cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villafermosa
Toponimia
La denominación de villa se troba en atros lugars de la redolada, y l'adchectivo aragonés fermosa da un matiz sucherent como en atros lugars de la redolada (Cuencabuena, Fuent Buena, Valverde, Camín Reyal) y puet reflectar fundacions dimpués de la reconquiesta an que se quereba fer venir repobladors.
Historia
La fundación de Villafermosa eclixó las aldeyas de Baselga y La Salce.
Fiestas
Lo zaguer sabado de mayo se fa una romería en lo Santo (Ermita de Sant Miguel). Fiestas en honor a Sant Chervás y San Protasio, en la segunda quincena de chulio.
Igriés
Igriés ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, en a comarca d'a Plana de Uesca.
A suya población ye de habitants (2009) en una superficie de 19,17 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Igriés ye situata a 599 metros d'altaria dencima d'a livel d'a mar, a una distancia de 9 km de Uesca, a capital d'a suya comarca y provincia.
Manuel Ramón Campo Novillas
Manuel Ramón Campo Novillas (Samianigo, 1968), diplomato en machisterio por a Universidat de Zaragoza. Treballa de mayestro de aragonés achustato por o Gubierno de Aragón, ha treballato fendo clases en Sobrarbe, en a Chacetania e agora en l'Alto Galligo. Ye miembro d'o Consello d'a Fabla Aragonesa.
Escritor en aragonés, o mas prolifico en l'actualidat, con bels mil relatos publicatos en prensa, ye premiato en bels concursos altoaragoneses como "A Carracla" u Premio de Relatos "Luis del Val". Publica tamién articlos en aragonés en a revista Erata de Biescas.
D'entre a suya obra de literatura infantil y chovenil, destacan os relatos curtos: "Toz semos parellanos" (2002), "A ixena" (2002), "Banzo" (2003), "O biello caxico" (2005), "A ulor" (2006), "A broxa e lo diaple" (2007), "Una istoria de onsos" (2009), "No en tienen prou" (2011) u "Balaitús e Cubililla" (2016). Ye coautor de Guía de flores pirenaicas para niños y niñas (2011). Ha coordinato o libro-diccionario infantil L'orache (2016).
Useddus
Useddus (Useddus en sardo; Usellus, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 933 habitants en una superficie de 35,10 km², con una densidat de población de 26,58 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Useddus ye situata a 289 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar d'Escovedu.
Ermita de la Virchen de les Dos Aigües
La ermita de la Virchen de les Dos Aigües (en catalán y oficialment Mare de Déu de les Dos Aigües, en castellano Nuestra Señora de las Dos Aguas) ye una ermita situada en lo municipio zaragozano de Nonasp, en la comarca de lo Baixo Aragón-Casp.
Se troba amán de lo forcallo entre los ríos Matarranya y Algars.
Arquitectura
Construyida en lo sieglo XVIII, la ermita tien una sola nau con cinco trampos cubiertos con boveda de meyo canyón con lunetos. La suya cabecera ye de planta quadrada y ye rematada en una cupula hemiesferica sobre pechinas y linterna d'iluminación.
Las dos campanas de la ermita fuoron fundidas en lo sieglo XIX, veyendo-se en una d'ellas la marca de fabrica DENCAUSSE.
Club Deportivo Robres
thumb|right|325px|Plantilla d'o C. D. Robres en a temporada 2007/08.
O Club Deportivo Robres (en aragonés Club Esportivo Robres) ye un club de fútbol aragonés, d'a localidat monegrina de Robres, en a provincia de Uesca. Establito en 2001, actualment chuga en a Tercera División RFEF (Grupo XVII). Dende 2017 ye antimás lo equipo filial d'o Club Deportivo Ebro.
Estadio
O club chuga os suyos partidos en o campo de fútbol de San Blas, que ye de hierba natural.
Copa d'o Rei de Baloncesto 2014
A Copa d'o Rei de Baloncesto 2014 estió a 78ena edicion d'a Copa d'o Rei de Baloncesto. Se celebró en o Palacio de Deportes José María Martín Carpena de Malaga, entre o 6 y o 9 de febrero, con a participación d'os ueito millors equipes d'a primera vuelta d'a liga ACB.
Equipes participantz
Os ueito equipes participantz estioron:
Subprefectura
Una subprefectura ye un ran administrativo que ye por debaixo d'una prefectura u provincia. Ye aplicato en bel país como Albania, Brasil, Burkina Faso, Chad, China, Chapón, Francia, Guinea, Guadalupe, Turquía y Vietnam.
Costa-Gavras
Costa-Gavras (nombre artistico de Constantinos Gavras (Κωνσταντίνος Γαβράς en idioma griego y alfabeto griego), naixito d'Iraia en o reino de Grecia (que hue fa parte de Gortynia, en Arcadia, Peloponiso, Grecia) o 12 de febrero de 1933, ye un destacato director cinematografico, guionista y productor cinematografico griego (encara que naturalizato ciudadán francés), activo en o cine francés y en o cine internacional dende meyatos d'os anyos 1950 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet mencionar as suyas direccions en bellas cintas como Z (1969, con Jean-Louis Trintignant, Yves Montand, Irene Papas y Jacques Perrin), L'Aveu (1970, con Yves Montand, Simone Signoret y Gabriele Ferzetti), État de Siège (1972, con Yves Montand, Renato Salvatori y O.E. Hasse), Missing (1982, con Jack Lemmon, Sissy Spacek, Melanie Mayron, John Shea y Janice Rule), Betrayed (1988, con Debra Winger, Tom Berenger, John Heard y John Mahoney), Music Box (1989, con Jessica Lange, Armin Mueller-Stahl y Frederic Forrest), Mad City (1997, con Dustin Hoffman y John Travolta), Amen. (2002, con Ulrich Tukur, Mathieu Kassovitz, Ion Caramitru y Marcel Iureş), u Eden à l'ouest (2009, con Riccardo Scamarcio y Ulrich Tukur).
Azute de Ledón
L'azute de Ledón (en catalán L'Assut de Lledó ) ye un azute situau en o río Algars, chunto a la localidat de Ledón, en a comarca aragonesa d'o Matarranya.
Azute d'o río Algars
L'azute d'o río Algars (en catalán Assut del Riu Algars ) ye un azute situau en o río Algars, chunto a la localidat de Cretas, en a comarca aragonesa d'o Matarranya.
Zueco
thumb|300px|Un nino con zuecos.
