneración d'os regles churidicos y administrativps alazetals que fan parte d'o estato muderno. Asinas, sin o suyo poder carismatico d'un tipo no conoixito dica ixas envueltas, Hitler no habría puesto autorizar a eutanasia masiva d'os minusvalidos nomás que con unas simples parolas en un papel encabezato por o simbolo d'a Cancellería d'o Reich (a clamata operación T4, o 3 de setiembre de 1939), y encara menos meter en piet a Shoah sin ni una sola orden escrita. Dengún d'o executants d'o chenocidio contra os chodigos no demandó nunca de veyer una orden escrita: a simple parola de Führerbefehl (orden d'o Führer) yera suficient ta afogar qualsiquier pregunta.
Seguntes a escuela historiografica rival d'os «funcionalistas» (representata por Martin Broszat), o III Reich no resolvió ni guaire ni mica a qüestión d'a primacía d'o poder entre o partiu unico y o poder d'o Estato, y por ixó bi habió as rivalidatz de competencias entre as dobles hierarquías d'o NSDAP y d'o Gubierno d'o Reich. Asinas, o Estato nazi apareix como un singular encabalgamiento de poder concurrents con lechimitidatz comparables. Ye o prencipio d'a «policracia» de que charra Martin Broszat. right|thumb|250px|Dirichents nazis en una concentración d'o [[Partiu Nazi en Nürnberg: Walter Buch, Martin Bormann, Robert Ley, Wilhelm Frik, Hans Frank, Joseph Goebbels, Franz von Epp...]] A mas Hitler intervien rarament en as barallas entre os grupos rivals, en prenendo pocas decisions. Estando poco partidario d'a burocracia, y treballando de manera muit irregular (menos t'a conducción d'as operacion militars en a guerra), o Führer, «dictador debil» o «perezoso» seguntes Martin Broszat, deixaba a cadagún libre ta reclamar a suya vía ta fer os deseyos de Hitler, y nomás esperaba que as cosas se fesen seguntes a suya voluntad.
Dende alavez, como amostró en a suya biografía de Hitler o historiador Ian Kershaw, os treballos d'o qual son una sintesi d'as escuelas d'os intencionalistas y d'os funcionalistas, cada individuo, cada clan, cada burocracia y cada grupo feba o maximo de treballo posible, ta mirar d'estar o primero en fer os prochectos nazis fixatos en grans linias por Adolf Hitler. Ye o caso ena persecución antisemita, que prenió velocidat pasando gradualment d'una simple persecución a la mortalera y luego a o chenocidio industrial. Asinas, o Tercer Reich obedeixeba estructuralment a la lei d'a «radicalización cumulativa», en un sistema politico que yera imposible d'estabilizar.
Iste «poder carismatico» puet estar tamién a explicación de que muitos alemans, de manera espontania, fuesen més luent d'as mesmas voluntatz d'o Führer, estando-ne una garrada por debant. Asinas, en 1933, as mesmas organizacions d'estudiants yeran as organizaderas d'as cremas de libros proscritos por o rechimen nazi, a o mesmo tiempo que os sendicatos y os partius politicos proclamaban a suya fidelidat a o rechimen, disolvendo-sen amás dimpués d'haber feito a expulsión d'os suyos militants d'orichen chodigo, amás d'expulsar a os opositors a o nazismo. Asinas, decir que Alemanya s'entregaba a o Führer, en qui o país reconoixeba os suyos suenyos y as suyas ambicions, ye más correcto que decir que Hitler s'apoderó d'Alemanya. Seguntes Kershaw, o Führer yera l'hombre que feba posible os deseyos ocultos d'antis más en a «base» d'o país: sin necesidat de dar ordens precisas, a suya simple presencia en o poder deixaba libres, por eixemplo, a os muitos antisemitas d'Alemanya ta