cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alejo Vélez
Os primers chuegos paralimpicos en os que Alejo fació parti estioron Barcelona 1992 y dimpués tamién participó en Chuegos Paralimpicos d'Atlanta 1996. En 1992 compitió en a preba de brinco de largaria, triple brinco y pentatlon rematando cinqueno, quatreno y ueiteno asinas como en brinco d'altaria a on ganó a medalla d'oro y fixó un nuevo record d'o mundo paralimpico d'a suya categoría superando l'anterior marca en 20 cm. Quatre anyos dimpués, en 1996 no consiguió clasificar-se ta competir en brinco de largaria, manimenos sí consiguió a medalla d'archent en brinco d'altaria por dezaga d'o belarruso Oleg Chapel encara que superó a suya propia marca establita en Barcelona 1992.
Veronica Guerin
Veronica Guerin naixita de Dublín (Irlanda) o 5 de chulio de 1958 y muerta asasinata en Dublín (Irlanda) o 26 de chunio de 1996, estió una destacata periodista irlandesa. O 26 de chunio de 1996 Guerin estió asasinata por narcotraficantes mientres conduciba o suyo auto en una d'as prencipals carreteras de Dublín.
En 2003 estió lanzada a cinta Veronica Guerin (protagonizada por Cate Blanchett) basata en a suya vida.
Osort
Osort (Osort en occitán, Ozourt en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
Latex
250px|thumb| Plantación y recolección de látex. O latex ye un suco leitoso que s'extrai de l'interior de qualques plantas u fongos, más que más de as euforbiacias y moracias, que tienen esto producto circulando per o suyo interior. Tamién se diz latex o producto feito artificialment per a industria pero que presenta emplegos y caracteristicas similars que o latex natural.
Osort
A suya población ye de 181 habitants (2007) en una superficie de 3,97 km², con una densidat de población de 46 hab/km².
Latex
Ye compuesto en un 50% per augua. A composición de cada latex natural ye variable, per un regular ye una emulsión complexa aon se troba proteínas, alcaloides, amelons, zucres, aceites vechetals, tanín, rasina y goma natural. A color de o latex puede variar entre o blanco que ye a color que más a sobén tiene, podendo tamién tener-la sora, narancha, royisca u amarillisca.
Alerchia
Bi ha personas que son alerchicas ta o látex, a reacción mas común ye a dermatitis, pero tamién atras como asma, conchuntivitis, urticaria, angiodema, edema de glotis, rinitis y anafilaxia.
Garravet
Garravet (Garravet en occitán, Garravet en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Val de Sava.
A suya población ye de 121 habitants (1999) en una superficie de 9,09 km², con una densidat de población de 13,31 hab/km².
Fanzara
Fanzara ye un municipio d'a provincia de Castellón, situato en a comarca de l'Alto Millars. A suya población ye de 270 habitants (2005), en una superficie de 35 km² con una densidat de población de 7,71 hab/km².
Historia
En facioron fuera a los moriscos en 1609, y se pobló atra vegata en 1612 con chent que veniba prencipalment de Puerto Mingalvo, con uns pocos d'Onda y Alcora, y chent aislata de Adzaneta, Vistabella, Calatayú, Fortanet, Mosqueruela, Puebla d'Arenoso, Ribesalbes y Useras.
Parla
En a parla churra de Fanzara se puet destacar:
Sant Pere Pescador
Sant Pere Pescador (Sant Pere Pescador en catalán y oficialment, San Pedro Pescador en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
A suya población ye de 1.970 habitants (2008), en una superficie de 17,47 km² con una densidat de población de 112,76 hab/km².
Palacín
Un palacín ye uno de los 12 lechendarios guardians de Carles Magno (los 12 pars) en los cantars de chesta y historias de romanz. Se basan en part en los historicos guardians francos de lo sieglo VIII y feitos como la batalla de Roncesvals y la confrontación de lo Reino Franco y dimpués Imperio Carolinchio con lo Emirato de Cordoba de los Omeyas en lo "Marquesau de Gotia" u dimpués "Marca Hispanica".
Sant Pere Pescador
Cheografía
A localidat de Sant Pere Pescador ye situata a 5 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'o río Fluvià y d'o golfo de Roses (mar Mediterrania), y a una distancia de 17 km de Figueres, a capital d'a suya comarca y partiu chudicial, 41 km de Chirona, a capital d'a suya provincia, y 139 km de Barcelona, a capital de Catalunya.
Palacín
Los nombres de los 12 palacins son diferents de romanz a romanz, y a vegatas se'n contan mes de 12. Totas las historias parlan de palacins con los nombres de Roldán y Oliver. Atros recurren a personaches como Arcebispe Turpín, Ogier de Dane, Huon de Burdeu, Fierrabrás, Renal de Montalbán y Ganalón. Las historias de los palacins de Carlos Magno bella vegata rivalizoron en popularidat con lo rei Artús y los caballers de la tabla redonda y forman un ciclo literario dito Materia de Francia u Ciclo carolinchio. En atro tiempo se leyeban los treballos de Ludovico Ariosto y Torquato Tasso tanto como los de Shakespeare, y contribuyoron muito a la literatura recordando historias de los feitos epicos de los palacins.
Sant Pere Pescador
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte as urbanizacions Bon Relax y Mas Sopes.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Palacín
Los 12 palacins de Carlos Magno amaneixen en lo Cantar de Roldán:
Los italianos Ludovico Ariosto y Torquato Tasso fablaban d'atros palacins:
Evolución linguistica
La palabra provién de lo latín palatinus ("oficial de lo palacio"). Lo palacio en cuestión ye la cort carolinchia; compara los títols de "capitán de lo palacio" y "conte de lo palacio". La forma orichinal en francés ye palaisin.
Lo termin palacín actualment s'emplega pa referir-se (sobre tot en la ficción) a una persona que prene la misión de protecher bella cosa.
L'emplego mes regular ye la expresión "Palacín de la chusticia", pa referir-se a belún que se dedica a conseguir que se cumplan las leis.
Muitos videochuegos, como Diablo II, Lineage 2, Tibia, World of Warcraft, ecetra... han emplegato lo termin palacín pa dicir a un guerrer santo con facultaz de luita cuerpo a cuerpo y capacidaz curativas, defensa y represión de sers demoniacos.
