cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lo Buçon
Lo Buçon (en francés Aubusson) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Cruesa, en a rechión de Nueva Aquitania.
Guibeville
Guibeville ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto de Palaiseau, o cantón d'Arpajon y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 735 habitants, en una superficie de 2,61 km².
Punta Zamal
A punta Zamal ye un mont de 800 metros d'altaria que se troba situau en a provincia de Zaragoza. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Daniel Santigosa
Daniel Santigosa Funes (Barcelona, Catalunya, 5 d'abril de 1994) ye un chugador de fútbol catalán. Chuga como esfensa en o Club Deportivo Ebro en a Segunda División B d'Espanya.
Ermita de Sant Cristofo de Pitarc
A ermita de Sant Cristofo de Pitarc ye una ermita situada amán d'a localidat de Pitarc, en o Mayestrato, provincia de Teruel.
Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico situau chunto a la ermita con una altaria de 1.549 metros dende o livel d'a mar.
Muy Ilustre, Antiquísima y Real Hermandad de la Preciosísima Sangre de Nuestro Señor Jesucristo y Madre de Dios de Misericordia
A Muy Ilustre, Antiquísima y Real Hermandad de la Preciosísima Sangre de Nuestro Señor Jesucristo y Madre de Dios de Misericordia (en aragonés Mui Iluste, Antiquisma y Reyal Chirmandat d'a Preciocisma Sangre d'o Nuestro Sinyor Chesucristo y Mai de Dios de Misericordia) ye una cofadría d'a Semana Santa zaragozana.
Historia
No se sape a calendata exacta d'a fundación d'a chirmandat, anque apareixe documentata en o sieglo XVI ya bi heba seguntes a tradición una capiella propia en a ciudat en l'anyo 1280, por o que puede estar que a chirmandat fuese establita a la fin d'o sieglo XIII u puet que antis.
En 1554 a chirmandat apareixe adscrita a lo Convento de Sant Agostín, os chirmans ya s'encargan de reglamentar as procesions de Semana Santa. Ye en l'anyo 1622 cuan s'entregan a la chirmandat os estandartes d'as cuatro partis d'o mundo, iste mesmo anyo prencipia probablement a fer-se a procesión d'o Santo Entierro en Zaragoza.
Mientres muitos anyos, y encara huei, a obra social d'a chirmandat ha estato la de recullir os calávers albandonatos d'a ciudat de Zaragoza. Anque ya feban ista misión d'antis mas, ye en l'anyo 1625 cuan obtienen o dreito de fer-lo. En 1648 cambean d'adscripción a lo Convento de Sant Francisco y mas tardi en 1677 amaneixen as nuevas ordinacions d'a chirmandat.
Como ta la resta d'a ciudat, a Guerra d'a Independencia espanyola fació una gran desferra ta la chirmandat. A mayor parti d'o suyo patrimonio se destruyó ya que as bombas cayoron sobre o Convento de Sant Francisco lo 10 de febrero de 1809. Atras obras d'arte como lo Santo Cristo d'o Leito recibioron feritas de bala y bayoneta. Dimpués d'a guerra la chirmandat se tresladó ta Santa Isabel de Portugal (Sant Cayetano) estando ista la suya seu actual.
En l'anyo 1819 se produce un litichio con a Venerable Orden Tercera por a organización d'a procesión d'o Santo Entierro. O conflicto se resuelve en favor d'a Sangre de Cristo, que dende 1827, mismo anyo en que Ferrando VII lis da o títol de "Reyal", ye a unica congregación que tien dreito a organizar dita procesión. A relación con os reis d'Espanya en iste sieglo ye estreita. En 1860 a reina Isabel II dona a la chirmandat o estandarte reyal, un d'os simbolos mas importants d'ista y en l'anyo 1890 ye o rei Alifonso XIII qui ye feito Chirman Mayor Honorario.
En os anyos 1932, 1933 y 1934 mientres a Segunda Republica, no se celebró a procesión d'o Santo Entierro ya que yera vedato procesionar con o estandarte reyal. En 1937 s'establió a primera cofadría penitencial, filial d'a Sangre de Cristo, a Cofradía de Nuestra Señora de la Piedad y del Santo Sepulcro. Muitas d'as atras cofadrías d'a ciudat de Zaragoza fuoron establitas os siguients anyos tamién como filials d'a Sangre de Cristo y muitos d'os suyos pasos son propiedat d'a chirmandat.
Sección d'o Leito
thumb|250px|Sección y paso d'o leito Tampoco se sape muito sobre cuan s'establió a Sección d'o Leito, puet estar que a calendata sía o sieglo XII, antis u dimpues d'a formación d'a propia chirmandat d'a Sangre de Cristo, pero se sape que esistiba en a Baixa Edat Meya. Probablement ista sección yera conoixita d'antis mas con o nombre de Chirmandat d'o Santo Sepulcre por lo que podeba tener bella relación con a Orden d'o Santo Sepulcre zaragozana.
En a procesión de 1666 o leito fue levato por os suyos cofadres, por lo que pareixe que existiba independencia entre esta sección y a propia Sangre de Cristo. O documento que mas datos d'a Sección nos da ye a Concordia de 1862 en o que se diz que esdevién una sección d'a chirmandat d'a Sangre de Cristo con a función d'acompanyar a lo Santismo Cristo d'o Leito.
O paso d'o Cristo d'o leito ye un anonimo, de prencipios d'o sieglo XVII u zaguerías d'o XVI. D'estilo barroco, ye una fegura articulata que s'emplegaba d'antis mas en a representación d'a baixata d'a cruz que se feba en a procesión d'o Santo Entierro. Imachen mui venerata en a ciudat, sale toz os anyos rematando a procesión d'o Santo Entierro chunto a los chirmans d'a suya sección d'a Sangre de Cristo y cosirata por a Guardia Romana. Tamién ha salito a las carreras de Zaragoza por atros motivos, relacionatos a sobén con sequeras u epidemias como en os anyos 1661, 1713, 1748, 1868, 1885 y 1976.
