cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
India
Esporte
L'esporte nacional ye o hockey hierba y o suyo organismo rector ye a Federación de Hockey de l'India, l'equipe nacional estió o ganador d'o Campionato Mundial de Hockey sobre yerba en a suya edición de 1975, a mas a mas de estar tamién ganador en os Chuegos Olimpicos ueito vegadas d'a medalla d'oro, una d'archent y unatra de bronce.
Sin d'embargo l'esporte mes practicato ye o cricket con muitas competicions importants celebratas por tot o país, estando a suya competición mes important a liga profesional clamata Indian Premier League (IPL). A suya selección nacional ha ganato competicions internacionals mas que mas con os paises d'a Mancomunidat de Nacions.
Baides
Baides ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Sierra Norte de Guadalachara.
A suya población ye de 88 habitants (2010), en una superficie de 27,74 km² y una densidat de población de 3,17 hab/km².
India
Competicions esportivas
L'India estió organizadora d'os Chuegos Asiaticos en a suyas edicions de 1951 y de 1982 estando tamién organizadora d'os Chuegos d'a Mancomunidat de Nacions en a edición de 2010 y a Copa Mundial de Críquet en a edición de 2011.
Dende l'anyo 2011 l'India organiza o GP de l'India de Formula 1 en o Circuito Internacional de Buddh.
Guardamar del Segura
Guardamar del Segura ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 16.423 habitants (2010), en una superficie de 35,58 km² y una densidat de población de 461,58 hab/km².
Mugas
200px|thumb|left|Lo termin municipal de Guardamar del Segura respecto a los municipios de la comarca de la Vega Baixa de la Segura. Lo termin municipal de Guardamar del Segura muga con Torrevella, Rojals, Sant Fulgenci y Elch.
Luenga
La mes gran part de la población parla castellano, pero la población d'orichen autoctono y que no ye d'orichen murciano recient charra catalán, estando Guardamar lo cabo meridional de la distribución cheografica d'esta luenga. Lo catalán de Guardamar ye de la variant conoixita como valenciano alicantín y representa una supervivencia d'esta variant en una comarca que se castellanizó en los sieglos XVII y XVIII. Eclixato cuan la dictadura franquista, dende la decada de 1980 lo catalán ha ito recuperando importancia. Actualment los guardamarencos que son capaces de charrar valenciano son lo 48,1 %, entre parlants patrimonials y neoparlants.
EQUO
Verdes Equo (EQUO) ye un partiu politico espanyol ecolochista creau en o 4 de chunio de 2011, os suyos portavoces son Rosa Martínez y Juantxo López de Uralde
Dende mayo de 2013 fa parti d'o Partido Verde Europeo.
The Last Command (cinta de 1928)
The Last Command (títol en anglés, en aragonés A zaguera orden, enguerada en Aragón con o títol de La última orden, A zaguera orden en aragonés) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1928 de cine mudo, producita por Adolph Zukor. Dirichita por Josef von Sternberg seguntes un guión de John F. Goodrich y con una dirección de fotografía de Bert Glennon, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Emil Jannings, Evelyn Brent, William Powell u Jack Raymond.
Argumento
O cheneral Dolgorucki ye un primo d'o zar Nicolau II de Rusia que dimpués d'a Revolución rusa y de luitar en as filas de l'exercito blanco mientres a guerra civil rusa s'exilia en París y remata en treballar en una cinta como extra. Mientres iste treballo, remera os succesos d'a suya vida pasata.
Portiella
Portiella yera un lugar medieval situau en o municipio de Samianigo.
Toponimia
D'o latín PORTA "puerta" con o sufixo diminutivo -iella, fendo referencia a la suya ubicación en un collau u divisoria d'auguas.
Historia
Bi ha dos documentos d'o Cartulario d'o monesterio de Sant Andreu de Fanlo que ferian referencia teoricament a iste lugar, encara que no ye guaire claro.
O primero d'ells, con calendata d'entre 1038 y 1049, describe como l'abat de Fanlo y os vecins d'Abellada alcuerdan o pago de diezmos d'istos zaguers "devante totos vicinos de Portiella et de Bentué et de Avellana".
Atro documento, d'entre os anyos 1035 y 1070, fa referencia a la entrega d'unas tierras en Grasa por parti de donya Sancha de Biescas y os suyos fillos, estando, entre atros, testigo de l'acto García López de Portiella.
Luhuso
Luhuso (Luhuso en basco; en francés y oficialment Louhossoa) ye una comuna d'Iparralde situata en a provincia de Labort y administrativament en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania.
A suya población ye de 580 habitants, en una superficie de 7,38 km² con una densidat de población de 78,59 hab/km².
Auto
thumb|[[Benz Patent-Motorwagen|Benz Auto, 1886]] thumb|right|250px|Auto de [[rally.]] L'auto, automóbil (d'o griego αὐτός, a si mesmo, y d'o latín mobilis, que se mueve) u localment votura (en chistabín ) ye un vehiclo de cuatro ruedas destinato a lo transporte de personas, con capacidat d'entre dos y ueito posientos. As ruedas debanteras d'os autos pueden mover-sen ta os dos costaus ta realizar chiros y prener as curvas. Se desplaza gracias a un motor d'esclatiu que funciona con una mezcla, gasolina u de gasoil y aire, en bels países dita mezcla se fabrica a partir de bellas plantas con a fabricación de biodiésel. Actualment s'han prencipiato a desembolicar y producir autos con motors que funcionan con un tipo de propulsión alternativa u combinando cualques tipos de motor de propulsión. Destacan los que funcionan con diferents tipos de gas (prencipalment os motors d'hidrocheno, gas natural u metano), os motors pa autos con motor electrico, anque l'autonomía d'istos vehiclos ye encara limitata debito a lo peso d'as baterías y os motors hibridos que combinan las propiedaz de dos tipos de motor aconseguindo millors prestacions.
A emplegada esportiva d'istos vehiclos ye dita automobilismo y as reglas d'iste esporte son establitas y modificatas por a Federación Internacional de l'Automóbil (FIA).
