cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crispano
Cheografía
A localidat de Crispano se troba situata a 37 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal muga con as comunas de Caivano, Cardito, Frattamaggiore, Frattaminore y Orta di Atella.
Exodo
O Exodo ye o segundo libro d'a Biblia y d'a Torah (o Pentateuco, a Lei), d'o Tanakh (a Biblia hebrea), y de l'Antigo Testamento cristiano.
Orichen d'o títol
Os chodigos claman a o libro por as suyas segundas palabras :Ve-eleh shemoth (" y istos son os nombres") u simplament Shemoth (en hebreu, שמות, "nombres"). A Septuachinta lo tetula "partita".
A principal fin d'o Exodo ye mantener vivo en a memoria d'o pueblo hebreu o suyo feito fundacional como nación: a salita d'Echipto y a liberación d'a esclavitut. Cuan ye en o disierto, o chodigo para cuenta d'a suya unidat etnica, filosofica, cultural y relichiosa por primera vegata.
Iste libro tamién fa as bases d'a liturchia y o culto, y ye dominato en toda a suya extensión por Moisen.
Idioma auchila
L'auchila (awjilah) ye una luenga berber parlata a Auchila, en a historica rechión de Cirenaica, a la faixa nordoriental de Libia. O Ethnologue cifra en 3.000 personas o numero de fabladors d'a luenga, encara que ye probablement inferior, ya que a luenga ye amanata t'a extinción y pervive principalment entre as mullers, mes monolingües, mientres que cuasi toz es hombres son bilingües en arabe libio, d'o cual gosan a fer mes uso en a vida publica. En cheneral, es parladors mes chóvens son ya de meyana edat.
Filiación
Ye un idioma berber, clasificato per un regular, chunto con o sokna y con o siui como d'o grupo oriental. Maarten Kossmann (1999), manimenos, considera lo siui y l'auchila de grupos diferents, achuntando l'auchila con o gadamis.
Candín
A suya población ye de 361 habitants (2007) en una superficie de 140,90 km², con una densidat de población de 2,56 hab/km².
Cheografía
A localidat de Candín se troba situada a 900 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Bono (desambigación)
Bono puet estar:
Cantón de Lantar
O cantón de Lantar (en occitán canton de Lantar, en francés canton de Lanta) yera una división administrativa francesa situata en o departamento de l'Alta Garona, en a rechión d'Occitania, districto de Tolosa.
A suya población yera de 6.673 habitants (1999). En feban parte 10 comunas.
A capital d'o cantón yera a localidat de Lantar.
Joseph Decaisne
Joseph Decaisne (Decne. en abreviatura d'autor en clasificación cientifica), naixito de Bruselas (Belchica) o 7 de marzo de 1807 y muerto en París (Francia) o 8 de febrero de 1882, estió un botanico belga, encara que desembolicó toda a suya carrera cientifica en Francia, a on inició a suya carrera en o Muséum National d'Histoire Naturelle. En 1854 partecipó en l'establimiento d'a Sociedat Botanica de Francia.
Eugène Ionesco
Eugène Ionesco, naixito de Slatina, (Imperio Austrohongaro, hue Rumanía) o 26 de noviembre de 1909 y muerto en París (Francia) o 28 de marzo de 1994, estió un escritor y dramaturgo rumano en rumano y francés.
Mara (desambigación)
Mara puet estar:
Eugène Ionesco
Eugène Ionesco ye considerato un destacato representant d'o Modernismo en a Literatura (literatura modernista), uno d'os prencipals representants d'a dita literatura modernista francesa.
1964
Marzo
right|thumb|250px|L'actriz francesa Juliette Binoche, naixita o [[9 de marzo de 1964.]]
Maquina simpla
thumb|387x387px|Tabla de mecanismos simples, de Chambers' Cyclopædia, 1728. As maquinas simplas proporcionan un vocabulario pa comprender maquinas mas compleixas. Una maquina simpla ye un dispositivo mecanico que cambeya a dirección u a magnitut d'una fuerza. En cheneral, se pueden definir como os mecanismos mas simples que utilizan avantalla mecanica pa multiplicar a fuerza. Por lo cheneral, o termin se refiere a la seis maquinas simplas clasicas que estioron definidas por os scientificos d'a Renaixencia : Una maquina simpla utiliza una sola fuerza aplicada pa fer o treballo en contra d'una carga de fuerza sola. Fendo caso omiso d'as perduas por fricción, o treballo realizau sobre a carga ye igual a o treballo realizau por a fuerza aplicada. A maquina puede augmentar a cantidat d'a fuerza de salida, a costa d'una disminución proporcional en a distancia recorrida por a carga. A relación d'a salida a la fuerza aplicada se diz l'avantalla mecanica.
1964
Setiembre
right|thumb|250px|L'actriz, directora cinematografica y guionista estausunidense [[Bonnie Hunt, naixita o 22 de setiembre de 1964.]]
Maquina simpla
As maquinas simplas se pueden considerar como os "bloques de construcción" elementals d'os quals todas as maquinas mas complicadas (a vegadas clamadas "maquinas compuestas" ) se componen. Por eixemplo, ruedas, ceprens y carruchas son toz utilizaus en o mecanismo d'una bicicleta. L'avantalla mecanica d'una maquina compuesta ye nomás o producto d'as avantallas mecanicas d'as maquinas simplas d'as qualas ye compuesto.
1964
Octubre
thumb|250px|Vice-Presidente Estausunidense [[Kamala Harris, naixita o 20 d'octubre de 1964.]]
Maquina simpla
Tot y que siguen estando de gran importancia en a mecanica y en a sciencia aplicada, a mecanica moderna ha iu dillá de l'anvista d'as maquinas simplas como os bloques de construcción de finals d'os quals toz os equipos son compuestos, que surtió en a Renaixiencia como una amplificación neoclasica d'antigos textos griegos en a tecnolochía. A gran variedat y sofisticación d'os vinclos de maquinas modernas, que surtió entre a Revolución Industrial, se describe de forma inadequada por istas seis categorías simplas. Como resultau, cuantos autors post-renaixentistas han compilau listas enampladas de "maquinas simplas", a ormino utilizando termins como maquinas basicas, maquinas compuestas , u elementos de maquina pa distinguir-las d'as maquinas simplas clasicas anteriors.