En a Guerra d'o Francés, mientres o segundo setio de Zaragoza fue rescatato por bels ciudadans d'as ruinas d'o Convento de Sant Francisco dimpués de que iste fuese bombardiato y se tresladó ta o Palacio Arcebispal y dimpués ta la Basilica d'o Pilar. En 1810 se treladó ta la Ilesia d'a Santa Cruz y o 24 d'aviento de 1813 ta Santa Isabel, a on ye actualment.
En 1909 o Cristo d'o Leito ye nombrato Heroe d'os Setios de Zaragoza con motivo d'o primer centenario d'os Setios.
Guardia Romana
250px|thumb|Guardia Romana No se conoixe a calendata d'establimiento d'a Guardia Romana d'a Sangre de Cristo, pero en a procesión d'o Santo Entierro de 1700 ya saliban seis guardias armatos. Entre os anyos 1860 y 1970 tamién saliba a Guardia Pretoriana, diferent d'a Romana, costodiando a lo paso de "Jesús con la Cruz a Cuestas".
A suya misión ye cosirar o Santísmo Cristo d'o Leito cuan ha de salir a las carreras d'a ciudat por cualsiquier motivo, habitualment en a procesión d'o Santo Entierro y tamién cuan a imachen ye fuera d'a suya capiella en a ilesia de Santa Isabel de Portugal. En l'anyo 1913 tamién salioron en o Santo Entierro los "Equites" u Guardia Romana a caballo.
Pasos
Un total de 16 pasos son propiedat d'a chirmandat. No toz os pasos salen en procesión. O Cristo d'o leito sale zarrando a procesión d'o Santo Entierro, atros 11 apareixen en ista procesión y en atras menors levatos por atras chirmandaz un cofadrías y os atros 5 pasos no salen actualment en denguna procesión:
Uniforme y emblema
Cada una d'as seccions tiene o suyo propio habito:
O emblema d'a chirmandat ye a cruz de Chesús con a sabana en os suyos brazos sobre o mont Calvario. Sobre a cruz a Corona d'Espinas y refirmatos en os suyos brazos a lanza y a esponcha. A sección d'o leito tien o suyo propio emblema que ye o mesmo d'a Sangre de Cristo con una cruz d'o Santo Sepulcre.
Atena
Atena, (griego atico: Ἀθηνᾶ Athēnā o Ἀθηναία Athēnaia) tamién conoixida como Palas Atena (Παλλάς Αθηνά) ye, en a mitolochía griega, a diosa d'a guerra, a civilización, a sabieza, a estratechia, as artes, a chusticia y l'habilidat.
Ye una d'as prencipals deidatz d'o panteón griego y un d'os dotze dioses d'o Olimpo, Atena recibe culto en toda l'antiga Grecia y en toda a suya zona d'influencia, dende as colonias griegas d'Asia Menor y la peninsula Iberica dica o norte d'Africa. O suyo equivalent aproximau en a mitolochía romana yera Minerva.
A versión mas actual d'o suyo mito la mete como filla de Zeus y Metis, naixida completament armada d'a cabeza a os pietz. Nunca no se casó, s'ha encargau de mantener una virchinidat perpetua. Estió una guerrera invencible en a guerra, mesmo contra Ares o dios d'a guerra. Se convirtió en patrona de cuantas ciudaz, estando mas conoixida como a protectora d'Atenas y Atica. Tamién yera a protectora de cuantos herois griegos y atros personaches miticos, que amaneixe en muitos d'os episodios d'a mitolochía. Estió una d'as diosas mas representadas en l'arte griego y o suyo simbolismo tenió una profunda influencia en o pensamiento griego, sobre tot en os conceptos de chusticia, a sabieza y a función civilizadora d'a cultura y as artes, que a suya influencia se veye encara hue en tot Occidente. A representación d'a suya imachen ha sufierto cuantas transformacions en o transcurso d'os sieglos, con a incorporación de nuevas caracteristicas, nuevos contextos y que influyen en a interacción con atras figuras simbolicas, mesmo ha penetrau en a cultura popular y a suya identidat de chenero ha estau un atractivo especial t'os escritors relacionaus con o feminismo y a psicolochía, por zaguer, qualques corrients relichiosas contemporanias han empecipiau a dar-le de nuevo una verdadera adoración, como por eixemplo en o dodecateísmo u neopaganismo helenico.
Mencions en fuents aragonesas
O nombre d'a diosa d'a intelichencia griega ye Atena en as traduccions medievals aragonesas, como veyemos en Vidas Semblants:
Tom Sharpe
Tom Sharpe, naixito de Londres o 30 de marzo de 1928, y muerto en Llafranc, (Baix Empordà), Catalunya. Estió un escritor novelista, fotografo, militar y profesor britanico, muit conoixito como escritor humoristico-satirico dende l'exito d'a suya obra Wilt (1976).
Sant Lamberto
Sant Lamberto estió un labrador y santo aragonés que naixió de Zaragoza en zaguerías d'o sieglo III y morió martirizato en ista mesma ciudat en primerías d'o sieglo IV.
A suya festividat se celebra o día 16 d'abril seguntes o martirolochio romano y o 19 de chunio seguntes o calandario caesaraugustano. Ye apedecato en a cripta d'as Santas Masas en a basilica de Santa Engracia de Zaragoza.
Os labradors aragoneses han estato tradicionalment devotos d'iste santo ya que iste tamién perteneixeba a iste colectivo. Asinas en a suya festividat yera tradición que l'antiga cofadría de labradors cubrise o sepulcre d'o santo con aspigas y fese una procesión con o suyo estandart y o suyo busto d'archent por as carreras de Zaragoza. Istas procesiones se repetiban tamién en atros puestos d'Aragón a on que diferents Cerclos Catolicos y Chirmandatz de Labradors prenioron a Sant Lamberto como patrón.