organizar boicotz y pogroms, u a os medicos d'extrema dreita a fer experimentos pseudo-medicos u operacions d'eutanasia, ideyas que yeran presents antis de 1933. left|thumb|250px|Mullers chóvens d'a [[Bund Deutscher Mädel, a Liga de Mullers Alemanas establita por o nazismo ta controlar as mullers.]] Isto puet explicar tamién, siempre seguntes Ian Kershaw y a mayor parte d'os funcionalistas, a tendencia que teneba o rechimen nazi a l'«autodestrucción» (Selbstzerstörung). O III Reich, en una tornada a l'«anarquía feudal», se descomposaba en una multitut caotica de feudos rivals. Asinas, por eixemplo, en 1943, quan a propia existencia d'o Reich yera en periglo dimpués d'a important redota d'a Wehrmacht en a batalla de Stalingrado, os organismos dirichents d'o III Reich se baralloron durante meses ta decidir si caleba prohibir as carreras de caballos en o país. O rechimen nazi substituyó as institucions racionals d'o Estato muderno con un vinclo individual, de persona a persona, con o Führer. Antiparte, garra dirichent nazi no teneba pas o carisma de Hitler. O culto a la personalidat de Hitler existiba dende os orichens d'o nazismo y yera consustancial a o movimiento nazi y a o propio Tercer Reich. Cadagún teneba a suya lechitimidat en o sistema politico nazi nomás que d'o suyo ran de proximidat a o Führer, o solo naixedero d'a lechitimidat politica en l'Alemanya nazi. Asinas, en no haber-ie dengún succesor de Hitler («Modestament, soi ireemplazable»), a dictadura de Hitler no teneba garra porvenir y no podeba pas sobrevivir-le. Asinas, a muerte d'o III Reich y la d'o suyo dictador estioron quasi coincidents en o tiempo, con una esferencia d'unas pocas horas.
Arte, Cultura y Esporte en o Tercer Reich
right|thumb|250px|Misa d'a ilesia d'os [[cristianos alemans establita por o nazismo, en setiembre de 1934.]] Quan Hitler plegó a o poder, remató de raso a Edat d'Oro cultural que heba representato ta Alemanya a Republica de Weimar. Se facioron muitas cremas publicas de libros, a sobén d'autors chodigos, comunistas u d'ezquierdas. Asinas, toz os libros Marx, d'Einstein y d'atros autors famosos fuoron crematos en as plazas publicas d'o país. A Cultura fue dirichita por o poder: Hitler organizó un control total d'a prensa escrita por o partiu nazi, esleyeba as cintas que se pasaban en os cines... A propaganda politica prene posicions en istos medios de comunicación, de forma que l'obchectivo pasa a estar no a información sino a promoción d'o partiu y d'as ideas d'o nazismo. A organización d'os Chuegos Olimpicos de 1936 tamién fue intrumentalizata ta consolidar a imachen d'o rechimen nazi en a scena politica internacional.
20 d'aviento
<div class="noprint" style="width: 100%; background-color: #e6f3ff; border-bottom-style: solid; border-bottom-color: #CEF6CE; border-bottom-width:1px; margin-bottom: 1em; position:relative;">
Odón
Odón ye un municipio de la provincia de Teruel (Aragón), situau en la comarca de Xiloca.
Tercer Reich
Exilios y proscripcions
left|thumb|250px|Crema de libros en a Opernplatz de [[Berlín o 10 de mayo de 1933.]] Muitos artistas, escritors u scientificos fuoron obligatos a fuyir d'Alemanya por os suyos orichens chodigos y/u as suyas ideyas politicas pacifistas, d'ezquierdas u antinazis, pero tamién os artistas de vanguardia fuoron obligatos a l'exilio.
A Pontenova
A Pontenova (A Pontenova en gallego y oficialment, Puente Nuevo en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Oriental.
