cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Renminbi
O renminbi (Chinés tradicional: 人民幣; Chinés simplificato: 人民币; Pinyin: rénmínbì), literalment "moneda d'o pueblo", ye a moneda oficial d'a Republica Popular de China. O codigo oficial en ISO 4217 ye CNY, anque tamién se usa RMB. O nombre d'a moneda renminbi ye a veces entivocato con a unidat alacetal yuan.
Unidaz
A unidat alacetal d'o renminbi ye o yuan, escrito 圆, anque de traza informal gosa escribir-se 元.
Un yuan se divide en 10 jiao (角).
Un jiao se divide en 10 fen (分).
En chinés mandarín, lo yuan se clama a sobén como kuai (块), mientres que a lo jiao li se clama mao (毛).
En a Republica Popular China a ormino se sinyalan os pres con un simbolo ¥ debant d'o numero como con o caracter 元 dezaga d'o numero.
Mont (Altos Pireneus)
Mont ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón de Nestés, Aura y Loron y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 36 habitants (1999) en una superficie de 8,41 km², con una densidat de población de 4,28 hab/km².
Ardales
Ardales ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Malaga. A suya población ye de 2.500 habitants (2021) en una superficie de 106.52 km² con una densidat de población de 23 hab/km².
Punta d'Orba
A punta d'Orba (en castellano punta de Orba) ye un mont de 1.226 metros d'altaria que se troba situau en a sierra d'Orba. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Ye deseparada d'a sierra de Leire, con a que forma una mesma unidat cheolochica por a foz de Sigüés y o río Esca.
Penya de ro Brazato
A penya de ro Brazato u Brazato Occidental (en castellano Peña Brazato) ye un mont de 2.731 metros que se troba en a muga entre Pandicosa y Torla-Ordesa (Uesca).
Forma una doble cima con a punta Brazato (2.731 m).
Toponimia
Seguntes William Dennis Elcock iste oronimo, con o mesmo significau de "brazau/brazada" (d'o latín < BRACCHIUM, -ATUM) y a conservación de "T" intervocalica propia de l'aragonés central, s'explicaría por a propia confeguración d'o terreno.
KOP
KOP ye un grupo de musica hardcore punk, metal y ubierto a lo Crossover orichinario de Celrà (Chirona, Catalunya). Creyato en 1998, a partir d'o grupo de hardcore Speereth, d'o que se mantenioron tres miembros, J, Josep y Txero. Se caracteriza por a suya critica social y politica en as suyas parolas, plenas de rabia y compromís. Kop canta en basco, catalán y castellano.
O primer disco d'o grupo, Internacionalista, salió a lo mercato en 1999, y o tema mas conoixito estió Freedom, a on i participaba Fermín Muguruza, gran amigo d'o grupo.
O 2001 estió lo millor y o pior anyo ta Kop. D'una man amaneixe o suyo disco Ofensiva, con sonitos mas techno, pero igual de contundents y ixe mesmo verano teloneyan a Soulfly, o grupo de Max Cavalera, ex-cantaire de Sepultura.
Pero a prencipios de setiembre, o grupo queda en standby debito a la detención de Juanra, cantaire d'o grupo, acusato de pasar información a lo Comando Barcelona d'ETA sobre Pedro Varela, propietario d'a librería Europa y líder d'o grupo neonazi CEDADE. Fue meso en busqueda y captura por a Guardia Civil, en chinero d'o 2002 ye preso en os Países Baixos. Ye extraditato, chuzgato en Madrid y condenato a cinco anyos de prisión por colaboración con Grupo Armato.
Ixe anyo, en cuentas de cancelar os suyos conciertos, o grupo actua sin d'o suyo cantaire, pero acompanyatos por numerosos amigos d'atros grupos.
Dimpués d'uns anyos d'obligato silencio, en 2007 saca a la carrera un nuevo disco, Nostrat, a on a metat d'o temas son nuevos, acompanyatos por a voz de Fernando, de El corazón del Sapo y Kuraia, y l'atra metat de disco son temas clasicos d'o grupo, reinterpretatos por artistas como Revolta 21, Berri Txarrak u Banda Bassotti, entre d'atros.
En mayo de 2007, Juan Ramon Rodríguez sale en libertat. Posteriorment, Juanra, fa parti de bels conciertos de diferents grupos amigos como los bascos Berri Txarrak u en Sarrià del Ter con Obrint Pas en o concierto solidario con os imputatos por a crema de fotografías d'os reis d'Espanya.
Umbela
thumb|right|200px|Inflorescencia en umbela. Una umbela ye una inflorescencia ubierta u racemosa en a qual os pedicelos florals rancan toz a la mesma altaria dende o disco a on remata lo pedunculo, o que gosa significar que as flors se situan todas a ran unas d'as atras. A suya estructura recorda vagament a las barillas d'un bateaguas.
Existe umbelas simples y comuestas. A umbela simple se troba en as inflorescencias de diferents tipos de plantas. Manimenos, a umbela compuesta ye propia d'as Apiales, conoixidas tamién como «Umbeliferas».
Christian Lapetra
Christian Lapetra Lorén (Zaragoza, 25 de chulio de 1970) ye un interpresario aragonés y president d'o Real Zaragoza dende o 25 de chulio de 2014 dica o 20 de febrero de 2022. Ye fillo d'o mitico chugador Carlos Lapetra, qui estió parti d'Os Magnificos, y tién dos chirmanas: Carlota, naixida en 1971 y Clara, en 1977.
Cristòfol Juandó
Cristòfol u Cristòfor Juandó i Rafecas, naixito de Vilanova i la Geltrú o 28 de chinero de 1848 y muerto en Barcelona en 1917 estió un personache polifacetico, financiero, interpresario, poeta, inventor y pionero de l'aviación en Espanya con as suyas teorias y os suyos inventos.
