cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eschrichtius robustus
A ballena grisa (Eschrichtius robustus (Lilljeborg, 1861) ) ye una especie de mamifero marino d'a orden d'os Artiodactyla y familia Balaenopteridae que que migra anyalment entre as arias d'alimentación y reproducción. Aconsigue una longaria de 14,9 metros, un peso de dica 41 toneladas y vive entre 55 y 70 anyadas d'edat, encara que s'estimó que una fembra teneba entre 75 y 80 anyadas d'edat. Lo nombre común d'a ballena proviene d'as tacas grisas y blancas en a suya piel fosca.
1571
Atros países
right|thumb|250px|En a [[batalla de Lepanto, l'Armata d'a Santa Liga redota a l'Armata turca, o 7 d'octubre de 1571.]]
right|thumb|250px|Lastronomo y matematico alemán [[Johannes Kepler, qui naixió o 27 d'aviento de 1571.]]
Villaflor (Zamora)
Villaflor ye una localidat d'o municipio de Muelas del Pan en a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 13 habitants.
Ibón Alto de ros Batans
L'ibón Alto de ros Batans ye un ibón situato en Sobrarbe, a los piez d'a Comachibosa.
Mergus merganser
O mergo gran (Mergus merganser (Linnaeus, 1758) ) ye una au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se troba en ríos y lacos en arias boscosas d'Europa, Asia y America d'o Norte.
Mide de 58 a 72 cm de luengo con una envergadura de 78 a 97 cm y un peso de 0,9 a 2,1 kg; os masclos en promeyo son un poquet mas grans que as fembras.
S'alimenta sobretot de peix.
Chardín Botanico de Madeira
Entre 2000 y 2009 mas de 2,8 millons de personas visitoron o Chardin Botanico de Madeira, estando o numero de vesitants anyals de 345.000 personas.
Nombre
O nombre oficial ye Jardim Botânico da Madeira - Eng.º Rui Vieira. Encara que ye tamién conoixito por atros nombres, como Jardim Botânico da Madeira, Jardim Botânico do Funchal u Jardim Botânico Engenheiro Rui Vieira.
Investigación
En o Chardin Botanico de Madeira se investiga a flora d'a Macaronesia y en particular o estudio d'a biodiversidat vechetal de l'archipielago de Madeira.
Schermer
Schermer ye un municipio neerlandés situato en a provincia d'Holanda Septentrional.
A suya población ye de 5.361 habitants (2010) en una superficie de 64,44 km², con una densidat de población de 87 hab/km².
Republica Dominicana
A suya población yera de 9.445.281 habitants seguntes o censo de 2010, en una superficie de 48.730 km², con una densidat de población de 181,80 hab/km².
La Barta (Gers)
La Barta (La Barta en occitán, Labarthe en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'Astarac-Gimona.
Punta d'el Raso (macizo de Cotiella)
La punta d'el Raso u pico de las Colladetas ye una montanya pirenenca de 2.417 metros d'altaria situada en el macizo de Cotiella, en el municipio de la Foradada d'el Toscar.
Goirle
Goirle ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Brabant Septentrional.
A suya población ye de 22.808 habitants (2010) en una superficie de 42,24 km², con una densidat de población de 543 hab/km².
Ocean's Thirteen
Ocean's Thirteen (títol orichinal en anglés, en aragonés Os trece d'Ocean, enguerada en Aragón con o suyo títol orivhinal en anglés) ye una cinta de cine estausunidense de cine de comedia y cine d'intriga de l'anyo 2007 dirichida por Steven Soderbergh seguntes un guión orichinal de Brian Koppelman y David Levien (encara que basau en os personaches creyaus por George Clayton Johnson), con una Banda Sonora Orichinal de David Holmes, una dirección de fotografía de Steven Soderbergh (acreditau como Peter Andrews), una producción cinematografica de Jerry Weintraub ta las productoras Village Roadshow Pictures, Jerry Weintraub Productions y Section Eight Productions y un elenco formau, entre d'atros, por os actors George Clooney, Brad Pitt, Matt Damon, Andy García, Don Cheadle, Bernie Mac, Ellen Barkin, Al Pacino, Casey Affleck, Scott Caan, Eddie Jemison, Qin Shaobo, Carl Reiner y Elliott Gould.
Orient
Orient (d'o latín oriens, d'o verbo orire, naixer en aragonés) ye a denominación de aquellas rechions que son a l'Este d'o punto de referencia. A ormino, li s'otorga iste nombre a Asia.
