cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Contact (cinta)
Argumento
O prochecto ye sozmetiu a una estricta seguranza y o suyo progreso se sigue en tot o mundo. Arroway troba que o sinyal tamién contiene mas de 63.000 pachinas de datos indeszifrables. O solitario S. R. Hadden s'achunta en secreto con Arroway pa proporcionar os meyos pa decodificar as pachinas. As pachinas revelan esquemas d' una maquina complexa que se determina que ye una especie de transporte pa un solenco ocupant.
As nacions d'o mundo financian a construcción d'a maquina en o Centro Espacial Kennedy en Cabo Canyaveral. S'ensambla un panel internacional pa esleyer un candidato pa viachar en a maquina. Encara que Arroway ye una d'as favoritas, as suyas esperanzas se veyen frustradas por o filosofo cristiano Palmer Joss, un miembro d'o panel qui Arroway conoixió y con qui s'embolicó breument en Puerto Rico. Quan clama a ficacio sobre o suyo ateísmo, o panel selecciona a Drumlin, como mas representativo de l'humanidat. Quan a maquina se preba por primera vegada, un terrorista relichioso la destruye en un atentau suicida, matando a Drumlin y a cuantos atros.
Juan Ramírez Mejandre
Juan Ramírez Mejandre, naixito de Bordalba (Comunidat de Calatayú) o 23 de marzo de 1680 y muerto en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) o 15 de chulio de 1739, estió un escultor aragonés d'o Barroco.
Contact (cinta)
Argumento
Un Hadden malauto de cancer, que agora reside en a estación espacial Mir, le revela a Arroway que a suya companyía i heba fabricau en secreto una segunda maquina en Chapón y que Arroway será l'indicada pa viachar. Equipau con cuantos dispositivos de gravación, Arroway ingresa en a capsula d' a maquina, que dimpués se deixa cayer por tres aniellos que chiran rapidament, lo que fa que a capsula aparentment viache a traviés d'una serie de foratos de cuco. Arroway veye una estructura semellant a una matriz en Vega y sinyals d'una civilización abanzada en unatra planeta. Luego se troba en una placha, semellant a una imachen de a suya nineza que fazió de Pensacola, Florida, y s'amana una figura que se convierte en o suyo pai feneixiu. Arroway lo reconoixe como un extraterrestre que adopta a forma d'o suyo pai y intenta fer preguntas. L'extraterrestre le diz que o paisache y a forma familiars s'utilizoron pa facilitar-le o suyo primer contacto y que iste viache estió solament o primer trango de l'humanidat pa unir-se a atras especies espaciales.
Arroway caye inconscient quan prencipia a viachar de tornada a traviés d'un forato de cuco. Se dispierta y se troba en o suelo d'a capsula, l'equipo de control d'a misión la clama repetidament. Ella s'entera de que, dende difuera d'a maquina, pareix que a capsula simplament cayió a traviés d'os aniellos d'a maquina y aterrizó en una ret de seguranza. Manimenos, Arroway insiste en que va estar difuera mientres bellas 18 horas, pero os suyos dispositivos de gravación solament amuestran rudio. Se forma un Comité d'o Congreso y especula que o sinyal y a maquina estioron una trapaza disenyada por l'agora feneixiu Hadden. Arroway le pide a lo comité que accepte a verdat d'o suyo testimonio sobre a fe. En una conversa privada, Kitz y a funcionaria d'a Casa Blanca, Rachel Constantine, reflexionan sobre l'información confidencial que, encara que o dispositivo de gravación d'Arroway solament rechistró rudio estatico, lo fació per 18 horas. Arroway y Joss s'achuntan y Arroway recibe refirme financiero contino en o VLA.
Juan Ramírez Mejandre
Formato en o taller d'o escultor aragonés Gregorio de Mesa, Juan Ramírez Mejandre estió establidor d'una Academia de Debuixo (1714-1739) en a ciudat de Zaragoza (amán d'a puerta Cinecha) en rematar a Guerra de Succesión espanyola y ye considerato como uno d'os millors escultors aragoneses d'o sieglo XVIII, encara que a suya obra no gosa estar muit conoixita. Antiparte, estió pai d'os escultors José Ramírez de Arellano y Manuel Ramírez de Arellano y d'o pintor Juan Ramírez de Arellano.
Unión Deportiva La Fueva
thumb|325px|right|Aliniación d'a UD La Fueva en un partido d'a temporada 2007/08.
A Unión Deportiva La Fueva (en aragonés Unión Esportiva A Fueva) ye un club de fútbol aragonés, d'a val d'a Fueva en a Provincia de Uesca. Establito en 1974, actualment chuga en Primera Rechional (Grupo II).
Historia
Encara que en as temporadas 2003/04 y 2004/05 chugó en a Tercera División d'Espanya.
Estadio
O suyos partidos como local los chuga en o campo municipal de fútbol El Comellón, que ye en a localidat de Tierrantona.
Villanueva del Rebollar
Villanueva del Rebollar (Villanueva del Rebollar de la Sierra en castellano) ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situato en la comarca de las Cuencas Meneras.
La suya población ye de habitants, en una superficie de 18,99 km², con una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
Ye situato en lo semontano sud de l'aliniación sierra de Pelarda-sierra Pedregosa (serranía de Cucalón).
Toponimia
En las actas de lo proceso de Corz de Zaragoza de 1398-1400 s'escribe Villanueva como muga de la Comanda de Mont Albán con la Comunidat de Daroca:
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, s'escribe Villanueva dica 1609, Villanueva del Rebollar dende 1646 dica 1910 y Villanueva del Rebollar de la Sierra, dende 1920. L'apelativo de la Sierra lo introducioron pa esferenciar iste municipio d'atra Villanueva del Rebollar en la provincia de Palencia.
Parla
Rosa Ascoz Lázaro publicó un libro que replega lo lexico de Villanueva.
Abbeville
Abbeville (en flamenco Abbekerke, en picardo Advile) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Somme, en a rechión d'Altos de Francia.
Corz de Zaragoza (1300)
As Corz de Zaragoza de 1300 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón convocadas por o rei Chaime II d'Aragón en a ciudat de Zaragoza. A convocatoria estió pa o día 8 de setiembre en a capital d'o reino y armaus en previsión d'un posible ataque castellano.