Referencias
<div data-template-mapping="{"targetname":"Reflist"}" class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
Atland
Atland u Asland, tamién dito O Viello u O Encantador d'as Tucas yera un ser mitolochico d'os Pireneus aragoneses, que se deciba yera descendient d'os atlants. Teneba l'apariencia humana d'un viello de barba blanca.
Millena
Millena (Millena en catalán y oficialment; Millena en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'o condau, provincia d'Alicant y partiu chudicial d'Alcoi.
Atland
Construyó un palacio en o Mont Perdito, a on nomás podeba acceder sobre un caballo alato.
Morió a mans d'o chigant Aneto qui le tiró una sayeta. En l'inte un rayo baixo dende o cielo y mató a lo chigant, formando-se en o mesmo puesto a on iste cayó lo pico Aneto.
Millena
Cheografía
A localidat de Millena se troba situata a 634 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 68 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a d'a suya provincia, y de 108 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Semiac
Semiac (Semiac en occitán, Séméac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón d'Aurelhan y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
83
Defuncions
80er
Busturialdea
Busturialdea ye una comarca situata en l'este d'a provincia de Bizcaya (País Basco). Muga con as comarcas d'Uribe, Gran Bilbau, Durangaldea y Lea-Artibai.
D'ista comarca en fan parte 20 municipios. A suya capitalidat ye doble, en as ciudatz de Bermeu y Guernica. thumb|250px|San Juan de Gaztelugatxe, [[Bermeo]] thumb|250px|Urdaibai
Candelera
thumb|300px|right|Presentación de Chesus en lo templo, cuadro d'[[Andrea Mantegna (1465).]] La Candelera (d'o latín FESTA CANDELARUM), ye una fiesta celebrata por os catolicos cada anyo lo 2 de febrero, 40 días dimpués de Nadal.
Historia
En l'antiga Roma se feba una fiesta arredol de lo 15 de febrero dedicata a LUPERCUS, dios de la fecundidat y de los rabanyos.
Entre los celtas hi heba una fiesta dita Imbolc lo 1 de febrero en honor de la diosa Brichida, y celebraba la purificación y la fertilidat salindo de l'hibierno. La chent de lo campo levaban teders y dondeyaban en procesión pregando-li a la diosa que purificase la tierra enantes de sembrar.
En lo sieglo V lo papa Chelasio asoció este rito pagán de la "fiesta de las Candelas" con la presentación de Chesus en lo Templo y la purificación de la Virchen. D'esta traza la fiesta pagana perdió significato, cristianizando-se y la fiesta cristiana prenió forma, popularidat y contenito social. Seguntes lo Levita, un nino ha de ser presentato a lo sinyor por la suya madre cuaranta días dimpués de la naixetura, con una ofrenda de dos palomas. Lo rito observato por la familia santa lo describen en lo evanchelio de Lucas.
Dentro de las ilesias se cambeyoron los teders por candelas venditas que fan que simbolicament lo mal se mantienga luent y fan recordar que Chesus ye la luz de lo mundo. Como la Hanukkah chodiga, que tamién ye una "fiesta de las luces", la fiesta dura ueito días. Los cristianos asinas relacionaban las velas con la protección de las suyas casas.
Ye n'este tiempo de l'anyata cuan se fa la siembra d'hibierno. La farina que sobraba se feba servir pa fer crêpes u filloas, (talment tiengan relacion con esto los crespiellos en lo Semontano de Balbastro, que se minchan lo 25 de marzo cuan la virchen crespillera). Estos dulces son simbolo de prosperidat pa l'anyata que ya heba encomenzato.
Pero dica 1372 esta fiesta no se consideró asociata a la purificación de la Virchen en lo oficial. A Virchen de Candelaria ye l'ama d'as Islas Canarias. A orichinal imachen d'ista Virchen estió trobada por os nadivos guanches en as plachas de Tenerife, probablemén la abrían levau allí os misioners cristianos.
Boeing 707
Boeing 707 ye un avión comercial de tipo fuselache estreito desembolicau por Boeing. Ha estau en activo en as anyadas 1958-1978. Tien quatro motors JT3C/4A/3D/RB.80, poseeye una superficie alata de 226–283 m2, un peso maximo a lo desapegue de 104-151.5 toneladas, capacidat pa 156-194 pasachers y un alcanz de 2,800-5,000 millas nauticas. S'han construyíu 1019 unidaz.
Sitges
Sitges ye una localidat de Catalunya situata en la provincia de Barcelona. La suya población ye de 27.070 habitants (2008), en una superficie de 43,85 km² con una densidat de población de 617,33 hab/km².
En o suyo termin municipal bi han os lugars de Les botigues de Sitges, o Garraf y Vallcarca hue despoblato.
Provincia de Sasser
A provincia de Sasser (Provincia di Sassari en Italiano y oficialment, Prubìnzia di Sassari en sasarés, Provìntzia de Tàthari in sardo, Província de Sàsser en Alguerés) ye una provincia italiana, en a rechión de Cerdenya.
A suya población ye de 322.326 habitants (2001), en una superficie de 4.282 km², con una densidat de población de 75,27 hab/km².
Fan parte d'a provincia 66 comunas u municipios.
Philipp Lenard
Philipp Eduard Anton von Lenard (en hongaro Fülöp Lénárd), naixito de Bratislava (Imperio Austriaco, hue Eslovaquia) o 7 de chunio de 1862 y muerto en Messelhausen (Lauda-Königshofen, Baden-Wurtemberg, Alemanya) o 20 de mayo de 1947, estió un fisico alemán d'orichen austriaco, qui recibió o Premio Nobel de Fisica en 1905 por os suyos treballos sobre os rayos catodicos.
Provincia de Sasser
Cheografía
A provincia de Sasser muga a o sud con as provincias d'Oristán y Nùgoro; y a o norte con a provincia de Terranòa-Tèmpiu.
Philipp Lenard
Recibió tamién a Medalla Franklin (1932) por os suyos treballos sobre a fotoelectricidat.
Asp
Asp (Aspe en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de lo Vinalopón Meyo. La suya población ye de 20.360 habitants (2010), en una superficie de 69,79 km² y una densidat de población de 291,73 hab/km².
Cantón de Legavin
O cantón de Legavin (en occitán canton de Legavin, en francés canton de Léguevin) ye una división administrativa francesa situata en o departamento de l'Alta Garona, en a rechión d'Occitania, districto de Tolosa.
