cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Freitas
Freitas (nombre artistico de Facundo Freitas Costa) naxiu de Montevideo (Montevideo, Uruguai) o 12 d'aviento de 2002, ye un cantaire y compositor espanyol de reggaeton, activo en o mundo d'a musica dende 2019.
Trachectoria
D'orichen latino y naxiu d'Uruguai, Freitas se tresladó enta Espanya con nomás que un solo anyo d'edat, estando en Espanya a on desembolicó la suya pasión por a musica. Quan teneba 15 anyos decidió investigar mas sobre o tema y se matriculó en un curso de tecnico en producción musical y de soniu, a on escomencipió a gravar as suyas primeras cancions. Quan teneba 17 anyos publicó a suya primera canción profesional clamada "Fuego", y dimpués de 2 anyos en a industria anunció lo lanzamiento d'o suyo primer disco musical, clamau Fe. En marzo de 2022 estió nominau a los Premios MIN en as categorías de Millor Artista Emerchent, Canción de l'Anyo, Millor Letra Orichinal, Millor Video Musical y Millor Producción Musical.
Alcalá de Gurrea
Alcalá de Gurrea ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, en a comarca de Plana de Uesca y partiu chudicial de Uesca.
A suya población ye de habitants en una superficie de 77,49 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
Alcalá de Gurrea ye situato a 461 metros d'altaria d'o livel d'a mar, a una distancia de 29 km de Uesca, a capital d'a suya comarca, partiu chudicial y provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Agudos y Tormos.
Fos
Fos puet estar:
U tamién:
Astigmatismo
En oftalmolochía y optometría, l'astigmatismo (d'o griego antigo ἀ-, "sin", y στιγμή, "punto") ye un defecto ocular que se caracteriza perque existe una refracción diferent entre dos meridianos oculars, lo que impide l'enfoque claro d'os obchectos. Cheneralment se debe a una alteración en a curvatura anterior d'a cornia. A cornia ye la rechión transparent que se troba en o polo anterior d'o uello y actúa como una lent a traviés d'a quala pasa la luz que s'enfoca sobre la retina en a parti posterior d'o uello. A superficie d'a cornia ha de estar simetrica y regular en as suyas curvaturas, de no estar asinas se produz l'astigmatismo.
En o uello humán, l'astigmatismo ye freqüent en mayor u menor grau y gosa asociar-se a atros defectos de refracción, como miopía u hipermetropía. Puede correchir-se per meyo de l'emplego de lents cilindricas.
Bodrac
A suya población ye de 122 habitants (1999) en una superficie d'11,64 km², con una densidat de población de 10,48 hab/km².
Villeguillo
Villeguillo ye un municipio d'a provincia de Segovia, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Comunidat de Villa y Tierra de Coca y d'o partiu chudicial de Santa María la Real de Nieva.
A suya población ye de 159 habitants (2011), en una superficie de 16,69 km² y una densidat de población de 9,53 hab/km².
Cheografía
Villeguillo se troba situato a 770 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a una distancia de 59 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia, y de 50 km d'a ciudat de Valladolit, a capital de Castiella y Leyón.
Mugas
O termin municipal de Villeguillo muga a o norte con Llano de Olmedo; a l'ueste con Fuente Olmedo y Fuente de Santa Cruz; a o sud con Coca (en o lugar de Ciruelos de Coca); y a l'este a traviés d'o río Eresma con Villaverde de Íscar y Coca.
Hipermetropía
A hipermetropía ye un defecto ocular de refracción que consiste en que os rayos de luz inciden en o uello humán, complegando dezaga d'a retina, fendo d'ista traza lo foco u imachen. Ye debida quasi de tota hora a que lo uello ye muit curto en o suyo eixe antro-posterior.
Cièrp e Gaud
Cièrp e Gaud (Cièrp e Gaud en occitán, Cierp-Gaud en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 862 habitants (1999) en una superficie de 13,90 km², con una densidat de población de 62,01 hab/km².
Casarilh e Tamborés
Casarilh e Tamborés (Casarilh e Tamborés en occitán, Cazaril-Tambourès en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 99 habitants (1999) en una superficie de 6,93 km², con una densidat de población de 14,29 hab/km².
Holanda Meridional
Holanda Meridional (Zuid Holland) ye una provincia d'os Países Baixos. Ye o resultato d'a partición, en 1840, d'a rechión d'Holanda, una d'as integrants d'a Republica d'as Provincias Unitas (l'atra metat ye Holanda Septentrional, que se troba a o norte). Ye situata a l'ueste d'o país, en a desembocadura d'o Rin.
Ye amás poblata d'as provincias d'os Países Baixos, con mas d'o 20% d'a suya población total (buna parti d'ella situata en l'aglomeración d'o Randstad chunto con ciudaz d'as provincias vecinas d'Holanda Septentrional y Utrecht).
A suya capital ye Den Haag.
Rugby
230px|thumb| Logo olimpico d'o rugby. thumb| A [[melé una chugada caracteristica d'o rugby.]]
O rugby ye un esporte de contacto a on dos equipos luitan por a posesión d'una pilota, l'obchetivo ye fer mas puntuación que l'equipo contrario tot respectando as reglas d'o chuego. O partiu ye dividito en dos parts de 40 minutos con un descanso de 10, y as formas de fer puntuación son: acongeguir plantar a pilota en a zona de marca de l'equipo contario con una dos mans en contacte con ella, ixo ye considerato como un ensayo y tién un valor de cinco puntos, a mas de donar dreito a fer una patada a palos y si trescruza por medio d'ells (transformación), dos puntos mas. Tamién se puet sumar tres puntos fent una chutada a palos que trescruze por medio d'ells mediant un golpe de castigo en una chugada aturata por l'arbitre y por una chutada de sobrebote (drop) en quialsiquier momento con o chuego en movimiento.