La Molsosa
La Molsosa ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de lo Solsonés. La suya población ye de 126 habitants (2008), en una superficie de 26,9 km² con una densidat de población de 4,68 hab/km².
Parlas d'o Guadalop-Mezquín
As parlas d'o Mezquín-Guadalop son a forma d'o catalán charratas en lugars orientals d'a comarca d'o Baixo Aragón y en Val Chunquera, (en a comarca d'o Matarranya).
Ye un catalán nordoccidental de transición enta o valenciano con caracters muito insolitos que cuasi no se troban fuera d'a redolada, u que si se troban, se troban en Ribagorza, muito luent.
A presencia de catalanoparlants en este territorio se remonta por o menos a l'anyo 1185, cuan Alifonso II donó Camarón, Mont-royo y atros lugars d'a redolada a l'arcebispe de Tarragona pa que los repoblase. Vinioron dimpués repobladors catalans, beluns d'éls de Montblanc y la redolada de Tarragona.
Fonetica
250px|thumb|left|Isoglosas d'o catalán en o [[Matarranya y en as cuencas d'o Mezquín y Guadalop seguntes Joaquim Rafel i Fontanals (1981)]]
Anquela del Pedregal
Anquela del Pedregal ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en o partiu chudicial de Molina d'Aragón y comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
A suya población ye de 22 habitants (2009), en una superficie de 38,17 km² y una densidat de población de 0,58 hab/km².
Caixicar
250px|thumb|right|Caixicar d'exemplars chóvens en [[Valderredible (Cantabria)]]
Anquela del Pedregal
Cheografía
A localidat d'Anquela del Pedregal se troba situata a 1.284 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 192 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia.
Caixicar
Caixicar u caixigar ye una selva a on l'estrato arborio lo forma una un mes especies de caixico.
Los segundos tienen un caracter submediterranio y gosan ocupar lo piso supramediterranio en las sierras y cordeleras a on puyando enta alto augmentan las precipitacions u humidat. Por ixo en lo Prepirineu (y tamién zonas de semontano) ocupan extensas arias dencima de lo nivel de los carrascals pero por debaixo de las pinars naturals, fayars y abetosas.
Toponimia
Caixicar y caixigar amaneixen en l'Alto Aragón como macrotoponimos (Monesma y Caixigar) u microtoponimos. A palabra caxigar ya se documenta en 1092 como elemento romanz de lo latín medieval escrito en Aragón:
En aragonés medieval bi habió microtoponimos basaus en robre y no caxico (reboret < ROBURETUM).
En lo Sistema Iberico ocuporon extensas arias dica que en la Edat Meya empezipió un proceso de deforestación que duró dica lo sieglo XX. En castellano de bella zona de Teruel, un caixicar recibe huei lo nombre de rebollar, pero bi ha toponimos documentaus como caxigar en la Edat Meya como Cerro del Caxigar en Olalla y atros que son huei cajigar como en Cosa, u o caso de Val de Cebro a on se documenta un Caxigar de Valdezebro d'o sieglo XV y huei bi ha una partida dita Los Cajigares.
Cleto Torrodellas Español
Ferrero de profesión, yera conoixiu en a comarca como lo ferrero d'Estadilla. Con 46 anyos, habió de deixar de treballar de ferrero por problemas de salut. Isto le premitió de tener mas tiempo ta atros quefers, entre éls, o d'escribir. .
A suya obra poetica, escrita en aragonés baixorribagorzano, ye costumbrista y tiene trazas populars. L'autor se consideraba un poeta silvestre u poeta del terrunyo. Morió en Estadilla, o 7 de mayo de 1939 dimpués de 7 anyos de malotía. Deixó escritos mas de vinticinco romances. En 1979, Francho Nagore editó as poesías de Cleto Torrodellas, en a obra ''Cleto Torrodellas. Versos y romances en Ribagorzano''. En 2011, Xavier Tomás y Chusé Raúl Usón editan toda a suya obra conoixida en aragonés incluindo bellas troballas d'os zaguers anyos, que yera ineditas, en a obra ''Cleto Torrodellas (1868-1939). Obra en aragonés ribagorçano''.
En a suya honor, o Concello d'Estadilla y l'asociación cultural L'Aurora convocan de conchunta, con carácter bianyal, o Premio literario Cleto Torrodellas ta treballos en aragonés ribagorzano.
SEAT Ateca
SEAT Ateca ye un auto d'o segmento C desembolicau por SEAT, S.A.. SEAT Ateca s'ensambla en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Kvasiny (Republica Checa) y Relizane (Alcheria). Amaneixió en o mercato en 2016 y se comerzializa dica hue. I hai dos cheneracions d'as qualas a zaguera ye de 2020.
L'auto prene o suyo nombre d'o municipio aragonés d'Ateca.
Cerro de los Malenes
O cerro de los Malenes ye un pueyo de 1.824 metros d'altaria que se situa en os Monts Universals, en la triple muga entre os termins municipals de Guadalaviar, Villar d'el Cobo y la manga d'Albarracín.
Marca a divisoria entre as versants atlantica a o sudueste y mediterrania a o nord-este. En as suyas laderas bi ha trincheras d'as Guerra Civil.
Ilesia de Sant Chil Abat de Zaragoza
O Ilesia de Sant Chil Abat de Zaragoza ye una ilesia que se troba en Zaragoza (Aragón). Ye una ilesia d'estilo mudéchar construyida en o sieglo XIV.
Arturo Aliaga López
Arturo Aliaga López naixito d'Exaulín (D.C.Zaragoza) o 12 d'octubre de 1955, estió Consellero d'Industria y Innovación d'a Deputación Cheneral d'Aragón dende o 30 d'aviento de 2011 dica o 5 de chulio de 2015, Consellero d'Industria, Comercio y Desembolique d'a Deputación Cheneral d'Aragón dende o 18 de chulio de 2002 dica o 15 de chulio de 2011 y Consellero d'Industria, Competitividat y Desembolique Empresarial d'o Gubierno d'Aragón y Vicepresident d'o Gubierno d'Aragón dende o 7 d'agosto de 2019 dica o 23 de chunio de 2023
Estió tamién president d'o Partido Aragonés dende o 6 de chunio de 2015 dica o 10 de febrero de 2023.
