cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Istambul
O Bosforo
O Bosforo (En turco Boğaciçi) ye un estreito que divide en dos partis a ciudat de Estambul, conectando a lo Mar de Marmara con a Mar Negra.
Bi ha dos puents sobre este estreito. O puent Bogacici (Boğaciçi Köprüsü) de 1074 metros de largo estió replenau en 1973. O segundo puent, o Fatih Sultan Mehmet (Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, FSM) posedeix una largaria de 1014 metros, estió replenau en 1988 y se troba a cuasi cinco kilometros a lo norte d'o primer puent.
Túnel en construcción
Un tónel ferroviario de 13,7 kilometros ye estando construito y se estima a suya rematanza ta 2008. Alto u baixo 1.400 metros d'o tónel van a construyir-se baixo l'estreito, por meyo d'a tecnica d'acolada d'o canyo, y ye previsto que será o mas fundo tónel executau por este metodo (con un maximo de 56 m baixo lo ran de l'augua). O prochecto alufra a construcción d'un metro de 13,3 km con cuatre estacións, que unirá o centro de Estambul con a urbe oriental y con a urbe occidental.
Molimentos
Estambul ha estau y ye un mezclayo cultural y etnico que han deixau mientres la suya historia numerosos testimonios aquitectonicos y culturals. Per tanto, i hai numerosas mezquitas, ilesias, sinagogas, palacios historicos, edificios civiles y vicos enters pa visitar en a ciudat. Per estas razons la Unesco declaró las zonas historicas d'Estambul como Patrimonio d'a Humanidat en l'anyo 1985.
Entre atros puestos los que no se pueden deixar de visitar son:
Esporte
En estambul bi ha una gran tradicción esportiva, os esportes mas populars son o fútbol y o baloncesto.
Prudencio Gómez
Prudencio Gómez García, conoixiu esportivament como Gómez, y naixiu de Zaragoza, Aragón o 24 d'abril de 1905 y muerto o 13 de noviembre de 1965 con 60 anyos, estió un futbolista espanyol que chugaba d'esfensa. Yera duro, expeditivo y muito alto pa ixa epoca. Apodado La Telefonica, per os suyos 1.87 d'estatura y tamién Punteras, per las suyas puntadas a la pilota sin contemplacions, fue parte d'o Real Zaragoza conoixiu como Os Alifantes.
Os suyos equipos fuoron o Patria Aragón y o Zaragoza FC. La suya continuidat como futbolista y la d'o Zaragoza, estió interrumpida per la Guerra Civil Espanyola, retomando toz dos la suya actividat dimpués con a participación en a Copa d'o Cheneralisimo. En a temporada 1939/40 estió parte d'a plantilla d'o Zaragoza en Primera División pero no aconsiguió a disputar garra partiu.
Nogais
Os nogais (en nogai Ногай) son un conchunto de comunidaz cheograficament deseparatas que bi ha a lo norte d'o Caucas, en Baixkiria, en Ucraína, en Rumanía y Bulgaria descendients d'a gran Horda Nogai que i habió entre os Urals y a Mar Caspia. Charran una luenga turquica propia y son musulmans sunnitas seguidors d'a escuela Hanafí.
Luenga
A luenga d'os nogais ye pareixita a lo cazaco. Bi ha dos dialectos prencipals, o nogai blanco u aq nogai d'o Kubán y o nogai negro u kara nogai en Daguestán. Diferent d'os dos ye o achiqulaq nogai de Chechenia-Inguixetia. A luenga escrita combina os dos primers dialectos y fue establita a fins d'os anyos 20 d'o sieglo XX, s'escribiba en alfabeto latino dica 1938, cuan prenioron o cirilico.
Historia
Prenen nombre de Nogai Khan, un líder mongol que encara que no estió rei, actuó como rei d'a Horda d'Oro dica que representó un periglo pa o khan hereu.
En 1888 muitos nogais emigroron ta l'Imperio Otomán, establindo-sen en Dobrucha (en muitos censos bulgaros y rumanos os nogais son incluitos chunto a os tartaros de Crimea baixo a categoría de tartaros), u en Anatolia.
Enquesición
thumb|200px|right|[[Auto de fe pintato por Pedro Berruguete en 1475]]
Badallo
thumb|right|200px|Hombre choven que leye (de maitins) (Mihály Zichy, 1867). Un hombre badallando. O badallo    ye l'acción incontrolada d'ubrir a boca, deseparando firme as mandibulas, entre que se fa una inspiración profunda, pa dimpués rematar expirando una miqueta menos entre que se zarra as mandibulas de nuevo.
Quan se badalla, s'estira os musclos facials, s'ensupina la cabeza, se gosa zarrar os uellos y se produce saliva. Tiene un efecto de descontracturar y relaixar o cuerpo, y ye una acción común en personas y atros animals vertebraus.
L'acción de fer un badallo se diz en aragonés badallar  u abadallar, que viene d'o latín <batacūlare, con o mesmo significau que tiene agora, y deriva d'o verbo «bater» <batare. Podría estar relacionau en a suya etimolochía con o verbo «badar»; no meter atención a las cosas.
Nogais (desambigación)
Nogais puet estar:
Sus (Pireneus Atlanticos)
Sus ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto d'Aulorón, cantón d'o Corazón de Biarn y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
A suya población ye de 387 habitants (1999) en una superficie de 11,50 km², con una densidat de población de 33,65 hab/km².
Cheografía
O suyo territorio ye trescruzato por a Gave d'Aulorón, un afluent d'a Gave de Pau.
Demografía
2004: población provisional seguntes l'INSEE.
Vallibasa
A val de Basa, más conoixita por a suya forma alcorzata de Vallibasa ye una chicota val pirenenca aragonesa trescuzata por o río Basa dende o suyo naixedero en a Sierra de Canciás dica a suya desembocadura en o río Galligo en Samianigo.
Val d'a Solana
A val d'a Solana ye una valle d'o Prepireneu aragonés situada en o municipio de Fiscal. Ye trescruzada de Norte a Sud por o barranco de Caixol que naixe baixo a punta Suerio (1.954 m), amán de Caixol en a cabecera d'a valle, y desemboca en o río Ara, no guaire luent de La Cort de Tricas.