Ye un esporte que tién un orichen común con o fútbol en Anglaterra a meyatos d'o sieglo XIX, por iste inte o rugby bi ha estato confrontato con ell, chuego limpio en cuentas de chuego sucio, fuerza en cuentas d'habilidat, o respecte d'as reglas de chuego, por l'arbitro y d'o publico ta os arbitros, equipo y afición rival. Tamién ye caracteristico y diferencial d'o fútbol fer o tercer tiempo, que ye una reunió feita una vegata terminato o partiu entre os dos equipos, os entrenadors, arbitros y part del publico a on se comparte un refricherio (en os seniors cheneralment muita cerveza) y bella coseta ta picar. Isto fa empatizar con l'equipo contrario y suavizar as confrontacions feitas mientres o partiu y aprender a controlar os sentimientos que surten d'una confrontación fisica y valorar l'esfuerzo feito por o contrincante. Ye muit popular en as Islas Britanicas y en atros países anglosaxons, más que más en as antigas colonias britanicas d'Australia, Nueva Zelanda y Sudafrica, asinas como en Francia y en Italia. Tamién se practica, encara que con menos importancia, en atros países d'o continent europeu, como Portugal, Espanya y países de l'este europeu, como Rumanía, Cheorchia u Rusia. En America se practica más que más en Archentina y atros países como Canadá, Estaus Unius, Uruguai, Chile, Brasil, Paraguai y menos en Venezuela, Colombia y Perú. En Africa ye popular en Sudafrica y por a suya influencia en Namibia y Zimbabwe, por influencia francesa en Tunicia, Costa de Vori, Madagascar, y Marruecos. Por influencia australiana y neozelandesa, o rugby ye tamién un esporte popular en bella isla d'o Pacifico como Fichi, Tonga y Samoa que con una población de poco mas d'un millón d'habitants entre as tres son compiten a sobén en o Campionato d'o Mundo de Rugby. En Asia, l'equipo más destacato ye Chapón.
Variantz d'o chuego
Bi ha diferents varians d'o chuego con diferent numero de chugadors por equipo como prencipal esferencia. O mas conoxito y practicato en tot o mundo ye o Rugby Union o Rugby a 15, tamién bi ha o Rugby League u Rugby a 13 practicato prencipalment en Yorkshire, Nord-oeste d'Anglaterra y bels lugars de'Australia y Nueva Zelanda y finalment o Rugby a 7 que zaguerament tién una gran popularidat y cada vegata ye mes practicato. Ista zaguera variant ye esporte olimpico dende os Chuegos Olimpicos de Río 2016.
Rugby en Aragón
L'equipo de rugby más important d'Aragón ye actualment o Fénix Club de Rugby Zaragoza.
Holanda Septentrional
Holanda Septentrional (neerlandés: Noord-Holland, frisón occidental: Noard-Holland) ye una provincia d'os Países Baixos, resultato d'a partición, en 1840, d'a rechión d'Holanda, una d'as integrants d'a Republica d'as Provincias Unitas.
Ye situata a o norueste d'o país, mugando con Holanda Meridional a o sud, y as provincias d'Utrecht y Flevoland a o sudeste. A l'este ye banyata por o IJsselmeer mientres que a l'ueste muga con a mar d'o Norte.
A suya capital ye Haarlem, encara que a ciudat mas gran ye Amsterdam.
O norte d'a provincia fa parti d'a rechión historica de Frisia, d'a que contiene as islas mas occidentals.
Menhir
right|thumb|250px|Un menhir en [[Gollenstein (Alemanya).]] right|thumb|250px|Menhirs de l'[[aliniamiento de Kermario, parte d'os aliniamientos de Carnac, en Bretanya.]] thumb|Menhir de [[Merlli (Ribagorza)]] Con o nombre de menhir (d'o bretón maen, «piedra», y hir, «luenga») se designa en Historia, Arqueolochía y Historia de l'Arte a un tipo especial de molimento prehistorico consistent en una piedra clavata verticalment en o suelo y que se debanta enta o cielo. Os menhirs son una d'as formas caracteristicas d'os molimentos d'o megalitismo en Europa y s'estendillan alto u baixo entre 4500 aC y 2500aC a traviés de toda Europa, dende o Neolitico dica o Calcolitico. Se consideran a forma mas simpla de megalitismo. Por extensión, se denomina tamién "menhirs" a molimentos pareixitos fuera d'a suya aria cheografica d'orichen.
Claire Danes
Claire Catherine Danes (naixita lo 12 d'abril de 1979 en a ciudat de Nueva York) ye una actriz estausunidense.
Datos personals
Altaria: 1, 66 m. Pelo: Royo escuro. Uellos: Verde-grisos.
Marinhac
Marinhac (Marinhac en occitán, Marignac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 505 habitants (1999) en una superficie de 12,96 km², con una densidat de población de 38,97 hab/km².
From Here to Eternity
From Here to Eternity (títol en anglés, en aragonés D'astí enta la eternidat, enguerada en Aragón con o títol en castellano de De aquí a la eternidad) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1953 de cine de drama y cine belico dirichita por Fred Zinnemann seguntes un guión de Daniel Taradash sobre una novela de James Jones (From Here to Eternity). Con una producción de Buddy Adler y una fotografía de Burnett Guffey, a suya banda sonora orichinal ye de George Duning. A cinta, que recibió quantos premios, se rodó en Hawaii y incluye en o suyo reparto a destacatos actors como Burt Lancaster, Montgomery Clift, Deborah Kerr, Donna Reed, Frank Sinatra, Ernest Borgnine, Philip Ober u Jack Warden.
Albero d'Alto
Albero d'Alto (Albero Alto en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situato en a comarca d'a Plana de Uesca y partiu chudicial de Uesca.
A suya población ye de habitants, en una superficie de 19,27 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Historia
En o termino d'Albero d'Alto i yera o Castiello de Corvins (escrito Coruins) que seguntes a Cronica de Sant Chuan d'a Penya Sancho Remíriz prenió a os moros.
Toponimia
En o Libro del Reparo del General de 1489-1491 s'escribe Albero de Suso.
Cheografía
A localidat d'Albero Alto ye situata a 442 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 13 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia, d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Sedelhac
Sedelhac (Sedelhac en occitán, Sédeilhac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania. D'antis mas feba parte d'o Comenche.
Palacio de Schönbrunn
O Palacio de Schönbrunn, tamién conoixito como o Versailles vienés, ye un d'os prencipals edificios historicos y culturals d'Austria. Dende o sieglo XIX ha estato una d'as prencipals atracciones toristicas d'a ciudat de Viena y ha apareixito en postals, documentals y quantas cintas.