Facioron parti as ciudaz y villas de Tarazona, Chaca, Balbastro, Exeya, Boleya, L'Aínsa, Almudévar, Pertusa, Zuera, Sarinyena, Calatayú, Daroca, Teruel, Borcha, Taust, Fariza, Alquezra, a val d'Echo, a val d'Ansó, Tamarit, Naval, Berdún, Mont-royo, Mont Albán, Berbegal, Sant Istevan de Litera, a val de Chistau, Sos, Uncastiello, Alcanyiz y a suya tinencia, a val de Tena, Albarracín, Luna, Alagón y a val de Broto.
En istas Cotz se planteyan una serie de condicions, que son acceptadas por o rei, pa poder imposar una tasa sobre a sal que aduyase a reducir as deudas.
Se fixa tamién a muga entre Aragón y Catalunya, quedando ista en a Clamor Amarga y estando alavez os territorios de Ribagorza, Sobrarbe y Litera adscritos a o Reino d'Aragón. Asinas o rei Chaime II ordena a toz os suyos oficials y subditos o cumplimiento d'istas disposicions:
Amás se proclaman bells fueros d'aplicación en o Reino d'Aragón.
Asistents
Entre as autoridatz mencionadas en as actas d'istas Corz se troban o bispe de Tarazona Pero III y o bispe electo de Segorb-Albarracín Antonio Munyoz.
San Agustín del Guadalix
San Agustín del Guadalix ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 13.103 habitants (2021) en una superficie de 38,38 km².
José Jericó
José Jericó, naixito d'Alcanyiz (Baixo Aragón) o 3 d'octubre de 1707 y muerto en Roma (Estatos Pontificios) o 23 de marzo de 1786, estió un mosén y historiador aragonés. Miembro d'a Orden d'os Escolapios, ocupó cargos en a suya Orden, encara que tamién estió preceptor de bellos miembros d'a nobleza, mesmo d'uno d'os fillos de Felipe V d'Espanya. A suya obra historica tien como obchecto d'estudeo no nomás Aragón, sino que tamién Espanya y a suya Orden.
Atorella
Atorella estió un despoblau medieval aragonés de l'este de la provincia de Teruel cerca de la muga con lo Reino de Valencia.
Cheografía
Bel autor lo situa en l'actual parache de La Tosquilla, en lo termin municipal de La Iglesuela entre la sierra de las Defesas y lo suyo sarrau la loma d'el Pinar.
Cuan en l'anyo 1194 lo rei Alifonso II donó Villar Luengo a la Orden de lo Santo Redentor nombró uns Pinos de Atorela:
Minglanilla
Minglanilla ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 2.532 habitants(2007), en una superficie de 109,63 km² y una densidat de población de 23,1 hab/km².
Atorella
Cheografía
En un texto de 1265 de l'archivo d'aldeyas de la Comunidat de Teruel se nombra "Posadas de Atorella" como un termin de Mosqueruela:
Bi ha mencions a Atorella que se refieren probablement a unatro nuclio despoblau. Se fa mencion d'un microtoponimo Atorella en la delimitación de termins d'Exerica (1261), estando Atorella por tanto cerca d'Albentosa y Manzanera. Poco dimpués que Exerica fuese deseparada de lo territorio de Teruel en 1261, en mayo de 1261 los terolans preboron d'ocupar atros territorios que como Atorella teoricament lis correspondeban. Con esta intención nombroron mayordombres pa repartir tierras entre los repobladors que i ninvioron pa asegurar la suya posición. D'acuerdo con l'orden d'enumeración esta Atorella yera la de cerca d'Albentosa y Manzanera:
Historia
Bi ha referencias escritas que Chaime I d'Aragón estió en "Posadas de Don Atorella" de camín ta Valencia. En la suya Crònica se'n fa mención:
Sobrecollida
thumb|310px|{{leyenda|#ffffa3|Sobrecollidas d'o Reino d'Aragón{{leyenda|#ffcc00|[[Sobrecollida d'Alcanyiz|Alcanyiz}}{{leyenda|#00aa00|Balbastro}}{{leyenda|#55ff55|Calatayú}}{{leyenda|#b3b3b3|Chaca}}{{leyenda|#ff55dd|Daroca}}{{leyenda|#b3b3b3|L'Aínsa}}{{leyenda|#37c8ab|Mont Albán}}{{leyenda|#800080|Ribagorza}}{{leyenda|#ff6600|Tarazona}}{{leyenda|#ff0000|Teruel}}{{leyenda|#2a2aff|Uesca}}{{leyenda|#aa8800|Zaragoza}}]]
Se diz sobrecollida u sobrecullida a cadagún d'os organs administrativos d'o reino d'Aragón encargaus d'a coordinación y supervisión d'un numero variable de collidas u duanas existents a o largo d'o reino, instauraus ta o recauto d'os dreytos d'as Cheneralidatz, a o frent d'as qualas se trobaba un sobrecollidor.
As seis sobrecollidas yeran:
Dimpués d'os Decretos de Nueva Planta, fuoron substituyidas por correchimientos.
Erik Zabel
Erik Zabel, naixito de Berlín (Alemanya Occidental, hue Alemanya) o 7 de chulio de 1970, ye un ciclista alemán, activo en o ciclismo dende 1992 dica 2008, cuan anunció a suya retirata. Mientres a suya carrera esportiva (en a suya mayor parte en l'equipo ciclista Deutsche Telekom), ganó 3 Campionatos, 9 victorias en clasificacions menors de grans vueltas, 20 victorias d'etapa en grans vueltas y 8 grans clasicas, a mas d'atras victorias menors.
Tamién cal destacar que partecipó en o Chuegos Olimpicos de 1992, 1996, 2000 y 2004.
Sierra de Sant Martín d'a Solana
Anecdoticament, ye dita en a val de Puertolas (dende on que tamién se divisa) como Montanya de Moriello per a suya proximidat enta lo lugar de Moriello de Sampietro.
