cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ensifera
Descripción
As fembras adultas de todas as especies tienen un ovopositor u oviscapto, que puede gosar estar de grans dimensions en qualques casos. As dimensions y dureza d'os cercos que se troba a canto y canto de l'oviscapto son un d'os caracters que s'emplega ta clasificar as tres superfamilias acceptadas en o grupo: Grylloidea, Rhaphidophoroidea y Tettigonoidea.
Chuan Chusé Bielsa Alquézar
Obras publicatas
– Zaguera poesía en aragonés. Teruel, Colla de Fablans d’o Sur, 1990.
–  Tras la puerta. Andorra, La Masadica Roya, 2014.
Urmella
Urmella ye un lugar de la provincia de Uesca situato en la comarca de Ribagorza, en lo municipio de Bisagorri. En 2006 la suya población yera de 26 habitants.
Cheografía
Con antigas menas d'archent y arambre.
Toponimia
En lo Fogache de 1495 s'escribiba Orniella. Bel autor interpreta que se remonta a lo latín ULMETULA ("selveta d'urmos", "urmera chica").
Parla
Seguntes José Antonio Saura Rami la parla de los lugars d'Urmella, Ramastué, Erisué, Sesué, Vilanova, Sos, Arasán, Llire, Bisagorri, Renanué, Gabás, Castillón de Sos, El Ru y Chía fan part de la zona B de l'aragonés benasqués, con plurals femenins en -as.
Molimentos
Antigo monesterio de lo sieglo X, convertito en ilesia en lo sieglo XI.
Historia
Lo monesterio d'Urmella pasó a depender de lo monesterio de Sant Veturián en 1044, por decisión de Remiro I.
Levante Unión Deportiva (fútbol femenín)
O Levante Femenino ye a sección de fútbol femenín de l'equipe espanyol d'o mesmo nombre, con seu en a ciudat de Valencia. Fue establito en 1993 y chuga en a Primera División d'Espanya.
Historial
200px|thumb|right|Partito d'a Superliga 2006–07 contra o Sporting de Huelva
Loma de Villaplanos
A loma de Villaplanos ye una loma de 1.202 metros d'altaria situada en a provincia de Teruel, en o termin municipal de Villel, en a sierra de Santa Barbara.
En la suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Tomares
A suya población ye de 23.310 habitants (2010), en una superficie de 5,17 km² con una densidat de población de 4.508,70 hab/km².
Cheografía
A localidat de Tomares ye situata a 78 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 4 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.
Las Coronas (Segura de los Banyos)
Las Coronas son cantimplanos de la sierra de Mont Albán situaus en lo sudeste de lo termin municipal de Segura de los Banyos. En lo suyo cabalto bi ha un vértiz cheodesico a 1.276.
Senador
Un senador (u senadora si ye muller) ye un miembro u integrant d'a Camara de Senadors u Senau. En a mayoría d'os países democraticos, os senadors son trigaus por os suyos ciudadans. Entre os requisitos comuns s'estableixe que ha de ser natural u haber viviu mientres bels anyos en a rechión u provincia a on se presenta, poseyer a mayoría d'edat y perteneixer a un partiu politico; manimenos toz istos requisitos penderán d'as normas que estableixca a constitución de cada país.
Peirosèt
Peirosèt (Peirosèt en occitán, Peyrouzet en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
Preterito pluscuamperfecto de conchuntivo en bavaro
O preterito plusquamperfecto de conchuntivo en bavaro (Konjunktiv Plusquampeafekt) se fa servir ta esprisar deseyos en tiempo pasau que desvienen antis d'atros tamién pasaus. Ye alto u baixo equivalent a o pasato plusquamperfecto de subchuntivo en aragonés.
Preterito plusquamperfecto
Igual que en o preterito plusquamperfecto d'indicativo, se forma con aduya d'os verbos auxiliars "sei" y "håm".
Preterito perfecto
En bavaro no existen formas propias de preterito plusquamperfecto de conchuntivo, en cuentas se fa servir o present d'indicativo:
Como se veye sería equivalent en iste caso a o pasato perfecto compuesto d'indicativo en aragonés, encara literalment habría de traducir-se como pasau perfecto de subchuntivo (haiga furtau). Tamién se fa servir, igual que en l'alemán coloquial, o preterito plusquamperfecto de conchuntivo en iste caso:
Aeropuerto Chuan-Pavlo II
L'aeropuerto Chuan-Pavlo II (en portugués Aeroporto João Paulo II, codigo IATA: PDL, codigo ICAO: LPPD) se troba situato en a isla de São Miguel, en a Rechión Autonoma d'Azores. L'aeropuerto poseye nomás una pista, y a suya orientación ye 18-36, leva o nombre de Chuan-Pavlo II, sacerdot y Papa d'a Ilesia Catolica dende 1991.
Valencina de la Concepción
Valencina de la Concepción ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 8.031 habitants (2010), en una superficie de 25,14 km² con una densidat de población de 319,45 hab/km².
Cheografía
A localidat de Valencina de la Concepción ye situata a 153 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 8 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.
Hong Kong
A Rechión Administrativa Especial de Hong Kong d'a Republica Popular China ye una rechión china formata por una peninsula y cuantas islas, entre ellas a isla de Hong Kong, en o Mar d'a China Meridional, en o delta d'o Río d'as Perlas, chunto a la provincia de Guangdong. Dica 1997 estió colonia d'o Reino Uniu.
Hong Kong ye una d'as dos "rechions administrativas especials" de China. L'atra ye l'antigua colonia portuguesa de Macau. En istas dos rechions administrativas especials s'aplica o modelo administrativo conoixiu como un país, dos sistemas (一國兩制, yì guó liǎng zhì). Iste sistema, ideyato por Deng Xiaoping, pretende que s'aplicase a una eventual reunificación con Taiwán, pende en o mantenimiento d'un sistema economico capitalista baixo a soberanía d'un país d'ideolochía oficial comunista. Antimás d'o sistema economico, istas dos rechions tienene un sistema administrativo y chudicial independient, y mesmo o suyo mesmo sistema de duanas y mugas externas.
Esporte
As politicas esportivas y directrices ta a organización d'eventos esportivos en Hong Kong son regulatas por o Major Sports Events Committee.