Sedelhac
A suya población ye de 69 habitants (1999) en una superficie de 6,16 km², con una densidat de población d'11,20 hab/km².
Palacio de Schönbrunn
thumb|250px|right|Ruinas Romanas en os Chardins d'o Palacio de Schönbrunn thumb|250px|Casa d'as Palmeras
Transportes
Se puet plegar dica o Palacio de Schönbrunn con a linia U4 d'o Metro de Viena. A parada d'o Palacio ye "Schönbrunn" y a d'o suyo zoo Tiergarten (o mas antigo y mas gran d'o mundo) ye "Hietzing". En Hietzing se troba tamién a gara de tramvías.
Historia arquitectonica
En 1559 l'emperador Maximilián II fació construyir un chicot palacio de caza que sería destruyito de raso en o segundo setio de Viena (1683). Debito a iste feito, l'emperador Leopoldo I encarga a Johann Bernhard Fischer von Erlach a construcción d'un palacio ta o suyo fillo Chusé (futuro Chusé I). L'arquitecto presenta un plan que prencipia a fer-se, d'una traza muit reducita respecto a la suya ideya inicial, en l'anyo 1696 y que remataría entre os anyos 1699 y 1701, encara que no bi ha guaire consenso en iste punto. D'ista primera construcción nomás i queda a Capiilla de Palacio (Schlosskapelle) y a Escalera Azul (Blaue Stiege) con un fresco de Sebastiano Ricci.
Carlos VI no amostró especial intrés en Schönbrunn, pero será a suya filla, María Tresa qui convertiría o palacio en residencia de verano d'os Habsburgo; status que mantendría dica a fin d'a monarquía en 1918. Mientres o gubierno de María Tresa se procede amás a enamplar o palacio baixo a batuta de Nikolaus von Pacassi, qui ya heba treballato tamién ta a familia imperial en Hofburg. A mayor parti d'a decoración interior tien o suyo orichen en ista epoca y ye una d'as pocas muestras existents d'o dito rococó austríaco
Enta 1765 Johann Ferdinand Hetzendorf von Hohenberg, que ye considerato ya un representant d'a primera etapa d'o clasicismo, prene a dirección d'os treballos de construcción d'o palacio. A suya obra mas significativa ye a Glorieta que remata opticament o gran parque d'o palacio.
Entre 1817 y 1819 Johann Aman fa una unificación y simplificación d'a frontera seguindo ya clarament os dictatos d'o clasicismo. D'ista epoca ye tamién a color amariella tan caracteristica d'a frontera, que dica o sieglo XX sería un d'os "sinyals d'identidat" d'a monarquía habsburga, pues toz os edificios oficials yeran pintatos con a mesma color.
Selección masculina de fútbol de Portugal
A selección portuguesa de fútbol (en portugués Seleção Portuguesa de Futebol) ye l'equipo masculino nacional de fútbol de Portugal. Os suyos títols encluyen una Eurocopa (2016) y una medalla d'oro en os Chuegos Olimpicos de Los Angeles de 1996.
Fronsac
Fronsac puet estar:
Eurocup Basketball 2014-15 Grupo A
Estadisticas y resultatos d'o Grupo A d'a Eurocup Basketball 2014-15.
Districto d'Alès
A suya población ye d'1.119.941 habitants en una superficie de 1.322 km², con una densidat de población de 847 hab/km².
A capital d'o districto ye a prefectura d'Alès (en francés Alès), y en fan parte 6 cantons y 97 comunas.
Benás
Benás (a'l s. XI Benasco; Benasque en castellano; Benasc en catalán) ye un municipio de la provincia de Uesca (Espanya), que fa parti de la comarca de Ribagorza. Ye situau a 1.140 metros, al norte de la vall homonima, a'ls Pirineus centrals, a 143 km de distancia de la capital provincial en dirección nord-este. Ademés de la vila de Benás, el municipio conte dan dos pedaníes que se dixen Ansils y Sarllé.
Orichen d'el toponimo
Dende la fin d'el sieglo X aparese coma Benascho u Benasco, ademés d'el chentilicio benascutano. La suya etimolochía no ye cllara. Al sieglo XIII se pierde la vocal zaguera y se cheneraliza al escripto la forma Benasch. La castellanización de la lluenga escrita va ocasiona que se reconstruise la vocal enta que la parola no terminase en oclusiva, y per aixó dende 1550 només se suele documentar Benasque. Al parlache popular de la vila se va mantenir la evolución autoctona sinse la oclusiva, Benás, hue habitual al dialecto d'el municipio y a la escriptura de tot l'aragonés, encara que a cuasi tots els llugars de la comarca només coneixen la forma castellana.
A la Edat Micha, Benás només donabe el nom de la mitat septentrional de la vall, y se febe servir la expresión "vall de Sos" u "vallis Sositana" enta'l conchunto. La creación d'un Chusticia enta tota la vall, que la suya seu yera a Benás, a'ls zaguers ans d'el sieglo XV, va fer que chino chano s'expandise la locución "vall de Benás" enta tot el territorio.
Sent Biat
Sent Biat (Sent Biat en occitán, Saint-Béat en francés y oficialment) ye un lugar y antiga comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
Benás
Parla
A Benás se ragone l'aragonés benasqués, tame coneixeu coma patués y adintro de l'aragonés benasqués la parla local de Benás ye en la zona A chunto dan la parla d'Ansils, Grist y Saúnc.
Sent Biat
S'unió l'1 de chinero de 2019 a la comuna de Les pa formar a nueva comuna de Sent Biat e Les.
Benás
Illesies
thumb|250px|[[Illesia de Santa María de Benás]]
Edificios civils
right|250px|thumb|Torre d'els Infanzons.
Personalidats naixitas de Benás
Categoría principal: Naixitos de Benás.
Sindrome de Down
thumb|300px|Un nino con sindrome de Down.
