cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Río Magre
O río Magre ye un río valenciano, uno d'os mas importants afluents d'o río Xúcar chunto con o río Albaida y o río Cabriuel. Tién o suyo naixedero en a sierra d'Aliaguilla, en a comarca de Requena-Utiel, a bells 1.100 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, y as suyas auguas plegan en o río Xúcar amán d'Algemesí dimpués d'un recorrito de 130 km de longaria, drenando una compleganza de 1.543,7 km² a traviés d'un cabal meyano de 0,91 m³/s. De vegatas ye dito Rambla d'Algemesí.
Comarcas y municipios que trescruza
Os municipios Valencianos que trescruza son:
Afluents
Os suyos afluents son:
Auxerre
Auxerre ye una localidat y comuna francesa, capital d'o departamento d'Yonne, en a rechión de Borgonya-Franco Condau.
Provincia de Zaragoza
A ciudat de Zaragoza ye a capital d'a provincia y d'a Comunidat Autonoma d'Aragón.
En 2010 a población yera de 973.252 habitants en a provincia, 675.121 d'éls en a capital. A densidat de población yera en 2010 de 56,34 habitants/km².
Monclús (desambigación)
Monclús puede fer referencia a:
Naruhito
Naruhiti (naixito de Tokio o 23 de febrero de 1960) ye o 126eno emperador d'o Chapón.
Vozmediano
Vozmediano ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato en a comarca de Campo de Gómara y partiu chudicial de Soria.
A suya población ye de 37 habitants (2016), en una superficie de 16,61 km² y una densidat de población de 2,59 hab/km².
Toponimia
Figura en o "Libro Chantre" como Busmediano y especifican que:
Cheografía
Vozmediano ye situato a 1.001 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 52 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudical, y a 100 km de Zaragoza.
Mugas
O suyo termin municipal muga con Agreda, con Agramont (Tarazona) y con Los Fayos.
Torrelaguna
Torrelaguna ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 4.712 habitants (2021) en una superficie de 43,40 km².
Aragón Musical
Aragón Musical (Aragón Musical en aragonés) ye un colectivo formau por miembros de grupos musicals y medios de comunicación, arroclaus en un prochecto que mira de refirmar y espardir o panorama musical aragonés.
L'asociación mena un portal d'internet con o mesmo nombre, punto de trobada de collas de qualsiquier estilo, entidatz, institucions y a resta de realidatz musicals d'Aragón.
Cubilar de Taberners
O cubilar de Taberners u cabana de Taberners (en castellano refugio de Tabernés) ye un cubilar no guardau que se troba a 1.740 m d'altaria en a comarca de Sobrarbe, y situau en a val de Chistau, chunto a o río Cinqueta de la Pez.
Nuévalos
Nuévalos ye un municipio aragonés de la provincia de Zaragoza situato en la comarca de la Comunidat de Calatayú.
Cubilar de Taberners
Administrativament ye situau en o termín municipal de Chistén, en a comarca de Sobrarbe, en a provincia de Uesca, Aragón. Se i puet acceder en auto dende Sant Chuan de Plan, situau a bels 2 km de distancia.
Nuévalos
La suya población ye de 361 habitants (2009) en una superficie de 41,8 km², con una densidat de población de 8,64 hab/km².
Toponimia
S'escribe Novales y Novalos en Rationes decimarum Hispaniae (1279-80):
Cubilar de Taberners
Ye dividiu en dos cambras comunicadas entre sí por una puerta. A mas chicota tien bels 9 metros quadraus y una chaminera gran. L'atra bels 25 metros quadraus, una gran mesa y dos cadieras. A capacidat total ye d'entre 20 y 30 personas.
Nuévalos
Cheografía
La unidat estratigrafica dita Formación calsineras dolomiticas de Nuévalos, d'edat cenomaniana superior, tiene la suya localidat tipo en este termin municipal.
Historia
Dende meyatos de lo sieglo XII pertanyió a la Orden de lo Santo Sepulcre.
Týr
Týr ye un grupo feroés de viking metal d'as Islas Feroe, establito en 1998.
Cubilar de Taberners
Actividatz
O cubilar ye situau en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, por o que da acceso a importants montanyas como a punta Vachimala (3.176 m), a punta Suelsa (2.971 m), a punta de la Pez (3.022 m), a punta Culfreda Norte (3.033 m), a punta Culfreda d'el Medio (3.031 m) u a punta Culfreda Sud (3.034 m).
Antimás o GR 11 pasa por Viadors, situau no guaire luent de Taberners. O cubilar ye tamién vía de paso ta puyar a os puertos de la Madera (2.562 m) y la Pez (2.460 m).
Multiplo
Un numero entero "a" ye multiplo d'unatro entero "b" cuan existe unatro numero natural que multiplicato por b nos da como resultato o numero a.
Por eixemplo:
En iste caso, 2 ye o numero natural que cumple con a condición anteriorment descrita y se diz que 18 ye multiplo de 9.
Asinas, os multiplos d'o numero 2 serían 2,4,6,8,10,12,... os multiplos d'o 3 serían 3,6,9,12,15,...
Bi ha tantos multiplos d'un numero como numeros naturals.
Asinas por eixemplo, si "N"={1,2,3,4,5,...}, os multiplos de 2 vienen datos por {2,4,6,8,10,...} y os multiplos de 3 por {3,6,9,12,15}. A cada multiplo de 2 le corresponde un numero natural, y a cada numero natural le corresponde un multiplo de 2. Se diz alavez que o conchunto d'os multiplos d'un numero dato ye infinito numerable.
Ta conoixer si un numero ye multiplo d'un atro, tendremos que executar una división entre os dos y que o repui sía 0 (u que o cocient sía un numero entero).
Reglas de divisibilidat
o 2
Eixemplos
14, 49, 0 y -21 son multiplos de 7 mientres que 3 y -6 no en son. Isto ye porque bi ha enters por os que se puet multiplicar a 7 ta dar as valors de 14, 49, 0 y -21, mientres que no bi ha enters que multiplicatos por 7 den como resultato 3 u -6. Cadagún d'os productos que apareixen abaixo, y particularment en os casos de 3 y -6, son a unica traza d'escribir ixos numeros como productos de 7 por atro numero real:
Avallon
Avallon ye una localidat y comuna francesa, capital d'o departamento d'Yonne, en a rechión de Borgonya-Franco Condau.