Dentre as suyas obras cal destacar que promovió y financió la linia de tren de Vilanova i la Geltrú enta Barcelona y a establita d'o Banc de Vilanova. Bells fuentes documentals li atribuyen a patente y popularización d'as figuretas de plomo, fundando a interpresa El Genio Mecánico una fabrica de chuguetz de plomo y estanyo. Ista fabrica deriva d'a suya afición al modelismo derivando-se dica aparatos voladors que li feban de complemento ta continar y comprobar as suyas teorias en l'ambito de l'aviación o avegación como ell deciba. En 1899 feba conferencias en as que deciba que es podeba volar con un aparato mas pesau que l'aire, pero teneba muita chent en a suya contra que no creyeban en as suyas teorias, un anyo dimpués patenta o Multiptero u Flagiralilo un aparato que teoricament podeba volar. Fue ignorau por as autoridatz politicas y militars a las que pidió aduya ta financiar a construcción y as prebas ta fer lo volar, pero nunca podió por manca de financiación.
Tamién publica os libros Navegación aérea (1900) y Navegación aérea o avegación (1914), obras por as que ye reconoixito por o Servicio Historico y Cultural de l'Exercito de l'Aire como o pionero de l'aviación espanyola por as suyas detallatas publicacions sobre a posibilidat de volar con un aparato mas pesau que l'aire, y tamién a suya interpresa ''Navegación Aerea. Aviación'', establita en 1900 como probablement a primera dedicada a l'aviación.
En l'ayo 1998 l'Ayuntamiento de Barcelona establió o Premio Cristòfol Juandó que premia a treballos dedicaus a l'estudeo u divulgación relacionau con l'aviación.
Vinclos externos
Cristòfol Juandó en a encilopedia.cat.
Hormona
thumb|230px|Representación 3D d'un hexamero d'[[insulina humana.]] Una hormona ye prencipalment una proteína u un esteroide que en os sers vivos pluricelulars regula y coordina l'actividat conchunta d'as celulas. Son mensachers bioquimicos producitos por glandulas endocrinas u de secreción interna ya que tiran as hormonas a lo meyo interno (sangre, hemolimfa u sapia). Nomás actúan sobre un organo determinato dito organo blanco u organo diana as celulas d'o cual son as solas que tienen en a membrana plasmatica receptors hormonals especificos ta aquellas hormonas que pueden influir en l'actividat de l'organo.
Bi ha una hierarquía d'as glandulas de secreción interna; asinas, bellas hormonas d'a hipofisi actúan sobre as glandulas perifericas de secreción interna, y l'aumento d'hormonas en a sangre aturan l'actividat d'a hipofisi, de traza que s'estableixe un mecanismo d'interdependencia que tiende a mantener constant o ran d'hormonas en a sangre.
O estudio d'as hormonas se fa experimentalment en animals en extrayer-les a zona productora, o que i prevoca sintomas de deficiencia. La restauración d'a normalidat se consigue por inchección d'extractos d'a parti extraita; d'ista parti se'n ha puesto quitar una substancia pura que tienga istos efectos, que ye a hormona, y d'a cual s'ha puesto estudiar a composición, o metabolismo, etcetera...
Club Voleibol Zaragoza
Temporadas
thumb|Equipo Subcampión de XXXV Copa d'o Rei
Plantilla Superliga 2011/2012
Entrenador: border|22px Diego Carreras Asistentes: Manuel Vela, Victor Gaudó y Marina Mejías Fisioterapeuta: Miguel Malo Preparador fisico: Paco Díaz Estatistica: Beatriz Meseguer y Laura Herrero
Plantilla Superliga 2009/2010
Entrenador: border|22px Paco Díaz Asistente: Diego Carreras Fisioterapeuta: María Jiménez
Huerta de la Obispalía
Huerta de la Obispalía ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 135 habitants (2008), en una superficie de 41,88 km² y una densidat de población de 3,22 hab/km².
Parque Goya
Parque Goya ye un barrio d'a ciudat de Zaragoza situato en o districto d'Actur-Rei Ferrando. Naixió en l'anyo 2000, formato por viviendas de protección oficial promovitas por o Gubierno d'Aragón.
Localización
Iste barrio de Zaragoza ye situato a lo norte d'a ciudat y se troba dividito en dos partis por l'autovía de Uesca (A-23). Istas dos partis son popularment conoixitas como Parque Goya 1 y Parque Goya 2. Se puet acceder a lo barrio por dita carretera, por os barrios de l'Actur y o Picarral y por o Vial Norte que une l'A-23 con a Expo 2008 de Zaragoza
Población
Ye un barrio chóven que ha creixito muito. En o padrón de l'1 de chinero de 2008 yeran ya 6.785 vecins, estando d'istos 1.486 menors de 18 anyos y 5.343 menors de 40 anyos, cifras que amostran como o nuclio fuerte de vecins ye formato por población chóven, prencipal demandant de pisos de BPO.
Infraestructuras
As dos partis d'o barrio son composatas tanto por edificios de pisos como por grupos de viviendas unifamiliars.
Tien tres linias permanents d'autobuses, C2, 29 y 35.
Amás tien un gran recurso de parques y chardins, habendo-ie dos grans parques y dos plazas con amplas zonas verdas y de chuegos ta ninos.
Actualment bi ha dos asociacions de barrio. Isto se debe a la división d'o barrio en dos. Una d'istas asociacions tiene ambito global, pero l'atra nomás representa a los vecins d'a segunda fase d'o barrio.
Respective a l'amostranza, bi ha dos colechios, un en cada fase d'o barrio, un instituto en construcción y una ludoteca. Amás se ye construindo un centro de salut y en a primera fase d'o barrio se trobará la seu central d'os Archivos d'Aragón, encara que no han prencipiato as obras.
Codigos postals
Bi ha dos codigos postals en o barrio: 50.015 ta la primera fase y 50.018 ta la segunda.
Casa d'a Ciudat de Sydney
Historia
A Casa d'a Ciudat se construyó en os anyos 1880 (en o puesto d'un antigo fosal) con piedra d'arena de Sydney en o grandioso estilo d'o Segundo Imperio victoriano, y s'ha descrito como "un edificio ricament ornamentau con una torre focal y teitos extravagants." Ye l'unico edificio no relichioso d'a ciudat que mantiene a suya función y interior orichinal. O Centennial Hall (sala prencipal) contiene o Gran Organo d'a Casa d'a Ciudat de Sydney, l'organo de tubos con acción tubular-neumatica mas gran d'o mundo, construyiu entre 1886 y 1889 y instalau en 1890 por a interpresa anglesa William Hill & Son. Iste organo poseye un d'os nomás dos rechistros de 64′ d'o mundo. Antis d'a inauguración d'a Opera de Sydney y a suya sala de conciertos, a Casa d'a Ciudat yera a millor sala de conciertos de Sydney y se i feban muitas actuacions.
