cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Penya de l'Hombre
A penya de l'Hombre ye un mont pirenenco de 1.989 metros d'altaria. Se troba administrativament en o municipio sobrarbenco de Puértolas, en l'extremo mas septentrional de Castiello Mayor (2.014 m).
Ye situada entre as vals Puértolas y d'Escuaín.
Cerro Bayo
O cerro Bayo ye un pueyo de 1.381 m d'altaria situau en a muga entre os termins municipals d'Arcos de las Salinas (Teruel) y La Puebla de Sant Miguel (Valencia).
Stuart Rosenberg
D'entre a suya filmografía, se puet destacar as cintas Murder, Inc. (1960, con Stuart Whitman, May Britt, Henry Morgan y Peter Falk), Question 7 (1961, con Michael Gwynn y Margaret Jahnen), Cool Hand Luke (1967, con Paul Newman y George Kennedy), Voyage of the Damned (1976, con Faye Dunaway, Oskar Werner, Lee Grant, Max von Sydow y James Mason), The Amityville Horror (1979, con James Brolin, Margot Kidder, Rod Steiger, Don Stroud y Murray Hamilton), Brubaker (1980, con Robert Redford, Yaphet Kotto, Jane Alexander, Morgan Freeman y Nicolas Cage) u The Pope of Greenwich Village (1984, con Mickey Rourke, Eric Roberts, Daryl Hannah, Geraldine Page, Kenneth McMillan y Burt Young).
Monasterio de Rodilla
Monasterio de Rodilla ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de La Bureba y partiu chudicial de Briviesca. Dende lo punto d'anvista d'a Ilesia Catolica, pende de l'arcipestrau d'Oca-Tirón en l'archidiocesi de Burgos.
A suya población ye de 215 habitants (2007) en una superficie de 37,14 km², con una densidat de población de 5,79 hab/km².
Cheografía
A localidat de Monasterio de Rodilla ye situada a 890 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 23 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
Ixamplamiento d'o fondón oceanico
thumb|250px|right|Esquema de l'ixamplamiento d'o fondón oceanico. Herkunft: [[USGS ]] L'ixamplamiento d'o fondón oceanico ye un proceso cheolochico interno que consiste en que la litosfera ocenica (que leva crosta oceanica en lo cabalto) se forma en las dorsals centro-oceanicas por solidificación de magmas y dende las dorsals se va movendo gradualment enta las marguins de l'oceano ixamplando-lo y deixando un espacio a on se forma mes crosta oceanica, que s'adhibe por acreción a l'anterior.
Quan la litosfera oceanica ye prou luent d'a dorsal s'enfrede, augmenta de densidat y tiende a baixar en altaria pa rematar introducindo-se por subducción baixo atra placa litosferica y reciclar-se por fusión en lo manto; alavez l'oceano deixa d'ixamplar-se.
A teoría de l'ixamplamiento d'o fondón oceanico estió una teoría movilista formulada por Harry Hammond Hess d'a Universidat de Princeton en la decada de 1960. , y fue demostrada con datos paleomagneticos. A teoría de l'ixamplamiento d'o fondón oceanico estió una teoría precursora d'a teoría d'a tectonica de placas, y fue incluita en este modelo cheodinamico.
Actualment ye una teoría acceptada amés d'un feito observable dreitament u indreita. Lo satelite Lageos ha mediu movimientos entre placas. Por atra part quan se levó a cabo lo prochecto famous a lo sud de las Islas Azores observoron que en la Dorsal Centroatlantica produciba 0,8 cm de litosfera oceanica en la placa nordamericana y 1,3 cm en la placa africana.
Europa d'o Sud
250px|thumb|Os estatos de l'Europa d'o Sud Europa d'o Sud, tamién clamata Europa meridional, ye una rechión cheografica situata en o sud d'Europa. Muga a o norte con a mar Cantabrica, Europa Occidental y Europa Central; a l'este con a mar Negra y a mar de Marmara; a o sud con a mar Mediterrania; y l'ueste con l'oceano Atlantico.
Brieva de Cameros
Brieva de Cameros ye un municipio d'a comunidat autonoma d'a Riocha, en a comarca d'Anguiano.
A suya población ye de 65 habitants (2008) en una superficie de 46,15 km², con una densidat de población d'1,41 hab/km².
Cheografía
Brieva de Cameros ye situada a 963 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 18 km d'Anguiano, a capital d'a suya comarca, y a 59 km de Logronyo, a capital d'a Riocha.
Asturianos
Os asturianos (en asturiano asturianos) son os habitants d'Asturias. Charran l'astur-leyonés, una luenga romanz en camín de desapareixer debant o castellano, y son cristianos catolicos.
Modo de vida tradicional
Os modos de vida tradicionals son l'agricultura (os asturianos xaldos), a ganadería transhumant (os vaqueiros) y pesca (os marnuetos), destacando o desembolique menero dica fins d'o sieglo XX.
Os pastors transhumants son conoixitos como vaqueiros y presentan una cultura orichinal con unas chozas y una parla caracteristica.
Luenga
A luenga astur-leyonesa tradicionalment cuasi tot Asturias, de fueras d'a muga con Galicia, on bi ha una zona gallegoparlant y una zona de transición gallego-asturiano, (como se desvién en Ribagorza con l'aragonés y lo catalán y parlas transicionals). L'astur-leyonés en Asturias recibe a denominación eufemistica de bable (como l'aragonés "fabla"), encara que agora se reivindique como asturianu. As parlas asturianas se dividen en tres grupos (occidental, central y oriental) que continan fuera d'Asturias: cabo nororiental de Portugal, Zamora, Cantabria, pero sobretot en Leyón costituindo l'astur-leyonés occidental, astur-leyonés central y astur-leyonés oriental. L'asturiano oriental ye o que mes periglo de desapareixer corre. L'asturiano central ye a base d'a luenga stándard. L'asturiano occidental ye percibito por muitos asturianos (castellanoparlants u asturianoparlants) como con trazas gallegas pero ye mes puro y menos castellanizato que l'asturiano central, que perdió os diftongos decreixents -ei- y o grupo –it- exclusivos actualment de l'asturiano occidental y comuns con o galaicoportugués.