Tercer Reich
Exilios y proscripcions
Asinas, os escritors Thomas Mann y o suyo chermano Heinrich Mann, Bertold Brecht, Alfred Döblin, Erich Maria Remarque, Kurt Tucholsky, Lion Feuchtwanger, Walter Benjamin, Arthur Koestler... O mesmo pasó en o caso d'os directors teatrals de moda en Berlín Max Reinhardt y Erwin Piscator. Tamién fuoron proscritos os filosofos Edmund Husserl, Hannah Arendt u Wilhelm Reich, a teologa Edith Stein (chodiga convertita a o cristianismo y relichiosa carmilita, asasinata en 1942 en Auschwitz), o pintor vanguardista Paul Klee, l'arquitecto Walter Gropius, o fisico y matematico Albert Einstein. En 1938, l'anexión d'Austria obligó a o fundador d'o psicoanalís, Sigmund Freud, a partir ta Londres (tota a suya familia fue exterminata). O escritor vienés Stefan Zweig, qui ya heba fuyito d'os nazis austriacos dende 1934, se suicidó en 1942.
Odón
La suya población ye de habitants, en una superficie de 74,30 km² y una densidat de 0 hab/km².
Tercer Reich
Exilios y proscripcions
Bells artistas alemans, encara que presionatos por Joseph Goebbels, esleyioron de marchar d'Alemanya ta fer un acto de resistencia a o nazismo, como o director cinematografico Fritz Lang u l'actriz Marlene Dietrich. Antiparte, a os artistas u escritors que quedoron en Alemanya se lis prohibió pintar y escrebir, y quedoron cosiratos por a Policía politica d'o rechimen. Os chodigos fuoron excluitos d'a prensa, d'o cine y d'o mundo d'o espectaclo. No se podeba tocar u interpretar obras d'autors chodigos, y o propio Goebbels intervenió contra ultra-fanaticos d'o suyo partiu que miraban de prohibir tamién a Wolfgang Amadeus Mozart en haber feito parti parte d'a Masonería. right|thumb|250px|Crema de libros en a Opernplatz de [[Berlín o 10 de mayo de 1933.]] Un espectacular auto de fe con libros prohibitos, o 10 de mayo de 1933, remeró a muitos una antiga frase de Heinrich Heine, de 1817: «dort wo man Bücher verbrennt, verbrennt man am Ende auch Menschen» (á on bi creman libros, antis u dimpués bi creman personas). En 1937, una «exposición d'arte dechenerato» muit vesitata trescruzó Alemanya, con l'obchectivo de fer-se a mofla d'as obras d'os más famosos artistas de vanguardia, que Hitler deciba yeran «bolchevismo cultural» u «garabatos chodigos y cosmopolitas». Muitas d'istas obras fueron destruitas dimpués por os nazis.
Odón
Toponimia
Lo toponimo Odón fa part d'un conchunto de toponimos con sufixo -ón comuns en l'ueste de la provincia de Teruel (Aguatón, Corbatón), y en lo surueste de la provincia de Zaragoza (Retascón). Agustín Ventura Conejero proposó la hipotesi que beluns d'estos toponimos se remontan a embotadas de latifundistas romanos y se planteya la posibidilidat que Odón provenís de ALTUS+ONE.
Tercer Reich
Exilios y proscripcions
Sindembargo, un numero important d'intelectuals s'unioron a o nazismo, con mayor u menor intensidat y duración. O filosofo Martin Heidegger fació una carta publica d'aponderación d'o Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei y aceptó bells meses o cargo de rector d'a Universidat de Friburgo. O teorico d'o Dreito Carl Schmitt esdevenió o churista oficial d'o rechimen nazi. Muitos musicos y compositors tenioron relacions muit cordials con o rechimen o con os suyos prencipals dirichents, aceptando u solicitando comandas oficials: asinas, os compositors Carl Orff y Richard Strauss, a cantaire Elisabeth Schwarzkopf, u os directors d'orquesta Wilhelm Furtwängler y Herbert von Karajan.
Odón
Cheografía
Odón ye situau en Campo Bello a 1.090 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, 10 km a lo sud de la Laguna de Gallocanta. Ye a una distancia de 98 km de Teruel, la capital de la suya provincia.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Bello, con Torralba de los Sisons, con Blancas, con Pobo de Dueñas, con Hombrados, con Campillo de Dueñas, con La Yunta, con un cantón de lo termin de Fuset y con Las Cuerlas.
Les Sables-d'Olonne
Les Sables-d'Olonne ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Vendée, en a rechión de Países d'a Loira.