Fuerteventura
Fuerteventura ye una isla de l'archipielago d'as Islas Canarias, situata en l'Oceano Atlantico a o sudueste d'a costa d'Africa. Perteneixent a la Comunidat Autonoma de Canarias y a Provincia de Las Palmas.
A suya población ye agrupada en seis municipios, Puerto del Rosario que ye a suya capital, Antigua, Betancuria, La Oliva, Pájara y Tuineje y istos integran tamién atros nuclios poblacionals.
La Zaragozana
La Zaragozana ye una interpresa aragonesa bierera con seu en o districto de Sant Chusé d'a ciudat de Zaragoza. A interpresa comercializa as bieras de marca Ámbar.
Historia
Estió fundata o día 10 de chulio de 1900. Ladislao Goizueta y Díaz estió o suyo primer president, mientras que Enrique Lacadena y Laguna estió o suyo primer vicepresident. A fabrica estió disenyata baixo inspiracions d'estilo alemán. Obtenió un reconoiximiento internacional con o logro d'o "Diploma d'Honor con Gran Medalla d'Oro" en a Exposición Internacional de Londres celebrata en l'anyo 1902 y beluns anyos dimpués lograrba medallas d'oro en as exposicions de París, Madrit y en a hispano-francesa de Zaragoza (anyada de 1908). En as primeras anyadas a biera yera distribuyita en chicoz carruaches arrullatos por caballos.
En 1998 obtenió a certificación de calidat ISO 9001, convirtiendose en a primera bierera espanyola en consiguir-la. En l'anyo 2000 a facturación d'a interpresa estió superior a os 33 millons d'euros. A suya producción anyal en l'autualidat ye superior a os 45 millons de litros de biera. A suya cuota de mercato ye d'o 50% en Aragón y 80% en Zaragoza. Asinas mesmo, beluns d'os suyos productos tamién s'exportan ent'atros estatos como Estaus Unius, Australia y Reino Uniu.
Actualment, La Zaragozana y a gallega Hijos de Rivera S.A., son as únicas interpresas biereras espanyolas que conservan encara capital espanyol.
Productos que comercializa
200px|thumb|Biera Ámbar 1900 de La Zaragozana 250px|thumb|Edición especial de bieras Ámbar de [[Héroes del Silencio]]
Su prencipal producto ye a biera Ámbar, d'a cual bi'han diversas modalidaz:
La Zaragozana tamién produce, baixo licencia, a biera d'a marca Moritz, d'orichen barcelonés y perteneixient actualment a lo mesmo grupo que La Zaragozana.
Gaujac (Gers)
Gaujac (Gaujac en occitán, Gaujac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Val de Sava.
A suya población ye de 37 habitants (1999) en una superficie de 5,01 km², con una densidat de población de 7,39 hab/km².
Midi d'Osal
O pico Midi d'Osal (en occitán pic de Mieidia d'Aussau, en francés pic du Midi d'Ossau) ye un mitico pico d'a parti biarnesa d'os Pireneus, amán d'a muga con Aragón, entre as colleras d'o Portalet y Somport. A suya fama viene data porque sobreixe en altaria (2.885 metros) d'a suya redolada proxima, con lo que xalapa l'anvista d'a redolada dende cualsiquier punto de vista, y tamién porque a suya mole cantalosa en forma de piramide la fa obchectivo d'escaladors.
Cheolochicament ye en o suyo orichen una antiga caldera volcanica, y belunas d'as colatas de lava d'esta caldera se troban en os Lacos d'Ayous.
Roberto Abenia Uliaque
Roberto Abenia Uliaque (Zaragoza, 8 de noviembre de 1972, Zaragoza) ye un chugador de goalball aragonés. Ye ciego y ha feito parti de tres paralimpiadas. En a suya primera participación en unos chuegos paralimpicos, en Atlanta 1996, remató tercero ganando a medalla de bronze. Quatre anyos dimpués, en Sydney 2000 quedó en seisena posición, y en suyas zagueras en Atlanta 2004 estió 5º.
Ocentejo
Ocentejo ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, comarca d'a Sinyoría de Molina-Alto Tajo y partiu chudicial de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
A suya población ye de 27 habitants(2008), en una superficie de 39,62 km² y una densidat de población de 0,87 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Ocentejo ye situata a 859 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 100 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Comunicación
miniaturadeimagen|Comunicación En telecomunicación, o termin comunicacions tien os siguients significaus:
Veyer tamién: Canal de comunicacions.
Servicio de telecomunicacions
Podemos definir o Servicio de Telecomunicacions como una capacidat u facilidat de telecomunicación atendida a un achent Usuario d'o Servicio y que ye proporcionada por un achent clamato Furnidor d'o Servicio.
Sant Braulio
Sant Braulio tamién conoixito como Braulio de Zaragoza (Zaragoza, 590 – † Zaragoza, 651), fue un intelectual, escritor y bispe de Zaragoza.
Documentato como bispe de Zaragoza dende 626, ye un d'os intelectuals más destacatos d'a Hispania visigoda. Tenió relación con Sant Isidoro de Sevilla, de qui catalogó as suyas Etimolochías, a las que metió títols y dividió en capitols. Se conserva a-saber-las epistolas que dan ideya d'a gran comumicación que teneban.
Comunicación
Servicio de telecomunicacions
O redolín d'o Usuario d'o Servicio debe estar identificau por o responsable de logar ta facilitar a eslección d'aquers servicios que li premitan desempenyar de maniera adecuada todas as suyas funcions.
Sant Braulio
Fuo ta os concilios V (636) y VI (638) de Toledo. Bispe de Zaragoza dende 631 dica 651, seu en que sucedió a su chermano Chuan II, que la heba gubernata dende l'anyo 619 dica 631. Morió en Zaragoza en l'año 651 e fue sucedito en a diocesi bispal de dita ciudat por o bispe Tayón.
En bel texto medieval ye mencionato como Sant Brau:
Comunicación
Servicio de telecomunicacions
O Furnidor d'o Servicio espleita los recursos ofreixitos a l'usuario, d'os cuals puede estar u no propietario (emplegando en parti recursos propiedat d'atro furnidor).
Escuela Politecnica Superior de Uesca
A Escuela Politecnica Superior de Uesca (Escuela Politécnica Superior de Huesca en castellano, conoixita como EPS u EPSH, ye una escuela d'incheniería d'a Universidat de Zaragoza. Ye situata en o campus de Uesca, a cuatre kilometros en l'arredol d'a ciudat, alto u baixo. En ella s'imparten estudios relacionatos con l'agronomía y as ciencias ambientals, d'antis tamién bi heba estudios relacionatos con as ciencias quimicas y a quimica industrial.