No guaire leixos d'este nuclio, se troba lo Portiello d'as Valles, paso natural dende la cuenca d'a Yesa enta la val de l'Ara ta Boltanya a traviés d'o barranco de San Martín (Canyimars). Ye en esta garra mesmo de l'este y sud-este (O Patro de l'Estallo ta os locals) on se i troba lo lugar d'Ascaso. Més ta lo sud d'este lugar, a vesant d'o Tozal de Pecuto se i torna progresivament més angosta y vertical, cambeando-ie la vechetación d'a predominancia d'os chinebreros y baixos matullos de solana, ta selvas espesas de pins royos y buixos. Ye per astí per a on emprencipia lo Congosto de Chanobas que dominará tota la garra d'o serrato que s'agosa enta l'Ara, estando només que lo Tunel de Baluport (muderna obra d'incheniería feita en o sieglo XX) paso dende las valletas de Boltaña enta la Ribera de Fiscal e la Guarguera de Burgasé. A l'ueste d'o congosto, la envista d'os lugars de Chanobas y Lavelilla, en a parte baixa d'a Val d'a Solana mos fa percatar d'os perchudicios d'a expropiación ta fer as obras hidroelectricas. I son tamién chiratas as restas d'o prochecto d'Entibo de Chanobas que mos i han deixato os lugars d'esta part d'a cuenca de l'Ara espoblatos. Esta baixant ye ixuta y xerofila, sinyorato altra vegada d'os chinepros y d'os coscollos.
Os dos tozals prencipals d'o serrato son:
Casa d'os Deputaus d'o Reino
Historia
L'edificio estió construyiu en 1539 per Marcos de Manyaría y decorau per Rene Trayamus. En 1590 estió mercau per a Deputación pa l'estancia temporal d'os deputaus no residents en Zaragoza. En o sieglo XIX pasó a estar propiedat d'o Concello de Zaragoza que le donó diversos usos como deposito municipal, garchola, seu pa bombers y quartel militar. En 1864 estió espaldada la suya luna interior. L'edificio estió espaldau completament en 1939 con a obridura d'a carrera Sant Vicent de Paul.
Restas conservadas
L'escudo d'a puerta de dentrada y quatro columnas d'a luna se conservan en o Museu de Zaragoza.
Almere
Almere ye una ciudat neerlandesa situata en a provincia de Flevoland, estando a suya ciudat mas gran.
A suya población ye de 186.011 habitants (2009) en una superficie de 248,77 km², con una densidat de población de 1.369 hab/km².
Ciudaz achirmanatas
As ciudaz achirmanatas con Almere son:
Articlo definiu en occitán
L'articlo definito en occitán presenta variacions intresants que tienen paralelismos con las variacions en aragonés, catalán y francés.
Formas
400px|right|thumb|Os sistemas de l'articlo en occitan.
Sistema cheneral
Ye o sistema mes estendillau en occitán.
Sistema provenzal nizardo
O sistema nizardo representa una evolución moderada que ha quedau cerca d'o sistema cheneral u d'orichen, y que ye menos evolutiva que lo sistema provenzal cheneral.
Sistema gascón pirenenco
O sistema de l'aranés (y tamién d'as parlas vicinas de l'alta Comencha) ye una variant d'este sistema pirenenco: a suya particularidat ye fer iguals as formas d'o masculín plural y d'o femenín plural (un poco como dentro o sistema provenzal cheneral).
L'orichen d'o sistema gascón pirenenco no ye pas claro porque no ye documentau u ye mal documentau antes d'o sieglo XVII. Se baralla dos hipotesis:
Escocés (desambigación)
Escocés puede estar:
Articlo definiu en occitán
Sistema septentrional y tolosán
Lo, los son reemplazaus por as variants le, les: esto ye tipico en l'arvernés d'o norte, en ciertas parlas lemosinas d'o norte, en ciertas parlas vivaro-alpinas perifericas y en as parlas lengadocianas y gasconas cerca de Tolosa.
En a luenga escrita y en a comunicación larga se fa servir o sistema cheneral con lo, los.
Genetta maculata
A chineta pantera u chineta tacata (Genetta maculata en clasificación scientifica (Gray, 1830) ) ye una especie de mamifero d'a orden Carnivora, d'a familia Viverridae y d'o chenero Genetta, que se distribuye por buena part d'Africa centro-occidental y centro-oriental, estando present en Ghana, Togo, Nicheria, Camerún, Guinea Ecuatorial, Gabón, Republica Democratica d'o Congo, Chad, Republica Centroafricana, Republica d'o Congo, Angola, Namibia, Botsuana, Zambia, Zimbabwe, Sudafrica, Eswatini, Malawi, Mozambique, Tanzania, Ruanda, Burundi, Kenya, Uganda, Sudán d'o Sud, Somalia, Etiopia y Eritrea. Ye asinas una d'as especies mas estendillatas de tot o suyo chenero taxonomico.
Luenga auxiliar
Idiomas dominants
L'anglés, o francés, o latín y o griego, entre atras, s'han convertito en luengas auxiliars internacionals por a importancia que han teniu en atras epocas os pueblos que as charraban.
Luengas literarias
O chinés y l'arabe clasico, igual que o latín clasico, son luengas escritas. Un iraquí y un palestín se pueden entender en a luenga de l'Alcorán.
Luengas nacionals normalizatas
O filipino, basato en o tagalo y o bahasa indonesio, basato en o malayo, son eixemplos d'idiomas creyatos, basatos en as luengas prexistents, como luengas nacionals ta premitir a comunicación en países en os cuals existen muitas atras luengas y dialectos.
Luengas planificatas
Kunsttaal
Motilla del Palancar
Motilla del Palancar ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 5.653 habitants(2007), en una superficie de 73,70 km² y una densidat de población de 76,7 hab/km².
Paramore
Paramore ye un grupo americano de rock orichinario de Franklin, Tennessee, formato en 2004. O grupo lo forman a vocalista Hayley Williams, o baixista Jeremy Davis, y o guitarrista Taylor York.
O grupo quitó o suyo álbum debut All We Know Is Falling en 2005, y o suyo segundo álbum Riot! en 2007, obtenendo un disco de platino en os Estaus Unius y d'oro en Australia, Canadá, Nueva Zelanda y o Reino Uniu. Brand New Eyes, o tercer disco de Paramore, apareixió en 2009 y ha estau o mayor éxito d'o grupo en as listas internacionals dica hue.
Miembros
left|thumb|230px|[[Hayley Williams, cantaire de Paramore.]]