Os pais d'a persona afectada gosan estar cheneticament normals. A prebabilidat aumenta de menos d'o 0,1 % en as mais de 20 anyos a 3 % en as de 45 anyos. Se creye que lo cromosoma adicional se produz per casualidat, sin actividat conductual conoixida ni factor ambiental que cambie la prebabilidat. O sindrome de Down se puede identificar mientres l'emprenyatura per meyo d'examens de detección prenatals seguius de prebas de diagnostico u dimpués d'a naixencia per meyo d'observación directa y prebas cheneticas. Dende la introducción d'as prebas de detección, as emprenyaturas con sindrome de Down a ormino s'abortan (taxas que vareyan de 50 % a 85 % seguntes a edat materna, a edat chestacional y la raza u l'orichen etnico d'a mai).
No i hai cura pa lo sindrome de Down. S'ha contrimostrau que la educación y la ficacio adecuada amilloran a calidat de vida. Beluns ninos con sindrome de Down s'educan en clases escolars tipicas, mientres que atros requieren una educación mas especializada. Qualques personas con sindrome de Down se gradúan d'a escuela secundaria y qualques asisten a la educación postsecundaria. En a edat adulta, arredol d'o 20 % en os Estaus Unius realiza bel tipo de treballo remunerau, y muitos requieren un entorno de treballo protechiu. A ormino s'amenesta refirme en afers financiers y legals. A esperanza de vida ye d'arredol de 50 a 60 anyos en o mundo desembolicau con una ficacio medica adecuada. Se recomiendan examens de detección regulars pa detectar problemas de salut comunas en o sindrome de Down a lo luengo d'a vida d'a persona.
O sindrome de Down ye una d'as anomalías cromosomicas mas comunas en os sers humans. Ocurre en alto u baixo 1 de cada 1000 bebés que naixen cada anyada. En 2015, o sindrome de Down yera present en 5,4 millons de personas en tot o mundo y resultó en 27.000 muertes, frent a las 43.000 muertes en 1990. O sindrome prene lo suyo nombre d'o medico britanico John Langdon Down, qui describió de tot o sindrome en 1866. A causa chenetica d'o sindrome de Down se descubrió en 1959.
Meyodía-Pireneus
Meyodía-Pireneus (en occitán Miègjorn-Pirenèus, en francés Midi-Pyrénées) yera una antiga rechión pirenenca de Francia dividida en ueito departamentos.
Castiello de Lobarre
Dende as suyas almenas, ye vesible tota a Plana de Uesca, y a suya función yera a protección d'os territorios d'o reino d'Aragón en as marguins d'o río Galligo y de l'antiga vía romana de Zaragoza ta Biarn, que trescruza la plana que bi ha a o suyo piet antis de dentrar en o curso d'o Galligo. Yera afrontau por o castiello musulmán de Boleya (castiello de Boleya), que esfendeba as planas agricolas d'o norte de Uesca de l'abance d'o reino d'Aragón, y que resistió a la suya ocupación por o reino d'Aragón dencluso dimpués d'a cayida d'a ciudat de Uesca.
O castiello de Lobarre ye construito dencima d'un pueyo de piedra calsinera, sin d'alacez. Asinas, no se li puet fer a zapa d'os alacez, y ista ye una d'as suyas cualidaz esfensibas. L'edificio principal ye rodiau por una muralla con as suyas torres, y o suyo aspecto externo ye o d'una construcción homochenia, encara que i haiga esviellamientos dende os suyos orichens. Asinas, trobamos repuis romanos u islamicos, encara que tan integraus en o conchunto d'o edificio que o suyo aspecto externo ye unitario y homochenio. Seguntes diz en a suya obra sobre a Historia de l'arte l'historiador José Pijoan:
O castiello teneba tamién una función relichiosa, y i teneba dos ilesias construitas una dencima de l'atra, estando a que se troba en a parte inferior d'antis de 1095, cuan se gravó un epitafio en as suyas parez, y a superior ye tamién d'o sieglo XI. As dos ilesias son de nau unica. Parte d'as suyas esculturas son obra d'escultors formaus en o taller d'as obras d'a Seu de Sant Per de Chaca, encara que atras partes escultoricas tienen influencia d'artistas de Provenza.
Historia
As primeras noticias d'o castiello son d'o sieglo XI, en un texto en o cual o rei d'Aragón Sancho Garcés III O Gran cede o castiello a Lope Sánchez, encara que os alacez de l'edificio son muit anteriors, d'epoca de l'Imperio Romano u mesmo d'os ibers. En ixas envueltas, o castiello de Lobarre yera a posición mas abanzada d'o reino contra l'Islam, que lo conquerió en o sieglo XI encara que fue reconquiesto en 1070 por o rei Sancho Remíriz.
Luego d'a conquiesta de Uesca, o castiello de Lobarre quedó dividiu: en tanto que patrimonio reyal, yera o rei d'Aragón qui nombraba os suyos tenients, encara que dende o punto d'anvista d'a hierarquía relichiosa dependeba de l'abadía de Mont Aragón (l'actual castiello de Mont Aragón), a man d'a ciudat de Uesca.
Antiparte, en o sieglo XIII o castiello estió uno d'os centros de resistencia en as rebelions d'a nobleza d'Aragón contra o rei Chaime I d'Aragón, y iste monarca confió a guarda d'o castiello a os caballers d'a Orden d'o Hespital, que li yeran fidels.
En 1468 o castiello de Lobarre fue incorporau ya ta cutio ta o patrimonio reyal. Antiparte, en a localidat que heba naixiu a o suyo piet, Lobarre, ya bi heba tamién una ilesia, perdendo asinas o castiello no nomás a suya función militar sino que tamién a suya función relichiosa. Asinas, o castiello fue abandonau.
Curiosidaz
O Castiello de Lobarre estió protagonista d'a cinta Kingdom of Heaven (2005) d'o director Ridley Scott, protagonizada entre atros por Orlando Bloom, Eva Green, Liam Neeson y Jeremy Irons. Muitos d'os habitants d'o lugar de Lobarre facioron parti d'o rodache d'a cinta como extras. O castiello puet veyer-se cuantas vegadas mientres a cinta.
Tamién estió o escenario d'a cinta Miguel y William (2006), con Elena Anaya, Juan Luis Galiardo, Geraldine Chaplin, Malena Alterio y Josep María Pou.
D'atra man o mesmo castiello s'emplegó en a grabación y emisión d'o desapareixiu programa La noche de los castillos (TVE) (1994), en que una parella acompanyada d'una azafata d'o programa viviba aventuras inolvidables aintro d'o mesmo, con a misión de rescatar a una princesa. En dito programa treballoron a-saber-los actors teatrals, pero habió de cancelar-se por falta de presupuesto y un baixo nivel d'audiencia.