Dende l'anyo 2004, o Hong Kong Sports Institute Limited ye l'organismo d'o gubierno ta o control, analisi y o desembolique d'os esportistas de Hong Kong ta la partecipación en os diferents esportes y competicions esportivas internacionals.
En Hong Kong se practica muita variedat d'esportes cualcuns d'éls derivaus d'a larga ocupación britanica. Cal destacar o fútbol, o golf, as cursas de caballos, o baloncesto, o críquet, as cursas de barco dragón y o rugby.
D'entre os suyos esportistas en a historia cal destacar a Lee Lai-shan a primera naixita en Hong Kong que consiguió una medalla olimpica en vela en os Chuegos Olimpicos de 1996 celebraus en Atenas.
Cinquena columna
La Cinquena u Quinta columna (d'o castellano Quinta columna) ye una parte d'a población d'una ciudat u país -por un regular, minoritaria- que conspira en a clandestinidat contra lo gubierno vichent y a favor d'un poder exterior -por un regular, extranchero.
L'orichen d'a denominación s'atribui a lo cheneral Mola, qui, en referir-se en 1936 a las quatre columnas insurrectes que abanzaban enta lo norte pa cayer sobre Madrid mientres la Guerra Civil espanyola, dició que i heba una cinquena columna adintro d'a ciudat, formada por los militants de treitas que treballaban clandestinament a favor d'a victoria franquista.
Confrides
Confrides (Confrides en catalán y oficialment; Confrides en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Baixa, provincia d'Alicant y partiu chudicial de la Vila Joiosa.
A suya población ye de 276 habitants (2010) en una superficie de 40,00 km², con una densidat de población de 6,90 hab/km².
Cheografía
A localidat de Confrides se troba situata a 785 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 38,9 km d'a ciudat de La Vila Joiosa, a capital d'a suya comarca, de 80,8 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 124 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Quintanas de Gormaz
Quintanas de Gormaz ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria y en a comarca de Soria.
A suya población ye de 154 habitants (2008), en una superficie de 29,96 km² y una densidat de población de 5,14 hab/km².
Cheografía
A localidat de Quintanas de Gormaz ye situata a 909 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 56 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya comarca y provincia.
Fuentepinilla
Fuentepinilla ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria, comarca de Soria y partiu chudicial d'Almazán.
A suya población ye de 116 habitants (2008), en una superficie de 52,52 km² y una densidat de población de 2,21 hab/km².
Cheografía
A localidat de Fuentepinilla se troba situada a 981 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 35 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Osona y Valderrueda.
Bután
O Reino de Bután ye una nación chicota y monteriza d'o sud d'Asia, localizata en o Himalaya, entre India y China. O nombre local d'o país, Druk Yul, significa "a tierra d'o dragón de truéns", debito a que en as creyencias locals os truéns son o soniu de dragons gramando.
A población d'o país ye de 742.737 habitants (2012) en una superficie de 38.394 km², con una densidat de población de 18 hab/km².
Casa d'Íxar
150px|thumb|Escudo d'a Casa d'Íxar La Casa d'Íxar estió una familia noble d'orichen reyal por haber-se orichinau en Pero Ferrández d'Íxar, fillo de Berenguela Ferrández y de Chaime I d'Aragón, qui lo 20 d'abril de 1268 atorgó a lo suyo fillo la sinyoría d'Íxar. La fundación d'esta sinyoría churisdiccional ye d'alcuerdo con una tradición de los reis d'Aragón que consistiba en creyar infantaus pa los suyos fillos bordes, dando-lis importants beneficios como rendas senyorials, tierras, villas y castiellos. Pero Ferrández, primer sinyor d'Íxar prenió l'apelliu Ferrández d'Íxar por lo toponimo. La casa d'Íxar destacó por la participación en la politica interna y externa de lo Reino d'Aragón, estando present en las campanyas militars de Valencia, Murcia y Sicilia. En 1483 esdevinió lo sinyor d'Íxar fue nombrau "duque".
La sinyoría d'Íxar comprendeba los lugars de Íxar, Urreya d'Íxar, La Pobla de Gayén y la Pobla d'Albortón. Lo primer sinyor d'Íxar fundó en lo termin d'Íxar lo lugar de La Pobla de Gayén con moriscos en un puesto dito enantes Gayén.
Chuan Ferrández d'Íxar y Centelles, dito l'Orador, cuatreno sinyor d'Íxar, estió embaixador, consellero y mayordombre d'Alifonso V d'Aragón, y lo "Magnanimo" li donó Binaceit y li vendió Lecera. Alavez la Casa d'Íxar esdevinió una de las casas nobiliarias mes importants d'Aragón.
Ferrando II d'Aragón compensó a la Casa d'Íxar puyando de categoría a la Baronía d'Íxar, que esdevinió un ducau o 16 d'abril de 1483, lo Ducau d'Íxar. Dimpués por l'aduya de la Casa d'Íxar en l'afer de Navarra tamién puyó a ducau lo recient creyau Condau d'Aliaga lo 10 d'octubre de 1487. Manimenos lo suyo hereu no teneba lo títol de Duque d'Íxar (pero si que en yera de Lecera y Aliaga). En l'anyo 1528 lo rei Carlos I d'Espanya reconoixió como "grans d'Aragón" a ueito casas nobles, entre ellas los Ferrández d'Íxar como contes de Belchit, representaus por Loís Ferrández d'Íxar Arellano, segundo conte de Belchit.
La serie ducal d'Ixar se reanudó con Chuan Francisco Ferrández d'Íxar y Ferrández d'Heredia por autorización de Felipe II d'Espanya en 1599, y dende él existirá o títol de duque d'Íxar transmeso de cheneración en cheneración. Dende que la cort se quedó fixada en Madrit en 1561 los duques d'Íxar i establioron la suya residencia pa mantener la suya posición y privilechios. Esto fació que en lo ducau quedasen enfortida la posición de los suyos administradors. A la muerte d'este duque lo 13 d'abril de 1614 la suya filla Donya María Estefanía Ferrández d'Íxar y Castro-Pinós. Lo ducau d'Íxar lo heredó breument Donya María Estefanía (1614-1616) y dimpués Donya Isabel Margalida d'Íxar Pinós (1620-1642), casada con Don Rodrigo Sarmiento de Silva Mendoza y Villadrando de la Cerda, III conte de Salinas y Ribadeo, marqués de Alenquer.