Alcorazados
Alcorazados ye un grupo ultra d'a Sociedad Deportiva Huesca. Formau en mayo de 2009, se declaran apoliticos y en luita contra o fútbol negocio.
Arenas de San Juan
Arenas de San Juan ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 1040 habitants (2007), en una superficie de 63,09 km² y una densidat de población de 16,48 hab/km².
O Portalet de ra Nieu
Toponimia
L'apelativo de ra Nieu lo prene de ro nombre d'un pico, a punta de ra Nieu (2.364 metros), que se devanta en a redolata de ro cuello.
Cheografía
Situato a una altaria de 1.794 m, trescruza o cul de ra Nieu y ofreixe una polita anviesta de ro Midi d'Osal.
A vía de comunicación que pasa por o Portalet adquiere a denominación d'A-136 seguntes o rete espanyol de carreteras, enlazando en o suyo atro extremo con a N-260 chunto a Biescas. O tramo francés corresponde a ra D-934, que enlaza con a D-918 chunto a Laruntz. O paso de Portalet acostumbra permaneixer tancato d'hibierno, debito a ra ripa de nieu que bi ha entre os meses d'octubre y mayo.
O Portalet de ra Nieu ye un buen punto de salita pa fer excursions por as montanyas de ra redolata.
Historia
thumb|left|250px|Menas de [[fluorita de Portalet. En primer plan, o muro de piedras que marca a huega; as menas se troban en o canto aragonés.]] Puerto pirenenco important, ha estato emplegato a ormino como paso de personas, ganato y mercadurías.
Agún se bi troba l'antigo edificio de ra duana que ye actualment emplegato d'hibierno por o equipo franco-espanyol de sacanieus.
Bi ha restas d'antigas menas, tanto en o costato aragonés como en o biarnés, de ras que se quitaba d'antis mas fluorita.
Economía
En a parti aragonesa bi ha varias botigas (ditas ventas). Debito a la esferencia entre os impuestos franceses y espanyols, a-saber-los franceses se bi amanan pa mercar, mas que mas alcohol (Pernod-Ricard por eixemplo creyó un cartel publicitario especial en Francia sobre as botigas en o Portalet) u tabaco, mas barato que a l'atro canto de ra huega.
Ciclismo
O Tour de Francia ha trasminato nomás una vegata por o Portalet, en l'anyo 1991, mientres a 13a etapa entre Chaca y Val-Louron. O belga Peter De Clercq pasó en capeza de ra cursa. A Vuelta a Espanya, a Quebrantahuesos, a Vuelta a ros Pireneus u a Vuelta a Aragón tamién han tenito a iste puerto como escenario.
Navarret (A Riocha)
Navarret (Navarrete en castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Logronyo.
A suya población ye de 2.722 habitants (2007) en una superficie de 28,49 km², con una densidat de población de 95,54 hab/km².
Tarquín (desambigación)
Tarquín u tarquil puet estar:
Navarret (A Riocha)
Cheografía
A localidat de Navarret se troba situada a 512 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia d'11 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya comarca, d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Lovro Mazalin
Lovro Mazalin (20 de chunio de 1997 de Sisak, Croacia) ye un chugador profesional croata de baloncesto. Tien una altaria de 2,04 metros y ocupa a posición d'alero. En l'actualidat ye sin equipo.
Fabrica
250px|thumb|Fabrica de [[Balay en Montanyana (Zaragoza)]] Una fabrica ye un puesto fisico u virtual a on se produce bel obchecto, material u servicio. Por un regular o termin "fabrica" s'asocia con un puesto fisico a on se procesan materias primeras, pero en a economía muderna tamién s'estendilla o concepto a os puestos virtuals a on se cheneran servicios, por extensión d'o proceso de transformación d'ideas en servicios útils, como software u capacitación.
Bi ha fabricas de diferents tipos y grandarias. Actualment as fabricas han reemplazato a man d'obra por tecnolochía ta reducir costes y augmentar a productividat.
Sant Blas (Teruel)
Sant Blas ye un barrio rural de la ciudat de Teruel.
Garba
thumb|right|250px|Un manequín en posición de [[siega|segar, representau con una garba en a mano.]] A garba (d'o franco <garba ) ye o faixo d'espigas d'un cerial que se subchecta con a man mientres con l'atra se siega con a falz. Tamién puede fer referencia a una cantidat reducida d'espigas chuntas, inferior en numero a las que farían un falciello.
Por extensión d'os significaus anteriors, a parola garba tamién s'emplega ta nombrar o cerial de forma chenerica, especialment quan ye maduro: A garba ya ye cabezada, Ya son amariellas as garbas, Iste orache no le fa bueno a la garba, etc.
Jessica Tandy
Jessica Tandy (nombre artistico de Jessie Alice Tandy), naixita de Londres (Reino Uniu) o 7 de chunio de 1909 y muerta en Eaton (Connecticut, Estaus Unius) l'11 de setiembre de 1994, estió una destacata actriz britanica, activa en o teatro y en o cine britanico (y dimpués en o cine estausunidense) dende meyatos d'os anyos 1920 dica la suya muerte, con quantos premios recebitos mientres a suya carrera cinematografica.
Premios
L'actriz Jessica Tandy recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1989 en a 62ena edición d'os Premios Oscar por a suya interpretación de Daisy Werthan en a cinta Driving Miss Daisy, dirichita por Bruce Beresford.
Torremocha de Jarama
Torremocha de Jarama ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 942 habitants (2021) en una superficie de 18,49 km².
Sens (Yonne)
Sens ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'Yonne, en a rechión de Borgonya-Franco Condau.
Bilbilis
250px|thumb|Reconstrucción d'as pinturas d'un [[cubiclo (dormitorio) de Bilbilis. Museu de Calatayú.]]
Perteneixió a o convento churidico caesaraugustano en a Hispania Tarraconensis y cudió moneda con caracters ibericos primero y dimpués como municipio romano en tiempo de Augusto. En ista ciudat nació, vivió dimpués de tornar de Roma y murió o poeta latín Marco Valerio Marcial.
Actualment, ye considerada como Bien d'Intrés Cultural (fue declarada Molimento historico-artistico perteneixient a o Tresoro Artistico Nacional a traviés de decreto de 3 de chunio de 1931 ).