Historia
D'antis más bi heba muitos lugars habitaus en a val d'a Solana. O habitants deixoron a val entre as decadas de 1960 y 1970 debiu a las presions de l'ICONA, o Instituto pa la Conservación d'a Naturaleza, que heba expropiau as tierras que rodiaban os lugars. I habió tamién atros factors, como l'albandono d'as practicas agricolas y ganaderas tradicionals, asinas como o cambeo d'estilo de vida en a Espanya rural dimpués d'o "Plan d'Estabilización" franquista que fació que a choventut se'n marchase enta as ciudaz y as costas.
Vallibasa
Fan parti d'a Vallibasa os lugars d'Espín, Orús, Fandiello, Sant Chulián de Basa, Sobás y Yebra de Basa en o municipio encabezato por iste zaguero y Allué, Osán, Sant Román de Basa, Isún de Basa y Sardas incluyitos en o municipio de Samianigo. thumb|250px|left|Yebra de Basa, cabecera d'a val Ye tradicional en a val a romería que se fa toz os anyos o 25 de chunio a l'ermita de Santa Orosia, en o mesmo puesto a on se diz a santa morió martiriziata. Ta l'ermita, situata en o cobalto d'o puerto de Santa Orosia, en a punta Auturía, puyan as chents de tota a val y d'atros puestos de l'Alto Galligo en procesión chunto a la Virchen. Ya en l'ermita se fa una misa y dimpués apareixen os danzants de Yebra de Basa que bailan en honor a la Santa acompanyatos d'instrumentos tradicionals como os chiflos y os salterios u chicotens, un acto que data d'o sieglo XVII. Atro acto tradicional que se fa tamién o mesmo día d'a romería ye a pastorada, en a quala se fa un dialogo en aragonés d'a val entre o mairal d'os danzants y un zagal que fa de pastor (o repatán).
En o recorrito enta l'ermita pueden veyer-sen, amás d'un polito salto d'augua, cuantas ermitas rupestres adedicatas a Sant Cornelio, Sant Acisclo, Sant Blas, Santa Barbara, A Santa Cruz d'o sieglo XVIII atra a la mesma Santa Orosia.
Val d'a Solana
Historia
A mayor parti d'o territorio d'a val d'a Solana pende administrativament d'o municipio de Fiscal, en a comarca de Sobrarbe, provincia de Uesca.
Despoblaus
En a val d'a Solana bi ha a-saber-las ilesias y chicotz edificios relichiosos destacables, como a ilesia de l'Asumpción y o esconchurador de Burgasé, a ilesia de Santa María en Muro d'Ara, a ilesia de Sant Chaime en Villamana y a ilesia de Sant Pero en Cheret. Muitas d'istas construccions se troban en ruinas.
Os lugars d'a val son deshabitaus y muitas d'as casas son espaldadas y en ruinas:
Senders de gran recorriu
thumb|300px|Marca caracteristica d'un GR
As sieglas GR sinyalan un sendero de gran recorriu, ye dicir, un sendero senyalizau, de más de 50 km, emplegau prencipalment por excursionistas. En Aragón bi ha más de 6.000 km de senders de gran y chicot recorriu senyalizaus d'os qualos 2.074,5 km son de gran recorriu.
Senyalización
En tot o mundo os GR se senyalizan con as colors roya y blanca. Dos linias horizontals (de 15 cm x 5 cm), la d'alto blanca y la d'abaixo roya endican a continuidat d'o camín. Dos linias formando una "X" endican que a endreza ye trafulcada. Quatro franchas paralelas de colors alternas con una sayeta apuntando ta un canto u a l'atro endican un cambeo d'endreza amanau.
Estropicio
250px|thumb|right|Desferra que ha feito una [[ventolera en una arbolera.]] Estropicio u desferra ye o desperfeito, danyo, destrucción u conchunto d'os mesmos que se fa en un puesto y queda dimpués d'una acción malmetedora. Una desferra puet referir-se a desperfeitos de diferents midas, chicas u grans. No s'aplica a denominación de desferra a los materials malmesos.
Etimolochía
A parola desferra se relaciona con o verbo desferrar y se presenta en catalán y en unas pocas zonas orientals l'Alto Aragón como Ribagorza y Viello Sobrarbe y Semontano de Balbastro, a on prene a variant esferra por confusions entre o prefixo des- y o prefixo es-. En quasi tot l'Alto Aragón se fa servir estropicio u derivaus d'o verbo destrozar.
Epila
Epila (Épila en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca de Val de Xalón. A suya población ye de 4.372 habitants (2020), en una superficie de 194,3 km² y una densidat de población de 22,50 hab/km².
Sarrant
Sarrant (Sarrant en occitán, Sarrant en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gimona-Arrats.
Epila
Cheografía
Ye situau en o Plano de Placiencia, prolongación d'a ribera d'Ebro por a cuenca d'o río Xalón, a 336 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 42 km de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
Sarrant
A suya población ye de 338 habitants (1999) en una superficie de 19,81 km², con una densidat de población de 17,06 hab/km².
Epila
Cheografía
En los uellos de Toronyel brolla l'augua provinient d'un acuifero que se carga con l'augua infiltrada en la sierra de Nava Alta y que sale a traviés d'un cabalgamiento de lo Sistema Iberico soterrau por los materials cenozoicos de la depresión d'Ebro.
Historia
En l'actual Santuario d'a Virchen de Rodanas se troboron dos supuestas fundicions de fierro y restos de ceramica celtibera y romana.
Seguntes as escavacions arqueolochicas, o primer asentamiento humán conoixito se localizó en o Cabezo de Ballesteros, drentro d'o casco urbán actual, y os chacimientos datan d'o sieglo VIII-VII aC. Seguntes os historiadors, Epila yera una población celtibera clamata n'ixa epoca Bis polis, en l'anyo 748 aC. A ciudat estió una aliata de Numantia en as Guerras numantinas, y fue destruyita por os romanos.
Dimpués en tiempos d'os romanos pasó a Segontia, Segonia como atras ciudaz peninsulars con o mesmo nombre (Segontia fendo referencia a la segunda ciudat d'a calzata dende Caesar Augusta (Zaragoza) ta Emérita Augusta (Merida). Tamién se relaciona con o nombre Hispalis. D'esta epoca data o puent viello sobre o Xalón.
En 1119, o rei Alifonso I d'Aragón la conquerió y l'adhibió a lo reino d'Aragón.