Districto de Kemper
O districto de Kemper (en bretón arondisamant Kemper, en francés arrondissement de Quimper) ye un districto d'o departamento francés de Finisterre y rechión de Bretanya.
A suya población ye de 311.718 habitants en una superficie de 2.202 km², con una densidat de población de 142 hab/km².
A capital d'o districto ye a prefectura de Kemper, y en fan parte 10 cantons y 84 comunas.
Districto de Bordeus
O districto de Bordeus (en occitán arrondiment de Bordèu, en francés Arrondissement de Bordeaux) ye un districto d'o departamento francés de Gironda, en a rechión de Nueva Aquitania.
A suya población ye de 860.263 habitants (2008) en una superficie de 1.522 km², con una densidat de población de 565 hab/km².
A capital d'o districto ye a prefectura de Bordeus (en francés Bordeaux), y en fan parte 21 cantons y 82 comunas.
Von Ryan's Express
Von Ryan's Express (títol en anglés, en aragonés O expreso de von Ryan, enguerada en Aragón con o títol en castellano de El coronel von Ryan, en aragonés O coronel von Ryan) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1965 de cine de belico dirichita por Mark Robson seguntes un guión de Wendell Mayes y Joseph Landon sobre una novela de David Westheimer (Von Ryan's Express). Con una producción de Saul David y una fotografía de William H. Daniels, a suya banda sonora orichinal ye de Jerry Goldsmith. A cinta incluye en o suyo reparto a destacatos actors como Frank Sinatra, Trevor Howard, Raffaella Carrà, Brad Dexter, Sergio Fantoni, John Leyton, Edward Mulhare, Wolfgang Preiss, James Brolin, John van Dreelen, Adolfo Celi, Vito Scotti u Michael Goodliffe.
Teorema de Bayes
O teorema de Bayes ye un d'os teoremas mas emplegaus en a teoría d'a probabilitat. Formulau por Thomas Bayes ye una traza particular de relacionar dos probabilidatz ta contrimostrar a relación entre a probabilidat d'un escaiximiento condicionada a o succeso d'un segundo escaiximiento y a probabilidat d'iste segundo escaiximiento condicionada a o succeso d'o primero, ye decir, entre P(A|B) y P(B|A).
Siga una partición de l'espacio E y siga B un escaiximiento qualsiquiera. D'a expresión d'a probabilidat condicionada, si P(B) \neq 0, se defineixe a probabilidat d'ocurrencia d'o succeso A condicionada a B como
y nos da a probabilidat de A en que ya se sabe que s'ha verificau o succeso B y, por tanto,
Ista traza de relacionar as probabilidatz condicionadas P(A_i|B) y P(B|A_j) d'o primer y zaguer termins d'a igualdat ye muit util y se clama formula de Bayes.
Teorema de Bayes ta funcions de densidat de probabilidat
I ha una versión d'o teorema de Bayes que se puet aplicar a variables aleatorias continas. A expresión d'ixa versión d'o teorema ye:
u, de traza equivalent
A nomenclatura ye a siguient: f(x, y) ye a función de densidat conchunta de X y Y, f(x|y) ye a densidat de X condicionada a Y=y (de vegadas tamién clamada distribución a posteriori de X), f(y|x) = y f(x) i f(y) son as funcions de densidat marguinals de X y Y respectivament (de vegadas a f(x) se le diz distribución a priori de X).
En l'anterior nomenclatura anterior s'abusa liucherament d'a notación, ya que se fa servir f ta toz os termins, encara que cadaguno en realidat ye una función diferent. As funcions son de buen distinguir por o nombre d'os suyos argumentos.
Teorema de Bayes emplegando derivadas de Radon-Nykodim
I ha una versión cheneral d'o teorema de Bayes que ye valida ta variables aleatorias continas y discretas, igual como ta qualsiquier dos variables ta las quals diposemos d'a derivada de Radon-Nykodim d'a suya distribución de probabilidat respecto a una mesura sigma-finita.
Siga P_X a mesura de probabilitat de X, \mu_X una mesura sigma-finita que domina a P_X, y clamemos a la derivada de Radon-Nykodim de P_X respecto a \mu_X. Definamos de traza analoga P_Y, \mu_Y y. Consideremos a mesura de probabilitat conchunta ta (X,Y), que ye dominada por a mesura producto , y clamemos. Alavez a derivada de Radon-Nykodim d'a mesura de probabilitat de X condicionada a la sigma-algebra orichinada por, , satisfá:
Si X y Y son variables aleatories discretas, ista formula ye equivalent a la versión orichinal d'o teorema de Bayes. Si tanto X como Y son variables aleatories continas, ista formula ye equivalent a la versión d'o teorema ta funcions de densitat de probabilitat presentada anteriorment. Manimenos, ista versión ye mas cheneral y se puet aplicar, por eixemplo, mesmo quan X ye contina y Y ye discreta.
Ista versión d'o teorema se puet cheneralizar ta o caso de tener mas de dos variables aleatorias. De feito, a cheneralización ye directa: nomás cal considerar que X y Y son vectors aleatorios en cuenta de variables aleatorias.
Strasbourg Illkirch-Graffenstaden Basket
O Strasbourg Illkirch-Graffenstaden Basket ye un club francés de baloncesto, más conoixito popularment como SIG o Strasbourg, establito en l'anyo 1929. Chuga en a primera división francesa de baloncesto en l'anyada 2016/17 y en o pavillon de Rhénus Sport (Estrasburgo) como equipo local.
Bots
Bots (Bots en occitán, Boutx en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 259 habitants (1999) en una superficie de 47,28 km², con una densidat de población de 5,48 hab/km².
Districto de Nimes
O districto de Nimes (en occitán Arrondiment de Nimes, en francés Arrondissement de Nîmes) ye un districto d'o departamento francés de Gardon, en a rechión d'Occitania.
A capital d'o districto ye a prefectura de Nimes (en francés Nîmes), y en fan parte 18 cantons y 180 comunas.