Ocean's Thirteen
En ista cinta, Reuben Tishkoff, un d'os miembros d'a banda de Danny Ocean ha estau estafau en os negocios por o despiadau Willy Bank, dentra en una depresión y los suyos amigos deciden de fer bella cosa ta que se recupere, i ixo pasa por tornar-li la estafa a Willy Bank. A cinta se rodó en bellos casinos de Las Vegas (Nevada), como lo Bellagio Las Vegas, en Los Angeles y atros puestos de California y tamién en a ciudat de Londres en o Reino Uniu. S'ambienta en epoca actual d'a cinta en Las Vegas (Nevada, Estaus Unius) y Mexico. Tenió muito exito de publico encara que ixo no se tradució en garra premio u cinematografico u nominación destacaus.
Orient
Historicament se distinguen tres partis:
Ocean's Thirteen
Fa parte d'a saga de cintas Ocean's, estando-ne la tercera d'as cintas d'a saga dimpués de Ocean's Eleven (2001) y Ocean's Twelve (2004), y tenió continidat en a saga con o spin-off Ocean's 8 (2018, encara que ista dirichida por Gary Ross).
Stede Broec
Stede Broec ye un municipio neerlandés situato en a provincia d'Holanda Septentrional.
A suya población ye de 21.268 habitants (2010) en una superficie de 16,42 km², con una densidat de población de 1.439 hab/km².
Bosch
Bosch (prenunciato en catalán /ˈbɔsk/ y en neerlandés /ˈbɔsx/, tamién escrito Bosc en catalán muderno) ye un apellito popular en catalán y neerlandés que significa literalment selva.
Bosch puet estar:
A redolín
A redolín ye una expresión que denota que una labor u fayena pasa, por periodos de tiempo determinaus, d'una persona a la siguient seguntes un orden preestabliu, de forma ciclica, adintro d'un colectivo u comunidat.
A repartición d'un cargo u treballo a redolín ye frecuent, por eixemplo, en fayenas en as que no se percibe remuneración por fer-las, como en puede estar eixemplos a presidencia d'una comunidat de propietarios, u en cosirar o bestiar d'una aldeya en a que no s'adube a pagar o salario d'un pastor achustau y son os propis vecins os que s'alternan en a fayena de cosirar-se os animals de a parte d'os rabanyos que se guarda a vecinal.
Zunna
A zunna (en arabe سنة /'sunna/, plural سنن /ˈsunæn/) ye o conchunto de ditos y feitos de Mahoma seguntes o testimonio d'os companyers d'o profeta u d'as dos cheneracions siguients.
Lechago
Lechago ye un lugar de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Calamocha. La suya población ye de 49 habitants (2018).
Zunna
L'alcorán parla d'a sunnat al-awwalin, pero a zunna quedó fixada dimpués. A formula estereotipada en a que se replega cada zunna ye o hadiz, estudiau por a ilm al hadit, ciencia d'a tradición. A zunna se califica de sahih, sana, hasan, bella, daif malauta, matruk, sin testigos de transmisión, y mawdu (apocrifa). Tamién se denomina zunna a la constumbre observada cheneralment en o islam encara que no se remonten a Mahomet, y tamién a lo conchunto de sunnan.
Chuegos Olimpicos d'Amsterdam 1928
Os Chuegos Olimpicos d'Amsterdam 1928, conoixitos tamién como Chuegos d'a IX Olimpiada d'a era muderna, estioron os Chuegos Olimpicos que se celebroron en Amsterdam (Países Baixos) dende o 17 de mayo dica o 12 d'agosto de 1928. I participoron 2.883 esportistas (2.606 varons y 277 de sexo femenín) de 46 países. Istos Chuegos estioron os primers en partecipar las mullers en prebas d'atletismo.
Sierra de Lupera
A sierra de Lupera ye una sierra exterior pirenenca situada en o municipio de Biarche. O suyo cobalto se troba a 1.469 metros d'altaria. Fa parti d'o Parque Natural d'a Sierra y as Foces de Guara.
Chuegos Olimpicos d'Amsterdam 1928
right|250px|thumb| Paises partecipants en os Chuegos Olimpicos de 1928
Lechago
Toponimia
Lo suyo nombre ye pareixito a Litago de la comarca Tarazona y Moncayo. Puet remontar-se a o latín Liciacum, tierra u casa de Licius, seguntes una evolución mozarabe d'a -CI- latina y sonorización d'a xorda intervocalica. Tampoco s'ha de descartar una castellanización a partir d'una forma aragonesa tipo Litaco, tamién con sufixo de pertenencia -acum.
El Buyeral
El Buyeral ye un mont de 842 metros d'altaria que se sitúa en a muga entra as provincias de Zaragoza y Uesca.