Orichen
A Bilbilis indichena yera celtibera y habió de situar-se en o cobalto d'o cerro de Bambola y parti d'o de Sant Paterno. O suyos habitants perteneixioron a o grupo d'as tribus celtibericas d'a Hispania Citerior conoixida como a tribu d'os lusons, de qui yera a suya capital.
O primer contacto entre os lusons y os futuros conquistadors estió segurament en o sieglo II aC, quan Quinto Fulvio Flaco miró d'establir una rota segura entre a Celtiberia y a costa mediterrania, encara que no estió dica o sieglo I quan poco a poco a cultura romana, a suya luenga y costumbres fuoron arribando y aduenyando-se d'una cultura indichena dica asimilar-las a os modos de vida romanos.
Epoca d'Augusto
thumb|250px|Friso d'o pavo reyal. Pintura de Bilbilis (arredol de l'[[50|anyo 50), Barrio d'as tiermas, Insula I, Domus 3, stancia 29. Museu de Calatayú.]] As modificacions d'o terreno pa a molimentalización d'a ciudat son d'epoca augustea. Tenió o suyo apocheo en o sieglo I, fue decayendo en o sieglo II y albandonando-se poquet a poquet dica que en o sieglo III quedó semidesierta.
Con Hispania pacificada, a la muerte de Chulio César, Augusto prencipia una serie de reformas administrativas encluyindo a Bilbilis en o Convento Churidico Caesaraugustano en a provincia Tarraconense. A ciudat obtiene o rango de Municipium, pasando de Bilbilis Italica a Municipium Augusta Bilbilis y gozando dende alavez, por tanto, d'o dreito y ciudadanía romana.
En ista epoca, a traviés d'una serie de costosas y complexas obras d'adaptación a o terreno, a ciudat s'estructuró a o modo romano, adaptando-se a las nuevas necesidatz con infraestructuras y servicios, comunicacions y equipamientos con una funcionalidat inherent a o pensamiento de Roma, asinas como tamién a o carácter teatral d'a suya monumentalidat, convirtindo-se en o centro politico, administrativo, economico y social d'a rechión.
Pa desembolicar istas funcions, a ciudat se dotó d'un complexo urbán formau por plaza porticada, templo, basilica y curia, constituyindo chunto a o teatro un mesmo conchunto.
Se construyioron tiermas, ninfeus y un complexo rete hidraulico a base de cisternas adaptadas a las curvas de livel d'o terreno que le guaranciaban un permanent abastecimiento d'augua.
Urbanismo
thumb|left|250px|Moneda d'o municipium Bilbilis con [[damnatio memoriae de Lúcio Élio Sechán cudida baixo Tiberio pa conmemorar o consulau de Sechán.]] A topografía impone una ordenación d'o terreno en terrazas con carreras en costera y rampas, que contrasta con o esquema reticular habitual d'una ciudad romana. A comunicación entre terrazas se reyalizaba a traviés rampas útils a o transito de personas y vehíclos a traviés d'un trazau serpentiant adaptau a las costeras d'os cerros, mientres que atras carreras perpendiculars a istas y con mayor pendient yeran d'uso preferentment piatonal con escalas a os dos cantos y conformaban as manzanas de viviendas.
A parti central d'a ciudat quedó reservada pa o conchunto molimental prencipal, o foro y o teatro. Enta iste puesto arribaban os dos camins prencipals d'acceso que saliban d'as puertas que s'ubrioron en as suyas murallas, una en a parti baixa, chunto a o canto d'o río Xalón y atra enta o teatro. Iste conchunto yera visible dende a vía romana amanada y, por tanto, tendría amás un efecto "propagandistico" d'os beneficios d'a civilización romana.
O foro
thumb|Foro de Bilbilis con base d'o templo debant. Se tracta d'un foro molimental planificau d'una vegada y una mica desproporcionau y aluenyau d'os cánons vitruvianos, con un aspecto escenografico que pareixe responder a un intrés por dar a conoixer a suya filiación romana. Situau en a parti alta d'a ciudat, se troba decorau con marbres y estatuas, enmarcau por porticos, con basilica, curia, criptoporticos y templo y con una plaza practicament quadrada.
Se remató mientres a epoca de l'emperador Tiberio, si bien, sofrió modificacions posteriors en epoca d'o gubierno de Trachán.
O teatro
thumb|250px|Teatro de Bilbilis. O teatro forma un conchunto unico con o foro a o que ye vinclau por una serie de porticos y pasillos de comunicación, prencipiando a suya construcción a la vegada que o mesmo. Presenta una scena de dos pisos con capitels corintios en os dos, y tres valvae y aproveita as versants naturals, plenando as zonas deprimidas y tallando de forma escalonada a roca en as zonas prominents. Cal concebir-lo como un edificio de espectaclos con carácter comarcal, ya que a suya capacidat, amanada a los 4.500 espectadors, yera muito mayor que as necesidatz d'a chicota ciudat.
Restas conservadas en o Museu de Calatayú
Gran parti d'a exposición permanent d'o Museu de Calatayú ye formada por piezas arqueolochicas procedents de Bilbilis. Entre ellas destacan os conchuntos pictoricos, a colección numismatica d'a ceca bilbilitana y a colección escultorica de retratos d'a familia chulio claudia trobaus en a zona d'o teatro. Entre ells, ye de especial intrés o d'Augusto "capite velato" trobau en zaguerías de 2009, uno d'os pocos eixemplos d'iste retrato oficial trobaus en Hispania.
Conservación
En 2019 se lanza a propuesta de Plan Director pa o chacimiento.
En 2020 s'aprueba un plan d'esbroce.
Muhammad ibn al-Hach
Muhammad ibn al-Hach estió o gobernador almurabit de Balansiya, Saraqusta y Larida
Cheneral almurabit que derrotó a las tropas d'Alifonso VI de Leyón en a batalla de Consuegra lo nombroron walí de Balansiya en 1102, dimpués d'a caita en mans almurabiz de la Valencia de Rodrigo Díaz de Vivar. En 1110 soliciotoron os suyos servicios pa que s'ocupase d'a Taifa de Saraqusta, recientment conquiesta.