Odón
Historia
En 1205 lo bispe Remón de Castrocol adchudicó las decimas y primicias d'Odón a la Ilesia de Sant Miguel de Daroca:
Dende l'anyo 1248 Odón fació part de la Comunidat d'aldeyas de Daroca por privilechio reyal. Perteneixeba a la Sexma de Gallocanta adintro d'esta comunidat d'aldeyas.
Nestor (cómic)
Nestor ye un personache de ficción d'a serie de cómic As aventuras de Tintín, d'o escritor belga Hergé. Ye o mayordombre d'o castiello de Moulinsart.
Nestor ye o prototipo de mayordombre d'a sociedat francesa. Noble, leyal y siempre atento sirvient domestico, Nestor sirve a o suyo sinyor, o capitán Haddock y a toz os atros huespedes d'o castiello como Tintín, o Profesor Tornasol u Bianca Castafiore.
Historia
Nestor apareixe por primera vegada en Le Secret de La Licorne. En ista historieta, ye o fiel mayordombre d'os chirmans Loiseau, propietarios orichinals d'o castiellod de Moulinsart y villanos de l'aventura. Tintín ha estau raptau por Maxime y G. Loiseau y embrosquilau en a bodega. Quan Tintín s'eslampa y mira de contactar con os suyos amigos a traviés d'o telefono d'a casa, Nestor dentra en a cambra y le pregunta qui ye. Bi ha alavez una baralla, en a que Nestor permaneixe fiel a os suyos sinyors. A la fin d'a historieta quan os chirmans Loiseau son presos por as suyas actividatz, Nestor queda libre de qualsiquier delito. Todas as prebas apuntan a os chirmans Loiseau y amuestran que Nestor no conoixeba as suyas actividatz, mientres que Tintin y Haddock afirman que no puet estar chuzgau por o suyo anterior treballo.
Nestor contina estando o mayordombre de Moulinsart quan o capitán Haddock reclama a propiedat, ya que Haddock considera a Nestor como parti d'ella. Dende alavez contina estando un personache recurrent en todas as historietas posteriors de Tintín, sirviendo leyalment a os suyos amigos Haddock y Tintín.
En As choyas d'a Castafiore, ye amostrau como o estereotipo de racista sospeitoso d'os chitans, mientres que en Tintin et les Picaros se le veye bebendo o whisky d'o suyo sinyor y ascuitando dezaga d'a puerta a Tintín y Haddock. En contraste, dimpués de que a vesita d'o prencipe Abdullah en Coke en stock l'haiga feito perder peso, Nestor piensa que a vesita ha estau un poco dificil pa ell.
Nestor quasi nunca no albandona as dependencias d'o castiello. Ixo no significa que no faiga parti d'as aventuras de Tintin. Tan pronto como l'aventura dentra a o castiello, como en As choyas d'a Castafiore, Nestor s'embreca en o mistero tanto como os suyos atros amigos.
Adaptacions
Nestor apareixe en a cinta The Adventures of Tintin: The Secret of the Unicorn como mayordombre de Sakharine. Se l'amuestra como de buen corazón y mesmo aduya secretament a Tintín dando-le una pista sobre que contiene a maqueta d'o barco. Tamién se veye que no ye guaire contento con o suyo sinyor, ya que diz que Sakharine no le paga. En rematar a cinta se convierte en o mayordombre de Haddock.
Putifigari
Putifigari (Putifigari en sardo; Putifigari, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Sasser y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 732 habitants en una superficie de 53,12 km², con una densidat de población de 13,78 hab/km².
Ptolomeu IV
Ptolomeu IV estió rei d'Echipto dende l'anyo 222 adC dica l'anyo 204 adC.
Ye mencionato en o "Libro d'o Trasoro":
En o "Liber Regum lo nombran dimpués de Ptolomeu III pero como Uergetes, nombrando-lo por confusión con o nombre d'o suyo predecesor Ptolomeu III Evergetes.
Casas Baixas
Casas Baixas (Casas Bajas en castellano) ye un municipio de la provincia de Valencia, situau en lo enclau de lo Rincón d'Ademuz, entre Aragón y Castiella-La Mancha. La suya población ye de 188 habitants (2015), en una superficie de 22,6 km² con una densidat de población de 8,63 hab/km².
