cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Idioma bavaro
Reconoixencia oficial
L'idioma bavaro ni ye luenga oficial ni luenga rechional reconoixida ni en Alemanya ni en Austria. Tampoco no ye reconoixiu por a carta europea de luengas rechionals u minoritarias (ECRML). Nomás dos chicotas variedatz d'o bavaro tienen estatus de luengas minoritarias en Italia. Son a lengua cimbra en a Provincia autonoma de Trento y o tischlbongarisch en a rechión autonoma de Friul-Venecia Julia.
Vocabulario
Iste ye un chiquet eixemplo de vocabulario:
Sexma de la Honor de Uesa
La Sexma de la Honor de Uesa yera una sexma situada en lo nord-este de la Comunidat de Daroca. La compró la Comunidat chunto con Segura de los Banyos por 60000 escudos d'archent en la primera mitat de lo sieglo XVII. Compreneba los lugars de:
En 1489 la mes gran part d'estos lugars (Blesa, Cortes d'Aragón, *Uesa, Chosa, Maicas, Plou, Salcediello y Segura de los Banyos), perteneixeban a la Sobrecollida de Mont Albán. Manimenos en lo fogache de 1495 figuran como una localidaz de la Sobrecollida de Daroca.
Districto d'Altötting
O districto d'Altötting (en alemán Landkreis Altötting, en bavaro Landkroas Oidäding) ye un districto situato en o sudeste de Bavera, Alemanya.
Hanna Schygulla
Hanna Schygulla, naixita de Königshütte (Alta Silesia, Tercer Reich, hue Polonia) o 25 d'aviento de 1943, ye una actriz alemana, activa en o cine alemán dende zaguerías d'os anyos 1960 y con qusntos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como Die bitteren Tränen der Petra von Kant (1972, Rainer Werner Fassbinder), Fontane Effi Briest (1974, Rainer Werner Fassbinder), Die Ehe der Maria Braun (1979, Rainer Werner Fassbinder), Berlin Alexanderplatz (1980, Rainer Werner Fassbinder), Il mondo nuovo (1982, Ettore Scola), Eine Liebe in Deutschland (1983, Andrzej Wajda), Aventure de Catherine C. (1990, Pierre Beuchot), La niña de tus ojos (1998, Fernando Trueba), u Winterreise (2006, Hans Steinbichler).
Jackson (Mississippi)
Jackson ye una ciudat d'os Estaus Unius que se troba en l'estau de Mississippi, d'an ye a capital dende 1821. A suya población ye de 160.628 habitants (2019), con una superficie de 271.69 km² y ye a ciudat mas poblada de Mississippi. .
Ibón de ros Banyos
L'ibón de ros Banyos ye un ibón situau en Os Banyos de Pandicosa en l'Alto Galligo. Aquí naixe o río Caldarés.
Berria
A suya seu principal ye situata en o Parque Cultural Martin Ugalde d'Andoain, Guipuzcua, encara que tamién tien delegacions en cuasi totas as principals ciudaz bascas: Vitoria, Bilbau, Pamplona y Baiona. Fa parti d'a asociación MIDAS de periodicos europeus en luengas minorizatas (Minority Dailies Association)
Invento
thumb|150px|A primera bombilla electrica de [[Thomas Edison]] Un invento ye un obchecto, tecnica u proceso que tien bella caracteristica nueva. Bels inventos pueden estar basatos en ideyas, procesos, composicions u formas anteriors. Atros inventos son creyacions sin antecedents en a ciencia u tecnolochía que contribuyen a enamplar as mugas d'o conoiximiento humán.
Galhagòs
Galhagòs (Gaillagos en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón d'a Val d'as Gaves y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 81 habitants (1999) en una superficie de 8,46 km², con una densidat de población de 9,57 hab/km².
Real Betis Baloncesto
O Real Betis Baloncesto, establito como Club Baloncesto Sevilla y mientres muitas anyadas conoixido como Caja San Fernando y CajaSol y en l'actualidat con o nombre comercial de CooSur Real Betis, ye a sección de baloncesto d'o club andaluz Real Betis Balompié d'a ciudat de Sevilla, establita en l'anyo 1987 con o nombre de Club Baloncesto Sevilla. Chuga en a liga ACB en l'anyada 2021/22 y en o pavillón San Pablo d'a capital andaluza como equipo local.
Historia
O Club Baloncesto Sevilla se creyó en 1987 quan adquirió a plaza en Primera B d'o club Dribling de Madrit con o refirme economico d'a Deputación Provincial de Sevilla, que presidiba Miguel Ángel Pino Menchén, d'a quala dependeba a Caja San Fernando. Se le encargó a José Luis Sáez, president ta part d'alavez d'a Federación Andaluza de Baloncesto y a Guillermo Sierra Molina, o suyo primer president y miembro fundador de l'equipo y d'o Club Baloncesto Sevilla (CLUBASA), a labor d'encetar as negociacions con os chugadors que posteriorment formarian l'equipo d'a Caja.
En l'anyada 1987-88, l'equipo milita en Primera División B y se clasifica para os play-offs de puyata, estando eliminau por o Mayoral Maristas. En l'anyada siguient aconsigue a puyata a la Liga ACB, dimpués de vencer en as eliminatorias finals a lo Lagisa Gijón y a lo Syrius Patronato de Mallorca.
En l'anyada 1992-93, a quatrena en a Liga ACB, aconsigue clasificar-se en o 5eno puesto y aconsigue una plaza pa la Copa Korać, debutando l'anyada siguient en competición internacional. En as anyadas 1995-96 y 1998-99 aconsigue a suya posición mas alta dica l'actualidat, en quedar subcampión de Liga al cabo de cayer en a final frent a o FC Barcelona en totas dos ocasions, disputando a maxima competición continental (a Euroliga) entre l'anyada siguient. En l'anyada 2010-11 estió finalista d'a Eurocup, segunda maxima competición europea.
En o verano de 2016, CaixaBank, que yera l'accionista mayoritario d'a sociedat dende que mercó Banca Civica, anterior propietario d'as antigas accions d'a Caja San Fernando, vendió a suya participación a la interpresa Energía Plus, mantenendo-se Caixabank como que patrocinador entre os siguients cinco anyos. En aviento de 2016 Energía Plus vende as accions a o Real Betis Balompié.
En Chunta Cheneral d'Accionistas celebrata o 15 d'aviento de 2018 y al cabo d'haber recibiu o preceptivo permiso d'a Casa Reyal se decidió cambiar o nombre fundacional d'a sociedat por lo de Real Betis Baloncesto S.A.D.