Zunna
Son clasicas as compilacions de sunnan de Malik b Anas (m 795), Ahmad Muhhamad b Hanbal (m 855), Abu Abd Allah Muhammad b Ismail al Gufi, (870) y Abu Husain al Kusayri al-Nisaburi y os comentarios de Ibn Hachar (1448) y al-Qastallani.
Villafáfila
Villafáfila ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 577 habitants, en una superficie de 73,99 km² y una densidat de población de 7,8 hab/km².
El Buyeral
Se troba en a divisoria entre os barrancos d'o Tobo y a Parueta, os dos afluyents d'o río Aragón.
Villafáfila
A localidat de Otero de Sariegos fa parti d'iste municipio.
El Buyeral
Toponimia
L'oronimo Buyeral puede querer decir defesa pa os bueis, concepto que s'expresa en l'antigo dominio de l'aragonés con una serie de variants d'a palabra boyalar: boyaral, boyar, bolar, bovaral, y tamién con boalache u bolache.
Lechago
Toponimia
En lo libro de manifestación de lo morabetín de la Comunidat de Daroca de 1373 y en las actas d'os procesos de Corz de Zaragoza de 1398-1400 s'escribe Lechague.
Zunna
A escuela churidica de Malik b Anas u maliquí, de Medina, arribó en Echipto y fue imposada por os almurabitz teneba a mayoría d'os seguidors en Berbería y Al Andalus, y encara ye seguida por os targui d'o Sahara.
Losa del Obispo
Losa del Obispo (Losa del Obispo en castellano, La Llosa del Bisbe en catalán) ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de Los Serrans. La suya población ye de 504 habitants(2005), en una superficie de 12,2 km² con una densidat de población de 41,31 hab/km².
Zunna
A escuela churidica d'Abu Hanifa u hanafí, de Kufa s'estendilló por Irak y Irán, y ye a escuela que siguen os pueblos musulmans d'o Caucas.
Os xiitas poseyen a suya propia zunna y admiten que a cadena de testimonios se remonte a un imam.
Courson-Monteloup
Courson-Monteloup ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto de Palaiseau, o cantón de Dourdan y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 584 habitants, en una superficie de 3,74 km².
Tierra d'Ostavals
La Tierra d'Ostavals (Oztibarre en basco; Ostabares en castellano; Ostabarret en francés) ye una comarca de l'este de la Baixa Navarra (Francia) con capital en Ostavals. En fan parte 9 municipios.
Cheografía
Ye situata en la cuenca alta de lo río Bidouze, a lo sud de lo municipio u comuna d'Uhart-Mixa. Muga a lo sud y sudueste con Garazi, a l'este con Sola, a lo norte con la Tierra de Mixa y a lo norueste con Arberoa.
Comprende los municipios d'Arhansus, Bunus, Hosta, Ibarrolle, Juxue, Larceveau-Arros-Cibits, Ostavals-Asme, Pagolle e Saint-Just-Ibarre.
Historia
Perteneixió a Gastón IV de Biarn, que lo recuperó pa Biarn por muito tiempo dimpués d'una guerra. Don P. Arnalt de Luxa, sinyor feudal local, se declaró vasallo de Sancho Lo Fuerte rei de Navarra en 1228.
Nombre
En 1247 ya existen las denominacions de Tierra de Mixa y Tierra d'Ostavals:
Asinas lo fillo de lo vizconte de Tartax (vizconte que heba demandato protección a Sancho lo Fuerte en 1196) reconoixeba vasallache a Tibalt I de Navarra por haber recibito d'ell Villanueva con tota la Tierra de Mixa y d'Ostavals.
Teixiu
Teixiu puet estar:
Extremo Orient
L'Extremo Orient u Luengo Orient sinyala a lo conchunto de países que son a l'este d'Asia. Incluye os siguients países:
Jacques Monod
Jacques Lucien Monod, naixito de París (Isla de Francia) o 9 de febrero de 1910 y muerto en Canas (Provenza-Alpes-Costa Azul, Occitania) o 31 de mayo de 1976, estió un biologo y bioquimico francés.
Por as suyas rechiras sobre a transcripción d'os chens, Jacques Monod recibió en 1965 o Premio Nobel de Fisiolochía u Medecina.
Melanitta nigra
L' aneda marina (Melanitta nigra (Linnaeus, 1758) ) ye una especie d'au d'a orden d'os Anseriformes y familia Anatidae que se reproduz en l'extremo norte d'Europa y a lo este dica lo río Olenyok. Pasa d'hibierno mas a lo sud en as redoladas atemperadas, en as costas d'Europa dica Marruecos.