En lo reinau de Felipe IV d'Espanya lo cinqueno duque d'Íxar Don Rodrigo Sarmiento de Silva, de Villandrando y de la Cerda se sublevó.
Sara García Alonso
Sara García Alonso, naixida de Leyón (Castiella y Leyón, Espanya) en 1989, ye una biologa molecular y candidata​ a astronauta espanyola. ​En noviembre de 2022, estió triada per l'Achencia Espacial Europea (ESA) en calidat de reserva, convertindo-se en a primera muller espanyola candidata a astronauta.
Valdenebro
Valdenebro ye un municipio castellanleyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 138 habitants (2006), en una superficie de 51,41 km² y una densidat de población de 2,68 hab/km².
Vinclos externos
thumb|700px|Anvista panoramica de Valdenebro
Torreblacos
Torreblacos ye un municipio castellanlionés, situau en a provincia de Soria, comarca de Soria y partiu chudicial d'El Burgo de Osma.
A suya población ye de 32 habitants (2008), en una superficie de 17,46 km² y una densidat de población de 1,83 hab/km².
Cheografía
A localidat de Torreblacos ye situata a 948 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 40 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya comarca y provincia.
Valderrodilla
Valderrodilla ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria.
A suya población ye de 101 habitants (2006), en una superficie de 32,17 km² y una densidat de población de 3,14 hab/km².
Sant Clemente (Cuenca)
San Clemente ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 8.817 habitants (2008), en una superficie de 277,51 km² y una densidat de población de 31,77 hab/km².
Mugas
O suyo termin muga a lo sud con Villarrobledo y a lo sudeste con El Provencio.
Fumanal
Fumanal ye un lugar aragonés en o municipio d'a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. Actualment se troba despoblau.
Fumanal ye un lugar formau por cualques casas que se troban en a valleta d'un barranco insignificant, en as garras orientals d'a sierra de Muro de Roda, por alto d'a Usía y d'a fondonada de a Fueva. Os suyos habitants, cuan en i heba, van ostentar títol d'infanzonía, por o que se i pude trobar bellas casas nobles que se son a destacar. L'apellido Fumanal, frecuent en Sobrarbe y en belaltras comarcas de l'Alto Aragón, probablement va dimanar d'iste lugar.
En Fumanal existen dos casas nobles. A primer casa ye Casa Don Cosme, principal en a localidat, con privilechio d'infanzonía documentable dende a Baixa Edat Meya, que tiene en a frontera un blasón picau en piedra. A segunda casa tiene bellas estructuras defensivas, como aspilleras en a frontera, por a on que se i podeba tirar caso d'ataque. O molino de Fumanal feba servicio tamién a todas as pardinas de a baixant oriental d'a sierra de Muro, como Carrera (muit amanada de Fumanal) y o Pamporciello.
En chunto con Ministirio, Muro de Roda y o Lumo de Muro, mas bellas pardinas d'a redolada, va fer parte d'o municipio de Muro de Roda, desapareixido en a decada de 1960 porque se va achuntar con belaltros en a Fueva.
Solana de los Barros
Solana de los Barros ye un municipio extremenyo d'a provincia de Badajoz. Se troba situato en a comarca de Tierra de Barros y perteneixe al partiu chudicial de Villafranca de los Barros. A suya población ye de, en una superficie de 65 km².
Adverbios espacials deicticos en aragonés
Os adverbios espacials deicticos en aragonés situan a un elemento d'a oración en o espacio y indican grau de leixanía u cercanía (deixi). Paralelament a los adchectivos demostrativos bi n'ha de tres personas gramaticals. A primera persona ye representada por aquí, a segunda por astí y a tercera por allí u ''allá.
En aragonés, a l'igual que en as luengas romances circumvecinas, l'adverbio de primera persona indica un puesto a lo canto de qui parla, a man de qui parla; l'adverbio de segunda persona indica un puesto a lo canto d'o interlocutor u d'os interlocutors a qui se parla; y l'adverbio de tercera persona indica un puesto mes aleixos on no ye ni qui parla ni a qui se parla. O uso de l'adverbio astí puet ixamplar-se a casos de menor cercanía en a primera persona y a casos de menor leixanía en a tercera persona. Paradochicament l'adverbio astí puet combinar-se con allí pa indicar mes leixanía astí allá.
Toz estos adverbios se pueden combinar con preposicions como enta, ta, de, dende, por y dica, y tamién con atros adverbios como baixo y dalto.
Comparanza con os usos en atras luengas neolatinas
En benasqués l'adverbio deictico de primera persona deriva de ECCE HIC y ye aci en conexión con as luengas galorromanicas, a diferencia de l'aragonés cheneral, a on que tenemos a forma aqui derivada de ECCU HIC.
Os adverbios deicticos en aragonés tienen matices diferents con as luengas circunvecinas:
Villaciervos
Villaciervos ye un municipio castellanoleyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 115 habitants (2006), en una superficie de 81,34 km² y una densidat de población de 1,41 hab/km².
Baishàs
Baishàs (Baishàs en occitán, Bachas en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 67 habitants (2006) en una superficie de 2,62 km², con una densidat de población de 25,57 hab/km².
Évariste Galois
Évariste Galois (Bourg-la-Reine, 25 d'octubre de 1811 - París, 31 de mayo de 1832) estió un matematico francés, conoixito por os suyos treballos sobre teoría de grupos. Establió a teoría de Galois. Estudió a resolución d'as equacions polinomicas por meyo de radices.
Pablo Álvarez Fernández
Pablo Álvarez Fernández, naixiu de Leyón (Castiella y Leyón, Espanya) lo 23 d'aviento de 1988, ye un incheniero aeronautico y candidato​ a astronauta espanyol.​ En noviembre de 2022 estió triau per l'Achencia Espacial Europea (ESA) en calidat d'astronauta titular en a promoción de 2022.
Carramacho
Carramacho ye un mont de 1.267 metros d'altaria situau en o municipio de Cabra de Mora, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Uclés
Uclés ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 259 habitants (2008), en una superficie de 64,61 km² y una densidat de población de 4,01 hab/km².