Clupea harengus
L' arengue (Clupea harengus (Linnaeus, 1758) ) ye un peix d'a orden d'os Clupeiformes y familia Clupeidae que ye una d'as especies de peixes mas abundants d'o mundo. Se puede trobar a toz dos costaus de l'Oceano Atlantico, pueden creixer dica 45 centímetros de largo y pesar dica 1,1 kilogramos.
L'arengue chugó, y encara lo fa, un paper muit important como birolla basica en Europa y en Nordamerica. A suya pesca en Suecia se remonta a lo sieglo X y en os Países Baixos enta l'anyo 1167. En a edat meya (sieglo XIV) ya s'empecipió a meter-los en tonels de fusta en salmuerra y la suya importancia en os Países Baixos estió tal que os habitants d'Amsterdam dicen que la suya ciudat a construyoron sobre raspas d'arengue. En o sieglo XV, os Países Baixos y Francia sinyoron un tractau pa trestallar-se as redoladas de pesca d'iste peix. L'arengue estió la birolla prencipal d'a Quaresma y se clamaba "l'hordio d'a mar".
En a peninsula Iberica se vende per un regular zafumau y envasau en plastico, fresco, conchelau, en conserva u salau. A suya carne ye muit apreciada, tanto per o suyo gusto como per a suya valor nutricional (ye muit rica en graixas y tien un alto conteniu en acidos grasos omega 3, lo que le convierte en un birolla muit cardiosaludable. Amás ye una fuent de proteínas, selenio, fosforo, yodo, vitamina D y qualques vitaminas d'o grupo B -niacina y riboflavina-). Tamién puede trobar-se envasau en potes transparents, conservaus en vinagre muit suau, en chullas enrolladas que rodian brunos dulces y pepinos que son muit populars en o norte d'Europa.
Galería d'imachens
.
Nogent-sur-Marne
Nogent-sur-Marne ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'a Val d'o Marne, en a rechión d'Isla de Francia.
San Martín de la Vega
San Martín de la Vega ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 18.824 habitants (2021) en una superficie de 105,93 km².
Kainrading (Chieming)
Kainrading ye un lugar d'o municipio de Chieming en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera.
Pueblos latinos
350px|thumb|right|Arias d'Europa on son presents os pueblos que parlan luengas neolatinas Os pueblos latinos u pueblos romances son os diferents pueblos que parlan una luenga romanica u neolatina, luenga denominata asinas por provenir de l'idioma latín que parlaban primero os romanos y dimpués os diferents pueblos se s'asimiloron a ellos en l'Imperio Romano en o proceso de romanización. Os pueblos latinos europeus son principalment os espanyols, italianos, portugueses, franceses y rumanos en sentito amplo, considerando os grans estatos on son presents.
Os espanyols y portugueses s'estendilloron por as colonias europeas de toz os continents, en especial America, y por ixo en ambients anglosaxons se denomina como latino en especial a los hispanoparlants d'America.
A romanización
A cheneralización d'o latín no estió una consequencia d'una presunta imposición politica d'este idioma. En os primers sieglos d'ocupación romana bi heba una romanización cultural en a que as luengas prerromanas n'estan vehiclo, (por eixemplo l'idioma ibero en a val d'Ebro). Poco dimpués os mesmos pueblos indichenas preneban a luenga latina por motivos socioculturals.
Os romanos en os Anyos Escuros y l'alta Edat Meya
350px|thumb|right|Arias d'a planeta a on son presents pueblos que parlan luengas neolatinas Os romanos quedoron sozmesos a diferents pueblos chermanicos que controlaban uns reinos que sucedioron a l'Imperio Romano d'Occident. En beluns d'estos como o Reino Visigodo de Toledo bi heba leis pa evitaban que chermans y romanos se cruzasen y esdevenisen un solo pueblo. Manimenos con o tiempo os diferents pueblos chermanicos s'asimiloron a la población autoctona romana, encara que o pueblo autoctono prenió un etnonimo derivau d'os dominadors chermans (como ye o caso d'os "franceses", "borgonyons" y "lombardos").
Os pueblos chermanicos deciban walha a los pueblos celtas por haber teniu contactos con os volcos, dimpués denominoron asinas a los pueblos celtas romanizaus y en cheneral a toz os pueblos romanizaus que heban esdeveniu romanos. D'esta traza cuan l'Imperio Romano d'Occident cayó os romanos yeran denominaus de bella traza derivada de walha, y beluns d'os pueblos neolatinos son encara denominaus asinas en luengas chermanicas, como por eixemplo os valons de Belchica, igual como os celtas galeses de Gran Bretanya.
Os vikingos deciban valir a los celtas britonicos y a los pueblos latinos con que preneban contacto. En Alto Alemán antigo walha designaba a los "romanos" como pueblos latinos d'Italia y Galia y Walho-Lant aludiba a Italia. O adchectivo etnico yera wal(a)hisc, que huei pervive en walhisch y welhisch en Alto Alemán y Meyo Alemán y en l'alemán moderno welsch ("italiano"), que s'usa con sentiu despectivo como welsche Treue.
Ye con este sentiu de "pueblos latinos" como hemos d'entender a mención a los volcos en a "Cronica de los Conquiridors", compilación historica de Chuan Ferrández d'Heredia:
Os eslaus prenioron d'os chermans esta traza de denominar a los romanos como *vlah. Una traducción latina de termins d'o eslau eclesiastico medieval deciba Vlachis, generatim homo romanae originis. Manimenos o termin vlah s'aplico sobre tot a los pueblos latinos d'os Balcans. Ye por ixo en os idiomas eslaus y en hongaro se'n fan servir derivaus como vlasi, para denominar a los rumanos y pueblos afins y a los italianos. pero
En ruso voloh significa vlaco actualment, pero en o cronista Nestor o cronista lo aplicaba especialment a los italianos. Os eslovenos dicen lah a los italianos, os polacos lis dicen wloch y dicen "Italia" como Wlochy. Os hongaros dicen oláh a los vlacos, a partir d'o singular en eslau y dicen olasz a los italianos, a partir d'o plural vlasi y Olaszország ye como dicen Italia.
O termin *Vlah (plural *Vlasi), pasando por diferents idiomas s'aragonesizó como vlaco en l'aragonés d'a Cronica de Morea. En as fases primerencas d'as luengas romances orientals o termin rumân significaba "esclavo".