Comunicación
Servicio de telecomunicacions
En l'actualidat s'emplegan rez integradors de servicios. Ta poder soportar a integración de diferents servicios, os rez han de cumplir as siguients caracteristicas:
Flexibilidat :
Escuela Politecnica Superior de Uesca
Estudios
A EPS ofrece o Grau en Ciencias Ambientals, o Grau en Incheniería Agroalimentaria y d'o Meyo Rural y o Doble Grau Consecutiu en Incheniería Agroalimentaria y d'o Medio Rural/Ciencia y Tecnolochía d'os Alimentos. Tamién se puet estudiar o Máster en Incheniería Agronomica, y se puet fer os estudios d'o Doctorau.
Independentismo escocés
O independentismo escocés ye un movimiento politico escocés surchito en 1707 que quier a secesión d'Escocia d'o Reino Uniu y a suya transformación en un estato independient.
Comunicación
Servicio de telecomunicacions
Simplicidat de:
Escuela Politecnica Superior de Uesca
Estudios
En estudios propios ofrece o "Experto Universitario en Chestión Intregada de Plagas Agricolas".
Independentismo escocés
Ideolochía
As demandas d'os escoceses por a independencia se basan en a ideya de que Escocia, como una nación con una cultura y identitat diferents a la anglesa, puede separar-se d'o Reino Uniu y tornar a estar independient como enantes de 1707.
Comunicación
Servicio de telecomunicacions
Coste optimo de :
Independentismo escocés
A luita por l'autogobierno
Dende meyatos d'o sieglo XIX apareixió un movimiento por l'autogobierno que buscaba la devolución d'o control sobre os afers escoceses ta Escocia, pero o refirme a la independencia no plegará dica os anyos vint d'o sieglo XX.
A demanda d'a creyación d'una Asamblea Escocesa fue iniciata en 1853 por un organismo cercano a o Partiu Conservador y pronto recibió tamién o refirme d'o Partiu Liberal, pero no fue considerato bella cosa prioritaria, y cuan a propuesta d'autogobierno escocesa fue presentata a o Parlamento de Westminster en 1913, o suyo tramite fue interrumpito por a Primera Guerra Mundial. O nuevo Partiu Laborista compartió a postura d'o Partiu Liberal respecto a l'autogobierno, pero teneban atras prioridaz y a suya politica cambeó en as eleccions chenerals d'o Reino Uniu de 1945. En 1974 a politica laborista tornó a refirmar l'autogubierno escocés, subchecto a referéndum.
Dende 1934, o nacionalismo escocés se troba mas que mas representato por o Scottish National Party, qui tenió o suyo primer representant en a Cambra d'o Comuns d'o Parlamento britanico en 1967, y en as eleccions de marzo de 2007 ganó por primera vegata (con mayoría simpla as eleccions a o Parlamento d'Escocia, ganando por mayoría absoluta en as eleccions d'o 5 de mayo de 2011, a primera vegata que un partiu plega a tener una mayoría absoluta en o Parlamento.
Truco
Os trucos son as esquillas més grans y de forma celindrica, con un sonito caracteristicament fondo, que s'emplegan en ganadería ta destinchir os animals més importants d'o bestiar.
En a Val de Chistau os trucos fan parte también d'a festividat popular en o día d'Es Trucos de Sant Antón. Se i fa trucar ixes instrumentos durante una semana d'antes d'a nueit de Sant Antón per os ninos, en qualques momentos, mientres que os grans trucos només se fan trucar per ixa nueit concreta, mientres se fa una romería dende Chistén, Plan y Sant Chuan enta Saravillo, estando alavez una d'as més particulars festividatz d'a redolada.
Ciro II lo Gran
Ciro II lo Gran (alto u baixo en 600 aC - 4 d'aviento de 530 aC) estió rei d'Anshan y rei de reis de l'Imperio Persa Aquemenida. O suyo nombre en griego estió Κvρος y en antigo persa Koros u ''Kurus' (que probablement significarba "como lo sol")
Punta Tobacor
A punta Tobacor ye un pico pirenenco situau en a val d'Ordesa con 2.779 metros d'altaria.
Ciro II lo Gran
Ciro II estió lo fillo y succesor de Cambises I y d'una princesa meda de nombre Mandana, filla d'Astiaches de Media, que por tanto yera o suyo lolo. Ciro tenió dos fillos, Cambises (rei Cambises II) y Smerdis; y cuantas fillas, d'as cuals a mas conoixita ye Atosa que se casó con Darío I lo Gran y estió mai de Xerxes I de Persia. S'asentó en a cadiera reyal cuan teneba uns 40 anyos, construyió a ciudat de Pasargada y establió allí la capital de l'Imperio Aquemenida.
Ciro ye una figura de culto entre los iranianos modernos, y encara hue la suya tumba, situada en Pasargada, sirve de puesto de peregrinación.
Punta Tobacor
Se troba en o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols, unida a o eixe montanyoso d'a punda Negra y a punta de Treserols a traviés d'o collau d'o Descargador (2.454 m). Se i puet puyar dende a pradera d'Ordesa u dende o cubilar de Góriz
Ciro II lo Gran
250px|thumb|dreita|Tumba de Ciro II lo Gran.
Mencions en fuents aragonesas
Ye nombrato en o Liber Regum Cirus, a versión latinizata d'o suyo nombre:
Tamién en o "Libro d'o Trasoro":
Luengas uralicas
Países an bi ha un numero important de fablants de luengas uralicas incluyen Estonia, Finlandia, Hongría, Rusia, Noruega y Suecia. As luengas uralicas mas relevants por os suyo numero de fablants y identidat nacional, son o estonio, o finés y l'hongaro.
Valverde (El Hierro)
Valverde ye un municipio espanyol, d'a provincia de Santa Cruz de Tenerife, en as Islas Canarias. Ye situato en a parti nord-este d'a isla de El Hierro y o suyo nuclio poblacional mas important ye Villa de Valverde que da nombre a o municipio, os atro nuclios poblacionals son El Mocanal, Isora, San Andrés, Erese, Guarazoca, Tamaduste, La Caleta, Timijiraque, Echedo y El Pozo de las Calcosas.