Historial
Campión Subcampión
Villar de Argañán
Villar de Argañán ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 99 habitants (2007), en una superficie de 30,02 km² y una densidat de población de 3,29 hab/km².
Villar de Ciervo
Villar de Ciervo ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 345 habitants (2007), en una superficie de 56,84 km² y una densidat de población de 6,06 hab/km².
Municipio Bolívar (Anzoátegui)
O Municipio Bolívar (Municipio Bolívar en castellano) ye uno d'os 21 municipios d'o Estato Anzoátegui, Venezuela. Tien una superficie de 1.706 km² y a suya población yera de 359.984 habitants en 2001. A suya capital ye Barcelona.
Rechión de Doboj
A rechión de Doboj (en serbio Регија Добој, en bosnio Regija Doboj) ye una d'as siet rechions d'a Republica Serbia. O centro administrativo d'a rechión ye Doboj y ye localizada a o norte d'o país.
Buena part d'as localidaz d'esta rechión administrativa feban part d'a Posavina Bosnia (Bosanska Posavina), rechión natural de mayoría relativa croata antes d'a Guerra de Bosnia, quan os serbios prenioron o control d'esta zona pa que esdevenís un corredor entre as zonas de mayoría serbia de l'este y l'ueste de Bosnia. Bi habió muitos croatas y bosnios que se refuchioron en a redolada de Slavonki Brod (Eslavonia, Croacia, en l'atra marguin d'o río Sava), y no en tornoron. Os acuerdos de Dayton de 1995 no nomás ratificoron l'anexión d'este corredor que precisaban os serbios pa fer viable a suya entidat politica y administrativa, tamién permitioron ixamplar o corredor con l'anexión de localidaz a on que os croatas heban puesto resistir a ofensiva serbia.
14 d'octubre
Sieglo XI
right|thumb|250px|A muerte de [[Haroldo II d'Anglaterra|Haroldo II en a batalla de Hastings o 14 d'octubre de 1066.]]
Kiwi
thumb|300px|Kiwi. miniaturadeimagen|300px|'Red Passion'.
Kiwi ye lo lulo comestible de quantas especies d'enredaderas lenyosas d'o chenero Actinidia.
Lo kiwi gosa proceder d'Actinidia deliciosa, encara que tamién puede creixer d' Actinidia chinensis, u d'hibridos dentre A. deliciosa y atras plantas d' Actinidia.
O kiwi ye orichinario d'o centro y este de China. A primera descripción rechistrada d'o kiwi data d'o sieglo XII mientres a dinastía Song. En primerías d'o sieglo XX, o cautivo de kiwi s'extendió dende China dica Nueva Zelanda, an se producioron as primeras plantacions comercials. A fruita se fació popular entre os militars britanicos y estatounitenses estacionaus en Nueva Zelanda mientres a Segunda Guerra Mundial, y dimpués s'exportó comunament, primero ta Gran Bretanya y dimpués ta California en o decenio de 1960.
En 2020 se producioron 4.407.407 toneladas de kiwi (totas as variedatz) en tot o mundo. A Republica Popular de China representó mas d'a metat d'a cullita mundial total. Europa produció 952.890 toneladas en o mesmo periodo. Os mayors productors estioron Italia, Grecia y Francia.
Olot
Olot ye un municipio catalán situato en a provincia de Chirona, capital d'a comarca d'A Garrocha. La suya población ye de 32.337 habitants(2007), en una superficie de 29,12 km² con una densidat de población de 1.110,47 hab/km².
A ciudat ye situata a 443 metros sobre o ran d'o mar. D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Batet de la Serra y Sant Cristòfol de les Fonts.
Amán d'Olot ye a Fageda d'en Jordà, un bosque de fagos.
Historia
A primera cita d'Olot se troba en un documento de l'anyo 872, seguntes o cual l'emperador franco Carlos II o Calvo cedió a lo monesterio de Sant Aniol d'Aguja os dreitos sobre a ilesia de Sant Esteve d'Olot (situata entre o río Fluvià y a riera de Ridaura), dimpués d'a conquiesta de Chirona por os francos.
En 1427 y 1428 Olot estió afectata por dos tierratremos, y quedó destruita. Olot no fue reconstruita, sino construita de nuevo en atro puesto amán de l'anterior.
Durant a Guerra Civil catalana, a villa estió cuantas vegatas conquiesta y espullata, por ser o mas important nuclio de población en a suya redolada. Isto causó una important mingua demografica.
Demografia
O censo de 1717 encorpora a Parroquia d'Olot, Sant Andreu del Coll y Sant Cristòfol de les Fonts; y o de 1975, Batet de la Serra.
Ibonet de Sierra Plana
L'ibonet de Sierra Plana u ibón de Tringonier (en castellano ibón de Trigoniero) ye un ibón situau baixo o pico de l'Ibonet (2.866 m) y a punta de l'Ibonet (2.645 m).
Chunto a ell se troba tamién l'ibonet de Castet.
Torraza de Larrede
A Torraza de Larrede u Torre d'o Moro ye una torraza situata en Larrede, en o municipio de Samianigo en l'Alto Galligo (Aragón). Se troba en a dita "loma de Sant Martín".
Se construyó en o sieglo XVI y teneba funcions esfensivas. Dende astí s'acucutaba Sarrablo y a Tierra de Biescas, completando-se con atra torraza chusto a l'atro canto d'a val, en Escuer.
Villalba
Villalba significa "villa blanca" y puet estar:
Torraza de Larrede
A torre tien planta quasi quadrata, con unas midas de 6,36 por 6,86 metros. Se composa de cinco pisos formatos por muros d'una gordaria de 1,35 metros en os que se pueden trobar aspilleras y que rematan con almenas. L'acceso a la torre no ye a ran d'a tierra, sino que se fa por una escalereta que bi ha en un d'os suyos laterals. thumb|150px|left|A Torraza de Larrede Probablement en iste mesmo puesto bi habría una torre anterior d'epoca medieval, ya que en a frontera ueste o tipo de construcción se puet veyer que ye diferent y mas antigo.
Municipio Manuel Ezequiel Bruzual
O Municipio Manuel Ezequiel Bruzual (Municipio Manuel Ezequiel Bruzual en castellano) ye uno d'os 21 municipios d'o Estato Anzoátegui, Venezuela. Tien una superficie de 1.566 km² y a suya población yera de 27.758 habitants en 2001. A suya capital ye Clarines.