Os zuecos (d'o latín soccus "calcero") son una mena de calcero fabricau de raso con fusta. Utilizaus en tot o mundo, as suyas formas pueden variar seguntes a cultura, pero a ormino remanioron sin cambeos mientres sieglos adintro d'una cultura.
thumb|200px|left|Os clamaus crocs ye a versión moderna d'os zuecos feitos de raso de [[plastico.]] Dende l'anyo 2002 prencipioron a vender-se os zuecos feitos de plastico, tamién clamaus crocs per estar fabricaus per Crocs, Inc. y disenyaus per George B. Boedecker.
Peter Cushing
Peter Cushing (nombre artistico de Peter Wilton Cushing), naixito de Kenley (Londres, Anglaterra) o 26 de mayo de 1913 y muerto en Canterbury (Kent, Anglaterra) l'11 d'agosto de 1994, estió un actor britanico con una important carrera cinematografica en o Cine britanico, destacando-ie por as suyas interpretacions en cintas de chenero de cine de terror. D'entre as cintas que interpretó, se puet destacar The Curse of Frankenstein (1957, Terence Fisher), Dracula (1958, Terence Fisher). Dr. Terror's House of Horrors (1965, Freddie Francis), Pánico en el Transiberiano (1973, Eugenio Martín), u Legend of the Werewolf (1975, Freddie Francis). Tamién interpretó a Sherlock Holmes, o personache creyato por Arthur Conan Doyle, en cintas como The Hound of the Baskervilles (1959, Terence Fisher).
The Beatles
The Beatles estió un grupo musical orichinario d'a ciudat de Liverpool en Anglaterra, formato por John Lennon, Paul McCartney, George Harrison y Ringo Starr. Ye una d'as collas de musica pop con más exitos de ventas de discos d'a historia d'a musica popular, y amás han conseguito o reconoiximiento d'os criticos. As suyas aportacions innovadoras a la musica popular y o suyo impacto cultural tenioron una gran transcendencia en os anyos 1960, que continará en os anyos posteriors. O grupo, establito en 1960, remató as suyas actividatz como grupo en 1970, encara que os suyos miembros continoron con a suya carrera musical independient.
Estioron en os anyos 1960 os establidors d'a musica beatnik (u beat), dende os suyos alazetz en o rock and roll, encara que con influencias d'o rhythm and blues y d'o blues. Sindembargo, en plegar o suyo exito dende meyatos d'a decada, se facioron patents en o suyo estilo musical bellas influencias d'a musica oriental, apareixendo asinas a psicodelia y, ya en zaguerías d'a suya carrera, o rock progresivo.
As suyas cancions estioron fidel reflexo de parte d'a choventut d'o suyo momento historico, que miraba d'estar a la marguin d'a sociedat de consumo ta creyar una nueva sociedat, estando a suya musica o icono d'os movimientos pacifistas u antimelitaristas, u mesmo d'a liberación sexual. Asinas, dende 1962 dica 1970 vendioron 400 milions de discos arredol d'o mundo, alto u baixo, y ista zifra plegó dica más de 1.000 milions en 1985. As suyas cancions son d'as mas versionadas per atros grupos, tamién i hai bandas tributo que imitan y versionan as suyas cancions.
Historia d'o grupo
O 17 d'agosto de 1960 plegoron a Hamburgo, encara que tenioron problemas con o propietario d'o local que les heba feito o contracto, qui denunció a Harrison a las autoridatz alemanas, en estar iste encara menor d'edat. As autoridatz deportoron a Harrison, anque i tornoron en 1961. En iste segundo viache a suya musica tenió exito en a ciudat, prencipiando asinas a suya carrera, encara que en as primeras anyadas, dica 1964, facioron quatre viaches a Hamburgo, que heba estau o puesto alazetal d'a suya carrera musical.
Edicions postumas
right|thumb|250px|The Beatles en [[Estaus Unius (1964).]] A más de muitos discos recopilatorios, luego d'a disolución d'o grupo han apareixito bellas edicions con material inedito u gravato en dreito:
Cantón de Lo Mont Norte
O cantón de Lo Mont Norte (en occitán canton deu Mont Norte, en francés canton de Mont-de-Marsan-Nord) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'as Landas, en a rechión d'Aquitania, districto de Lo Mont.
A suya población yera de 18.739 habitants (2007).
A capital d'o cantón yera a localidat de Lo Mont, y en feban parte 9 comunas.
Mar Cantabrica
A mar Cantabrica ye a mar litoral de l'Oceano Atlantico que banya a costa norte d'a Peninsula Iberica (Galicia, Asturias, Cantabria y País Basco) y a costa sudueste de Nueva Aquitania, formando a parti sud d'o golfo de Bizcaya (u golfo de Gascunya).
Pierre Larquey
Pierre Larquey, naixito de Senac (Gironda, Occitania) o 10 de chulio de 1884 y muerto en Maisons-Laffitte (Yvelines, Francia) o 17 d'abril de 1962, estió un actor occitán, activo como actor segundario en o cine francés dende primerías d'os anyos 1910, encara que a parte mas important d'a suya carrera cinematografica estió mientres os anyos 1930-anyos 1950. D'entre a suya filmografía, con cuasi 250 cintas, se puet destacar L'assassin habite au 21 (1942, Henri-Georges Clouzot), Le Corbeau (1943, Henri-Georges Clouzot), Sylvie et le fantôme (1946, Claude Autant-Lara), Le Trou normand (1952, Jean Boyer), u Maternité clandestine'' (1953, Jean Gourguet). Tamién estió actor en o teatro.
Mar Cantabrica
Cheolochía
A plataforma continental d'esta mar ye estreita y a suya espuenda continental tien muita pendient. . A lo piet de la espuenda continental bi ha un complexo d'acreción fósil que estió activo entre o Eoceno y o Mioceno.
A evolución d'o fondón d'a Mar Cantabrica ha estau condicionada por l'apertura de l'Atlantico Norte, seguida d'a rotación d'a placa iberica y d'a suya colisión con a placa euroasiatica en a orochenia alpina con a formación d'os Pireneus y os Monts Basco-cantabricos.
En o centro d'a Mar Cantabrica bi habió ixamplamiento d'o fondón oceanico por o menos dende fa 125 millons d'anyadas dica fa 75, as marguins continentals d'a placa iberica yeran alavez marguins pasivos, pero dimpués pasoron a estar marguins activos cuan encomenzó una fase compresiva que afectó a esta marguin mientres o paleocheno.