En os zaguers anyos, s'ha descubierto que a Casa d'a Ciudat se troba sobre parti d'un antigo fosal. En 2008 y 2009 s'esvielló parcialment, mas que mas ta amillorar os sistemas mecanicos, hidraulicos, electricos y de comunicacions de l'edificio. A renovación, feita por a constructora de Sydney Kell & Rigby, incluyó a retirada de 6000 metros cubicos de piedra d'arena baixo l'edificio.
La Talaya (Quinto)
La Talaya (La Atalaya en castellano) ye un mont de 313 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios de Quinto y Fuents d'Ebro, en a provincia de Zaragoza.
Bi heba un vértiz cheodesico en a suya cima, actualment destruyiu y sustituyiu por o vértiz d'Alabastro.
Toponimia
L'oronimo La Talaya ye transparent en aragonés. Una talaya ye en orografía un punto prou alto y vistable que permite posar-ie un puesto de vichilancia de los terrenos d'arredol. L'arabismo talaya creyó muitos toponimos en tiempos de la reconquiesta de la val d'Ebro y Sistema Iberico, lo que ixampló dimpués lo significau orichinal de «torraza situada en alto» a lo d'«altaria bien vistable en lo terreno».
El Tomillar (Fuents d'Ebro)
El Tomillar ye un mont de 387 metros d'altaria situau en o termin municipal de Fuents d'Ebro, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Altiplano murciano
L'Altiplano murciano ye a comarca mas septentrional d'a Comunidat Murciana, formata por os municipios de Chumiella y Yecla. Ye un territorio inhospito en gran parti d'a suya extensión, con una gran altaria meya.
Ista comarca presenta un intresant mestizache d'a cultura valenciana, murciana y una mica d'a manchega en a suya gastronomía. Ye conoixita por os suyos sobrebuenos vins con denominación d'orichen en as suyas dos localidaz. A ciudat de Yecla tien amás un important teixito industrial a on que destaca mas que mas o sector d'os muebles.
Se parla valenciano en os nuclios d'o Carche, debito a que as vals d'o Vinalopón se troban muit amanatas. De mayoría castellano-parlant, actualment y de man d'o concello de Yecla, se ye fendo una lenta recuperación d'a luenga catalana en a zona d'o Carche, a traviés de cursos feitos por o concello y ubiertos a los mas de 30.000 habitants d'o municipio yeclán.
Castiello de Chinquer
Lo castiello de Chinquer ye un castiello valenciano situato en una muela que bi ha un poquet mas d'alto que lo despoblato de Chinquer, perteneixient a lo municipio d'Alcudia de Beyo (Castellón).
Se i plega por una pista forestal que sale d'un punto de la carretera entre L'Alcudia de Beyo y Alchimia d'Almonezir.
Lo castiello ye como atras fortalezas musulmanas, encara que no se sape guaire de la suya datación y orichen. Actualment ye nomás que enrunas, y nomás se i veye restas de bels muros y de dos torres.
Metro
thumb|O patrón d'o metro, en [[platín iridiato.]] O metro (d'o griego μέτρον metron, mida) ye una unidat de mida de longaria d'o Sistema Internacional d'Unidaz (en ye a unidat basica de mida de longaria). A suya definición actual ye a longaria d'o recorrito en o vueito por a luz mientres un tiempo de 1/299 792 458 de segundo (arredol de 3,34 nanosegundos).
En 1791, mientres a Revolución Francesa, l'Academia de Ciencias de Francia establió o metro ta uniformizar as unidaz de mida francesas, con muitas diferencias entre as provincias francesas, en o marco d'a creyación d'un sistema de midas mas racional. Definioron a unidat como a diezmillonesima parte d'a distancia que bi ha entre o Polo y a linia d'o ecuador terrestre. Espresato como se define a milla nautica, ye a longaria d'un meridiano terrestre que forma un arco de 1/10 de segundo de grau centesimal.
Dimpués se facioron bellas probanzas, que remataron en 1889 cuan se depositó en a seu en París d'a Oficina Internacional de Pesos y Midas un metro-patrón construito en platín iridiato.
Blasius Merrem
Blasius Merrem, naixito de Bremen (Bremen) o 4 de febrero de 1761 y muerto en Marburg (Hesse) o 23 de febrero de 1824, estió un zoologo y ornitologo alemán.
Fibrocemento
thumb|right|250px|Un [[tellau de tolas de fibrocimento.]] O fibrocemento u fibrocimento, conoixito tamién a sobén y popularment como uralita por estar comercializau en Espanya principalment por a interpresa Uralita, ye un material de construcción impermeable, desusau en l'actualidat, formau por cimento y una bastida de fibras d'amianto que le sirve ta refuerzo.
Por as suyas propiedatz d'impermeabilidat y poco peso, s'emplegaba ta fer tolas ta cubillar tellaus, canyos, canyerías, canaleras, conduccions d'augua y tiestos.
Por o conteniu en amianto que tiene, causa de numerosos problemas de salut, comenzó a deixar d'usar-se en nuevas construccions en os anyos 1990. Manimenos, s'emplegó muito dende os anyos 1960 y encara en queda en muitos edificios actuals construius en a segunda metat d'o sieglo XX.
Carlos Salinas de Gortari
Carlos Salinas de Gortari (Ciudat de Mexico, 3 d'abril de 1948) ye un politico mexicano, que estió o 61eno president de Mexico. Antiparte, tamién heba estato Secretario (ye decir, ministro).
Estudeyó Economía en a Universidat Nacional Autonoma de Mexico.
Fordongianus
A suya población ye de 1.057 habitants en una superficie de 39,40 km², con una densidat de población de 26,83 hab/km².
Cyd Charisse
Cyd Charisse (nombre artistico de Tula Ellice Finklea), naixita d'Amarillo (Texas) o 8 de marzo de 1922 y muerta en Los Angeles (California) o 17 de chunio de 2008, estió una actriz y bailarina estausunidense, destacando a suya partecipación en o cine musical, a sobén con os actors Fred Astaire y Gene Kelly.
Esconchurador
thumb|right|270px|O esconchurador de [[Sant Vicient d'a Buerda, que se'n conservan os ditos d'a cerimonia d'esconchura.]] Un esconchurador u esconchuradero ye una edificación relichiosa tipicament medieval exclusiva de l'Alto Aragón y cualques valles de Catalunya y lo Pireneu francés.