Mugas
O suyo termin muga a lo norte con Alcázar del Rey
Toponimia
No ye clara a etimolochía d'este toponimo. Bels historiadors mantienen que esta villa fue fundata por os olcades prerromans, y que i tenioron una d'as prencipals ciudaz, denominata Hokolacum (como podemos leyer en bellas monedas) y dimpués Urcela y Urcesa. L'uclesenyo Pelayo Quintero Atauri lo fa derivar de Ocilis y Antonio Marqués de Faria d'Oculis, fendo referencia a los uellos u naixeders d'o afluent d'o Bedija chunto a Fuente Redonda. Os arabes escribiban este toponimo como Uklis.
Historia
A Orden de Sant Chaime teneba a suya seu en o monesterio d'Uclés.
Premio Arnal Cavero
O Premio «Pedro Arnal Cavero» u Premio «Arnal Cavero» ye un certamen literario en luenga aragonesa convocau con periodicidat anyal por o Departamento de Cultura d'o Gubierno d'Aragón ta fomentar y espardir a creyación literaria en "cualsiquiera d'as modalidaz de l'aragonés". O premio s'atorga a una obra literaria inedita en cualsiquier chenero (narrativa, poesía, teatro, asayo, traducción, ezt.) que s'ha de presentar explicitament seguntes a convocatoria d'o premio.
En l'anyo 2012 dimpués de l'aprebación d'a zaguera y restrictiva lei de luengas de PP-PAR, chuntó o Premio Arnal Cavero con o Premio Guillem Nicolau anomenadolo Premio Arnal Cavero-Guillem Nicolau y los deixó sin de dotación economica, amás d'eliminar a obligación de publicar as obras ganadoras como o Gubierno d'Aragón feba antes d'istes cambeos, as quetre seguents edicions ha quedau sin ganadors dimpués de no presentar-se-ie garra obra, y en l''anyo 2016 no se comvocó o premio..
En l'anyo 2017 se restableix o Premio a l'estau anterior a 2012.
Etapas d'o Premio Arnal Cavero
O premio «Pedro Arnal Cavero» s'estatueix en 1987 como un premio de novela en "fabla aragonesa" (sic en l'orichinal) de conchunta con o Premio Guillem Nicolau de novela en catalán (seguntes a convocatoria, en "cualsiquiera d'as modalidaz d'o catalán que se charra en Aragón u d'alcuerdo con l'uso normalizau de dita luenga"). A primera convocatoria ye a de 1988.
Manimenos, en 1989, o nuevo gubierno aragonés presidiu por Hipólito Gómez de las Roces apreba un nuevo decreto que estatueix nuevament o premio «Pedro Arnal Cavero», pero ista vegada ta obras "en cualsiquiera d'as modalidaz linguisticas aragonesas emplegadas adintro d'o territorio d'a Comunidat Autonoma d'Aragón", fendo d'ista traza desapareixer o Premio Guillem Nicolau. O decreto de 1989 tamién cheneraliza a mena de treballos litearios que se pueden presentar ta o premio (poesía, teatro, narrativa...) y indica que as obras que se presenten han d'estar previament publicadas.
En 1995 se tornan a estatuir separadament o premio «Pedro Arnal Cavero» ta treballos de creyación literaria en aragonés u en cualsiquiera d'as suyas variedaz linguisticas, o Premio Guillem Nicolau ta treballos de creyación literaria en catalán parlau en Aragón u en cualsiquiera d'as suyas variedaz linguisticas. De conchunta con istos dos premios, s'estatueix un nuevo premio, o Premio Baltasar Gracián a la creyación literaria en castellano. Se torna a premiar obras ineditas, sin restrinchir o tipo de creyación.
Finalment, en 2001 un nuevo decreto, hue en vigor, torna a establir os Premios «Arnal Cavero» ta treballos de creyación literaria y traducción en cualsiquiera d'as modalidaz de l'aragonés. En o mesmo decreto se estableixen o Premio «Guillem Nicolau» ta treballos de creyación literaria en cualsiquiera d'as modalidaz d'o catalán parlau en Aragón, o Premio «Ramón J. Sender» ta novela en castellano y se reorienta o Premio «Baltasar Gracián». En 2012, o nuevo gubierno aragonés d'o PP lo chunta con o premio en catalán pa clamar-lo “Premio Arnal Cavero-Guillem Nicolau”.
Iste premio que antes en yera dos (o Premio Arnal Cavero pa luenga aragonesa y o Premio Guillem Nicolau pa luenga catalana) se fusionó en uno pa las dos luengas dimpués de l’aprebación d’a zaguera y restrictiva lei de luengas de PP-PAR. O Gubierno aragonés tamién deixó sin dotación economica a toz os suyos premios literarios, amás d'eliminar a obligación de publicar as obras ganadoras como o Gubierno d’Aragón feba antes d’istes cambeos. Dende iste cambio en o 2012 as 4 zagueras edicions d'o premio han quedau sin ganadors dimpués de no presentar-se-ie garra obra y en l'anyo 2016 no se convoca o premio.
En l'anyo 2017 o Premio torna a las mesmas condicions que teneba d'antis de 2012 con a restablita d'a dotación economica y a obligación de publicar a obra ganadora.
Servial
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Madrid Club de Fútbol Femenino
O Madrid Club de Fútbol Femenino ye un club de fútbol femenín espanyol, con seu en a ciudat de Madrit. Fue establito en 2010 y chuga en a Primera División d'Espanya.
Ministirio
Ministirio (oficialment, en castellano, «Ministerio» ) ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. Actualment se troba deshabitau.
Ministirio ye un lugar formau por unas poquetas de casas arrocladas a redol d'una carrera sola, en l'actualidat bien fura ta caminar pus se troba muit invadida por os barzals, en a que se i puede destacar bella casa par d'altra, como Casa Arcas. A o lugar se o troba a buena altaria por alto de o Lumo de Muro, con o que guarda camino de comunicación, en un recuesto en a baixant sud d'o tozal de Muro de Roda. Tamién ye accesible por un caminet que puya dende Arasanz, en o calcil de o tozal que ya mira t'a val de a Cinca.
Gryllidae
Son especialment conoixius por a suya canción nupcial, una estridulación aguda caracteristica con a qual os masclos s'atrayen as fembras ta cubrir-las, que executan tipicament en as horas nocturnas.