Asturias, Patria querida
Parolas oficials
Existen dos versions oficials, una en castellano y una atra en asturiano:
Sant Lamberto
Martirio
Diz a historia que Lamberto treballaba en a huerta zaragozana. O suyo amo, un infiel, lo escabezó por no refusar a suya fe cristiana. Asinas Lamberto pilló o suyo propio tozuelo y andó dica a sepoltura d'os mártirs de Zaragoza, l'actual basilica de Santa Engracia, a on fue apedecato. Por ista razón se gosa representar a Sant Lamberto con o tozuelo en a man.
Miraglos
Quan o papa Hadrián VI vesitó Zaragoza en 1522 fació bel par de vesitas y celebró una misa en honor a o santo, ya que no yera guaire luent d'a suya residencia en o Palacio de l'Alchafaría y amás Hadrián, naixito d'Utrecht, ya yera devoto d'atro Sant Lamberto, o patrón d'a suya ciudat natal. O día 9 d'abril de 1522 o papa pilló d'o sepulcre d'o santo unas reliquias d'o suyo crapacín ta levar-las con ell ta Roma en una arqueta d'archent y se diz que alavez salioron unas gotetas de sangre d'as restas d'o santo, que se pilloron en un relicario que se fació en 1529 y se substituyó por atro millor en 1566 y que encara s'alza en a basilica de Santa Engracia.
Villar de Fallaves
Villar de Fallaves ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 76 habitants, en una superficie de 20,95 km² y una densidat de población de 3,63 hab/km².
Beldorero
Beldorero ye un mont situau en a muga entre os municipios de Castiello de Chaca y Borau. Tien 1.271 metros d'altaria.
Guigneville-sur-Essonne
Guigneville-sur-Essonne ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto d'Étampes, o cantón de Mennecy y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 954 habitants, en una superficie de 9,19 km².
Sent Mesard (Astarac)
Sent Mesard (Sent Mesard en occitán, Saint-Médard en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de Miranda-Astarac.
A suya población ye de 293 habitants (1999) en una superficie de 17,07 km², con una densidat de población de 17,16 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sent Mesard ye situata a 182 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. thumb|center|300px|Situación de Sent Mesard
Piquera
Piquera ye un mont de 1.031 metros d'altaria que se troba situau en a provincia de Zaragoza.
Universidat Laboral de Uesca
A Universidat Laboral de Uesca ye un edificio ubicau en o municipio de Uesca, en Aragón. Fundada en 1967 y fruito d'un prochecto de José López Zanón y Luis Laorga, estió una d'as antigas universidaz laborals d'o Estau Espanyol.
Historia
L'antiga Universidat Laboral de Uesca, obra d'os arquitectos Luis Laorga y José López Zanón, fue enguerada en 1967 y suposó un ambicioso prochecto docent endrezau a alumnos de toda a provincia. Situau en una ampla parcela a bells quatre kilometros a o sud d'a ciudat de Uesca, l'edificio se prochectó seguntes modernos criterios d'organización espacial.
L'edificio presienta un esquema modulau formau por tres cuerpos bien diferenciaus. En primer puesto, o cuerpo prencipal que contiene o programa docent con un esquema reticular que alterna os espacios construyius con os vuedos d'os patios y se desembolica en una extensa planta baixa. En segundo puesto, o volumen piramidal que preside l'acceso y contiene o salón d'actos. Dita pirámide se convierte en una fita visual perceptible dende a leixanía y en o prencipal contrapunto d'a horizontalidat de l'edificio. Finalment, y zarrando a estructura de trama por l'ueste, o bloque linial de quatro alturas que ocupa a residencia d'internos.
O conchunto se prochecta como un edificio zarrau en ell mesmo, creyando fronteras muit ciegas y ubrindo-se nomás en a portalada d'acceso. O hermetismo exterior contrasta con un interior fluido y luminoso. O programa se distribuye en planta de forma agrupada, seguindo as premisas de funcionalidat y flexibilidat. A construcción de l'edificio se basa en modernos criterios de prefabricación y industrialización y a estandardización d'os elementos constructivos permite una notable economía en coste y plazo d'execución. Se tracta un edificio funcional y luminoso, pionero en Uesca en adoptar os criterios actualizaus d'una arquitectura docent aluenyada d'os parametros clasicos.
O 21 de febrero de 2008 aconsiguió o estatus de Bien Catalogado d'o Patrimonio Cultural Aragonés, por meyo d'una orden publicada o 7 d'abril d'ixe mesmo anyo en o Boletín Oficial d'Aragón.
Chema González
José María González Calvo (15 d'agosto de 1991 en Zaragoza, Aragón) ye un chugador profesional aragonés de baloncesto. Tien una altaria de 2,06 metros y ocupa a posición de pivot. En l'actualidat chuga en o Baloncesto Fuenlabrada d'a liga ACB d'Espanya.
Rubena
Rubena ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Alfoz de Burgos y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 187 habitants (2007) en una superficie de 9,77 km², con una densidat de población de 19,14 hab/km².
Cheografía
A localidat de Rubena ye situada a 910 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia d'11 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'as suyas provincia y comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Valcarca
Valcarca ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situau en a comarca d'a Cinca Meya, en o municipio de Binacet. En o 2020 teneba una población de 160 habitants.
Cheografía
Ye situau a l'este d'a Cinca Meya. Muga con Binéfar.
Peireguers
Peireguers (en francés Périgueux) ye una localidat y comuna francesa, capital d'o departamento de Dordonya, en a rechión de Nueva Aquitania.
Esbarèish
Esbarèish (en francés Esbareich) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón d'a Val de Varossa y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 48 habitants (1999) en una superficie de 8,68 km², con una densidat de población de 5,53 hab/km².
Tianzhou
A nau Tianzhou (en chinés 天舟, en aragonés "nau zeleste") ye una nau espacial de carga automatica creyada per China pa carriar furnimientos enta las suyas estacions espacials. O primer vuelo estió lo 20 d'abril de 2017 enta la estación espacial Tiangong-2. Tianzhou puede portiar dica 6500 kg de carga.