Dende o Paleoceno dica o Mioceno inferior bi habió subducción de crosta oceanica baixo a placa iberica en l'actual Golfo de Bizcaya, se formó un complexo d'acreción a lo piet d'a marguin continental y s'alzó a Cordelera Basco-Cantabrica.
Parquemuel
Parquemuel ye una urbanización situada en o termin municipal de Muel, en a comarca d'o Campo de Carinyena y en a provincia de Zaragoza.
Apaxco de Ocampo
Se troba amán de Ciudat de Mexico, en dirección norte.
Lanzuela
Lanzuela ye un municipio de la provincia de Teruel (Aragón), situato en la comarca de lo Xiloca. A suya población ye de 32 habitants en una superficie de 14,2 km².
Cheografía
Ye situato en lo piet de la sierra de Cucalón chunto a lo río Lanzuela
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Badenas, Cucalón, Villafermosa, Fuent Buena y Lueixma.
Historia
Perteneixió a la Sexma de Trassierra.
Toponimia
Lo toponimo "Lanzuela" se creye derivato de lo latín LANCEOLA, diminutivo de "lanza".
Etica
A etica, como doctrina, ye una branca d'a filosofía. Concretament a etica ye una subbranca de l'axiolochía, que estudeya la naturaleza d'o que se considera bueno, adecuato u moralment correcto. O estudio d'a etica ye subdividito en diferents temas, entre os cuals destacan: a teoría d'o valor, a metaetica, a teoría d'a conducta y a etica aplicata. O dilema sobre cómo s'ha d'actuar surte por a existencia d'a libertat d'o ser humán, a diferencia d'os animals que nomás actúan por instinto y respondendo a estimulos, encara que bel filosofo y biologo creye que bi ha una continuidat evolutiva entre os animals y os humans que difumina ista deseparación taxativa tamién en l'ambito d'a etica.
Joaquín Ascaso Budría
Joaquín Ascaso Budría (Zaragoza, 5 de chunio de 1906 - †Caracas (Venezuela), 12 de marzo de 1977) estió un anarcosindicalista aragonés, president d'o Consello d'Aragón (clamato inicialment Consello Rechional d'Esfensa d'Aragón) entre 1936 y 1937. Estió primo de Francisco Ascaso.
De profesión albanyil, cuan yera choven s'afilló a la organización anarcosindicalista Confederación Nacional d'o Treballo, participando en l'agrupación anarquista "Os Indomables" y colaborando con atra dita "Os Solidarios".
Milán
Milán (en italiano Milano, en lombardo oriental; Milà y en milanés; Milan) ye a prencipal ciudat y comuna d'Italia septentrional, capital d'a ciudat metropolitana de Milán y d'a rechión de Lombardía, amás desembolicata y poblata d'Italia. Os suyos habitants son clamatos milaneses, pero tamién los claman meneguitos (en italiano; meneghitti, en milanés; meneghitt) d'o nombre d'a mascarita de carnaval Meneguín (en italiano; Meneghino, en milanés; Meneghin).
Joaquín Ascaso Budría
Fue preso en Zaragoza por as suyas actividaz anarcosindicalistas en 1924 y apareixe en a ficha policial con una edat de decisiet nyos, dimpués fuyió ta Francia dica que se declaró a Segunda Republica Espanyola, influito por a Sublevación de Chaca.
Cuan prencipia la Guerra Civil Espanyola yera en Barcelona y en o contexto d'a Revolución Espanyola de 1936, sale ta o frent d'Aragón, primero integrando-se en a Columna Durruti y dimpués en a Columna Ortiz.
Milán
A ciudat tien una población de 1.308.311 habitants en una superficie de 182 km², con una densidat de población de 7.188,52 hab/km², encara que a suya provincia tien 1.982 km² y 3.775.765 habitants.
Entre os molimentos y os palacios mas famosos de Milán se troban o Duomo, o Castiello Esforcesco con os suyos museus y o teatro de la Scala.
Joaquín Ascaso Budría
Dimpués d'a desaparición d'o Consello, fue detenito atra vegata, agora por orden d'o Gubierno d'a Segunda Republica Espanyola o 19 d'agosto de 1937, estando preso 38 días en a garchola de Sant Miguel d'os Reis, amán de Valencia, y a la fin se'n fuo ta Francia a traviés d'Andorra con Antonio Ortiz, dende a on salió ta Uruguai, pasando tamién por Chile y Paraguai, establindo-se en Venezuela, a on formó en a decada de 1960 o grupo anarquista Fuerza Unica, chunto a Antonio Ortiz y atros miembros libertarios en o exilio.
Milán
Toponimia
O nombre de Milán vien de Mediolanum, una palabra que ye a traza latina d'escribir o nombre celtico d'a ciudat (os galos no deixoron escrito o nombre d'a suya ciudat en a suya luenga, probablement maguer no yera guaire diferent). Ista palabra ye composata per o prefixo indoeuropeu *medhyo- "meyo, en meyo" y per la palabra celtica lan, que significa "plana" (en indoeuropeu yera *plano-, pero parte d'as luengas celtas tresbate a p inicial de palabra).
Joaquín Ascaso Budría
O historiador Alejandro Díez Torre trobó y publicó en 2006 un libro escrito por o mesmo Ascaso, "Memorias, 1936-1938", editato por a Universidat de Zaragoza. Tamién o escritor Francisco Carrasquer, chirmano d'o tamién escritor Félix Carrasquer, publicó ixe mesmo anyo "Ascaso y Zaragoza. Dos pérdidas: la pérdida", un treballo d'investigación sobre Ascaso y o Consello d'Aragón.
Milán
Toponimia
En os textos de Chuan Ferrández d'Heredia s'escribe Milán.
Historia
Milán fue fundata por os galos cisalpins, ye dicir, os galos d'o norte d'Italia a lo sud d'os Alpes, que entroron en Italia dimpués de l'anyo 400 aC y fue clamata Mediolanum por os romanos que la conquerioron en 222 aC.
En o sieglo IV, a ciudat esdevenió a capital de l'Imperio Romano d'Occident.
En o sieglo XI a ciudat recuperó a suya importancia.
Cuan o Renaiximiento, Milán fue gobernata por os duques d'as familias Visconti y Sforza.
Dimpués de tentar conquerir o resto d'Italia septentrional en o sieglo XV, fue conquiesta por Francia y Espanya a principios d'o sieglo XVI y por l'Imperio Austriaco durante o sieglo XVIII, pero dimpués d'a Revolución francesa a ciudat esdevenió uno d'os prencipals centros d'o nacionalismo italiano, reclamando a suya independencia y a unificación italiana.