Asp
Mugas
200px|thumb|right|Lo termin d'Asp con respecto a los municipios de la redolata Lo suyo termin municipal muga con Elch, El Fondó de les Neus, La Romana, Novelda y Mont-fort
Luenga
Actualment en Asp se parla castellano por una repoblación que facioron con chent de Torrijos (Toledo) dimpués d'a expulsión d'os moriscos d'o sieglo XVII. Asp y Mont-fort representan un enclau de luenga castellana rodeyato de tot por municipios catalanoparlants.
Cantón de Legavin
A suya población ye de 38.741 habitants (1999). En fan parte 35 comunas.
A capital d'o cantón ye a localidat de Legavin.
Margarida Xirgu
Margarida Xirgu (Margarida Xirgu i Subirà), naixita de Molins de Rei (Baixo Llobregat, Catalunya) o 18 de chunio de 1888 y muerta en Montevideo (Uruguai) o 25 d'abril de 1969, estió una actriz catalana, activa en os escenarios dende primerías d'os anyos 1900 (profesionalment, dende meyatos d'ixa mesma decada). Trebaló en obras teatrals en catalán dica primerías d'os anyos 1910, cuan dimpués d'establir a suya propia companyía teatral pasó a actuar en castellano fendo una chira por America d'o Sud. Cuan prencipió a Guerra Civil espanyola yera fendo una chira en Sudamerica, y en rematar a guerra con a victoria franquista no tornó a Espanya, por a suya ideolochía republicana (teneba muita amistat con Manuel Azaña, Federico García Lorca y atros intelectuals republicans), exiliando-se en Uruguai y nacionalizando-se ciudadana d'ixe país, a on morió. En 1988 a Cheneralidat de Catalunya demanó o retorno d'as suyas despullas, que fuoron apedacatas en a suya localidat natal.
Rupertiwinkel
Rupertiwinkel (en austro-bavaro Rupertiwinke) ye una chicota rechión historica situada en a muga sudoriental de Bavera con Austria. Fació parti de l'Arcebispau de Salzburg dica primerías d'o sieglo XIX, recibindo o suyo nombre d'o primer bispe de Salzburgo Sant Rupert (c.660–710), apóstol en o Ducau de Bavera.
Historia
Dende l'Alta Edat Meya, l'aria fació parti d'o Salzburggau aintro d'o ducau radiz de Bavera. Ya arredol de l'anyo 700, estió o duque Teodón de Bavera qui cedió a villa de Piding a o bispe de Rupert de Salzburgo. Debiu a las tierras fértils que se trobaban en a marguin occidental d'o río Salzach, os arcebispes miroron en os siguients sieglos d'enamplar as suyas posesions. En 1125 s'estableixe l'abadía de Höglwörth, un monesterio de canonches regulars situau amán d'Anger. Es declarar-se Salzburgo como Prencipau-arcebispau, o territorio episcopal fue reconoixito por o duque Lois II de Bavera en 1275.
Dende primerías d'o sieglo XIV, Rupertiwinkel estió a extremadura occidental d'a rechión de Flachgau en Salzburgo. Os arcebispes convirtioron o Castiello de Staufeneck en una residencia episcopal y en o norte o castiello de Tittmoning Castle se reconstruyó ta convertir-lo en una fortaleza de muga. Quan o prencipau-arcebispau fue secularizau en 1803 o zaguer prencipe-arcebispe, o conde Hieronymus von Colloredo fue reemplazau por Ferrando III d'Habsburgo-Lorena, antigo Gran Duque de Toscana, qui gubernó como Elector de Salzburgo dica 1806. Con Salzburgo, o territorio pasó ta l'Imperio Austriaco. Mientres o Congreso de Viena, Austria y Bavera alcordoron a la fin en 1816 trazar a muga entre os dos estaus por o río Salzach, quedando asinas Rupertiwinkel en o canto bavaro.
Encara que a población de Rupertiwinkel tien rasgos socials y culturals distintivos (mas que mas a musica folk y os Tracht u traches rechionals), a rechión se convirtió en una parti constituyent d'o estau de Bavera. En rematar a Segunda Guerra Mundial o estau de Salzburgo demandó l'afiliación d'ista rechión con Austria, pero a requesta estió refusada de tot.
Pola Negri
Pola Negri (nombre artistico d'Apolonia Chalupec), naixida de Lipno (Reino d'o Congreso, Imperio Ruso) o 3 de chinero de 1897 y muerta en San Antonio (Texas, Estaus Unius) l'1 d'agosto de 1987, estió una actriz y cantaire polaca, activa en o teatro polaco y alemán y en o cine alemán y en l'estausunidense dende meyaus d'os anyos 1910 dica meyaus d'os anyos 1980. Alazetó la suya fama en fendo papels de femme fatale y de sex symbol, estando la primera gran estrela d'orichen europeu en o cine de Hollywood.
Premios
En 1960, se li adhibió una estrela a lo Paseyo d'a Fama de Hollywood, estando a suya estrela situada en o 6140 de Hollywood Boulevard d'a ciudat de Los Angeles.
Coscollar (desambigación)
Coscollar puede fer referencia a:
84
Defuncions
80er
Edward James Olmos
Edward James Olmos, naixito de Los Angeles (California) o 24 de febrero de 1947, ye un actor y director cinematografico estausunidense con una destacata carrera en o cine estausunidense y cuantos premios recibitos. D'entre as suyas cintas, se puet destacar Stand and Deliver (1988, Ramón Menéndez), 12 Angry Men (1997, William Friedkin) u The Wonderful Ice Cream Suit (1998, Stuart Gordon). Cal destacar tamién a suya interpretación en series de televisión como Miami Vice (1984-1989) u Battlestar Galactica (2004-2009).
Premios
O actor ard James Olmos fue nominato en 1988 a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta Stand and Deliver, dirichita por Ramón Menéndez.
De Havilland Comet
thumb|300px|de Havilland Comet. de Havilland DH.106 Comet ye un avión comercial de tipo fuselache estreito desembolicau por de Havilland. Estió lo primer avión a reacción comercial. Ha estau en activo en as anyadas 1952-1964. Tien quatro motors Ghost/Avon, poseeye una superficie alata de 187–197 m2, un peso maximo a lo desapegue de 50-71 toneladas, capacidat pa 99 pasachers y un alcanz de 1,300-2,802 millas nauticas. S'han construyíu 114 unidaz.
