cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irán
Politicament, dende a dita revolución iraní de 1979 que derrocó a monarquía, Irán ye una republica, estando mas especificament definita como una republica islamica, rechita por un Líder Supremo d'Irán (actualment Alí Jamenei) y un President (actualment Mahmud Ahmadineyad). A suya luenga oficial ye l'idioma persa (encara que se i charran cuantas atras luengas), estando o Rial a moneda oficial d'Irán.
A suya economía s'alaceta en o petrolio, estando Irán o tercer productor mundial d'ixe producto y o suyo segundo exportador d'entre os miembros d'a Organización de Países Exportadors de Petrolio (OPEP). Tien tamién grans reservas de gas natural.
Irán ye uno d'os puestos d'orichen de l'actual cevilización, y estió un puesto de transmisión de conoixencias dende India enta Occident y a l'inrevés, amás d'estar puesto de paso de conoixencias dende China. Mesmo a escritura amaneixió en o III milenio aC en Sumer. Sobre o suyo territorio se succedioron cuantos pueblos y cevilizacions,como sumerios, acadios, babilonians, medians u persas, dica a conquiesta d'o territorio por Aleixandre Magno, y una atra vegata cuantos pueblos y estatos como l'Imperio Sasanida dica a suya conquiesta en o sieglo VII por os musulmans. Estió mientres a Edat Meya un puesto important en a Rota d'a Seda enta China. De toz istos periodos, o país conserva importants obras d'arte.
Historia d'Irán
250px|thumb|dreita|Tumba de Ciro II lo Gran.
Prehistoria
Irán presienta repuis d'ocupación humana y restas culturals perteneixients a cuasi tota la edat de piedra. Mientres lo neolítico se desenvolvió un proceso de sedentarización, producción de alimentos, establimiento de rotas comercials y d'intercambio de curta distancia. Lo Calcolitico ye caracterizau per l'aparición d'elementos d'arambre y ceramica pintada en Susiana (sudueste d'Irán) y en Sialk (centro-ueste) y s'extiende por Irán a lo largo d'o IV milenio aC, cuan tamién prencipian a surtir asentamientos urbans que se desenvuelte entre Anatolia, Mesopotamia, lo Complexo Arqueolochico de Bactria-Margiana y la Cultura d'a Val de l'Indo.
Antiguidat
A escritura amaneixió en o III milenio aC en Sumer y en o suyo territorio se succedioron cuantos pueblos y cevilizacions, como sumerios, acadios, babilonians, medians u persas, dica a conquiesta d'o territorio por Aleixandre Magno, y una atra vegata cuantos pueblos y estatos como l'Imperio Sasanida dica a suya conquiesta en o sieglo VII por os musulmans.
De totas istas civilizacions o país conserva importants repuis, obras d'arte y chacimientos arqueolochicos.
Jennifer Garner
Jennifer Garner (nombre artistico de Jennifer Anne Garner), naixita de Houston (Texas) o 17 d'abril de 1972, ye una actriz estausunidense, conoixita por os suyos papels en cuantas series de televisión, como Alias.
Irán
Edat Meya
Mientres a Edat Meya estió un puesto important en a Rota d'a Seda enta China.
Edat contemporania
En a actualidat dende a dita revolución iraní de 1979 que derrocó la monarquía Pahlaví, Irán ye una republica, estando mas especificament definida como una republica islamica, rechida per un Lider Supremo d'Irán (actualment Alí Jamenei) y un President (actualment Mahmud Ahmadineyad).
La sospeita que Irán tiene un programa nuclear secreto pa fins militars y aconseguir la bomba atomica ha levau a un enfrontinamiento entre Irán, los países occidentals y Israel.
Al-Challiq
Al-Challiq (en arabe Galligo) ye o nombre d'o districto rural andalusí situato en l'actual Alto Galligo, entre as localidaz de Nocito y Gavín.
Irán
Organización territorial
Irán se divide en 30 provincias (ostān):
Esporte
250px|thumb|dreita|O estadio Azadi en un partiu de fútbol. Irán ye un país con una gran variedat de lugars ta practicar esporte, tién lugars ideyals ta practicar senderismo, escalada y alpinismo, tamién conta, en a montanya de Tochal y a nomás de 15 menutos de Teheran, con un dos complexos mas grans d'o mundo ta la practica de l'esqui y atros esportes d'hibierno.
Antiparti en Irán se practican gran cantidat de esportes tradicionals y populars, y se creye que ye un d'os puestos orichinarios d'o polo, derivau de l'antigo Chovgan. Os esportes de luita tamién son populars destacando practica d'a luita libre olimpica, pero per alto de toz os esportes sobresale o fútbol como o esporte mas practicau y de millor nivel internacional, a prencipal ligal d'o país ye a Iran Pro League.
Competicions esportivas
250px|thumb|dreita|Poliesportivo d'o Complexo Esportivo Azadi. Irán y a suya capital Teherán han estau seu d'os Chuegos Asiaticos en a suya edición de 1974.
Instalacions esportivas
As mas grans y millors intalacions esportivas son en Teherán, a capital d'o país, dentre as que cal destacar o Complexo Esportivo d'Azadi, incluyindo o Estadio Azadi pa 80.000 espectadors, o Estadio Cubierto Azadi ta esportes d'interior con capacidat pa 12.000 espectadors y atras instalacions pa tenis, béisbol, equitación y natación entre d'atros esportes amas de pistas d'entrenamiento auxiliars y instalacions de restauración y hospedache.
Atros estadios prencipalment utilizaus pa fútbol, atletismo y esportes de campo y que tienen una gran capacidat d'espectadors son: o Estadio Naghsh-e-Jahan en Isfahán, o Estadio Yadegar-e-Emam en Tabriz y o Estadio Ghadir en Ahvaz toz con una capacidat de mas de 50.000 espectadors.
Tamién cal destacar cerca de Teherán, en Velenjak, o Complexo Esportivo de Tochal, un equipamiento esportivo d'os mas grans y millors d'o mundo pa la practica d'esportes d'hibierno y con instalacions ta atros esportes como o tenis. Ye situau en o Tochal a mas de 3.500 metros sobre o libel d'a mar.