Melito 'e Napule
Melito 'e Napule (Melito 'e Napule en napolitán, Melito di Napoli en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 39.163 habitants (2010), en una superficie de 3,72 km², con una densidat de población de 10.258,87 hab/km².
Cheografía
O suyo termin municipal muga con as comunas de Casandrino, Giugliano in Campania, Mugnano di Napoli, Nápols y Sant'Antimo.
Fort Worth
Fort Worth ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Texas. Fa parte d'os condaus de Tarrant, estando-ne a suya capital, Parker, Denton y Wise.
A suya población ye de 741.206 habitants (2010) en una superficie de 774,10 km², con una densidat de población de 927,90 hab/km².
Cheografía
A localidat de Fort Worth se troba situata a 216 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Peralejos de las Truchas
Peralejos de las Truchas ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 164 habitants (2007), en una superficie de 59,18 km² y una densidat de población de 2,77 hab/km².
Peralta de la Sal
right|thumb|250px|Salinas. Peralta de la Sal ye un lugar de Litera perteneixient a o municipio de Peralta y Calasanz, en a comarca de Litera. En 1999 teneba una población de 197 habitants.
La Bullonera
La Bullonera estió un dugo activo sobre tot en os anyos 1970 que destacaba fendo canción protesta con versions de cancions folkloricas populars y unas letras cargadas d'ironía. O suyo nombre inicial yera Vientos del Pueblo, pero dimpués de bel cambio o nuclio formau por Javier Mestre y l'alcorisán Eduardo Paz quedoron como un dugo que prenió a palabra aragonesa bullonera como nombre.
O 6 de marzo de 1973 La Bullonera partició en a "1ª Semana de Cultura Aragonesa" fendo un recital de canción en o que actuoron por primera vegada chuntos collas y solistas de tot Aragón a mes de La Bullonera: Tomàs Bosque, Labordeta, Joaquín Carbonell y Renaixer. Estió o precedent d'un fenomeno d'atras actuacions conchuntas por tot Aragón y un treballo conchunto mes comunitario d'os cantautors aragoneses.
O 9 de mayo de 1976 La Bullonera representó chunto con Labordeta a Aragón en o "Festival de los Pueblos Ibericos". Dimpués d'o suyo álbum Punto, de 1980 o dugo se deseparó, encara que en ocasions "La Bullonera" ha tornau a actuar y gravar cancions nuevas.
Navès
Navès ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de lo Solsonés. La suya población ye de 274 habitants (2008), en una superficie de 145,3 km² con una densidat de población d'1,89 hab/km².
Juliette Lewis
Juliette Lewis, naixita de Los Angeles (California) o 21 de chunio de 1973, ye una actriz y cantaire estausunidense con una destacata carrera cinematografica y musical y cuantos premios recibitos. Ye líder d'o grupo de musica rock Juliette and the Licks. D'entre a suya filmografía, se puet destacar as cintas Cape Fear (1991, Martin Scorsese), Natural Born Killers (1994, Oliver Stone), From Dusk till Dawn (1996, Robert Rodriguez) u Hysterical Blindness (2002, Mira Nair). Antiparte, ye filla de l'actor Geoffrey Lewis.
Concepción Dueso Garcés
Concepción Dueso Garcés (27 d'octubre de 1967, La Infortunada, Uesca) ye una chugadora de goalball aragonesa. Ye ciega con una discapacidat de tipo B3. Participó en os Sydney 2000, a on remató segunda con o suyo equipo, ganando a medalla d'archent.
Ibón d'Izagra
L'ibón d'Izagra ye un ibón situau en o municipio d'Aísa, en a comarca de Chacetania. En l'actualidat ye ixuto.
Se troba chunto a o cuello d'o Bozo (1.995 m) por o que pasa o GR 11.1.
Dolmen d'Izagra
Chunto a l'ibón se o troba o tumulo u dolmen d'Izagra, de 17 metros de diametro por 1,5 d'alto. Ye rodiau por un peristalito formau por bellas 40 piedras y tien una chicota cambra, orientada en a dirección Este-Ueste, que conserva as losas d'os quatro cantos, formadas d'piedra d'arena. As losas d'os cantos Norte y Sud se troban inclinadas enta o centro y refirmadas l'una en l'atra. A primera d'ellas tien una largaria de 0,75 metros, una amplaria d'entre 0,35 y 0,40 metros y una gordaria de 0,25 metros. A situada en o canto Sud tien unas dimensions de 1,55 metros de largaria, 0,70 d'altaria y 0,30 de gordaria.
O dolmen podría datar d'o sieglo III aC, estando un puesto d'enterreco d'a epoca neolitica. Se i han trobau restas de uesos umans.
Àrreu
Àrreu (Àrreu en occitán, Arreau en francés y oficialment) ye una comuna occitana situata en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón de Nestés, Aura y Loron y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 823 habitants (1999) en una superficie de 11,12 km², con una densidat de población de 74,01 hab/km².
Olalia
Olalia (Olalla en Castellano) ye un lugar aragonés de la provincia de Teruel y comarca de Xiloca, situau en lo municipio de Calamocha.
La suya población ye de 44 habitants (2018).
Cheografía
Ye situau a l'ueste de sierra Pelarda, a 1.277 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar y a una distancia de 87 km de la ciudat de Teruel, la capital de la suya provincia.
Toponimia
Olalia significa Olaria y ye como s'escribe l'antroponimo en bel texto medieval de lo sud d'Aragón. Este lugar s'escribe Olalia en l'adchudicación de decimas de las aldeyas de la Comunidat de Daroca (1205) y en lo Libro de la Manifestación de lo Morabetín de la Comunidat de Daroca (1373) y en lo fogache de 1495. Lo cambio ta Olalla ye fácil que haiga estau por pareixiu con atras Olallas en atras partes d'Espanya.
José Rodrigo y Villalpando
José Rodrigo y Villalpando, I marqués d'a Comuerta (Zaragoza, 1668 – Madrit, 7 d'aviento de 1741) estió un politico espanyol.
Olalia
Toponimia
Bi ha microtoponimos que pueden tener base aragonesa como sierra Pelarda, la Riera, fuente de los Caños y monte del Val. En la baixa Edat Meya se documenta lo microtoponimo cerro d'el Caixigar.