Inicios
Puede considerar-se que la historia de l'automobil empecipia con a experimentación y intento d'aplicar la maquina de vapor a unatra maquina pa que se desplace per si mesma. Dentre estos primers intentos cal destacar lo primer vehíclo a vapor disenyau documentau y posiblement construyiu, estió un chuguet a escala de 65 centímetros de largo y que no yera capaz de transportar a un conductor u pasachero. Estió construyiu suposadament en China, arredol de l'anyo 1672 pa lo divertimiento de l'Emperador Kangxi, por Ferdinand Verbiest per lo que ye conoixiu como la maquina de Verbiest. No se sabe con certeza si lo modelo de Verbiest se construyió u executó con exito.
A causa d'a dificultat de transportar augua y carbón pa producir lo vapor que produciba la enerchía que moveba lo vehíclo s'estanco la investigación y desembolique de automoviles. No ye dica mas de 100 anyos dimpués que beneficiando-se d'os abances producius en os motors d'as locomotoras de vapor, que se reprene la ideya de fabricar automoviles.
Contemporanios a Amedée cal destacar a los chirmans Servollet que inventoron nuevos tipos de caldera pa aprofitar de traza mas eficaz lo vapor, y aplicoron los suyos inventos a los automobiles, son de destacar lo suyo primer vehíclo un triciclo fabricado por Peugeot y conoixiu como Peugeot Tipo 1, estando estando lo solo vehíclo de motor de vapor d'esta marca. Tamién fabrica coches esportius que partecipan en retos y competicions esportivas con muito d'exito.
A lo mesmo tiempo s'iban tamién desenvolvendo vehíclos de motor de combustión, lo primer automobil con motor de combustión interna s'atribuye a Karl Friedrich Benz que fabrica o modelo Benz Patent-Motorwagen en a ciudat de Mannheim. Poco dimpués, atros pioners como Gottlieb Daimler, Wilhelm Maybach y Henry Ford presentoron los suyos modelos pero no ye dica los anyos 1910-20 que superan en prestacions a los de vapor.
Mao Zedong
naixiu de Shaosan, Hunan lo 26 d'aviento de 1893 y muerto en Pequín lo 9 de setiembre de 1976) estió un politico, estatista y poeta chinés. En l'anyo 1921 estió un d'os fundadors d'o Partiu Comunista de China. Organizó una revuelta entre os labradors y miró de fer un debantamiento en Hunan, pero fracasó. Progresivament imposó los suyos criterios adintro d'o partiu, plegando en a capeza d'o movimiento comunista en 1935. En 1949 dimpués d'una luenga guerra civil proclamó a Republica Popular de China.
Estió President d'o Politburó d'o Partiu Comunista de China dende 1943 y president d'o Comité Central d'o Partiu Comunista de China dende 1945 dica la suya muerte. Baixo iste liderache, lo Partiu Comunista gubernó China como resultau d'a victoria en la Guerra Civil Chinesa y en fundó la Republica Popular d'a China en 1949.
Mao desenrolló una branca d'o marxismo-leninismo conoixida como maoismo, en paralelo a la ideolochía politica d'o estalinismo, y mientres yera en o poder colectivizó l'agricultura mientres o dito Gran Salto Entabant. Creyó, y mas tardi crebó, l'alianza con la Unión Sovietica, mas entabant encetó a Revolución Cultural.
A Mao se li reconoixe a creyación d'una China unificada, en paz y sin de dominación estranchera por primera vegada dende a Guerra de l'opio; d'atra man yera muit criticau por los episodios de fambre entre 1958 y 1961 y por a violencia que acompanyó a la Revolución Cultural.
Röhrmoos
Röhrmoos ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Dachau.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Lista de municipios d'o País Valenciano
thumb|320px|Mapa municipal d'o [[País Valenciano (2003)]]
Os municipios d'o País Valenciano son repartitos en as tres provincias d'a comunidat autonoma. Se veiga a lista de municipios de cada provincia:
Fuent la Reina
Fuent la Reina (Fuente la Reina en castellano, La Font de la Reina en catalán) ye un municipio d'a provincia de Castellón, situato en a comarca de l'Alto Millars. A suya población ye de 50 habitants (2007), en una superficie de 7,5 km² con una densidat de población de 6,67 hab/km².
Mugas
O suyo termin muga con Sant Agostín y con Villanueva de la Reina.
Toponimia
S'escribe Fuen de la Reyna encara en o "Censo d'Aranda de 1768".
Doubs
Doubs (25) (en francoprovenzal Dubs) ye un departamento francés situato en a rechión de Borgonya-Franco Condau. Fue creayato, como a mayor parti d'os departamentos franceses, o 4 de marzo de 1790 seguntes a lei de 1789.
A suya población ye de 499.062 habitants (2009) en una superficie de 5.234 km², con una densidat de población de 95 hab/km².
A suya capital se troba en a ciudat de Besançon, y en fan parte 3 districtos, 19 cantons y 573 comunas.
Montagut de Savés
Montagut de Savés (Montagut de Savés en occitán, Montégut-Savès en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Val de Sava.
A suya población ye de 68 habitants (1999) en una superficie de 3,69 km², con una densidat de población de 18,43 hab/km².
Raúl Rodríguez
Raúl Rodríguez Navarro (conoixito profesionalment en o mundo d'o fútbol como Raúl Rodríguez), naixito de Barcelona (Barcelonés) o 22 de setiembre de 1987, ye un futbolista catalán, activo profesionalment dende l'anyo 2006 dica l'actualidat, en primeras en a UE Vilassar de Mar y dimpués en a UDA Gramenet, ta pasar en 2010 a chugar en o RCD Espanyol. Chuga en l'actulidat en o Al-Arabi SC d'a |STC Premier League a primera división de Kuwait en a posición d'esfensa. Ha estato tamién chugador d'a selección de fútbol de Catalunya.
Vila-sana
Vila-sana ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida, en la comarca de lo Plan d'Urchel.
La suya población ye de 667 habitants (2008), en una superficie de 19,1 km² con una densidat de población de 34,92 hab/km².
Peso atomico
O peso atomico (simbolo: Ar), una cantidat fisica adimensional, ye a razón entre a masa meya d'un atomo d'un elemento (d'una fuent dada) a 1/12 d'a masa d'un atomo de carbonio-12. O termín s'utiliza, sin mas calificación, ta referir-se a o peso atomico estandar publicato en intervalos regulars por a IUPAC (en anglés International Union of Pure and Applied Chemistry) y os qualos s'aplican a os materials normals de laboratorio. Istos pesos atomicos estandars se publican en libros de texto, catalogos comercials, etc.