Plaza d'os Herois de Budapest
A Plaza d'os Herois (en hongaro "Hősök tere") ye una d'as plazas prencipals d'a ciudat de Budapest en Hongría y tien unas importants connotacions historicas y politicas. O Memorial d'o Milenio, un gran complexo d'estatuas, estió rematato en 1900, o mesmo anyo que se le dió a la plaza o nombre d'os "Herois" ta conmemorar o milenio d'historia d'o país. Se troba situata a o final de l'Avenita Andrássy (chunto a la que fa parti d'o Patrimonio d'a Humanidat), y chunto a o Parque d'a Ciudat.
A plaza
A plaza d'os Herois ye rodiata por dos importants edificios, o Museu d'Artes Politas a la ezquierda u o Palacio de l'Arte a la dreita. En l'atro canto d'a plaza se troban dos edificios situatos ya en l'Avenita Andrássy — uno ye un edificio residencial y l'atro ye a embaixada de Serbia (antiga embaixada de Yugoslavia, a on o politico comunista y primer ministro Imre Nagy se refuchió mientres as revueltas de 1956).
En a parti central d'a plaza d'os Herois se troba un d'os molimentos mas conoixitos de Budapest, o Memorial d'o Milenio (tamién conoixito como Molimento d'o Milenio u Molimento Milenario) a on se representan estatuas d'os líders d'as siet tribus que fundoron Hongría en o sieglo IX y d'atras feguras importants en a historia d'o país. A construcción d'o memorial prencipió quan se yera celebrando o milenario d'a fundación d'Hongría (en 1896), pero no remató dica 1900 y estió alavez quan se dió nombre a la plaza.
Quan se construyó o molimento, Hongría feba parti de l'Imperio Austrohongaro y por ixo os zaguers cinco huecos ta estatuas situatos en a parti ezquierda fuoron reservatos ta miembros d'os Habsburgo, a dinastia reinant. D'ezquierda ta dreita istos yeran: Ferrando I d'o Sacro Imperio Romano Chermanico (relieve: Esfensa d'o castiello d'Eger); Leopoldo I (relieve: Euchenio de Saboya redotando a os turcos en Zenta), Carlos III, María Tresa (relieve: O lema d'o rechimen hongaro "vitam et sanguinem") y Francisco Chusé (relieve: Francisco Chusé coronato por Gyula Andrássy). O molimento fue danyato en a Segunda Guerra Mundial reconstruyito, estando substituyidas as estatuas d'os Habsburgo por as actuals.
O 16 de chunio de 1989 una moltitut de 250.000 personas se reunió en a plaza arredol d'a sepoltura de Imre Nagy, que fue amortato en chunio de 1958.
Tamién existe una gara d'o metro en a linea amariella M1 (Millennium Underground) d'o Metro de Budapest.
Bi ha atras tres plazas en a ciudat de Budapest que se dicen tamién Hősök tere, en Soroksár, Békásmegyer y Rákosliget.
Baixo un cenotafio y aintro d'una cadena de bronze decorativa bi ha una placa de broze que marco o puesto a on se trobaba un pozo artesián que fue drenato totalment en 1878 por Vilmos Zsigmondy. Iste pozo soministraba augua a o balneario Széchenyi que se troba chusto dezaga d'o molimento y a os Banyos Dagály en a carrera Népfürdő. O pozo teneba una fondaria de 971 metros y produciba 831 litros d'augua calient por menuto a una temperatura de 74º.
Existe una replica d'a plaza d'os Herois feita a un 90% d'a suya grandaria orichinal en o Shanghai Global Paradise en Xangai, China. Dende que s'ubrió en 1996, se ha ito degradando y muitas d'as suyas estatuas s'han quitato.
Villaescusa de Haro
Villaescusa de Haro ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. Fa parte d'a comarca d'a Mancha de Cuenca
A suya población ye de 566 habitants (2011) en una superficie de 93 km², con una densidat de población de 6,22 hab/km².
Cheografía
O lugar de Villaescusa de Haro se troba situato a 824 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 94 km d'a ciudat de Cuenca, a capital d'a suya provincia.
Zona horaria
400px|thumb|Fusos horarios internacionals oficials. As zonas horarias o fusos horarios son cada una d'as vinticuatro arias en que se divide a Tierra y que siguen a mesma definición de tiempo. D'antis mas, a chent emplegaba o tiempo solar aparent, con lo que a hora se diferenciaba liucherament d'una ciudat a atra. Os fusos horarios corrichioron en parti o problema a lo meter en hora los reloches d'una rechión a lo mesmo tiempo solar meyo. Os fusos horarios cheneralment son centratos en meridiáns d'una largaria que ye multiple de 15°; sindembargo como puede veyer-se en o mapa siguient, as formas d'os fusos horarios pueden estar prou irregulars a causa d'as mugas politicas. Todos los fusos horarios se definen en relación a lo Tiempo Universal Coordinado (UTC), o fuso horario centrau sobre o meridiano de Greenwich, que por tanto contiene a Londres.
Como a Tierra chira d'ueste ta este cuan pasa d'un fuso horario a atro en dirección este calerba sumar una hora. Por o contrario, cuan pasa d'este ta ueste calerba restar una hora. O meridián de 180°, conoixiu como linia internacional de cambeo de calendata, sinyala lo cambeo de día.
Veyer tamién: tiempo sideral, ecuación de tiempo.
Lista de fusos orarios y arias comprendidas
Os países marcatos con (N) o (S) emplegan horario d'estiu (hora ta aproveitar a luz solar): adhiben una hora en estiu. Los marcatos con (N) son d'o hemisferio norte, y por lo tanto ixa ora l'adhiben en marzo u abril. Los cenyatos con (S) son d'o hemisferio sud, y adhiben una hora en octubre u noviembre.
EST - Eastern Standard Time (N)
Tamién EDT "Eastern Daylight Saving Time", Puede veyer-se con mas detalle en a pachina: --->
William McKinley
William McKinley, Jr., naixito o 29 de chinero de 1843 en Niles (Ohio) y muerto o 14 de setiembre de 1901 en Buffalo (Nueva York), estió un politico estausunidense, que estió o 25º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1897 dica o suyo asasinato o 14 de setiembre de 1901. Tamién estió o 44º Gubernador d'Ohio dende o 11 de chinero de 1892 dica o 13 de chinero de 1896.