José Rodrigo y Villalpando
Biografía
Estió fillo de Pedro-Lorenzo Rodrigo y Arnal, sinyor de Bescós, Villacampa y Pradilla, natural de Biarche (Uesca), y de Vicencia de Villalpando y López de Baylo (filla d'o primer conte de Torres Secas). Procedeba d'una familia infanzona aragonesa orichinaria d'a localidat de Biarche, en an tienen a suya casa familiar. Su pai (Pedro-Lorendo Rodrigo) y o suyo lolo (Pedro Rodrigo y Rodrigo) estioron destacaus churistas en o sieglo XVII.
Olalia
Personalidaz naixidas d'Olalia
Categoría principal: Naixius d'Olalia.
José Rodrigo y Villalpando
Biografía
Estudió arte y churisprudencia en a Universidat de Zaragoza para estar designato en 1690 Oidor d'a suya Reyal Audiencia, Degán d'o Colechio d'Avogatos de Zaragoza y en 1699 Lugartenient en a Corte d'o Chusticia d'Aragón en 1699 y avogato fiscal y patrimonial d'o mesmo reino.
Libró a embaixada en París por encargo de Felipe V en as zaguerías d'a Guerra de Succesión Espanyola entre os anyos 1711 a 1717. O 2 d'abril de 1717 se le designó secretario d'Estau y d'o despacho universal de Fazienda y Gracia y Chusticia, puesto que ya ocupó dica l'1 d'aviento de 1720.
En 1717 o Rei le fació chentilombre de cambra y marqués d'a Compuesta. Negoció dimpués en 1737 o concordato con a Santa Seu. En 1740 fundó una Biblioteca publica en o convento de pedricadors de Sant Ildefonso de Zaragoza.
Contrayó matrimonio con Antonia de Oblitas y Los Ancos Lanaja y Mendoza, sinyora d'Oblitas.
Entre as suyas obras fegura a Veridica esfensa d'os mas importants privilechios d'o reino d'Aragón.
Mecanica clasica
A mecanica clasica ye tamién conoixita como Leis de Newton (Sistema inercial) en honor a Isaac Newton, qui fació contribucions fundamentals a esta teoría. A mecanica ye a parte d'a fisica que estudea as fuerzas. Se trestalla en:
Aa mecanica clasica reduz o suyo estudio a o dominio d'a experiencia diaria, ye decir, a eventos que succeden a velocidaz a-saber-lo menors que a velocidat d'a luz y a escala macroscopica.
Importancia d'a mecanica clasica
A mecanica clasica ye un modelo fisico macroscopico d'o entorno fisico. Ye relativament fácil de comprender y de representar matematicamén. En consecuencia, ye de millor aplicar que a Mecanica cuantica, nomás aplicable a particlas elementals y entornos microscopicos.
A mecanica clasica ye suficientment valida t'a mas gran parte d'os casos practicos cutianos en una gran cantidat de sistemas. Esta teoría, por eixemplo, describe con gran exactitut sistemas como codetes, movimiento de planetas, moleculas organicas, trompos, trens y trachectorias de móbils en cheneral.
Parque Natural d'as Vals Occidentals
O parque muga con Francia a o norte y con Navarra a l'ueste, estendillando-se por as cabeceras d'os ríos Veral, Aragón Subordán, Osia, Estarrún y Lubierre.
Mecanica clasica
Importancia d'a mecanica clasica
A mecanica clasica de Newton ye amplament compatible con atras teorías clasicas como l'eletromagnetismo y a termodinamica, tamién "clasicos" (estas teorías tienen tamién o suyo equivalent cuantico).
Parque Natural d'as Vals Occidentals
Se pueden trobar en o parque molimentos megaliticos que amostran a presencia de l'hombre en istas tierras dende tiempos prehistoricos. En a Edat Meya yera un important paso d'o camín de Sant Chaime, aprofitando l'antiga calzada romana que i pasaba.
Cheolochía
Bi ha representación d'as unidaz conoixitas como "Pireneu axial" y de "sierras pirenencas interiors". O Pireneu Axial d'este parque natural corresponde a almendrons, piedras d'arena y archilas royencos d'edat permo-triasica conoixitos como "molasas tardiherzinicas" u "permotrías". Son bien vistables en a zona d'Aguatuerta. As sierras pirenencas interiors presentan materials sobre tot calsinosos d'edaz entre o Cretacio superior y o Eoceno con altarias importants a causa d'haber-se apilato uns cuantos cabalgamientos, cadagún con unas cuantas series de plegos bien vistables. Os plegos abundan en Sierra Vernera y Penya Forca y a vegatas han esdeveniu sinclinals pendius, como podemos veyer en a mesma Sierra Vernera y en o Castiello d'Acher.
Entre as suyas formacions cheolochicas destacan los fenomenos karsticos (crepas, fovetas, foces) y cheleras d'o Cuaternario, trobando-se vals en U y ibons. Destacan Auguas Tuertas y o Castiello d'Acher.
Fauna
thumb|180px|Un [[Ursus arctos|onso]] A fauna mas destacable incluye especies en periglo d'extinción como l'onso (Ursus arctos) u o debantagüesos (Gyapetus barbatus) y atras como a loira (Lutra lutra), o milano reyal (Milvus milvus), l'aurón (Tetrao urogallus aquitanicus) y a rana pirenenca (Rana pyrenaica).
Flora
Respective a la flora, o Parque ye a millor muestra de selvas mixtas eurosiberianas en Aragón, prencipalment abetals (o mayor d'Aragón) y fabars. Tamién bi ha pinars y caixicars y matullars de buixos. En total bi ha 1200 especies vechetals, estando-ne 232 consideratas raras y 7 endemicas. Entre as suyas selvas destacan Gamueta, Oza y Linza.
Atras figuras de protección
Coinciden en parti con o Parque Natural atras feguras de protección:
Cigudosa
Cigudosa ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato a 55 km d'a capital. A suya población ye de 50 habitants, en una superficie de 21,03 km² y una densidat de 2,38 hab/km².
Muela Grande
D'antis más adedicada a la ganadería mas que mas y tamién a l'agricultura. Actualment ye cubierta por pinars de pin royo (Pinus sylvestris).