Luengas y parlas
Lo vocabulario ye pareixiu a lo de Teruel, con aragonesismos y cosas comuns de lo castellano antigo con l'aragonés como acachar, aladro, almuesta, amagar, amprar, andurrial, anyudar, aparar, arguellau, ascla, azarolla, bajoca, bambolla, bandiar, barral, chache, falca, forcate, galipuente, l'adverbio de tiempo agora y la locución adverbial de manera a escape. Entre lo mes curioso que se i conserva ye la forma verbal d'imperfecto caiba.
Como ye normal i son presents los mozarabismos usuals en aragonés como aljez y ababol, y palabras que huei son tipicas de la meseta oriental como avanto y que se debioron emplegar en aragonés terolano y l'aragonés que fació de substrato pa lo churro.
Takeo Miki
Takeo Miki (三木 武夫, Miki Takeo en chaponés, a on l'apellido s'emplega antes d'o nombre), naixito d'Awa (prefectura de Tokushima) o 17 de marzo de 1903 y muerto en Chapón o 4 de noviembre de 1988, estió un politico chaponés, militant d'o Partiu Liberal Democratatico, que estió o 66eno Primer ministro de Chapón en 1974-1976 y ministro d'Asuntos Foranos en 1966-1968.
Aparato reproductor femenín
thumb|Aparato reproductor femenín thumb|300px|Aparato reproductor femenín: 1. [[Trompa de Falopio, 2. Ovario, 5. Glandulas de Skene, 7. Clitoris, 8. Vestibulo d'a vulva, 9. Labio menor, 10. Labio mayor, 11. Fimbria u francha ovarica, 13. Utero, 14. Fórnix, 15. Cuello uterino, 17. Vachina.
Si, en iste transito, se troba con o esperma, un espermatozoide se fusiona con l'ovulo, y se produce a fertilización. A fertilización ocurre por un regular en una d'as trompas, pero puet ocurrir en l'utero mesmo. O zigoto s'implanta en a paret de l'utero, a on que comencipia o proceso d'a embriochenesi y a morfochenesi. Cuan ye prou desembolicato ta sobrevivir difuera de l'utero, o cuello uterino se dilata y as contraccions de l'utero propulsan o feto a traviés d'a canal d'o parto, que ye a vachina.
Os ovulos (que son mas grans que os espermatozoides) son creyatos alto u baixo cada mes, en un proceso d'oochenesi: madura un ovulo ta estar ninviato por a trompa de Falopio adchunta a o suyo ovario en previsión d'a fertilización. Si no ye fecundato, l'ovulo ye forachitato d'o sistema a traviés d'a menstruación.
Os organos internos d'una fembra reproductiva son a vachina, l'utero, as trompas de Falopio y os ovarios.
Lista de países por PIB (PPA)
Ista ye a lista d'os países d'o mundo ordenaus por Producto Interior Bruto (PIB) a valors de paridat de poder adquisitivo (PPA). As unidaz son en dólars estausunidenses.
Veyer tamién Lista de países por población, Lista de países por densidat de población, Lista de países por superficie, Lista de países por continent.
Avranches
Avranches (en normando Avraunches) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'a Manga, en a rechión de Normandía.
Anastasio II de Bizancio
Anastasio II estió emperador de l'Imperio Bizantín dende 713 dica 715. Morió en l'anyo 718.
Se deciba Artemio y prenió o nombre d'Anastasio cuan s'asentó en a cadiera imperial, dimpués que una revuelta en o thema d'Opsikion remató con o mandato de Filipico. Manimenos atra revuelta en o mesmo thema en l'anyo 715 proclamó como emperador a Teodosio III, que fue reconoixito en l'anyo 716 por Anastasio II, qui se retiró a un monesterio de Tesalonica.
Senta Aralha (Gers)
A suya población ye de 125 habitants (2006) en una superficie de 13,20 km², con una densidat de población de 9,47 hab/km².