Mallorquinismo
O mallorquinismo ye un movimiento politico que propugna o reconoiximiento d'a personalidat politica y cultural de Mallorca. Beluns, pero no toz, d'os suyos corrients tradicionalment s'encluyen drento d'o catalanismo cultural.
Asturianos
Relichión
Os asturianos son tradicionalment catolicos. En o folklore asturiano bi ha pervivencias paganas como por eixemplo a creyencia en as xanes, herencio d'as ninfas y que tienen un nombre derivato d'a diosa Diana, a l'igual que o toponimo Fontchanina en Ribagorza.
Mallorquinismo
Orichens
Gosa constar como data de naixencia d'o mallorquinismo a publicación d'a obra La cuestión regional (A cuestión rechional) en 1898 por Miquel dels Sants Oliver, obra que fa parte d'o Desastre d'o 1898, l'ambient recheneracionista y l'aparición d'una nueva cheneración d'intelectuals modernistas que quereban sacar a Mallorca de l'atraso y d'o provincialismo; os maximos representants estioron Miquel dels Sants Oliver, Guillem Forteza (autor d'a obra "Pel ressorgiment polític de Mallorca") y Gabriel Alomar i Villalonga.
Asturianos
Historia
O territorio actual d'os asturianos yera ocupato en l'Alta Edat Meya por os asturs (a l'ueste d'o río Sella) y cantabros (a l'este d'o Sella). Os dos pueblos celtas yeran en grau de romanización abanzata pero s'heban independizato d'os romanos. Os visigodos prebaban de sozmeter-los.
Zirndorf
Zirndorf (en franco oriental Dsian-doaf) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Ye a capital d'o districto de Fürth.
Asturianos
Historia
Dimpués d'una guerra civil entre berbers y arabes en l'Al-Andalus un rei d'Asturias avanzó por a Meseta Norte, y no podendo asegurar-ie as suyas posicions se'n retiró ta las suyas posicions inicials trayendo-se muitos cristianos que augmentoron a población d'o reino. Os cristianos traitos facioron que os cantabros desapareixesen ya de tot como pueblo diferent.
Zirndorf
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Asturianos
Historia
En os sieglos VIII y IX i heba una brillant cort en Oviedo, on i habió una florata d'a cultura artistica orichinal, que puede trobar-se en os manuscritos y edificios conservatos d'ixos tiempos.
Dende o sieglo IX a expansión d'o reino por a Meseta Norte, por l'antiga Gallaecia y por l'alta val de l'Ebro fació que Asturias perdese importancia en o reino, que dende ixe inte se deciba Reino de Leyón. O Reino de Leyón perdió importancia debant de Castiella, (a lo principio un condau d'o mesmo reino), y Asturias chunto con os territorios leyoneses quedoron adhibitos a la Corona de Castiella, pa fer part d'Espanya dende os Reis Catolicos.
A decada de 1930 estió un tiempo de muita conflictividat social en as cuencas meneras asturianas. Franco como ministro d'a guerra en os gubiernos de dreitas d'a Segunda Republica reprimió una revuelta menera que estió preludio d'a guerra civil. En a Guerra Civil buena parte d'Asturias yera a lo principio en a zona roya y resistió sin exito l'abance d'as tropas nacionals sublevatas.
A fins d'o sieglo XX l'asturiano yera ya en camín desapareixer. Os medios de comunicación y o sistema educativo ixemenaban o castellano. As cuencas meneras yeran focos d'atracción d'espanyols d'atras rechions. Dende 1978 Asturias ye una comunidat autonoma y a cultura folclorica asturiana ha tenito un empentón con presupuestos oficials: os trahes rechionals en as fiestas, as bandas de gaiters. Bels intelectuals se sensibilizoron por a luenga asturiana y s'han embrecato en a suya defensa. Debant d'esta florata cultural a decada de 1990 ha significato una decadencia de l'actividat menera (producindo-se muitas prechubilacions) y d'a pesca, y muitos asturianos chóvens han habito d'emigrar t'atras rechions.
Publicidat
thumb|250px|Publicidat en [[Piccadilly Circus, Londres.]] right|thumb|250px|Publicidat en [[Times Square, Nueva York.]] A publicidat ye una traza de comunicación cual prencipal función ye de presuadir os crompadors potencials ta que merquen u faigan servicio bien de bella marca, u bien de bel producto u bel servicio. A formación d'a publicidat moderna estió a la fin d'o sieclo XIX y escomencipiallos d'o XX, cuan ista ferramienta d'o marketing bi-metió estratechias economicas de mercau ta chestionar tan os productos publicitarios como o sector d'a publicidat. Actualment, iste sector amenista una grandiza trasformación, ya que o mercau os medios audiovisuals ye cambiand a escape con as nuevas trazas d'expresión comunicativas. L'atomización y segmentación son as consecuencias d'una era dichital an a interactividat ye o factor clau d'iste proceso. Os publicitaires de huei s'afanan ta plegar ta roldes obchectivos cada día mas chicorrons y dispersaus en cientos de plataformas comunicativas.
Selección masculina de fútbol d'Alemanya
A selección alemana de fútbol (en alemán: Deutsche Fußballnationalmannschaft) ye l'equipe nacional masculino de fútbol d'Alemanya. Os suyos títols encluyen quatro Copa Mundial de Fútbol en 1954, 1974, 1990 y 2014; y tres Eurocopa en 1972, 1980 y 1996.
Alcover
Alcover ye un municipio catalán situato en a provincia de Tarragona, comarca d'Alto Campo y partiu chudicial de Valls.
A suya población ye de habitants, en una superficie de 46,00 km² con una densidat de población de 0 hab/km².
Occitán aranés
L'aranés ye una variedat de l'occitán, d'o dialecto gascón. Ye a luenga propia d'a Val d'Arán (era Val d'Aran). Ye luenga oficial en toda a Comunidat Autonoma de Catalunya chunto con o castellano y o catalán dende l'aplicación d'o nuevo estatuto d'autonomía o 9 d'agosto de 2006. En a val ye a luenga d'amostranza en as escuelas dende 1984.
Alcover
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de La Borquera, La Cabana, Camí dels Muntanyants, Mas Gassol, Les Masies Catalanes, La Plana y Serradalt, amás d'a urbanización Residencial del Remei.