Franco renano
O franco renano ye un dialecto de l'alemán central occidental. Formau por os dialectos chermanicos d'as rechions de l'ueste d'os estaus alemans d'o Sarre, Renania-Palatinato y Hesse. Tamién se charra en Lorena en o nord-este de Francia, en o este d'o departamento de Mosela y en a parte norte d'Alsacia en o departamento d'o Baixo Rin.
Artes graficas
Menas
A definición mas ampla d'artes graficas incluye a:
Renault Twingo
Renault Twingo ye un auto d'o segmento A desembolicau por Renault. Renault Twingo s'ensambla en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Novo Mesto (Eslovenia). Amaneixió en o mercau en 1993 y se comerzializa dica hue. I hai tres cheneracions d'as qualas a zaguera ye de 2014.
Galería d'imachens
.
Santa Maria de Miralles
Santa Maria de Miralles (Santa Maria de Miralles en catalán; Santa María de Miralles en castellano) ye un municipio catalán situato en a provincia de Barcelona, comarca de l'Anoya y partiu chudicial d'Igualada. A suya población ye de 128 habitants (2007), en una superficie de 25,04 km² con una densidat de población de 5,11 hab/km². Ye situau a 628 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Poiana (Landas)
Poiana (Poiana en occitán, Poyanne en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
A suya población ye de 563 habitants (2007) en una superficie de 10,72 km², con una densidat de población de 53 hab/km².
Basidiomycota
Ciclo reproductivo
As basidiosporas se forman por meiosi dimpués d'a fusión de dos nuclios d'a celula d'una hifa. En ixemenar-sen as esporas cherminan y forman hifas haploides con septos. Quan s'unen dos hifas se forma un basidiocarpo u cuerpo fructifero que en a part baixa d'o sombrero formará basidiosporas por meiosi dimpués d'a fusión de dos nuclios en una celula.
Pico d'en Medio
Pico d'en Medio puet fer referencia a:
Ilesia de Sant Miguel d'os Navarros de Zaragoza
A Ilesia de Sant Miguel d'os Navarros ye una ilesia que se troba en Zaragoza (Aragón). Ye una ilesia d'estilo mudéchar-barroco construyida en o sieglo XIV.
Alguaza
thumb|180px|right|Una alguaza tradicional. L'alguaza  (de l'arabe < ar-razza ) ye un aparello de ferralla que fa posible que as puertas d'edificios u muebles, u las finestras chiren un anglo concreto cuan s'ubren. Tiene dos piezas, la una que s'achunta con a puerta u pana d'a finestra y chira sobre l'eixe, que ye formato per a unión con l'atra, permetendo asinas que i chire o panel.
Actualment bi'n ha una gran variedat de formas y midas ta lo mercato que las fan utils ta buena cosa de funcions. As aldabas pueden clasificar-se per diversos criterios:
Estepa de San Juan
Estepa de San Juan ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato a 26 km d'a capital. A suya población ye de 10 habitants (2006), en una superficie de 10,45 km² y una densidat de 0,96 hab/km².
Melani García
Melani García Gaspar mas conoixita simplament como Melani García ye una cantaire espanyola. Va estar a ganadora d'a Voz Kids 2018 (a quarta edición), y representant de TVE en o Eurovisión Junior 2019.
Historia
Naixió de L'Eliana, Campo de Turia, Comunidat Valenciana en Espanya. Dende los ueito anyos ye intresada en a opera, participando en un coro local.
Con diez anyos ganó a quarta edición d'a Voz Kids y con dotze anyadas, representó a Espanya en o Eurovisión Junior 2019. Tiene ascendencia d'Espanya y d'Archentina.
Santa Llogaia d'Àlguema
Santa Llogaia d'Àlguema ye un municipio catalán situato en a comarca d'Alto Empordán y partiu chudicial de Figueres, en a provincia de Chirona.
A suya población ye de 335 habitants (2009), en una superficie d'1,93 km² con una densidat de población de 176,32 hab/km².
Cheografía
A localidat de Santa Llogaia d'Àlguema ye situata a 42 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Historia
Santa Llogaia d'Àlguema pertenexió a o monesterio de Santa María de Ripoll.
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Ueso
thumb|250px|Uesos humans Un ueso (d'o latín < OSSUM) ye organo formau principalment por teixiu osio. Tamién se dice ueso a esta mena de teixiu conectivo liuchero y de notable elasticidat y dureza.
Lo teixiu osio ye composau por celulas especializadas y fibras que forman una matriz. En os vertebraus efectua una triple función: la de sostenimiento d'o cuerpo, a de protección de bel organo (cerebro, corazón, polmons) y la de posibilitar o movimiento (a traviés de palancas movidas por os musclos).
Club Deportivo Numancia de Soria
O Club Deportivo Numancia de Soria (en aragonés Club Esportivo Numancia de Soria) ye un club poliesportivo castellano, d'a ciudat de Soria. A suya sección mes conoixita y antiga ye la de fútbol, establita en 1945 y que chuga en a Segunda división espanyola de fútbol. Amás tien seccions de baloncesto, hockey y voleibol.
Sant Llorenç de Morunys
Sant Llorenç de Morunys ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de lo Solsonés. La suya población ye de 1.071 habitants (2008), en una superficie de 4,3 km² con una densidat de población de 249,07 hab/km².
Montana
Montana, prenunciau, ye uno d'os 50 estaus d'Estaus Unius, situau a o norueste d'o país. A suya capital ye Helena. A suya población ye de 957.861 habitants (estimación de 2007), en una superficie de 381.156 km² con una densidat de población de 2,51 hab/km².
Cheografía
O estau de Montana muga a o norte con as provincias canadienses de Columbia Britanica, Alberta y Saskatchewan; a l'este con Dakota d'o Norte y Dakota d'o Sud; a o sud con Wyoming; y a l'ueste con Idaho.
Historia
Montana estió o 44º estau en dentrar en os Estaus Unius, o 8 de noviembre de 1889.
Luengas masa
Iste grupo de luengas ye fablato por unas 52.000 personas en Chad y Camerún. As dos luengas prencipals son o masana y o muséi.
Fauvismo
O fauvismo ye un estilo pictorico, d'orichen francés, caracterizato per l'uso de colors intensas, puras y expresivas, y per una simplificación d'as formas, as perspectivas y as uambras. Estió lo primero d'os prencipals movimientos pictoricos expresionistas apareixitos ta las primerías d'o sieglo XX, si bien no tenió guaire durada.