Penya Telera
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
left|thumb|250px|A Telera d'hibierno
Toponimia
William Dennis Elcock sinyala como orichen d'iste toponimo a o latín TELA, -ARIA, con o significau de "lanza, sayeta", fendo referencia a la suya condición de pico altero y destacau. O sufixo -era s'emplega en a toponimia aragonesa con o sentiu especial de "puesto caracterizau por bella forma particular' (por eixemplo petrera).
VTB United League
A VTB United League (en ruso: Единая Лига ВТБ) ye una competicion internacional de baloncesto, aprobata por a ULEB, que agrupa equipos de diferents países d'Europa de l'Este.
Compiègne
Compiègne (en picardo Compiène) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'Oise, en a rechión d'Altos de Francia.
Tabaco
N. attenuata
N. clevelandii
Ormoy-la-Rivière
A suya población ye de 947 habitants, en una superficie de 10,29 km².
Tabaco
N. excelsior
N. glauca
N. glutinosa
N. langsdorffii
N. longiflora
N. obtusifolia
N. paniculata
N. plumbagifolia
N. quadrivalvis
N. rustica
N. suaveolens
N. sylvestris
N. tabacum
N. tomentosa
Ref: ITIS 30562
Ganalón
Ganalón ye un personache de la leyenda de Roldán con papel de trickster u d'inductor de desgracias. En la batalla de Roncesvals cuan Carles Magno creyó sentir l'olifant de Roldán demandando aduya, Ganalón lo convence de que no tien importancia. Asinas l'exercito de Roldán se quedó solo y Roldán muere en combate.
Tabaco
As suyas fuellas ixutas s'emplegan como una droga legal amplament estendillata arredol d'o mundo. A suya composición ye formata por o alcaloide nicotina, que ye en as fuellas en proporcions variables (dende menos de l'1% dica o 12%). A resta ye o dito gudrón, una substancia escura y rasinosa composata por quantos achents quimicos, muitos d'os qualos se cheneran como resultato d'a combustión d'o tabaco (cianuro d'hidrocheno, monoxido de carbonio, dioxido de carbonio, oxido de nitrocheno, almoniaco,...). L'adicción a o tabaco ye conoixita como tabaquismo, estando una forma de drogadicción.
Ganalón
Atras varians que prene lo nombre en diferents luengas ye Ganelón y Guenes. En aragonés medieval ye mencionato en a "Cronica de los Conquiridors" como Ganalon, (u Guanalon d'alcuerdo con un costumbre grafico que se troba a sobén en textos medievals d'escribir a letra g como gu):
Tyrannosaurus rex
thumb|O Tyrannosaurus rex vivió durando lo período [[Cretacio, fa alto u baixo 67 millons de anyos. Fotografía d'o Field Museum of Natural History en Chicago, Illinois. Verano de 2005.]]
O tiranosaurio (Tyrannosaurus: que significa literalment "reptil tirán") ye un chenero extincto de dinosaurio teropodo d'o clado d'os celurosaurios.
O Tyrannosaurus rex (a on rex quier dicir "rei" en latín), tamién dita T. rex u coloquialment T-Rex, ye a sola represenación d'ista especie y una d'as mas conoixitas d'os grans teropodos. O tiranosaurio habitó a on huei en día ye l'ueste d'America d'o Norte e que antigament yera una isla continent dita Laramidia. Os tiranosaurios heban una distribución mas ampla que atros tiranosauridos. Se son descubiertos fosils en una gran variedat de formacions cheolochicas que datan d'o Maastrichtiense, o seisén e zaguer estrato d'o periodo Cretacio, fa entre 68 e 66 millons d'anyos. Ye o zaguer miembro conoixito d'os tiranosauridos e ye entre os zaguers dinosaurios no avians que existioron antis d'extinción d'os dinosaurios.