Nombre
A parte d'a posible relación con l'antiga Ispalis, bi ha atra interpretación que diz que Epila ye un nombre godo relacionato con Ávila.
Personalidaz naixitas d'Epila
Categoría principal: Naixitos d'Epila.
Vilamalla
Vilamalla ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
A suya población ye de 1.115 habitants (2008), en una superficie de 8,77 km² con una densidat de población de 127,14 hab/km².
Cheografía
A localidat de Vilamalla ye situata a 45 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Monchoya
Monchoya (u Manchoya) fa referencia a:
Pico d'a Garganta d'Aísa
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Apanyo (cocina)
thumb|right|250px|En apanyando un plato de tallos de [[tomate.]] En cocina, se diz apanyo u apanyadura a la mescla de qualques alimentos y/u especias que s'emplega ta potenciar a sabor d'un plato.
A parola puede fer referencia tanto a os condimentos liquidos que s'aplica en a preparación de platos fridos, como l'apanyizo, con sal, aceite y vinagre, como a os solidos que se fa servir ta potenciar a sabor de qualques atros, como carnes y pescaus.
Reznos
Reznos ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 33 habitants (2013), en una superficie de 20,44 km² y una densidat de población de 1,61 hab/km².
Toponimia
O toponimo Reznos provién d'o latín RICINU ("caparra", "simient de mora", "simient con olio vechetal").
Mugas
O suyo termin municipal muga con Carabantes, Quiñonería, Torrubia de Soria, Ciria, Torre la Palla y Verdello.
Cupressaceae
As Cupressaceae son una familia de l'orden pinales con muita importancia en a vechetación de zonas semiaridas d'o hemisferio norte.
As fuellas por un regular tienen forma d'escata, encara que tamién pueden estar aciculars, son oposadas u en verticilos de tres. A mayoría d'os cheneros produce estrobilos lenyosos, encara que en Juniperus, o chenero mes común en Europa os estrobilos son carnosos, son una clase especial de lulos ditos galbulos que permiten a endozoocoria.
En a val d'Ebro y Sistema Iberico as cupresacias son arbustos (y a vegadas arbols) con importancia paisachistica, son os chinebros y sabinas (chenero Juniperus). O ciprecero ye prou conoixiu dende antigo en Aragón como ornamental (en os fosals) u pa aturar a fuerza de l'aire en determinaus campos de cautivo. Especies de cupresacias que se plantan a sobén en os chardins son o ciprecero d'Arizona (Cupressus arizonica) una especie americana d'o chenero Thuja. Afin a lo chenero Thuja ye o chenero Tetraclinis que tien una especie africana (Tetraclinis articulata) que se troba como relicta en o sud d'a Peninsula Iberica).
Provincia d'Almería
A provincia d'Almería ye una provincia espanyola situata en a comunidat autonoma d'Andalucía. Muga con as provincias de Murcia y Granada y con a mar Mediterrania.
Young Frankenstein
Young Frankenstein (títol en anglés) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1974 de cine de comedia, dirichita por Mel Brooks seguntes un guión d'o mesmo Mel Brooks y de Gene Wilder, con una banda sonora orichinal de John Morris y Mel Brooks y una dirección de fotografía de Gerard Hirschfeld. Producita por Michael Gruskoff ta 20th Century Fox, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Gene Wilder, Marty Feldman, Peter Boyle, Madeline Kahn, Cloris Leachman, Teri Garr y Gene Hackman.
Sent Orens (Gers)
Sent Orens (Sent Orens en occitán, Saint-Orens en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gimona-Arrats.
A suya población ye de 75 habitants (1999) en una superficie de 4,34 km², con una densidat de población de 17,28 hab/km².
Río Garganta
Lo río Garganta ye un afluent de lo río Guadalaviar por la suya marguin ezquierda y en la comarca de la Sierra d'Albarrazín. Desaugua la versant sudeste de la sierra d'el Tremedal travesando los termins municipals de Noguera d'Albarrazín y Tramacastiella, a on que se reculle en lo río Guadalaviar. La suya val muga a lo sud con la paramera de Villar d'el Cobo.
Hidronimia
Lo hidronimo Garganta ye recurrent en la Sierra d'Albarrazín pa indicar formas de lo terreno con aspecto de foces (La Garganta en Bronchales). Dos ríos de piedras de Oriuela tienen la parola garganta en lo suyo nombre (barranco de la Garganta y barranco de Garganta-Avellanos). Manimenos ya dende la baixa Edat Meya la "garganta" mes emblematica d'esta zona ye la que bi ha en Noguera d'Albarrazín, que ya se cita en textos medievals. En lo "Libro de Pasos" de 1326 se fa mención d'unas vías pecuarias entre El Puerto-La Garganta y El Paso-Penya Serrano-Fuent de las Talayas-Cabezuelo de la Garganta, que tiempo dimpués farán part de lo rete de canyadas reyals, en concreto de la Canyada de la Sierra Alta y la Canyada de las Texedas.
En un texto de l'Archivo municipal d'Exea d'Albarrazín de 1486 referiu a un habitant de Bronchales y escrito en aragonés local bi ha una referencia a l'augua de la Garganta que espleitaba un molinero:
En un inventario de 1506 escrito en castellano se fa mención a una heredat y casa de La Garganta y que corresponde a l'actual Masía de la Garganta de Noguera d'Albarrazín:
Liga Espanyola de Baloncesto 1957
L'anyada 1957 d'a Liga Espanyola de Baloncesto estió a primera edición de dita competición. L'anyo anterior a Federación Espanyola de Baloncesto estudió a posibilidat de creyar un campionato nacional con os millors equipos d'as ligas rechionals de Catalunya y Castiella que coexista con a clamata Copa d'o Cheneralisimo, hue conoixita como Copa d'o Rei. Participoron seis equipos y o ganador teneba o premio de chugar a Copa d'Europa l'anyada siguient. Prencipió o 31 de marzo dica o 19 de mayo. O campión estió o Real Madrid.
Formato
A liga estió compuesta por seis equipos y se chugo con o formato de dople vuelta. Estió chugada en dos seus: o Frontón Vista Alegre de Madrit y o Palacio d'Esportes de Montjuïc, en Barcelona.
Covarrubias (desambigación)
Covarrubias puet estar:
Busot
A suya población ye de 3.257 habitants (2010) en una superficie de 33,84 km², con una densidat de población de 96,25 hab/km².