Mancomunidatz d'Aragón
As mancomunidatz d'Aragón son as asociacions entre municipios, a sobén d'una mesma comarca u con una causa común, que bi ha en Aragón.
Bi ha un total de 66 mancomunidatz en Aragón, 23 en a provincia de Teruel, 18 en a provincia de Uesca y 25 en a provincia de Zaragoza
General Dynamics F-16 Fighting Falcon
General Dynamics F-16 Fighting Falcon ye un avión de caza de quarta cheneración desembolicau por General Dynamics. O suyo primer vuelo estió en 1974. Tien un motor General Electric F110-GE-129 y una velocidat maxima de Mach 2.05. Se'n han construyíu 4604 unidaz.
Disenyau como un avión de caza de superioridat aeria, evolucionó dica convertir-se en un exitoso avión polivalent pa tot clima. S'han construiu mas de 4.600 avions dende que s'aprebó a producción en 1976. Encara que a Fuerza Aeria d'os Estaus Unius ya no compra, se son construindo versions amilloradas pa clients d'exportación. En 1993, General Dynamics vendió o suyo negocio de fabricación d'avions a Lockheed Corporation, que a la suya vegada pasó a formar parti de Lockheed Martin dimpués d'una fusión en 1995 con Martin Marietta.
As caracteristicas clau d'o Fighting Falcon incluyen un sobrecielo de bambollas sin marco pa una millor visibilidat, ceprén de control lateral pa facilitar o control mientres se maniobra, un asiento eyectable reclinau 30 graus dende a vertical pa reducir l'efecto de as forzas g en o piloto y o primer emplego d'un sistema de control de vuelo fly-by-wire que aduya a convertir-lo en un avión prou achil. O F-16 tien un canyón Vulcan M61 interno y 11 ubicacions pa amontar armas y atros equipos de misión. O nombre oficial d'o F-16 ye Fighting Falcon, pero Viper ye comunament utilizau por os suyos pilotos y tripulacions, a causa d'un pareixiu percito con una sierpe gripia, asinas como con o caza estelar Colonial Viper en Battlestar Galactica que s'emitió en o inte en que F-16 dentró en servicio.
Amás d'o servicio activo en as unidaz d'a Fuerza Aeria d'os Estaus Unius, O Comando d'a Reserva d'a Fuerza Aeria y a Guardia Nacional Aeria, l'equipo de demostración aeria Thunderbirds d'a Fuerza Aeria d'os Estaus Unius y l'Armada d'os Estaus Unius emplega como avión adversario / agresor. O F-16 tamién ha estau adquiriu pa servir en as fuerzas aerias d'atras 25 nacions. En 2015, ye l'avión d'ala fixa mas numbroso d'o mundo en servicio militar.
Orichen
Con a experiencia en a Guerra de Vietnam se reveloron cuantos defectos en as capacidatz de os cazas estausunidenses, prencipalment en o F-4 Phantom II, y se contrimostró que ni ixos avions ni os suyos pilotos yeran preparaus pa o combate aerio cercano. Ista necesidat de nuevos cazas de superioridat aeria levó a la USAF a encetar en 1965 dos prochectos pa desembolicar nuevos avions d'altas prestacions: o programa FX (siglas en anglés de Fighter Experimental) que miraba un disenyo bimotor de l'orden d'as 20 toneladas con ala de cheometría variable, avionica abanzada y misils de largo alcanz; y o programa ADF (Advanced Day Fighter), con alufras de disenyar un caza liuchero d'unas 11 toneladas que podese superar en un 25 por ciento as prestacions d'o MiG-21 sovietico. Manimenos, en chulio de 1967 amaneixió o MiG-25, con capacidat pa aconseguir velocidatz cercanas a Mach 3. Debant de tal facienda, o Departamento d'Esfensa d'os Estaus Unius dio prioridat a o programa FX, que desembocó en o F-15 Eagle, y o programa ADF estió pospuesto.
Programa LWF
Un grupo informal pero influyent clamau « Fighter Mafia », liderau por l'analista de sistemas Pierre Sprey, o piloto de prebas Charles Y. Meyers y o piloto de caza Adolfo Giampaoli, consideraba que o programa d'o F-15 iba por mal camín; seguiba estando un avión de grans dimensions, no especialment capacitau pa lo combate de curto alcanz. Amás, creyeba que a necesidat d'a Fuerza Aeria yera un nuevo avión de combate liuchero, barato y con buena maniobrabilidat, mientres que a USAF insistiba que a prioridat yera o F-15. Manimenos, l'emparo a la Fighter Mafia estió augmentando en o Congreso y en a Secretaría d'Esfensa. Asinas, o 16 de chinero de 1971 o vicesecretario d'Esfensa David A. Packard prencipió o programa LWF (Lightweight Fighter, caza liuchero) pa avalorar as posibilidatz de tal avión.
O programa LWF buscaba en prencipio un avión d'un peso de 9000 kg, baixos costes, muit altas prestacions por baixo de Mach 1,6 y buena relación empente/peso. En prencipio solament naixió pa establir dica qué grau se podría desembolicar un caza chicot y barato, pero rapidament se veyió o suyo potencial pa la exportación y pa o reemplazo d'o F-104 Starfighter. Packard avogó por o modelo de competición, en o qual se trigarían dos modelos pa fer os prototipos, y d'entre ells se trigaría a o vencedor. Os fabricants Boeing, General Dynamics, LTV y Rockwell proposoron avions monomotores, mientres que Northrop fació lo propio con un disenyo bimotor. Tot y que as propuestas de Boeing y Cheneral Dynamics yeran as millors, os dos avions trigaus pa la competición estioron os de General Dynamics y Northrop, ya que os países intresaus en a compra d'iste nuevo avión yeran intresaus en un bimotor a resultas d'os numbrosos accidents sufiertos por o monomotor F-104.
Prototipos
O 13 d'abril de 1972 estioron trigaus os modelos General Dynamics 401 y Northrop P.530, redesignándo-se YF-16 y YF-17 respectivament. Mientres que o YF-17 yera un avión relativament convencional, o YF-16 yera un disenyo totalment nuevo, que incluiba numerosas innovacions tecnolochicas, tals como controls de vuelo fly-by-wire, inestabilidat y gabina de vuelo abanzada.