Delta
Delta puede referir-se a:
Santu Antoni Arruinas
Santu Antoni Arruinas (Santu Antoni Arruinas en sardo; Villa Sant'Antonio, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 454 habitants en una superficie de 19,13 km², con una densidat de población de 23,73 hab/km².
Thelma & Louise
Thelma & Louise ye una cinta estausunidense de l'anyo 1991 de cine de drama y cine de comedia (en realidat, una road movie), dirichita por Ridley Scott seguntes un guión de Callie Khouri, con una banda sonora orichinal de Hans Zimmer y una dirección de fotografía d'Adrian Biddle. Producita por Mimi Polk Gitlin y Ridley Scott ta Pathé Entertainment y Metro-Goldwyn-Mayer, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Susan Sarandon, Geena Davis, Harvey Keitel, Michael Madsen, Christopher McDonald, Stephen Tobolowsky y Brad Pitt.
Camille Pissarro
Jacob Abraham Camille Pissarro, naixito de Saint Thomas (Islas Virchens d'os Estaus Unius, alavez una colonia danesa) o 10 de chulio de 1830 y muerto en París (Isla de Francia, Francia) o 13 de noviembre de 1903, estió un pintor francés d'o Impresionismo, pai d'o pintor Lucien Pissarro. Cnsiderato como uno d'os pais d'o Impresionismo, pintó a vida rural en a Francia d'ixas envueltas, encara que tamién gosa estar conoixito por as suyas escenas de bellos vicos de París. Destacó tamién en estar o mayestro de cuantos destacatos pintors, como Paul Cézanne, Paul Gauguin, Jean Peské u Henri-Martin Lamotte.
Bada cheneral en Espanya de 2010
Motivacions d'a bada
Seguntes os sendicatos convocants, a respuesta a la crisi economica ha estato una respuesta con mesuras que cargan os costes d'a crisi en os treballadors y pensionistas, mesuras aprebatas seguntes recomendacions d'o Fundo Monetario Internacional y d'o Banco Central Europeu y que aplican teorías neoliberals que nomás faran que fer mas greu a crisi economica y dificultar-ne a recuperación. Ta os sendicatos, a reforma laboral aprebata ye a mas gran agresión contra os dreitos laborals d'os treballadors y treballadoras dende que prencipió a democracia, y que contina con mesuras como a reducción d'o gasto publico, a retallada d'os salarios de funcionarios y a conchelación d'as pensions. Antiparte, creyen que istas mesuras tendrán continidat con a reforma d'o sistema publico de pensions que perlongará a vida laboral d'os treballadors dende os 65 dica os 67 anyos.
Franco palatín
O franco palatín (en franco palatín Pfälzisch, en alemán Pfälzisch) ye un dialecto alto alemán central occidental d'o franco renano parlau en a val d'o Rin en l'aria entre as ciudaz de Zweibrücken, Kaiserslautern, Alzey, Worms, Ludwigshafen am Rhein, Mannheim, Heidelberg, Speyer, Landau, Wörth am Rhein y a muga con a rechión francesa d'Alsacia, rechión en a que tamién se parla. L'alemán de Pennsilvania ye un descendient dreito d'os dialectos francos palatins que parlaban os alemans que emigroron enta America d'o Norte en os sieglos XVII y XVIII y que encara mantienen como luenga materna. Os suabios d'o Danubio en Croacia y Serbia tamién fan servir en a suya parla muitos elementos d'ista luenga. Por un regular, se puet esferenciar bien a variedat de palatín charrau en a parti occidental d'o palatinato (Westpfälzisch) d'o palatín charrau en a parti oriental (Vorderpfälzisch).
Bada cheneral en Espanya de 2010
Motivacions d'a bada
Os sendicatos consideran que con as reformas será mas barato o despido d'os treballadors, incrementando-se asinas a precaridat d'o mercato laboral; que as mesuras farán posible que contine o frau de lei en os ditos contractos d'obra en contractar-se treballadors temporals ta cubrir puestos de treballo de traza permanent; que as reformas penalizan o contracto indefinito en cheneralizar-se as condicions pecuniarias menos favorables d'o contracto de fomento d'o emplego enta o contracto indefinito, baixando-se d'una indemnización de 45 días por anyo treballato con un maximo de 42 mensualidaz enta 33 días por anyo con un maximo de 24 mensualidaz; que se li da prioridat a la negociación en l'interior d'as interpresas sobre os convenios colectivos, reducindo-se asinas a capacidat de negociación d'os treballadors; que se permite a os interpresarios de modificar unilateralment as condicions pactatas con os treballadors; y que se permite a las interpresas de treballo temporal de contractar con l'Administración publica, precarizando-se asinas tamién o emplego en o sector publico.
Alemán de Pennsilvania
L'alemán de Pennsilvania (en alemán de Pennsilvania Pennsilfaanisch Deitsch, en anglés Pennsylvania Dutch u Pennsylvania German, en alemán Hinterwäldler Deutsch) ye un dialecto d'o altoalemán central occidental charrau por as comunidaz amish y de l'Antiga Orden Mennonita en os Estaus Unius y Canadá, perteneixient a la mesma familia que o dialecto palatín d'o franco renano. Bi ha posiblement mas de 300.000 fablants nativos en America d'o Norte.
Ha estau tradicionalment a luenga d'os alemans de Pennsilvania, descendients d'os immigrants que plegoron en zaguería d'o sieglo XVII y primerías d'o sieglo XVIII a Pennsilvania, Maryland, Virginia y Carolina d'o Norte procedents d'os sud d'Alemanya, este de Francia (Alsacia y Lorena) y Suiza. Encara que ta muitos, o termin alemán de Pennsilvania (Pennsylvania Dutch) fa por un regular referencia exclusivament a os Amish y atros grupos mennonitas relacionadas, en realidat no tien conexión con degún grupo relichioso en particular.
En iste contexto, a parola "Dutch" que se fa servir en anglés no fa referencia a os holandeses u os suyos descendients, encara que en ista luenga s'emplega a mesma parola ta referir-se a iste pueblo europeu. Ye probable que a etimolochía d'ista parola se trobe en o significau de "Dutch" en anglés arcaico; comparable a l'alemán Deutsch (alemán), o neerlandés Duits (alemán), u a variant Diets, fendo todas ellas d'antis mas referencia a os fablants d'as luengas chermanicas occidentals en o continent europeu. Alternativament, bellas fuents citan l'orichen d'o termin "Dutch" como una corrupción d'o propio endonimo "Deitsch" en alemán de Pennsilvania.