Os esconchuradors cumpliban funcions a meyo camín d'entre a relichión cristiana y l'antigo paganismo, relacionando-se dende tiempos antigos con a contraversión de mals datos, y a prevención de pestes, tronadas y altras catastrofes naturals que podesen exberlar as antigas formas de vida. L'emplego mes habitual d'estas edificacions, sin de garra duda, heba d'estar a prevención de desastres meteorolochicos que d'altra maniera podeban malmeter a cullita de l'anyada. Asinas, mos ne son arribatos dica hue bels metodos antigos, per vía d'a transmisión oral d'a memoria d'aquelas tradicions, d'os ritos que se i feban.
Arenas
Arenas ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Malaga. A suya población ye de 1.156 habitants (2021) en una superficie de 26.3 km² con una densidat de población de 44 hab/km².
Esconchurador
Per eixemplo, en o de Sant Vicient d'a Buerda se diz que i trucaban as campanas d'a ilesia a escape cuan se veyeba venir boiras de tronada per alto d'a Sierra de Sant Bisorio, y dimpués o mosén d'o lugar s'aprestaba a decir as parolas d'a esconchura, a cerimonia que heba de contradecir os designios d'as bruixas d'os puertos fendo que a tronada pasás per o lugar sin causar garra desastre.
Os ditos d'a esconchura soleban estar simples, de só que bels versos puet estar que encara inventatos per cualsiquier mosén anterior, anque ixo no se ye sabido. Per eixemplo, adintro de l'esconchurador de Sant Vicient se diz que se i deciban as siguients parolas:
Mientres se deciban ixes versos, o mosén expardiba augua bendita per o suelo de l'edificio y también en arrullaba enta alto a l'aire, y d'ixa manera se suposa que as nubladas quedaban advertitas.
Altros esconchuradors de Sobrarbe son lo un de Guaso, que comparte as formas arquitectonicas chenerals con Sant Vicient y Mediano (que només amaneix per dencima l'augua cuan l'augua de l'entivo baixa); planta cuadrada con o tellau de cuatro versants, que s'orientan ta os cuatro puntos cardinals con una arcada obierta en o lateral. También cal parar atención ta lo d'Asín de Broto perque no ye cuadrau si que tiene planta rectangular fendo de barana d'o recinto d'a ilesia con o suyo cuerpo. thumb|270px|O esconchurador de [[Guaso.]]
Chloë Grace Moretz
Chloë Grace Moretz, naixita de Atlanta Cheorchia (Estaus Unius) lo 10 de febrero de 1997, ye una actriz que prencipió a actuar quan yera nina, con papers tempranos en a cinta de terror sobrenatural The Amityville Horror (2005), a serie dramatica Desperate Housewives (2006-07), a cinta de terror sobrenatural The Eye (2008), a cinta dramatica The Poker House (2008), a serie dramatica Dirty Sexy Money (2007-08), a cinta de comedia romantica 500 Days of Summer (2009) y a cinta de comedia pa ninos Diary of a Wimpy Kid (2010).
Dimpués de protagonizar a cinta de suspenso y misterio Dark Places (2015), a cinta d'acción y sciencia ficción The 5th Wave (2016) y a cinta de comedia Neighbours 2: Sorority Rising (2016), Moretz anunció que yera "reavalorando" a suya esleción de papers y yera abandonando cuantos prochectos, incluida l'adaptación en vivo d'Universal Studios d'a Sireneta. Os papers posteriors de Moretz han incluiu a cinta dramatica The Miseducation of Cameron Post, a cinta de terror Suspiria y a cinta de suspenso y drama Greta de Neil Jordan, todas en 2018. En 2019, ampró a suya voz a Blancanieu en Red Shoes and the Seven Dwarfs y Wednesday Addams en The Familia Addams, respectivament. O treballo teatral de Moretz incluye o suyo paper protagonista en a producción de Broadway de The Library (2014).
Tellau
thumb|right|250px|Un tellau. O tellau (en as parlas con mas tendencia a conservar as consonants xordas entre vocals tellato)(d'o latín < TEGULATUM) ye a superficie superior de muitos edificios, de regular con bel tipo d'inclinación, pensada y feita ta evacuar as precipitacions y privar que a humedat i penetre ta l'interior.
Seguntes a organización de l'edificio, os tellaus tienen una u mas versants u baixants. L'anglo a on que converchen dos baixants, en aragonés, se diz auguabatient u auguarrompient y a biga que lo socalza cuminera. Os costalers u quiebros son biguetas más finas que forman o costellar d'o caballet. O verbo que describe l'acción de meter-le o tellau a una construcción ye «cubillar».
Tellaus, se'n puede trobar feitos de materials diversos, anque os más comuns en Aragón son os de tellas y en qualques zonas de l'Alto Aragón os tradicionals son de lenastro. Belatros materials como a madera y a palla/feno s'han emplegau ta cubillar os edificios secundarios, como bordas, cabanas u estallos. En muitos puestos os tellaus tradicionals mas pesants s'han substituiu por materials leveros sinteticos, como as tolas de fibrocemento.
Universidat de Cambridge
Ye a segunda universidat de luenga anglesa mas antiga d'o mundo, dezaga d'a Universidat d'Oxford. Considerata como una d'as prencipals universidaz d'o mundo, tien 5.999 profesors y 3.142 treballadors que prestan os suyos servicios ta educar a 18.448 estudiants. O suyo actual canceller ye David Sainsbury, barón de Sainsbury of Turville, estando-ne o vice-canceller sir Leszek Borysiewicz.
A traviés d'o suyo rete d'afiliacions, a Universidat de Cambridge ye en contacto con as millors universidaz d'o mundo. Fa parte d'o Russell Group, d'o Grupo Coimbra, de l'Asociación d'Universidaz Europeas, d'o G5, d'a Liga d'Universidaz d'Investigación Europeas y d'a International Alliance of Research Universities.
Solera de Gabaldón
Solera de Gabaldón ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 35 habitants (2008), en una superficie de 50,35 km² y una densidat de población de 0,7 hab/km².