O primer vuelo d'o prototipo YF-16 tenió puesto en a Base d'a Fuerza Aeria Edwards (California) o 21 de chinero de 1974, encara que estió un primer vuelo inasperau; entre ixe día as prebas yeran de rodache a alta velocidat, pero a 222 km/h l'avión prencipió a oscilar violentament y o piloto Phil Oestricher, decidió elevar-se pa privar salir-se d'a pista, y dimpués, aterrizar nuevament. O primer vuelo planificau ocurrió o 2 de febrero d'ixe mesmo anyo, en o qual l'avión aconsiguió puyar dica os 9000 m y aconsiguió velocidatz de mas de 600 km/h. O segundo prototipo voló o 9 de marzo de 1974.
Seguiba existindo refuso a lo programa LWF en o sino d'a Fuerza Aeria, pus se veyeba como una menaza a o F-15. O programa estió renombrau ACF (Air Combat Fighter, Avión de Combate Aerio) en abril de 1974 pa rebaixar a oposición. Mientres, quatro países d'a OTAN (Belchica, Dinamarca, Países Baixos y Noruega) yeran intresaus en buscar un avión que reemplazase a as suyas F-104. Entre as opcions estudiadas se trobaban o Mirage F1, o Saab Viggen y os dos ACF. O ganador d'o programa ACF sería prebablement o trigau, pero os quatro países quereban saber si a USAF iba a mercar-lo. En octubre de 1974 o secretario d'Esfensa James R. Schlesinger anunció a intención por parti d'a Fuerza Aeria de mercar 600 unidaz, con a posibilidat d'enamplar-la a 1400 u mas.
O 13 de chinero de 1975 o YF-16 estió trigau vencedor d'o ACF por estar mas maniobrable, mas barato y tener mayor alcanz. Unatra razón esgrimida por a USAF yera que o YF-16 usaba o motor Pratt & Whitney F100; o mesmo que o F-15. Tamién i habió razons politicas ya que, con o final d'a producción en serie d'o bombardero supersonico F-111, o futuro de General Dynamics yera en entredito.
Evolución
Dimpués d'estar seleccionau, o disenyo d'o prototipo YF-16 estió alterau pa la producción en serie d'o F-16. O fuselache estió prolargau 26,9 cm, o radomo d'o morro estió cambiau por un mas gran pa auespar o radar AN/ APG-66, l'aria alar estió incrementada de 26 a 28 m², l'altura d'o estabilizador vertical estió reducida significativament, as aletas ventrals estioron prolargadas, se le adhibioron dos trestallos de reserva mas, y a puerta de dos fuellas orichinal pa la rueda debantera estió reemplazada por una sola puerta de batiente lateral. Istas modificacions facioron que o peso d'o F-16 s'incrementase amán d'un 35 % con respecto a os prototipos YF-16.
Unatro cambeo necesario que orichinalment heba estau pasau por alto estió provocau por a necesidat de mas control de capezeo pa privar condicions de dentrada en perda a grans anglos d'ataque. As prebas sobre modelos d'o YF-16 levadas a cabo por o Langley Research Center heban trobau o posible problema, pero garra atro laboratorio heba estau capaz de reproducir-lo. As prebas en vuelo d'o YF-16 no heban estau pro exhaustivas como pa resolver a qüestión, pero as pertinents prebas en vuelo con os avions de preproducción FSD contrimostroron que yera una autentica preocupación. Como que resultau, s'incrementó l'aria d'os estabilizadors horizontals un 25 %; ista « coda gran » estió introducida en o Bloque 15 en 1981 y posteriorment aplicada a os avions que ya heban estau producius previament. Amás de reducir significativament (encara que no eliminando) o risgo de dentrada en perda, os estabilizadors mas grans tamién amilloran a estabilidat y permiten una rotación de desapegue mas rapida.
En os anyos 1980 se levó a cabo o programa MSIP (Multinational Staged Improvement Program) pa desembolicar nuevas capacidatz pa o F-16, metigar risgos entre actualizacions de tecnolochía, y asegurar a suya validez en un entorno de menazas cambiants. O programa modernizó o F-16 en tres etapas. En cheneral, o proceso MSIP permitió una rapida introducción de nuevas capacidatz, a baixo coste, y con risgos reducius en comparanza con os programas de modernización y milloras de sistemas tradicionals. O F-16 estió embrecau en atros programas de millora y programas d'extensión de vida de servicio en o primer decenio d'o 2000.
Producción
A fabricación d'os avions de preproducción F-16 FSD s'enchegó en la planta Fort Worth de General Dynamics, en Texas, en zaguerías de 1975. O primer eixemplar, un monoplaza F- 16A, salió d'a fabrica o 20 d'octubre de 1976, y realizó o suyo primer vuelo o 8 d'aviento d'ixe anyo. O primer modelo biplaza levó a cabo o suyo primer vuelo o 8 d'agosto de 1977. O modelo estandar de producción inicial voló por primera vegada o 7 d'agosto de 1978 y o suyo entrega estió acceptada por a Fuerza Aeria d'os Estaus Unius o 6 de chinero de 1979. O F-16 recibió o 21 de chulio de 1980 a suya embotada formal de « Fighting Falcon », y dentró en servicio operacional en a USAF con a 388ª Ala de Cazas Tacticos en a Base d'a Fuerza Aeria Hill l ' 1 d'octubre de 1980.
O 7 de chunio de 1975, entre a celebración d'o Paris Air Show, os quatro socios europeus, agora conoixius como o Grupo de Participación Europea, s'inscribioron pa l'adquisición de 348 avions de combate. Istos estioron repartius entre as Fuerzas Aerias de Participación Europea u EPAF (de l'anglés European Participation Air Forces) en 116 pa Belchica, 58 pa Dinamarca, 102 pa os Países Baixos, y 72 pa Noruega. Se fabricarían en dos linias de producción europeas: una en as instalacions Schiphol-Oost de Fokker en os Países Baixos, y l'atra en la planta Gossellies de SABCA en Belchica. A producción sería dividida en 184 y 164 unidaz respectivament. A companyía noruega Kongsberg Vaapenfabrikk y a danesa Terma A/S tamién fabricoron partis y realizoron sub- ensamblaches pa os aparatos d'as EPAF. A coproducción europea estió emprendida oficialment l ' 1 de chulio de 1977 en a fabrica de Fokker. A meyaus de noviembre de 1977, se prencipioron a ninviar a Fort Worth components producius por Fokker pa ensamblar fuselaches, os quals yeran tornaus unatra vegada a Europa (iste proceso con SABCA prencipió en chinero de 1978); l'ensamblache final d'avions d'as EPAF prencipió en la planta belga o 15 de febrero de 1978, encetando-se as entregas a la Fuerza Aeria Belga en chinero de 1979. A linia neerlandesa s'enchegó en abril de 1978 y entregó o suyo primer aparato a la Real Fuerza Aeria d'os Países Baixos en chunio de 1979. En 1980 estió entregau o primer caza a la Real Fuerza Aeria Noruega por parti de SABCA, y a la Real Fuerza Aeria Danesa por parti de Fokker. Istos países d'o grupo de participación europea augmentoron as suyas flotas d'avions F-16 posteriorment con mas pedius.