Historia
Manimenos, a lo cabo d'un anyo d'ingresar a o servicio de l'aerolinia, prencipioron a surtir problemas, con tres Comets perdius en dotze meses en accidents muit publicitaus, dimpués de sufrir rupturas catastroficas en vuelo. Se descubrió que dos d'istos estioron causaus ​​por fallas estructurals resultants d'a fatiga d'o metal en a estructura de l'avión, un fenomeno que no s'entendió completament en ixe inte; l'atro se debió a la sobrecarga d'a estructura de l'avión entre o vuelo en condicions climaticas adversas. O Comet estió retirau d'o servicio y prebau exhaustivament. En zaguera instancia, s'identificoron fallas de disenyo y construcción, incluiu o remachado inadequau y concentracions periglosas de tensión arredol de qualques d'as finestras quadradas. Como que resultau, o Comet fuo ampliament redisenyau, con finestras ovaladas,  refuerzes estructurals y atros cambeos. Entremistanto, os fabricants rivals amproron ficacio a las licions aprendidas d'o Comet mientres desembolicaban os suyos propios avions.
Encara que as vendas nunca se recuperoron por completo, o Comet 2 amillorau y o  prototipo d'o  Comet 3 culminoron en a serie Comet 4  redisenyada que debutó en 1958 y remanió en servicio comercial dica 1981. O Comet tamién s'adaptó pa una variedat de funcions militars como que  VIP, medico y transporte de pasachers, asinas como vichilancia ; o zaguer Comet 4, utilizau como plataforma d'investigación, realizó o suyo vuelo final en 1997. A modificación mas extensa resultó en un derivau de patrulla marítima especializada, o  Hawker Siddeley Nimrod, que remanió en servicio con a Royal Air Force dica 2011, mas de 60 anyadas dimpués d'o primer vuelo d'o Comet.
Valverde
Valverde (Valverde en castellano) ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Calamocha. La suya población ye de 12 habitants (2018).
Historia
Segunt Julián Miguel Ortega Ortega esta aldeya fue fundata en tierras de l'aldeya anterior de Pardiellos. Fació part d'a Sexma de Barrachina d'a Comunidat de Daroca.
Puntagorda
Puntagorda ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Santa Cruz de Tenerife, que se troba en a isla de La Palma. A suya población ye de 2.234 habitants (2021), en una superficie de 31,10 km² y una densidat de población de 64,6 hab/km².
Barranco d'os Lucars
O barranco d'os Lucars u barranco d'Espierre ye un barranco pirenenco que naixe en o Sobrepuerto, en o municipio de Biescas y desemboca en o río Galligo. Pasa por os lugars d'Espierre, Barbenuta y Orós Baixo.
Destacan as formacions de flysch que se pueden veyer en o salto d'augua que ye amán d'Orós Baixo. Ye un barranco important ta la practica d'o barranquismo.
Sant Silvestre (desambigación)
San Silvestre puet estar:
Collados
Collados ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Calamocha. La suya población ye de 8 habitants (2018).
Toponimia
S'escribe Collados en toz los textos medievals, en latín u en romanz, como en lo texto d'adchudicación de decimas y primicias de Remón de Castrocol (Texto adhibito a lo "Libro vermello de l'Archivo Colechial de Daroca").
Traunreut
Traunreut (en bavaro Traunreit) ye una ciudat situada en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera y en o districto de Traunstein.
Traunreut se troba en o corazón d'a rechión de Chiemgau entre as ciudaz de Múnich y Salzburgo, alto u baixo a 10 km a l'este d'o Chiemsee, 25 km a o norte d'os Alpes, y 35 km a l'ueste de Salzburgo. A suya población ye de bells 21.000 habitants. Entre as interpresas que se troban en a localidat son Siteco Beleuchtungstechnik GmbH (iluminación), Dr. Johannes Heidenhain GmbH (dispositivos de control), BSH Bosch und Siemens Hausgeräte (electrodomesticos) y atras mas chicotas.
Historia
O municipio de Traunreut s'establió en 1950. En 1960 Traunreut se convirtió en ciudat, y en 1978, dimpués d'a reforma d'o gubierno local, as dica alavez localidaz vecinas de Traunwalchen, Stein - Sankt Georgen y Pierling pasoron a fer parti d'o municipio de Traunreut. Dende 2008 Traunreut ye a localidat mas gran d'o districto de Traunstein.
Ermita de Sant Sabastián de Magallón
A ermita de Sant Sabastián de Magallón ye la ermita d'o patrón d'a villa de Magallón y ye situada a 9 Km d'o lugar en o puesto de La Loteta y a curta distancia d'as auguas de l'entibo d'o mesmo nombre.
Historia
A ermita estió edificada dentre los anyos 1633 y 1634. A construcción d'a ermita estió encargada per o Concello de Magallón a Martín Bernal, un choven d'a cercana localidat de Pozuelo d'Aragón por 6200 sueldos chaqueses. L'edificio estió parcialment modificau en o sieglo XVIII.
Demografía
Dica lo decenio de 1960 viviban astí lo santero y la suya familia.
Festividat en honor a Sant Sabastián
Os vecins de Magallón pelegrinan en romería en honor a lo santo lo zaguer sabado de mayo de cada anyo. Ye un diya d'almuerzos, minchada popular y briendas, con chuegos tradicionals y festexos taurinos, acompanyada de mosica que amena lo día a toz os astí presents.
Streptopelia decaocto
A tordoleta moruna (Streptopelia decaocto (Frivaldszky, 1838) ) ye una au d'a orden d'os Columbiformes y familia Columbidae que ye nativa d'Europa y Asia; s'introdució en Chapón, America d'o Norte y las islas d'o Caribe.
Tien una longaria promeyo de 32 cm dende a punta d'o pico dica la punta d'a coda, con una envergadura de 47 a 55 cm y un peso de 125 a 240 g.
Cueva de Ágreda
Cueva de Ágreda ye un municipio castellanoleyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 82 habitants (2014), en una superficie de 30,00 km² y una densidat de 2,73 hab/km².
Cheografía
Ye situato a piet de Moncayo, en a costera ueste, que desaugua enta o río Araviana, río d'a cuenca hidrografica d'o Duero, pero que muga con a cuenca de l'Ebro a lo norte (cuenca d'o río Queiles), a l'este (cuenca d'o río Isuela) y a lo sud (cuenca d'o río Aranda). Ye una zona que con lo tiempo será d'a cuenca de l'Ebro deixando de desauguar t'o río Araviana (afluent d'o río Rituerto, él mesmo un afluent d'o Duero), en un proceso cheneral de "capturas fluvials" que se dan en a comarca de Moncayo.