Tamién se puet fer servir o termín masa atomica relativa ta describir ista propiedat fisica, y de feito, l'uso d'o termín peso atomico ye prou controvertito dende 1960
Municipios de Guadalachara que mugan con Aragón
thumb|300px|Municipios de Guadalachara que mugan con Aragón en royo Bi ha un total de 16 municipios de Guadalachara mugants con Aragón, toz ells con municipios d'a provincia de Teruel y d'a provincia de Zaragoza situaus en as comarcas de Xiloca, Comunidat de Calatayú, Campo de Daroca y Sierra d'Albarracín.
En a siguient lista se troban os municipios d'a provincia de Guadalachara que mugan con Aragón con a suya comarca, superficie y os municipios aragoneses con que mugan.
Historia
Ueito municipios d'a provincia de Guadalachara que actualment mugan con Aragón facioron parti entre o 27 de chinero de 1822 y l'1 d'octubre de 1823 d'a provincia de Calatayú: Algar de Mesa, Campillo de Dueñas, Embit, Fuentelsaz, Hombrados, La Yunta, Milmarcos y Villel de Mesa. Amás atros 19 municipios de Guadalachara no mugants en l'actualidat con Aragón, tamién en feba parti: Amaya, Anchuela del Campo, Aragoncillo, Cillas, Concha, Cubillejo del Sitio, Cubillejo de la Sierra, Estables, Hinojosa, Labros, Tartanedo, Tortuera, Turmiel, Maranchón, Mochales, Rueda de la Sierra y Torrubia.
Zúrich
Zúrich (en alemán Zürich, en alemán suizo Züri) ye una ciudat y comuna de Suiza, capital d'o cantón de Zúrich y d'o districto de Zúrich.
A suya población ye de 365.098 habitants (2009) en una superficie de 87,88 km², con una densidat de población de 4.151,51 hab/km². Ya a ciudat suiza con mayor numero d'habitants, pero ye tamién a prencipal ciudat suiza dende o punto d'anvista economico, estando a segunda plaza financiera d'Europa dezaga de Londres.
Situata en a plana central de Suiza, a mán d'os Alpes, se i troban os ríos Limmat, Sihl, y o laco de Zúrich; iste zaguero ye uno d'os simbolos d'a ciudat.
Toponimia
A forma mes antiga d'o toponimo ye Turicum, como testimonya una inscripción en una tumba de fins d'o sieglo II. O toponimo podría estar celta y derivato de l'antroponimo galo Turīcon, y a forma italiana d'o toponimo Zurigo sería mes pareixita a la orichinal que a forma alemana. Existe a hipotesi que Turicum-Zúrich tienga a mesma radiz que Turia en l'este de l'antiga Hispania, tamién de suposato orichen celta y que tamién han quiesto relacionar con antroponimos tipo turos d'as inscripcions de Penyalba de Bellestar.
A Fish Called Wanda
A Fish Called Wanda (títol en anglés, en aragonés Un peixe dito Wanda, enguerada en Aragón con o títol de Un pez llamado Wanda) ye una cinta anglo-estausunidense de l'anyo 1988 de cine de comedia, producita por Michael Shamberg seguntes un guión de John Cleese y Charles Crichton. Dirichita por Charles Crichton, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como John Cleese, Jamie Lee Curtis, Kevin Kline u Michael Palin. A suya banda sonora orichinal ye de John Du Prez, con dirección de fotografía d'Alan Hume.
Muela de Teruel
La muela de Teruel ye una muela de 1.053 metros d'altaria situada en la fuesa de Teruel en lo termin municipal de Teruel entre lo río Guadalaviar y la rambla de Barrachina y entre lo barrio rural de La Guea y la ciudat. En la suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Cocos
Toponimia
En textos medievals s'escribe Cocos, Coquos u Quoquos.
Perula
Perula yera un lugar medieval y actual pardina, a pardina de Santa María de Perula, situada en o municipio de Samianigo.
Cocos
Historia
Ya lo mencionan en la Bula de Lucio III (1182):
Perula
D'antis mas feban romería a la ermita de Santa María o lunes de Pascua os vecins d'Aineto y o 8 de setiembre (Natividat d'a Virchen) os d'Aineto, Solaniella y o Molín d'Escartín. En o sieglo XIX tamién i acudiban os vecins de Secrún, Zresola, Lasaosa y Fenillosa.
Velocidat d'escape
A velocidat d'escape (Ve) ye a velocidat minima necesaria pa que un obchecto libre escape d'a influencia gravitatoria d'un cuerpo masivo.
miniaturadeimagen|Una bala de canyon con prou velocidat en cuenta de cayer a la Tierra (casos A y B) u orbitar (casos C y D) aconsigue escapar d'a influencia gravitatoria terreste (caso E)
Muela de Teruel
Lo cabalto de la muela un cinglo de calsineras d'edat pliocena liucherament abocau enta l'Este y descansand sobre archilas miocenas.
Perula
Toponimia
D'o latín PETRA "piedra" con o sufixo diminutivo -ula, ye decir "piedra chicota".
Cocos
Historia
Perteneixió a lo Monesterio de Piedra dende 1186 dica lo sieglo XVII, estando baixo churisdicción de lo concello de Somet en 1248.
Perula
Historia
Mientres o sieglo XIII se documenta que a suya ilesia teneba o títol eclesiastico de rectoría.
Se sabe que en 1450, Chuan Escudero vendió a metat d'as tierras d'o termin de Perula a Fernando Sánchez. Dimpués, entre os anyos 1782 y 1792, Ramón Escartín, canonche d'a seu de Sant Per de Chaca y chermano de Pero Escartín, propietario d'a pardina reconstruyió a ilesia de Santa María, que yera espaldada.
Cocos
Historia
Lo suyo termin fue repartiu entre Nuévalos y Somet, y con la incorporación de Somet a Carenas una de las dos partz quedó en lo termin d'esta zaguera localidat dende 1860.
Perula
Historia
Jordán de Asso menciona iste lugar como uno d'os despoblaus perteneixients a o districto de Chaca. Pascual Madoz le da categoría de pardina, dependient d'Aineto.