Ye en estos tiempos cuan os dialectos d'o latín encomienzan a diverchir pa orichinar as luengas neolatinas actuals.
Os pueblos latinos en a baixa Edat Meya
En a baixa Edat Meya os pueblos latinos se van identificando etnicament con as entidaz politicas d'os territorios que habitan, u con arias cheograficas. As diferencias d'as diferents luengas y dialectos derivatos d'o latín en cada zona tampoco son indiferents a la hora d'a identificación etnica. Por eixemplo os occitans se referiban a los gascons como que parlan un estranh lengoage. En "Cronica de los estados peninsulars" chustifican diferencias dialectals pa dicir que Enego Ariesta yera aragonés, y dixando claro que en Navarra bi heba dos grupos etnolingüisticos, os bascos y os navarros que parlaban romanz navarro:
As luengas neolatinas embrionarias que ya heban amaneixito a zaguers de l'alta Edat Meya conoixen un desembolique que en bels casos ye paralelo a la historia d'os reinos medievals. En bels casos l'idioma será un simbolo d'identidat nacional, en atros no.
Lista de pueblos latinos
En un ran mes concreto u etnolingüistico os pueblos latinos europeus serían:
Sin considerar-ne grupos locals esgallatos como os churros, riberos navarros, andorranos, mirandeses, valdostans u grupos etnicos no diferenciatos d'o grupo orichinal por a luenga pero sí por una cultura orichinal como os andaluces, os valencianos y os provenzals. Por a suya luenga y por elementos no chudiegos d'a suya cultura tamién son un pueblo latino os chodigos sefarditas.
Bels pueblos neolatinos son desapareixitos dende fa uno o mes sieglos como os dalmatas u os rumís d'Africa. Belatros desapareixioron absorbitos por pueblos afins como os mozarabes, proceso que dende fa bels sieglos continan bels pueblos de l'interior d'a peninsula iberica como os aragoneses y leyoneses, que se van asimilando a los castellanos pero conservando a suya denominación historica.
Créteil
Créteil ye una localidat y comuna francesa, capital d'o departamento d'a Val d'o Marne, en a rechión d'Isla de Francia.
Peter Mayhew
Peter Mayhew, naixito de Londres o 19 de mayo de 1944, ye un actor britanico, muit conoixito por suyo personache de Chewbacca en a serie de cintas Star Wars.
Olmedilla de Alarcón
Olmedilla de Alarcón ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 137 habitants(2007), en una superficie de 38,31 km² y una densidat de población de 3,58 hab/km².
Kleeham (Chieming)
Kleeham ye un lugar d'o municipio de Chieming en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera.
Manresa
Manresa ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona, capital d'a comarca d'o Baches. A suya población ye de 73.140 habitants(2007), en una superficie de 41,66 km² con una densidat de población de 1.755,64 hab/km².
Manresa ye situata a 238 metros sobre o ran d'o mar, en a confluyencia d'os ríos Llobregat y Cardener.
Historia
A ciudat estió reconquerita a finals d'o sieglo VIII, y dimpués albandonata. La reconquerió atra vegata lo conte de Barcelona Wildredo I de Barcelona a finals d'o sieglo IX ya pa cutio.
La Flèche
La Flèche ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento de Sarthe, en a rechión de Países d'a Loira.
Consello d'a Luenga Caixuba
O Consello d'a Luenga Caixuba (en caixubo Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka) ye una asociación cultural adintro de l'Asociación Caixuba-Pomerana, que s'ocupa, entre atras cosas, d'a regulación de l'idioma caixubo y d'a difusión y promoción d'o suyo conoiximiento. Naixita lo 26 d'agosto de 2006 como uno d'os elementos d'a implementación d'a Estratechia de Desarrollo d'a luenga caixuba, consta de 17 miembros. Los organos d'o Consello son la suya la Reunión Plenaria, lo Presidium d'o Consello y lo President d'o Consello (actualment esta función la fa Danuta Pioch). L'actividat real d'o Consello encomenzó lo 2 d'octubre de 2006, quan fue esleito lo primer president: Witold Bobrowski.
Ibardués
Ibardués ye un despoblau medieval aragonés en o termin municipal de Longars, comarca de Cinco Villas y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers, en a provincia de Zaragoza. Bi ha documentación con as variants Ivardues y Iverdues.
En l'actualidat en quedan poquez repuis, un corral en ruinas conoixito como Corral d'Ibardués, cualques muros de deseparación de propiedaz y cuantas piedras amuntonadas y belunas talladas repuis de ventanas, puertas u cantons.
Historia
Se troba documentación dica o sieglo XIV, dimpués torna a apareixer en o sieglo XVI quan Aznar Garcés li otorgó a ilesia de Ibardués a o monesterio de Ciellas.
Toponimia
Ye un caso de toponimo rematato en -ués, que acompanya a os antroponimos d'antigos propietarios d'o periodo romano. As posibilidatz son en base a Ivardus u Ivarus.
Sant Fruitós de Bages
Sant Fruitós de Bages (Sant Fruitós de Bages en catalán y oficialment), San Fructuoso de Bages en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Baches y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 7.782 habitants (2008), en una superficie de 22,20 km² con una densidat de población de 350,54 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant Fruitós de Bages ye situata a 247 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 59 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Les Brucardes, La Pineda de Bages, La Rosaleda de Bages, Sant Benet de Bages, Sant Iscle de Bages y Torroella de Baix.
Cantón d'Artics y País de Seuvèstre
O cantón d'Artics y País de Seuvèstre (en occitán canton d'Artics e País de Seuvèstre; en francés canton d'Artix et Pays de Soubestre) ye una división administrativa francesa situada en o departamento d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania. A suya capital ye a comuna de Artics.
Erosión
250px|thumb|right|Terrers en [[A Buerda. Quan se talla a vechetación, o suelo queda desprotechiu, l'augua de plevia esgarrapa as costeras de sallagón y fa que se faigan terrers, una tipica forma d'erosión.]] A erosión ye un conchunto de procesos cheolochicos externos que tiran tot u part d'os materials existents en a superficie d'o suelo, en a superficie d'as rocas u a poca fondura, modificando o releu.