O movimiento ganó importancia en rancando d'a exposición de bels fauvistas en o Salón d'Agüerro (Salon d'Automne) de 1905, en París. L'orichen d'a denominación se troba en a frase d'o critico francés Louis Vauxcelles, qui exclamó "Donatello au milieu des fauves!" (Donatello entre as bestias furas!), referindo-se a una escultura d'estilo cuatrecentista que yera en metá d'a galería.
A fegura capecera d'o movimiento estió Henri Matisse. Belaltros artistas consideratos fauvistas -anque ta muitos no significó que cualquecosa temporal- estioron André Derain, Albert Marquet, Maurice de Vlaminck, Georges Rouault, Raoul Dufy, Georges Braque y Kees van Dongen.
En o fauvismo se perciben bellas influencias, como a d'os neoimpresionistas u a d'os postimpresionistas Cézanne, Gauguin y Van Gogh. O estilo, de vez, influyó considerablement en muitos d'os movimientos posteriors d'o expresionismo europeu.
Alto del Tremedal
L'Alto del Tremedal ye un mont de 1.893 metros d'altaria que se situa a sierra d'el Tremedal, o termin municipal d'Oriuela (Teruel).
Santuario
Chunto a la suya cima se troba a 1.770 metros d'altaria o Santuario de Nuestra Sinyora d'el Tremedal, construyiu en 1748 probablement sobre una antiga ermita d'a que no bi ha restas.
Fue destruyiu por os franceses en a Guerra d'o Francés en 1809 y reconstruyiu en 1884. Bi ha una talla romanica d'o sieglo XIII.
Punta Estatón
A punta Estatón, pico d'en Medio (en castellano Pico de Enmedio) u Estatón d'a Nuquera ye un pico pirenenco situau en a val d'Ordesa con 2.137 metros d'altaria. Se troba en a triple muga entre os municipios sobrarbencos de Torla-Ordesa, Broto y Fanlo, chunto a la sierra Carquera.
Ilesia de l'Aponderación d'a Santa Cruz de Zaragoza
A Ilesia de l'Aponderación d'a Santa Cruz de Zaragoza ye una ilesia que se troba en Zaragoza (Aragón). Ye una ilesia d'estilo barroco construyida entre 1768 y 1780.
Vilanova de Bellpuig
Vilanova de Bellpuig ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida, en la comarca de lo Plan d'Urchel.
A suya población ye de 1.157 habitants (2008), en una superficie de 13,8 km² con una densidat de población de 83,84 hab/km².
Fuents d'Ayódar
Fuents d'Ayódar (Fuentes de Ayódar en castellano; Fontes u Les Fonts d'Aiòder en catalán) ye un municipio d'a provincia de Castellón, situato en a comarca de l'Alto Millars. A suya población ye de 105 habitants (2007), en una superficie de 10,9 km² con una densidat de población de 9,63 hab/km².
Quart de les Valls
miniaturadeimagen|Ilesia parroquial de Sant Miquel Arcànchel de Quart de les Valls, Valencia. miniaturadeimagen|Casa d'a Villa de Quart de les Valls (Valencia). miniaturadeimagen|Quart de les Valls (València). miniaturadeimagen|Fuent de Quart (Quart de les Valls, Valencia). Quart de les Valls ye un municipio d'o País Valenciano d'a provincia de Valencia, situau en a comarca d'o Campo de Murviedro. A suya población ye de 1.100 habitants (2007) en una superficie de 8,4 km² con una densidat de población de 130,95 hab/km².
Punta Mondeniero
A punta Mondeniero (en castellano Mondiciero) ye un pico pirenenco de 2.295 metros d'altaria situau chunto a la localidat de Torla.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
La Póveda de Soria
La Póveda de Soria ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón), situato a 31 km d'a capital. A suya población ye de 128 habitants, en una superficie de 63,87 km² y una densidat de 1,99 hab/km².
Nombre
O suyo nombre puet venir d'o latín POPULUS, chopo u triemol (como Plou en Teruel y Polop en Alicant), perdendo o sufixo diminutivo -ulus (como en Lo Pobo de Teruel), y metendo o sufixo de colectivo d'arbols -ETU, -ETA, significando selva de chopos u triemols.
Riner
Riner ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de lo Solsonés. La suya población ye de 300 habitants (2008), en una superficie de 47,1 km² con una densidat de población de 6,37 hab/km².
La Gomera
La Gomera ye una isla de l'archipielago d'as Islas Canarias, situata en l'Oceano Atlantico a o sudueste d'a costa d'Africa. Perteneixent a la Comunidat Autonoma de Canarias y a Provincia de Santa Cruz de Tenerife.
A suya población ye agrupata en seis municipios, San Sebastián de la Gomera que ye a suya capital, Agulo, Alajeró, Hermigua, Vallehermoso y Valle Gran Rey, estos integran tamién atros nuclios poblacionals.
Parla
Bells d'os habitants de La Gomera charran o Silvo Canario, que ye una lengua chiflada con a boca y os didos, que permite comunicarse dica tres quilometros de distancia, muito util ta comunicar-se en a cheografia escarpada d'a isla. A suya ensenyanza ye regulata por o gubierno canario que declaró o silvo como patrimonio etnografico. En l'anyo 2009 l'UNESCO declaró iste idioma como Patrimonio d'a Humanidat.
Moros (pueblo)
Los moros (en arabe ﺑﻴﻀﺎﻦ) son un conchunto de tribus de la part occidental de lo Sahara y de lo Sahel que charran la variant hassaniya de l'arabe, con un modo de vida tradicional de pastors nomadas y con una organización social tradicional en castas. Son musulmans sunnís d'a escuela maliquí. Son unas poblacions d'orichen predominantment berber que fuoron arabizadas por arabes beduins. Los sahrauis son los moros saharianos que estioron baixo dominación colonial espanyola.
Etnonimo
En Mauritania se gosan dicir a ells mesmos como beidan. Lo termin mauri, maures, "moros" y variants en luengas occidentals aplicau a los parlants de lo hassaniya de lo Sahara y Sahel se cheneralizó entre los sieglos XVI y XVIII entre comerciants y exploradors europeus.
Luenga
Lo hassaniya ye un dialecto arabe con muito sustrato lingüistico de lo berber que charraban los antigos zenachas.