O chenero tipo d'a familia ye Gryllus, que comprende especies tan comuns como Gryllus campestris, a grilla u grilleta.
Zoonimia
En l'Alto Aragón, as parolas mas comuns ta nombrar a istos insectos son «grilla» (d'o latín <GRYLLA, femenín de GRYLLUS) y «grillo» (lat. <GRYLLU). A forma femenina ye predominadera en aragonés, mientres que a masculina, por estar común con o castellano, se ye tornando mas cheneral solo en os zaguers anyos.
En Nerín (val de Vio, Sobrarbe), Artur Quintana i documenta a variant «grella». . A forma «gricha» s'ha documentau nomás en as zonas a on que s'ha dau historicament una mayor tendencia a la hiper-palatalización d'o grupo -ll-, como Pandicosa (val de Tena, Alto Galligo) y a val de Broto (Sobrarbe).
Rafel Vidaller documenta con freqüencia a forma diminutiva «grilleta», que s'emplega dende Ayerbe (Plana de Uesca) dica Chistén (val de Chistau, Sobrarbe).
Fortaleza de São Tiago do Funchal
A fortaleza de São Tiago do Funchal ye una fortaleza situata en o centro historico d'a ciudat de Funchal, en a Rechión Autonoma de Madeira. As suyas dependencias son a seu, dende 1992, d'o Museu d'Arte Contemporania de Funchal (MACFunchal).
Fortaleza de Nossa Senhora da Conceição do Ilhéu
A fortaleza de Nossa Senhora da Conceição do Ilhéu ye una fortaleza situata en o centro historico d'a ciudat de Funchal, en a Rechión Autonoma de Madeira. Se troba sobre a isleta de Nossa Senhora da Conceição, en o espigón d'o puerto de Funchal.
Samantha Cristoforetti
Samantha Cristoforetti, naixida de Milán (Italia) lo 26 d'abril de 1977, ye una astronauta y piloto italiana, a primera muller italiana en as tripulacions de l'Achencia Espacial Europea y la primera muller comandant europea d'a Estación Espacial Internacional.
Con a misión ISS Expedition 42/Expedition 43 de 2014-2015 aconsiguió lo récord europeu y lo récord femenino de permanencia en l'espacio en un solo vuelo (199 días), este zaguer superau en setiembre de 2017 per la estausunidense Peggy Whitson a la suya vegada superada en 2019 per a suya colega Christina Koch.
Loma Gorda (sierra de los Cabezos)
La loma Gorda ye un sarrau que baixa dende la sierra de los Cabezos enta la depresión de Corbalán y presenta una altaria de 1.231 m. Se situa en lo termin municipal de Teruel a lo sud de la rambla de Río Seco entre Val de Zebro y La Gasconiella (provincia de Teruel).
Toponimia
Lo toponimo Loma Gorda ye trasparent en aragonés. Se documenta ya en un texto de l'anyo 1416 escrito en aragonés terolano sobre los mollons entre Teruel y La Gasconiella:
Territorio Chileno Antarctico
Territorio Chileno Antarctico u Antarctica Chilena son los nombres que en Chile s'atorgan a un sector de l'Antarctida entre los meridianos 53 ° W y 90 ° W. A zona ye reclamada por la Republica de Chile como parte d'o suyo territorio y parcialment con as arias reclamadas por Archentina (Antarctida Archentina), entre los meridianos 53 ° W y 74 ° W a lo sud d'o paralelo 60 ° S y por o Reino Uniu (Territorio Antarctico Britanico), entre los meridianos 53 ° W y 80 ° W a lo sud d'o mismo paralelo.
A Lecina (Arasanz)
A Lecina (oficialment, en castellano, «La Lecina») ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y en a provincia de Uesca. En l'actualidat ye despoblau.
A Lecina se forma de cualques casas, no guaires, arrocladas arredol d'una carrera sola en a que en i son envistables tres principals: Casa Carrera, Casa a Lueza y Casa Oz. En a mayoría d'os edificios, as piezas de cualque valura como baranas d'os balcons, finestras y puertas las han rancau de fa ya tiempos, por o que puede veyer-se o que i ha adintro sin guaire complicación. O lugar tiene bellas casas con patios de vuelta de piedra, que se son a admirar.
A población no teneba ilesia, y por cuentas d'ella contaba con una capiella chicorrona que, casualment, ye d'os primers edificios que s'estorrocón.
Con a Corona y Montero, y con a Plana, Susiaz, o Plano, o Pamporciello, Fumanal, Carrera, o Lumo de Muro, Ministirio y Muro de Roda fayó parte d'o municipio de Muro de Roda dica l'absorción en a Fueva en a decada de 1960, cuan que a redolada quedó graument tocada por a construcción de l'entibo de Mediano.
Loma Gorda (Bellestar)
Loma Gorda ye una loma de 1.213 metros d'altaria situada en o municipio de Bellestar, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Las Coronas (Arinyo)
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
El Cerero
El Cerero ye un mont de 855 metros d'altaria situau en a muga entre os municipios d'Alloza y Andorra, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Tirol de l'Este
O Tirol de l'Este u Tirol Oriental (en alemán Osttirol) ye un exclave d'o estau austriaco de Tirol, deseparau d'a parti de Tirol d'o Norte por a curta muga comuna de Salzburgo y o Tirol d'o Sud italiano.
Historia
A redolada de l'antigo municipium romano d'Aguntum yera dominada en o sieglo XII por os contes de Gorizia, que residiban en Lienz y heredoron o Condau de Tirol en 1253. Os contes de Gorizia tenioron a posesión de Lienz dica a extinción d'a suya linia en 1500. O Emperador Maximilián I, en zagueras o incorporó a o Tirol d'Austria.
A situación actual d'o Tirol Oriental apareixe en rematar a Primera Guerra Mundial y os territorios que obtenió Italia por o Tractau de Saint-Germain-en-Laye en 1919.
Turismo
O Parque Nacional de Hohe Tauern se troba en o Tirol Oriental y incluye montanyas como o Großglockner y o Großvenediger.
Ribera del Fresno
Ribera del Fresno ye un municipio extremenyo d'a provincia de Badajoz. Se troba situato en a comarca de Tierra de Barros y perteneixe al partiu chudicial de Villafranca de los Barros.
A suya población ye de, en una superficie de 35,9 km².