Anabaptismo
Los anabaptistas son una denominación cristiana protestant que amanixió en lo sieglo XVI mientres lo movimiento de la Reforma Protestant. Los anabaptistas compartiban la doctrina basica de lo protestantismo, pero se'n diferenciaban sobre tot en la doctrina de lo baptismo. Los anabaptistas creyeban que lo baptismo només se podeba fer en creyents adultos que ya teneban la capacidat d'entender lo significato suyo como representación de la muerte en lo pecato y la vida en Cristo. Por ixo consideroron que lo baptismo infantil no teneba valideza (lo nino no teneba la conoixencia de l'acto de lo baptismo ni heba preso la decisión de creyer en lo sacrificio de Cristo), y por ixo caleba que se baptizasen atra vegata.
Melanitta nigra
Ista especie capuzeya en busca de crustazios y musclos; tamién mincha insectos aquaticos y peixes chicotz quan ye en augua dulza.
Orient Proximo
400px|thumb|L'Orient Proximo L'Orient Proximo ye a rechión de l'Orient mas amán d'Europa. As suyas mugas varían seguntes quí emplega o vocable pero, en o suyo sentito mas restrinchito, ye sinonimo d'Asia sudoccidental, encluindo los siguients estatos: Turquía, Chipre, Siria, Liban, Palestina, Israel, Chordania, Arabia Saudita, Iraq, Irán, Kuwait, Bahrein, Qatar, Emiratos Arabes Unitos, Omán y Yemen. Ye a cuna de l'agricultura, a civilización y a escritura y ha estato una crucillata dende que o primer ser humán albandonó Africa por ixa vía.
D'ordinario s'abraca dentro d'o clamato Orient Meyo, anque dengún d'os dos termins ye bien definito.
Anabaptismo
Lo nombre anabaptista provién de lo griego anabaptizo, que en idioma aragonés quier dicir "atro baptismo dimpués". Pero este termin ye confuso porque suposaba la creyencia en un doble baptismo. En realidat pa lo anabaptistas i heba un unico baptismo, lo baptismo adulto, y no baptizaban a los ninos de los creyents que cuan ya yeran adultos.
S'ha d'aclarir que la doctrina de lo baptismo adulto ha estato comuna y cutiana en la historia de lo cristianismo, enantes y dimpués de la Reforma Protestant, y muitas denominacions protestants practican lo baptismo adulto. Lo que fa singular a los anabaptistas ye que estioron la primera familia protestant que proposó esta doctrina dimpués de la hechemonía doctrinal catolica de lo baptismo infantil.
Congosto de l'Entremont
thumb|right|250px|O [[río Cinca esnaviesa por L'Entremont, vido dende os «Castiellos de Sant Mitier».]] O congosto de l'Entremont (prenunciau /lentre'mon/) ye un congosto natural sobre o río Cinca que se prolarga 1,5 kilometros (aproximadament) d'entre os arredols d'a localidat de Mediano y dica Ligüerre d'a Cinca, en sud d'a comarca de Sobrarbe (Uesca).
Quintanapalla
Quintanapalla ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Alfoz de Burgos y partiu chudicial de Burgos.
Congosto de l'Entremont
Ye un congosto natural socavau per o río Cinca contra la penya calsinera que forma d'una man o tozal de Sant Mitier u «tozal Corona», y de l'altra a sierra de l'Entremont y, especialment, as leneras de lo penyastro d'ista segunda que ha nombre Picatiecho.
Turbonet
Turbonet ye una cima secundaria de 2.346 metros d'altaria d'el macizo de Turbón, chuntas forman la dita coma de Sant Hadrián.
Ye situada en la huega entre es municipios de vall de Bardaixín y Torlarribera, en la provincia de Uesca (Aragón).
Congosto de l'Entremont
Dende 1969, l'acceso d'o río Cinca ta'l congosto se troba interrumpido por a renclusa de l'entibo de Mediano, que bi ye en a boca. A surtida d'o río de o congosto se troba tamién con unaltro pantano, que ye l'entibo de Lo Grau, debaixo d'o Puent de l'Entremont por a on que i esnaviesa a carretera local de Palo ta'l Mesón de Ligüerre, por o que o poco mas d'1 km que mesura de largo lo congosto ye a sola distancia no embalsada que recorre o río Cinca por ista part.
Quintanapalla
A suya población ye de 129 habitants (2007) en una superficie de 15,87 km², con una densidat de población d'8,13 hab/km².