Cheografía
A localidat de Busot se troba situata a 326 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 19 km d'a ciudat d'Alicant, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca, y a 179 km de Valencia, a capital d'o País Valenciano.
Punta Tendennera
A punta Tendennera u punta Tendenyera (en castellano Tendeñera) ye una montanya de 2.845 metros que se troba en a provincia de Uesca (Aragón).
Ye situada en a sierra Tendennera, d'a que ye o punto mas alto.
Ciruelos de Cervera
Ciruelos de Cervera ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Arlanza y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
A suya población ye de 127 habitants (2007) en una superficie de 37,87 km², con una densidat de población de 3,35 hab/km².
Cheografía
A localidat de Ciruelos de Cervera ye situada a 1.025 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 67 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Briongos de Cervera.
Encarnación Marín Padilla
Encarnación Marín Padilla ye una investigadora d'o CSIC (Centro Superior de Investigaciones Científicas), en o Departamento de Estudios Hebraicos y Sefardíes, de l'Instituto de Filología. S'ocupa principalment d'investigar sobre la comunidat chodiga en la baixa Edat Meya en Aragón. En a suya labor de replega de documentación en Archivos de Protocolos Notarials, ha trobau textos importants sobre la literatura medieval aragonesa.
Tardienta
Tardienta ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca d'os Monegros.
En iste municipio se fa a unión entre as linias de ferrocarril Zaragoza-Uesca y Zaragoza-Leida, dende a creyación d'a linia de ferrocarril en 1861, feito important t'a historia de Tardienta.
Etimolochía
Seguntes Manuel Benito Moliner, o nombre d'a localidat ye d'orichen arabe, relacionato con a palabra tarbi (cuadra en aragonés).
Miguel Ánchel Barcos
Miguel Ánchel Barcos (Zaragoza, 1968 ) ye un emplegau d'o Concello de Zaragoza, diplomau por a Universidat de Zaragoza en machisterio con especialidat en luenga extranchera, que ha impartiu cursos y ha participau en prochectos de difusión cultural, especialment en l'ambito de l'amostranza.
Fillo de pais naturals de Fago, en a val d'Ansó (Chacetania), ha espublicau a-saber-los articlos sobre a val d'Ansó, a suya cultura, luenga y naturaleza. Nunca ha perdiu a especial vinculación con o lugar de Fago, y ye investigador de l'aragonés ansotano que se i charra.
Punta Berroy
A punta Berroy ye una montanya de 1.658 m d'altaria situada administrativament en o municipio de Fiscal, chusto dencima d'o lugar de Berroy.
Villar del Campo
Villar del Campo ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 29 habitants (2006), en una superficie de 25,29 km² y una densidat de población de 1,15 hab/km².
Viveiro
Viveiro (Viveiro en gallego y oficialment, Vivero en castellano ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Mariña Occidental (en ye a suya capital).
A suya población ye de 16.052 habitants (2008), en una superficie de 109,3 km² y una densidat de 146,86 hab/km². Dezaga de Lugo y Monforte de Lemos, ye o tercer municipio d'a provincia por o suyo numero d'habitans.
Molimentos
250px|Portal de Carlos V.
Puerto de Saúnc
El puerto de Saúnc ye un puerto de montanya situau en la muga entre las comarcas aragonesas de Ribagorza y Sobrarbe. Ye recorriu por una pista de tierra que conecta la localidat de Saúnc, que da nombre a'l puerto, con Sant Chuan de Plan, en la val de Chistau, y tiene 2.025 metros d'altaria en el punto més alto.
Se troba situau entre el Mollón d'el Yerri (2.671 m) y la sierra de Chía.
Metropolis (cinta)
Metropolis ye una cinta alemana de l'anyo 1927 de cine de drama y cine de sciencia-ficción dirichita por Fritz Lang seguntes un guión d'o mismo y de Thea von Harbou, con una banda sonora orichinal de Gottfried Huppertz y una dirección de fotografía de Karl Freund y Günther Rittau. Producita por Erich Pommer ta Universum Film, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Alfred Abel, Gustav Fröhlich, Brigitte Helm y Rudolf Klein-Rogge.
Masachetas
Os masachetas estioron un pueblo iranico d'Asia Central de l'antiguedat que ocupaba tierras a lo norte d'o río Oxus. Afins a los escitas, saces y sarmatas, yeran baixo a influencia cultural d'a Persia Aquemenida. En ixas envueltas d'Aleixandre lo Gran yeran un pueblo independient, pero en o sieglo II A.C fuoron derrotatos por os hunnos y s'unioron a ellos.
Mencions en fuents aragonesas
As mencions en fuents aragonesas son producto de confusions difícils d'interpretar:
Son mencionatos en o capítol deditaco a Atila d'a "Cronica de los Conquiridors", pero talment se refieran a los godos establitos en Mesia ("mesogodos") por confusión entre os "godos" chermanicos y os "chetas" dacos:
Y tamién en a "Grant Cronica de Espanya" on bi ha un embolico entre "amazonas", "masachetas", "chetas" y "godos":
Villaseca de Arciel
Villaseca de Arciel ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 41 habitants (2006), en una superficie de 21,57 km² y una densidat de población de 1,9 hab/km².
Provincia de Parma
La provincia de Parma (en parmesán, provênsa 'd Pärma; en ligur, provinça de Parma; en italiano, provincia di Parma) ye una provincia italiana d'Emilia-Romanya de 450.716 habitants, la quarta d'a rechión per población.
Limita a lo Norte con Lombardía (provincias de Cremona e Mantova), a l'Este con a provincia de Reggio Emilia, a lo Sud con Toscana (provincia de Massa-Carrara) e Liguria (provincia de La Spezia e ciudat metropolitana de Chenova), a norueste con a provincia de Piacenza.
Economía
Ye historica la presencia en a provincia d'empresas alimentarias famosas en tot lo mundo, como Parmalat y Barilla.
Barcelonés
O Barcelonés (en catalán y oficialment Barcelonès) ye una comarca catalana, con capital en a ciudat de Barcelona. Ye a comarca mas poblata y industrializata de Catalunya. Muga a lo norte con o Vallés Occidental y lo Vallés Oriental; a l'este con o Maresme y a mar Mediterrania, y por l'ueste y lo sud con o Baixo Llobregat. En fan parte 5 municipios: Badalona, Barcelona, L'Hospitalet de Llobregat, Sant Adrià de Besòs y Santa Coloma de Gramenet.