Murder by Numbers
Murder by Numbers (títol orichinal en anglés, en aragonés Asasinato por numeros; enguerada en Aragón con o títol en castellano de Asesinato...1-2-3, Asasinato...1-2-3 en aragonés) ye una cinta de cine estausunidense d'intriga policiaca de l'anyo 2002 dirichida por Barbet Schroeder seguntes un gión orichinal de Tony Gayton y producida por Richard Crystal, Barbet Schroeder y Susan Hoffman (l'actriz protagonista, Sandra Bullock, tamién n'estió productora executiva) ta las productoras Castle Rock Entertainment y Schroeder/Hoffman Productions. La dirección de fotografía d'a cinta ye de Luciano Tovoli, con una Banda Sonora Orichinal de Clint Mansell y los actors principals d'a cinta son Sandra Bullock, Ryan Gosling, Michael Pitt, Agnes Bruckner, Chris Penn, R. D. Call y Ben Chaplin, entre d'atros.
A cinta se basa en un caso real, o caso Leopold y Loeb, escaiciu en Chicago en 1924, quan Nathan Freudenthal Leopold Jr. y Richard Albert Loeb, dos estudiants acabalaus d'a Universidat de Chicago, seqüestroron y asasinoron a Bobby Franks, de 14 anyadas, nomás que ta poder amostrar o suyo intelecto superior, un caso que ha inspirau obras de cine, de teatro, de televisión y de literatura.
Murder by Numbers se prochectó en mayo de 2002 en a 55ena edición d'o Festival de Cine de Canas, pero no dentraba en a competición.
Argumento
A detective Cassie Mayweather y lo suyo nuevo companyero Sam Kennedy plegan en una scena d'un crimen a on han trobau lo cadavre d'una muller. En abanzar a investigación, Cassie y Sam prencipian una relación, pero Cassie amuestra estar bien rezelosa d'una relación seria y li marca distancias, como conseqüencia d'os malos tractos y intento d'asasinato que padeixió d'a suya primera parella, uns feitos d'o suyo pasau que quiere amagar. As prebas d'o caso parixen implicar a Ray Feathers, o conserche d'un instituto que amás vende drogas a los alumnos. Quan son de momentos de detener-lo, aparixe aparentment suicidau, pero en realidat ha estau asasinau por Richard Haywood, comprador habitual d'a droga que vendía Ray. Richard tien una estranya relación d'amistat y odio con Justin Pendleton, estando toz dos brillants alumnos de l'instituto.
Cassie y Sam troban en a scena d'o crimen vomeco y, en analizar-lo en o laboratorio, troban que contiene trazas que los adrezan enta Justin, pero lo chefe d'os detectives considera que lo caso ye zarrau con a muerte de Ray, l'aparent culpable d'o crimen. Tanimientres, Cassie no se'n conforma y lo suyo treballo va acumulando prebas que amuestran la culpabilidat de Richard y Justin, encara que parixe que l'inductor y principal culpable ye Richard. Richard cita a Justin en una casa en a placha y Cassie, quan lo sabe, marcha tamién enta ixe puesto.
Inspiración
Ta lo guión orichinal d'a cinta, Tony Gayton se basó en un caso real, o caso Leopold y Loeb, escaiciu en Chicago en 1924, quan Nathan Freudenthal Leopold Jr. y Richard Albert Loeb, dos estudiants acabalaus d'a Universidat de Chicago, seqüestroron y asasinoron a Bobby Franks, de 14 anyadas, nomás que ta poder amostrar o suyo intelecto superior, un caso que ha inspirau bellas atras obras de cine, de teatro, de televisión y de literatura. Loeb, que teneba 18 anyadas quan cometioron l'asasinato, yera fillo d'un vicepresident de Sears y yera un aficionau fanatico d'as novelas policiacas. Leopold teneba 19 anyadas y ya yera en ixas envueltas un reconoixiu ornitologo. Tanimientres, a productora Susan Hoffman declaró posteriorment que la suya inspiración heba estau más amanada en o tiempo: d'una man a novela In Cold Blood, de Truman Capote, y d'atra man un asasinato de l'anyo 2000 en que dos chóvens heban asasinau a dos profesors universitarios nomás que ta experimentar ixa emoción.
Casting
Barbet Schroeder declaró que "yera entusiasmau en ufrir a Sandra Bullock un papel que revivise la tradición d'as damas duras y complexas d'os anyos 1940'". L'actriz, qui cobró 15 millons de dólars por a suya participación, sinyaló que "ye un d'ixos escasos papels que pagan a pena. La cinta tien una complexidat que no poseyen a mayor parte d'os guions que me ninvía lo mío achent". O director iraní afirmó que lo que li atrayó d'a historia estió que "son dos mocetz de familia rica, que lo tienen absolutament todo y que tanimientres sienten a necesidat de matar, de fer danyo, i ixo planteya una inquietant incognita sobre la naturaleza humana y encara mas sobre las cheneracions chóvens, saturadas d'ocio y sin problemas reals a que entringuillar-se".
Ryan Gosling y Michael Pitt interpretan a los chóvens asasins. Gosling dició que "l'uno tien a bala y l'atro la pistola. Por separau no son periglosos pero quan s'achuntan en una cambra y paran cuenta de que l'uno posee ixo que li falta a l'atro, la combinación ye explosiva". Pitt niega que bi haiga atracción sexual entre ells; "no creigo que ixo que bi ha entre ells sía sexual, ye millor un fuerte magnetismo, una compenetración brutal", deciba. Sandra Bullock, qui tamién en ye productora executiva, se mostró satisfeita con o resultado. "Ye lo que querebamos, una cinta entretenida con trasfondo social. O mío treballo como productora nomás consistió que en escullir un director adequau y asegurar-me de que o guion se desembolicase en todo lo suyo potencial".
Rodache
El rodaje escomencipió o 27 de febrero y s'estendilló dica lo 21 de mayo de 2001, en as localidaz californianas d'Altadena, Los Angeles, Los Osos, Morro Bay y San Luis Obispo. La casa en a ralla se debantó expresament construyida ta la cinta y l'espaldoron en rematar o rodache. As scenas que s'escayecen en a escuela teneban que filmar-se en l'instituto d'a localidat de San Luis Obispo, pero lo director d'o centro escolar cambeó d'opinión en conoixer o conteniu d'o guión y tenioron que buscar un puesto alternativo.