Etimolochía
Bi ha tres teorías sobre l'orichen d'o nombre d'o municipio:
Historia
En 1127, Remón Belenguer IV, conte de Barcelona, donó o lugar a l'arcebispato de Tarragona.
En o sieglo XV, en a Guerra Civil catalana, Alcover estió partidaria d'o prencipe de Viana.
Reparto de concellers
Fuent: Alcover en a pachina web d'a Cheneralidat de Catalunya.
Chainismo
O chainismo ye una relichión d'a India. Fundata en o sieglo VI por Mahāvīrá. O chainismo s'opone a l'hinduismo d'os brāhmanas y no reconoixe l'autoridat d'os Vedas.
En l'actualidat, o chainismo ye present en a India oriental (Bengala y Mysore), centro occidental (Rachastán, Maharastra, Gucharat) y occidental. Calculan-se alto u baixo unos cuatro millons de fiels chainistas. Ye en o seteno puesto entre as relichions d'a India.
Kirguizes (desambigación)
Kirguizes puet referir-se a:
Bergua (desambigación)
thumb|right|200px|[[Torraza de casa Agustín (Bergua)|Torre de casa Agustín, en Bergua.]] Bergua puede fer referencia a:
Etimolochía
D'alcuerdo con Manuel Benito Moliner, o toponimo Bergua tendría oríchens celtas en a radiz BERG-, que significa montanya u en a luenga d'os vascons (protobasco), en a palabra <berho, que gosaría significar selva.
Euroleague Basketball
A Euroleague Basketball, anomenata Euroleague, ye a más alta d'as categorías de baloncesto d'Europa. Ye conoixito a sobén con l'actual nombre comercial de Turkish Airlines Euroleague.
Historial
* 65-78, 94-73, 80-60, 79-96, 82-74
Joseph Radetzky
Johann Joseph Wenzel Graf Radetzky von Radetz (Jan Josef Václav hrabě Radecký z Radče en checo, Chuan Chusé Wenzel, conte Radetzky von Radetz en aragonés, conoixito como Joseph Radetzky u Joseph Radetzky von Radetz, estió un militar d'a Monarquía habsburguica d'orichen checo, naixito de Trebnitz (Bohemia, Sacro Imperio Romano Chermanico, hue en a Republica Checa) o 2 de noviembre de 1766, y muerto en Milán (Reino lombardo-veneto, hue Italia) o 5 de chinero de 1858. Ye muit conoixito por a dita Marcha Radetzky, una composición de Johann Strauss.
Joseph Radetzky prencipió a suya carrera militar en 1785 en l'Exercito austriaco y i continó dica a suya muerte, plegando dica o ran de Mariscal de campo. Mientres a suya carrera, partecipó en as Guerras revolucionarias francesas (Campanya d'Italia (1796-1797), Campanya d'Italia (1799-1800), Batalla de Fleurus, Setio de Mantua, Batalla de Trebia, Batalla de Novi, Batalla de Marengo), en as Guerras napoleonicas (Batalla de Caldiero, Batalla de Eckmühl, Batalla de Wagram) y en a Primera Guerra d'Independencia Italiana (Setio de Venecia).
Reino de Khotcho
O Reino de Khotcho u Karakhocha estió un estato que fundoron en os oasis d'o norte d'a Cuenca de Tarim os refuchiatos uigurs dimpués que os kirguizes d'o Yenisei desfesen o Khanato Uigur situato en tierras de l'actual Mongolia. As principals ciudaz estioron Turfan, Beshbalik, Kumul y Kucha. Por o control que teneban d'un buen tramo d'a rota d'a seda s'enriquioron con o comercio y un gran desembolique cultural.
Esquerra Republicana de Catalunya
Esquerra Republicana de Catalunya (Ezquierda Republicana de Catalunya en aragonés) ye un partiu politico fundato en Espanya en 1931 y actualment con presencia tamién en Francia, d'ideolochía independentista catalana, anque orichinalment federalista.
Reino de Khotcho
As principals comunidaz uigurs s'establioron en un puesto dito Kao ch'ang por os chineses y Khotcho por os pueblos turquicos, unas 20 millas a l'este de Turfan, y Beshbalik ("cinco ciudaz"), un anterior centro administrativo chinés, que dimpués d'a caita d'os tibetans en l'anyo en l'anyo 791 fue preso por una tribu turquica dirichita por uns khans que levaban como títol Iduk-kut ("sacra machestat"). Os sobirans uigurs prenioron este mesmo títol y por ixo o reino de Khotcho ye tamién conoixito como "Uiguria Idikut" u "Reino Idikut Kara-Khocha".
Esquerra Republicana de Catalunya
ERC estió o partiu de relevants politicos catalans como Francesc Macià, Lluís Companys u Josep Tarradellas, desembolicó un important papel en la politica catalana y espanyola mientres a Segunda Republica, a luita antifaxista y a Transición ta la democracia.
Reino de Khotcho
Os primers uigurs refuchiatos yeran en gran part maniqueus, pero en a Cuenca de Tarim muitos se convertirán a lo budismo. A relichión oficial yera o budismo, pero tamién se fomentaba o maniqueísmo. Os habitants nativos, en part d'orichen tocario prenioron a luenga turquica d'os uigurs, que no ye exactament a luenga d'a que s'ha orichinato l'actual uigur.
Esquerra Republicana de Catalunya
O president d'o partiu ye, actualment, Oriol Junqueras i Vies.
En as eleccions a o Parlamento de Catalunya de 2012, o 25 de noviembre de 2012, Esquerra Republicana de Catalunya, con 23 deputatos, puyó 11 escanyos en o Parlamento de Catalunya sobre os 10 d'as eleccions anteriors, estando amás o segundo partiu por numero d'escanyos dezaga de Convergència i Unió y per dabant d'o Partit dels Socialistes de Catalunya.