Toquinho
Antônio Pecci Filho, conoixito a sobén como Toquinho, naixito de São Paulo o 6 de chulio de 1946 ye un cantaire y musico (guitarra electrica) brasilero, destacata figura d'a musica popular de Brasil. Fue disciplo de Vinícius de Moraes.
Puntal d'Arraro
Se troba en o Parque Natural d'a Sierra y as Foces de Guara, sobre a ermita d'a Virchen d'Arraro.
Club Deportivo Altorricón
O Club Deportivo Altorricón (en aragonés Club Esportivo Altorricón, en catalán Club Esportiu El Torricó) ye un club de fútbol aragonés, d'a localidat d'Altorricón en a Provincia de Uesca. Establito en 1930, actualment chuga en a Primera Rechional (Grupo II).
Estadio
O club chuga os suyos partidos en o Campo Municipal de Deportes de Altorricón, que tien unas dimensions de 98 x 63 metros, y ye de céspet natural.
Equipación
thumb|right|325px|L'Altorricón en un encuentro como local en o año [[2008.]] thumb|right|325px|Aliniación d'o CD Altorricón como visitante en un partito d'a temporada 2008/09.
Estiche d'a Cinca
Estiche d'a Cinca ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca d'a Cinca Meya, en o municipio de Sant Miguel d'a Cinca. En 2011 teneba una población de 130 habitants.
Partit Socialista del País Valencià
En 1976 s'integró en a Federación de Partidos Socialistas, encara que en 1977 se dividió: una parte d'a suya militancia, encapezata por Joan Garcés, formó a Unitat Socialista del País Valencià y se presentó a las eleccions chenerals de 1977 con o Partido Socialista Popular, tenendo un deputato en o Congreso d'os Deputatos; antiparte, unatro sector encapezato por Alfons Cucó se presentó en solitario, sin tener representación. En 1978, istos dos sectors s'adibioron por separato a o Partido Socialista Obrero Español, creyando-se o dito Partit Socialista del País Valencià-PSOE, encara que bels militants dentroron en o Partit Comunista del País Valencià u en o Partit Nacionalista del País Valencià u simplament albandonoron a vida politica.
Brageirac
Brageirac (en francés Bergerac) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Dordonya, en a rechión de Nueva Aquitania.
Cofradía de Cristo Abrazado a la Cruz y de la Verónica
A Cofradía de Cristo Abrazado a la Cruz y de la Verónica (en aragonés Cofradía de Cristo Abrazato a la Cruz y d'a Veronica) ye una cofadría d'a Semana Santa zaragozana.
Historia
S'establió en noviembre de 1992 y os suyos fundadors estioron chovens amants d'a Semana Santa. Como no existiba en Zaragoza denguna cofadría adedicata a la Veronica, personache tradicional d'a Pasión de Cristo, decidioron creyar-ne una.
As imachens d'o paso estioron bendecitas en a parroquia d'o Carmen en 1993 y ixe mesmo anyo salioron por primera vegata en Martes Santo en procesión con a imachen d'o Cristo d'os Setios, escultura d'estilo renaixentista d'o sieglo XVI. D'antis mas ista imachen heba procesionato en l'anyo 1962 con l'antiga Cofadría de la Santísima Virgen Macarena y el Santísimo Cristo de los Sitios.
En l'anyo 1994 o numero de chirmans ya yera o doble que en l'anterior anyo. Un anyo dimpués, en 1995, ye a zaguera salita d'o Cristo d'os Setios en procesión, dende allora o solo paso d'a cofadría ye o Cristo Abrazado a la Cruz y la Verónica.
En 2001 D. Ramón Marzal Iribas restaura as dos imachens d'o paso. En 2005 s'aprebó lo Rechimen Interno d'a Cofadría.
A suya seu ye, dende l'inte d'a fundación, a Ilesia d'o Carmen d'os PP.Carmelitas.
Pasos
thumb|250px|Cristo Abrazado a la Cruz y la Verónica
Uniforme y emblema
L'habito ye formato por una tunica blanca con botons moratos, caperucho (tercerol ta ninos y bombos) y faixa morata, guantes blancos y calcetín y zapato negros.
O emblema ye una cruz y penchato en os suyos brazos o panyuelo d'a Veronica con a cara de Chesús (d'o Cristo de Velázquez).
Ermita de Sant Cristofo de Rubiuelos
Se tracta d'un edificio d'una sola planta con orientación Norte-Ueste. Actualment a ermita ye espaldada y en ruinas.
El Pont d'Armentera
El Pont d'Armentera (El Pont d'Armentera en catalán y oficialment, Pont d'Armentera en castellano) ye un municipio catalán situau en a provincia de Tarragona, comarca d'Alto Campo y partiu chudicial de Valls.
César Fernández García
César Fernández García (Madrit, 22 d'abril de 1967) ye un escritor espanyol en castellano, con obras de literatura infantil y de literatura chovenil. Estudió filolochía en Madrit, y publicó o suyo primer libro en 2001. Antiparte, ye profesor universitario en a Universidat Rey Juan Carlos de Madrit.
El Pont d'Armentera
A suya población ye de habitants, en una superficie de 21,65 km² con una densidat de población de 0 hab/km².
César Fernández García
Entre os premios recibius, destacan o Premio La Galera y o Premio Ciudad de Jaén toz dos en 2009.
El Pont d'Armentera
Cheografía
El Pont d'Armentera ye situau a 349 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a 18 km de Valls, a capital d'a comarca de l'Alto Campo y d'o suyo partiu chudicial; a 36 km de Tarragona, a capital d'a suya provincia y a 110 km de Barcelona, a capital de Catalunya.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Selmella.
Historia
Se piensa que o lugar, que yera l'orichen de l'acueducto ta levar l'augua ta Tarragona dende o río Gaià, yera habitato en epoca de l'Imperio Romano.