Cheografía
A localidat de Quintanapalla ye situada a 933 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'as suyas provincia y comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Congosto de l'Entremont
L'Entremont en a cultura popular
Un d'os oficios mas enradigaus en os lugars y villas que i hai en a ribera d'a Cinca heba estau siempre o de navatero. Por a naturaleza d'aquella profesión, en l'actualidat desapareixida, L'Entremont yera o paso de mas periglo por a on que pasaban as navatas de camín t'a Tierra Plana en a exportación d'a madera, pus o río bateba muit fuerte y per estar tan pretas as penyas d'una man y de l'altra, o cabal d'es mayencos i fa augmentar a corrient lo que implicaba un augmento d'a velocidat de naviego ta las navatas y lo consecuent periglo de vulcar-las y d'afogar-se. thumb|right|250px|Mas allá de Entremón nunca irá una navata. Río y vida, al final, a un pantano hemos de dar. Por os periglos tan principals que i pasaban, se i construyón cualques ermitas ta que, d'alcuerdo con as creyencias populars, os santos y santas advocaus parasen cuenta con a vida d'os navateros. En iste sentido, ye significativo lo numer d'istes templos que omne i puede trobar en os arredols: a de Sant Mitier y Sant Celedonio, en l'altura d'o tozal Corona ye lo caso millor conoixiu, pero no lo solo caso que n'i hai. Existen tamién ermitas en Monclús (l'antiga capiella d'o castiello) ta fer ofrendas d'antes no se pasás o congosto, y as ermitas de Sant Salvador y la virchen d'o Pilar en Ligüerre d'a Cinca, en a riba occidental d'o río, y a de Sant Per d'As Ventosas en os arredols de Sant Per de Trillo en a man oriental, todas ellas que recibiban ofrendas de os navateros mas devotos cuan saliban de congosto.
Belaltras ermitas cosiran o congosto dende as alturas. Ademés de a dita ermita de Sant Mitier y Sant Celedonio, en i hai unaltra en a baixant de o propio mont de Sant Mitier que ha nombre de Santa Waldesca, y unaltra mas en l'altura d'o tozal d'A Selva Alta, en a man cuentra (sierra de l'Entremont), que ye la de Sant Pero y Santa Barbara.
Manimenos, por a interrupción d'o corso natural d'o río Cinca con os entibos (especialment el d'alto, que ye l'entibo de Mediano), o transporte de maderas con as navatas s'ha feito inviable de L'Aínsa t'abaixo. En relación con isto, o grupo sobrarbenco La Ronda de Boltaña incluyón uns versos en referencia a lo congosto en una d'as pocas cancions melanconiosas que han expublicau, «Primero de Noviembre», en o disco «País de anochecida» de 2001:
Tamién unaltro grupo musical, iste d'oríchens zaragozanas anque bels d'os suyos miembros son afincaus en Sobrarbe en l'actualidat, incluyó una referencia a la perduga de l'oficio tradicional de navatero en consecuencia d'a construcción d'as renclusas. La Orquestina del Fabirol, en una versión d'a canción tradicional sobrarbenca «Cinca traidora» (incluida en o disco Me'n baixé ta Tierra Plana, 1994 ), incluyón bellas referencias a la desaparición d'iste oficio: thumb|right|250px|A [[sierra de l'Entremont dende l'entibo de Mediano.]]
Hu Jintao
Hu Jintao (naixiu de Jixi, Heilongjiang China o 21 d'aviento de 1942) ye un politico chinés, que estió president d'a Republica Popular China dende o 15 de marzo de 2003 dica o 14 de marzo de 2013. Amás estió o Secretario Cheneral d'o Partiu Comunista dende o 15 de noviembre de 2002 dica o 15 de noviembre de 2012.
Domeño
Domeño puet estar:
Batalla de Francia
Se conoix con o nombre de batalla de Francia a una campanya militar (millor que una batalla) escaicita dende o 10 de mayo dica o 22 de chunio de 1940 mientres a Segunda Guerra Mundial, cuan a Wehrmacht d'o Tercer Reich invadió os Países Baixos, Belchica, Luxemburgo y Francia, con l'aduya posterior d'o Reino d'Italia, que atacó a Francia o 21 de chunio en o sud (Alpes y mar Mediterrania). A campanya remató con una aplastant redota d'os Aliatos: o Tercer Reich ocupó os Países Baixos, Luxemburgo y Belchica, a mas d'a metat de Francia, creyando un estato colaboracionista en l'atra metat, a dita Francia de Vichèi, dimpués d'a signatura de l'armisticio d'o 22 de chunio de 1940 por o Gubierno d'o mariscal Philippe Pétain. Antiparte, l'Exercito britanico, encara que redotato, albandonó o continent europeu en a batalla de Dunkerque ta continar a luita contra os alemans.