Dende alavez s'ha establiu una linia de producción mas en Ankara (Turquía), an dende zaguerías d'os anyos 1980 y entre os anyos 1990, Turkish Aerospace Industries (TAI) ha produciu baixo licencia 232 F-16 Bloque 30/40/50 pa la Fuerza Aeria Turca, y son en marcha 30 unidaz d'o Bloque 50 Advanced pa l'anyo 2010. TAI tamién fabricó 46 aparatos d'o Bloque 40 pa Echipto a meyaus d'o decenio de 1990. A companyía aeroespacial coreana Korean Aerospace Industries (KAI) ubrió unatra linia de producción pa o programa KF-16 d'a Fuerza Aeria d'a Republica de Corea, producindo 140 avions Bloque 52 dende meyaus d'os 90 a meyaus d'o primer decenio d'o 2000. Si India selecciona o nuevo F- 16IN pa obtener o suyo avión de combate polivalent meyo en o programa MRCA, sería establida una sexta linia de producción d'o F-16 en ixe país pa producir a lo menos 108 cazas.
Bill Monroe
William Smith Monroe, conoixiu artistica y popularment como Bill Monroe, (Rosine, 13 de setiembre de 1911 - Springfield (Tennessee), 9 de setiembre de 1966) estió un musico y cantaire estuasunidense de bluegrass conoixiu tamién a sobén como o pai d'o bluegrass per estar lo creyador d'ixe estilo musical fen-do un mezclayo de musicas tradicionals como o country y hillbilly entre d'atras, prenió o suyo nombre d'o suyo grupo os Blue Grass Boys.
Villar de la Yegua
Villar de la Yegua ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 235 habitants (2007), en una superficie de 55,80 km² y una densidat de población de 4,21 hab/km².
Prencipau d'Asturias
O Prencipau d'Asturias (en asturiano Principáu d'Asturies; en castellano Principado de Asturias; en eonaviego Principao d'Asturias) ye una comunidat autonoma espanyola uniprovincial. Tien a forma d'un prencipau a on o Prencipe d'Asturias ye o hereu d'a Chefatura d'o Estato en o Reino d'Espanya.
O suyo territorio ye de bels diez mil kilometros cuadratos, y bi ha una población, en retacule, que blinca licherament d'o millón de habitants. L'idioma oficial y d'emplego mayoritario ye o castellano, pero alto u baixo a tercera parti d'os suyos ciudadans charran tamién asturiano u eonaviego, bien por estar bilingües, bien por tener-la como primera luenga.
A suya capital ye a ciudat d'Oviedo, y Xixón ye a población mas habitata.
Etimolochía
thumb|200px|left|D'o antigo nombre latino d'o río [[Esla, Astura, deriva o toponimo "Asturias".]] A parola "Asturias" prene o nombre d'os suyos antigos habitants, os asturs, primitivos habitants a márguins d'o río Esla (en latín Astura) dica a dominación romana. O nombre d'asturs no només a os d'a Meseta Central sino tamién a os d'o norte.
O antigo nombre latino d'o río Esla, Astura, que antis d'a invasión romana se clamaba Estura u Estula, provién de una radiz celta stour que significa "río". Iste toponimo apareix en Bretanya, do Plinio charra d'o río Stur; hue bi ha tres ríos en anglés cuyo nombre procede d'a radiz Stur, ye dicir Stour, que son en Kent, Suffolk e Dorset. En a desembocadura d'o Río Elba ye atro río cuyo nombre alemán deriva tamién d'a mesma radiz celta, o Stör. Tamién en o Piemont habitaba a tribu celta d'os esturs e o río italiano Stura di Demonte, procedent d'a mesma radiz celtica. Á la fin, ista radiz sour encara perdura hue en as parolas gaelica e bretona ster e stour, que significan "río".
D'os primers habitants entro a o naiximiento d'o Reino d'Asturias
thumb|left|Operacions [[Roma antiga|romanas durando a guerra contra os asturs e cantabros.]] thumb|left|Convento d'os asturs. thumb|left|[[Puent romano de Cangues d'Onís (en espanyol Cangas de Onís; en eonaviego Cangas d'Onís; y en asturiano; Cangues).]] Os primers habitants estioron d'a especie neandertal. Podemos trobar os suyos restos en espelungas d'as cuals a mes famosa ye a espelunga d'El Sidrón. Os primers hombres d'a especie homo sapiens sapiens habitaban en espelungas en as plachas e viveban de caragols de mar. Ta rancar moluscos d'as rocas en feban servir de pedrenyas manyosament entretallatas, de traza que a iste modo d'entretallar-ne de piedras se lo ha denominato arte Asturiense. D'istos hombres muitas e polidas pinturs d'animals se son trobatas en as espelungas, d'entre as cuals a mes famosa ye a Espelunga d'o Tito Bustillo, sita en Ribadesella.
En a Edat d'os Metals, se diceba que os pueblos que en primeras se clamaban asturs yeran venitos de Troya. Manimenos, l'orichen de o nombre d'os asturs pareix estar o nombre latino d'o río Esla, que yera Astura. Pus en aquel tiempo as mugas d'os asturs s'estendillaban dende a Mar Cantabrica entro a o río Duero. O present Prencipau d'Asturias yera dita per os romanos Asturia Transmontana ta diferenciar-la de l'Asturia Cismontana, que hue bi incluye as provincias de Leyón e Zamora. En aquel tiempo, os asturs viviban en ciudaz clamatas castros.