Arribó en Saraqusta o 31 de mayo de 1110 y actuó contra Alifonso I lo Batallero, que amenazaba la ciudat dende Chuslivol, y s'encaró con éll, refusando-lo dica Exeya d'os Caballers. Lo Batallero, muito ocupato por os asuntos castellanos y os problemas matrimonials, relaxó a suya presión sobre Zaragoza, pero Abd al-Malik ibn Ahmed Imad al-Dawla, o emir destronato, siguió atacando a ciudat dende o suyo refuchio en Rueda de Xalón.
Encomenzó as operacions contra o Condau de Barcelona a lo costato d'o gobernador de Madina Mursiyya, Muhammad ibn Aisa, sufrindo a derrota en a batalla de Martorell. Morió poco dimpués en 1115.
En o terreno civil, reorganizó l'administración y imposó o dinar almurabit como moneda oficial, con o que se recobró a confidanza d'os mercaders, muito malmesa en as zagueras anyatas por a balanza de pagos deficitaria d'o gubierno d'os Banu Hud, que pagaban parias a cambeo de protección.
Ceresa (desambigación)
thumb|right|200px|Ceresas. Ceresa puede fer referencia:
Colonia Tovar
Colonia Tovar ye una localidat de Venezuela, capital d'o municipio Tovar en o estau d'Aragua. Fundau en 1843 por un grupo d'immigrants procedents d'o estau independient de Baden (que mas tardi fería parti d'Alemanya), caracterizaus por haber manteniu a suya cultura y luenga propia, conoixius en l'actualidat como os "alemáns d'o Caribe". A suya economía pende prencipalment de l'agricultura y o turismo; estando a localidat situada a 42 km de Caracas.
Encara en l'actualidat se i charra o coloniero, un dialecto alamanico.
Vinuesa
Vinuesa ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato en a comarca de Pinares. A suya población ye de 1.014 habitants (2006), en una superficie de 143,05 km² y una densidat de 7,09 hab/km².
Mugas
O suyo termin muga con Covaleda y con Montenegro de Cameros.
Società Sportiva Calcio Napoli
A SSC Napoli (Società Sportiva Calcio Napoli, Sociedat Esportiva Fútbol Nápols en aragonés) ye un club de fútbol italiano, d'a ciudat de Nápols en Campania. Fue establito l'1 d'agosto de 1926 y chuga en a Serie A italiana de fútbol.
Estadio
O estadio San Paolo s'inaguró con un partiu entre o Napoli y a Juventus o 6 d'aviento de 1959, estando president d'o club Alfonso Cuomo. Ganoron os locals 2-1.
Somolon
A suya población ye de 1.015 habitants (1999) en una superficie de 2,79 km², con una densidat de población de 363,80 hab/km².
Demografía
2004: población provisional seguntes o INSEE.
Cruceta de Yeba
A Cruceta de Yeba ye la punta d'o norte d'o serrato de Sant Martín, muga natural d'entre la val d'a Solana, a tierra de Boltanya y la Val de Vio.
O nombre le vien d'o lugar de Yeba, ya en o municipio de Fanlo, que ye cerqueta d'a suya garra. A versant norte baixa enta la Yaga formando la man clamata l'Estallo u altrament Cambo Boltanya. Os barrancos de Collarenas y la Plana d'a Yesa sulcan esta versant y en ixan l'augua enta lo río Yesa.
Per o sud-este s'enlierga enta lo clamato Portiello d'as Valles que fa de paso natural entre la val de Vio (amant de Moriello de Sant Pietro) y la barranquera de Sant Martín que fa baixera ta Boltanya. En o nort-ueste lo Barranco d'a Rupietra recolle l'augua d'a versant y fa vía enta lo lugar de Yeba y dimpués a Yesa.
Per o sud, a Punta Nabaín u de Santa Marina fa continación d'o serrato d'antes que éste baixe enta lo congosto de Chanovas.
Argamasilla de Alba
Argamasilla de Alba ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 7161 habitants (2007), en una superficie de 241,82 km² y una densidat de población de 29,61 hab/km².
6 de chulio
Atros países
right|thumb|250px|L'almirant chaponés [[Chuichi Nagumo, qui se suicidó o 6 de chulio de 1944.]]
Alcher
Clamata tamién al-Bahja (البهجة) u "Alcher a Blanca" por a color blanca d'os suys edificios, Alcher ye situata en o norueste d'Africa chunto a la mar Mediterrania, y disposa d'o puerto mas important d'a zona. Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
Esporte
A Maratón d'Alcher ye una cursa de fundo celebrata en Alcher.
Vitry-le-François
Vitry-le-François ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Marne, en a rechión de Gran Este.
Star Trek IV: The Voyage Home
Star Trek IV: The Voyage Home (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano Star Trek IV: misión: salvar la Tierra) ye una cinta estausunidense de cine de sciencia ficción de l'anyo 1986, dirichida por Leonard Nimoy y producida por Harve Bennett con guión de Steve Meerson, Peter Krikes, Nicholas Meyer y Harve Bennett, protagonizada por William Shatner, DeForest Kelley, James Doohan, George Takei, Walter Koenig y Nichelle Nichols.
Carl-Henning Pedersen
Carl-Henning Pedersen, naixito de Copenaguen o 23 de setiembre de 1913 y muerto en ixa mesma capital o 20 de febrero de 2007, estió un destacato pintor danés, uno d'os prencipals inspiradors d'o Grupo Cobra en zaguerías d'os anyos 1940. Prencipió a suya vida como pintor a traviés d'a pintora Else Alfelt, qui dimpués esdevenió a suya muller.
Acer campestre
Acer campestre (L., 1758) ye una especie d'acirón que habita puestos humidos, estando la que mes abunda en Europa Central y Europa Atlantica sin de necesidat de creixer en puestos altos (se i troba en as planas y tierras baixas) pero que en a Europa meridional y mediterrania se circunscribe en as rechions de montanya. En os Pireneus espanyols se'n i gosa trobar eixemplars anisolatos en as caixigosas y faberas con cierta frecuencia, pero en a tierra baixa aragonesa ye una especie que tansament se i troba.