Orbessan
A suya población ye de 213 habitants(1999) en una superficie de 8,24 km², con una densidat de población de 22,85 hab/km².
Cheografía
A localidat de Orbessan ye situata a 168 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. thumb|center|300px|Situación de Orbessan
24 d'aviento
Atros países
right|thumb|250px|O explorador y navegant portugués [[Vasco da Gama, qui morió o 24 d'aviento de 1524.]]
Batalla de l'Ebro
A batalla de l'Ebro estió una d'as zagueras y mas decisivas batallas d'a guerra civil espanyola. Se produció dende o 25 de chulio a lo 16 de noviembre de 1938 cuan l'Exercito Popular Republicano aislato en Catalunya prebó de recuperar os territorios a lo sud de l'Ebro, enlazar con as linias republicanas d'o Sistema Iberico, afloixar a presión militar sobre Valencia, y aislar a las tropas sublevatas que i heba en Castellón.
Antecedents
Dimpués d'a batalla de Belchit y d'a batalla de Teruel, en a primavera de 1938 as tropas sublevatas iban avanzando por a marguin dreita de l'Ebro y plegoron dica a mar Mediterrania por Vinaroz tallando en dos o territorio baixo control d'a Republica.
O gubierno d'a Republica reclutó mes soldatos en Catalunya y creyó un exercito de 100.000 hombres distribuitos en 3 cuerpos, o Cinqueno Cuerpo baixo o mando d'Enrique Líster, o Quinceno Cuerpo baixo Manuel Tagüeña y o Diecihueiteno Cuerpo. O mando supremo fue confiato a Juan Modesto y Vicente Rojo yera o chefe d'operacions.
Juan Negrín y o Gubierno Republicano heban pensato en as circunstancias internacionals pa decidir-se a lanzar una ofensiva en l'Ebro. Tamién pretendeban millorar a suya posición a l'hora d'unas posibles negociacions de paz con o Gubierno rebel. Con a ofensiva de l'Ebro sería posible estabilizar os frents de batalla y aguardar os resultaus d'a crisi de Checoslovaquia, en a que esperaban a formación d'un bloque de potencias democraticas pa contrarrestar l'auche de gubiernos de tipo totalitario y mesmo faixista. Os politicos republicans suposaban que o gubierno de Franco se veyería carriato ta un conflicto internacional por Mussolini y Hitler.
Desembolique
A nueit d'o día 24 de chulio de 1938 se produció una ofensiva en un frent de cuasi 100 km, a mayor ofensiva republicana d'a guerra civil. A XIV Brigada Internacional fació una operación de guerra distractiva en Amposta que tamién pretendeba cubrir o flanco d'un ataque principal. En Mequinenza o XV Cuerpo fació un ataque tamién pa cubrir o flanco d'ixe ataque principal, que se produció en o sector de Gandesa baixo o mando de Líster. O paso d'o río se podió fer por sorpresa de tot, yera bien preparato y facioron servir puents, barcazas, y tota clase d'embarcacions.
As unidaz republicanas arrolloron a 50ª División d'o Cuerpo d'Exercito Marroquín en Flix, Móra d'Ebre y Miravet.
En l'aria d'Amposta a 14 Brigada internacional habió de reblar y tornar a cruzar o río, derrotata por a 105ª División d'os sublevatos.
En l'aria de Mequinenza a 42ª y a 44ª Divisions republicanas ocuporon una extensa aria entre Mequinenza y Fayón fendo retacular 5 km a los sublevatos.
En o sector central avanzó l'XI Brigada Internacional, formata por escandinavos, plegando dica Gandesa, sin poder ocupar-la de tot. Os republicans controlaban ya un extenso arco entre Fayón y Cherta. Os republicans desembolicoron un efectivo sistema de defensa pa poder mantener as suyas posicions.
Contraofensiva de Franco
Nuevas unidaz acudioron a enfortir o Cuerpo d'Exercito Marroquín. 8 divisions de l'Exercito nacional defendeban Gandesa y o día 3 d'agosto a ofensiva republicana fue aturada. Francisco Franco encomenzó una lenta batalla de desgaste, (tecnica que seguiba en a guerra civil). En os 4 meses vinients os republicans acotolarían os suyos recursos.
A principios d'agosto as divisions 82ª y 4ª d'os sublevatos ya heban feito desapareixer a bolsa de Mequinenza.