Os asturs alzón a libertat dica la fin d'o sieglo I aC. Pus en iste sieglo Asturias estió chusmesa per os romanos. O casus belli estió que os asturs luitaban cuentra os pueblos vecins ya pacificatos e acotolaban os suyos campos, pero en verdat yera que os romanos deseyaban vehementment, sobre tot l'oro. Conoixito ye que o mesmo emperador Augusto fizo a guerra cuentra os asturs e os cantabros. A la fin estión vencitos os asturs en o Mons Medullius, que beluns identifican con l'actual Las Médulas, a on a mayoría prefirión suicidar-sen que chusmeter-sen ta la esclavitut.
En Asturias no se difundioron guaire as institucions y costumbres romanos, sindembargo podemos admirar d'aquel tiempo no pocos vestichios: vías, termas, villas, inscripcions, etcetera. Cuan l'Imperio Romano cayó baixo os barbaros, os visigodos y sueus dentrón en Asturias. D'os presents estudios sobre os barbaros en a rechión, pareix que a suya auctoridat estió poca u minima, pus yera una rechión pobra y minimament desembolicata ta la población.
En 722, os moros, qui heban levata a guerra ta la mayor parti d'Espanya, prebón conquistar Asturias. Manimenos estión vencitos en a Batalla de Covadonga, d'a cual naixió o novismo Reino d'Asturias.
Reino d'Asturias
thumb|Maxima extensión d'o Reino d'Asturias. thumb|Don Pelayo, vencedor en Covadonga e primer rei asturiano. thumb|150px|Alifonso III o Magno. Aprés a derrota d'os visigodos frent a os moros qui heban esnavesato o Estreito de Chibraltar, muitos d'os vencitos fuyón ta la Cordelera Cantabrica, a on se mezclón con os pueblos asturs e bi'n parón de chicoz exercitos que a sobén acosaban a os moros. Per ista razón, o moros decidión ninviar o suyo exercito enta l'Asturia Transmontana e allora, ta la fin, estión vencitos per l'exercito de Don Pelayo, capitoste d'os godos, en Covadonga (en espanyol y eonaviego Covadonga; en asturiano Cuadonga). Talment dita batalla estase simplament una escaramuza, pero animó a os visigodos e asturs ta enfortir o nuevo reino. Dende allora se fundó un chicot reino cristiano que decidión esfender-se cuentra os moros en a Cordelera Cantabrica.
O primer rei d'os asturianos estió Pelayo (718-737). A iste li succedió o fillo d'él, Favila, qui dimpués estió amortato per un onso. Aprés a muerte de Favila, Alfonso I (739–757), duque de Cantabria, plegón en o reyalme. Iste rei estió belicoso e durando o suyo reinato escomencipión a propagar as buegas d'o reino. Per tan grans combates grans zonas deserticas se creyón entre o Reino d'Asturias e os Moros, as cuals se conoixen con o nombre de tierras de dengún.
Yera costumbre entre os reis que tamién luitasen entre parients ta aconseguir o poder. Pareix que o mesmo Fruela heba matato a su chermano Vimarano con as suyas proprias mans debito a l'acusación de deseyar o reyalme. Dimpués de Fruela, amortato igualment per nobles, reis clamatos febles, pus cuasi denguna guerra fizon, reinón. Istos estión Aurelio (768 – 764), Silo (774–783), Mauregato (783 – 789) e Bermudo o Diacono (789–791).
Bermudo o Diacono succedió a Alfonso II, o mes valient de toz os reis asturianos, qui fizo muitas batallas cuentra os moros, mesmo sitió Lisbona. Durando o reinato d'él, se trobó un sepulcre de Santiago de Compostela d'o cual se deciba que conteneba as reliquias de l'apóstol Sant Chaime. Alfonso mandó que se construyese un templo sobre o fondón e iste puesto ye estato frecuentato per pelegrins de tota Europa ta veyer as reliquias dica o present.
A iste li succedió Ramiro I d'Asturias (842–852), qui recheba Galicia. Sindembargo cuan se yera acomodando en Castiella, un noble de nombre Nepocián tramenó una rebelión cuentra Ramiro ta aconsiguir o reyalme. Conoixito isto, Ramiro se'n enfiló entro a Oviedo e, aprés de cegar-lo, lo recluyó tota a suya vida en un monesterio. En aquel tiempo, os normandos arrecorreban dende as costas d'o Reino dimpués de crudels combates e saqueyos.
A Ramiro li succedió Ordonyo I (850–866) qui estendilló as mugas d'o reino e atra vegata repobló con habitants Leyón e Astorga. Luitó cuentra os moros que n'eban de por de que o reyalme s'amplase e tamién luitó cuentra os normandos.
A iste li succedió Alifonso III O Magno (866–910) qui a-saber-lo ampló as mugas d'o reyalme fundando-ne de ciudaz per tota Leyón e Castiella, e tamién a l'atro costato de o Río Duero. Asinas atra vegata repobló Braga, Porto e Coimbra e fundó de cosa Zamora, Toro e Simancas ta esfender as mugas d'os ataques d'os moros. S'acomodó con Chimena, mesacha d'estirpe reyal, filla d'o rei de Navarra, con a cual tuvo sies fillos. Cuan Alifonso espritó, dividió o reyalme entre tres d'os fillos d'él. En aquel tiempo, a capital estió trasladata d'Oviedo ta Leyón.
Os reis asturianos fizon muitas obras, no només relichiosas, sino tamién publicas. Ista epoca estió muito famosa ta las artes asturianas, cuan s'edificón muitos monumentos prerromanicos, agora consideratos patrimonio mundial d'a humanidat. Tamién estión artistas asturianos qui en fizon de choyas, d'as cuals a prencipal ye a Cruz d'os Ánchels, que encara adorna a bandera d'Asturias.
Edat Meya
Aprés trasladar-se a capital ta Leyón, bels nobles en maquinón de rebulicias ta que Asturias se deseparase d'o Reino de Leyón. A mes famosa rebulicia estió a que fizo o conde Gonzalo cuentra Alifonso VII e donya Urraca, a cual administraba Asturias en nombre d'o Rei.
En 1338, Chuan I e Chuan de Gant firmón a paz meyant a concertación d'una voda entre os fillos d'éls, Enrique e Catarina. Dende allora os hereus d'o Reyalme son ditos Prencipes d'Asturias.