Nontronh
Nontronh (en francés Nontron) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Dordonya, en a rechión de Nueva Aquitania.
El Pont d'Armentera
Historia
A primer noticia d'o puent que da nombre a o lugar ye en 980, anque a carta de repoblación d'a villa ye d'o sieglo XII.
Formó parte d'o termin d'o castiello de Querol, cedito a Guerau Alemany de Cervelló en 1112 por Remón Berenguer III, conte de Barcelona.
En o sieglo XV a villa perteneixeba a o monesterio de Santes Creus.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Muriel
Muriel, Murel u Morel (en occitán gascón Murèth; en francés Muret) ye una comuna u municipio francés, situato en lo departamento de la Alta Garona y la rechión Occitania.
Cheografía
Ye situato à 20 km a lo sud de Tolosa sobre la RN 117 e l'A 64, en la confluyencia de la Garona con la Louge.
Historia
Lo 12 de setiembre de 1213 escaició la Batalla de Muriel en la que Simón de Mont Fort venció a l'exercito occitán-aragonés y morió lo rei Pero II d'Aragón.
Toponimia
Lo sufixo -eth gascón equivale a lo sufixo aragonés -iello y a lo catalán -ell. En la Cronica de Sant Chuan d'a Penya s'escribe Murel u Morel. En la "Cronica de los Conquiridores" Muriel encara mes d'alcuerdo con la fonetica aragonesa:
Cerro de San Cristóbal
Cerro de San Cristóbal puet fer referencia a:
Cantón de l'Alta Bigorra
O cantón de l'Alta Bigorra (en francés canton de la Haute-Bigorre) ye una división administrativa francesa situada en o departamento d'os Altos Pireneus, en a rechión d'Occitania.
Ibor
Ibor (en castellano Ibort; en SLA probablement Ivort) ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo.
Se troba en una chicota val d'a marguin dreita d'o Galligo, fa tiempos que fue albandonato pero a la fin d'o sieglo XV teneba 4 fuegos y a meyatos d'o sieglo XIX encara teneba 6 fuegos y 36 habitants.
Toponimia
Se documentan as formas medievals Iuort, Iuorte, Ivorte, Isvor, Hiuort o Ybort.
Molimentos
A Ilesia de Sant Lorient d'Ibor, una ilesia d'o sieglo XVIII adedicada a Sant Lorient, que ye la ilesia parroquial d'o lugar. Ye un edificio en piedra picada con nomás que una sola nau dividida en cuatre trampos, con planta rectangular con cabecera recta, con una torre adosada en planta cuadrada y con un portico moderno en a dentrada suya. La ilesia se construyó en aprofeitando las runas de l'antiguo lugar albandonau mientres lo sieglo XVI, amán de l'actual suyo emplazamiento, y poseye una torre adosada con planta cuadrada. No se conserva l'antiga frontera suya, tresladada en os anyos 1960 enta la pardina de Larbesa.
Pueden veyer-sen muestras d'arquitectura popular en as finestras d'as casas y bella chaminera tronconica que encara no s'ha esboldregato. A mayor parti d'as casas teneban antimás os suyo propio pozo y o suyo furno, destacando lo pozo de casa Puente con un curioso forato en o teito que le fa pareixer una chaminera. A estructura d'as carreras ye prou irregular y bi ha a-saber-los pasadizos entre unas y atras.
As bordas son en a parti norte d'o lugar. Bi'n ha una d'a fin d'o sieglo XVIII.
Jean Giono
Jean Giono, naixito de Manòsca (Alpes d'Alta Provenza, Provenza-Alpes-Costa Azul, Occitania) o 30 de marzo de 1895 y muerto en ixa mesma localidat o 9 d'octubre de 1970, estió un escritor y novelista francés.
Batalla de Muriel
La Batalla de Muriel se desvinió lo 12 de setiembre de 1213 en Murel, a 15 km a lo sud de Tolosa, en Murel. Ye un episodio de la cruzata de los albichenses. Se i enfrentoron las fuerzas occitano-aragonesas mandatas por Pero II d'Aragón y Remón VI de Tolosa a los cruzatos mas que mas franceses, mandatos por Simón de Mont Fort.
Lo rei d'Aragón morió en esta batalla y se desfacioron los exercitos occitano-aragoneses. thumb|250px|Imachen de la batalla de Muriel.
Guillerval
Guillerval ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto d'Étampes, o cantón d'Étampes y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 745 habitants, en una superficie de 17,3 km².
Durban (Gers)
Durban (Durban en occitán, Durban en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón d'Aush-3.
A suya población ye de 162 habitants (1999) en una superficie de 17,40 km², con una densidat de población de 9,31 hab/km².
Quercus coccifera
O coscollo u coscollera (Quercus coccifera (L., 1758) ) ye un arbusto de fuella perenne, verda toda l'anyada, que no s'alza si que bel par de metros d'altaria (muit pocas vegadas plega enta o porte arborio). Gosa estar ramificau dende la base suya, fendo que as brancas, de berla grisa u blanca, s'entaranan deixando l'interior d'o matullo cuasi impenetrable.
As suyas fuellas son simples, alternas, mimbranosas y tiercas, sin de pilosidaz en garra cara. As marguins foliars son ondeyadas con punchas mas u menos numerosas. A coloración ye verda intensa, y tienen forma agüebada u alargada, con a superficie brilant y lustrosa. thumb|250px|left|Fuellas d'a Coscolla
As flors fembra libran d'a mesma planta, pero nomás cuan as masculinas son ya xutas (ta evitar l'autofecundación). Anisoladas u en grupos de dos u tres, a fecundación ye eolofila.