Reino de Khotcho
Khotcho resistió a presión d'os Kara Khanidas musulmans establitos en Caixgaria y a redolata d'o Laco Issik-Kul. Os reis de Khotcho acceptoron a sobiranía de Chinguis Khan en 1209 y continoron reinando dica 1389 como vasallos de l'Imperio Mongol. Os uigurs d'o reino de Khotcho tenioron una gran influencia cultural en os mongols. Os fillos de Chinguis Khan teneban preceptors mongols. Os mongols prenioron a l'alfabeto uigur (variant de l'[[alfabeto sogdián), pa escribir a luenga mongola.
Mencions en fuents aragonesas
En a traducción aragonesa de "La Flor de las Ystorias d'Orient" se refieren a lo reino uigur de Khotcho como Tarssia:
O termin "Tarssia" se relaciona o termin Tarsá que seguntes l'orientalista Meninski s'aplicaba a los cristianos, os infidels u os adoradors d'o fuego (zoroastristas). Encara en o sieglo XVII os musulmans de territorio chinés deciban a los cristianos nestorins terzai, y tamién en Persia a los cristianos armenios. En o libro Tabakati Naseri nombran a la relichión d'os habitants d'una ciudat d'o Tibet como Dín Tarsáyi, que se debe referir a la relichión budista. O termin Tarssia que plegaría a Frai Haitón por meyo d'os musulmans, y faría referencia que con diferents relichions (especialment o budismo, pero tamién o maniqueísmo y o cristianismo nestorín), que resistió a presión d'os karakhanidas, os primers musulmans turquicos d'Asia Central.
Sent Leser
Sent Leser (en francés Saint-Lézer) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de Vic de Bigòrra y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 333 habitants (1999) en una superficie de 11,17 km², con una densidat de población de 29,81 hab/km².
Saelices de la Sal
Saelices de la Sal ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, comarca d'a Sinyoría de Molina-Alto Tajo y partiu chudicial de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
A suya población ye de 53 habitants (2009), en una superficie de 19,37 km² y una densidat de población de 2,74 hab/km².
Toponimia
O toponimo Saelices ye o cognato castellano d'os aragoneses "Sant Felices" y d'os gascons "Sent Helitz". Amuestra perda d'a F- inicial d'acuerdo con a fonetica castellana.
Os toponimos navarro-aragoneses Sant Felices y os toponimos castellanos Santelices u Saelices son recurrents en a Peninsula Iberica y derivan d'una composición toponimica en latín tipo ECCLESIA SANCTĪ FĒLICIS u MONASTERIUM SANCTĪ FĒLICIS con perda d'o substantivo y fosilización d'o chenitivo FELICIS.
Cheografía
A localidat de Saelices de la Sal se troba situada a 983 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 99 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia.
Tozal de Ratón
O tozal de Ratón (en castellano Tozal de San Martín) ye un mont pirenenco de 1.776 metros d'altaria. Se troba administrativament en o municipio sobrarbenco de Puértolas.
Ye situau entre as vals de Puértolas y d'Escuaín, en a muga d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols, a o norueste de Castiello Mayor.
Toponimia
Se denomina asinas popularment por pareixer dende a val de Puértolas que tien a forma d'un ratón.
Canales de la Sierra
A suya población ye de 80 habitants (2009) en una superficie de 54,44 km², con una densidat de población d'1,47 hab/km².
Cheografía
Canales de la Sierra se troba situau a 1.027 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 84 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a Riocha, y de 45 km d'Anguiano, a capital d'a suya comarca.
Mar de Tasmania
A mar de Tasmania (en anglés Tasman sea, en maorí Te Tai-o-Rehua) ye una mar situada entre Australia y Nueva Zelanda, d'uns 2.000 kilometros de largaria. Representa a parti sud-occidental de l'oceano Pacifico.
Fue baptizau asinas en honor d'o explorador holandés Abel Tasman, o primer europeu que descubrió Nueva Zelanda y Tasmania en o sieglo XVII. Dimpués, en os anyos 1770, o navegant anglés James Cook exploró a mar de Tasmania con mas detalle mientres o suyo primer viache.
Seguntes a Organización Hidrografica Internacional, as auguas d'a mar de Tasmania son as que banyan os estaus australianos de Nueva Galas d'o Sud, Victoria y Tasmania. O estau de Queensland, mas enta o norte, ya ye banyau por a mar de Coral, y a muga territorial entre iste estau y Nueva Galas d'o Sud se considera que ye a muga entre as dos mars.
En a mar de Tasmania bi ha cuantos grupos d'islas, prou desapartadas d'as costas australianas y neozelandesas. Entre istas, destacan as siguients, todas as qualas son posesions d'Australia:
Toshirō Mifune
Toshirō Mifune (en notación 三船 敏郎, Toshirō Mifune seguntes a onomastica chaponesa, en que l'apellito precede a o nombre), naixito de Tokio, l'1 d'abril de 1920, y muerto en o districto de Mitaka, en Tokio, o 24 d'aviento de 1997, estió un actor,director cinematografico, guionista y productor cinematografico chaponés, que ye encara hue o director chaponés más conoixito en o mundo occidental.
D'entre a suya ampla filmografía, cal destacar-ne bellas cintas, como Rashomon (1950, con Masayuki Mori, Machiko Kyō, Takashi Shimura y Minoru Chiaki), Seven Samurai (1954, con Takashi Shimura), Yojimbo (1961, con Tatsuya Nakadai, Yōko Tsukasa y Isuzu Yamada).
Collata Ratón
A collata Ratón ye un collau d'os Pireneus situau a una altaria de 1.688 metros.
Comunica os lugars de Bestué, en a val de Puértolas y Escuaín a traviés d'o GR 15. Ye situau entre a penya de l'Hombre y o tozal de Ratón.
Neustadt an der Aisch
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Plana d'en Cascarro
A plana d'en Cascarro (en castellano plana Encascarro) ye un pueyo de 611 m d'altaria situau en o termin municipal de Val Chunquera.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Calp
Calp (Calp en catalán y oficialment; Calpe en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.
A suya población ye de 29.909 habitants (2010) en una superficie de 23,51 km², con una densidat de población de 1.272,18 hab/km².
Cheografía
A localidat de Calp se troba situata a 59 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 33,2 km d'a ciudat de Denya, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, de 62 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 122 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Villaquirán de la Puebla
Villaquirán de la Puebla ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
San Andrés del Congosto
San Andrés del Congosto ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 76 habitants (2007), en una superficie de 15,27 km² y una densidat de población de 4,97 hab/km².