Cocos
Historia
En la decada de 1950 Cocos fue inundau por la creyación de lo entibo de la Tranquera.
Perula
Leyendas
Dicen as leyendas que en Perula viviban dos familias y que, como no i heba fuents, heban de beber d'augua que replegaban d'a plevia a traviés d'unas canals y que almadazenaban en un alchub. A mala calidat d'ixas auguas fació que s'estendillase una malautía entre a población d'o lugar. Nomás i quedoron que dos supervivients que marchoron la un ta Aineto y l'atro ta l'actual Santa María de Perula, a on tamién murioron.
Kevin Durant
Kevin Wayne Durant (29 de setiembre de 1988 en Washington DC, Estaus Unius) ye un chugador profesional estausunidense de baloncesto. Tien una altaria de 2,06 metros y ocupa a posición d'alero. En l'actualidat chuga en os Brooklyn Nets d'a NBA d'os Estaus Unius.
Ilhet
Ilhet (Ilhet en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón de Nestés, Aura y Loron y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 120 habitants (1999) en una superficie de 8,02 km², con una densidat de población de 14,96 hab/km².
Lo Fornillo
Lo Fornillo (en castellano El Hornillo) yera un lugar despoblau situau en lo termin municipal de Uellos Negros.
Linyola
Linyola ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida, en la comarca de la Plan d'Urchel.
La suya población ye de 2.781 habitants (2008), en una superficie de 28,7 km² con una densidat de población de 96,9 hab/km².
Collau d'a Tosquera
O collau d'a Tosquera ye un collau d'os Pireneus situau a una altaria de 1.815 metros.
Comunica a val de Tena y a val d'o río Escarra.
Toponimia
O suyo nombre se debe a que se troba chunto a las chunto a la puntas d'a Tosquera, dominadas por una tosquera u cantera d'on se ranca a tosca, piedra calsina lichera y porosa feita d'o calso que portian as auguas de bells barrancos. Ista piedra, por tallar-se facilment, se fa servir en a construcción de tabiques, chamineras, etc.
La Cage aux Folles (cinta)
La Cage aux Folles (títol en anglés, en aragonés A garchola d'as barrenadas, enguerada en Aragón con o títol de La jaula de las locas) ye una cinta franco-italiana de l'anyo 1978 de cine de comedia, basata en a obra teatral La Cage aux Folles de Jean Poiret, producita por Marcello Danon. Dirichita por Édouard Molinaro, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Ugo Tognazzi u Michel Serrault. A suya banda sonora orichinal ye d'Ennio Morricone.
Sindòu
Sindòu (en francés Sinzos) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón d'a Val de l'Arròs y d'as Baïsas y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 124 habitants (1999) en una superficie de 4,11 km², con una densidat de población de 30,17 hab/km².
Elisión en francés
La elisión en francés ye la supresión de la vocal final atona (normalment [ə]) quan va seguida d'un atra palabra encomenzada por vocal. Lo termin tamién se refiere a la convención ortografica que indica con un apostrofe la supresión d'una vocal.
Francés escrito
En francés escrito la elisión fonetica y ortografica ye obligatoria en las palabras vinients:
La elisión ye indicada en la escritura con palabras composadas como presqu'île "peninsula", aujourd'hui "hué", y quelqu'un "qualcún".
En lo encomenzamiento de la palabra, la h aspirada impide la elisión:
Las dos clases de "h" no se pronuncian.
Francés coloquial
La elisión de lo pronombre de segunda persona singular tu, debant de verbos avoir, être y la particla de negación ne, ye muito común en lo rechistro informal, pero s'evita en un rechistro formal y nunca s'emplega en la escritura formal:
Pallaruelo de Monclús
Pallaruelo de Monclús (en castellano y oficialment «Pallaruelo de Boltaña» ) yera un municipio historico d'Aragón y un toponimo popular con o que encara a part de huei se gosa referir colectivament a os nuclios que en van estar parte. Se o puede documentar dende o primer censo muderno de 1842 dica a suya absorción en o vecino municipio de Moriello de Monclús en o censo de 1857. Se desconoix si existió bel nuclio que se decise propiament «Pallaruelo de Monclús» como ta haber-le dau nombre a o municipio, pus as suyas enrunas no mos han gosau arribar a l'actualidat, pero ye prou probable.
Solán (desambigación)
Solán puede estar:
Pallaruelo de Monclús
O municipio de Pallaruelo de Monclús o formaban os cualques lugars y pardinas que se troban en as dos baixants d'a redol d'o Campanué, en a muga d'entre as actuals comarcas de Ribagorza y de Sobrarbe. Por a part ribagorzana, en feba parte dos pardinas: a Chantigosa y Rolespé, vincladas con os nuclios d'a baixant occidental dica o punto de pasar a fer parte d'un municipio de conchunta. Por a man fovana, a Torre, Solaniella y a Villa, con a predominancia demografica en o municipio, en chunto con as pardinas de Cotón y o Lenero. Absolutament toz siete nuclios se troban despoblaus en l'actualidat.
En a Fueva, encara en l'actualidat ye prou común que se refieran a o conchunto de os ditos siete lugars como «O Pallaruelo de Monclús» u simplament «O Pallaruelo»; expresions con as que no se gosan referir solo que a's asentamientos deshabitaus sino tamién a o mont y as propiedaz forestals de a redolada. Como en o caso d'o vecino termin municipal de Moriello de Monclús, l'apelativo «de Monclús» dimana d'una posible pertinenza a la baronía de Monclús, en tiempos historicos mas pasaus, y no pas por estar amanau de o lugar desapareixiu de Monclús, que yera en a val d'a Cinca a man de Mediano. L'apellido oficial «de Boltaña» tiene explicación mas difícil, pus a redolada de Pallaruelo dista mas de 25 kilometros (por as carreteras actuals!) de a villa de a val de l'Ara, y probablement no faiga referencia si que a la pertinencia a o partido chudicial de Boltanya.
Benedet (Moriello de Monclús)
Benedet ye una pardina aragonesa d'o municipio d'a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y provincia de Uesca. Actualment se troba despoblada.
Benedet ye debaixo d'as garras d'a sierra d'o Campanué por os calcils d'a Fueva, en a marguin d'o camino tradicional que uniba Buetas con Moriello de Monclús sin pasar por Tierrantona, cuasi en plano en a fondonada fovana.