O suyo termin municipal muga con Beratón, Ólvega y Agreda.
Estación Vega
Estación Vega (Estación Vega en castellano) ye un lugar d'a provincia de Teruel, situato en o municipio de Calamocha. Ye despoblato.
Cuencas Meneras
As Cuencas Meneras (Cuencas Mineras en castellano) ye una comarca aragonesa situada en a provincia de Teruel. Muga a lo norte con o Campo de Belchit, a l'ueste con o Xiloca, a lo sud con o Mayestrato y a Comunidat de Teruel y a l'ueste con o Baixo Martín, Andorra-Sierra d'Arcos y o Baixo Aragón.
L'actividat agricola y ganadera han desforestau prou a comarca. En o sieglo XX yeran ubiertas muitas menas: lignito, fierro, cheso, plomo y sal. As menas y l'actividat industrial compensoron o exodo rural, y vinioron inmigrants d'altas zonas meneras d'Espanya. En os lugars mas grans como Utriellas y Escuita part d'a población ye d'orichen andaluz.
Historia
En 1210, Pero II donó a villa de Mont Albán a la Orden de Sant Chaime. D'astí enta debant yeran gubernatas por o comandador de Mont Albán as aldeyas de Cabra, Palomar d'Arroyos, Torre de las Arcas, Utriellas, Escuita, Penyarroyas, Las Adobas, Penya d'el Cit, Cuatro Dineros, L'Algar, La Zoma, Otón, La Cueva, Muresa, La Vega y Coire de las Arcas.
Cronica de los Conquiridors
La Cronica de los Conquiridors ye una compilación historica empentata por Chuan Ferrández d'Heredia y que representa una prebatina d'escribir una "Historia Universal". Ye un conchunto de biografías y consta de dos partitas, la primera se refiere a los personaches ilustres de l'antiguedat oriental, y la segunda, a los grans conquiridors d'Europa Occidental dende Marco Antonio dica Chaime I d'Aragón y Ferrando III de Castiella.
Las principals fuents que consultó estioron Plutarco, Trogo Pompeyo, Tito Livio, Suetonio y Pavlo Orosio.
thumb|left|Primera pachina d'a segunda parti d'a Cronica de los Conquiridors|200px
Ercolano
Ercolano (Ercolano en napolitán, Ercolano en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 54.779 habitants (2010), en una superficie de 19,64 km², con una densidat de población de 2.789,15 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Ercolano se troba situata a 44 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan part o lugar de San Vito; antiparte, muga con as comunas de Boscotrecase, Massa di Somma, Ottaviano, Pollena Trocchia, Portici, San Giorgio a Cremano, San Sebastiano al Vesuvio, Sant'Anastasia, Somma Vesuviana, Torre del Greco y Trecase.
Baixa Saxonia
Baixa Saxonia (en alemán Niedersachsen, en baixo alemán Neddersassen, en frisón oriental Läichsaksen) ye un d'os 16 Estatos federatos d'Alemanya. Ye o segundo estato mas gran por aria terrestre y o cuarto mas gran en población (7,9 millons) entre os 16 Estatos federatos d'Alemanya. En as arias rurals, encara se charra o baixo saxón (un dialecto d'o baixo alemán) y o frisón oriental (una variedat de l'idioma frisón), pero o numero de fablants ye disminuindo.
A suya población ye de 8.002.916 habitants en una superficie de 47.618 km², con una densidat de población de 168 hab/km².
A suya capital se troba en a ciudat de Hannover.
Historia
A mayor parti d'o territorio d'o estau formaba parti de l'historico Reino d'Hannover; o estato de Baixa Saxonia ha adoptau l'escudo d'armas y atros simbolos de l'antigo reino. Estió creyau por a fusión d'o estato d'Hannover con tres estaus mas chicoz l'1 de noviembre de 1946.
Clima
O clima en Baixa Saxonia ye entre o clima atemperau tipico d'os países d'o Ueste d'Europa y o continental d'os países d'o Este. Os hibiernos amuestran temperaturas baixas con meses de nieu y en estiu as temperaturas son suaus sin plegar a os 30 graus Celsius. A temperatura meya ye arredol de 8 °C. As plevidas son abundants y se nota en a firme verda vechetación que rodeya as poblacions.
Organización politico-administrativa
As diez ciudaz mas importants son:
Sufixo -izo
Seguntes Brian Mott a expresión superlativa d'os adchectivos se puet conseguir con o sufixo -izo.
Valura adchectival
Se presenta en sustantivos que mantienen cierto valor adchectival indicando naturaleza u pertenencia.
Deverbativos
A forma feminina d'o sufixo -izo puede fer-se servir en a nominalización y creyar substantivos abstractos de caracter iterativo:
Con participio
A vegadas as palabras formadas son plurals:
Convair 880
thumb|300px|Convair 880. Convair 880 ye un avión comercial de tipo fuselache estreito desembolicau por Convair. Ha estau en activo en as anyadas 1960-1963. Tien quatro motors GE CJ805, poseeye una superficie alata de 190–209 m2, un peso maximo a lo desapegue de 83.7-115 toneladas, capacidat pa 110-149 pasachers y un alcanz de 2,472-3,302 millas nauticas. S'han construyíu 102 unidaz.
Douglas DC-8
thumb|300px|Douglas DC-8. Douglas DC-8 ye un avión comercial de tipo fuselache estreito desembolicau por Douglas Aircraft Company. Ha estau en activo en as anyadas 1959-1972. Tien quatro motors JT3C/4A/3D/RB.80, poseeye una superficie alata de 234 m2, un peso maximo a lo desapegue de 124-161 toneladas, capacidat pa 177-259 pasachers y un alcanz de 3,760-5,200 millas nauticas. S'han construyíu 556 unidaz.
Pleonasmo
En lingüistica o pleonasmo ye una figura de construcción en a que bi ha redundancia entre termins d'una mesma oración u conchunto d'oracions seguitas.
En luengas iberorromanicas son muito tipicos os pleonasmos con pronombres:
Bellas construccions con pleonasmo son correctas y normals en a parla coloquial, pero as gramaticas normativas de cada idioma en consideran belatras como incorrectas.