En Aragón le se i sole decir acirón u escarroner coma toz os árbols y arbustos d'o suyo chenero, sin fer-ne garra destinción con un adchectivo que l'acompanye. Nomás en a localidat benasquesa de Castillón de Sos se i ye puesto replegar un adchectivo, que ye «asirón bllanco», anque una eventual cheneralización d'ixe adchetivo en aragonés ofreixeriba muitas dudas.
Herencia
Herencia ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 8580 habitants (2007), en una superficie de 226,74 km² y una densidat de población de 37,84 hab/km².
Cantón de Pèira Horada
O cantón de Pèira Horada (en occitán canton de Pèira Horada, en francés canton de Peyrehorade) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'as Landas, en a rechión d'Aquitania, districto de Dacs.
Corz de Monzón-Tamarit de Litera-Fraga (1383-1384)
As Corz de Monzón-Tamarit de Litera-Fraga de 1383-1384 estioron unas Corz Chenerals d'Aragón que fuoron convocadas por Pero IV d'Aragón, estando en Alzira, o día 2 de chulio de 1382, pa celebrar-se o 30 de setiembre en Monzón u en Gandesa, seguntes a voluntat reyal. Quan o rei se decidió por Gandesa, os aragonesos s'oponioron, y o 24 d'abril de 1383, dende Tortosa, torna a convocar Corz en Monzón pa o 15 de mayo, y posposadas cuantas vegadas, fuoron inauguradas solemnement o 12 de chunio en a sala mayor d'o castiello de Monzón, con a proposición a o parlamento d'o rei. O 20 de febrero de 1384 as Corz, por un brot de peste, prencipiaban as sesions en Tamarit de Litera; y por o mesmo motivo, se mueven ta Fraga, a on prencipian as sesions o 28 de mayo, y rematan o 4 de chulio de 1384, zaguera sesión conoixida, prolargando-se posteriorment pero sin tornar-se a convocar nunca más.
Cantón de Pèira Horada
A suya población yera d'11.378 habitants (2007) en una superficie de 179,10 km², con una densidat de población de 64 hab/km².
Corz de Monzón-Tamarit de Litera-Fraga (1383-1384)
Istas Corz las convoca o rei pa aconseguir d'os representants d'os suyos estaus un donativo que le permita mantener o esfuerzo belico en a isla de Cerdenya; os representants estamentals compareixen con un important agreviamiento, una acusación de lesa machestat contra cuantos consellers d'o rei y de l'infant Chuan, y a inculpación de cuantos oficials reyals por corrupción.
Cantón de Pèira Horada
A capital d'o cantón yera a localidat de Pèira Horada, y en feban parte 13 comunas.
Corz de Monzón-Tamarit de Litera-Fraga (1383-1384)
Corz d'Aragón
En a zaguera convocatoria d'as Corz, o 24 d'abril de 1383, se requiere a presencia de 19 miembros d'o brazo eclesiastico (o rechent de l'arcebispe de Zaragoza, por estar en seu vacant, os bispes de Uesca, Tarazona, y Segorb-Albarracín, os comendadors de Mont Albán y Alcanyiz, o castellano d'Amposta, os abatz de Rueda, Mont Aragón, Sant Veturián, Piedra, Sant Chuan d'a Penya, Veruela y Fuents Claras, o prior de Santa Cristina, y os priors y capítols d'as seus de Zaragoza, Segorb-Albarracín, Tarazona y Uesca); 15 miembros de l'alta nobleza; 23 d'a chicota nobleza; y representants de 24 ciudaz, villas y comunidaz d'aldeyas reyals (as ciudaz de Zaragoza, Tarazona, Balbastro, Uesca, Albarracín, Teruel, Daroca, Chaca y Calatayú, as villas d'Uncastiello, Taust, Sos, Almudévar, Exeya, Sadaba, Zuera, Mont Albán, Alcanyiz, L'Aínsa, Monzón y Tamarit de Litera, y as comunidaz d'aldeyas de Calatayú, Daroca y Teruel).
En istas Corz no s'apreba dengún fuero ni dengún acto de Cort.
Quart
Cuart puet estar:
Túnel d’Envalira
O túnel d'Envalira ye un túnel carretero situato en o Perineu oriental. Une Pas de la Casa (Andorra) y Porta (Lenguadoc-Rosellón).
Historia
Fue construyito por o Gubierno d'Andorra en a decada d'os anyos 1990 y ye totalment en territorio andorrano, anque o suyo acceso por Francia ye en a localidat de Porta (Alta Cerdanya). O tunel ye de peache y une Francia con Andorra sin que siga preciso puyar por o Puerto d'Envalira.
Caracteristicas
Ye un túnel d'un solo tubo de doble dirección con una longaria de 2.050 metros.
Articlo definiu en catalán
L' articlo definiu en catalán tien dos oríchens basicos en o latín. En catalán antigo i heba dos zonas, una mes que mes oriental a on l'articlo derivaba d'IPSA, IPSE (como en sardo) y una mes que mes occidental a on l'articlo derivaba de ILLUM, ILLA como en a mayor parte d'as luengas neolatinas.
Articlo lo, los, la, les
Fa contracción dimpués d'as preposicions a, de, per: al, als, del, dels, pel y pels. Yera o primer sistema derivau de ILLUM, ILLA y s'emplegaba muito en catalán escrito medieval (por eixemplo en Tirant lo Blanc). Encara s'emplega en catalán occidental, pero no ye cheneral ni en catalán nordoccidental ni en catalán valenciano. Se da en comarcas entre Leida y Castellón de la Plana y en a mayor parte d'os lugars catalanoparlants d'Aragón.
Articlo el, els, la, les
Tamién fa contracción dimpués d'as preposicions a, als, del, dels. Ye un sistema que se considera derivau de l'anterior y se cheneralizó dende as metropolis de Barcelona y Valencia. Por estar prou cheneralizau en as zonas mes pobladas y influyents ye o sistema que ha preso o catalán normativo. En os puestos on s'emplega este articlo se considera que l'articlo lo como neutro ye un castellanismo y que a forma el ye a que s'ha d'emplegar como de chenero neutro. Asinas emplegos prou estendillaus como lo mateix, lo millor d'això se consideran incorrectos y sustituibles por el mateix, el millor d'això. En zonas d'o valenciano a on s'emplega el bi ha repuis d'emplego de lo como masculín y no se consideran incorrectas se consideran arcaismos.