A erosión la producen os diferents achents cheolochicos externos: cheleras, viento, auguas salvaches, torrents, ríos, y a mar con as ondas d'a mar y a deriva litoral, y dan como resultau formas d'erosión diferents y caracteristicas, que dependen tanto de l'achent como d'o material erosionau y as condicions d'o puesto. Por un regular a erosión se considera un proceso cheolochico que actua dimpués d'a meteorización y enantes d'o transporte, manimenos a erosión puet actuar devez que a meteorización (por eixemplo en a disolución de ciertas rocas solubles), y devez que o transporte (a erosión contina en os materials que carrían os achents cheolochicos, y os materials que carrían os achents cheolochicos contribuyen a la erosión d'o substrato por fricción).
A capacidat erosiva de l'achent predominant en una zona se diz erosividat, a susceptibilidat d'o substrato pa ser erosionau por os achents cheolochicos se diz erosionabilidat.
Acción erosiva d'as precipitacions
L'augua de plevia que no retiene a vechetación u que no s'infiltra en o suelo circula ixemenada por as laderas enta baixo podendo levar-se materials solidos si tien prou enerchía cinetica. As tronadas y as plevias torrencials chenerarán una erosión mes gran. L'augua procedent de regalar-se a nieu s'infiltrará en una mesura mes gran y tendrá menos poder erosivo. Plega un inte que l'augua que circula t'abaixo ixemenada remata en as canals d'os barrancos, torrents u ríos.
Os indicadors fisicos d'a erosión que fan as precipitacions son a erosion laminar, a erosión en lavallos y a erosión en terrers. En a erosión laminar os materials desapareixen devez a ran de tierra en una ampla superficie y ye dificil de detectar. En a erosión en lavallos l'augua que corre t'abaixo ubre sulcos de mida centimetica u decimetrica. En a erosión en terrers bi ha sulcos de mida metrica u decametrica que se veye como s'ixamplan y s'afondan fendo part d'un paisache de terrers caracteristico u de badlands.
Acción erosiva d'o viento
O viento ye un achent muito selectivo, y dependendo d'a enerchía que tienga podrá mover unas particlas u atras de diferents trazas: saltación u suspensión. A saltación afecta sobre tot a l'arena fina. A suspensión afecta sobre tot a lo limo, que se mantién en suspensión por as turbulencias de l'aire.
Dimpués de levar-se o viento as particlas finas (deflación eolica), quedan as particlas de mida gran, quedando una superficie pedregosa dita "desierto de piedras" u reg.
L'aire queda cargau con particlas y ye capaz d'esgarrapar os obstaclos que se troba por a on circula (abrasión eolica). Os tormos y penyas prenen forma de fongo porque l'aire ye mes cargau amán d'a superficie y s'erosionan mes por abaixo. Tamién se pueden formar puents naturals. Os catens, ruellos y cantals son esgarrapaus en o sentiu de l'aire y desembolican superficies planas y ariestas esdevenindo ventifractos.
San Martín de Valdeiglesias
San Martín de Valdeiglesias ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 8.298 habitants (2021) en una superficie de 115,48 km².
Gertrudis Gómez de Avellaneda
Gertrudis Gómez de Avellaneda, naixita de Camagüey (Imperio espanyol, hue Cuba) o 23 de marzo de 1814 y muerta en Madrit (Espanya) l'1 de febrero de 1873, estió una escritora, poetesa, novelista y dramaturga cubana d'o Romanticismo, encara que desembolicó a mayor parte d'a suya obra literaria en a peninsula iberica.
En Zaragoza tién una avenida adedicata ta a suya memoria.
Departamento de Chusticia d'os Estaus Unius
O Departamento de Chusticia d'os Estaus Unius (en anglés: Department of Justice of the United States), abreviau normalment como DoJ u Justice Department; ye o departamento executivo federal encargau d'a lechislación y l'administración de chusticia en os Estaus Unius, equivalent a os ministroios de chusticia y/o interior en altros países. Fue creyau l'1 de chulio de 1870.
Dende l'11 de marzo de 2021 o cargo ye ocupau por Merrick Garland.
Pico Sant Bartolomeu
O pico Sant Bartolomeu (en castellano pico San Bartolomé) ye un mont de 1.304 metros d'altaria, situau en a sierra de Peco, en a provincia de Zaragoza. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Toponimo
L'oronimo Sant Bartolomeu ye documentau por João Batista Labanha en o suyo libro "Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611)" escrito en portugués:
Cheronimo de Blancas
Cheronimo de Blancas (Zaragoza, 1530/40 - † Zaragoza, 1590) estió un historiador aragonés y cronista oficial d'o Reino d'Aragón.
Biografía
En 1581 ye nombrau succesor de Zurita como cronista oficial d'o Reino d'Aragón, cargo que ocuparía dica a suya muerte en 1590. Fue apedecau en o monesterio de Santa Engracia de Zaragoza.
Obra
A principal obra de Cheronimo de Blancas estió Aragonensium rerum comentarii (en latín "Comentarios sobre Aragón"), publicada en 1588, a on fa una biografía de bells Chusticias d'Aragón y mira d'explicar os orichens d'a institución.
Destaca tamién as "Coronaciones de los Serenissimos Reyes de Aragon", obra en que fa una cronica d'as coronacions reyals dende tiempos de Pero II.
Se gosa criticar a suya forma d'escribir en a que por un regular admite bells relatos fantasticos, pero a suya obra ye prou important ta conoixer a historia d'as institucions d'o reino y asinas como atros temas nobiliarios.
Asturiano oriental
L'asturiano oriental ye un conchunto de fablas locals asturianas adintro de l'asturleyonés oriental, en contacto cheografico con atras fablas astur-leyonesas orientals de lo cabo nord-este de la provincia de Leyón y de la part occidental de Cantabria (cantabro).
A man dreita d'esta linia y asinas como imos ta Cantabria, a fabla ya amuestra caracteristicas propias d'o castellano y puet considerar-se una aria de fabla de transición entre asturiano y castellano.
Mugas y arias lingüisticas
L'asturiano oriental amuestra como rasgo peculiar un soniu mal denominau como aspirau (representau con a grafía /ḥ/) a on las atras fablas fan /f/. Asinas dicen: ḥoguera, ḥacer, ḥigos, ḥornu, en cuenta de foguera, facer, figos y fornu.