Actualment se troban fablants d'ista luenga en Pennsilvania, Ohio, Indiana y atros estau d'o meyo-ueste d'os Estaus Unius y en Ontario en Canadá. Historicament, o dialecto tamién yera parlau en belatras rechions a on hue ya no se i charra. L'uso de l'alemán de Pennsilvania en os sinyals d'as carreras en muitas ciudaz de Pennsilvania (como Allentown, Reading, Lancaster y York) fue desapareixindo en plegar o sieglo XX, encara que se conservó en muitas arias rurals mientres a Segunda Guerra Mundial. Dende alavez o suyo emplego baixó prou. A excepción a dita decadencia ye o contexto d'as comunidaz de l'Antiga Orden Amish y l'Antiga Orden Mennonita, estando actualment os miembros d'istas dos collas os prencipals fablants de l'alemán de Pennsilvania.
Amostranza
L'amostranza ye l'acto de transmisión de conoixencias y habitos por parti d'un mayestro a uns alumnos. Por un regular se fa servir esta palabra pa decir l'acción d'o profesor en a educación formal, u a de l'oficial u experto en un treballo u afición.
Tradicionalment, consta d'os siguients elementos: docent, alumnos, evaluación, curriculum u materia a amostrar y escuela u marco d'aprendizache.
L'amostranza virtual son situacions totalment a distancia desenvolicatas arredol d'os rez telematicos.
La Gran Torrubia
La Gran Torrubia ye una urbanización d'o termin municipal de Muel, en a comarca d'o Campo de Carinyena y en a provincia de Zaragoza.
Ye situada chunto a l'autovía Mudéchar.
Alemán central hessián
O hessián (en alemán Hessisch) ye un grupo de dialectos alto alemán central occidentals parlaus en o estau alemán de Hesse. O dialecto mas amanau a o hessián ye o franco palatín, os dos d'a subfamilia d'o franco renano. Manimenos, os dialectos de Hesse tienen bellas caracteristicas que los fan diferents a os atros dialectos de l'alto alemán central occidental.
Subdialectos
Ta entender ista división cal conoixer a historia de Hesse y o feito de que iste estau sía o resultau d'una reforma administrativa.
Rodenas
Rodenas (Ródenas en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Teruel, situato en a comarca d'a Sierra d'Albarracín.
Mugas
O suyo termin muga con Villar d'el Salz, con Peracens, con Almofalla, con Pozondón, con Bronchales, con un enclau rectangular d'Albarracín, con Oriuela, con Alustante y con Tordesilos.
Bobadilla
Bobadilla ye un municipio d'a comunidat autonoma d'a Riocha, en a comarca de Nachera.
Rodenas
Historia
Amaneix como perteneixient a la Diocesi de Zaragoza en a carta que o Papa Hadrián IV ninvió a lo bispe Pere de Torroja en 1158, una epoca en a que o Sinyor d'Albarracín procuraba que as ilesias d'o suyo dominio no tenesen vinclo con Zaragoza:
Bobadilla
A suya población ye de 124 habitants (2006) en una superficie de 4,66 km², con una densidat de 26,61 hab/km².
Rodenas
Historia
En 1214 lo Sinyor d'Albarracín Gonzalvo Ferrández d'Azagra pinyoró Rodenas a Sancho VII lo Fuerte.
Bobadilla
Cheografía
O lugar de Bobadilla se troba situau a 586 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 37 km d'a ciudat de Logronyo, la capital d'as suyas provincia y comunidat autonoma.
Rodenas
Toponimia
O toponimo Rodenas se relaciona con o rodeno u materials detriticos royos de facies Buntsandstein d'o Permico superior y Triasico inferior, a forma oficial d'o toponimo en castellano ye una hipercorrección que lo fa esdrúixol artificialment. Bi ha un microtoponimo con un component en aragonés: Virgen de los Poyales.
San Román de los Montes
San Román de los Montes ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de habitants, en una superficie de 44,85  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Pepe Gálvez
José Gálvez Miguel, mas conoixiu como Pepe Gálvez (Fuents Claras, Teruel, 20 de marzo de 1950) ye un guionista, debuixant, critico y teorico d'o mundo d'o cómic.
Biografía
Dende los anyos 1970 ha exerciu como guionista de cómics y tamién como critico y teorico d'o meyo.
Como guionista ha treballau con dibujantes como Arnal Ballester, José María Beroy, Joan Mundet, Javier Olivares y Rubén Pellejero. Los suyos guións mas conoixius los ha desenvuelto pa lo dibujante Alfons López: Asesinato en la mezquita, Color café, Silencios: la juventud del Capitán Trueno, Miguel Núñez: mil vidas mas y las tiras Expediente exprés y Segis.
Con Miguel Núñez: mil vidas mas (2010), ganó chunto a Alfons López y Joan Mundet lo Premio Nacional de Cómic d'a Cheneralidat de Catalunya en 2011.
Ha colaborau tanto en revistas chenerals como especializadas en cómics y en periodicos. Ye tamién comisario d'exposicions sobre cómics y ha impartiu cursos y tallers sobre historieta.
Como teorico publicó Cómics: manual de instrucciones (Astiberri, 2016), escrito en colaboración con Roberto Bergado, Antoni Guiral y Jesús Redondo y la suya labor ye present en un gran numero de publicacions: Avui, De la historieta, Dentro de la viñeta, Funnies, Krazy Comics, Galdrufa, Slumberland, U, Viñetas, Volumen y atras.
Estió cofundador de cuantos grupos de treballo (como Tanta Tinta) y colaborador d'atras publicacions como Tebeosfera.
Anastacia
Anastacia Lyn Newkirk conoixita artisticament como Anastacia, naixita de Chicago o 17 de setiembre de 1968, ye una cantaire y compositora estauunidense.
Comarca de Nachera
A Comarca de Nachera ye una comarca situata a l'ueste d'a comunidat autonoma d'a Riocha (Espanya), que fa parte d'a rechión d'a Riocha Alta.
Quintanar de la Orden
Quintanar de la Orden ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Fa parte d'a comarca de la Mancha de Toledo y ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.
A suya población ye de habitants, en una superficie de 87,87  km² y una densidat de población.