Guillermo Lasso
Guillermo Alberto Santiago Lasso Mendoza, naixito de Guayaquil (Provincia de Guayas) o 16 de noviembre de 1955, ye un economista y politico ecuatoriano, que dende o 24 de mayo de 2021 ye o 47° President d'Ecuador. militant d'o partiu Creating Opportunities (en ye o suyo president), estió ministro d'Economía d'Ecuador en 1999.
Barcelonés
Historia
O 5 de mayo de 985 tropas d'o Califato de Cordoba comandatas por Almanzor marchan dende Cordoba enta lo condau de Barcelona. En o suyo camín espullan os territorios d'as actuals comarcas d'o Baixo Penedés, Alto Penedés, Baixo Llobregat, Barcelonés y Vallés Occidental, destruindo los monesterios de Sant Cugat del Vallès (en Sant Cugat del Vallès), Sant Pavlo del Campo (en Barcelona) y Sant Per d'as Puellas (tamién en Barcelona).
Punta d'a Monchoya
A punta d'a Monchoya u punta d'a Manchoya ye una montanya de 2.033 m situada en a sierra d'a Monchoya y administrativament en o municipio de Broto. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Toponimia
O toponimo Monchoya dimana de <*MONS GAUDII («mont d'o goyo»), seguntes Jesús Vázquez Obrador. O toponimo ye común en os territorios a on que se parla o catalán con a forma Monjoia, y se gosa referir a fitas importants en os camins, especialment en os que se feba con razón de bella pelegrinación relichiosa. Vázquez Obrador considera que o más probable ye que o toponimo arribás t'aquí, no pas a traviés d'o catalán, sino a traviés de l'occitano.
Iste tipo de rebaptismos relichiosos con a toponimia fuen freqüents en os primers sieglos medievals y d'expansión d'o cristianismo. S'ha de pensar que as autoridatz relichiosas por ixas envueltas miraban de rodeyar a os fidels de referents cristianos que achudasen a substituir as suyas anteriors creyencias paganas. Muit a sobén, isto pasaba por re-baptizar os referents cheograficos d'o entorno a on que viviban. En o caso de Sobrepuerto, que fue obchecto de repoblación u evanchelización por medio d'a implantación de tres monesterios impulsaus por o bispau de Chaca y os reis de Pamplona entre l'anyo 900 y l'anyo 1000, os toponimos relichiosos y especialment os hachiotoponimos (toponimos «con nombre de santo») son especialment abundants, o que podría respaldar ixa tioría.
Unión Aragonesa
Unión Aragonesa estió un grupo organizau que arrocló a numerosos nobles y infanzons aragoneses pa imponer as suyas reivindicacions de clase, naixiu d'as Corz d'Aragón de 1287, en do s'aprebó o Privilechio d'a Unión. As demandas d'a nobleza no fueron acceptadas ni por a monarquía ni por muitos aragoneses, y en 1301 o Chusticia d'Aragón dictaminó contra éls.
Trecase
Trecase (Trecase en napolitán, Trecase en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
Unión Aragonesa
En 1347 reviscoló o movimiento d'a Unión Aragonesa contra o rei Pero IV d'Aragón, y s'estendilló enta Valencia. L'exercito unionista fue acotolau en a Batalla d'Epila en 1348, y o rei aproveitó pa suprimir-la y reprimir os miembros d'ella.
Trecase
A suya población ye de 9.311 habitants (2011), en una superficie de 6,14 km², con una densidat de población de 1.516,45 hab/km².
Cheografía
A localidat de Trecase se troba situata a 99 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal muga con as comunas de Boscotrecase, Ercolano, Ottaviano, Torre Annunziata y Torre del Greco.
Noviercas
Noviercas ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria, comarca d'o Campo de Gomara y partiu chudicial de Soria.
A suya población ye de 194 habitants (2009), en una superficie de 85,11 km² y una densidat de población de 2,28 hab/km².
Cheografía
A localidat de Noviercas se troba situada a 1.096 metros d'altaria dencima d'o livel d'a mar, a lo sudueste d'a sierra de Toranzo, a una distancia de 38,5 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Mugas
O suyo termin municipal muga con un enclau d'o termin de Soria capital, Borobia, Ciria, Torrubia de Soria, Almenar de Soria, Hinojosa del Campo y Ólvega.
Toponimia
Lo toponimo Noviercas s'ha quiesto relacionar con lo latín NOVERCA ("madrastra").
Natación en os Chuegos Olimpicos de 1896
La natación en os Chuegos Olimpicos d'Atenas 1896 incluye totas las prebas de natación que se celebroron en ixes chuegos que consistioron en quatro eventos, un d'ells frent a las costas griegas y unatro reservau a mariners. Totas las prebas se celebroron lo día 11 d'abril en a Badía Zea, d'a mesma forma que en a resta d'esportes no se realizoron prebas femeninas ni podió participar garra muller. Tamién cal destacar que a los ganadors se los daba una medalla d'archent y os siguients no recibiban garra premio.
Participaron un total de 19 nadadors masculins de quatre paises: Austria (2), Estaus Unius (1), Grecia (15) y Hongría, entre os que cal destacar a lo nadador hongaro Alfréd Hajos que ganó en os 100 m. y 1.200 m. libres. Pa esta zaguera cursa los nadadors estioron transportaus en barco, deixando-los tornar solos dica la marguina, en rematar la competición Alfréd Hajos afirmó que mas l'empentó lo suyo deseyo de sobrevivir que lo de ganar la competición.
Sieste (desambigación)
Sieste puet fer referencia a:
Natación en os Chuegos Olimpicos de 1896
Individual
Estas medallas estioron asignadas a posteriori per lo Comité Olimpico Internacional, os ganadors recibioron una medalla d'archent y os siguients garra premio.
Vilamaniscle
Vilamaniscle ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
Provincia de Ferrara
A provincia de Ferrara (provincia di Ferrara en italiano) ye una provincia italiana, en a rechión d'Emilia-Romanya.
A suya población ye de 359.994 habitants (2010), en una superficie de 2.631,12 km², con una densidat de población de 136,82 hab/km².