Criticas
La critica ye dispar y bien luent d'a unanimidat, habendo criticas prou favorables pero tamién criticas negativas y mesmo criticas que combinan aspectos positivos con negativos.
Asinas, Lisa Schwarzbaum en Entertainment Weekly califica Murder by Numbers como "mediocre". Mark Caro, en o Chicago Tribune, afirmó o 20 de chulio de 2002 que "l'argumento de Murder by Numbers puet estar familiar pero lo director y Bullock fan un buen treballo en omplir-lo de color". Moira MacDonald escribió en o Seattle Times que "no bi ha maltreballo en Murder by Numbers, nomás s'escayece que ya hemos visto tot ixo d'antes mas". Omar Khan en Cinemanía deciba que "no parixe tener mas pretensions que d'entretener a novios aborrius una tardada de domingo".
Israel Paredes en Sensacine diz que: :
Enrique Colmena en Criticalia.com diz que:
Districto d'Arcaishon
O districto d'Arcaishon (en occitán arrondiment d'Arcaishon, en francés Arrondissement d'Arcachon) ye un districto d'o departamento francés de Gironda, en a rechión d'Aquitania.
A suya población ye de 129.731 habitants (2007) en una superficie de 1.494 km², con una densidat de población de 87 hab/km².
A capital d'o districto ye a subprefectura d'Arcaishon (en francés Arcachon), y en fan parte 4 cantons y 17 comunas.
Tonda
Tonda puet estar:
Districto de lo Vigan
O districto de lo Vigan (en occitán Arrondiment del Vigan, en francés Arrondissement du Vigan) ye un districto d'o departamento francés de Gardon, en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de 35.022 habitants en una superficie de 1.398 km², con una densidat de población de 25 hab/km².
A capital d'o districto ye a subprefectura de lo Vigan (en francés le Vigan), y en fan parte 4 cantons y 74 comunas.
Luis Prendes
Luis Prendes Estrada, naixiu de Melilla (Espanya) o 22 d'agosto de 1913 y muerto en Madrit (Comunidat de Madrit, Espanya) o 27 d'octubre de 1998, estió un actor espanyol, activo en o mundo d'o teatro y d'o cine espanyols dende meyaus d'os anyos 1930 dica la suya muerte. Actor destacau, estió mientres bellas anyadas protaonista de quantas cintas d'o cine espanyol. Yera chirmán d'as actrices Mari Carmen y Mercedes Prendes.
Morió a causa d'un cáncer en Madrit o 27 d'octubre de 1998, y li dioron tierra en o Cementerio de la Almudena d'ixa capital.
Henrique VI d'Anglaterra
Henrique VI d'Anglaterra, naixito d'o castiello de Windsor (Berkshire, Reino d'Anglaterra) o 6 d'aviento de 1421 y muerto asasinato en a garchola en a Torre de Londres (Londres, Reino d'Anglaterra) o 21 de mayo de 1471, estió un rei d'Anglaterra y sinyor d'Irlanda d'a Casa de Lancaster dende o 31 d'agosto de 1422 (quan succedió a su pai Henrique V d'Anglaterra) dica o 4 de marzo de 1461, quan fue succedito y engarcholato por o suyo rival Eduardo IV, y una segunda vegata dende o 30 d'octubre de 1470 dica l'11 d'abril de 1471, quan Eduardo IV tornó a redotar-lo y lo engarcholó per segona vegata en a Torre de Londres. Tamién estió duque d'Aquitania dende l'1 de setiembre de 1422 dica o 19 d'octubre de 1453, quan o reino d'Anglaterra perdió os territorios aquitanos que fuoron adhibitos a la Corona d'o reino de Francia.
Fronsac (Alta Garona)
Fronsac (Fronsac u Fronçac en occitán, Fronsac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 216 habitants (1999) en una superficie de 4,15 km², con una densidat de población de 52,05 hab/km².
Districto de Blaya
O districto de Blaya (en occitán arrondiment de Blaia, en francés Arrondissement de Blaye) ye un districto d'o departamento francés de Gironda, en a rechión d'Aquitania.
A suya población ye de 80.918 habitants (2008) en una superficie de 782 km², con una densidat de población de 103 hab/km².
A capital d'o districto ye a subprefectura de Blaya (en francés Blaye), y en fan parte 2 cantons y 62 comunas.
Districto de Montpeller
O districto de Montpeller (en occitán Arrondiment de Montpelhièr, en francés Arrondissement de Montpellier) ye un districto d'o departamento francés d'Erau, en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de 645.212 habitants (2008) en una superficie de 1.294,64 km², con una densidat de población de 498 hab/km².
A capital d'o districto ye a prefectura de Montpeller (en francés Montpellier), y en fan parte 16 cantons y 67 comunas.
Districto de Besers
O districto de Besers (en occitán Arrondiment de Besièrs, en francés Arrondissement de Béziers) ye un districto d'o departamento francés d'Erau, en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de 289.699 habitants (2008) en una superficie de 2.987 km², con una densidat de población de 97 hab/km².
A capital d'o districto ye a subprefectura de Besers (en francés Béziers), y en fan parte 9 cantons y 153 comunas.
Tailandia
O Reino de Tailandia (ราชอาณาจักรไทย en tailandés) ye un país y estato d'o sudeste d'Asia, que muga con Laos y Cambocha a l'este, con o golfo de Tailandia y Malaisia a lo sud, y con a mar d'Andaman y Birmania a l'ueste.
Tailandia ye tamién conoixita como Siam, que estió lo nombre oficial d'o país dica l'11 de mayo de 1949.
A capital d'o país ye a ciudat de Bangkok, estando a suya luenga oficial o tailandés u "thai" y a moneda nacional o baht. Politicament, o país ye una monarquía constitucional dende 1932, estando l'actual rei Bhumibol Adulyadej (Rama IX) y l'actual Primer ministro Abhisit Vejjajiva.
A tribu que fuyindo d'os chineses y d'os mongols trobó en ista rechión a suya libertat, la clamó Maung Thai u tierra d'os libres, dimpués, os angleses la clamoron Thai Land conservando lo termin thai u libertat. Asinas o “thai” ye a luenga d'os tailandeses. Manimenos, nomás fa alto u baixo 1.000 anyadas que os thai plegoron en a zona, establindo quantos reinos en o territorio, unificatos dimpués en l'actual estato muderno que en ye o suyo succesor, definindo-se una historia prou rica y variata.