La linia que desparte las fablas asturianas de lo centro y oriente (ye dicir, la isoglosa entre f- / h-) ye quasi paralela a lo riu Seya. Ribeseya perteneixe quasi de tot a l'aria de /ḥ/ y nomás Berbes cai en o dominio de /f/. La fita lingüistica que marca /ḥ/ s'estendilla por lo tercio oriental de Parres y baixa enta lo sud recorrendo la linia que desparte Ponga y Amieva.
La muga de lo plural feminín /-es/ no coincide con la de f / ḥ. Las formas de tipo vaques, ḥabes, pites, ḥortigues, sobreixen la muga de l'asturiano central y penetran en lo dominio de l'asturiano oriental; se sienten en los concellos de Ribeseya, Cangues d'Onís y Amieva. A lo norte ye lo riu Aguadamia que desparte Ribeseya de Llanes, la muga de -es / -as. En la ribera ezquierda, adintro de Ribeseya, nomes lo lugar de Cuerres conoix la terminación /-as/.
Principals caracteristicas
En totas las arias:
Aria 1:
Aria 2 y 3:
Nomes pa Aria 3:
Textos
Ellu ḥuó una vez una rapusa y el cuorvu y la utra qu'andabin xuntos. Y diz que'l corderu ya ta cazáu cuandu'l cuorvu curvea y la utra utrea. Pos díxo-y'l cuorvu a la rapusa. - Vamos come-y una uveya a la pastorina. ¿Vienis? - Ñon, pa un tripu cular que mi va tocar ñon quiero ver la pastorina llorar. Díxo-yos la rapusa.
Ellu ḥuó qu’erin un padri y tres ḥiyos. El mayor dixo-y al padri: -	Padri, vo dimi. Dimpuós ḥuosi y ñon golvió más al puolu. Tivierin una vegada ensin saber ñada, cuandu dixo’l segundu: -	Padri, vo dimi. El padri dixo-y al ḥiyu: -	Ñon ti dirás, ui ti quedarás. Ñon vas ḥacer lu que’l segundu, que ñon golvió más. Mas ḥuosi y ñon golvieri. Y pasarin los tiempos y los iviernos, y otra vegada de tiempu. Entós dixo-y el terceru al padri: -	Padri, vo dimi. El padri ñon lu dexaba, mas ḥuosi comu los hermaos. Entós aquélli homi, que tenía una ḥiya, espachóla buscar los hermaos. Una mañana la madri dio-y un basu pa que bebiere, y coló. Llegó dimpuós a un pozu y púnxosi a beber. Punxu’l vasu enriba una piedra, cuandu vienu’n paxarín y degoló col vasu. Entós dixo la moza: -	Paxarín, paxarón, dami’l xarru que mi lu dio la mio madrina pa que cuandu tibiere sedi bebiere. Currió tres el paxarín y a la ḥuonti alcontró al so hermau. Una cuova taba ellí. Entró n’ella, iguó la paya y metiosi baxu’l lleñeru. (…)
Un padri taba malu y la muyer y los ḥiyos ñon ḥacíin ña'n drechu. Llamarin al meigu y ñon sepu que manda-yos. La muyer taba entrestayada, y pela nochi vienu'n homiquín y pidió-y posada. - Ñon ti la do que ta murrendu'l mio maríu. Y entós dixo-y'l probi: - Dámila que e ya nochi y ñon conozo'l camín. Al amanecerín el probi marchaba y díxo-y: - Untái'l vientru col vexigu. Ḥuó la muyer y púnxo-y un vexigu'n ventril y sano-y el maríu.
Batalla de Rocroi
A batalla de Rocroi estió una batalla escaicita lo 19 de mayo de 1643 mientres a Guerra d'as Trenta Anyatas en a localidat de Rocroi (Reino de Francia), y en a cual luitoron d'una man as tropas de l'Exercito francés (Reino de Francia), mandatas por Loís II de Borbón-Condé, y d'atra man as tropas de l'Exercito espanyol mandatas por o portugués Francisco de Melo. A batalla remató con una victoria decisiva d'os franceses.
Akademio de Esperanto
thumb|right|200px|Bandera d'o [[Esperanto.]] Akademio de Esperanto (Academia d'Esperanto) ye a institucion que conserva y proteche o esperanto. Fue creyada en 1905 por o Congreso Mundial de Esperanto. Seguindo una propuesta de L.L.Zamenhof se creyó lo Comité Lingüistico (Lingva Komitato). En 1948 adopta lo nombre actual.
Leyoneses
Os leyoneses (en leyonés llïoneses) son os habitants d'as provincias de Leyón, Zamora y Salamanca, que historicament facioron part d'una rechión dita Leyón, heredera de l'antigo Reino de Leyón, en a partita occidental d'a Meseta Norte. Toz os leyoneses, pero en especial os salmantins y os de l'este, son en un grau avanzato d'asimilación a los castellanos, que ocupan tamién a Meseta Norte y con os que comparten un modo tradicional de vida y institucions. A mas gran part d'os leyoneses parlan castellano, pero bi ha una minoría y arias marguinals d'o norte, norueste y ueste que charran l'asturleyonés.
Luenga
As zagueras parlas asturleyonesas que charran os leyoneses se clasifican en o grupo occidental sobre tot. Bi ha una zona en a muga con o centro d'Asturias on se charran parlas d'o grupo central y un aria en a muga con Cantabria y l'este d'Asturias on se charra una parla d'o grupo oriental. Os leyoneses no tienen una variant propia de l'asturleyonés que los desepare d'os asturianos u mirandeses. En conchunto as pervivencias de l'asturleyonés se reivindican como idioma leyonés.
A mayor part d'os leyoneses parlan o mesmo castellano d'a Meseta Norte que os suyos vecins de Palencia, Valladolit u Avila pero con substrato leyonés, visible en o diminutivo -ino, cognato d'o diminutivo -ín de l'aragonés, pero d'uso muito mes extenso y regular, equivalendo semanticament a lo diminutivo -et.
Punta Schrader (sierra Carquera)
A punta Schrader ye un pico prepirenenco situau en a val d'Ordesa y con 2.247 metros d'altaria ye o cobalto d'a sierra Carquera. Se troba en l'extremo occidental d'ista sierra que fa de muga d'a val d'Ordesa y o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols por o sud. Administrativament ye en a muga entre os municipios sobrarbencos de Torla-Ordesa y Fanlo.