Cheografía
A localidat de Quintanar de la Orden se troba situata a 691 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 110 km d'a ciudat de Toledo, a capital d'a suya provincia.
Valle de Tobalina
Valle de Tobalina ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Las Merindades y partiu chudicial de Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja.
A suya población ye de 1.023 habitants (2009) en una superficie de 157,49 km², con una densidat de población de 6,50 hab/km².
Hans Geiger
Mientres a Segunda Guerra Mundial, treballó chunto con d'atros fisicos y cientificos d'o Tercer Reich ta obtener una bomba atomica, encara que no tenioron exito. Hans Geiger estió un activo colaborador d'o nazismo.
Valle de Tobalina
Cheografía
D'o suyo termin municipal en fan parte os lugars de Barcina del Barco, Bascuñuelos, Cuezva, Gabanes, Garoña, Herrán, Leciñana, Lomana, Lozares de Tobalina, Mijaraluenga, Montejo de Cebas, Montejo de San Miguel, Orbañanos, La Orden, Pangusión, Pedrosa de Tobalina, La Prada, Quintana María, Quintana Martín Galíndez (en ye a suya capital), Ranedo-Promediano, La Revilla de Herrán, Rufrancos, San Martín de Don, Santa María de Garoña, Santocildes, Valujera, Las Viadas, Villaescusa, Cormenzana, Hedeso, Imaña, Pajares, Parayuelo, Plágaro, Promediano, Ranedo, Tobalinilla y Villanueva del Grillo.
Carlos Garaikoetxea
Carlos Garaikoetxea Urriza (Pamplona, 1938) ye un politico y avogau de Navarra.
Hans Geiger
Premios
En 1929, a Royal Society li concedió a Medalla Hughes.
Glaciar de l'Inn
O glaciar de l'Inn (en alemán Inn-Gletscher) u glaciar d'a val l'Inn (en alemán Inntal-Gletscher) yera un glaciar d'a Edat de Chelo situau en os Alpes, en a val d'o río Inn. S'orichinaba en a rechión d'Engadina (en l'actual cantón suizo d'os Grisons), fluyiba a traviés d'o estau de Tirol en Austria (ocupando l'actual val de l'Inn). En territorio alemán empentaba o suyo frent glaciar luent en o semontano alpino bavaro. O glaciar de l'Inn tenió a suya mayor amplaria y gordaria mientres a glaciación de Riss (morrenas viellas). A mayor parti d'as formas d'o terreno que se veyen huei en día en a val entretallada por o glaciar de l'Inn datan, manimenos, d'a zaguera edat de chelo, a glaciación de Würm (morrenas chovens).
Txakurraren partia
Txakurraren partia (en aragonés A part d'o can), popularment mes conoixiu como Txuriko, ye una canción publicada en 1975 de Txomin Artola, un cantautor de Fontarrabia.
Carlos Garaikoetxea
Estió president d'Euzko Alderdi Jeltzalea en Navarra entre 1975 y 1980, miembro d'o Parlamento Foral de Navarra dende abril de 1979, y en chunio presidén d'o Consello Cheneral Basco.
Txakurraren partia
O tema d'a canción tracta d'un pai arrantzale ("pescataire") que conta a su fillo a historia d'un can dito Txuriko (en aragonés Blanquet), que acompanyaba a lo pai y a la colla de pescataires suya cada vegada que se feban a la mar en a suya chalupa. A historia ye basada en un can a qui deciban asinas y que acompanyaba a lo pai de Txomin Artola (o bertsolari Fernando "Bordari" Artola) en a suya embarcación.
Carlos Garaikoetxea
Estió trigato lehendakari d'o Gubierno d'o País Basco en 1980, esleito atra vegata en 1984 y sustituyito por José Antonio Ardanza en 1985 por discrepancias con a dirección d'o suyo partiu.
En 1986 se'n fuen d'o PNV ta creyar Eusko Alkartasuna, partiu que presidió dica 1999.
Lahòra
Lahòra (Lahòra en occitán, Labastide-Monréjeau en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'Artics y País de Seuvèstre y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 349 habitants (1999) en una superficie de 8,19 km², con una densidat de población de 42,61 hab/km².
Demografía
2007: población provisional seguntes o INSEE (fuent: INSEE).
Bàini
Bàini (Bàini en sardo; Villa Verde, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana d'Oristán y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
Adriana Martín
Adriana Martín, naixida de La Puebla de Valverde lo 7 de noviembre de 1986, ye una chugadora de fútbol aragonesa que chuga de debantera en o RCD Espanyol. Cal destacar que ha estau tres vegadas maxima goliadera d'a liga espanyola en os anyos 2007, 2010, y 2015.
Arguis
Arguis ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca situato en a comarca d'a Plana de Uesca. Fa parte d'o partiu chudicial de Uesca.
A suya población ye de habitants en una superficie de 62,80 km², con una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Arguis se troba situata a 1.044 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 20 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia, d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
L'entibo d'Arguis (concluyito en 1704 y recreixito en 1929), ye o mas antigo d'Aragón, y se construyó en o cauz d'o río Isuela que trescruza o suyo termin municipal.
Demografía
(1) Entre o censo de 1970 y o anterior, crexe o termin d'o municipio porque incorpora a Bentué de Rasal.
Cantón de Lo Mont Sud
O cantón de Lo Mont Sud (en occitán canton deu Mont Sud, en francés canton de Mont-de-Marsan-Sud) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'as Landas, en a rechión d'Aquitania, districto de Lo Mont.
A suya población yera de 31.785 habitants (2007).
Virgen de la Fuente
Virgen de la Fuente ye una urbanización d'o termin municipal de Muel, en a comarca d'o Campo de Carinyena y en a provincia de Zaragoza.
Gezahegne Abera
Gezahegne Abera, naixito d'Etya, Provincia d'Arsi (Etiopia) o 23 d'abril de 1978, estió un atleta de meya y luenga distancia d'Etiopia.
Castelnou (desambigación)
Castelnou puet estar:
Gezahegne Abera
Partecipó en os Chuegos Olimpicos de Sydney 2000 en a preba de maratón estando campión, a mas a mas estió campión d'o mundo en o Campionato d'o Mundo d'Atletismo d'Edmonton 2001. Mientres a suya vida atletica tamién ganó bells cursas de maratón como a maratón de Fukuoka y a de Londres.
A suya sobrina Tiki Gelana ye a campiona olimpica de maratón d'os Chuegos de Londres 2012.