Villaquirán de la Puebla
A suya población ye de 51 habitants (2007) en una superficie de 11,48 km², con una densidat de población de 4,44 hab/km².
Cheografía
A localidat de Villaquirán de la Puebla se troba situada a 814 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 48 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Lista de municipios de Guipuzcua
thumb|300px|Mapa municipal Lista de municipios de Guipuzcua:
Adolfo Suárez González
Adolfo Suárez González (25 de setiembre de 1932 en Cebreros, Ávila-Madrit,23 de marzo de 2014), I duque de Suárez, estió president d'o gubierno espanyol dende o 3 de chulio de 1976 dica o 25 de febrero de 1981. Ocupó diversos cargos aintro d'as estructuras d'o Rechimen Franquista, y fue un personache relevant mientres a Transición Espanyola, estió miembro fundador d'os partius politicos Unión de Centro Democrático y Centro Democrático y Social en os tamién estió o suyo líder.
Bergua (municipio)
Bergua yera un municipio historico d'Aragón que teneba cabecera en o lugar de Bergua, que se troba en un recuesto d'o mont que en dicen o paco de Bergua, en a boca d'a valle d'o río Forcos cara ta l'Ara. Actualment o suyo termin municipal ye absorvito en o municipio de Broto, comarca de Sobrarbe, Uesca.
Cabe suposar que o municipio naixese con a reforma territorial de 1833, quan naixón os municipios como es entendemos en l'actualidat. Se puede documentar a suya existencia dende o primer censo d'a era moderna, en 1842, dica la suya fusión con o vecino municipio de Basarán en os anyos 1920, en creyando o municipio de Bergua-Basarán.
Cheografía
En primeras, o municipio no incluiba si que as baixants norte d'a punta de Berroy, que cierra parcialment o Sobrepuerto conta la valle de l'Ara por o sureste, sobre o río Forcos. Correspondeban a o suyo termin municipal as partidas de mont que se conoix como paco de Bergua, una selva preta en l'ubago d'a montanya a on que se feba la picada. A madera fue a fuent de riqueza principal d'o municipio en chunto con l'agricultura y, más que más, a ganadería.
En istes primers anyos, o termin municipal reculle os monts, campos y partidas tradicionals de lo nuclio de Bergua, con a ermita de Sant Bertolomé y o paco de selva, y limita en o barranco de la Pera con o termín de Basarán por l'ueste, en o río Forcos con os termins d'Ayerbe de Broto y Escartín, en a corona d'a montanya con o termin de Berroy y, en a baixant sud-ueste con o de Sasa de Sobrepuerto.
En o periodo intercensal 1842-1857 Bergua absorve o municipio d'Ayerbe, en a man cuentra d'a valle, y s'amplía o suyo termin municipal con un troz más solano en as garras d'a Manchoya (barranco d'a Fuent Blanca, bco. de Sanzalbe, etc.) que perteneceba a ixe atro nuclio, a pardina d'a Isuala y os campos d'o ventallo aluvial que fa o Forcos en l'Ara quan desemboca, que tamién yera d'Ayerbe, y o troz de monte que corresponde a la cuenca d'o barranco de Sant Pero y as enrunas de l'antigo monesterio de Sant Per de Rava.
En ixe periodo desapareixen tamién os termins municipals de Berroy (absorvito en Fiscal), Escartín (absorvito por Basarán) y Sasa (absorvita en Cortiellas). Por tot isto, quan se fizo o censo de 1857 Bergua ya limitaba con os termins municipals de Fiscal, Cortiellas, Basarán y Oto.
Demografía
Evolución d'a población d'o municipio de Bergua (Ayerbe + Bergua) dende 1857 dica 1920.
Auckland Domain
En o parque se troba una d'as prencipals atraccions d'Auckland, o Museu Memorial d'a Guerra d'Auckland, que ye situau chustament en o canto d'o crater d'o vulcán. Bi ha cuantos campos d'esportes aintro d'o crater, arredol d'o sud d'o cono vulcanico, mientres que en o borde oposau a o museu se troba un pavillón de cricket y o Hespital d'Auckland. O "Chardín d'hibierno", con os suyos dos polidos edificios de cristal, ye situau en a parti norte d'o cono central formau por a escoria vulcanica.
San Andrés del Rey
San Andrés del Rey ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 40 habitants (2006), en una superficie de 14,71 km² y una densidat de población de 2,71 hab/km².
Las Fuents
Las Fuents (en castellano Las Fuentes) ye un districto d'a ciudat de Zaragoza (Aragón). Muga con os districtos de Casco Antigo, Torrero, Sant Chusé y con o barrio rural d'a Cartuixa Baixa.
Servicios
Miguel Servet comunica o barrio con o centro d'a ciudat estando a prencipal carrera d'iste. O puent de Las Fuents permite a comunicación con a marguin ezquierda. A zona verda mas important d'o barrio ye o parque Torre Ramona.
Toponimia
thumb|200px|right|Fuent de Las Fuents. O nombre d'o barrio tien o suyo orichen en os muitos manantials y basas que se formaban en o terreno cuan s'embadinaba cuan se saliban l'Ebro y La Uerba.
Ya bi ha referencias a un termin de Zaragoza dito Las Fuentes cerca de La Uerba en textos escritos en aragonés de fins d'o sieglo XIV y principios d'o sieglo XV:
Historia
En 1885 se construyó o l'Antiguo Matadero Municipal de Zaragoza obra de Ricardo Magdalena y feita ta l'Exposición Aragonesa de 1885, arredol d'iste se construyoron as primeras casas. Dimpués d'a guerra civil o gubierno franquista construyó viviendas pa desplazatos por a guerra como o "grupo Girón" y o "grupo Escoriaza". En os anyos sisanta y sitanta o barrio continó creixendo, acullindo muitos emigrants d'o Baixo Aragón, incluyindo d'o Matarranya y Baixo Aragón-Casp, por o que en este barrio bi ha encara un chicot porcentache no evaluato de población catalanoparlant. En zaguerías d'o sieglo XX os grupos Girón y Escoriaza yeran habitatos en parte por población chitana, y a principios d'o sieglo XXI se i han adhibito inmigrants de diferents orichens extra-europeus.