Pleonasmo en aragonés
En aragonés charrau bi ha pleonasmo en a particla pronomino-adverbial bi/i/ie, en casos tipicos:
Bi ha atro pleonasmo tipico, común con o catalán, que a "Gramatica de la lengua aragonesa" confunde con o emplego d'o partitivo de a lo estilo francés. En catalán ye tan común como en aragonés fer servir a particla pronominoadverbial en, y pueden amaneixer charrando a escape frases como Ja ne tinc, pero pa crebar l'ambiguedat se diz empecipiando atra unidat d'entonación lo complemento preposicional a lo que fa referencia en/ne, (por eixemplo de menjar, de cintes, d'això, d'allò, etc..), y las oracions quedan:
En aragonés a "Gramatica de la lengua aragonesa" da como suposaus eixemplos d'emplego partitivo de a l'estilo d'o francés (como en Il y a de l'eau u en manger de la viande), a on de no empecipia garra unidat d'entonación:
Seguntes Fernando Sánchez Pitarch, o emplego que se da en chistabín y fovano ye como en catalán, on se representa con coma, encomenzando atra unidat d'entonación, y d'esta traza las anteriors frases serían:
José Antonio Saura Rami describe o mesmo fenomeno en benasqués comentando que ye muito común en gascón y catalán, y representa con una cometa la deseparación d'o sintagma nominal referiu a la particla pronomino-adverbial en/ne, a l'igual que en baixo-ribagorzano :
Isabel Macías
Isabel Macías Chow (Zaragoza, 11 d'agosto de 1984), ye una atleta aragonesa especializata en o meyo fundo. En l'actualidat tién o récord d'Aragón d'atletismo de 1.500 metros lisos y os suyos equipos estioron o Puerto Alicante OHL, o CD Bidezabal y o CA Valencia Terra i Mar y en l'actualidat o Simply Scorpio-71 de Zaragoza.
D'entre as suyas partecipacions en a preba de 1.500 metros lisos en campionatos estatals, cal destacar a suya victoria en o Campionato d'Espanya d'Atletismo de 2011 y as suyas victorias en o Campionato d'Espanya de Pista Cubierta en as edicions de 2011, 2012 y 2014. A mas a mas estió campiona d'Espanya y d'Aragón en categorias inferiors en 1.500, 800 y campo a traviesa y Campiona d'Espanya Universitaria de 1.500 en 2004 y 2011.
D'entre as suyas partecipacions internacionals cal destacar a suya medalla d'archent en o Campionato d'Europa d'Atletismo en pista cubierta de Goteborg 2013, y a suya medalla d'oro en Campionato Iberoamericano d'Atletismo en a suya edición de 2006.
Tamién ye destacable a suya partecipación en os Chuegos Olimpicos de Londres 2012.
Fuent Pudia (desambigación)
Fuent Pudia puede estar:
Ermita d'a Nuestra Sinyora d'o Rosario de Magallón
A ermita d'a Nuestra Sinyora d'o Rosario ye una ilesia situada en a plaza d'Espanya (tamién conoixida como plaza d'o Mercau) de Magallón, Campo de Borcha.
Ye un edificio d'estilo barroco de una sola nau y estió construyida sobre una antiga ermita d'a quala nomás se conserva la planta. A ermita orichinal yera calendada en 1641 y las zagueras modificacions -ampliacions pa dar mayor cullida de fidels- se facioron a meyaus d'o sieglo XVIII.
Stade Lorrain Université Club Nancy
O Stade Lorrain Université Club Nancy Basket, conoixito comercialment con o nombre de SLUC Nancy, ye un club francés de baloncesto d'a ciudat de Nancy establito en l'anyo 1967.
Actualment o club chuega en a primera división de baloncesto de Francia y a suya seu ye o Palais des sports Jean-Weille, un pavillón de 6.027 cadieras situato en o barrio de Gentilly de Nancy. O SLUC Nancy ye uno d'os equipes franceses que más espectadors arrocla en os suyos partius, con una afluyencia meya de 5.000 personas. En a suya historia o club ha ganato dos ligas francesas en 2008 y 2011, dos Match des champions en os anyos 2009 y 2011, una liga de segunda división en 1994, una Leaders Cup en 2005 y una Copa Korac en 2002.
Bells chugadors importants que han chugato en o club son: Cyril Julian, Pat Durham, Nicolas Batum y Florent Piétrus.
Charles Bukowski
Charles Bukowski, naixito de Andernach (Renania-Palatinato, Alemanya) o 16 d'agosto de 1920 y muerto en Los Angeles (California) o 9 de marzo de 1994, estió un escritor y poeta estausunidense, considerato uno d'os prencipals representants d'a Literatura estausunidense d'o sieglo XX.
Cubilar Ángel Orús
O cubilar Ángel Orús u d'el Forcau ye un cubilar de montanya situau en a val de l'Aigüeta de Grist (Uesca, Aragón), a o pie d'as Agullas d'el Forcau, a 2.148 m de altaria.
Administrativament ye situau en o termin municipal de Saúnc, en a comarca de Ribagorza, en a provincia de Uesca, Aragón.
Descripción
thumb|Placa d'o cubilar Ángel Orús. Ye un cubilar de montanya guardau tot l'anyo, con 98 plazas en cambras con ducha y escusau. Dispone d'augua corrient, duchas y lavabos, augua calient, servicio de tabierna y minchador, mantas, botiquín, armarios, calcero de descanso y aula polivalent. Tamién ufre telefono y sistema de telecomunicacions ta soscorro.
Ye titularidat d'a Federación Aragonesa de Montanyismo y d'entre 1999 y 2000 ha estau esviellau de tot.
Actividatz
thumb|Anvista d'o cubilar desde a val d'el Forcau. Ye punto de partida ta muitos excursionistas, ta practicar o senderismo por o GR 11, travesía a Chistau, Estós y a Val, travesía d'os tres cubilars (Estós-Viadors-Ángel Orús), puyadas a o Lardana / Pocetz, Tenedor, Tucón Royo, Espades, Grist/Bagüenyolas, Els Corvetz, asinas como a-saber-los itinerarios d'esquí de travesía.
Lesaca
Lesaca (Lesaka en basco) ye un municipio de Navarra situato en la comarca de las Cinco Villas. La suya población ye de 2.736 habitants(2006), en una superficie 55,2 km² con una densidat de población de 49,57 hab/km².
León d'o Roine
León d'o Roine (en francés Lyon y en francoprovenzal Liyon) ye a tercera ciudat mas gran de Francia. Ye a capital d'a rechión d'Auvernia-Roine-Alpes y d'a metropoli de León.