Despotau de Romanía
O despotau de Romanía estió un despotau que existió en tierras d'as actuals Grecia y Albania a fins d'o sieglo XIII. Fue creyato por o rei de Nápols Carlos II d'Anchú pa o suyo fillo Felipe I de Taranto con a intención d'incluir totas as tierras baixo influencia anchevina dende Durrazo dica Lepanto, prebando d'achuntar os territorios anchevins Reino d'Albania-Durrazo y Prencipau d'Acaya con o despotau de l'Arta. Pa ixa fin o 13 d'agosto de l'anyo 1294 se fació efectivo o matrimonio de Felipe de Taranto con Thamar Comneno Ducas, filla d'o despota de l'Arta Niceforo I Comneno Ducas. Carlos II cedió a Felipe de Taranto os susoditos territorios anchevins en os Balcans a mes de toz os suyos dreitos a l'Imperio Latino de Costantinoble y a sinyoría de Vlaquia y Nicefolo I cedió como dote as fortalezas de Vonitsa, Vrachova, Gjirokastër y Naupactus (Lepanto), situatas a Etòlia, a mes d'acceptar a succesión de Felipe de Tarento en cuenta d'o suyo hereu lechitimo Tomás.
Prencipau d'Asturias
Edat Meya
En a Edat Meya, as principals institucions d'Asturias naixión, asinas as pueblas, as villas e os concellos. A sociedat se dividiba en tres estamientos: nobles, clero e pueblo plan. Os asturianos viveban d'o Secale, o Triticum dicoccum, as castanyas, as uellas, as crapas, os tocins et cetera.
Despotau de Romanía
A la muerte de Niceforo I Comneno Ducas arredol de l'anyo 1297 Felipe de Taranto prenió o títol de "despota de Romanía", pero a vidua de Niceforo I, Anna Cantacuceno proclamó a lo suyo fillo Tomás como lechitimo despota de l'Arta y en asumió a rechencia. No quedoron en mans de Felipe I de Taranto que as tierras que formoron o reino anchevín d'Albania, chunto con as plazas d'Acarnania y Etolia, que yeran a dote d'a suya muller Thamar Comneno Ducas.
Prencipau d'Asturias
Edaz Moderna e Contemporania
thumb|200px|[[Gaspar Melchor de Jovellanos, ilustrato asturianus.]] 200px|thumb|[[Adrián Barbón d'a Federación Socialista Asturiana.]] En o sieglo XVIII un gran alivio d'a fambre estió a introducción de triticum indico e de tuberclos dende America, que s'esdevenión en uns d'os principals cautivos ta os asturianos ensemble con as chodigas. A o cabo d'iste sieglo plegó en ista rechión a Ilustración. Entre os mes egrechios ilustratos acucuta Gaspar Melchor de Jovellanos, qui prebó estimular a economía asturiana.
Despotau de Romanía
O títol de despot de Romanía lo heredó un fillo de Felipe I de Tarento dito tamién Felipe (1297-1330), que se casó como Violant d'Aragón, filla de Chaime II d'Aragón.
Prencipau d'Asturias
Edaz Moderna e Contemporania
Un cambeo d'as trazas de treballar plegó en Asturias debito a l'abundancia de fierro e carbón, o que estió tan important en a Historia e tanto cambeó a sociedat que fizo apareixer tamién una nueva clase social, os proletarios. Ista clase dimpués n'hubo de tanta influencia a traviés d'os sindicatos que mesmo agún ista influencia se percibe.
En 1808 Asturias estió a primera rechión de tota Espanya que declaró a guerra cuentra os franceses. Muitos e famosos roldes de combatients estión ninviatos ta la linia de batalla do con gran valentor luitón cuentra os exercitos invasors dica que estión auchatos d'Espanya. En iste sieglo os asturianos en sufrión de pugnas entre os liberals e os seguidors d'o partiu reyalista. De toz os dirichents liberals o mes preclaro estió, qui, encara que murió a favor d'a libertat, obligó a o rei a churar a Constitución.
Durando tot o sieglo a industria en meyo d'a rechión creixeba, sobre tot as menas de fierro y carbón y as fabricas d'armas.
En o sieglo XX os desalcuerdos entre meners e operarios de fabrica per un costato e patronos per atro yera tantos que as revueltas e rebulicios yeran cutianas.
En octubre de 1934 meners d'as vals d'o Nalón e d'o Caudal e treballadors de fabricas d'as grans ciudaz se sublevón armatos cuentra o poder central. Aprés estar vencitos per l'exercito, os proletarios asturianos dolorosismos castigos patión en os suyos cuerpos.
Durando a Guerra Civil Espanyola a rechión remanión fidels ta o gubierno central treito d'Oviedo e zonas occidentals. Cuan os exercitos clamatos nacionals trencón os frents de guerra, a-saber-los soldatos encara fidels ta la Republic fuyón ta os monts ta alzar a vida do los suyos capitostes resistión a las tropas de Franco entro a 1952, cuan os zaguers luitadors amagatos y esparrigatos estión amortatos.
Sindembargo os sobatidors d'os obrers mái aturón en a rechión. En 1963 acayeció a mayor revuelta en as vals centrals, cuyo desembolique se divulgó per tot o mundo.
Muerto Francisco Franco, Asturias se constituyó como communidat autonoma aíntro a estructura territorial descentralizata establita per a Constitución de 1978. Rafael Luis Fernández Álvarez, qui antis exerceba como President d'o Consello Rechional dende 1978, se convirtió en o primer President d'o Prencipau d'Asturias aprés l'adopción de l'autonomía. O Gubierno Rechional Asturiana en poseye d'amplas competencias en campos principals como a sanidat, educación e protección d'a naturaleza. En mayo de 2011, o President d'o Gubierno d'Asturias yera Francisco Álvarez Cascos de Foro Asturias (en asturiano Foru Asturies), a qui succedió Javier Fernández Fernández d'a Federación Socialista Asturiana dica 2019. Dende entonces o president ye Adrián Barbón.
Personalidaz naixidas d'o Prencipau d'Asturias
Categoría:Asturianos.
Matematico
thumb|[[Thales de Mileto, un d'os primers matematicos.]] Un matematico (u matematica si ye muller, d'o latín mathēmāticus, y iste a la vegada d'o griego μαθηματικός mathēmatikós) ye una persona encargada d'o estudio y investigación d'as matematicas.
Shirèish
Shirèish (Sireix en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón d'a Val d'as Gaves y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 58 habitants (1999) en una superficie de 1,73 km², con una densidat de población de 33,53 hab/km².
Sieste
Sieste (/'sjæste/~/'sjeste/) ye un lugar aragonés d'o municipio de Boltanya, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 32 habitants (2010 ).
Sieste estió capital d'o municipio de Sieste dica que, en a decada de 1960, o termin municipal se dividió en dos y una d'as partes s'integró en o municipio de l'Aínsa-Sobrarbe, y l'altra, en o de Boltanya.