Mediano (desambigación)
Mediano puede fer referencia a:
Viniegra de Arriba
Viniegra de Arriba ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca d'Anguiano.
A suya población ye de 46 habitants (2006) en una superficie de 38,46 km², con una densidat d'1,2 hab/km².
Cheografía
A localidat de Viniegra de Arriba se troba situada a 1.182 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 72 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Cheoesquema d'as Nacions Unidas
thumb|400px|right|Rechions estatisticas d'o mundo seguntes a definición d'a División Estatistica d'as Nacions Unidas. L'[[Antarctida no ye incluita en ista división]]
Nicolau
Nicolau ye un antroponimo derivau d'o griego Νικόλαος (Nikolaos), una combinación d'as parolas pa "victoria" y "pueblo", "chent" (λαὸς; laós). O nombre de puet interpretar como "victoria d'o pueblo" u "poder d'o pueblo". O nombre se desvinió popular por Sant Nicolau de Bari, o bispe de Myra (Licia), que inspiró o personache de Santa Claus.
A forma femenina que se troba huei ye Nicolasa u o hipocoristico Colasa coincidents con o castellano. En aragonés medieval existió a forma Nicolaua, documentada en as ordinacions d'a Confrairía d'a Transfixión de Zaragoza (1311-1508).
Prefixo dis-
O prefixo dis- ye un prefixo culto d'orichen en uns quantos prefixos latíns y griegos con sentius diferents y que por vía patrimonial ha orichinau os sufixos des- y es- en aragonés y atras luengas neolatinas.
Collata d'as Puertas
A collata d'as Puertas ye un collau d'os Pireneus situau a una altaria de 1.938 metros.
Victorino de la Plaza
Victorino de la Plaza, naixito de Cahi (provincia de Salta, Archentina) o 2 de noviembre de 1840 y muerto de Buenos Aires o 2 d'octubre de 1919, estió un politico y avogato archentino, qui ocupó cuantos cargos politicos en o suyo país mientres a suya carrera politica, encluyendo-ie o de President d'a Nación Archentina en 1914-1916.
Collata d'as Puertas
Comunica as vals de Puértolas y Anyisclo entre a punta d'as Puertas y Sestral Baixa.
Sanós
A suya población ye de 75 habitants (1999) en una superficie de 1,63 km², con una densidat de población de 46,01 hab/km².
Ordino
Ordino ye una parroquia situata en una val en a parti norueste d'o Prencipau d'Andorra, con una superficie de 89,3 km² y una altaria de 1.298 metros sobre o livel d'a mar en Ordino, 1.654,8 metros en o Serrat, 2.740 metros en o Casamanya, 2.539 en o Port d'o Rat, 2.878 en o pico de Tristaina y 2.395 en o puerto de Siguer.
A suya población en chunio d'o 2004 yera de 3.066 habitants, distribuita en os lugars que forman a val: Ordino, Segudet, Sornàs, Ansalonga, La Cortinada, Arans, Llorts y El Serrat. A capital d'a val y seu d'o Común d'a Val d'Ordino ye a población d'o mesmo nombre, que teneba 1.953 habitants en chunio de 2004. center|thumb|Ordino|250px A economía d'a val d'Ordino se centra prencipalment en o sector terciario u de servicios y en a explotación d'os suyos atractivos naturals y culturals.
Lithobates areolatus
Rana areolata en clasificación scientifica (Baird y Girard, 1852), tamién clasificau como Lithobates areolatus) ye una especie d'amfibios de l'orden Anura, d'a familia Ranidae y d'o chenero Rana, que se distribuye por os estaus estausunidenses d'Indiana, Nebraska, Texas, Kansas, Alabama y Mississippi. Bi ha dos subespecies, R.areolata areolata (a o sud de l'aria de distribución d'a especie) y R.areolata circulosa (a o norte d'a suya aria de distribución).
Lauf an der Pegnitz
Lauf an der Pegnitz (franco oriental Laff an der Bengadz) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Ye a capital d'o districto de Nürnberger Land.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Salmerón (Guadalachara)
Salmerón ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comarca de L'Alcarria y comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
A suya población ye de 200 habitants (2007) en una superficie de 36,39 km², con una densidat de población de 5,50 hab/km².
Olla de chigant
250px|thumb|Estas basetas de lo [[Barranco d'Ascaso son ollas de chigant.]] 250px|thumb|Olla de chigant en lo cauz d'un torrent en [[Grand Wah (Estatos Unius).]] Una olla de chigant u olla de diaple ye una depresión quasi circular con diametro y fondura de dica bells metros y que se fa por erosión en lo cauz. de lo curso alto d'un río, un torrent u un barranco.
La forma quasi circular se debe a que la corrient d'augua traye ruellos de glera que una vegada adintro no en pueden salir y, cada vegada que la enerchía de la corrient d'augua ye prou gran pa tornar a mover-los, chiran adintro de la olla rozando con las paretz, provocando una abrasión que ixampla la depresión de lo cauz en totas direccions.
En la Peninsula Iberica se troba muitos toponimos con la parola olla referius a "ollas de chigant", correspondients a diferents dominios lingüisticos.
En l'Alto Aragón bi ha eixemplos espectaculars d'ollas de chigant en lo Barranco d'o Fornocal (Colungo), en lo Barranco d'as Gloces (Fanlo) y en lo Río Caldarés (Panticosa). En lo Congustro de Croqueta bi ha ollas de chigant pocos metros por d'encima de l'actual livel de lo cauz y que pueden estar activas en las creixidas.
Sayatón
Sayatón ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 121 habitants (2006), en una superficie de 45,38 km² y una densidat de población de 2,66 hab/km².
Saúca
Saúca ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 69 habitants (2006), en una superficie de 48,96 km² y una densidat de población de 1,40 hab/km².
Navas de Bureba
Navas de Bureba ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de La Bureba y partiu chudicial de Briviesca.
Cheografía
A localidat de Navas de Bureba ye situada a 770 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Francesc Ribera i Toneu
Francesc Ribera i Toneu (Berga, Catalunya, 1967) conoixiu por o suyo nombre artistico de Titot, ye un cantaire, musico y politico catalan.