Crida en esfensa d'os dreitos alacetals en Internet
A Crida en esfensa d'os dreitos fundamentals en Internet ye un texto surtito contra a disposición final primera de l'Abantprochecto de Lei d'Economía Sostenible, proposato por o Gubierno d'Espanya. O contenito d'ista disposición en o texto estableixe a modificación d'a Lei 34/2002, d'11 de chulio, de Servicios d'a Sociedat d'a Información y d'o Reyal Decreto Lechislativo 1/1996, de 12 d'abril, por o cual s'apreba o texto Refundito d'a Lei de Propiedat Intelectual, con l'obchectivo de protecher a propiedat intelectual debant d'a piratería en Internet.
D'alcuerdo con a información d'o diario 20 minutos, o documento fué elaborato por un internauta y bels cuaranta periodistas, bloguers y profesionals d'Internet. Ta ista peculiar redacción colaborativa s'emplegó una ferramienta en beta: Google Wave. O documento, en forma de decalogo, fué publicato y cedito de forma libre de tot por os suyos coautors a las 9 oras d'o miércols 2 d'aviento.
A crida ha estata tradueita a diferents luengas: anglés, catalán, gallego, aragonés y asturiano. Dos días dimpués Google ya indexaba un millón de referencias a iste documento, a mayoría copias d'internautas que refirmaban os suyos prencipios. D'atra man o grupo creyato en Facebook ta agrupar a las personas que refirman. A crida blincó, en menos de tres días, a cifra de 100.000 (se veiga cifra en a pachina d'o grupo). Mientres que o hashtag #manifesto aconseguiva o número 1 en Espanya, d'alcuerdo con os datos de es.twirus.
A importancia d'a reacción fació que o Ministerio de Cultura convocase a 14 personas relevants d'o mundo d'Internet en una reunión en la que a ministra y os representants exposoron as suyas posturas sin d'establir garra prencipio d'alcuerdo.
Savèra
Savèra (Savèra en occitán, Savères en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 203 habitants (1999) en una superficie de 10,71 km², con una densidat de población de 18,95 hab/km².
Seu de Santa María de Uesca
A Seu d'a Transfiguración d'o Sinyor de Uesca, mas conoixita como a Seu de Santa María de Uesca ye una seu catolica situata en a ciudat de Uesca, Aragon. Ye seu bispal d'a diocesi de Uesca.
Historia
thumb|left|200px|Detalle d'a portalada. Construita en estilo gotico, a suya construcción prencipió en zaguerías d'o sieglo XIII y remató en primerías d'o sieglo XVI.
O prochecto d'edificación d'a seu de Uesca prencipia en epoca de Chaime I d'Aragón (1213-1276). Ye una construcción una mica tardana, en comparanza con atras ilesias d'a rechión que data d'a epoca romanica. Isto se debe a que en Uesca s'oficiaba o culto catolico en a mezquita Alchama dica o sieglo XIII. Poco dimpués de que fuese consagrato o nuevo bispe de Uesca, Chaime Sarroca, sobrín de Chaime I, o rei estimó que no yera decent celebrar o culto cristiano en una mezquita musulmana, y en 1273, proposa a construcción d'una nueva seu. Manimenos, a-saber-los problemas facioron que a construcción se retrasase dica 1294. O plan orichinal propuesto yera un edificio de tres naus, con cinco capiellas radials arredol d'o coro y un transepto.
Entre 1294 y 1309 se construye o coro con cinco absides. A la vegada, s'edifica a paret norte d'o transepto con a suya portalada y l'edificio anexo, que se fa servir como sacristía y archivo. Dimpués se construyiran poquet a poquet as capiellas laterals con donacions de fiels particulars.
Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico dencima d'a torre d'a Seu de Uesca a una altaria de 525 metros dende o livel d'a mar.
Sent Miquèu (Gers)
Sent Miquèu (Sent Miquèu en occitán, Saint-Michel en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de Miranda-Astarac.
A suya población ye de 241 habitants (1999) en una superficie de 16,56 km², con una densidat de población de 14,55 hab/km².
Helena d'Esparta
Quan plegó a Troya, la endevina Casandra dició que Helena sería a perdición d'a ciudat, pero no fué creita.
Helena ye un personache important d'a Iliada. Ye estimada y respectada por o rei Priamo y por Hector, entre que os habitants de Troya reconoixen a suya belleza divina pero le atribuyen la causa d'os mals que padeixe a suya ciudat.
Punta Lasaosa
A punta Lasaosa (en castellano punta Saosa u punta Sousa) ye un mont de 1.284 metros d'altaria situau en o municipio d'as Penyas de Riglos (Plana de Uesca).
Se troba en a sierra de Santo Domingo.
Salvador Benítez Griñó
Salvador Benítez Griñó ye naixito de Val de Robres (Matarranya) en 1918 y morió o 2 d'abril de l'anyo 2004 en Ceret (Francia). Estió un activista politico anarquista que prenió parte en a Guerra Civil espanyola y partecipó en a Resistencia francesa contra lo Tercer Reuch. Estió relativament famoso por muitas decadas por a suya presencia regular en toz os eventos festivos que podeba, entre os que destacaba a Nueit de Cabo d'anyo en a Puerta del Sol de Madrit, en os que luciba curiosos traches de botons que él mesmo disenyaba y un batiauguas encara que no plebese.
En Val de Robres ye conoixito por a suya embotata familiar de Pajaritos, y li provién d'un familiar suyo (pai u abuelo), que yera un andaluz que treballaba en as obras d'o Entibo de Pena y cazó un au acuatica gran, li preguntoron que yera y dició un pajarito. Manimenos, fuera de Val de Robres y a suya redolata ell s'ha feito dicir El Loco del Matarraña.
Poco enantes de rematar a Guerra Civil Espanyola s'exelló en Francia. Os alemans lo facioron preso y fue deportato d'o Campo de Concentración de Mauthausen, on teneba o numero 29.925. Él comenta que d'os siet de Valderrobres que yeran en Mauthausen no en sobrevivioron que dos. Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial o gubierno alemán habió d'indemnizar-lo con una buena pensión, a la que se sumaban atras como a que li pagaba o gubierno francés por a suya participación en a Resistencia Francesa.