Lesaca
Toponimia
Ta Julio Caro Baroja Lesaka yera un toponimo muit antigo que debeba meterse en relación con atros toponimos rematatos en o sufixo -aca como os lugars vizcains de Mundaca u Meñaca u l'aragonesa Chaca. Julio Caro Baroja pensaba que istos yeran relacionatos con un estato mas antigo d'o sufixo basco -aga, que indica lugar; y sospeitaba que teneba un orichen celta.
León d'o Roine
A suya población ye de 500.715 habitants (2013) en una superficie de 47,87 km², con una densidat de población de 10.460 km².
Cheografía
Ye situada en a unión d'os ríos Roine y Saona, a una altaria meya de 173 metros sobre o livel d'a mar.
Nombre
O suyo nombre provién d'o galo Lugdunum, a ciudat fortificata d'o dios Lug. Amanix en a Cronica de Sant Chuan d'a Penya como León del Royne pa esferenciar-lo d'o Leyón peninsular. En a Cronica de Morea s'escribe León sobre el Rose u simplament Leon. En una versión de las Cronicas d'os Chudeces de Teruel s'escribe Leon sobre el Roine (en atras se copia mal lo que i yera enantes), referindo-se a lo Concilio ecumenico de 1274 celebrato en esta ciudat:
Arte y cultura
Os suyos barrios antigos d'o Renaiximiento fan parte d'o patrimonio mundial d'a UNESCO. Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
Cantón de Montastruc e la Conselhièra
O cantón de Montastruc e la Conselhièra (en occitán canton de Montastruc e la Conselhièra, en francés canton de Montastruc-la-Conseillère) yera una división administrativa francesa situata en o departamento de l'Alta Garona, en a rechión d'Occitania, districto de Tolosa.
A suya población yera de 13.451 habitants (1999). En feban parte 13 comunas.
A capital d'o cantón yera a localidat de Montastruc e la Conselhièra. L'actual Conseller cheneral d'o departamento yera André Laur.
Los Realejos
Los Realejos ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Santa Cruz de Tenerife, que se troba en a isla de Tenerife. A suya población ye de 36.402 habitants (2019), en una superficie de 57,09 km² y una densidat de población de 638 hab/km².
Castelldefels
Castelldefels ye un municipio de Catalunya situato en la provincia de Barcelona, en la comarca de lo Baixo Llobregat. La suya población ye de 62.080 habitants (2009), en una superficie de 12,9 km² con una densidat de población de 4.695,5 hab/km².
Cheografía
A localidat de Castelldefels ye situada a o canto d'a mar Mediterrania, a 3 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
La Val d'Uixón
La Val d'Uixón (La Vall d'Uixó en catalán; Vall de Uxó en castellano) ye un municipio valenciano d'a provincia de Castellón, situau en a comarca d'a Plana Baixa.
A suya población ye de 32.617 habitants(2008), en una superficie de 67,10 km² con una densidat de población de 486,10 hab/km².
Cheografía
A localidat de La Val d'Uixón y situada a 118 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 25 km d'a ciudat de Castellón de la Plana, a capital d'a suya provincia, y de 48 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
86
Atros países
80er
Barranco d'Oliván
O barranco d'Oliván u barranco de Bergusa ye un barranco pirenenco aragonés que naixe en o Sobrepuerto en a baixant oriental de l'Auturía (en o termin municipal de Yebra de Basa ), esnaviesa un troz por o termin municipal de Broto por debaixo d'o cuello Basarán, a on que i traza un recolón marcato, en o que ye o extremo mas occidental d'a comarca de Sobrarbe, y desemboca en o río Galligo en o municipio de Biescas, en estando pues tornato ta l'Alto Galligo. Pasa por os lugars de Bergusa y Oliván. Os suyos afluents principals son o barranco de Bergusa y o barranco d'Ainielle.
Atomo
Atomo (d'o latín atomum, y este d'o griego ατομον, intrestallable) ye a menor cantidat d'un elemento quimico que tien existencia mesma, y que no se puet troixar meyant procesos quimicos.
O concepto d'atomo ya fue proposato por bels filosofos griegos como Democrito y os Epicurios. Sin dembargo fue oblidato dica que o quimico anglés John Dalton revisó a ideya en a suya teoría atomica. En o sieglo XIX, gracias a os treballos d'Avogadro, se principió a distinguir entre atomos y moleculas. A visión moderna d'o suyo tarabidato interno habió d'asperar dica la preba de Rutherford en 1911 y o modelo atomico de Böhr. Bels trobos cientificos posteriors, como a teoría cuantica, y os enantos tecnolochicos, como o microscopio electronico, han permeso de conoixer con mayor detalle as propiedaz fisicas y quimicas d'os atomos.
right|200px|Atomo d'Helio (no pas a escala)
Encara que a mayor parti d'un atomo ye espacio vueito, os atomos son composatos de particlas mas chicotas. Por comenencia se gosa dividir en:
En o caso d'atomos en estato neutro o numero d'electrons ye identico a lo de protons que ye o que caracteriza a cada elemento quimico. O numero de protons d'un atomo se clama numero atomico y determina a suya posición en a tabla periodica d'os elementos. Os atomos con o mesmo numero atomico, pero distinta masa atómica (por tener diferent numero de neutrons) se claman isotopos.
Bille August
Bille August, naixito de Lyngby-Taarbæk o 9 de noviembre de 1948, ye un director cinematografico y guionista danés con una destacata carrera cinematografica en o cine danés dende zaguerías d'os anyos 1970. Ye conoixito internacionalment por a suya cinta Pelle Erobreren (1987, con Max von Sydow, Pelle Hvenegaard, Erik Paaske y Björn Granath), encara que tamién cal detacar as suyas cintas Den goda viljan (1992, con Pernilla August, Samuel Fröler y Max von Sydow) u The House of the Spirits (1993, a suya primera realización en o cine estausunidense, con Jeremy Irons, Meryl Streep, Glenn Close, Winona Ryder y Antonio Banderas).
Florida
Cheografía
O estau de Florida muga a l'ueste con Cheorchia y Alabama; a l'este con l'Oceano Atlantico y a l'ueste con o golfo de Mexico.
Historia
O 3 de marzo de 1845, Florida estió o 27º estau en dentrar en os Estaus Unius. Agora, Florida tien mas de 18 millons d'habitants.
Aldehorno
Aldehorno ye un municipio d'a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'o partiu chudicial de Riaza.
A suya población ye de 61 habitants (2010), en una superficie de 13,51 km² y una densidat de población de 4,52 hab/km².