En as eleccions municipals d'o 22 de mayo de 2011 ye esleyiu concellero t'o Concello de Berga por a Candidatura d'Unitat Popular (CUP)
Lithobates dunni
Rana dunni en clasificación scientifica (Zweifel, 1957), tamién clasificau como Lithobates dunni) ye una especie d'amfibios de l'orden Anura, d'a familia Ranidae y d'o chenero Rana, que se distribuye por l'aria central de l'estau mexicano de Michoacán, ocupando lo suyo habitat nomás que los lacos de Pátzcuaro y de Cuitzeo amás de bellos rigachuelos que i desauguan.
La especie recibe lo suyo nombre en a honor de l'herpetologo estausunidense Emmett Reid Dunn (1894-1956).
Tobía
Tobía ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca d'Anguiano.
A suya población ye de 75 habitants (2006) en una superficie de 34,94 km², con una densidat de población de 2,15 hab/km².
Centro (Zaragoza)
O Centro ye un districto de Zaragoza (Aragón). Muga con os districtos de Delicias, Casco Antigo, Universidat y Sant Chusé. A zona ye situata entre as carreras d'o Coso, Espartero, plaza San Miguel, carrera Coímbra, as avenitas Cesáreo Alierta, San Chusé, Tenor Fleta y Goya, a carrera Anselmo Clavé, María Agustín, Puerta d'o Carmen y l'avenita César Augusto.
A principal carrera d'o districto y una d'as principals d'a ciudat ye o Paseyo Independencia que va dende a plaza d'Espanya dica la plaza d'Aragón, a on que ye situato o molimento adedicato por a ciudat a o Chusticia d'Aragón Chuan de Lanuza.
En iste districto se troba o sector comercial y financiero d'a ciudat con as seus d'importants comercios y bancos.
Mugas
thumb|left|250px|Mapa d'o districto Seguntes os plans censals d'o Concello de Zaragoza as mugas d'o districto son:
Maresme
O Maresme ye una comarca de Catalunya que s'estendilla entre o Barcelonés y la Selva, mugando a lo norte con o Vallés Oriental y a l'este con a mar Mediterrania.
A suya población ye de 414.081 habitants (2007) en una superficie de 398,91 km², con una densidat de población de 1.038,03 hab/km².
A capital d'a comarca ye a ciudat de Mataró (que ye tamién a ciudat d'a comarca con mayor numero d'habitants), y en fan parte 30 municipios.
Cheografía
left|thumb|250px|Anvista d'a [[placha en Caldes d'Estrac.]] O territorio d'a comarca ye una estreita francha de tierra estendillata entre a mar Mediterrania a l'este y a Cordelera Litoral a l'ueste. En as montanyas bi ha 4 sierras protechitas legalment con a suya declaración como parque natural (a Sierra d'a Marina, a Sierra de Sant Mateu, a Sierra d'o Corredor y a Sierra de Montnegre), en o clamato Parque Natural d'o Montnegre y d'o Corredor. As plachas son luengas, con muita arena.
D'as montanyas baixan torrents, clamatos ramblas en catalán, de muit poca largaria por estar o suyo naixedero en as montanyas muit amanato a la suya desembocadura en a mar. Son cursos d'augua irregulars, con importants creixitas d'o suyo cabal en epocas de plevias, que en casos d'a clamata gota frida, cheneran problemas d'inundacions y perduga de biens materials u mesmo de vidas humanas.
Els Domenges
Els Domenges (en castellano Domenches u Dumanches) ye una loma de 618 m situada en l'interfluvio entre los barrancos de la Canaleta y d'el Calapatà, entre los termins municipals de Val de Robres y Cretas (Matarranya, Teruel). En lo suyo cabalto bi ha un vértiz cheodesico conoixiu como La Buitrera.
Ye formau por piedra d'arena y archilita royenca-amarillenca correspondients a la formación Margalef, d'edat chattiana (Oligoceno superior) u aquitaniana (Mioceno inferior).
La val con fondón plan desauguada por lo barranco de la Canaleta a piet d'Els Domenges ye travesada por la linia de lo ferrocarril de la val de Zafán, acondicionada como vía verde decenios dimpués d'haber deixau de pasar este tren.
Siarroi
Siarroi (en francés Siarrouy) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de Vic de Bigòrra y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
Castell de Castells
Castell de Castells (Castell de Castells en catalán y oficialment; Castell de Castells en castellano) ye un municipio valenciano, situato en a comarca d'a Marina Alta, provincia d'Alicant y partiu chudicial de Denya.
Siarroi
A suya población ye de 387 habitants (1999) en una superficie de 6,20 km², con una densidat de población de 62,42 hab/km².
Castell de Castells
A suya población ye de 493 habitants (2010) en una superficie de 45,90 km², con una densidat de población de 10,74 hab/km².
Cheografía
A localidat de Castell de Castells se troba situata a 551 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 33,6 km d'a ciudat de Denya, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, de 96 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia, y a 123 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Andreu
Andreu ye un antroponimo d'orichen griego que deriva de ανήρ (anēr), chenitivo ανδρός (andrós), que significa "hombre", "de sexo masclo" (a diferencia de άνθρωπος, ánthropos, ανθρώπου, anthrópou que significa tamién "hombre", pero con o sentito de ser humán); ανήρ puet estar relacionata con a radiz indoeuropea ner que significa hombre, fuerza vital. Puet interpretar-se como "hombre viril", "hombre fuerte", "hombre valient".
Como parola patrimonial y con femenín regular a suya forma femenina ye Andreua u Andreva.
Variants
S'ha puesto documentar a forma femenina Andreya en aragonés terolán. Bi ha indicios que ye una hipercorrección, porque en o mesmo libro veyemos Mareya ("María"). En caso de pronunciar-se realment a -y- epentetica, no se representa en a ortografía actual proposata por l'Academia de l'Aragonés, por no succedir a una vocal -d-, -g- latina desapareixita, habendo-se d'escribir Andrea, (como por un regular s'escribe en textos medievals esta variant d'Andreua).