Como atros tiranosauridos, o Tyrannosaurus rex yera un carnivoro bipedo con un gran tozuelo equilibrato por una luenga e bruta coda. En contimparación con as suyas grans e poderosas extremidatz culeras, as extremidatz debanteras d'os tiranosaurios yeran curtas pero poderosas ta la suya grandaria e heban dos didos rematatos en zarpa. L'especimen mas completo mide 12,3 m de longaria, por o que se creye que o tiranosaurio podeba plegar a medir mas de 12,3 m, dica os 3,66 m d'altaria dica las ancas, e seguntes as estimacions mas modernas podeba pesar entre 8,4 e 14 toneladas de peso. Encara que atros teropodos rivalizaban u superaban a o Tyrannosaurus rex en grandaria, ye entre os predadors terrestres conoixitos mas grans e se creye que heban a caixalada mas cerenya de toz os animals terrestres. Estado de luent o carnivoro mas gran d'o suyo ambient, o Tyrannosaurus rex yera un superpredador, depredando-ne d'hadrosauridos, herbivoros con armadura como os ceratopsios e ankilosaurios, e posiblement de sauropodos. Bells expertos han sucherito que lo Tyrannosaurus rex yera un carnucero. A qüestión sobre si lo Tyrannosaurus rex yera principalment un superpredador u un simplo carnucero ye un d'os mayors debatz d'a paleontolochía. A mayoría d'os paleontologos han acceptato que lo Tyrannosaurus rex yera tanto un predador activo como un carnucero.
Se son identificatos mas de cinquanta grans especimens de Tyrannosaurus rex, beluns d'os quals son escletos quasi completos. Ixallos de teixitos tovos e proteínas se son rechistratos a o menos en un d'os especimens. L'abundancia de material fosil permitió una rechira significativa en muitos aspectos d'a suya biolochía, incluindo-bi lo suyo desembolique e la suya biomecanica. Os habitos d'alimentación, a fisiolochía e a velocidat potencial d'o Tyrannosaurus rex son beluns d'os temas de debat. A suya taxonomía tamién ye controvetita, ya que bells expertos consideran a o Tarbosaurus bataar d'Asia como una segunda especie de tiranosaurio, entre que otris mantienen que o Tarbosaurus como un chenero deseparato. Diversos cheners de tiranosauridos d'America d'o Norte tamién se han como sinonimos d'o Tyrannosaurus rex.
Trasierra (Badajoz)
Trasierra ye un municipio extremenyo situau en a provincia de Badajoz y en a comarca d'a Campinya Sud. Perteneixe a o partiu chudicial de Llerena y a suya población yera de 656 habitants en 2016, en una superficie de 59,8 km².
Orsay
Orsay ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto de Palaiseau, o cantón de Palaiseau y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 16255 habitants, en una superficie de 7,97 km².
Argentan
Argentan ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'Orne, en a rechión de Normandía.
Santa Isabel d'Aragón
Isabel d'Aragón, Santa Isabel d'Aragón u Santa Isabel de Portugal naixita de Zaragoza en 1271 y muerta en Estremoz o 4 de chulio de 1336 estió una Infanta d'Aragón y reina de Portugal por o suyo matrimonio con Dionís I de Portugal. En Portugal ye popularment conoixita como Reina Santa Isabel u, simplament, A Reina Santa
Familia
Isabel yera filla de Pero III O Gran, rei d'Aragón, y de Gonstanza de Hohenstaufen, reina de Sicilia.
Matrimonio
En 1288, Isabel casó con Dionís I de Portugal, rei de Portugal dende 1279.
Fillos
D'o suyo matrimonio con Dionís, Isabel habió 2 fillos:
Muerte
Dimpués d'a muerte d'o suyo marido en 1325, Isabel se retiró a lo monesterio de Santa Clara la Viella, en Coimbra. Morió por a peste en Estremoz, o 4 de chulio de 1336.
Santa Olalla
Santa Olalla puet estar:
Confederación Hawwara
Hawwara estió una confederación tribal berber important en a Edat Meya, huei con una tribu que encara habita en l'Aurés (Alcheria).
Bellas brancas d'a tribu Hawwara entroron en a Peninsula Iberica en os primeros tiempos d'a conquiesta islamica, en o sieglo VIII, ixemenando-sen por tot o territorio. Han deixato siñal toponimico en l'este d'a peninsula, por eixemplo en dos Favaras, una en o (Baixo Matarranya) y atra en a Ribera Baixa d'o Xúcar. O toponimo Fabarán de Murcia tamién s'interpreta en relación a este grupo berber.