Cerro Patillas
O cerro Patillas ye un pueyo de 342 metros d'altaria situau en o termin municipal de Fuents d'Ebro, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Ris
Ris puet estar:
Punta Lierga
A punta Lierga u punta Llerga ye la punta mes altera d'o pacot calsinoso coneixito como montanya de Saraviello. Bi ha un sinclinal pendiu.
Correctament, o tozalón d'a punta Lierga ye formato per tres tucas: a punta Voltorín (2267 m), a punta Lierga (2268 m) y la punta Palomera (2232 m). Ya debaixo d'esta zaguera per a on precipita la montanya enta lo barranco de Fornos (en a valle d'a Espunya) a traviés d'as parez de l'Acordiador. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
l'Irués amaneixe alavez per baixo d'as garras forestals d'a Barana y La Pinareta de Badaín.
Per a versant norte, baixan as gleras d'o cubilar de Voltorín enta lo tozal de Craparizas (1478 m) y lo cubillo de Peguera, mientres que la paret se fa per debaixo d'éstes mes vertical, tancando-ie per l'Ampriú y Lo Mataire lo dito Forato d'as Devotas.
As colladas de Santa Isabel y Sant Miquel trancan a val de Chistau per o sud y per l'ueste respectivament, en o corso d'o río Cinqueta, per a par de Saraviello.
Seu de Sant Andreu de Sydney
A seu de Sant Andreu (en anglés St Andrew's Cathedral) ye a seu d'a diocesi anglicana de Sydney de Sydney en Australia y por lo tanto seu arquidiocesana de l'arcebispe anglicano de Sydney.
Situada en o centro d'a ciudad, a seu ye un d'os millors eixemplos d'arquitectura neogotica en Sydney, amás ye a seu mas antiga d'Australia. Fue disenyada por l'arquitecto australiano Edmund Blacket y consagrada en 1868. A seu ye ubierta toz os días, tamién bi ha un servicio de sanidat, estudios biblicos y reunions d'oración.
A seu de Sant Andreu se troba en a lista de Patrimonio Nacional d'Australia.
Capítol (botanica)
thumb|right|250px|Inflorescencia en capítol. En Botanica, o capítol ye a inflorescencia ubierta modificada propia d'as plantas d'a familia Asteraceae. En este tipo d'inflorescencia, o pedunculo s'enampla y aplana en extremo formando un disco que se conoix como receptaclo común u «clinanto», y ye embolicau de bractias modificadas que reciben o nombre de «filarios».
Conchiellos
Conchiellos (Cunchillos en castellano), ye un lugar de la provincia de Zaragoza y la comarca de Tarazona y Moncayo situau en lo termin municipal de Tarazona. En l'anyo 2011 teneba una población de 133 habitants.
Toponimia
Lo toponimo conchiellos presenta una etimolochía latina a partir de CONCILIU como l'aragonés "concello", pero la suya fonetica ye mozarabe, con palatalización de la silaba -CI- ta -chi-, traza fonetica que presentan las parolas y toponimos mozarabes que l'arabe hispano prenió en una fase primerenca tals como Villafelich y que dimpués conservó y transmitió a l'aragonés.
Historia
Estió conqueriu d'o dominio musulmán por Alifonso I d'Aragón en 1119. Manimenos, entre quantas anyadas, estió baixo dominio navarro (de 1140 a 1143 y de 1146 a 1148) dica que Remón Berenguer IV lo recuperó de nuevo pa Aragón.
En 1189 Alifonso II d'Aragón lo dona a Lupo López. Conchiellos remanió baixo o sinyorío d'a familia López dende 1189 dica 1317. Posteriorment pasó a o linaje d'os "Castroalbo" (u "Castellblanc"). Mas tardi a o linache d'os Calvillo.
En Conchiellos viviban unicament musulmans asinas que dimpués d'a expulsión d'os moriscos en 1610, unas 210 personas, o lugar quedó vuedo. Se repobló con chents d'a redolada y de Navarra.
En 1699 pasó a poder d'os Contes de Contamina. En 1812 desapareixioron os sinyoríos por orden d'as Corz de Cádíz. En 1960 se convirtió en un barrio de Tarazona.
Fiestas
As fiestas en honor a Sant Miguel se fan dende o chueves a o domingo más cercano a o día 29, antimás d'encierres con vacas en as carreras y a suelta d'estas en a plaza, se celebra a vispra o viernes con una foguera an que os "mayordomos" ofreixen pastas, moscatel y atras laminerías a los vecinos. Os más tardanos se i fan "turradas" con aceite y allo y trunfas colgadas. O día d'a fiesta, o sabado, se quita o Santo adornau con roscons bendecius que dimpués d'a misa reparten os mayordomos en a tradicional "gotica" (variant lingüistica de gotet) chunto a moscatel y atras bebidas.
Benahavís
Benahavís ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Malaga. A suya población ye de 8.085 habitants (2021) en una superficie de 145.45 km² con una densidat de población de 56 hab/km².
Castanyetas
As castanyetas u pulgaretas son un instrumento musical de percusión que consiste de dos piezas concavas que se fan trucar la una contra l'altra. Se solen elaborar con madera, anque bi'n ha que son feitas de vori, metal u dica cualques formas de plasticos u resinas sinteticas modernas. Se piensa que las prencipioron a fer os fenicios, en fa arredol d'os 3.000 anyos, y que con o comercio a traviés de la Mediterrania s'espandioron per toz os territorios arredol d'a cuenca d'ista mar.
As castanyetas son tradicionals en a musica de muitos países europeus, pero diz que en Espanya ye a on mes fino s'ha feto l'arte de tocar-las, desarrollando-se-ie muito mes a tecnica en paralelo con os estilos musicals (o folklore tradicional) que bi las emplegan. Existen diferents variedaz espanyolas d'este istrumento; en Galicia, en Cantabria (a on as claman Tarrañuilas), en as Balears y en as Canarias (a on bi en dicen Chácaras). En Aragón as castanyetas tradicionals son mes grans que en a resta d'Espanya, feitas de regular con o durel d'o buixo, y a sobén con debuixos gravatos en a superficie que representan motivos cheometricos y tradicionals (rosetas, cuatrefuellas, zanefas, etc).
A ritmicidat d'o toque d'as castanyetas ha feto que se'n diga de diferents manieras seguntes o compás que sigan. Un d'estes toques l'ha dato lo nombre a una d'as bailes tradicionals de l'Alto Aragón, o Tin Tan, que ye a onomatopeya d'o toque de castanyetas que se fa.