Articlo so, es, sos, sa, ses u articlo salau
D'antes yera mes común en catalán oriental, huei s'emplega només que en balear, alguerés, a costa de Chirona (charrar salau) y dos enclaus de Valencia. Se troba fosilizau en cuantos toponimos estendillaus por a cheografía catalana, dende S'Agaró (en Castell-Platja d'Aro en o Baixo Empordán) dica Sant Martí Sarroca (en l'Alto Penedés, a on substituye a Larroca con l'articlo salau).
Emplego
L'uso de l'articlo definiu ye pareixiu a lo d'atras luengas romances occidentals. Los articlos definius se fan servir debant d'un substantivo como cualquecosa cheneral, determinada, bien conoixida por toz.
Un emplego de l'articlo definiu diferent en catalán respecto de luengas vecinas como lo francés, l'aragonés y lo castellano ye con los meses.
Lo catalán tamién se diferencia de las luengas vecinas en fa servir muito l'articlo definiu con los anyos, mesmo desplazando lo emplego de la preposición.
Manimenos en ciertas variants como lo valenciano s'emplega la preposición con articlo si se mete la palabra any y con o sin articlo en los atros casos:
Villasayas
Villasayas ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato en a comarca d'Arcos de Jalón.
A suya población ye de 98 habitants (2010), en una superficie de 61,76 km² y una densidat de 1,58 hab/km².
Cheografía
A localidat de Villasayas ye situata a 1.036 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 55 km de Soria, a capital d'a suya provincia.
Plenas
Plenas ye una villa y municipio d'a provincia de Zaragoza (Aragón), situata en a comarca d'o Campo de Belchit.
A suya población ye de 132 habitants (2010), en una superficie de 37,9 km².
Mugas
O suyo termin municipal muga con Moyuela, Blesa, Mont-fort, Loscos y Villar de los Navarros.
Toponimia
I hai una teoría que diz que o nombre de Plenas ye relacionau con a parola "planas" ya que o lugar se troba en un terreno plano. Bi ha bel microtoponimo con component en aragonés como a Balsa d'el Navallo.
Historia
Ye mencionada por primera vegada en o Fuero de Mont-fort en 1148. En a Edat Meya perteneixió en sinyoría a lo linache d'os Gilbert de Daroca. En 1500 estió vendida a la Comunidat de Daroca. Con os Decretos de Nueva Planta, Plenas pasa a formar parti d'o Correchimiento de Daroca. En o sieglo XVIII vive a suya esplendor a causa d'o cautivo d'o zafrán y o comercio d'a lana. En 1833 pasa a formar parti d'a provincia de Zaragoza.
Provincia d'Ialomița
A provincia de Ialomița (en rumano Judeţul Ialomiţa) ye una provincia de Rumanía con capital en Slobozia.
A población d'esta provincia yera de 296.572 habitants (en 2002) en una superficie de 4.453 km², con una densidat de población de 67 hab/km².
Divisions administrativas
O districto conta con 3 municipios, 4 ciudaz y 57 comunas.
Colunga
Colunga ye un concello d'a comunidat autonoma uniprovincial asturiana, situau en a comarca d'Oriente y partiu chudicial de Villaviciosa. A suya capital] ye la villa de Colunga, en a [[Parroquia (civil)|parroquia homonima.
A suya población ye de 3.735 habitants (2011) en una superficie de 97,57 km², con una densidat de población de 38,28 hab/km².
Toponimia
Existe la hipotesi que lo fa derivar d'o latín COLONICA, casa de "colono".
Luengas y parlas
En Colunga se charra l'astur-leyonés, en grau abanzau de substitución por part de l'idioma castellano. A parla astur-leyonesa de Colunga se clasifica en l'astur-leyonés central, a on s'incluye l'asturiano central y belas parlas d'o norte de Leyón.
Parroquias
O concello de Colunga ye dividiu en 13 parroquias:
Mugas
O suyo termin municipal muga a l'este con Caravia, a lo sud con Parres y Piloña, a l'ueste con Villaviciosa y a lo norte con a mar Cantabrica.
Torres de la Alameda
Torres de la Alameda ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 7.825 habitants (2021) en una superficie de 43,79 km².
Cintas destacadas de cine de western
A selección de cintas d'ista lista de cintas destacadas de cine de western s'ha feito a partir de bellas listas u recopilacions en libros y atras publicacions de criticos cinematograficos, en adhibindo-ie bellas astras cintas significativas y en as que se i puet trobar bella caracteristisca intresant respective de l'argumento, de l'elenco d'a cinta u d'os premios u exito de publico d'ixa cinta.
Épernay
Épernay ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Marne, en a rechión de Gran Este.
Sojuela
Sojuela ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Logronyo.
A suya población ye de 166 habitants (2007) en una superficie de 15,15 km², con una densidat de población de 10,96 hab/km².
Cheografía
O lugar de Sojuela ye situau a 669 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y s'a suya comunidat autonoma.
Hidalgo (cinta)
Hidalgo (títol orichinal en anglés, Fidalgo en aragonés, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Océanos de fuego, en aragonés Oceanos de fuego) ye una cinta coproducida entre lo cine estausunidense y lo cine marroquín l'anyo 2004 de cine de western d'aventuras biografico y epico, dirichida por Joe Johnston seguntes un guión orichinal de John Fusco, con una banda sonora orichinal de James Newton Howard, una dirección de fotografía de Shelly Johnson y una producción cinematografica al cudiau de Casey Silver ta las productoras Touchstone Pictures y Casey Silver Productions. L'elenco d'actors ye formau, en os suyos papels principals, por Viggo Mortensen, Zuleikha Robinson, Omar Sharif, Louise Lombard, Adam Alexi-Malle, Saïd Taghmaoui, Silas Carson, Harsh Nayyar y J.K. Simmons.
Hidalgo conta la historia d'un mestizo d'amerindio lakota, Frank T. Hopkins, a qui convidan a partecipar en una important cursa de caballos que s'escayecerá en o desierto d'Arabia y a on competirán os mas destacaus chinetes d'o mundo, en competindo contra los beduins y los suyos caballos de raza arabe, y que decide de destinar l'importe d'o premio, si puet ganar a cursa, a protecher a lo caballo Mustang que vive salvache en belas planas d'os Estaus Unius. A cinta s'ambienta asinas en 1891 en l'actual Arabia Saudita y en Dakota d'o Sud y se rodó en Marruecos y en os estaus de Montana y Dakota d'o Sud en Estaus Unius.