Vilamaniscle
Cheografía
A localidat de Vilamaniscle ye situata a 169 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Provincia de Ferrara
Fan parte d'a provincia 26 comunas u municipios, y a suya capital se troba en a ciudat de Ferrara.
Monteagudo
Monteagudo equival a bels toponimos que son Mont Agut en aragonés y puet estar:
Sarah Bernhardt
Henriette Rosine Bernard, conoixita como Sarah Bernhardt, naixita de París o 22 d'octubre de 1844 y muerta en París o 23 de marzo de 1923 (fue apedacata en o fosal d'o Père-Lachaise), estió una actriz teatral francesa, que ye considerata como a mayor actriz d'o sieglo XIX u mesmo d'a historia, clamata a voz d'oro u a divina. Recibió a Lechión d'Honor en atención a las suyas condicions artisticas, en 1914. Tamién estió actriz en os primers anyos d'o cine mudo dica a suya muerte, actuando en bellas cintas d'o cine francés.
Os suyos oríchens
Sarah Bernhardt yera naixita de París o 22 d'octubre de 1844 (encara que ixa calendata no ye pas segura), en a carrera École de Médecine. Yera filla de Julie Bernardt, una muller neerlandesa d'orichen chodigo que perteneixeba a una familia de comerciants (su güelo, Moritz Bernardt, yera un mercader chodigo d'Amsterdam). Su pai ye desconoixito, doncas a suya mai s'adedicaba a la prostitución como cortesana de luxo chunto con a suya chirmana Rosina Bernardt; Sarah daba siempre como o nombre de su pai y o d'Édouard Bernardt, chirmano d'a suya mai. Sarah tenió mas chirmanas: dos chemelas que morioron de ninas, amás de Jeanne y Régine, que morió de tuberculosi en 1873, estando totas fillas de pai desconoixito. Fisicament, Sarah yera royenca de pelo y de güellos azuls.
A suya infancia
left|thumb|250px|Sarah Bernhardt en una fotografía de [[Nadar.]] Sarah vivió as suyas primeras anyadas en Bretanya, a on l'educó una muller, por o que a primera luenga que Sarah conoixió y charró estió o bretón (ye por ixo que, quan prencipió a suya carrera teatral, adoptó a versión bretonizata d'o suyo apellito, Bernhardt). Mientres yera en Bretanya, tenió un accident (una cayita), trencando-se o chenullo dreito. Encara que a ferita sanó sin dengún problema, aparentment, ixe chenullo estió dimpués una fuent de problemas dica que en 1914, luego d'una fuerte inflamación, li amputoron a garra dreita.
Primers pasos como actriz y vida de cortesana de luxo
right|thumb|250px|Sarah Bernhardt en un quadro d'o pintor [[Jules Bastien-Lepage.]] Quan Sarah teneba 15 anyadas, remató os suyos estudios en o colechio Grandchamp y tornó con a suya mai, qui li proposaba treballar con ella como cortesana, encara que Sarah, ye fácil que por a suya educación relichiosa, se negó alazetalment. Uno d'os vesitants d'a suya mai, o duque de Morny (qui yera Chermanastro de l'emperador Napoleón III), aconselló que Sarah dentrase en un Conservatorio ta estudiar ta actriz, y en 1859, por as influencias d'o duque, Sarah i dentró.
Remató os suyo estudios con exito, y dentró dimpués a treballar en a Comédie-Française, a on debutó l'11 d'agosto de 1862 con una obra teatral de Jean Racine. Sindembargo, albandonó a Comédie-Française dimpués de descutir-se con os suyos companyers de reparto. En 1864 conoixió a Charles-Joseph Lamoral, prencipe de Ligné, con qui prencipió una intensa relación amorosa, dica quedar embarazata, quan o prencipe l'albandonó. O suyo fillo, Maurice Bernhardt, naixió o 22 d'aviento de 1864, y Sarah, que se trobaba sin treballo en o mundo teatral, s'adedicó ta poder sobrevivir a l'oficio de cortesana d'a suya mai, oficio que ya no albandonaría dica consolidar a suya carrera teatral.
Desembolique d'a suya carrera como actriz
left|thumb|250px|Sarah Bernhardt interpretando [[Hamlet.]] En 1867, Sarah tornó a la suya carrera teatral, treballando en o Teatro de l'Odéon de París con Les femmes savantes, una pieza teatral de Molière, y asinas precipió en realidat a suya carrera profesional como actriz, consolidata en 1869 con una representación en scena d'a obra Le Passant, de François Coppée, a on Sarah Bernhardt interpretaba, por primera vegata en a suya carrera, a un personache masculín, situación que repitió a ormino, destacando a suya interpretación d'o personache protagonista en Hamlet.
Torrubia de Soria
Torrubia de Soria ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria, en a comarca d'o Campo de Gomara y partiu chudicial de Soria.
Sarah Bernhardt
Desembolique d'a suya carrera como actriz
En prencipiar a Guerra Franco-prusiana, en 1870, o Teatro de l'Odéon esdevenió un hespital ta feritos de guerra, y Sarah s'adedicó a la cura d'ixos feritos, dica o cierre d'o hespital por problemas de salubridat. En rematar a guerra con a redota francesa y a cayita d'o Segundo Imperio Francés, tornoron ta Francia os exilatos antimonarquicos, feito de muita importancia en a carrera de Sarah, en tornar una figura que estió clau en o desembolique d'a suya carrera: Victor Hugo. Iste autor esleyó a Sarah ta o reestreno d'a suya obra Ruy Blas, y tamién ta o estreno d'a suya nueva obra Hernani, fendo asinas de Sarah una destacata y popular actriz, que tornó a la Comédie-Française como una gran estrela d'o teatro francés. En 1879 viachó ta o Reino Uniu, a on fue recibita como una gran actriz, y a on feba dica dos interpretacions diarias, con a-saber-lo exito. En iste viache conoixió a un choven escritor britanico, Oscar Wilde, de qui en 1893 representó a suya obra Salomé, y en tornar ta Francia, esdevenió socia plena d'a Comédie-Française, ye devir, una personalidat de primera fila en ixa institución.
Torrubia de Soria
A suya población ye de 79 habitants (2009), en una superficie de 52,33 km² y una densidat de población d'1,51 hab/km².