Corimbo
thumb|right|150px|Inflorescencia en corimbo. O corimbo (d'o griego clasico <κόρuμβος, corymbos, "cima") ye una inflorescencia ubierta simple en a qual totas as flors se troban en un mesmo plano, a ran as unas con as atras, de forma pareixida a la umbela anque a diferencia d'aquella os pedicelos florals no rancan a la mesma altaria sino que van salindo lateralment d'un raquis, como en o racemo, o que causa que os pedicelos d'as flors perifericas sian más largos que os d'as flors centrals.
Hyderabad
Hyderabad (en telugú హైదరాబాద్, en urdú حیدر آباد) ye una ciudat d'a India y la capital de l'estau d'Andhra Pradesh.
Lo 2 de chunio de 2014, Hyderabad s'unió a l'estau recientment establiu de Telangana, que se deseparó de l'estau d'Andhra Pradesh. Mientres un periodo de transición de diez anyos, Hyderabad funcionará como a capital conchunta de Telangana y Andhra Pradesh.
Piqueras del Castillo
Piqueras del Castillo ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 72 habitants (2008), en una superficie de 45,87 km² y una densidat de población de 1,57 hab/km².
Punta de Don Pablo
A punta de Don Pablo ye un mont de 325 metros d'altaria, situau en a depresión d'Ebro, en o municipio de Maella, en a provincia de Zaragoza.
En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.
Dido de Yenefrito
O Dido de Yenefrito (en castellano Dedo de Yenefrito) ye un mont de 1.818 metros que se troba o municipio de Pandicosa (Uesca), a o fundo d'a val de ra Ripera.
Toponimia
Se diz asinas por a suya forma parellana a un dido apuntando enta o ciel.
Podría tractarse d'un toponimo compuesto, en o que o suyo segundo componente, -frito, s'explicaría por o participio latino FRACTU 'crebau' (de FRANGERE), que evolucionaría primero a -freito y posteriorment se reduciría a -frito.
Johann Friedrich Böttger
Johann Friedrich Böttger, naixito de Schleiz (Turinchia) o 4 de febrero de 1682 y muerto en Dresde (Reino de Saxonia) o 13 de marzo de 1719, estió un quimico y alquimista alemán.
Diz a leyenda que convirtió plomo en oro en Berlín, estando-ie present Frederico I de Prusia y que iste li desichió que li transmitiese o secreto d'ista transformación. Fuyió enta o reino de Saxonia, a on fue engarcholato por l'elector de Saxonia, Augusto O Fuerte, qui tamién miraba o secreto. Johann Friedrich Böttger li prometió trobar a piedra filosofal; sindembargo, con l'aduya d'o matematico y fisico Ehrenfried Walther von Tschirnhaus, nomás podioron trobar o secreto d'a porcelana china, establindo asinas as manufacturas de porcelanas en a localidat saxona de Meissen.
Estrasburgo
Estrasburgo (en alemán Straßburg, en francés Strasbourg, en alsaciano Strossburi) ye una ciudat de Francia, capital d'o departamento de Baixo Rin.
Economicament, Estrasburgo ye un important centro de fabricación y incheniería, asinas como un centro de transporte per carretera, ferroviario y fluvial. Lo puerto d'Estrasburgo ye lo segundo mas gran d'o Rin dimpués de Duisburg en Alemanya, y lo segundo puerto fluvial mas gran de Francia dimpués de París.
Historia
A ciudat d'Estrasburgo creixió a partir d'o campamento romano d'Argentoratum.
Entre 362 y 1262, Estrasburgo va estar gubernada per os bispes d'Estrasburgo. En 1262, os ciudadans se rebeloron violentament contra lo gubierno d'o bispe (en a Batalla de Hausbergen) y Estrasburgo se convirtió en una ciudat imperial libre. Se convirtió en ciudat francesa en 1681, dimpués d'a conquiesta d'Alsacia per os exercitos de Loís XIV. En 1871, dimpués d'a guerra franco-prusiana, a ciudat tornó a estar alemana, dica 1918 (en zaguerías d'a Primera Guerra Mundial), quan tornó a Francia. Dimpués d'a redota de Francia en 1940 (en a Segunda Guerra Mundial), Estrasburgo tornó a estar baixo control alemán; a la fin dende zaguerías de 1944, ha tornau a estar una ciudat francesa. En 2016, Estrasburgo estió puyada de capital d'Alsacia a capital de Gran Este.
Quimica organica
thumb|200px|A [[desoxiribosa, una molecula organica.]] A quimica organica ye una branca d'a quimica que tracta d'os compuestos complexos de carbonio y d'as suyas transformacions. Os obchectivos fundamentals d'a quimica organica son a elucidación d'a estructura molecular (analís estructural) y a sintesi de compuestos, o estudio d'as propiedaz especificas y relacions chenerals entre os compuestos, os mecanismos de reacción y a estereoquimica.
A etimolochía d'a parola organica, proviene d'organo, d'os sers vivos que tienen organos y que son organizatos, en oposición a inorganico que sería o calificativo asignato a tot lo que manca de vida, organización u estructuración. A linia que divide as moleculas organicas d'as inorganicas ha orichinato polemicas y historicament ha estato arbitraria. Asinas l'acido carbonico, H2CO3, ye inorganico, mientres que l'acido formico u acido metanoico, HCOOH, l'acido carboxilico d'un solo carbonio, se considera organico. O dioxido de carbonio; CO2, y o monoxido de carbonio, CO, son compuestos inorganicos. Por tanto, totas as moleculas organicas contienen carbonio, pero no totas as moleculas que contienen carbonio, son moleculas organicas.
Sanscrito
O sanscrito ye un idioma d'a familia d'as luengas indoeuropeas, a luenga d'o textos clasicos d'o hinduismo. O sanscrito ya no ye hue un idioma d'uso común (nomaś ta bells textos relichiosos), pero a suya evolución nos leva a las modernas luengas indo-arias como l'indi u l'urdú. O sanscrito s'escribe con l'alfabeto devanagari.