Zona horaria
UTC+8
Nota: China tien o mesmo horario en toda l'amplaria d'o suyo territorio, lo cual fa que ista zona horaria siga excepcionalment ampla. En a estrimera ueste de China o sol ye en lo mas alto a las 3 pm y en a estrimera este a las 11 am.
Vori
thumb|250px|Vori entallato chunto a figuretas d'ixo mesmo
O vori ye o material blanco y duro que forma os catirons grans d'animals como os alifants, morsas y hipopotamos...
Chuck Norris
D'entre a suya filmografía, se puet mencionar bellas d'as suyas interpretacions en cintas como Way of the Dragon (1972, Bruce Lee), Slaughter in San Francisco (1974, Lo Wei), A Force of One (1979, Paul Aaron), An Eye for an Eye (1981, Steve Carver), Lone Wolf McQuade (1983, Steve Carver), Missing in Action (1984, Joseph Zito), u The Delta Force (1986, Menahem Golan).
Antiparte, cal destacar as suyas actuacions en bellas series de televisión, como Walker, Texas Ranger (1993-2001).
Vori
En o caso d'os alifants y hipopotamos ixos dients no corresponden a dients canins, son incisivos bien desembolicatos.
Antes de l'aparición d'o plastico ye un material muito usato pa fabricar teclas de piano, bolas de billar, botons y articlos de choyería.
Harald III de Dinamarca
Harald III de Dinamarca, naixito arredol de 1040 y muerto o 17 d'abril de 1080, estió rei de Dinamarca. Puyó a la cadiera reyal en 1074 substituyindo a lo suyo pai Sven II y bi continó dica a suya propia muerte. Yera fillo borde de Sven II y d'una concubina, y bels cronistas medievals, como Saxo Gramaticus, dicen que teneba reputación de feble y de ceder a las opinions populars; por ixo bels historiadors mudernos en dicen que yera d'esprito democratico.
Vori
A suya tonalidat esdevién mes amarillenca con o paso d'as anyatas. O peso especifico absoluto d'o vori ye entre 1,75 y 1,90 kg.
O vori se fa servir pa adorno de muebles y en a construcción d'asaber-lo d'obchectos tals como cepillos, peines, pomos de bastón u caixas.
Bi ha restriccions a la exportación y importación de vori por a mortalera d'aminals que producen este material, pero tamién bi n'ha un comercio ilicito.
En l'antiguedat os echipcios, os griegos, os hebreus feban servir vori como adorno en a decoración de salas, mueblos y templos. Salomón teneba un cadiera reyal de vori incrustato en oro. En Grecia bi heba muitas estatuas de vori, como por eixemplo as estatuas chigants d'Atena en o Partenón y de Zeus, que mediban 12 y 19 metros d'altaria respectivament. En estas esculturas meteban vori pa representar ixas partes d'o cuerpo que no cubriban os vestitos. Os romanos tamién emplegoron esta materia prima. L'arte bizantín fació muito uso d'o vori, por eixemplo os baixorrelieves de vori en as puertas d'a Ilesia de Santa Sofía en Costantinoble.
Penya Gotera
Penya Gotera (en castellano Peña Gotera) ye un mont de 1.491 m d'altaria situau en a muga entre Tormón y una manga d'Albarracín, en a sierra de Penya Redonda.
Tres Castillos
Tres Castillos ye un mont de 1.484 m d'altaria situau en o termín municipal de Tormón, en a sierra de Penya Redonda, provincia de Teruel.
Altos del Pajararejo
Altos del Pajararejo ye un mont de 1.361 m d'altaria situau en o termín municipal d'Albarracín, en a sierra de Penya Redonda, provincia de Teruel.
Salix caprea
A salzamorrera (Salix caprea (Linnaeus,1753) ) ye una especie de planta d'a orden d'os Malpighiales y familia Salicaceae que ye nativa d'Europa y Asia occidental y central.
Cine belico
Se tracta d'un chenero prou transversal, en ser capable d'incorporar elementos propios de qualsiquier atro chenero, existindo asinas cintas de cine belico que fan parte tamién d'o cine de comedia, d'o cine policiaco, d'o cine de drama, etc.
Clasificacions y subcheneros
Bi ha muitas formas d'aproximar-se enta lo chenero y, en conseqüencia, muitas posibles clasificacions, encara que a ormino muitas cintas no acceptan estar clasificadas clarament en un d'istos subcheneros.
Cintas destacadas d'o chenero
A selección de cintas d'ista lista s'ha feito a partir de bellas listas u recopilacions en libros y atras publicacions de criticos cinematograficos, en adhibindo-ie d'una man cintas destacadas d'os zaguers anyos y d'atra man bellas cintas destacadas de cines de países menors. A más se li ha d'adhibiu a la lista cintas representativas de bellos conflictos belicos sobre los quals no bi ha garra cinta con exito comercial u que amuestran en pantalla bellas caracteristicas particulars d'ixe conflicto u d'os personaches d'a cinta.
Theodore Roosevelt
Theodore Roosevelt, naixito o 27 d'octubre de 1858 en Nueva York (Nueva York) y muerto o 6 de chinero de 1919 en Nueva York (Nueva York), estió un politico estausunidense, que estió o 26º President d'os Estaus Unius, dende o 14 de setiembre de 1901 con o asasinato d'o president William McKinley dica o 4 de marzo de 1909. Tamién estió o 25º vicepresident con William McKinley dende o 4 de marzo de 1901 dica o 14 de setiembre de 1901 y 33º Gubernador de Nueva York dende o 1 de chinero de 1899 dica o 31 d'aviento de 1900. Tamién prenió parte en a Guerra Hispanoamericana en 1898.
Recibió o Premio Nobel d'a Paz en 1906.
Aeronautica
right|thumb|185px|Prototipo de l'avión de [[Clément Ader.]] L'aeronautica ye a ciencia u disciplina que estudia la volada d'os trastes mecanicos pesaus, ye decir, avions y helicopteros, dende os suyos prencipios dica l'actualidat.