Forman a pardina una sola casa de vivienda con una capilleta particular. Como pardina, o lugar d'o que pendeba ye Moriello de Monclús, que, a demás, ye o mas amanau. Va estar parte d'o municipio de Moriello de Monclús dica d'antes que iste absorvise o Pallaruelo de Monclús, y dimpués os municipios de Ranyín, Tierrantona, Formigals y Troncedo.
Municipios de Tarragona que mugan con Aragón
300px|thumb|En royo os municipios de Tarragona que mugan con Aragón Bi ha un total de 9 municipios de Tarragona mugants con Aragón, toz ells con municipios d'a provincia de Teruel y d'a provincia de Zaragoza situaus en as comarcas de Matarranya y Baixo Aragón-Casp.
Monesterio de Studion
O monesterio de Studion (Hagios Ioannes Prodromos en tois Stoudiou en griego) estió un monesterio establito en l'antiga ciudat de Constantinoble en l'Imperio Romano d'Orient (hue ye en a ciudat d'Istanbul, en Turquía) en l'anyo 463 a iniciativa d'o cónsul Studios, qui li dió o suyo nombre. L'edificio se devantó a man d'a mar de Marmara en estilo bizantín baixo l'advocación de Sant Chuan Baptista, y esdevenió un gran monesterio con alto u baixo mil monches, que amás establió una regla que dimpués fue seguita por cuantos monesterios griegos (a regla fue establita por Sant Teodoro Estudita, qui la portió a os monesterios d'o monte Athos). O monesterio de Studion estió uno d'os grans esfensors d'a Ilesia Ortodoxa, firmement oposato a o monofisismo. En o Segundo Concilio de Nicea en 787, Sabbas, abat d'o monesterio, esfendió o retorno a l'ortodoxia, y os suyos successors tenioron problemas con o patriarca de Constantinoble.
Mientres a iconoclasia bizantina os monches albandonoron o lugar, encara que dimpués i tornoron. En 1204 fue destruito por os cruzatos mientres a Cuatrena Cruzata, estando reconstruito en 1290. Sindembargo, en 1453, cuan os otomans conquirioron Constatinoble, lo tornoron a destruir ya ta cutio. Nomás sobrevivió a suya ilesia, que s'espaldó en 1894 por un tierratremo, estando espullata dende allora.
En o "Libro de los Emperadors" bi n'ha mencions, por eixemplo cuan parlan de Miguel I Rangabé:
Y a la fin d'o capítol dedicato a Basilio II Bulgaroctonos:
Torres (Ribagorza)
Torres (Torres del Obispo en castellano y oficialment) ye un lugar aragonés de la comarca de Ribagorza, pertenexient a lo municipio de Graus.
La suya población yera de 169 habitants en 2010. Comprende l'aldeya d'El Toral.
Cheografía
Lo lugar de Torres se troba en la val de Sarrón (entre las sierras de Llaguarre y Carrodilla), a 542 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 92 km de la ciudat de Uesca, la capital de la suya provincia.
Toponimia
La chent d'este lugar diz Torres quan charra con chent de la redolada, pa diferenciar-la de Torre d'Esera y Torrobato; ye la sola Torres (en plural) en Ribagorza. La forma larga con apelativo, Torres de l'Obispo, s'emplega quan charran con chent de difora de la redolada pa diferenciar-la d'atras Torres. La forma teorica bisbe no la trobamos en la parla local.
Ha teniu muitos cambios de nombre oficial a causa d'os cambios de mugas eclesiasticas:
Luengas y parlas
Ye situau en una zona de transición estricta u microcheografica entre l'aragonés y lo catalán en as suyas modalidatz ribagorzanas. Seguntes lo mapa feito por Artur Quintana, la linia Chuseu-Torres-Alins desparte a l'este parlas catalanas de transición enta l'aragonés y a l'ueste parlas aragonesas de transición enta lo catalán.
Una cosa intresant de la parla de Torres y d'atros lugars de la val d'el Sarrón, como Chuseu y Aler, ye que la terminación -rn de lo catalán se prenuncia -rt (fort, hivèrt, infèrt en cuenta de forn, hivern y infern). En Torres y Chuseu bi ha ciertas plabras no diftongadas como espòna (pronunciada con o ubierta).
Catalunya d'o Norte
Catalunya d'o Norteo Rosellón (en catalán Catalunya del Nord o Roselló) ye a parti de Francia historicament y cultural catalana y deseparata d'a resta de Catalunya o 7 de noviembre de 1659 por o tractau d'os Pireneus. Forman ista rechión as comarcas historicas d'o Rosellón, o Conflent, o Vallespir, o Capcir y o norte d'a Cerdanya (conoixita como l'Alta Cerdanya). A Fenolleda, encara que ye mayoritariament de luenga occitana, s'incluye a sobén en a definición de Catalunya d'o Norte por as suyas relacions cheograficas y administrativas con o Rosellón.
Actualment istas comarcas fan parti d'o departamento francés d'os Pireneus Orientals (Pyrénées-Orientales en francés), que s'engloba aintro d'a rechión administrativa d'Occitania y que se conoixe informalment en francés como Pays Catalan, en catalán, País Català.
O 10 d'aviento de 2007 o Consello Cheneral d'os Pireneus Orientals aprobó a oficialidat d'o catalán, chunto con o francés en o suyo territorio. y, en o mesmo documento, l'apelación Catalunya Norte como equivalent d'o francés Pyrénées-Orientales, como se puet leyer en o preambulo d'o mesmo documento.
Con una población de 440.885 habitants en 2009, representan un 0,6% de la población total francesa, 18% d'a rechión Lenguadoc-Rosellón, y un 3,1% d'a población total d'os territorios de parla catalana.
Cheografía
O clima, de tipo mediterranio, permite tener hibiernos relativament suaus, en os que os nevazos son prou raros en a plana. Os veranos son a sobén muit calidos. Os vientos i tienen un gran papel, mas que mas a tresmontana, viento d'o norueste, dito mistral en Occitania, que regularment gosa tener velocidaz superiors a os 100 km/h. O viento de levant, dito marinada, por a suya parti, ye o que portia a plevia.