Historia
Tailandia no ye o "país d'os thai" so que dende fa alto u baixo 1.000 anyadas. Quan os thais plegoron en o territorio, ya i viviban pueblos como os mons, os khmers u os malayos, que i heban establito quantos reinos, succesivament u concurrent, que gosaban estar dirichitos por una clase muit indianizata.
En plegar-ie os thais, establioron sobre o país reinos diferents, en primeras o reino de Sukhothai y o reino de Lanna y dimpués o reino d'Ayutthaya, que luitoron entre ells gosando asinas trobar-se baixo a menaza d'os suyos vecins, l'Imperio khmer, os reinos de Birmania y o Vietnam. Antiparte, en plegar a expansión d'o colonialismo que proveniba d'Europa en o sieglo XIX, o reino thai perdió quantos territorios adhibitos a os imperios colonials europeus, encara que continó con a suya existencia como estato independient, estando asinas o solo país d'o Sudeste d'Asia en no estar mai colonizato.
En 1932 s'establió en o país una monarquía constitucional, encara que no una democracia, estando o Gubierno d'o país controlato por os militars, que facioron una alianza con Chapón mientres a Segunda Guerra Mundial, y no esdevenindo un país democratico dica os anyos 1990, encara que con un sistema politico amplament cosirato por os militars.
Prehistoria
left|thumb|250px|O chacimiento de [[Ban Chiang, declarato Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO.]] En a provincia de Lampang ye a on s'han trobato os mas antigos repuis d'a presencia de l'hombre en o país, repuis atribuitos a l'Homo erectus, con una antiguidat de mas de 700.000 anyadas.
Antiparte, en o chacimiento arqueolochico de Ban Chiang (situato a o nord-este de Tailandia, amán d'Udon Thani) se troboron en 1967 bells repuis d'una antiga civilización d'a Edat de Bronze (alto u baixo de 4000-2500 aC), a on se constató que os suyos habitants ya heban desembolicato l'agricultura d'o roz (o cerial basico d'a cocina asiatica) en cautivos intensivos (o que ye una preba de que teneban una sociedat organizata, que yera menester t'as obras que cal ta ixas trazas de cautivos), tenendo amás constancia de que tamién feban servir ferramientas de bronze. Tamién se troboron quantas tumbas, estando o lugar declarato Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO en l'anyo 1992.
Periodo anterior a os thais
Mientres o sieglo III bi heba en o territorio un reino, dito reino de Funan en as fuents historiograficas chinesas (no se conoix o suyo nombre real) controlaba a mayor parte de l'actual territorio tailandés, plegando enta l'este a controlar o sud Vietnam, amás de Cambocha, y plegando enta o sud dica o norte d'a peninsula malaya. Por a descripción que fa una misión diplomatica chinesa que plegó en o reino entre 245 y 250 se creye que se trataba d'un reino d'etnia khmer.
En o sieglo V amanixió una nueva potencia, basata mas que mas en o suyo potencial agricola, que ye tamién conoixita nomás que por o suyo nombre chinés, o reino de Chenla. Encara que os alazetz d'o reino se trobaban en l'actual Laos, a escape s'estendilló por o norte de l'actual Cambocha y por o nord-este de l'actual Tailandia, plegando dimpués a anexionar-se tot o reino de Funan. Iste nuevo reino tamién yera formato por una clase dirichent khmer y se considera que ye l'antecedent dreito de l'actual Cambocha.
Os mons
Entre os sieglos VI y IX, a dita civilización dvaravati amanixió en o centro de l'actual Tailandia, relacionata con a indianización d'a peninsula indochina. Ista civilización se relacionaba con un pueblo, os mons, que viviba dende a Baixa Birmania dica o norte d'a peninsula malaya. A dispersión d'os chacimientos que s'atribuyen a la cultura dvaravati mos fa pensar que a suya prosperidat proveniba mas que mas d'o comercio.
Mientres o sieglo VII, os mons establioron a on hue se troba Lopburi o reino de Lavo (desapareixito en 1388), y en os sieglos VIII u IX, o reino d'Haripunjaya (que desapareixió en o sieglo XIII) en l'actual Lamphun.
A peninsula malaya
Dende muit tempranament, a peninsula malaya s'integró en un rete comercial que uniba a China con a India, una rota comercial que ye conoixita de vegatas como a rota maritima d'a seda. As ciudaz-estato portuarias d'a peninsula adoptoron modelos cultural y politicos indios (en a dita indianización d'Indonesia). Textos chineses d'o sieglo III charran d'una ciudat clamata Dun-sun, situata en o norte d'a peninsula, que controlaba as dos costas peninsulars.
Mas enta o sud, amán de l'actual ciudat de Chaiya, se troban repuis que han estato datatos en primerías d'o sieglo V, perteneixents a una ciudat que ye mencionata en as fuents chinesas como Pan-pan.
En a mesma Chaiya, s'ha trobato una inscripción de 697 d'a era Saka (ye decir, de 775 dC), que proclama que un rei de Sriwijaya, ciudat-estato que se trobaba en l'actual ciudat de Palembang a o sud d'a isla de Sumatra, en Indonesia, bi erichió una stupa.
Os khmers
Dende o sieglo IX, os khmers, que heban establito a suya capital en Angkor, prenioron progresivament o control d'o conchunto d'o sudeste d'Asia continental, imposando o suyo dominio a os suyos primos os mons.
Os reinos de Sukhothai y Lannathai
Seguntes diz a tradición tailandesa, os chefes de clan thais d'o reino de Sukhothai se liberoron d'a soberanía d'os khmers en 1238 y esleyoron un rei. O fillo d'iste rei, Ramkhamhaeng (ye decir, «Rama l'Atrevito»), ye conoixito por una inscripción de 1292, inscripción que os thais consideran como l'acta fundacional d'a suya nación. Dimpués d'a suya muerte, o poder d'o reino de Sukhothai decayó, quedando baixo o control d'o reino d'Ayutthaya en 1365, estando iste reino qui dominó Tailandia meridional y central dica 1700.