No debe entivocar-se con o termin aviación, si bien en a practica a ormino s'emplega un termin referindo-se a l'atro. Asinas, por eixemplo, ye correcto fablar de "incheniero aeronautico", ya que se tracta d'unos estudios, pero en cambeo debe fablar-se de "historia de l'aviación".
Sufixo -mento
O sufixo -mento ye un sufixo culto dreitament derivau d'o sufixo latín -MENTUM, que se fa servir pa creyar substantivos deverbativos indicadors d'instrumento, resultau u nombre d'una acción. O plural neutro d'este sufixo latín ye -MENTA y ha esdeveniu un atro sufixo que indica colectividat.
O sufixo latín -MENTUM ha evolucionau ta o sufixo -miento por via patrimonial. A terminación -mento se troba muito en cultismos presos de palabras latinas con o sufixo -MENTUM, pero en a suya aparición en navarro-aragonés bi ha tamién una influencia galorromanica, en especial occitana u catalana.
Documentación medieval
S'ha afirmau que a suya presencia en romanz navarro en parolas como mandamento se debe a una influencia occitana u catalana. En aragonés medieval se presenta a sobén con apocope: viello testament, estrument, insturment, augment, firmament, ecetra. Beluns d'estos casos son traduccions dende o francés antigo.
Documentación en aragonés benasques
En aragonés benasqués se presenta con apocope, representando una variant d'o sufixo patrimonial -miento y no representa un cultismo: aborriment, pensament, encomenzament, acabament, ecetra.
Bergondo
Bergondo ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Galicia que se troba en a provincia d'a Coruña. A suya población ye de habitants, en una superficie de 32,72  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Hoyales de Roa
Hoyales de Roa ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
A suya población ye de 245 habitants (2008) en una superficie de 12,78 km², con una densidat de 19,17 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Hoyales de Roa ye situata a 794 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 96 km d'a ciudat de de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 18 km d'Aranda de Duero, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Lavardens
Lavardens (Lavardens en occitán, Lavardens en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Gascunya aushesa.
A suya población ye de 378 habitants (1999) en una superficie de 30,55 km², con una densidat de población de 12,37 hab/km².
Denguin
Denguin (Denguin en occitán, Denguin en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'Artics y País de Seuvèstre y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 1.462 habitants (1999) en una superficie de 12,29 km², con una densidat de población de 118,96 hab/km².
Premio MVP d'a Final d'a liga ACB
O Premio a o Millor Chugador d'a Final d'a liga ACB ye uno d'os premios atorgatos por l'Asociación de Clubs de Baloncesto totas as anyadas. S'entrega dende l'anyada 1990-91 a o millor chugador de baloncesto en a final d'a liga. Dende alavez quatro chugadors bi han aconseguito o premio mas de una vegada: Juan Carlos Navarro (3 vegadas), Arvydas Sabonis, Felipe Reyes y Sergio Llull. Un chugador aragonés bi ha ganato o premio: Alberto Angulo en l'anyada 1999-00.
Lista de ganadors
thumb|upright|150px|[[Juan Carlos Navarro ganador d'o premio en 3 vegadas: 2009, 2011 y 2014.]] thumb|upright|150px|[[Arvydas Sabonis, dos vegadas ganador d'o premio (1993 y 1994).]] thumb|upright|150px|[[Felipe Reyes, ganador en 2007 y 2013]]
Escape to Victory
Escape to Victory (títol orichinal en anglés, en aragonés Fuga enta la victoria, enguerada en Aragón con o títol en castellano d'Evasión o Victoria, en aragonés Evasión u Victoria), y tamién conoixida simplament como Victory en Estaus Unius, ye una cinta esportiva belica estausunidense de l'anyo 1981 que fue producida por Freddie Fields ta las productoras Lorimar Film Entertainment, Lorimar, Victory Company y New Gold Entertainment y dirichida por John Huston seguntes un guión adaptau por Eva Jones y Yabo Yablonsky basau en una historia de Yabo Yablonski, Djordje Milicevic y Jeff Maguire a la vegada basada en a cinta de cine hongaro Két félidő a pokolban (Zoltán Fábri, 1961) insìrau finalment en un feito real, o clamau partiu d'a muerte escaiciu en Kiev o 9 d'agosto de 1942. A dirección de fotografía d'a cinta ye un treballo de Gerry Fisher y la suya banda sonora orichinal de Bill Conti. En o suyo elenco incluye a destacaus actors como Michael Caine, Sylvester Stallone, Max von Sydow, Gary Waldhorn, George Mikell, Arthur Brauss u Michael Wolf y tamién a destacaus chugadors de fútbol como Bobby Moore, Pelé, Osvaldo Ardiles, Kazimierz Deyna, Paul Van Himst, Mike Summerbee y Hallvar Thoresen, amás d'atros chugadors de l'equipo Ipswich Town que feban labors de doblache ta los actors prencipals cuan chugaban a fútbol.
A cinta s'ambienta en un campo de presoners de guerra aliaus en o Tercer Reich en o verano de 1943 mientres a Segunda Guerra Mundial y explica la historia d'un grupo de presoners chugadors de fútbol a qui l'alto mando d'a Wehrmacht concede bels beneficios si acceptan de chugar un partiu "internacional" contra una selección de chugadors alemans en o estadio de Colombes (Altos d'o Sena) en a periferia d'a ciudat de París que se retransmitirá a toda Europa. Os dirichents d'o campo de presoners lis dicen en primeras que se nieguen pero finalment planifican la suya evasión mientres o partiu de fútbol. As escenas de fútbol estioron feitas en o MTK Stadium de Budapest en represetando y la cinta se rodó en ixa ciudat d'Hongría y en a ciudat francesa de París.
El Saucejo
El Saucejo ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Sierra Sud de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 4.459 habitants (2010), en una superficie de 92,20 km² con una densidat de población de 48,36 hab/km².
Cheografía
A localidat d'El Saucejo ye situata a 527 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 114 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.
Sent Lari e Bojan
Sent Lari e Bojan (Sent Lari e Bojan en occitán, Saint-Lary-Boujean en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 116 habitants (1999) en una superficie de 8,39 km², con una densidat de población de 13,83 hab/km².