Por a suya impotancia ta la relichión hinduista, os primers gramaticos d'a India (como Panini, en o sieglo V aC) analizoron l'idioma. En o sieglo XIX, bellos filologos europeus (como os alemans) troboron bellas semilitutz entre o sanscrito i bellas luengas europeas, como o latín, o griego u l'alemán, establindo asinas os alazetz d'as luengas indoeuropeas, que incluyen a l'aragonés.
Lexico
O sanscrito tiene una gran importancia por estar l'orichen de muitas parolas de luengas fuera d'a India, mesmo en luengas de países sin tradición hinduísta. Muitas parolas pasoron dende o sanscrito a lo persa, y dimpués pasoron dende o persa a l'arabe, que las transmitió como arabismos a las luengas occidentals.
I Samuel
I Samuel, tamién clamato Primer Libro de Samuel u 1 Samuel, fa parte de l'Antigo Testamento d'a Biblia y d'o Tanakh. En la Biblia catolica se troba situato entre o Rut y II Samuel.
Oranjestad
Se troba en o centro d'a isla, en a costa d'o mar Caribe. A suya población en 2008 segon una estimación ye de 33.000 habitants.
En a luenga local, o papiamento, Oranjestad se rezenta como a "placha".
Myodes glareolus
A rateta roya u topo royo (Myodes glareolus (Schreber, 1780) ) ye un mamifero d'a orden d'os Rodentia y familia Cricetidae que vive en redoladas boscosas y mide arredol de 100 milimetros de luengo. A rateta roya se troba en gran parti d'Europa y en o nordueste d'Asia. Ye orichinaria de Gran Bretanya pero no d'Irlanda, an s'introdució accidentalment y agora ha colonizau gran parti d'o sud y sudueste.
A rateta roya vive en selvas y arias de vechetación densa como as ocupadas per falagueras y barzeras. O suyo cado subterranio ye revestiu de molsa, plumas y fibra vechetal y contiene una reserva de birolla. Puede vivir dende deciueito meses dica dos anyadas en a naturaleza y mas de 42 meses en cativerio y ye sobretot herbivoro, s'alimenta de chitos, crostas, simients, nueces, fuellas y fruitos y ocasionalment insectos y atros chicotz invertebraus. Se puya facilment a la matullera y as ramas baixas d'os arbols, encara que no ye tan versatil como un zorz. Se reproduz en cados una miqueta fundas, an a fembra cría arredol de quatro cadilladas de crietas mientres o verano.
Arris
Arris (en francés Ris) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón de Nestés, Aura y Loron y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 12 habitants (1999) en una superficie d'1,89 km², con una densidat de población de 6,35 hab/km².
Maello
Maello ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila y en a comarca d'Ávila.
A suya población ye de 594 habitants (2019) en una superficie de 65,34 km², con una densidat de población de 9,18 hab/km².
Río Ortiz
Lo río Ortiz ye un afluent de lo río Piedra por la suya marguin dreita. Traviesa los termin municipals d'Abanto, Monterd y Nuevalos.
Toponimia
En la baixa Edat Meya bi heba una grancha propiedat de los monches de Piedra de que se'n fa mención en latín como grangia de Ortix.
Naixedero
Lo cabalto de la cuenca hidrografica de lo río Ortiz ye en lo termin municipal de Cubel, chunto a la cuenca endorreica de Gallocanta. Una serreta de Cubel y Abanto conoixida como El Tejar y situada en lo espacio entre las sierras d'el Frontón y de l'aliniacion de Pardos-Santa Cruz ye desauguada en las suyas dos versants por dos barrancos que antes de complegar recullen l'augua d'una zona de fuents (de Marcollentas y del Hocino), formando lo río Ortiz.
Afluents
L'arroyo de la Veguilla ye un afluent suyo por la man dreita que baixa dende lo termin municipal de Cubel (a on que tiene un barranco formador conoixiu como barranco de Ortiz), pasa chunto a lo uello de Pardos, y caye auguas entabaixo d'Abanto.
Lo barranco de Val de la Olla ye unatro afluent por la suya man dreita y caye en lo termin municipal de Nuevalos.
Entibos
En Abanto bi ha un entibo conoixiu como balsa de las fuentes.
Desembocadura
Lo río Ortiz caye en lo río Piedra en una zona inundada por la coda de l'actual entibo de la Tranquera en lo termin municipal de Nuevalos.
Olivares de Júcar
Olivares de Júcar ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 434 habitants(2008), en una superficie de 50 km² y una densidat de población de 8,68 hab/km².
Compuesto quimico
thumb|200px|L'[[augua ye o compuesto quimico mas común en a naturaleza.]] Un compuesto quimico ye una substancia pura formata por atomos u ions de dos u mas elements quimicos diferents.
Os elementos d'os compuestos quimicos pueden estar deseparatos por medio de reaccions quimicas. Tienen una estructura quimica definita y unica y con una relación determinata d'os componentes seguntes a lei d'as proporcions definitas enunciata por o quimico francés Joseph Louis Proust. Asinas un compuesto se diferencia d'una mezcla mas que mas porque ye constituito en una proporción definita d'os suyos elementos, y tamién, a mas, porque os elementos no pueden estar deseratos por medios fisicos, ya que poseyen propiedaz caracteristicas diferents d'as d'os suyos elementos y porque a suya formación de descomposición tien un efecto calorifico considerable.
Manimenos, bi ha un chicot numero de compuestos que no cumplen a lei d'as proporcions definitas, ditos no estequiometricos u bertolidos: por eixemplo, Cu1,7S y mas que mas os compuestos intermetalicos y os intersticials. A mayoría d'os compuestos si cumplen a lei d'as proporcions definitas y se dicen daltonidos).
Seu de Santa María de Sydney
A seu y basilica menor d'a Immaculada Mai de Dios, Auxiliadora d'os Cristianos (en anglés Cathedral Church and Minor Basilica of the Immaculate Mother of God, Help of Christians) u simplament seu de Santa María de Sydney (en anglés St Mary's Cathedral) ye a seu d'a diocesi catolica de Sydney de Sydney en Australia. Ye por lo tanto seu arquidiocesana de l'arcebispe catolico de Sydney.
A seu ye adedicada a María Auxiliadora, patrona d'Australia, por lo que o templo es tamién o Santuario Nacional Catolico d'Australia. Santa María tien o títol y a dignidat de basilica menor, otorgau por o papa Pío XI en 1930.