Sarah Bernhardt
Desembolique d'a suya carrera como actriz
Sarah Bernhardt esdevenió tamién a primera actriz-interpresaria que produciba as suyas propias obras teatrals. En estar muit tensas as suyas relacions con o director d'a Comédie-Française, Sarah l'albandonó demitindo como socia plena o 18 de marzo de 1880. A institución la demandó y ganó o pleito, en o qualo se condenó a Sarah Bernhardt a pagar una indemnización de 100.000 francos, amás de perder a pensión de 43.000 francos que heba tenito de continar en a Comédie por un menimo de 20 anyadas. Asinas, con o producto d'as suyas chiras, Sarah decidió logar un teatro parisién en 1883, a on se representaban as suyas obras y amás, mientres as suyas chiras, obras interpretatas por d'atros actors, a sobén de teatro de vanguardia, un teatro que a Sarah l'intresaba. Con o tiempo, os teatros que alquilaba yeran més grans y con más capacidat d'espectadors.
Torrubia de Soria
Cheografía
A localidat de Torrubia de Soria se troba situada a lo norte d'a sierra d'el Costanazo, a 1.034 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 37 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Sarah Bernhardt
O sieglo XX
right|thumb|275px|Sarah Bernhardt en [[1879 en un debuixo de Théobald Chartran ta la revista Vanity Fair.]] En prencipiar o sieglo XX, Sarah Bernhardt continó con exito as suyas representaxions en París, amás de continar as suyas chiras internacionals. Tamién prebó con o Cine, que heba apareixito en ixe inte, con una cinta en 1900, amás d'atras cintas como La Dame aux Camélies (con o suyo amant d'o momento, Lou Tellegen), Elisabeth, reine d'Anglaterre, dirichita por Louis Mercanton u Jeanne Doré (1913) de Tristan Bernard, que ye considerata a suya millor cinta.
En 1915, o Gubierno francés li concedió a Lechión d'Honor, como premio a la suya destacata carrera d'actriz. Sindembargo, apareixioron problemas de salut. O suyo chenullo, por l'accident que sufrió de nina, yera en un estato delicato, y sufrió amás un nuevo accident en scena mientres a interpretación d'una obra. Como a ferita empioraba, calió amputar-li a garra en febrero de 1915. Con tot y con ixo, Sahah prencipió una chira por o Frent Occidental mientres a Primera Guerra Mundial ta animar a os soldatos de l'Exercito francés que i luitaban, encara que nomás interpretaba si podeba evitar estar en piet.
Torrubia de Soria
Mugas
O suyo termin municipal muga con os termins de Reznos, Quiñonería, Almenar de Soria y Noviercas.
Sarah Bernhardt
A suya muerte
En rematar a guerra, Sarah Bernhardt continó con a suya carrera como actriz cinematografica, encara que o suyo estato de salut yera muit precario. Asinas, o 15 de marzo de 1923, mientres rodaba una scena ta una cinta, Sarah se desmayó y no tornó a recuperar-se-ne. Morió o 23 de marzo, en brazos d'o suyo fillo Maurice.
Fue apedacata en o cementerio d'o Père-Lachaise, de París, y a o suyo enterreco fuoron mas de 100.000 parisiens.
Barranco de Sieste
O barranco de Sieste, tamién dito río Sieste, ye un corso d'augua menor que ye afluent d'o río Ara por a man dreta a dintro d'o termin municipal de Boltanya, en a comarca de Sobrarbe.
Naixe en as garras de lo sarrato de Morcat, por debaixo d'o lugar que le da nombre a ixa formación orografica, Morcat, en un recuesto que se diz de la «casa d'o Barranco Fondo». Describe una trachectoria en forma d'«S» en a que la segunda curva ye mas pronunciada que a primera, y esnaviesa por a ribera de la pardina de Sant Martín y l'aldeyeta de La Valle.
A valleta que describe o barranco incluye, a demás de Sant Martín y La Valle, lo despoblato de Sant Velián y mas t'alto lo tamién despoblato de Morcat. A valle en a comarca se conoix como «a valle de Sieste» u «valle de Morcat», sobre tot con o primer nombre, por haber-ie estau o lugar de Sieste lo mas poblau de toz.
Anecdoticament, o barranco de Sieste ye la muga d'entre os bispaus de Uesca y Balbastro-Monzón. Sieste y toda la valle de Boltanya son de Balbastro-Monzón, y de Morcat inclusive ta'l sud fa parte d'o bispau de Uesca.
Entidaz de población
As entidaz de población (pobladas en l'actualidat u despobladas) por a on pasa u que se troban en a suya compleguera, en sentido descendent, son:
Batalla d'Epila
A batalla d'Epila estió una batalla medieval (21 de chulio de 1348) en a cual l'exercito d'o rei d'Aragón Pero IV, con aduya de fuerzas catalanas y o refirme de bels nobles reyalistas y bellas ciudaz d'Aragón, vencioron a Unión Aragonesa debant d'ixa localidat d'a val de Xalón. En a batalla, Chuan Ximénez d'Urreya, sinyor de Biota, mandaba as tropas d'a Unión Aragonesa, y Pero IV con Lope de Luna mandaba as tropas reyalistas fiels a o rei.
Dimpués d'a derrota, o rei convocó as Corz d'Aragón en o Monesterio de Santo Domingo de Zaragoza, en do diz que crebó con un punyal o Privilechio d'a Unión. A derrota d'Epila suponió p'os nobles aragoneses a perda d'autonomía debant d'a monarquía.
Barlovento
Barlovento ye una palabra d'orichen nautico que se fa servir en atras sciencias como la Meteorolochía u la Cheografía.y que designa a lo lugar d'a on provién o viento, estando l'antonimo de sotavento.
Baixkirs
Os baixkirs (en baixkir Башҡорттар) son un pueblo turquico que habita en a Republica de Baixkiria (Rusia) y en a zona de Rusia que bi ha entre Baixkiria y a muga de Cazaquistán en un territorio entre o sud d'os Urals y o curso meyo d'a Volga. Charran una luenga turquica propia y son musulmans sunnitas que siguen a escuela hanafí.
Os modos de vida y ocupacions tradicionals encara yeran vichents a principios d'o sieglo XX:
Etnonimo
O etnonimo que se fa servir en luengas occidentals y neolatinas provién d'o idioma ruso, y se translitera dendo o cirilico con a letra k coincient con a letra cirilica orichinal en ruso.