D'esta traza podeba dedicar-se a ir de fiesta en fiesta y exhibir-se con os suyos traches y a vegatas participar u organizar actividatz con muito inchenio. Sobre a suya afición a disenyar y coleccionar os traches y batiauguas plens de botons, él mesmo deciba en una entrevista:
O día d'o sorteyo d'a Lotería Nacional de Nadal siempre yera enfocato por as camaras de TVE, a l'igual que a nueit de cabo d'anyo en a Puerta del Sol.
29 d'aviento
Sielo XVIII
right|thumb|250px|A zarina [[Isabel I de Rusia, qui naixió o 29 d'aviento de 1709.]]
Anyos 1870
right|thumb|250px|O musico, compositor y director d'orquesta catalán [[Pau Casals, qui naixió o 29 d'aviento de 1876.]]
Atros países
right|thumb|250px|O pintor francés [[Jacques-Louis David, qui morió o 29 d'aviento de 1825.]]
Roy Eldridge
Roy Eldridge (Roy David Eldridge), naixito de Pittsburgh (Pennsilvania) o 30 de chinero de 1911 y muerto en Valley Stream (Nueva York) o 26 de febrero de 1989, estió un musico (trompeta) de jazz estausunidense, considerato como uno d'os prencipals trompetistas d'a historia d'o jazz.
Sent Miquèu
Sent Miquèu (en francés y oficialment Saint-Michel) puet estar:
Villaralbo
Villaralbo ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 1.870 habitants, en una superficie de 22 km² y una densidat de población de 85 hab/km².
Sarlat e La Canedat
Sarlat e La Canedat (en francés Sarlat-la-Canéda) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Dordonya, en a rechión de Nueva Aquitania.
Complexo
Un complexo puet estar:
Pedro Santisteve
Pedro Santisteve Roche (Zaragoza, Aragón, 28 de mayo de 1958) ye un avogau penalista, activista social, profesor universitario y politico, que esdevenió alcalde de Zaragoza o 13 de chunio de 2015 con os votos d'os concellers de Zaragoza en Común (ZeC), PSOE y Chunta Aragonesista (CHA). .
Biografía
Santisteve se licenció en Dreito y exerce dende 1984 como avogau penalista. S'ha destacau por a suya critica a lo sistema penitenciario actual y por a defensión d'os dreitos d'as personas engarcholadas. Ye fundador de l'Asociación de Seguimiento y Emparo a Presas y Presos en Aragón (ASAPA), que en 2000 recibió d'a Deputación Cheneral d'Aragón a Medalla a lo Merito Social. Dende lo decenio de 1990, ye profesor en a facultat de Dreito d'a Universidat de Zaragoza.
Alcalde de Zaragoza
A dentrada de Santisteve en politica prencipió con o movimiento d'o 15-M. En 2015 resultó ganador d'o proceso de primarias de Ganemos Zaragoza, en o qual participoron mas de 3.700 personas. D'iste modo, Santisteve estió o cabeza de lista d'a candidatura d'unidat ciudadana Zaragoza en Común (ZeC), en a quala confluyen movimientos socials, Podemos, Ezquierda Unida, Equo, Puyalón de Cuchas, Piratas d'Aragón, Somos y Demos+. O programa d'a candidatura yera basau en a transparencia, participación ciudadana y una politica social más ampla. A candidatura liderada por Santisteve obtuvo, en as eleccions monecipals de 24 de mayo de 2015, 80.040 votos (24,57%) y 9 concellers, estando a segunda fuerza politica, por dezaga d'o Partido Popular, con 10 concellers, y por encima d'o PSOE, con 6 concellers; Ciudadanos, con 4, y CHA con 2.
O 13 de chunio de 2015, Pedro Santisteve fue nombrau alcalde de Zaragoza con os votos d'os concellers de Zaragoza en Común (ZeC), PSOE y Chunta Aragonesista (CHA). En o suyo discurso de investidura, Santisteve abanzó que a suya chestión de gubierno tendrá los alazetz siguients:
Pui Ladrones
Pui Ladrones (en castellano Puiladrones) ye un pueyo de 952 metros d'altaria que se troba situau en a muga entre a provincia de Zaragoza y o enclau navarro de Bastanes, en o municipio de Petiella d'Aragón.
Villar del Buey
Villar del Buey ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 721 habitants, en una superficie de 134,74 km² y una densidat de población de 5,35 hab/km².
Toponimia
D'acuerdo con Robert Pocklington os oronimos peninsulars que contienen l'elemento Buei u Boi tienen un orichen en o latín PODIUM ("pueyo") y a conversión d'a P- inicial en b- s'habría produeito por etimolochía popular baixo a influencia d'a parola buei. Villar del Buey significaría "Villar d'o pueyo".
Igny (Essonne)
Igny ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto de Palaiseau, o cantón de Palaiseau y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 10177 habitants, en una superficie de 3,82 km².
Club Deportivo Básico Balonmano Ciudad Encantada
O Club Deportivo Básico Balonmano Ciudad Encantada, conoixito comercialment como GlobalCaja Ciudad Encantada, ye un club de balonmán castellano, d'a ciudat de Cuenca. Fue establito en 1989 y chuga en a liga ASOBAL y en o pavillón El Salgar de dita ciudat como equipo local.
Nachaf
Nachaf (النجف en arabe) ye una ciudat d'Iraq a 160 km de Bagdad, capital d'a provincia An-Nachaf y con una población estimata de 900.600 habitants en 2008.
Y ye o Mausoleu d'Alí, por ixo ye o tercer puesto sagrato pa os chiitas, dezaga d'A Meca y Medina y por debant de Kerbala. Tamién ye o centro politico d'a comunidat chiita d'Iraq.
Cerro de San Cristóbal (Alba)
O cerro de San Cristóbal ye un cerro de 1.196 metros d'altaria situau en o municipio d'Alba.