Cheografía
A localidat de Aldehorno se troba situata a 957 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 103 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia.
Rules of Engagement (cinta)
Rules of Engagement (títol orichinal en anglés, en aragonés Reglas de compromís, enguerada en Aragón con o suyo títol traduciu enta lo castellano como Reglas de compromiso) ye una cinta de cine estausunidense de l'anyo 2000 de drama belico chudicial dirichida por William Friedkin seguntes un guión adaptau por Stephen Gaghan basau en una historia orichinal de James Webb, con una dirección de fotografía de William A. Fraker y Nicola Pecorini, una banda sonora orichinal de Mark Isham, una producción cinematografica de Scott Rudin y Richard D. Zanuck ta las productoras Scott Rudin Productions y Seven Arts Pictures y un elenco d'actors composau por Tommy Lee Jones, Samuel L. Jackson, Guy Pearce, Bruce Greenwood, Blair Underwood, Philip Baker Hall, Anne Archer, Ben Kingsley, Dale Dye, Amidou, Mark Feuerstein y Richard F. Whiten.
A cinta s'ambienta en tres momentos diferents: en 1968 mientres a Guerra de Vietnam en Vietnam, en un momento immediatamente anterior a la epoca d'a cinta en Yemen, un país d'Orient Meyo, situau en 1996, y en epoca actual d'a cinta (2000) en Washington, DC y en Yemen. Conta la historia d'o coronel Hayes "Hodge" Hodges, miembro d'o United States Marine Corps, qui manda una acción d'os "marines" ta liberar a l'embaixador d'os Estaus Unius en Yemen, que se troba setiau en l'embaixada d'Estaus Unius en Yemen y, en o curso de l'acción, manda disparar contra los manifestants que setiaban a embaixada, estando posteriorment encausau dabant d'una cort marcial y estando defendiu por o suyo amigo y antigo companyero en a guerra de Vietnam o coronel Terry L. Childers, a qui Hodges heba salvau a vida en Vietnam. A cinta se rodó en Virchinia, Washington, DC y Carolina d'o Sud en Estaus Unius y en Marruecos.
Aquila fasciata
L' alica perdiguera (Aquila fasciata (Vieillot, 1822) ) ye una au d'a orden d'os Accipitriformes y familia Accipitridae que se reproduz dende o sud d'Europa, Africa en o perimetro montanyoso d'o desierto d'o Sahara y en tot o subcontinent indio dica Indonesia.
Amuestra dimorfismo sexual inverso ya que la fembra ye mas gran que lo masclo, a lo contrario d'a mayoría d'os atros tipos d'aus, en iste caso puede tener un promeyo d'arredol d'o 10 % mas gran en cheneral. A longaria total puede variar de 55 a 74 cm. A envergadura d'os masclos puede variar de 143 a 163 cm mientres que la d'as fembras puede variar de 156 a 180 cm. Se trobó que lo peso d'os masclos d'Europa occidental promeyaba 1,94 kg, con un rango de 1,4 a 2,24 kg, mientres que las fembras promeyaban 2,62 kg, con un rango de 2,1 a 3,03 kg.
Encara que la suya persistencia en una ampla aria de distribución y la suya clasificación contina como especie de menor preocupación per parti d'a IUCN, l'alica perdiguera ha disminuyiu precipitadament en quantas partis d'a suya aria de distribución, incluyida quasi tota la suya distribución europea, y puede concarar-se a una posible extinción local.
Profumo di donna
Profumo di donna (títol en italiano, en aragonés Perfume de muller, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Perfume de mujer, traducción d'o títol orichinal) ye una cinta italiana de l'anyo 1974 de cine de comedia dirichita por Dino Risi seguntes un guión de Rugger Maccari y Dino Risi (basato en a novela Il buio e il miele, de Giovanni Arpino), con una banda sonora orichinal d'Armando Trovajoli y una dirección de fotografía de Claudio Cirillo.
Producita por Pio Angeletti y Adriano De Micheli, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Vittorio Gassman, Alessandro Momo, Agostina Belli, Moira Orfei y Franco Ricci. Ye una cinta que ha recibito cuantos premios.
Tupolev Tu-154
thumb|300px|Tupolev Tu-154. Tupolev Tu-154 ye un avión comercial de tipo fuselache estreito desembolicau por Tupolev. Ha estau en activo en as anyadas 1962-2006. Tien tres motors NK-8/D-30, poseeye una superficie alata de 201.5 m2, un peso maximo a lo desapegue de 98-104 toneladas, capacidat pa 180 pasachers y un alcanz de 1,300-2,850 millas nauticas. S'han construyíu 1026 unidaz.
Ribazo
thumb|250px|Detalle thumb|250px|Un ribazo en reconstrucción. thumb|250px|Un ribazo estorrocau.
Un ribazo (forma más estendida en aragonés ) u un ripazo (en localidaz de Sarrablo, de Sobrarbe y de Ribagorza  ) ye una paret de piedra seca que se fa servir pa entibar la tierra d'a costera d'una montanya, delimitando una faixa. Ye un elemento caracteristico d'o paisache agrario de muitas zonas mediterranias, (Sistema Iberico, semontanos Iberico y pirenenco, Cordeleras Costero-Catalanas, a costa valenciana, Islas Balears, ecetra...). En todas ixas zonas a tierra buena d'as costeras se perdería por erosión.
Os ribazos precisan un mantenimiento, y quan por o exodo rural u a mecanización de l'agricultura ya no se fa os ribazos rematan esboldregando-sen u esportillando-sen.
Ripazo y ribazo
As dos formas d'esta parabla fuoron una d'as cosas sobre as quals enqüestó W. D. Elcock en a suya tesi doctoral, en a que entre atras cosas abordaba la conservación d'as consonants oclusivas intervocalicas en l'aragonés.
D'alcuerdo con Elcock, en as localidaz de Chillué, Chesera y Biarche se podió documentar «ripazo» pero no «ripa» como habría estau d'esperar, entre que en as localidaz d'estudio que corresponde con a Plana de Uesca actual tanto la uno como l'atro vocable yeran desconoixius. A parabla «ribazo», por contra, yera bien conoixida en a resta d'o territorio d'an fació estudio. «Ripazo» estaría pues una forma conservadera y propia de l'aragonés central (tamién s'emplega en Ribagorza), entre que «ribazo» predominaría en l'occidental y semontanés sacando Plana de Uesca, an no s'emplega iste tipo lexico.