Luenga
[[Imachen:Extensió del català als Pirineus Orientals.svg|250px|thumb|
]] O reyal decreto francés de Loís XIV d'o 2 d'abril de 1700, con calendata d'aplicación de l'1 de mayo d'o mesmo anyo, prohibió l'uso d'a luenga catalana en documentos oficials, notarials y d'atra mena, baixo pena d'invalidar-ne o contenito. Dende alavez, o francés contina estando a unica luenga oficial, y a unica que se fa servir en l'amostranza publica.
Recientment, o Estato francés ha modificato a suya constitución y ha adhibito a o suyo articlo 2 a frase siguient: La langue de la République est le français. ("A luenga d'a republica ye o francés."). Iste articlo, encara que oficialment ha de protecher o francés contra a expansión de l'anglés, de feito se fa servir a sobén ta negar subvencions a movimientos culturals u civicos u ta refusar a presencia d'atras luengas, como en iste caso o catalán, en l'administración.
Tom Holland
Tom Holland (Kingston upon Thames, Londres; 1 de chunio de 1996) ye un actor y danzante anglés. Ha participau en zintas como Lo imposible o En el corazón del mar, pero amanó mes fama cuan, fazió de Spider Man en Spider Man Homecoming.
Catalunya d'o Norte
Oficialidat d'o català
O 10 d'aviento de 2007 o Consello Cheneral d'os Pireneus Orientals declaró a oficialidat d'a luenga catalana, chunto con o francés, a traviés d'a Carta en favor del català. A Carta disposa de 9 articlos que, amás de reconoixer a oficialidat d'o catalán, reconeixe tamién o Institut d'Estudis Catalans como autoridat lingüistica y mira d'asegurar l'uso y conoiximiento cheneral d'a luenga en l'administración y a vida socieconomica. Entre atros, fa referencia a os medios de comunicación publicos y privatos, a escuela y a rotulación viaria.
Tom Holland
Biografía
Tiene tres chirmans, dos medios de tres anyos minos y Patrick Holland de ueito anyos minos.
Montpesat
A suya población ye de 194 habitants (1999) en una superficie de 15,64 km², con una densidat de población de 12,40 hab/km².
Sericata
Sericata yera un lugar medieval situau en o municipio de Samianigo.
En iste mesmo puesto se troba en l'actualidat a pardina de Pardiniella.
Historia
Bi ha nomás un documento que nos parle d'iste lugar, quan o rei Sancho Remíriz en 1085 permutó con o monesterio de Cercito as propiedatz que teneba donya Amunna a cambeo d'a pardina de Siricata, situada en a val d'o río Aurín.
Leyendas
Una vegada más como en atros lugars de l'Alto Aragón, tamién se conserva o mito d'as viellas pervivients. En iste caso as dos mullers baixoron ta Larrés demandando aduya, pero las refusoron. A la fin arriboron en Pardiniella a on fuoron acullias y mantenidas en diferents casas "a redolino" dica que murioron. Asinas cada casa de Pardiniella recibió tierras de Sericata en a mesma proporción de tiempo que las heban teniu agüespadas.
Electrón
250px|thumb|En o [[modelo atomico de Bohr, os electrons (en royo) se reparten en napas arredol d'o nuclio de l'atomo]] Un electrón ye una particla subatomica con carga electrica negativa. No tien garra estructura conoixita y se la considera una particla puntual, por ixo ye tamién una particla elemental, perteneixient a o grupo d'o leptons.
O electrón presenta una carga electrica de -1,6 × 10−19 coulombs, considerata a carga elemental, y una masa en reposo de 9,10 × 10−31 kg. As dos magnitutz, asinas como o momento angular intrinseco u spin tienen valors constants. Se representa por un regular como e-.
O electrón fa parti d'o grupo d'os fermions porque tien un spin d'1/2. Cumple, por tanto, a mecanica estatistica de Fermi-Dirac.
Ta fer-mos una ideya d'a grandaria d'un electrón, se podría dir que si fuese una moneda de dos euros, o nuclio d'un atomo sería como un campo de futbol.
O electrón que ocupa tot solenco un orbital atomico u molecular se diz electrón celibatario u electrón solitario.
Lo Pozuelo (Uellos Negros)
Lo Pozuelo (en castellano El Pozuelo) yera un lugar despoblau situau en lo termin municipal de Uellos Negros.
Campo de Carinyena
thumb|right|250px|La [[río Uerba|Uerba en Muel.]] O Campo de Carinyena ye una comarca aragonesa situada en a provincia de Zaragoza y que s'estendilla entre os ríos Xalón y Uerba. Dende o punto de vista cheografico ista comarca ye en gran parte o Semontano Norte d'o Sistema Iberico, en concreto d'a sierra d'Algairén. Dende o punto de vista cheomorfolochico ye un gran glacis. Destacan os suyos vins con denominación d'orichen (D.O. Carinyena) obtenita en 1932 y homologata en 1989. A superficie de cautivo d'a vinya ye d'unas 17.908 hectarias y a producción de vin de 300.000 hectolitros.
Senés
Senés yera un lugar medieval situau en o municipio de Samianigo.
Toponimia
Pareixe que l'orichen d'iste toponimo se trobaría en un antroponimo.
Historia
Ye rechistrau que en a segunda mitat d'o sieglo XI bi heba 23 cabezas de familia en a localidat de Senés.
En os falsos privilechios ob honorem (entre sieglos XII-XIII) y l'alcuerdo de posesions de Sant Chuan d'a Penya feito en 1245 por o bispe Vidal de Canellas apareixe a ilesia de Sant Fertús de Senés como propiedat d'o monasterio pinatense.
Bi ha un documento de 1797 en l'Archivo Provincial de Huesca a on encara se nombra a Francisco Oliván Orós, "labrador y vecín d'o lugar de Senés".
Mozota
Mozota ye una localidat y municipio aragonés situata a lo sud d'a Comarca Central (provincia de Zaragoza).
A suya población ye de 128 habitants(2005), en una superficie de 868 km², con una densidat de población de 13,48 hab/km².
Cheografía
A localidat de Mozota ye situata en a cuenca d'a Uerba, en a ripa dreita, a 396 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 25 km d'a ciudat de Zaragoza, que ye a capital d'a suya comarca, d'a suya provincia y d'Aragón.