Economía
Destaca a suya agricultura con o cultivo de cerials, oliveras y a vit. Como consecuencia d'a importancia de l'agricultura tamién tién industria alimentaria ta procesar os cultivos destacando a producción de farina, aceite y vin. Tamién cal destacar a importancia d'a ganaderia lanar.
Bodin
Bodin (Bodin en occitán, Bouzin en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 69 habitants (1999) en una superficie de 4,27 km², con una densidat de población de 16,16 hab/km².
Domingo Miral y López
Domingo Simón Miral y López (Echo, 18 de febrero de 1872 - Zaragoza, 16 d'abril de 1942) estié un filologo, pedagogo y escritor aragonés. Estié catedratico en la Universidat d'Onyate. Cuan ésta desaparecié, obtenié a catedra de Griego en la Universidat de Salamanca y a la fin estié catedratico de Teoría d'a Literatura y Bellas Artes y Griego en la Universidat de Zaragoza. Estié degán de la Facultat de Filosofía y Letras dende 1923 enta 1929. Dimpués estié vicerrector dende lo 6 d'octubre de 1929 enta lo 10 de marzo de 1931, y rector dende l'11 de marzo de 1931 enta lo 18 d'abril de 1931 cuan estié destituyiu en proclamar-se la II Republica espanyola.
Aguadulce (Sevilla)
Aguadulce ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Sierra Sud de Sevilla y provincia de Sevilla.
Xiloca (desambigación)
Xiloca puet estar:
Domingo Miral y López
Actividaz academicas
Estié fundador de la revista Universidad, y establié los cursos de verano de la Universidat de Zaragoza en Chaca, de lo Instituto d'idiomas, de lo Colechio de traductors y de lo Centro d'Estudios Clasicos.
Aguadulce (Sevilla)
Cheografía
A localidat d'Aguadulce ye situata a 264 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 99 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.
Domingo Miral y López
Actividaz academicas
Estié un gran estudioso y traductor de lo alemán, publicando cuantas obras de gramatica (destancando a Gramatica alemana (Zaragoza, 1922)), manuals ta aprender y una antolochía de textos. Tamién traducié bella ventena d'obras de l'alemán ta lo castellano en diferents campos. A suya traducción mas important estié Die helenishe Kultur de Baumgarten que amanó lo estudio de l'arte clasico ta muitos estudiants.
Zichyújfalu
Zichyújfalu ye un municipio d'Hongría, en o condau de Fejér.
Domingo Miral y López
Actividaz academicas
Tamién facié dos estudios sobre la conchugación de l'aragonés cheso. Heba un prochecto de fer una gramatica chesa, que no plegué a fer-se reyalidat. La suya producción literaria en aragonés incluye, antimás de bellos articlos en cheso en una publicación local, las dos obras de teatro: "Qui bien fa nunca lo pierde" y "Tomando la fresca en la Cruz de Cristiano, o a casarse tocan". Facié parti como vocal de lo Estudio de Filología de Aragón.
Estié concellero en lo Concello de Zaragoza y director de lo diario La Crónica.
Obras
Obra literaria en aragonés: Articlos en aragonés: Publicacions filolochicas sobre l'aragonés:
Tortuelie
Tortuelie (Tortuelie en sardo; Tortolì, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de s'Ogiastra y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya. Chunto con Lanusèi, ye a capital d'a provincia de s'Ogiastra.
A suya población ye de 10.584 habitants (2008) en una superficie de 39,97 km², con una densidat de población de 264,80 hab/km².
Cheografía
A localidat de Tortuelie ye situata a 13 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar d'Arbatax.
Castellbell i el Vilar
Castellbell i el Vilar ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Baches y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 3.617 habitants (2008), en una superficie de 24,48 km² con una densidat de población de 147,75 hab/km².
Cheografía
O termin municipal de Castellbell i el Vilar ye situato a 178 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, y ye trescruzato por o río Llobregat.
Tirol d'o Norte
O Tirol d'o Norte (en alemán Nordtirol) ye a rechión d'o Tirol que ye situada mas a o norte. Ye a parti prencipal d'o estau austriaco de Tirol, la quala ye situada en a parti ueste d'o país. L'altra parti d'iste estau ye o Tirol de l'Este, que tamién perteneixe a Austria pero no comparte una muga con o Tirol d'o Norte.
Castellbell i el Vilar
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Els Abadals, La Bauma, El Borràs, El Burés, Can Prat, Can Serra i Pedró, Les Comes, El Ferran, El Gall Pigat, El Mas Astarròs, El Mas Enric, Molí Alsina, Pla de les Botxes, Pla de les Roques, El Prat, Raval del Clot, Raval del Jordi, Raval del Teixidor, Sant Cristòfol, Solei de la Barraca, El Vilar.
Tirol d'o Norte
Por razons historicas y conseqüencia prencipalment d'a Primera Guerra Mundial con l'anexión de parti d'o Tirol historico por Italia, o Tirol d'o Norte y o Tirol de l'Este quedoron deseparaus.
O Tirol d'o Norte muga con o estau de Salzburgo a l'este, o estaus alemán de Baviera a o norte, Vorarlberg a l'ueste, o cantón suizo d'os Grisons (Grisons) a o sud-ueste y o Tirol d'o Sud en Italia a o sud. A suya capital ye Innsbruck.
Castellbell i el Vilar
Mugas
O termin municipal de Castellbell i el Vilar muga a o norte con Sant Vicenç de Castellet; a l'este con Rellinars; a lo sud con Vacarisses y Monistrol de Montserrat; y a l'ueste con Marganell.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Aeropuerto de Lajes
L'aeropuerto de Lajes (en portugués Aeroporto Internacional das Lajes, codigo IATA: TER, Código ICAO: LPLA) se troba situato en a isla Terceira, en a Rechión Autonoma d'Azores. L'aeropuerto poseye nomás una pista, a suya orientación ye 15-33 y ye compartita con la Base Aeria de Lajes.
Algámitas
Algámitas ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Sierra Sud de Sevilla y provincia de Sevilla.
Cheografía
A localidat d'Algámitas ye situata a 447 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 110 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.
Fuerte de São José
O fuerte de São José (en portugués Forte de São José, tamién dito Forte do Ilhéu, Forte da Pontinha u Bateria da Pontinha) ye una fortaleza que se troba en a ciudat de Funchal, en a isla de Madeira.