Bruce Beresford
Bruce Beresford, naixito de Sydney (Nueva Galas d'o Sud, Australia) o 16 d'agosto de 1940, y un destacato director cinematografico australiano, activo en o cine australiano en primeras y en o cine estausunidense dimpués dende primerías d'os anyos 1970, y con cuantos reconoiximientos recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía como director, se puet destacar bellas cintas, como Tender Mercies (1983, con Robert Duvall, Tess Harper, Betty Buckley, Wilford Brimley, Ellen Barkin y Allan Hubbard), Driving Miss Daisy (1989, con Morgan Freeman, Jessica Tandy, Dan Aykroyd, Esther Rolle y Patti Lupone), u Silent Fall (1994, con Richard Dreyfuss, Linda Hamilton, John Lithgow, J. T. Walsh y Liv Tyler).
Puerto Lápice
Puerto Lápice ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 1027 habitants (2007), en una superficie de 54,85 km² y una densidat de población de 18,72 hab/km².
Punta Saliecho
A punta Saliecho (en francés pic d'Arriel u pic Saget) ye un pico de 2.821 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania.
Arambre
L'arambre ye un elemento quimico de numero atomico 29. Ye un d'os metals mas importants. Se tracta d'un metal de transición de coloración royenca y brillo metalico que, chunto con l'archent y l'oro, fa parti d'o dito grupo 11 d'a tabla periodica, caracterizato porque son os millors conductors electricos. Gracias a la suya alta conductividat electrica, ductilitat y maleabilidat, s'ha convertito en o material mas emplegato ta fabricar cordons electricos y atros components electricos y electronicos.
L'arambre fa parti d'una cantidat muit alta d'aleyacions que por un regular presentan millors propiedaz mecanicas, encara que tienen una conductividat electrica menor. As mas importants son conoixitas con o nombre de bronzes y latons. D'atra man, l'arambre ye un metal duradero porque se puet reciclar un numero cuasi ilimitato de vegatas sin que pierda as suyas propiedaz mecanicas. thumb|250px|Arambre|left Estió un d'os primers metals en estar emplegatos por o ser humán ya en a prehistoria. L'arambre y a suya aleyación con l'estanyo, o bronze, adquirioron tanta importancia que os historiadors han nombrato Edat de l'arambre y Edat d'o bronze a dos periodos de l'antigüidat. Encara que o suyo uso perdió importancia relativa con o desembolique d'a siderurchia, l'arambre y as suyas aleyacions continoron estando emplegatos ta fer obchectos tan diversos com monedas, campanas y canyons. A partir d'o sieglo XIX, concretament a partir de 1831, anyo en que Faraday inventó o chenerador electrico, l'arambre se convertió atra vegata en un metal estratechico, en estar a materia primera prencipal de cordons y instalacions electricas.
L'arambre tien un important papel biolochico en o proceso de fotosintesi d'as plantas, encara que no fa parti d'a composición d'a clorofila. L'arambre contrebuye a la formación de globulos royos y a o mantenimiento d'os vasos sanguinios, niervos, sistema immunolochico y osio y por tanto ye un oligoelemento esencial ta a vida humana.
L'arambre ye o tercer metal mas emplegato en o mundo, por dezaga de l'acero y l'aluminio. A producción mundial d'arambre refinato s'estimó en 15,8 Mt en 2006, con un deficit de 10,7% debant d'a demanda mundial prochectata de 17,7 Mt.
Denominacions
A forma tradicional en aragonés ta decir a iste elemento ye arambre. Encara se puet trobar una ampla zona dende Graus, Campo, Benás y Fonz dica Sobrarbe y Ansó a on que se fa servir ista parola, encara que muitas vegatas referita no a o propio elemento sino a un filo metalico en cheneral. Ista forma se puet leyer tamién tanto en textos medievals como mudernos, asinas en o Vidal Mayor apareixe "arampne". En l'aria catalanofona d'Aragón, en lugars como Peralta de la Sal se cuaterna a forma "aram" y en as zonas mugants con a vall de Lierp "arame".
Actualment a forma mas conoixita y transdialectal ta o nombre d'iste elemento ye cobre, de seguras debito a la castellanización, habendo-se rechistrato tamién a forma "crobe" como metatesi d'a forma castellana en lugars como Epila y Taust.
Erlstätt
Erlstätt ye un lugar d'o municipio de Grabenstätt en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera. Se troba a 6 km a o sudueste d'o Chiemsee y a 15 km a o norte d'os Alpes de Chiemgau, a una altaria de 559 m.
Navata (desambigación)
Navata puet referir-se a:
Erlstätt
Historia
Apareixe en a Notitia Arnonis a on se diz en latín "Ad Erlastedi ecclesia cum territorio" (en aragonés En Erlstätt una ilesia con territorio), fendo referencia a que yera seu d'una parroquia. A seu parroquial d'Erlstätt se tresladó como tardi en l'anyo 1263 enta Haslach.
O municipio d'Erlstätt se creya por edicto municipal en l'anyo 1818. En 1950 Erlstätt torna a estar una parroquia catolica independient. L'1 de mayo de 1978 s'unen os antigos municipios de Grabenstätt, Erlstätt y Oberhochstätt ta formar un nuevo municipio con o nombre de Grabenstätt.
Punta Nabaín
O Nabaín, punta Nabaín u punta de Santa Marina (per a ermita que se i troba en alto) ye lo mes alto d'os tozals d'o serrato de Sant Martín que fa muga d'entre os municipios de Boltanya y Fiscal. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
O tozal de Pecuto s'estiende enta l'alto d'o túnel de Baluport y la carretera Boltanya-Broto, a man d'o que se podría considerar como lo solo recolón humedo d'o serrato, en o congosto de Chanovas, puesto a on que, per a suya angostuera, se bi heba quiesto prochectare la presa d'un entibo que dimpués mái no se i gosó fer.
La Vatmala
La Vatmala (La Vatmala en occitán, Labatmale en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'as Vals de l'Ossa y o Lagoin y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
A suya población ye de 203 habitants (1999) en una superficie de 3,32 km², con una densidat de población de 61,14 hab/km².