Ficus carica
A figuera (d'o latin <FICARIA ; scientificament Ficus carica (L., 1758) ) ye una especie d'árbol fruitero caducifolio d'a familia d'as moracias, en o chenero Ficus, orichinaria d'o subcontinent Indio y introducida en a Europa mediterrania y o norte d'Africa dende l'Antiguedat.
Descripción
A figuera ye un árbol chicorrón, no guaire alto, a sobén con port arbustivo mas que no arborio. Tiene a corona más ampla que alta, con ramas firmes, gruesas, que se dicotomizan dica formar brancas muit gruesas tamién, anque a madera tiene una microestructura esponchosa que fa que resulte levera y muit tova.
As follas creixen distanciadas as unas d'as atras. Son muit grans (dica 30 cm de lonchitut) y profundament lobuladas, con 3 u 5 lobulos. A nervadura ye muit marcada por a reversa. A crosta ye grisa.
A vena ye muit larga y tortuosa, con un creiximiento que puede gosar superar a o d'as partes aerias d'a planta. Puede creixer invasivament sobre a penya u sobre muros, malmetendo a la larga as estructuras construidas por l'hombre si gosa enradigar-se-ie.
Ye una especie muit adaptadera, sin guaires requerimientos de suelo, que suporta con facilidat a sequera y as altas temperaturas.
Fruita
A fruita d'a figuera ye a figa. A figa ye una infructescencia (por o que no ye un verdader fruito) plena de drupas, derivada evolutivament de as polidrupas caracteristicas d'a familia Moraceae (as moras), pero que s'ha invertiu tot deixando as drupas individuals en l'interior d'una cambra que no s'obre a l'exterior sique por un estoma chiquinín en o polo apical.
Ivars d'Urgell
Ivars d'Urgell ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida, en la comarca de la Plan d'Urchel.
La suya población ye de 1.715 habitants (2008), en una superficie de 24,3 km² con una densidat de población de 70,58 hab/km².
Jawaharlal Nehru
Jawaharlal Nehru (Allahabad, 1889 - Nueva Deli, 1964) estió un líder de l'ala moderata socialista d'o partiu d'o Congreso Nacional Indio. Se convirtió en o primer ministro d'a India dende a independencia, o 15 d'agosto de 1947 dica a suya muerte.
Atrayito por os plans quinquenals sovieticos, miró aplicar-los en a India, con o deseyo d'aprofeitar o millor d'o capitalismo y d'o socialismo creyando un socialismo democratico, pero a tamás d'ixo estió incapaz de sacar a o suyo país d'o grupo d'os países en vías de desarrollo.
A suya sola filla, Indira Gandhi, tamién s'adedicó a la politica, convertindo-se en primera ministra en morir Lal Bahadur Shastri en chinero de 1966.
Barriopedro
Barriopedro ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Fa parte d'a comarca de l'Alcarria y d'o partiu chudicial de Guadalachara.
A suya población ye de 27 habitants (2010), en una superficie de 10,58 km² y una densidat de población de 2,55 hab/km².
Cheografía
A localidat de Barriopedro se troba situata a 909 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 51 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Cívica.
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah (Nkroful, 21 de setiembre de 1909 - Bucarest, 27 d'abril de 1972) estió un d'os politicos líders d'a independencia de Ghana. Se formó en Europa y America, a on que establió cuantos movimientos panafricanistas, refirmando as necesidaz d'os suyos companyers estudiants y reivindicando lo dreito d'os países africanos a tener un Estato. Estió lo primer president d'a Republica de Ghana (1960), a on que instauró un rechimen centralista, unipartidista, progresista y panafricanista. En 1966, mientres un viache a Pequín, fue derrocato y habió de marchar exiliato a Guinea. o golpe d'estato fue refirmato por a CIA.
Establió lo Partiu d'a Convención d'o Pueblo ta conseguir l'autodeterminación, mientres promoveba vagas, revueltas en as carreras y protestas masivas d'a población civil, por as cuals fue engarcholato cuantas vegatas.
Creyeba en un socialismo moderato ta Africa, que no negase o capitalismo que heban levato sieglos d'imperialismo. Se proclamó aliato d'a China de Mao. Como chefe d'estato d'a nueva Republica de Ghana, favoreixió a industrialización d'o país, aprofeitando los beneficios d'o comercio de cacau.
En os suyos diversos libros o tema común yera la luita de clases y o deber d'os africanos d'oposar-se a estar colonias de países extranchers.
Robert FitzRoy
Robert FitzRoy, naixito de Suffolk (Anglaterra) o 5 de chulio de 1805 – muerto en Surrey (Anglaterra) o 30 d'abril de 1865, estió un mariner y meteorologo anglés, y tamién un oficial de l'Armata Reyal (Royal Navy) que plegó dica o ran de almirant. Ye famoso por haber estau capitán d'o baixel HMS Beagle mientres o viache de Charles Darwin arredol d'o mundo entre 1831 y 1836.
Juanito Navarro
Juan Navarro Rubinos conoixito como Juanito Navarro (Madrit, 8 de chulio de 1924 - Madrit, 10 de chinero de 2011) fue un actor comico espanyol con una important carrera cinematografica, teatral y en a televisión.
Fruito composau
thumb|right|180px|As [[fragas son poliaquenios, un tipo de fruito composau.]] Un fruito composau u pseudofruito ye una estructura vechetal feita de teixius extraflorals, que no feban parte d'a flor, y un u más d'un fruito verdadero que se troba unius a ellos.
En qualques grupos, os teixius accesorios pueden estar carnosos, y prener caracteristicas de color, aroma y presencia de zucres semellants a os que adoptan os pericarpos de muitos fruitos simples, con a finalidat d'estar atractivos a os animals, en amillorando indirectament a dispersión de a suya simient.
Son exemplos de fruitos composaus:
Sundaneses
Os sundaneses habitan en a parte occidental de Chava y son 10 millons d'individuos, dimpués d'os chavaneses a segunda etnia més lumerosa d'Indonesia. Son musulmans sunnitas. Parlan una luenga austronesia.
O prochecto de trasmigración fació que muitos sundaneses emigrasen ta Sumatra, esdevenindo-ie mayoritarios en o suyo cabo sud.