Châteauroux
Châteauroux ye una localidat y comuna francesa, capital d'o departamento d'Indre, en a rechión de Centro-Val de Loira.
Cubla
Cubla ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situau en la comarca de la Comunidat de Teruel.
La suya población yera de habitants, en una superficie de 48,6 km², con una densidat de población de 0 hab/km².
Toponimia
Lo toponimo Cubla se remonta a lo latín CUPULA, como Alcublas en Valencia. Tampoco se puet descartar una relación con l'arabe Alquibla porque atros autors relacionan Alcublas con l'"alquibla".
Cheografía
La localidat de Cubla ye situada a 1.088 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar a piet de la Sierra de Camarena (que fa parte de lo Chabalambre). Se situa a una distancia de 17 km de Teruel, la capital de la suya comarca y provincia, y queda a lo sud de lo barranco del Horcajo u arroyo de La Canyada, afluent de Guadalaviar que baixa enta lo nord-este dende un sector de la sierra de Camarena cerca de Fuentecilla (1586 m).
Cheodesia
Bi ha un vértiz cheodesico dito Fuentecilla a una altaria de 1.586 metros sobre lo livel d'a mar, en la sierra de Camarena.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con los termins municipals de La Puebla de Valverde, Camarena de la Sierra, Valacroch, Cascant, un cantón de lo termin de Villel, con Bellestar y con Teruel.
Historia
Adintro de la comunidat d'aldeyas de Teruel, Cubla feba part de la Sexma d'el Campo de Cella por lo menos dende 1309. Manimenos, no presenta continuidat territorial con lo nuclio d'esta sexma y se suposa que perteneixió enantes a la Sexma d'el Campo de Sarrión como atras aldeyas sudorientals dica que la creyación de la Sexma d'el Campo de Visiedo con aldeyas de la Sexma d'el Campo de Cella obligó a reorganizar las sexmas fendo pasar por compensación cuatro aldeyas de la comarca de la sierra de Camarena (Aldeyuela, Camarena, Castralbo y Cubla), dende la Sexma de Sarrión a la de Cella.
En 1488 y 1495 feguraba en la sobrecollida de Mont Albán. En 1646 yera una localidat de la vereda de Mont Albán. Entre 1711 y 1833 yera en lo correchimiento de Teruel. Teneba la categoría d'aldeya por lo menos dica 1711, pero en 1785 ya teneba la categoría de lugar, tenendo concello en 1834. Yera en lo partiu chudicial de Teruel.
Saldaña de Burgos
Saldaña de Burgos ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Alfoz de Burgos y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 173 habitants (2008) en una superficie d'8,15 km², con una densidat de población de 21,23 hab/km².
Cheografía
A localidat de Saldaña de Burgos ye situada a 869 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 9 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'as suyas provincia y comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Pomar d'a Cinca
Pomar d'a Cinca ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca d'a Cinca Meya, en o municipio de Sant Miguel d'a Cinca. En 2011 teneba una población de 466 habitants.
Toponimia
D'alcuerdo con Antonio Ubieto Arteta siempre s'ha escrito Pomar y incidentalment Pomar de Cinca.
Pomar u Pomer se documenta como elemento romanz en o latín medieval escrito en Aragón con o significau de "campo con árbols fruitals".
SpaceX Dragon
A nau Dragon d'a interpresa SpaceX estió una nau de carga reutilizable emplegada pa carriar furnimientos enta la estación espacial ISS. Yera capaz de carriar 3500 kg de carga y lo suyo primer vuelo regular estió lo 8 d'octubre de 2012.
SpaceX ye desenvolvendo una otra versión tripulada clamada Dragon 2 que ye capaz de portiar siet astronautas y la suya primera misión será en noviembre de 2019.
SpaceX desembolicó una segunda versión clamada SpaceX Dragon 2, que incluye a capacidat de portiar siet astronautas amás de carga, pa substituir-la. Asinas, o zaguer vuelo d'a SpaceX Dragon se lanzó o 7 de marzo de 2020.
Campania
A Campania ye una rechión d'Italia meridional. A suya capital ye a ciudat de Nápols. Ye formata por as provincias d'Avellino, Beneviento, Caserta y Salerno y a ciudat metropolitana de Nápols. Tien una superficie de 13.595 km² y una población de cuasi seis millons d'habitants.
Organización politico-administrativa
220px
A rechión ye partida en cuatro provincias y una ciudat metropolitana:
Itteville
Itteville ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto d'Étampes, o cantón de Mennecy y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 6440 habitants, en una superficie de 12,2 km².
Lerés
Lerés ye un lugar en o termin municipal de Chaca, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca. A suya población yera de 15 habitants en o 2012.
Harrèra
Harrèra (Harrèra en occitán, Ferrère en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón d'a Val de Varossa y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra. Fa parte de l'antiga Varossa.
A suya población ye de 55 habitants (1999) en una superficie de 57,56 km², con una densidat de población de 0,96 hab/km².
Antoine Lavoisier
Antoine-Laurent de Lavoisier (* París, 26 d'agosto de 1743 — París, 8 de mayo de 1794) estió un quimico, filosofo y economista francés. Fue guillotinato mientres a Revolución francesa.
Ye considerato o pai d'a quimica muderna por os suyos detallatos estudios sobre: a oxidación d'os cuerpos, o fenomeno d'a respiración animal y a suya relación con os procesos d'oxidación, analís de l'aire, a suya famosa Lei de conservación d'a masa, etc.
Marmota marmota
A marmota (Marmota marmota (Linné, 1758) ) ye una especie de radedor d'a familia d'os sciuridos propia d'os Alpes y os Tatra y introdueita en atras zonas montanyosas d'Europa Central y meridional.
Zoonimia
En aragonés medieval son conoixidas con os zoonimos marmutas (lexico comercial d'o sieglo XV), marmotas u marmotz ("Libro d'as Marabillas d'o Mundo").