Enerchía
Enerchía (d'o griego ἐνέργεια 'enérgeia' "autividat") puede definir-se como a cantidat no material globalment cutiana en un sistema. Mientres a evolución d'un sistema la enerchía adopta formas diversas por o entremeyo d'o treballo d'as fuerzas embrecadas. A enerchía puede materializar-se en masa y a masa transformar-se en enerchía en ciertos enantos fisicos.
Enerchía tamién ye definida como a capacidat ta realizar un treballo. Se representa d'ordinario por a letra E. En unidaz d'o Sistema Internacional d'Unidaz se mide en joules, pero en ciertas disciplinas u contextos se prefiere fer servir a caloría u multiplos d'o joule y a caloría. En dietetica se gosa fer servir a kilocaloría pa expresar a enerchía present en os alimentos.
Nisan de Gessa
A suya población ye de 84 habitants(1999) en una superficie de 8,64 km², con una densidat de población de 9,68 hab/km².
Millor Entrenador d'a Liga ACB
O Premio a o Millor Entrenador d'a liga ACB ye uno d'os premios atorgatos por l'Asociación de Clubs de Baloncesto totas as anyadas. S'entrega dende l'anyada 2007-08 a o millor entrenador de baloncesto de l'anyada. Dende alavez dos entrenadors bi han aconseguito o premio mas de una vegada: Xavi Pascual (4 vegadas) y Pablo Laso (4 vegadas).
Lista de ganadors
thumb|upright|240px|[[Xavi Pascual (baloncesto)|Xavi Pascual, quatro vegadas ganador d'o premio (2010, 2011, 2012, 2016).]]
Faixa de Gaza
A Faxa de Gaza  (arabe غزة, hebreu רצועת עזה) ye una estreita faixa de tierra en o sudueste de Palestina. Chunto con Cischordania y Cherusalem forma o territorio a on habría de creyar-se un estato palestino. A Faixa de Gaza ye ocupata militarment por Israel.
Mambrilla de Castrejón
A suya población ye de 838 habitants (2008) en una superficie de 16,04 km², con una densidat de población de 7,54 hab/km².
Toponimia
Mambrilla un derivau de mambla (pueyo tendent a loma con forma de mamella) con o diminutivo castellano -illo, cognato de l'aragonés -iello.
Cheografía
A localidat de Mambrilla de Castrejón ye situada a 838 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 86 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
Picanya
Picanya ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de lo Huerta Ueste. La suya población ye de 10.543 habitants (2007), en una superficie de 7,1 km² con una densidat de población de 1.484,93  hab/km².
Lo Dugo
Dica que un diya, os vecins s'unioron y fueron dica la espelunga. Depositoron en ella abundant fusta y le metieron fuego matando asinas a lo dragón.
En agradeiximiento se construyió una ermita en iste mesmo puesto dedicada a Sant Salvador.
Etimolochía
Ye posible que lo dugo no estase un dragón sino un bobón de grandaza grandaria asinas que ixo explicaría lo suyo nombre que ye como se dicen en ista redolada a istas aus.
Radio (cheometría)
En cheometría, o radio d'una circumferencia ye qualsequier segmento que une lo centro a qualsequier punto de dita circumferencia. A longaria d'o radio ye la metat d'a longaria d'o diametro. Toz os radios d'una circumferencia, un cerclo, una esfera y una hiperesfera, respectivament, poseyen a mesma longaria.
O radio d'una esfera: qualsequier segmento que une lo centro con un punto d'a suya superficie.
Israel
O Estau d'Israel (en hebreu יִשְרָאֵל‎, Yisra'el, en arabe إسرائيل, Isrā'īl, oficialment Estau d'Israel, מְדִינַת יִשְרָאֵל, Medinat Yisra'el; en arabe: دَوْلَةْ إِسْرَائِيل, Dawlat Isrā'īl), ye un país d'Asia que situau a o canto d'a mar Mediterrania, en a zona conoixida como Orient Meyo. Dende a suya creyación en 1948 por a Organización d'as Nacions Unidas, l'estau d'Israel s'autodefine como l'estau d'os pueblo chodigo y como hereu d'o reino d'Israel de que en charra a Biblia, amás de como hereu d'o reino de Chudea.
Muga a lo norte con o Liban y Siria, a l'este con Chordania y Cischordania, a l'ueste con a mar Mediterrania y a lo sud con o golfo d'Aqaba (Mar Roya) y Echipto. Amás, tien costas en a mar Muerta y tamién en a mar de Galilea, que son en realidat dos lacos interiors.
A suya población ye de 8.502.900 habitants (2016) en una superficie de 20.770 km², con una densidat de población de 387,63 hab/km².
O país ye independient dende o 14 de mayo de 1948, y declara tener como a suya capital a ciudat de Cherusalem, feito no reconoixito por a comunidat internacional, que considera que a capital d'Israel ye a ciudat de Tel Aviv, que ye tamién a mayor ciudat (encara que en sería Cherusalem seguntes as afirmacions israelianas) y o centro financiero d'o país. Israel ye miembro d'a Organización d'as Nacions Unidas.
Cuan o país proclamó a suya independencia (d'antis mas feba parte d'o Mandato britanico de Palestina), prencipió una guerra con a población arabe (os palestins) y con os países arabes mugants, que no acceptaban pas a partición de Palestina establida por a ONU entre arabes y chodigos. En a Guerra Arabe-israelina de 1948 y en as guerras posteriors, Israel ocupó territorios que perteneixeban, seguntes os plans de partición establitos por a Organización d'as Nacions Unidas, a os palestins, u mesmo a países mugants, como ye o caso d'o Golán, un territorio que fa parte de Siria y que Israel diz que fa parte d'o suyo territorio. En l'actualidat, Israel controla os territorios de Cischordania, Gaza y o Golán. O conflicto israelo-palestinián ye uno d'os prencipals problemas d'Israel.
Politicament, Israel s'articula como una democracia parlamentaria en un rechimen de gubierno republicano, en o cual bi ha un president con funcions mas que mas representativas y un primer ministro qui, como s'escayece en os rechimens parlamentarios, controla l'acción de gubierno y responde debant d'o Parlamento. Antiparte, o poder chudicial ye exercito por a Cort Suprema d'Israel, que ye a mas alta instancia chudicial d'o país y tien a función d'o control de constitucionalidat d'as leis y tamién d'o control churisdiccional d'as decisions d'opoder executivo.