O fuerte se debanta en un d'os estremos d'o puerto, dencima d'una formación rocosa conoixita como isleta da Pontinha. Se i puet acceder a traviés d'unas escaleras dende o muelle d'o puerto. A edificación teneba poca valor como patrimonio historico, arquitectonico y cultural de Madeira y de Portugal, dica fa poco, quan fue mercata por un particular que miraba de revitalizar-la, esfendendo que estió iste puesto a primera fortificación madeirense en a epoca d'o suyo descubrimiento.
En setiembre de 2010 estió noticia, ya que l'actual proprietario, Renato Barros, solicitó a o Estato Portugués o reconoiximiento d'iste território como "Estato sobirán y independent". Considera que l'autoproclamato Prencipau da Pontinha tien toz os requisitos d'o Dreito Internacional Publico ta estar reconoixito como un Estato sobirán y independent".
Montero
Montero ye una pardina aragonesa d'o municipio d'a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. Actualment se troba despoblada.
Montero ye una sola casa chica, que s'acompanya de bella borda y un fornillón ta o pan. Se troba en a man que mira t'a val d'a Cinca de a sierra de Muro de Roda, debaixo de Muro de Roda en as garras d'o tozal que en l'altura i tiene a ixe lugar fortificau. A pardina se a puede trobar a man d'o camino que, en surtindo de l'aldeyeta de a Corona, marcha oblicuo en sentido sud-ueste por a baixant cara ta l'entibo de Mediano y remata en Arasanz. Chusto de frente de Montero, a poquez cientos de metros, s'alviran as enrunas d'o lugar de a Lecina.
En chunto con belaltras pardinas d'a redolada, y con os lugars de Menistirio, Arasanz, Muro de Roda y o Lumo de Muro, va fer parte d'o municipio de Muro de Roda dica a suya absorción en a Fueva en a decada de 1960.
Rayo Vallecano de Madrid (fútbol femenín)
O Rayo Vallecano de Madrid, a sobén conoixito como Rayo Vallecano, ye a sección de fútbol femenín de l'equipe espanyol d'o mesmo nombre, con seu en a ciudat de Madrit. Fue establito en 2000 y chuga en a Primera División d'Espanya.
N-240
thumb|right|250px|A N-240 en plegando ta [[Berdún (Chacetania), un día de cielo laso d'hibierno.]] A carretera nacional 240 u N-240, conoixida como carretera de Tarragona ta San Sebastián y Bilbao y en muitos lugars d'a provincia de Uesca simplament como carretera de Tarragona, ye una carretera d'o rete nacional de carreteras d'o Estau espanyol que trescruza as provincias de Tarragona y Leida en Catalunya, a de Uesca en Aragón, Navarra y as provincias d'Alaba y Bizcaya en o País Basco, entre o suyo recorriu dende a ciudat de Tarragona dica Bilbau.
En Aragón a carretera pasa por villas y ciudaz importants como Binéfar, Monzón, Balbastro y Uesca. En as afueras de Uesca capital se desdobla con a N-330 dica Chaca por Monrepós, aon se torna a deseparar y sigue marcha ta la muga con Navarra.
En Catalunya
A carretera naixe en a plaza Imperial Tarraco de Tarragona. A-escape pilla dirección ta Valls y ye l'Avenita Principat d'Andorra d'a capital tarraconense, contino carrer de Valls dica salir d'a ciudat y meter-se paralela a o río Francolí. Esnaviesa por debaixo de l'AP-7 cerca d'o parache de l'aqüeducto romano de Tarragona u Pont del Diable, y sigue de camín ta la capital de l'Alt Camp por o nuclio de Sant Salvador y os termins municipals de Perafort y Vallmoll. A nacional circumvala Valls por difuera, por l'este, dica la pedanía de Masmolets, aon pilla y se mete paralela a o torrent del Sarraller y s'enfila ta trescruzar o coll de Lilla por o lugar de Fontscaldes.
En o coll de Lilla, a N-240 abandona la comarca d'Alt Camp y se mete en a Conca de Barberà pa baixar en altura tot contino dica la villa de Montblanc, por a man interior d'a litoral catalana. En o termino municipal de Montblanc, a carretera recupera la paralela con o río Francolí, y se fa paralela tamién con l'autopista AP-2 y con a linia ferria 200 d'Adif. Alavetz pasa por a Espluga de Francolí y deixa la comarca por Vimbodí i Poblet. En o termino de Vinaixa, a N-240 s'adintra de vez en a comarca d'as Garrigas y en a provincia de Leida.
A nacional contina baixando cara ta o plano de Leida por Les Borges Blanques, lugar aon que no dentra sino que lo circumvala por o sud, y s'amana ta la capital leidatana por Juneda, mesmo como fa o ferro-carril. En Leida capital, a N-240 s'extingue en a circumvalación de l'Acceso Este ta Leida (u LL-11) dende que la fizon, y torna a amaneixer por l'atro costau d'a ciudat en l'Avenita de l'Alcalde Rovira Roure. Enantes, s'achuntaba con o trazau d'a N-II que i arriba dende Barcelona y con a N-230 que marcha ta la val d'Arán y feban a vuelta de conchunta por o paseyo de Ronda, despartindo-se a boniquet; primer a N-II de camín ta Fraga por Alcarràs en a plaza de l'Exercito, luego a N-240 cara ta Binéfar por Almacellas y, en zagueras ya, a N-230 dirección ta Benabarre por Torrefarrera, Alguaire y Alfarràs, en a Plaza Europa d'a ciudat.
A carretera N-240 abandona Catalunya por o municipio d'Almacellas, y contino dentra en Aragón por o d'Altorricón.
Loma Gorda (sierra de Palomita)
Loma Gorda ye una loma de 1.625 metros d'altaria situada en a muga entre os municipios de Cantaviella y Canyada de Benatanduz, en a sierra de Palomita, en a provincia de Teruel.
N-240
En Aragón
Dende Altorricón, a carretera sigue dica la capital de Litera paralela a la A-22 y a la linia ferria, y anque en l'actualidat y gracias a lo trazau d'ista atra ya no i dentra, enantes se meteba en Binéfar como carrera d'Almacellas y luego carrera de Zaragoza. En Binéfar se desepara d'o ferrocarril, pero marcha d'a localidat encara paralela con l'A-22, d'a qual se desepara más t'adebant, una vegada s'ha pasau o canal de Zaidín.