Etnolochía
A etnolochía (d'o griego ethnos, "pueblo") ye una ciencia social u branca de l'antropolochía que estudeya las diferents poblacions y sociedaz humanas, analizando-ne y acomparando-ne os oríchens, a distribución cheografica, os idiomas, as creyencias y la estructura social. Tien entre os suyos obchectivos a reconstrucción d'a historia humana, a formulación de leis sobre a cultura y o cambio cultural, y a formulación de cheneralizacions sobre a naturaleza humana.
Consello Superior d'as Luengas d'Aragón
O Consello Superior d'as Luengas d'Aragón (en castellano, Consejo Superior de las Lenguas de Aragón) estió un organo consultivo gubernamental aragonés creyau y regulau en o capítol III d'a Lei de Luengas d'Aragón. Se tractaba d'un organo colechiau consultivo, adscrito a lo Departamento d'o Gubierno d'Aragón competent en política lingüistica y adotau d'autonomía organica y funcional, con a fin de guaranciar a suya obchectividat y independencia. S'heba d'encargar d'os temas relacionaus con as luengas propias d'Aragón: aragonés y catalán (entre que o castellano ye a luenga oficial, emplegada en tot o territorio'').
Confederación Hawwara
Puestos on i habió Hawwaras documentatos estioron:
Consello Superior d'as Luengas d'Aragón
Constitución
Encara que a suya constitución, como indica a Lei, s'habría d'haber produciu antes d'o tiempo de tres meses dende a dentrada en vigor d'a lei, no estió dica o 18 d'octubre de 2010 cuan o President d'o Gubierno d'Aragón nombró a os suyos primers miembros. O Consello Superior se constituyó a la fin o 10 d'aviento de 2010, esleyindo provisionalment a José Bada Panillo como president, en estar o miembro d'edat mas gran, y a Marta Marín como secretaria. En a sesión posterior, d'o 27 de chinero de 2011, se torna a esleyir a José Bada y Marta Marín como president y secretaria respectivament, y a María Antonia Martín Zorraquino como vicepresidenta. As suyas normas d'organización interna y funcionamiento fueron aprebadas por o Gubierno d'Aragón o 5 d'abril de 2011.
Confederación Hawwara
En Africa han dato nombre a Bab Hawara en Tripoli (Libia).
Consello Superior d'as Luengas d'Aragón
Composición
O Consello Superior d'as Luengas d'Aragón yera formau por 15 miembros, que s'heban de designar entre filologos, churistas, sociologos, destacadas personalidaz d'as letras, l'amostranza u a investigación lingüistica u d'os ambitos social u cultural d'Aragón.
Confederación Hawwara
Seguntes Ibn Khaldún han dato nombre a lo macizo d'Ahaggar en o Sahara.
Consello Superior d'as Luengas d'Aragón
Composición
Yeran nombraus por o President d'Aragón a propuesta d'as Corz d'Aragón, d'o Gubierno d'Aragón y d'a Universidat de Zaragoza, correspondendo a cadaguna d'istas institucions d'efectuar a propuesta de 5 miembros. Os miembros d'o Consello se designaban por periodos de 6 anyos, esviellando-se cada dos anyos por terceras partes.
Cese d'os miembros
O cese d'os miembros se podeba deber a una d'as siguients causas:
As vacants producidas s'habrían de cubrir a propuesta d'a institución que efectuó o nombramiento d'aquella persona en qui concorra a causa de cese y, en o suyo caso, por o tiempo de mandato que li restase.
Universidat de Zaragoza
A demanda d'o Gubierno d'Aragón, a Universidat de Zaragoza ye estada a primera institución en fer a suya propuesta de miembros. Os miembros trigaus yeran:
Corz d'Aragón
Os miembros trigaus por as Cortes d'Aragón yeran:
L'ausencia de representación d'o PP se debeba a que él mesmo renuncia a ella por coherencia a la suya posición politica en ista materia.