O 30 de setiembre os Pactos de Múnich defraudoron as esperanzas d'internacionalización d'o conflicto espanyol. Os republicans ya no podeban mantener as suyas posicions a lo sud de l'Ebro. L'exercito Republicano yera sozmeso a un intenso bombardeyo de l'aviación y l'artillería y tamién sufriba ataques locals. O frent Republicano se fue replegando lentament enta l'Ebro.
O 18 de noviembre tornoron a cruzar o río camín d'o norte as zagueras tropas republicanas.
Consecuencias
A batalla de l'Ebro significó a derrota d'a resitencia que a Republica Espanyola podeba ofreixer a l'abance d'as tropas sublevatas. O 15 de chinero as tropas sublevatas entraban en Tarragona y en un mes cuasi tota Catalunya yera ya ocupata.
Villageriz
Villageriz ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 51 habitants, en una superficie de 7,22 km² y una densidat de población de 7,06 hab/km².
Wiki
thumb|A [[Biquipedia ye un eixemplo d'una pachina web wiki.]] Un wiki u una wiki (d'o hawaiano wiki wiki, «rapido») ye un puesto web colaborativo que puede estar editato por diferents usuarios (por eixemplo a Wikipedia). Os usuarios d'una wiki pueden creyar, editar, borrar u cambear o contenito d'una pachina web, de manera interactiva, fácil y rapida; ditas facilidaz fan d'a wiki una ferramienta efectiva ta la escritura colaborativa.
A tecnolochía wiki premite que pachinas web alochadas en un servidor publico sigan escritas de forma colaborativa a traviés d'un navegador, emplegando una notación simpla ta dar formato, creyar enlaces, ecetra, conservando un historial de cambeos que premite recuperar fácilment cualsiquier estato anterior d'a pachina. Cuan belún edita una pachina wiki, os suyos cambeos amaneixen auto contino en a web, sin pasar por garra mena de revisión previa.
Somet
Somet (en castellano Somed) ye un despoblato situato en lo municipio de Carenas (Zaragoza). Lo suyo antigo termin ye quasi inundato de tot por l'entibo de la Tranquera.
Nombre
Sobre lo nombre de Somet bi ha a lo menos 22 toponimos u grafías diferens, que van dende epoca musulmana dica la cristiana. Puet tener relación con lo latín Summum, tuca, y lo sufixo -eto como lo francés sommet y lo toponimo asturiano Somiedo.
Historia
En la decada de 1960 lo lugar de Somet desapareixió baixo lo Entibo de la Tranquera. Como repuis en quedan los dos castiellos en lo alto de lo Cerro del Castillo y Cerro del Pastor.
Texel
Texel ye un municipio neerlandés situato en a provincia d'Holanda Septentrional.
A suya población ye de 13.783 habitants (2010) en una superficie de 463,28 km², con una densidat de población de 85 hab/km².
Cuatrón
thumb|right|250px|Tres quatrons en una finca cautivada [[Cultura a redolín|a redolín.]] Un quatrón, quadrón,  quairón, catrón u cadrón (d'o latín <QUATRONE ) ye un campo de proporcions quadradas,  ixo ye, con a mesma amplaria que largaria, por contraposición con una faixa que tiene una d'as dimensions perceptiblement mayor que l'atra.
Tanto en a suya accepción de campo quadrangular como en a de división d'un mesmo campo, etimolochicament a parola denota una forma quadrada ta'l troz cautivau. Manimenos en a segunda accepción en a realidat en i ha de diferents proporcions en función de a forma total y a distribución de cautivos que se faiga en a finca. Os quatrons, como forma de división d'una finca, son una solución apropiada ta la cultura con a tecnica de a redolín.
Grave (Países Baixos)
Grave ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Brabant Septentrional.
Fuerte de Rapitán
O fuerte de Rapitán ye un fuerte poligonal d'o sieglo XIX que se troba en a ciudat aragonesa de Chaca (Chacetania). Situau en a punta de Rapitán (1.140 m), fació parti d'o inconcluso Campo Atrincherau de Chaca. En a suya redolada se construyió a dita Batería Baixa de l'ueste y yera prevista a construcción d'un atra batería a l'este que no se fació. A suya ubicación en a dentrada d'a val d'o río Aragón le daba una importancia estratechica decisiva en a esfensa d'a muga con Francia. Se tracta d'un emplazamiento artillero pa deciueito piezas de gran calibre y con cambras pa os esfensors d'ista posición. Como tal, a mayor parti d'a obra se troba enterrecada pa esfender-se d'o fuego enemigo. Nunca no dentró en acción.
Paco de Martés
O paco de Martés ye un mont de 828 metros d'altaria que se sitúa o municipio d'a Canal de Berdún (Chacetania).