A economía d'Israel ye a economía mas desembolicada d'a suya redolada, estando a 41ena economía mundial, estando o suyo producto interior bruto per capita uno d'os mas elevaus d'a suya redolada. En 2010 o país s'integró en a OCDE.
Cheografía
Israel muga a o norte con Liban, al'este con Chordania y a o sudueste con Echipto, estando istas as suyas solas mugas terrestres, en un territorio muito mas largo que no pas amplo. As suyas mugas con Liban son reconoixidas por Nacions Unidas y por a comunidat internacional, en a mesma situación que as mugas con Echipto y Chordania, reconoixidas tamién an tractaus bilaterals. Sindembargo, no son reconoixidas as mugas que Israel proclama tener con Siria (a comunidat internacional no reconoix l'anexión de facto d'os Altos d'o Golán) ni con Palestina, ni en a comarca de Chudea u a de Samaria ni tampoco en a suya anexión de facto d'a ciudat de Cherusalem, que diz estar a suya capital, feito no reconoixito tampoco por a comunidat internacional. Gosa acceptar-se a muga de feito existent en chunio de 1967, antis d'a Guerra d'os Seis Días, en a cual Israel anexionó de facto Cischordania y Cherusalem Este. En istos territorios ocupaus, Israel ha construito (y contina construindo-ie) poblacions nuevas t'asentar-ie población israelina, prebando d'alterar a situación t'anexionar-se-los.
Relieve
O territorio d'Israel se puet considerar que ye dividito en cuatre comarcas prou definidas: una plana costanera, situada chunto a la mar Mediterrania, una cordelera montanyosa central, a val d'o río Chordán, y o disierto d'o Negev. Istas cuatre rechions son mas que mas aridas, encara que climaticament podemos trobar dende un clima mediterranio en a costa dica un clima continental en l'interior d'o país, estando mas acusadas as diferencias termicas en l'interior.
Sindembargo d'ista arideza, en as vals ye a on mas que mas se pueden trobar chicotas masas de selvas naturals, y en as zagueras anyadas se fan en o país plans de reforestación.
Climatolochía
En trobar-se situau en una crucillada entre os disiertos d'Asia y d'Africa y as influencias d'a mar Mediterrania, Israel tien una gran variabilidat climatica, distinguindo-se-ie cuaranta tipos climaticos diferents, anque a superficie d'o suyo territorio sía tan chicota.
O rechimen termico varía muito con l'altaria y con a continentalidat de cada puesto, mas que mas en hibierno, encara que se puet resumir a grans linias decindo que se pasa d'un clima mediterranio a l'ueste dica un clima continental a l'este. Antiparte, a caracteristica cheneral d'as comarcas montanyosas d'o país ye que son de clima muit frío y amás con abundancia de viento, por a cual cosa gosan amanixer con nevazos: asinas, o mont Hermón ye cubierto de nieu a mayor parte de l'anyo y a nieu ye present en a ciudat de Cherusalem a lo menos una vegada cada anyada. Sindembargo, as ciudaz d'a costa mediterrania, como Haifa u Tel Aviv tienen un clima mediterranio con hibiernos fridos y con plevias, anque con veranos muit calorosos y secos. Manimenos, a ciudat d'Eilat, en o golfo d'Aqaba a o sud d'o país, tien un clima tropical seco.
A temperatura mas alta de que se'n tien constancia en Asia se rechistró en 1942 en o kibbutz de Tirat Tseví, situau a o norte d'a val d'o río Chordán, cuan se plegó dica os 53,7 °C.
Por un regular, en Israel bi ha una estación seca (dende abril dica octubre) y una de plevias (dende octubre dica abril), con una maxima concentración de plevias dende mitat de chinero dica primerías de marzo; antiparte, as plevias aumentan dende o sud enta o norte y dende l'este enta l'ueste.
Ista climatolochía tien una gran influencia en l'agricultura; por ixo en Israel s'han desenvolicau os sistemas de regano, destacando-ie o riego gota a gota como una practica que se fa servir a ormino.
Organización territorial
right|thumb|200px|[[Districtos d'Israel: (1) Districto Norte, (2) Districto de Haifa, (3) Districto Central, (4) Districto de Tel Aviv, (5) Districto de Cherusalem, (6) Districto Sud, (B) Districto de Chudea y Samaria.]] Israel ye dividito administrativament en seis districtos prencipals, conoixitos en luenga hebrea como mehozot (mehoz en singular) y 15 subdistrictos, conoixitos como nafot (nafa en singular) que se subdividen en 50 rechions naturals. Son dirichitos por un funcionario designato por o Ministerio d'Interior.
Os districtos d'Israel son:
Esporte
200px|right|thumb|[[Yossi Benayoun.]]
Anque Israel ye un país d'Asia, partecipa en as competicions organizadas por as federacions continentals europeas. Israel partecipa en os Chuegos Olimpicos dende 1952, a on ha ganado 7 medallas (1 d'oro de Gail Friedman, 1 d'archent, y 5 de bronce).
Os esportes mes populars d'Israel son o fútbol, o baloncesto, a natación, l'aixedrez y l'atletismo.
Diametro
En muitas aplicacions tecnicas s'emplega lo simbolo ⌀ (Unicode U+2300) pa la longaria d'o diametro.
Thank You for Your Service (cinta de 2017)
Thank You for Your Service (títol orichinal en anglés, en aragonés Gracias por o suyo servicio, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Deber cumplido, en aragonés Deber cumpliu) ye una cinta de cine estausunidense de cine de drama biografico belico de l'anyo 2017 dirichida por Jason Hall seguntes o suyo propio guión adaptau basau en Thank You for Your Service, un ensayo de David Finkel de 2013 sobre lo retorno a la vida civil d'un grupo de soldaus de l'exercito estausunidense que heban cumpliu servicio en Iraq. Con una banda sonora orichinal de Thomas Newman, una dirección de fotografía de Roman Vasyanov y una producción cinematografica al cudiau d'o productor cinematografico Jon Kilik ta las productoras DreamWorks Pictures, Reliance Entertainment y Rahway Road Productions. L'elenco d'actors d'a cinta ye formau por Miles Teller, Haley Bennett, Beulah Koale, Joe Cole, Amy Schumer, Brad Beyer, Keisha Castle-Hughes, Scott Haze, Omar Dorsey y Jayson Warner Smith, entre d'atros.