Países nordicos
thumb|220px|Países nordicos thumb|220px|Banderas de cinco países nordicos
O termin países nordicos ye emplegato ta fablar de cinco estatos sobirans situatos en Europa septentrional: Finlandia, Noruega, Suecia, Dinamarca y Islandia. Tamién se consideran nordicas Estonia y Letonia; as rechions autonomas de Gronlandia, as Islas Feroe y as Islas Åland; a rechión de Laponia, y as rechions escocesas d'as islas Shetland y as islas Orkney.
Santa Cruz del Retamar
Santa Cruz del Retamar ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de habitants, en una superficie de 129,46  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
The Rolling Stones
The Rolling Stones ye un grupo anglés de musica rock, formato en l'anyo 1962 y que contina en activo dica hue. Facioron a suya primera actuación en publico en octubre d'ixe mesmo anyo, como teloners d'Alexis Korner. O 7 de chunio de 1963 publicoron o suyo primer disco, o single con a canción Come on. Con It's all over now consiguioron o suyo primer exito de vendas, gosando estar o numero un o 18 de chulio de 1964. O suyo estilo musical ha estau influito por a musica nordamericana especialment o blues y o rock and roll que ells fusionoron en un solo basato en a guitarra e o prototipo d'o hard rock.
O grupo yera d'una aparencia visual y sonora más dura que la que teneban os Beatles con qui rivalizoron musicalment.
A suya canción más conoixita ye Satisfaction, que estió numero un l'11 de setiembre de 1965, y que ye famosa por "riff" de guitarra electrica inicial, que ha esdevenito un patrón d'introducción de muitas atras cancions.
Atras cancions tamién a-saber-lo conoixitas son: Get off of my cloud (1965), Paint it black (1966), Let's spend the night together (1967), Jumpin' Jack Flash (1968), Sympathy for the devil (1968), Honky tonk women (1969), Gimme shelter (1969), Brown sugar (1971) u Angie (1973).
center|thumb|The Rolling Stones 1965: Brian Jones, Charlie Watts, Mick Jagger, Keith Richards, Bill Wyman
Virna Lisi
Virna Lisi (nombre artistico de Virna Pieralisi), naixita de Ancona (Reino d'Italia) o 8 de noviembre de 1936 - 18 d'aviento 2014 ), fue una destacata actriz italiana, activa en o cine italiano dende meyatos d'os anyos 1940, estando considerata como una d'as grans actrices italianas d'a posguerra. Recibió cuantos premios mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar bellas cintas como Romolo e Remo (1961, Sergio Corbucci), How to murder your Wife (1965, Richard Quine), Casanova '70 (1965, Mario Monicelli), Signore & signori (1966, Pietro Germi) u La Reine Margot (1994, Patrice Chéreau).
Sartajada
Sartajada ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de habitants, en una superficie de 15,40  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Azute Manuel Lorenzo Pardo
thumb|250px|Azute Lorenzo Pardo. L'azute Manuel Lorenzo Pardo (en honor de Manuel Lorenzo Pardo, incheniero de camins, canals y puertos fundador d'a Confederación Hidrografica de l'Ebro) u tamién dito simplament azute de l'Ebro ye un azute sobre o río Ebro a o suyo paso por Zaragoza.
Construyiu a beta d'a Exposición Internacional de Zaragoza 2008, tien como primer obchectivo guaranciar un fluxo estable d'augua en o río pa permitir a suya navegabilidat entre l'azute (en o barrio de Vadorrei) y a dentrada de l'Ebro en Zaragoza por o meandro de Raniellas. Fue enguerau o 10 de chunio de 2008 y dende alavez ha causau una gran polemica, tanto por a oposición de collas d'ecolochistas a l'azute y as obras de dragau necesarias pa o servicio de barcos instaurau, como por l'alto coste d'o prochecto, denunciau por a oposición municipal.
L'azute incluye una palanga piatonal entre Vadorrei, a l'altaria de Nobleza Baturra en a marguin ezquierda y Las Fuents, a l'altaria d'a carrera Frai Luis Urbano. Ye composau de ueito inclusas que suman 200 metros amás d'as instalacions de control y puerto fluvial.
O disenyo d'o espacio piatonal ye orichinal de l'arquitecto Isidro Navarro Delgado.
Ciellas (desambigación)
Ciellas puet estar:
Montesol
Montesol ye una urbanización d'o termin municipal de Muel, en a comarca d'o Campo de Carinyena y en a provincia de Zaragoza.
Valle de Mena
A suya población ye de 3.838 habitants (2008) en una superficie de 263,18 km², con una densidat de población de 14,58 hab/km².
Cheografía
A localidat de Valle de Mena se troba situada a 319 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 119 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
Unión Deportiva Pomar
thumb|right|325px|A UD Pomar en un partido d'a temporada o 2009/10.
Valle de Mena
Cheografía
D'o suyo termin municipal en fan parte os lugars de Valle de Angulo, Anzo, Arceo, Artieta, Ayega, Barrasa, Bortedo, Burceña, Cadagua, Campillo de Mena, Caniego, Carrasquedo, Concejero, Covides, Entrambasaguas, Gijano, Hornes, Irús, Leciñana de Mena, Lezana de Mena, Maltrana, Maltranilla, Medianas, Menamayor, Nava de Ordunte, Partearroyo, La Presilla, Ribota de Mena, Santa Cruz de Mena, Santa María del Llano de Tudela, Santecilla, Santiago de Tudela, Siones, Sopeñano, Taranco, Ungo, Vallejo de Mena, Vallejuelo, Viérgol, El Vigo, Villanueva de Mena, Villasuso, Vivanco, La Abadía, Ahedo, Angostina, Antuñano, Las Arenas, Araduenga, Arza, La Azuela, Bárcena, Las Bárcenas de Campillo, Barriolaza, Barruso, El Berrón, Cantonad, Las Campas, Casadilla, Las Casetas, La Cayuela, Cereceda, Cerezo, Ciella, Cilieza, Cirión, Cozuela, Las Cuevas, Cristanes, Encima-Angulo, Las Fuentes, Haedillo, Palacio, Hoz de Mena, Las Islas, La Llosa, Lorcio, Luengas, La Llana, Llano de Mena, Martijana, La Mata, Mediavilla, Mercadillo, El Mirador de Entrambasaguas, Montiano, Nocedal, Opio, Orrantia, Oseguera, Ordejón de Mena, Ovilla, Palacio, Los Paradores, Los Portales, Quintanilla, La Ribera, Río de Mena, Ro, San Alberto, San Bartolomé, San Esteban, San Juan, San Martín, San Pelayo, Santa María Egipciana, Santa Olaja, Santiuste, San Pelayo, Sobreviñas, Tarriba, Urbaneja, Vallehermoso, Valluerca, La Vega y Ventades.