Alavetz, a N-240 mete rumbo ta la ciudat de Monzón, en a qual se fica por l'Av. de Leida y trescruza la Sosa, metendo-se paralela con o río a continación dica arribar ta l'Azucarera, a ran d'a qual se transforma en a carretera de Balbastro y chira de camín ta ixa ciudat. En pasando por Monzón, a carretera esnaviesa por adebant d'os Salesianos y d'os antigos edificios de viviendas d'a Hidro-Nitro, y alavetz trescruza por o puent d'a Cinca tot deixando dezaga la ciudat d'o Castiello templero más important d'Aragón.
En o sud d'a ciudat de Chaca recupera la denominación de N-240 y se mete paralela a o río Aragón dirección ta Navarra, seguindo la Val Ancha. En Puent d'a Reina de Chaca recibe l'A-176 que viene d'Embún, Val d'Echo y Ansó y l'A-132 que i plega dende a Galliguera por Bailo y Riglos. A carretera sigle por a Val Ancha por Berdún y recibe l'A-1602 que baixa d'Ansó por Biniés y o parache tan destacau d'a suya foz.
Plega en a coda de l'entibo de Yesa entre Sigüés y o lugar d'Escó, por aon ye paralela a l'A-21. Entre Sigüés y o lugar siguient, Tiermas, a carretera pisa la provincia de Zaragoza por una vegada y a continación sale d'Aragón pa capuzar-se en Navarra.
En Navarra
En a Comunidat Foral, a N-240 pierde ixe nombre y pasa a nombrar-se N-2420. Dentra en o municipio de Yesa por debaixo d'o Monesterio de Leyre y sigue paralela con l'A-21 por Liédena, aon se desdobla con aquella. Torna a amaneixer en o termino de Lezáun, contina por Mont-reyal de Navarra y asinas dica Noáin.
Circumvala la capital navarra, Pamplona, baixo lo nombre d'A-15, sigue como autopista AP-15 dica o municipio d'Irurzun, aon se desbarra momentaniament y recupera o suyo nombre de N-240 pa atravesar os lugars d'Aizkorbe y o propio Irurzun, y remata sobre l'Araquil en l'autovía A-10, que dentra en o País Basco por Alaba.
En o País Basco
A N-240 no existe como tal en o País Basco dica plegar en Vitoria. En o tramo dende a muga navarra dica la capital alabesa a carretera nacional s'ha substituiu por una autovía, l'A-1, y no ye dica plegar en Gamarra, en os arredols de Vitoria, que torna a apareixer.
Dende Vitoria, a N-240 prene dirección ta Bizcaya y en sale por Gamarra Nagusia, Miñano Goien, Goiain y Villarreal. Entre Ubide y Altzusta comienza a baixar ta la cuenca de Bilbau, pasa dimpués por o municipio d'Areatza y dimpués por Arantzazu. En o termino municipal d'Igorre a carretera nacional dentra en a cuenca d'o río Arati, que ya ye afluent d'o río Nervión.
Por os lugars de Lemona, Bedia y Usánsolo a carretera dentra en a comarca bizcaína de Gran Bilbau, a traviés d'o municipio de Galdakao. Contina baixando entre os brazos d'o Nervión en o termin municipal de Basauri, aon se funde con a N-634, y con ixe nombre remata en a capital.
Loma Gorda (sierra de Cortes)
Loma Gorda ye una loma de 983 metros d'altaria situada en o municipio de Cortes d'Aragón, en a sierra de Cortes, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Québec
Quebec (en francés y oficialment: Québec; en anglés: Quebec) ye una provincia de Canadá con una población d'alto u baixo 8 millons d'habitants. La suya capital ye la ciudat de Quebec y la suya ciudat mas poblada ye Mont-reyal. Quebec ye un territorio francofono, estando la sola provincia canadiense que ye reconoixida como una nación por a Cambra d'os Comuns de Canadá.
Nueva Francia
Lo primer explorador francés en Québec estió Jacques Cartier, qui descubrió lo río Sant Lorient. En 1608, Samuel de Champlain fundó la ciudat de Québec (d'a palabra en idioma algonquín Kebek, «angusto») en a marguin cucha d'o río Sant Lorient.
America d'o Norte britanica
O Reino de Gran Bretanya prenió posesión de Nueva Francia como conseqüencia d'as clausulas d'o Tractau de París de 1763 que remató a Guerra d'as Siet Anyadas.
Demografía
En 2021 la provincia de Québec teneba 8.501.833 habitants, en a suya mayor parte en l'aria metropolitana de Montreal, que tien 4.291.732 habitants, estando la segunda ciudat por o suyo numero d'habitants habitants de Canadá.
Las rechions administrativas
Lo Quebec ye dividido en 17 rechions administrativas: miniaturadeimagen|Rechions de Québec.
Relichión
Quebec ye una provincia canadiense mayoritariament catolica. O censo de l'anyo 2001 amostraba: 83,2 % de cristianos catolicos romanos; lo 4,7 % cristianos protestants (incluyindo-ie 1,2 % d'anglicans, 0,7 % unitaristas, y lo 0,5 % baptistas); l'1,4 % de cristianos ortodoxos (incluyindo-ie lo 0,7 % de griegos ortodoxos), y lo 0,8 % atros cristianos, y l'1,5 % de musulmans, 1,3 % chodigos; 0,6 % budistas, 0,3 % hinduistas y 0,1 % de sikhs.
Aeropuerto d'Horta
L'aeropuerto d'Horta (en portugués Aeroporto da Horta, codigo IATA: HOR, codigo ICAO: LPHR) se troba situato en a isla d'o Faial, en a Rechión Autonoma d'Azores. L'aeropuerto poseye nomás una pista, a suya orientación ye 10-28.
Aeropuerto de Santa María
L'aeropuerto de Santa María (en portugués Aeroporto de Santa Maria, codigo IATA: SMA, Codigo ICAO: LPAZ) se troba situato en a isla d'o Santa María, en a Rechión Autonoma d'Azores. L'aeropuerto poseye tres pistas, a suya orientación ye 18-36, 15-33 y 04-22.