A cinta se centra en explicar as dificultaz de reinserción en a vida civil d'u grupo de militars estausunidenses dimpués de 15 meses de prestar servicio en Iraq, concretament en Bagdad, en estar afectaus por o trastorno d'estrés postraumatico como conecuencia d'a suya estancia en Iraq. S'ambienta en Kansas (Estaus Unius) y en Bagdad y atros puestos d'Iraq mientres a guerra d'Iraq y en momentos posteriors, en 2007 y 2008, y se filmó en Atlanta y Marruecos. Se tracta d'una cinta con criticas prou positivas, pero que nomás fació que un recaudo de 10 millons de dólars, cuan o suyo presupuestio estió de 20 millons. Recibió bels premios y nominacions, pero garra d'éls d'os premios importants.
Boimorto
Boimorto ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Galicia que se troba en a provincia d'a Coruña. A suya población ye de 1.985 habitants (2019), en una superficie de 82,34 km² y una densidat de población de 24 hab/km².
Era Espuga
Era Espuga (Era Espuga en occitán, Lespugue en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 83 habitants (1999) en una superficie de 4,91 km², con una densidat de población de 16,90 hab/km².
Población
En o sentiu mas común d'a palabra, a población d'un aria cheografica ye o numero de personas, u os organismos d'una especie particular, que viven en ella.
A población humana ye estudiada por a demografía, sociolochía y cheografía. As poblacions animals son estudiadas por a biolochía, en concreto por a biolochía demografica (una branca d'a ecolochía) y por a chenetica de poblacions.
El Hito
El Hito ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca y comarca d'a Mancha de Cuenca.
Cheografía
A localidat d'El Hito se troba situata a 871 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 71 km d'a ciudat de Cuenca, a capital d'a suya provincia.
En o suyo termin se troba a Laguna del Hito.
Mugas
O suyo termin municipal muga a lo norte con Villas Viejas, (pedanía de Huet), a l'ueste con Almonacid del Marquesado, a lo sud con Villarejo de Fuentes y a l'este con Montalbo.
Villarejo de Fuentes
Villarejo de Fuentes ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca.
Eritrocito
thumb|300px|Eritrocitos u globulos royos.
Os eritrocitos (d'o griego ἐρυθρός "royo", y κύτος "bolsa") tamién clamaus globulos royos u hematías, son as celulas mas numbrosas d'a sangre. A hemoglobina ye un d'os suyos prencipals components, y la suya función ye carriar l'oxichén enta os diferents tipos de teixius d'o cuerpo. Os eritrocitos humans, asinas como los d'a resta de mamifers, mancan de nuclio y de mitocondrias, per lo que han d'obtener a suya enerchía metabolica a traviés d'a fermentación lactica.
A cantidat considerada normal en a especie humana fluctúa entre 4.500.000 (en a muller) y 5.400.000 (en l'hombre) per milimetro cubico (u microlitro) de sangre, ye decir, arredol de 1000 vegadas mas que los leucocitos. L'exceso de globulos royos se denomina policitemia y la suya deficiencia se diz anemia.
Boiro
Boiro ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Galicia que se troba en a provincia d'a Coruña. A suya población ye de 18.838 habitants (2019), en una superficie de 86,58 km² y una densidat de población de 218 hab/km².
Villarrubio
Villarrubio ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 254 habitants (2007), en una superficie de 28,3 km² y una densidat de población de 8,98 hab/km².
Nikita Kruschev
Nikita Kruschev (Никита Сергеевич Хрущёв en ruso y escritura cirilica), naixiu de Kalinovka (Imperio Ruso), hue Rusia) o 15 d'abril de 1894 y muerto en Moscú (Unión Sovietica, hue Rusia) l'11 de setiembre de 1971, estió un politico sovietico, Primer Secretario d'o Partiu Comunista d'a Unión Sovietica y Primer ministro d'o suyo país. Mientres a Segunda Guerra Mundial estió un estreito colaborador de Josef Stalin, destacando por a suya partecipación como comisario politico en a batalla de Stalingrado.
Vara de Rey
Vara de Rey ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 628 habitants (2008), en una superficie de 127,88 km² y una densidat de población de 4,91 hab/km².
Milagros
Milagros ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situatu en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
Gailard Sartain
Gailard Sartain, naixito de Tulsa, Oklahoma, Estaus Unius o 18 de setiembre de 1946, ye un actor y cantaire estausunidense.
Milagros
Cheografía
A localidat de Milagros ye situada a 848 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 90 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 12 km d'Aranda de Duero, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Mondilhan
Mondilhan (Mondilhan en occitán, Mondilhan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Sent Gaudenç y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 80 habitants(1999) en una superficie de 10,02 km², con una densidat de población de 7,98 hab/km².
49th Parallel
49th Parallel (títol orichinal en anglés, en aragonés Paralelo 49, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Los invasores, en aragonés Os invasors) ye una cinta de cine de drama belico de l'anyo 1941 coproducida entre lo cine britanico y lo cine canadiense dirichida por Michael Powell seguntes un guión adaptau por Emeric Pressburger y Rodney Ackland basau en una historia d'Emeric Pressburger, con una banda sonora orichinal de Ralph Vaughan Williams, una dirección de fotografía de Frederick Young y una producción cinematografica de Michael Powell y John Sutro ta las productoras General Film Distributors LTD. y Columbia Pictures. L'elenco d'a cinta ye formau pos os actors Leslie Howard, Laurence Olivier, Anton Walbrook, Raymond Massey, Glynis Johns, Eric Portman, Raymond Lovell, Niall MacGinnis, Finlay Currie, Charles Victor, Frederick Piper, Richard George, Peter Moore, John Chandos, Basil Appleby y Ley On.