Ye a ilesia mas gran d'Australia, encara que no a mas alta. Ye situada en College Street en o corazón d'a ciudat de Sydney, a on, a tamás d'a gran altaria d'os edificios d'o districto d'afers central de Sydney (CBD), su imponent estructura y as dos torres fan que siga un punto de referencia dende toz os puestos.
Benalmádena
Benalmádena ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía que se troba en a provincia de Malaga. A suya población ye de 68.128 habitants (2021) en una superficie de 26.88 km² con una densidat de población de 2535 hab/km².
Tozal de Pantorrillas
O tozal de Pantorrillas ye un mont de 457 metros d'altaria, situau en a depresión d'Ebro, en o municipio de Maella, en a provincia de Zaragoza.
En o suyo cobalto bi ha un vértiz cheodesico.
Punta d'es Litars
A punta d'es Litars (en castellano Peña es Litás) ye un mont de 2.622 metros que se troba o municipio de Plan (Uesca), sobre a Basa la Mora.
Cantón de Vinçà
O cantón de Vinçà (en catalán cantó de Vinçà, en francés canton de Vinça) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Pireneus Orientals, en a rechión d'Occitania, districto de Prada.
A suya población yera de 10.626 habitants (2006). En feban parte 18 comunas.
A capital d'o cantón yera a localidat de Vinçà. L'actual Consellero cheneral d'o departamento yera Marie-Thérèse Casenove.
Genoni
Genoni (Genoni en sardo; Genoni, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 1.006 habitants en una superficie de 43,89 km², con una densidat de población de 22,92 hab/km².
Cheografía
A localidat de Genoni ye situata a 447 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
A plebia amariella
En aragonés fue publicata en 1998 por Gara d'Edizions y traducita por Chesús Casaus.
Sinopsi
A historia se centra en a soledat que experimenta Andrés, o zaguer habitant d'Ainielle, cuan queda solo en o lugar con su muller Sabina y a canya de casa, y muit especialement en cómo ixa soledat s'accentua dimpués de que a muller se suicide, afurcando-se en o molino, a os pocos meses de que os atros zaguers habitants hesen marchau de lugar.
O libro recreya l'atmosfera poetica y claustrofobica d'o mundo que, a boniquet, se va amortando a-debant d'os uellos d'o protagonista, que bien luego deixa de poder mantener as construccions d'o lugar y as carreras, y principia a trazar firmes analochías entre a decrepitut que adube o lugar y a d'o suyo propio cuerpo. En o transcurso d'a historia, o lector dubda entre o que ye realidat y o que ye imachinau (allucinau) por o protagonista, en un abocar-se a la locura que le avanza día par d'atro. Os delirios d'Andrés van fendo-se mas fuertes y patents a mesura que avanza o tiempo, tiempo d'o cual o lector en pierde a noción (con buena traza d'o narrador), pero que cubren uns 10 anyos d'a vida solitaria de l'habitant de Casa Sosas.
Andrés de Sosas racuenta, a-sobén en desorden cronolochico, diferents escaicimientos d'a suya vida pasada: antes de la despoblación d'Ainielle y en a suya cobentut (as menos vegadas), y dimpuesas, cuan tot ye vuedo y a vechetación conquiere o que enantes fué de l'Hombre. Tamién a cruda realidat familiar d'un hombre solo: a muerte d'a filla de malotía a os 4 anyos, o fillo gran que nunca tornó d'a Guerra Civil, a decepción enquistada con o mediano, que decide marchar a la Emigración y no seguir con a casa, a muller deprimida que se suicidó... Os pantasmas acuden y le dispiertan en a nueit, le sacan a vida, y mesmo le'n dan tamién, y alimentan os delirios y alcordanzas que un día (él lo sabe bien) l'han de rematar.
O enreligamiento recurrent d'entre o marco fisico (as enrunas y o lugar) y o propio cuerpo d'o protagonista, que tan bien invoca l'autor, arriban a o suyo zénit en o principio (que tamién ye o final) d'a obra, a-on que, en morindo-ie, Andrés s'ha convertiu en Ainielle y Ainielle en Andrés, que por as suyas finestras y puertas vei plegar a partida d'hombres que, muito dimpués d'haber deixau a vida y cuan ye de raso masiau tarde, vienen por fin a trobar as suyas restas mortals y dar-les sepultura.
Títol
O nombre d'a obra dimana d'as fuellas de chopo en agüerro que, arrocegadas por a plevia, cayen contra la finestra d'o molino d'Ainielle (debaixo de lugar, en o barranco), a-on que Andrés s'amagaba cuan no quereba despedir-se d'os vecinos que emigraban, y a on-que se le i suicidó Sabina, su muller. Una veilada en a cual no se gosa dormir, Andrés a pasa en o molino, y tot veyendo cayer as fuellas plenas d'augua contra la ventaneta, decide que aquella plevia ye «amariella».
L'agüerro, y por extensión a suya color amariella caracteristica, se torna de facto una alegoría d'a decadencia y d'a tristura, y arriba dica a estar o «tinte» d'a obsesión d'Andrés bellas escenas mas t'adebant.
Repercusión
A novela fue publicada la primer vegada en 1988 y se tornó rapedament a novela mas vendida de l'autor, a cual encara en ye. En o entorno literario d'as zaguerías d'os 80, a-on que dominaba a literatura urbana y a influencia de «La Movida», fue una sorpresa tanto ta l'autor, Julio Llamazares, como ta lo suyo editor, pus denguno s'esperaba o exito que tuvo una historia fundamentalment rural.
Un efecto colateral d'ixe exito, que mesmo l'autor ha confesau que nian se podeba esperar, fue o redescubrimiento a la Opinión Publica d'os despoblaus y os nuclios de población perdius d'a Montanya, que ta buena cosa de chent heban estau una realidat oculta dica o inte. En o caso concreto d'Ainielle, a lectura d'o libro fizo dispertar o intrés de muitos caminants afeccionaus, que comenzón a puyar-ie cada vegada en un numero mas gran ta vesitar o particular escenario d'a obra de Llamazares, tornando-se o que Enrique Satué (autor d'o libro Ainielle, la memoria amarilla, director d'o Museu de Sarrablo y descendient d'o lugar) ha dau en clamar l'«atra plevia amariella», a d'as personas que por un motivo u unatro se deixan u s'han deixau cayer por o nuclio.