Cheografía
Sieste se troba en l'altura d'un cerret que fa de divisoria d'entre la valle de Boltanya y a de Sieste. O cerro, que ha nombre de «monte d'a Madalena», se prolarga, a menor altaria, dende o sarrato de Campodarbe, que a la suya vegada ye una estribación conectada con a sierra d'o Gabardón.
En norte de Sieste se troba la valle de Boltanya, con a villa de Boltanya concarada en a man cuentra de lo río Ara, chusto adebant de lugar. En sud, a valle de Sieste queda deseparada de la de Boltanya por o cerro que sinyorea lo casar de Sieste, tot trazando lo barranco homonimo un trampo quasi paralelo a l'Ara, d'antes no mete un recolón y chira unaltra vegada cara ta'l río, a on que desemboca.
Urbanistica
Sieste presenta una disposición urbana con miras, posiblement, defensivas. Dende l'altura a on ye, cosira por un costau a valle de Boltanya y por l'altro la valleta d'o barranco Sieste, que ye defensada, en a cuentra, por o despoblau medieval de Morcat.
As casas cierran o nuclio urbano por o norueste, contra l'acceso por o sarrato de Campodarbe. As caras norte y sud de lugar, millor protechidas por o desnivel d'a montanya, son acondicionadas como miradors en l'actualidat, con anvistas sobre las dos valles. O conchunto urbano guarda en o centro a ilesia y as casas nobles de lugar, como casa l'Abadía y casa Raval, que en l'actualidat s'han fusionau ta reconvertir-las en un hotel rural.
As casa tradicionals en Sieste son: casa Cavero, casa Piquero, casa Tomás, casa Chusta, l'abadía y casa Raval (actualment, un solo hotel), casa Chil y casa Albars. Por a tradición oral, se sabe que i existiba unaltra casa, que se deciba casa Solano, pero que no s'ha conservau.
En l'actualidat, s'ha gosau construir-ie belaltras casas, que i son nuevas y destinadas a segunda residencia u periodos vacacionals de familias foranas, por o que lo casco urbano ha creixido. En i ha a on que enantes i heba las eras de Cavero y de Raval, y en l'antiga huerta de casa Tomás. Tamién s'ha substituido con nuevas viviendas l'antiga casa-escuela y a casa de la Villa, y a ferrería.
Historia
O lugar de Sieste ye documentau dende la Edat Meya (quan diz que lo nombre s'escribiba «Siest»). A tradición popular fa dir que yera en o puesto a on que actualment se puede trobar a ermita de Sant Vicient, pero que se despobló por unas pestes, y que, en refundar-lo, lo fizon en l'altura que ye como se'l puede trobar huei.
Se sabe, tamién, que Sieste estió capital d'o municipio homonimo dende os primers censos mudernos de 1842, y que l'achuntamiento incluiba belaltros lugars y pardinas que i ha en a redolada, como La Valle, Sant Martín, Sant Velián, Luparuelo, Morcat y Puimorcat. Os tres zaguers heban tenido un achuntamiento de conchunta, con seu en Puimorcat, pero fuén absorvidos por Sieste cara ta 1857.
O municipio de Sieste cambeó de nombre en 1857, en alternando-se con o nombre d'A Torriciella (que tamién en feba parte), dica que se tornó a rebaptizar como «Sieste» en 1877. Desapareixió en a decada d'os anyos 1960, en estando absorvidos Morcat, Puimorcat, Sant Velián, Sant Martín, La Valle y Sieste por o municipio de Boltanya, y A Torriciella por l'Aínsa-Sobrarbe.
Monimentos
thumb|right|250px|A ilesia de Sant Chuan Baptista, en Sieste. A ilesia, d'estilo gotico aragonés, ye consagrada a l'advocación de Sant Chuan Baptista.
Anque en a suya forma actual data d'o sieglo XVI, en existió unaltra anterior (lo menos, d'o sieglo XII) que yera romanica y que fué substituida por l'actual. En a ilesia actual se puede restas de ixa ilesia romanica anterior.
Santa Fe (Nuevo Mexico)
Santa Fe ye una ciudat d'os Estaus Unius que se troba en l'estau de Nuevo Mexico, d'an ye a capital dende 1610. A suya población ye de 84.683 habitants (2019), con una superficie de 96.61 km² y ye a quatrena ciudat mas poblada de Nuevo Mexico dezaga d'Albuquerque, Las Cruces y Rio Rancho. .
Peter Finch
Frederick George Peter Ingle-Finch, d'o suyo nombre artistico Peter Finch, estió un actor australiano, naixito o 28 de setiembre de 1916 en Londres (Reino Uniu) y muerto o 14 de chinero de 1977 en Beverly Hills (California).
Premios
Peter Finch recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1976 por o suyo papel en a pelicula Network, de Sidney Lumet. Antiparte, en 1971 fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor por a suya interpretación en a cinta Sunday Bloody Sunday, dirichita por John Schlesinger.
En a suya carrera recibió cinco Premios BAFTA a o Millor Actor: en 1957 por A Town Like Alice, de Jack Lee; en 1961 por The Trials of Oscar Wilde, de Ken Hughes; en 1962 por No Love for Johnnie, de Ralph Thomas; en 1972 por Sunday Bloody Sunday, de John Schlesinger; y en 1978 por Network, de Sidney Lumet.
En 1976 recibió tamién un Globo d'Oro a o Millor Actor Dramatico por Network, de Sidney Lumet.
Arcos de Xalón
Arcos de Xalón (Arcos de Jalón en castellano) ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria y comarca d'a Tierra de Medinaceli (anteriorment d'a comarca d'Arcos de Xalón y en yera a suya capital).
Cheografía
Arcos de Xalón ye situato a 833 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 166 km de Madrit, a capital d'Espanya.
Comprende os lugars de Aguilar de Montuenga, Chaorna, Iruecha, Judes, Layna, Montuenga de Soria, Sagides, Ures de Medina, Velilla de Medinaceli, Jubera, Somaén y Utrilla.
Mugas
O suyo termin municipal muga con Medinaceli, Almaluez, Santa María de Huerta, Villel de Mesa, Luzón, Mochales y Maranchón.
Parla
O lexico popular d'intrés etnografico d'Arcos de Xalón se conoix relativament bien por fegurar esta localidat en l'ALEANR, con a sigla So 600.