Demografía
2007: población provisional seguntes o INSEE.
Premio Nobel de Fisica
right|thumb|300px|O [[Congreso Solvay, en 1911, a on parteciporon 9 Premios Nobel de Fisica. En piet, d'ezquierda a dreita: Walther Nernst, Marcel Brillouin, Ernest Solvay, Hendrik Lorentz, Emil Warburg, Jean Baptiste Perrin, Wilhelm Wien, Marie Curie y Henri Poincaré; sentatos, d'ezquierda a dreita, Robert Goldschmidt, Max Planck, Heinrich Rubens, Arnold Sommerfeld, Frederick Lindemann, Maurice de Broglie, Martin Knudsen, Friedrich Hasenöhrl, Georges Hostelet, Edouard Herzen, James Hopwood Jeans, Ernest Rutherford, Heike Kamerlingh Onnes, Albert Einstein y Paul Langevin.]] O Premio Nobel de Fisica ye uno d'os Premios Nobel, conceditos cada anyada por a Fundación Nobel, seguntes o testamento d'o quimico sueco Alfred Nobel ta recompensar a troballa u millora mas important en Fisica. Tién una dotación economica de 10 millons de coronas suecas d'alto u baixo un milión de euros.
Districto de Basse-Terre
O districto de Basse-Terre (en francés arrondissement de Basse-Terre) ye un districto d'o departamento francés y rechión d'a Guayana Francesa. Se divide en 10 cantons y 18 municipios. A capital d'o districto ye a prefectura de Basse-Terre.
Cantón de Montanya Basca
O cantón de Montanya Basca (en basco Euskal Mendialdeko kantonamendua; en occitán canton de Montanha Basca; en francés canton de Montagne Basque) ye una división administrativa francesa situada en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania. A suya capital ye a comuna de Maule-Lextarre.
Ampuero
Ampuero ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya, en a comarca d'Asón-Agüera.
Cheografía
A localidat d'Ampuero se troba situada a 11 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 55 km d'a ciudat de Santander, a capital d'a suya provincia y comunidat autonoma.
Merseyside
Merseyside ye un condau ceremonial d'Anglaterra, en a rechión de l'Este d'Anglaterra. A suya capital se troba en a ciudat de Liverpool.
A suya población ye d'1.381.200 habitants (2011) en una superficie de 635 km², con una densidat de población de 2.145 hab/km².
Mugas
O condau de Merseyside muga a o norte con a mar d'Irlanda; a o nord-este con Lancashire; a o l'este con o Gran Manchester; a o sudeste con Cheshire; a o sud con Cheshire; a o sudueste con a mar d'Irlanda; a l'ueste con a mar d'Irlanda; y a o norueste con a mar d'Irlanda.
Saliecho Oriental
Saliecho Oriental (en francés Arriel Oriental) ye un pico de 2.692 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania. Ye una antecima d'a punta Saliecho.
Matthiola maderensis
Matthiola maderensis ye una flor d'a familia Brassicaceae, nativa y endemica de l'archipielago de Madeira.
Se tracta d'un arbusto, de dica 100–150 cm d'altaria, con fuellas luengas, lanceolatas y de color verde grisenco y d'o que salen brancas con flors que fan buena olor.
Sikhismo
right|thumb|250px|Templo sikh. O sikhismo (en parsi ਸਿੱਖੀ, sikkhī, ) ye una relichión d'orichen indio que se desarrolló en o contexto d'o conflicto entre as doctrinas d'o hinduismo y o islam. Os seguidors d'o sikhismo se dicen sikhs.
O termin sikh significa en panchabi "disciplo fuerte y cerrino". A doctrina alazetal d'o sikhismo pende d'a creyencia en un dios unico y en as amostranzas d'os Diez Gurús d'o sikhismo, replecatas en o libro sagrato d'os sikhs, o Guru Granth Sahib. O sikhismo combina o monoteísmo estrito, d'orichen musulmán, con tradicions indias.
O numero de sikhs en o mundo ye d'alto u baixo bells 23 millons, o qualo fa que o sikhismo sía la cinquena relichión mundial. Bells 19 millons viven en India, y a mayor parti d'istos, en o estato de Panchab. A rechión de Panchab incluye tamién una parti de Pakistán, pero a mayor parti d'os sikhs que viviban en o territorio actual de Pakistán emigroron ta India dimpués d'a división d'a India britanica en 1947 ta evitar as persecucions relichiosas. Existen numerosas comunidatz sikhs en o Reino Uniu, en Estaus Unius y en Canadá. Tamién son una minoría important en Malaisia y Singapur.
A forma literaria d'a luenga panchabi, escrita en alfabeto gurmukhi, ye mui ligata a la relichión sikh. Os fablants de panchabi hindús u musulmans emplegan cheneralment l'indi y l'urdú, respectivament, como luengas escritas, y son prencipalment os sikhs quí escriben en panchabi.
Star Trek III: The Search for Spock
Star Trek III: The Search for Spock (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano Star Trek III: en busca de Spock) ye una cinta estausunidense de cine de sciencia ficción de l'anyo 1984, dirichida por Leonard Nimoy y producida por Harve Bennett con guión de Harve Bennett, protagonizada por William Shatner, DeForest Kelley, James Doohan, George Takei, Walter Koenig, Nichelle Nichols, Merritt Butrick y Christopher Lloyd.
Argumento
A nau espacial Enterprise d'a Federación torna ent'a Tierra dimpués d'una batalla con o sobrehumán Khan Noonien Singh, qui intentó destruyir l'Enterprise esclatando un dispositivo experimental de terraformación conoixiu como Chenesi. As victimas d'a baralla incluyen a l'amigo vulcaniano de l'almirant James T. Kirk, Spock, que o suyo atabul estió lanzau a l'espacio y finalment aterrizó en a planeta creyada por o Dispositivo Chenesi. En arribar a lo puerto espacial d'a Tierra, o doctor Leonard McCoy prencipia a actuar de traza extranya y ye deteniu. O comandant d'a Flota Estelar, l'almirant Morrow, visita l'Enterprise y informa a la tripulación que a nau será esparada; a tripulación recibe instruccions de no charrar sobre Chenesi a causa d'as conseqüencias politicas sobre o dispositivo.