Rana draytonii
Rana draytonii en clasificación scientifica (Baird y Girard, 1852) ye una especie d'amfibios de l'orden Anura, d'a familia Ranidae y d'o chenero Rana, que se distribuye por l'estau de California en Estaus Unius y por o norte de l'estau de Baixa California en Mexico. D'antes mas se consideraba como una subespecie de R. aurora.
Tozal d'a Sant Vicienda
O tozal d'a Sant Vicienda (en castellano Tozal de San Vicenda) ye un mont pirenenco de 2.092 metros d'altaria. Se troba administrativament en o municipio sobrarbenco de Puértolas.
Puerto de Petralba
O puerto de Petralba u collau de Petralba ye un puerto de montanya d'Aragón que se troba entre as comarcas de l'Alto Galligo y Sobrarbe, a 1549 metros sobre o livel d'a mar en a crencha de la sierra de Canciás, que desepara la valle de Basa y a Ribera de Fiscal. Tradicionalment lo recorreba un camino que ranca d'Espín en a baixant meridional y remata en Lardiés y Fiscal en a septentrional, pasando por a pardina de Feners.
Pedroso
Pedroso ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, situau en a comarca d'Anguiano.
A suya población ye de 101 habitants (2006) en una superficie de 19,29 km², con una densidat de población de 5,24 hab/km².
Chografía
A localidat de Pedroso ye situada a 773 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a Riocha.
Val Ancha
A parzana ye trescruzata por dos ríos, o Tulivana afluent d'o Galligo y o Gas.
Fan parti d'a val Ancha os lugars d'Ipás, Guasa, Baraguás, Badaguás, Lerés, Gracionépel, Espuendolas, Borrés, Larrés, Orante, Pardiniella, Martillué, Cartirana, Aurín, Sasal, Franca, Charlata, Navasiella, Navasa, Ullé y Barós, perteneixients toz a os municipios de Chaca y Samianigo.
Roth
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Villaquirán de los Infantes
Villaquirán de los Infantes ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 169 habitants (2007) en una superficie de 12,98 km², con una densidat de población de 13,02 hab/km².
Cheografía
A localidat de Villaquirán de los Infantes se troba situada a 815 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 27 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
D'o suyo termin municipal en fan parte os lugars de La Estación, El Hormiguero y Villanueva de las Carretas.
Kirguizes d'o Yenisei
Os kirguizes d'o Yenisei estioron un pueblo de luenga turquica procedent d'a rechión de l'alto Yenisei y que en l'anyo 840 invadioron o territorio d'o Khanato Uigur derrocando a la clase dirichent uigurs y prenendo o poder en gran part d'as estepas euroasiaticas orientals. En l'anyo 924 os khitans los forachitoron y tornoron a la suya tierra d'orichen.
Bi ha autors que consideran a los kirguizes d'o Yenisei un pueblo de raza caucasoide y orchinariament de luenga indoeuropea recientment turquizato en l'alta Edat Meya. As cronicas chinesas los describen como altos y royos. Una teoría recient relaciona a los kirguizes d'o Yenisei con os portadors d'a cultura de Tashtyk.
Os kirguizes d'o Yenisei son relacionatos con atros pueblos turquicos d'a zona de Tuva y l'aria entre Siberia y l'ueste de Mongolia como os khacasos. Bi ha autors que identifican a los medievals kirguizes d'o Yenisei con os actuals khacasos.
Una migración de kirguizes d'o Yenisei-khacasos ta Dzhungaria en l'anyo 1703 (quan yera en a subchección d'os choros), y, dimpués de l'anyo 1759 a deportación dende Dzhungaria ta Manchuria por orden d'os nuevos dominadors Qing levó a uns parlants d'o idioma khacaso a la compleganza d'o Nonni (Heilongjiang), on s'ha charrato o dialecto Fuyü Gïrgïs u Fu-Yu Kirgiz, que ye en proceso de desaparición ya irreversible. Os parlants d'este dialecto s'autodenominan Gïrgïs (ye dicir "kirguizes"), talment conservando un antigo nombre tribal. As autoridatz chinesas los consideran d'a mesma nacionalidat que os kirguizes de luenga turquica quipchak de Xinjiang.
Ilesia de Nuestra Sinyora d'Altabás de Zaragoza
A ilesia de Nuestra Sinyora d'Altabás ye una ilesia d'estilo neoclasico construyída en as anyadas 1890-1892 que se troba en Zaragoza (Comarca Central, Aragón). .
Ye a seu d'a Cofradía del Santísimo Ecce-Homo y de Nuestra Señora de las Angustias.
Semillas (Guadalachara)
Semillas ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 50 habitants (2006), en una superficie de 49,91 km² y una densidat de población de 1,00 hab/km².
Tozal de las Cazcarras
O tozal de las Cazcarras ye un mont pirenenco de 1.438 metros d'altaria. Se troba administrativament en o municipio sobrarbenco de Tella-Sin.
Ye situau chunto a la población de Tella.
Sincopa en aragonés
Palabras patrimonials con sincopa
La sincopa ha estau un fenomeno fonetico que ha acompanyau a la evolución de bella palabra latina con sufixo atono como -ICU u -ULO.
Sufixo -ulo
En latín vulgar y tardano bi heba un uso abundant de diminutivos que a vegadas substituiban la forma orichinal, que cayeba en desuso. Lo diminutivo -ULU podeba tener u infixo -c-, y se podeba producir una sincopa de la vocal -u- entre lo infico y la l. Asinas, la sincopa ha teniu influencia en los derivaus patrimonials romances con -ll- por haber chenerau los grupos -C'L-, -G'L- y -T'L- en proto-romance:
En aragonés l'orichen d'uns cuantos grupos consonanticos tamién se debe a la sincopa:
Grupo –ld
Se da apocopa y metatesi:
La palabra remoldar tiene un grupo -ld- con un orichen pareixiu a partir de verbos de la familia de *MUTILARE.
Sufixo -ido
Bi ha palabras patrimonials que derivan de palabras latinas esdruixolas con sufixo atono latín -IDUS que han pasau por una sincopa:
La sincopa en la creyación de toponimos aragoneses
En Aragón bi ha toponimos d'etimolochía latina que han seguiu las leis foneticas que corresponden a lo mozarabe de la val de l'Ebro u a la fonetica aragonesa.