Anguillidae
As enguilas, anguilas u anguillas (d'o latín <ANGUILLA; scientificament Anguillidae) son una familia de peixes teleostios en a orden Anguilliformes en a que se i concabe un solo chenero, Anguilla.
As diferents especies d'anguillas habitan en os ríos de buena cosa d'o mundo, y se reproducen en as mars (sacando-ne os ocians Pacifico y Atlantico sud y as auguas circumpolars) por o que se diz que son peixes migradors catadromos.
Descripción
Son peixes de cuerpo prolargau, con a coda muit larga de forma que adopta una lonchitut y volumen similar u superior a o de a resta d'o cuerpo.
A cabeza la tienen muit prolargada, con as mandiblas amplas y fuertes. Os uellos son chicorrons en comparanza con o total de a cabeza, y se troban adebantaus con respecto a l'articulación temporo-mandibular, de forma que a boca, quan ye obierta, s'ubre más ta zaga de a vertical d'ellos. Isto ye una caracteristica morfolochica de a cabeza de muitos Anguilliformes.
As aletas dorsal, adiposa y anal son parcialment fusionadas con a caudal, de forma que tot l'extrimo posterior de l'animal se presenta como si estás cubierto d'una aleta contina. As aletas pectorals son chicorronas pero muit robustas, adchacents a l'apertura branquial. No tienen aletas pelvianas.
A color d'o cuerpo ye escura, grisa verdisca u quasi negra por alto, con a tripa y a mandibula inferior blancas u amarelliscas muit claretas.
A diferencia de muitos atros grupos de peixes, as anguillas no tienen escratas vesibles, sino que as i tienen de dimensions microscopicas. Isto fa que tiengan a piel muit fina y vulnerable, a qual cosa compensan con una secrección mucosa que les ne recubre, y que ye a responsable d'o tacto eslizoso que as caracteriza. O moco les permite, d'entre belatras cosas, d'estar os solos peixes europeus que pueden sobrevivir a periodos de qualques horas difora de l'augua.
L'alimentación ye omnivora, y gosa incluir chicotz vertebraus aquaticos quan en tienen ocasión.
Distribución
thumb|right|250px|As anguillas adultas son nocturnas y habitan en os ríos. As diferents especies d'o chenero Anguilla habitan en os cinco continents. A más conoixida d'istas especies ye a especie tipo de o chenero y a familia, Anguilla anguilla, dita anguilla europea u común, pus habita (u soleba habitar) en os ríos y corsos d'augua dulce d'iste continent, en arribando dica la cabecera d'os ríos y barrancos en as grans cordeleras europeas, como o Pireneu, a on que enantes yera abundant.
As anguillas chovens puyan por os ríos en un inte determinau en o suyo desarrollo, de forma alto u baixo coordinada seguntes a especie, en un fenomeno migratorio que encara no se conoix guaire bien cómo funciona. S'ha especulau que as anguilletas chovens buscan os mesmos ríos concretos a on que vivión sus pais, pero no se'n tiene garra prebas de que en verdat as que i puyan sían descendients directas d'os adultos que marchón. As anguillas europeas penetran en a mar Mediterrania, a Baltica y belatras mars interiors dende l'Atlantico, ta dentrar dimpués en os ríos d'istas cuencas.
En Aragón, y en cheneral en toda a Peninsula Iberica, yeran animals muit comuns d'antes que se construise as grans obras hidraulicas que en l'actualidat condicionan os corsos d'augua, prencipals ta la suya migración reproductora. Se crei que a población d'anguillas d'Europa ha decreixiu a redol d'un 90% en o sieglo XX, en parte por a imposibilidat de completar a migración en a mayoría de ríos, que contan con entibos y belatras barreras imposibles de salvar ta istos animals.
Costumbres
As anguillas son especies nocturnas, que remanen amagadas de día d'entre as piedras, foratos u soterradas en l'arena en o fundo d'os corsos fluvials. Capturan moluscos, crustacios y belatros invertebraus aquaticos, mayoritariament, anque tamién consumen productos vechetals, y arriban a cazar ranas y vertebraus de dimensions reducidas.
Expulsión d'os moriscos
thumb|right|300px|Embarco de los moriscos en el Grau de Valencia, de [[Pere Oromig.]] A expulsión d'os moriscos estió un desplazamiento forzato de población promulgato por o rei Felipe III d'Espanya u Felipe II d'Aragón o 22 de setiembre de 1609. Esto significaba que os moriscos, (descendients d'os musulmans convertitos a lo cristianismo por o decreto d'os Reis Catolicos d'o 14 de febrero de 1504), heban d'abandonar os territorios espanyols. A expulsión d'os moriscos afectó particularment a los reinos d'Aragón y de Valencia, on a minoría morisca yera una part important d'a población.
Anguillidae
Costumbres
Os hábitos nocturnos, en chunto con a dificultat de pillar-las con as mans en estar tan eslizosas, fa que a pesca d'as aguillas se faiga con medios especificos, principalment con capazos de tornallo, en os quals os animals pueden dentrar-ie por a boca (atraius, por eixemplo, con un troz de tocín) y no en puedan surtir dimpués.
Expulsión d'os moriscos
A execución d'o decreto d'expusión en o conchunto d'os reinos que constituiban Espanya se prolongó dica 1614, quan forachitoron a los moriscos d'a Val de Ricot (Murcia). ´
En o Reino d'Aragón o decreto d'exectó en l'anyo 1610, una part d'os moriscos fuoron forachitatos ta Francia pa dimpués ser embarcata ta Berbería en costas d'a Mar Cantabrica y atra part habió de trescruzar los Puertos de Moriella pa ser embarcata ta Berbería en Vinaroz.
Sergio García de la Fuente
Sergio García de la Fuente (conoixito profesionalment en o mundo d'o fútbol como Sergio García), naixito de Barcelona (Barcelonés) o 9 de chunio de 1983, ye un futbolista catalán, activo profesionalment dende l'anyo 2002 dica o 2021. Ha chugato en os equipos de FC Barcelona B, FC Barcelona, Levante UD, Real Zaragoza, Real Betis Balompié, Al-Rayyan SC, RCD Espanyol y a Montañesa. Chugaba en posición de debantero y ha estato tamién chugador d'a selección espanyola y tamién d'a selección de fútbol de Catalunya.