En a cinta, concebida como elemento de propaganda ta influir en a opinión publica estausunidense ta que partecipase en a Segunda Guerra Mundial, se conta cómo un submarino d'a Kriegsmarine d'o Tercer Reich s'acola en a badía de Hudson en Canadá en 1940 y la suya tripulación preba de plegar en os Estaus Unius, que en ixas envueltas encara yera u país neutral, ta dimpués poder tornar en o suyo país y en a guerra. S'ambienta en Canadá y en l'oceano Atlantico en 1940 mientres a batalla de l'Atlantico en a Segunda Guerra Mundial, y se filmó en os estaus canadienses de Québec, Ontario y Winnipeg. En a 15ena edición d'os Premios Oscar recibió l'Oscar a lo Millor Argumento, amás de dos nominacions, a la Millor Cinta y a lo Millor Guión Adaptau.
Grupo sanguinio
thumb|300px|Tabla con os grupos sanguinios (en [[anglés).]]
Un grupo sanguinio ye una clasificación d'a sangre d'alcuerdo con as caracteristicas presents en a capa exterior d'os globulos royos y en o siero d'a sangre. As dos clasificacions mas importants pa describir grupos sanguinios en humans son os antichenos (o sistema AB0) y lo factor Rh. O sistema AB0 estió descubierto per Karl Landsteiner en 1901, y estió lo primer sistema de grupo sanguinio conoixiu; o suyo nombre promana d'os tres tipos de grupos que s'identifican: os d'anticheno A, d'anticheno B, y 0 (zero) sin antichenos.
As transfusions de sangre entre grupos incompatibles pueden provocar una reacción immunolochica que puede desembocar en hemolisi, anemia, falla renal, shock circulatorio y muerte.
O scientifico austriaco Karl Landsteiner recibió lo Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina en 1930 per os treballos en a caracterización d'os tipos sanguinios AB0. Antiparte d'os grupos mayoritarios, i hai atros 32 muitismo mas rarizos.
William Powell (desambigación)
William, Willie, Bill u Billy Powell pueden fer referencia a:
Pollicipes pollicipes
O percebe (Pollicipes pollicipes (Gmelin, 1789) ) ye una especie de crustacio d'a orden d'os Pollicipedomorpha y familia Pollicipedidae que se troba en as costas rocosas d'o nord-este de l'Oceano Atlantico y ye apreciau como birolla, especialment en a Peninsula Iberica, mes que mes en Galicia y Portugal.
Estepa (Sevilla)
Estepa ye un municipio andaluz situato en a comarca d'a Sierra Sud de Sevilla y provincia de Sevilla. Ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.
A suya población ye de 12.682 habitants (2010), en una superficie de 202,42 km² con una densidat de población de 62,65 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Estepa ye situata a 604 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 110 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'Andalucía.
Mugas
O termin municipal d'Estepa muga a o norte con El Rubio, Marinaleda y Herrera; a l'este con Puente Genil, Casariche y Lora de Estepa; a o sud con La Roda de Andalucía, Gilena y Pedrera; y a l'ueste con Aguadulce y Osuna.
Carrascal de paramera
Os carrascals d'as parameras d'o Sistema Iberico se troban entre os 1000 y 1400 m y consisten en un denso matullar de carrasquizos d'a subespecie Quercus ilex ballota que no plegan a arbol. As millors representacions se troban en os Paramos de Molina ye Barahona, sobretot en as versants d'a cuenca alta de Xalón, en l'Alta Alcarria, en o Mayestrato y en cheneral en a redolada de totas as sierras d'o Sistema Iberico. Ocupan suelos pobres sobre substratos rocosos de calsineras masivas, substratos que no tienen guaire intrés agricola y que han permeso que se conserven encara prou bien.
O mes caracteristico ye a presencia cutiana d'a sabina tarabina u Juniperus thurifera y de plantas d'o tarabinar como Astragalus turolensis, Artemisia pedemontana y maticals con forma d'almada y punchents como Genista rigidissima y Erinacea anthylllis. A vegatas bi ha masas mixtas de sabinar y carrascal con una marcata competencia entre as dos especies. En a parte baixa d'as sierras a carrasca desplaza a la sabina.
Entre os corros de carrasca ye a presencia de l'allaca Genista scorpius y lo tremonciello Thymus vulgaris ye cutiana. Tamién ye caracteristico de trobar o chinebro común Juniperus communis hemisphaerica. Tamién son tipicos Satureja cuneifolia intrincata, Satureja montana, Linum suffruticosum salsoloides y os tremonciellos Thymus mastigophorus y Thymus zygis.
Transfusión de sangre
A transfusión de sangre ye lo proceso de transferir sangre, u productos basaus en a sangre, dende una persona a lo sistema circulatorio d'unatra persona. As transfusions de sangre pueden salvar a vida d'o pacient en qualques situacions, como puede estar o desangrau masivo debiu a un trauma, u se pueden fer servir pa reemplazar a sangre perdida mientres a cirurchía. Tamién en casos d'anemia severa u trombocitopenia se fan servir as transfusions. A chent que sufre hemofilia u anemia de celulas falciformes pueden amenester transfusions freqüents de sangre. As primeras transfusions yeran con a sangre completa, pero en a moderna practica medica per un regular se fa con os components d'a sangre.
Tarabinar con chinebro
O tarabinar con chinebro u Juniperetum hemispherico thuriferae ye o sabinar més tipico y estendillato d'os tarabinars d'o Sistema Iberico oriental y se troba entre os 1.200 y 1.350 d'altaria, on as precipitacions son arredol de 500 mm, no podendo aproveitar-ne que a metat en o periodo vechetativo d'a sabina. Os suelos son poco profundos, os restos vechetals humifican mal y esdevienen un humus dito mor, de fa dificil a expansión d'as selvas tanto esclerofilas como caducifolias.
A tarabina ye capaz de resistir climas muito continentals y muito secos. A tarabina estió muito estendillata en atros tiempos. Se sabe por rechistros polinicos que en as fases més fridas y secas chusto dimpués d'o maximo d'a zaguera glaziación u Würm. A suavización d'o clima en o periodo postglaciar fació que bellas especies arborias la sustituisen y l'arrinconasen a las arias més desfavorables.
O estrato arborio no plega a recubrir guaire o suelo, as coronas d'os árbols son luent de tocar-sen permitindo una buena iluminación d'os estratos inferiors.