Unión Deportiva Pomar
A Unión Deportiva Pomar ye un club de fútbol aragonés d'a localidat de Pomar d'a Cinca en a Provincia de Uesca. Establito en 1982. Actualment chuga en a Segunda Rechional (Grupo II-II).
Valle de Mena
Cheografía
O termin municipal de Valle de Mena ye trescruzau por os ríos Cadagua y Ordunte. Encara que perteneixendo a la comarca de Merindades, ista val se troba en versant norte d'a cordillera Cantabrica, trescruzada por o río Cadagua, que naixe en o lugar con o suyo nombre, y guardau a lo sud por os monts de la Peña, y a lo norte por a sierra de Ordunte, aon se troba l'entibo tamién con o suyo nombre.
Unión Deportiva Pomar
Estadio
O club chuga os suyos partidos en o Campo de Fútbol La Cortada d'a localidat.
Valle de Mena
Cheografía
Cheolochicament charrando a val de Mena ye una fondada con uns bordes que fan de muga, y se caracteriza por presentar grans espesors de sedimentos. A val ye una excepción dentro d'o contexto de Castilla y León, estando una d'as pocas redoladas de Castiella y a unica de Burgos, que perteneix a la versant cantabrica. Mas que mas, as auguas d'o rete hidrografico d'a Val de Mena son afluents por a ezquierda d'a ría de Bilbau, en a muga entre Baracaldo y la propia Bilbau, que desemboca en a mar Cantabrica.
Manuel Lorenzo Pardo
Manuel Lorenzo Pardo (5 de marzo de 1881 de Madrit, Espanya - 26 d'agosto de 1953 en Fontarrabia, Espanya) estió un incheniero, politico, fotero y escritor espanyol. Doctor Incheniero de Camins, Canals y Puertos, estió o prencipal empentador, fundador y primer director tecnico d'a Confederación Hidrografica de l'Ebro; a primera institución establita en o mundo con l'obchetivo de chestionar una cuenca fluvial de manera unitaria.
Luengas romances occidentals
Bellas clasificacions incluyen aquí o italo-dalmata; denominando a o resultau como luengas romances italo-occidentals. Atras clasificacions fican o italo-dalmata con as luengas romances orientals.
7 de marzo
Atros países
right|thumb|250px|O botanico franco-belga [[Joseph Decaisne, naixito o 7 de marzo de 1807.]]
Luengas romances occidentals
O sardo no se puet clasificar satisfactoriament ni entre as luengas romances occidentals ni entre as orientals y ye posible que sía una scisión temprana d'uno d'istos grupos.
Galorromanicas
As luengas galorromanica incluyen: As luengas galorromanicas pueden incluyir: As luengas d'oïl, l'arpitán y as luengas retorromanicas se clasifican a vegadas en un grupo común dito galo-retico.
Iberorromanicas
As luengas iberorromanicas d'a peninsula Iberica incluyen:
Dean Jagger
Dean Jagger (nombre artistico d'Ira Dean Jagger), naixito de Columbus Grove (Ohio, Estaus Unius) o 7 de noviembre de 1903 y muerto en Santa Monica (California, Estaus Unius) o 5 de febrero de 1991, estió un actor estausunidense.
Premios
Dean Jagger recibió en 1949 o Premio Oscar a o Millor Actor Segundario por a suya interpretación en a cinta Twelve O'Clock High, dirichita por Henry King.
Samianigo
Samianigo (Sabiñánigo en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situato a 780 metros d'altaria en Sarrablo, en a comarca de l'Alto Galligo, a 52 km de distancia de Uesca y tien una población de habitants.
A suya economía s'alazeta en as industrias quimicas y en o turismo.
En o suyo termin municipal se troban buena parti d'as ilesias de Sarrablo, o Museu Ángel Orensanz y Artes de Sarrablo y o Museu de Debuixo d'o Castiello de Larrés.
Cheografía
thumb|left|200px|Vista de Samianigo. Muga a lo norte con os municipios de Biescas y Yebra de Basa; a l'este con Fiscal y Boltanya; a lo sud con o municipio d'As Penyas de Riglos; a lo sudeste con a comarca d'o Semontano de Balbastro y a l'ueste con os municipios de Candarenas, Chaca y Villanuga.
Samianigo ye situato entre a val d'o río Aurín y a cuenca d'o curso meyo d'o río Galligo en a suya zona norte y entre Vallibasa y a Guarguera en a zona sud, es decir, abarca dende las sierras interiors d'o Pireneu dica las exteriors, pasando por a depresión meya, lo que fa que'n tienga una gran variedat d'ecosistemas y paisaches que se combinan con a rica arquitectura popular y relichiosa d'iste termin municipal.
Ye o mayor termin municipal de Uesca con os suyos 586,8 km² y o tercero d'Aragón dezaga d'os de Zaragoza y Exeya.
Historia
A localidat de Samianigo fue fundata por os romanos, amán de l'actual ubicación, entre os ríos Galligo (d'as Galias) y Aurín (d'Aurum, por l'oro que se i trobaba) fa ya más de 2000 anyos, en epoca d'Augusto.
Pareixe que o más probable ye que o suyo nombre vienga d'o cheneral romano Calvisio Sabino, a qui acomandoron a a pacificación d'a zona dimpués d'a conquiesta romana. En un documento d'o sieglo II apareixe como Sabiniacum.
Más tardi en 1035 Samianigo s'encorpora a lo reino d'Aragón y ye allora quan apareixe documentato como Savignaneco. Mientres a Edat Meya estió patrimonio d'a Corona y no pas d'un sinyor feudal como atros lugars d'a redolada.
A la fin d'o sieglo XIX, Samianigo encara yera un chicot lugar con bellas 24 casas, qualos habitants viviban d'as suyas tierras y o suyo ganato. Quan a carretera que puyaba ta o balneario de Pandicosa y ta Biescas s'amilloró en 1881 y prencipioron a construir casas arredol d'ista a lo suyo paso por o lugar de Samianigo. Asinas con a plegata d'a carretera y o ferrocarril en 1893, prencipió a creixer o lugar y esdevinió una ciudat adedicata a los servicios.