Por o norte ye una penya baixo a que se troba a faixa de Pelai.
Toponimia
Debe o suyo nombre a o cheografo y montanyero bordelés Jean François Daniel Schrader, qui ye considerau pionero en os treballos de cartografía y descripción d'a cordelera pirenenca. A suya primera gran obra cartografica estió o mapa d'o macizo de Gavarnía-Tres Serols, a escala 1:40 000, con a colaboración de Léonce Lourde-Rocheblave. En l'anyo 1878, fació a primera puyada a la punta de Vachimala (3.176 m), tamién conoixida como punta Schrader en a suya honor, chunto a o guida d'alta montanya Henri Passet.
Tercera División d'Espanya - Grupo XVI (2003/04)
La temporada d'a Tercera división espanyola 2003/04 (grupo 16) de fútbol prencipió lo 31 d'agosto de 2003 y remató lo domingo 30 de mayo de 2004.
Clasificación
Pts = Puntos; Ch = Partius Chugaus; G = Partius Ganaus; E = Partius Empataus; P = Partius Perdius; GF = Gols Anotaus; GC = Gols Recibius
Genetta pardina
A chineta pardina (Genetta pardina en clasificación scientifica (Saint-Hilaire, 1832) ) ye una especie de mamifero d'a orden Carnivora, d'a familia Viverridae y d'o chenero Genetta, que se distribuye por buena part d'Africa occidental, estando present en Burkina Faso, Costa de Vori, Gambia, Ghana, Guinea, Liberia, Mali, Nícher, Senegal y Sierra Leone.
Le Mans
Le Mans ye una localidat y comuna francesa, capital d'o departamento de Sarthe, en a rechión de Países d'a Loira.
Knesing
Knesing ye un lugar d'o municipio de Chieming en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera.
Henry Ford
Henry Martin Ford (Dearborn, Michigan, 30 de chulio de 1863 - Detroit, Michigan, 7 d'abril de 1947) estió un interpresario y inventor estausunidense, establidor d'a companyía Ford Motor Company. Ye famoso por a utilización d'as cadenas de producción mudernas emplegatas pa la producción en masa, d'as cualas erroniament se li atribuye la invención. Ford aplicó y milloró o desembolique que fació Ransom Eli Olds d'as ideas teoricas d'o taylorismo, que yera un metodo de producción que aplicaba ideyas cientificas a la producción.
A fabricación y introducción d'o suyo primer automovil de exito, o Ford T, en o mercato automobilistico estió una revolución en o transporte y en a industria d'os Estaus Unius.
A lo mesmo tiempo que estió un interpresario de exito tamién estió una persona extremadament racista, antisemita y supremacista blanco. Las suyas ideyas inspiroron a a Adolf Hitler y lo desembolique d'o nazismo, Hitler yera un admirador d'as ideyas d'odio racial, economicas y intepresarials que expresaba Henry Ford y las aplicó pa la industria alemana y la creyación de interpresas como Volkswagen. En l'anyo 1938 recibió la Grosskreuz des Ordens vom Deutsche Adler, la mas alta condecoración que atorgaba lo gubierno nazi a un extranchero.
Dimpués d'a suya muerte Ford deixó una parte muit gran d'a suya fortuna ta a Ford Foundation.
A Ford Foundation
Henry Ford creó chunto a o suyo fillo, Edsel, la Ford Foundation en l'anyo 1936 con l'amplio obchectivo de promocionar o buen pasar d'a chent. Ford dividió lo suyo capital en un chicot numero d'accions con dreito a voto, que repartió entre a suya familia, y un gran numero d'accions sin dreito a voto que dió a la Fundación, que creixió immensament y, pa 1950, ya teneba un ambito internacional. Gradualment se fueron vendendo todas as suyas accions en o mercau dende l'anyo 1955 dica 1974, , y perdió su conexión con la Ford Motor Company y la familia Ford.
En l'actualidad con excepción d'o suyo nombre, a Ford Foundation no tiene garra connexión con a Ford Motor Company ni con a familia Ford dende fa mas de trenta anyos dende que Henry Ford II, renunció a la directiva d'a fundación en 1976. En l'actualidat lo solo miembro d'a familia Ford que forma parte d'a chunta directiva ye Henry Ford III.
thumb|250px|dreita| Ford T Touring 40 H.P. 3295 cc de 1923.
Losar de la Vera
Losar de la Vera ye un municipio d'a provincia de Cáceres, en a comunidat autonoma d'Extremadura, Espanya. Fa parte d'a comarca de la Vega y d'o partiu chudicial de Navalmoral de la Mata.
A suya población ye de 2.841 habitants (2012), en una superficie de 82,00 km², con una densidat de población de 34,65 hab/km².
Cheografía
O lugar de Losar de la Vera se troba situato a 538 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, en a versant sud d'a sierra de Gredos, a una distancia de 142 km d'a ciudat de Cáceres, a capital d'a suya provincia.
O río Tiétar, un afluent d'o río Tacho, trescruza o suyo termin municipal.
One Piece (manga)
One Piece (en chaponés ワンピース Wan Pīsu) ye una serie de manga creyada, escrita y debuixada por Eiichirō Oda.
Se basa en l'istoria de Luffy, un personache que quiere convertir-se en o rei d'os piratas con l'aduya d'os suyos nakamas.
Argumento
Tracta sobre a historia de Monkey D. Luffy, un pirata folango que suenia con convertir-se en o rei d'os piratas como Gold D. Roger.
Mientres a primera parti d'a suya aventura Luffy recluta nakamas ta a suya tripulación. Zoro Roronoa estió lo primer nakama de Luffy, dimpués de que iste le salvara d'estar executau.
Més abant conoixió a Nami y Usoop, una furtadora de piratas y un mentiroso y entreculliu que quereba estar o més gran guerrero.
Antis de trescruzar o Red Line, Luffy recluta tamién a lo suyo cocinero.
Santa María de la Alameda
Santa María de la Alameda ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Madrit. A suya población ye de 1.163 habitants (2021) en una superficie de 74,41 km².
Terrinches
Terrinches ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Se troba situato en a comarca d'o Campo de Montiel.
A suya población ye de 793 habitants (2013), en una superficie de 55,52 km² y una densidat de población de 14,28 hab/km².
Cheografía
A localidat de Terrinches se troba situata a 978 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.