Spatula clypeata
L' aneda cullarón (Spatula clypeata (Linnaeus, 1758) ) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se reproduz en as redoladas d'o norte d'Europa y en o Palearctico y en a mayor parti d'America d'o Norte, hibernando en o sud d'Europa, o subcontinent indio, o sudeste asiatico, o Caribe y lo norte de Sudamerica.
Baixkirs
Etnonimo
O etnonimo orichinal en idioma baixkir ye Башҡорттар, y a letra cirilica Ҡ representa a oclusiva uvular que acompanya a vocals posteriors como a /o/, y que se translitera en arabe con a letra Qāf y en os idiomas occidentals con a letra q.
Spatula clypeata
Tien 48 cm de luengo y tien una envergadura de 76 cm con un peso de 600 g.
Baixkirs
Luenga
O baixkir s'ha desembolicato como luenga escrita en o sieglo XX por a politica sovietica de luengas minoritarias, enantes yeran baixo a influencia cultural d'os tartaros de Kazán y feban servir o tartaro, luenga que con o tiempo puet estar que ese substituyiu a lo baixkir. En as zonas occidentals de Baixkiria bi ha muita chent que son bilingües baixkir-tartaro. Dica 1928 escribiban en alfabeto arabico, entre 1928 y 1939 escribiban en alfabeto latino, y dende 1939 escriben en alfabeto cirilico.
Historia
En a zona ocupata por os baixkirs viviban enantes d'a conquiesta mongola cumans y pueblos uralicos. Se crei que os hongaros son orichinarios de Baixkiria y estioron unas tribus empentatas u arrastratas por a estepa d'Europa Oriental en as migracions d'os pueblos turquicos enta Europa). Ye posible que l'orichen d'os baixkirs siga a turquización de poblacions ugricas por contacto con cumans primero y tartaros dimpués. D'alcuerdo con esto os baixkirs d'o norte y ueste estioron pueblos uralicos, (ugricos u finicos) turquizatos y os baixkirs d'o sud y este estioron pueblos turquicos nomadas emparentatos con os nogais y cazacos.
Os Baixkirs estioron baixo o gubierno d'a Horda d'Oro y dimpués baixo a influencia u ocupación d'os Khanatos de Kazán, Sibir y Nogai con qui mugaban por l'ueste, este y sud respectivament. A principios d'o sieglo XVII os rusos entroron en as tierras d'os Baixkirs, y en vinients 200 anyos los sozmetioron gradualment. Os baixkirs no sufrioron a presión misionera rusa y tienen un islam menos defensivo que os tartaros. Atra diferencia ye que a chent d'o campo baixkir fue liberata d'a servitut en o sieglo XVIII y dica a revolución rusa mantenioron una aristocracia tribal y nunca tenioron una burguesía comercial. En tiempos d'os zars os baixkirs participoron en as revueltas de Pugachev y Stenka Razin. O millor lugartenient de Pugachev, Salavat Yulaev yera baixkir.
En 1917 os Baixkirs tenioron o suyo propio gubierno. En a guerra civil rusa primero yeran de parte de l'exercito blanco, pero en 1919 o president d'o gubierno baixkir Zeki Velidi Togan s'alinió con os bolcheviques por a promesa d'autonomía y aportó a l'exercito royo o suyo Rechimiento Nacional Baixkir con 2000 combatients disciplinatos y con experiencia. A participación d'os Baixkirs estió decisiva pa a victoria roya. Dimpués Zeki Velidi Togan quedó desencantato con os bolcheviques y fuyó ta Turquestén sumando-se a la rebelión d'os Basmachis. En 1920 os sovieticos consiguioron dominar-los y en 1922 se creyó a Republica Sovietica Autonoma de Baixkiria. L'actual territorio ruso que desepara Baixkiria de Cazaquistán estió tradicionalment un territorio poblato por baixkirs y tartaros y fue anexionato por Rusia cuan s'establió a Republica Socialista Sovietica Autonoma de Baixkiria.
En tiempos d'os bolcheviques en Baixkiria construyoron muitas plantas industrials y esto trayó una inmigración masiva de rusos y tartaros. Os baixkirs, que permaneixioron en as zonas rurals quedoron en desaventalla debant d'esta población urbana forana. En Ufa en 1990 o 58 % yeran rusos y o 25 % tartaros, no estando que o 9 % os baixkirs. Os baixkirs veyen un periglo de ser asimilatos por os tartaros en bellas zonas.
Punta Coasta
A punta Coasta ye una montanya de 1.671 m d'altaria situada administrativament en a muga entre os municipios de Fiscal y Yebra de Basa.
Ansinhan
A suya población ye de 184 habitants, en una superficie de 7,84 km².
Cheografia
A localidat de Ansinhan ye situata a 245 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
thumb|center|300px|Situación d'Ansinhan.
Alcaldes
thumb|Firma del alcalde Joseph Grand (fillo) en 1815
Demografía
thumb|300px|center|Población 1962-2008
Lista de municipios d'Asturias
Imachen:Mapa de conceyos d'Asturies.png Ista ye a '''lista de concellos d'Asturias:
Covarrubias
Covarrubias ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Arlanza y partiu chudicial de Lerma.
A suya población ye de 643 habitants (2008) en una superficie de 41,07 km², con una densidat de población de 15,66 hab/km².
Cheografía
A localidat de Covarrubias ye situada a 892 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 40 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar d'Ura.
Penya d'Otal
A penya d'Otal, pico d'Otal u Aranyonera ye una montanya de 2.701 metros que se troba en a provincia de Uesca (Aragón).
Ye situada en a sierra Tendennera, estando a zaguera cima important d'a suya parti oriental.
Alredor d'ista montanya bi ha o sistema Aranyonera, a cinquena espelunga con mas desnivel d'Espanya y a 24ena d'o mundo.
Rutido
thumb|right|250px|Rutidos. Un rutido  u rotido ye una liberación de gas u d'aire dende o tracto dichestivo, lo más a sobén dende o estomago u o esofago, por a boca. De regular, ixe aire s'habrá tragau con a inchesta d'os alimentos.
Os rutidos brincan con un soniu caracteristico, y se gosan considerar de mala educación y manca de polideza. O verbo que describe l'acción de sacar un rutido ye rutir, rotir  u rutir-se.
Lopera
Lopera ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía (Provincia de Chaén). A suya población ye de 3640 habitants (2021) en una superficie de 67,90 km².