Toponimia
Como o suyo nombre indica se troba en o "paco" u zona de uembra que da a o casco urbán d'o lugar de Martés, en contraposición a la parti de solana, dita "A Sarda".
Fuerte de Rapitán
Historia
right|280px|thumb|Panoramica d'a ciudat de [[Chaca dende o fuerte de Rapitán.]] En 1884 prencipioron as obras de desmonte y esplanación d'o futuro fuerte en o mont de Rapitán, que dende 1675 heba estau adedicau por o concello a pasto.
Crosne (Essonne)
Crosne ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto d'Évry, o cantón de Vigneux-sur-Seine y a rechión d'a Isla de Francia.
Fuerte de Rapitán
Historia
En 1886 s'heba rematau o camín d'acceso a la cima y en 1890 arribarían dende a fundición de Trubia once canyons pa estar situaus en o futuro castiello. A obra, encetada a la par que o fuerte de Coll de Ladrones en Canfranc y o fuerte Santa Helena en Biescas, estió un coste pa o Estau de seis millons de pecetas, treballando en as obras doscientos cincuenta chornalers y a-saber-los canters.
Crosne (Essonne)
A suya población ye de 9087 habitants, en una superficie de 2,48 km².
Fuerte de Rapitán
Historia
En a suya historia contemporania cal esmentar os trachicos episodios escaicius en os primers días d'a Guerra Civil, quan debant d'os suyos muros fuoron fusilaus decenas de republicans.
Uso actual
Actualment, o fuerte de Rapitán s'ha convertiu en o salón d'a ciudat, puesto a on se reciben y acullen a os más ilustres vesitants. Amás, en os zaguers anyos l'antiga fortaleza ha estau integrada como scenario adintro d'a programación cultural d'o concello.
D'atra man, o fuerte de Rapitán ha deixau d'acullir o Museu de Miniaturas Militars, que ha estau tresladau a la ciudadela de Chaca.
Parque Venecia
Parque Venecia ye un barrio de nueva construcción d'a ciudat de Zaragoza situato en o districto de Torrero-La Paz.
Se troba situato chunto a los pinars de Venecia y a o centro comercial Puerto Venecia.
250px|thumb|centro|O barrio de nueit.
Sant Antonio (Zaragoza)
Sant Antonio ye un barrio d'a ciudat de Zaragoza situato en o districto de Torrero. Se troba arredol d'a Ilesia de Sant Antonio de Padua.
Villalazán
Villalazán ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 333 habitants, en una superficie de 15 km² y una densidat de población de 22,2 hab/km².
Hydrochoerus hydrochaeris
O capibara (Hydrochoerus hydrochaeris (Linnaeus, 1766) ) ye un mamifero d'a orden d'os Rodentia y familia Caviidae que ye lo radedor mas gran d'o mundo y vive en Sudamerica. O suyo nombre común en os idiomas europeus proviene d'o tupí ka'apiûara y significa "mincha-hierba".
Os capibaras tienen o tozuelo chicot y o cuerpo con forma de tonel, con o pelache de color parda royenca en a parti superior y parda amarillenca en l'inferior. Pueden mesurar dica 130 cm de longaria y pesar dica 65 kg. Tienen os pietz liucherament palmaus, mancan de coda y tienen 20 dients. As patas zagueras son liucherament mas largas que as anteriors y o suyo morro ye redondiau. As fembras pesan bella cosa mas que os masclos.
O capibara habita en sabanas y selvas pretas, vivindo quasi exclusivament amán de grans masas d'augua. Ye una especie muit social y se puede trobar en grupos de dica 100 individuos, encara que os grupos mas comuns rondan os 10-20 individuos. Lo capibara no ye una especie en periglo d'extinción, pero ye cazau per a suya carne, piel y graixa d'a suya piel gruixuda y oliosa.
Jorge Larrosa
Jorge Larrosa Bolea (Uesca, Aragón, 16 d'aviento de 1985), ye un exfutbolista aragonés. Chugaba de portero y gran parti d'a suya carrera esportiva estió parte d'a plantilla d'a Sociedad Deportiva Huesca, o suyo zaguer equipo estió l'Agrupación Deportiva Almudévar d'a Tercera división espanyola de fútbol. .
Biografía
Portero formato en as categorías inferiors d'o C. D. Peñas Oscenses, que debutó en tercera división con o C. D. Sariñena y dimpués se'n fué ta o Club de Fútbol Jacetano, dica que en 2006 fichó por a Sociedad Deportiva Huesca, dende l'anyo 2012 dica o 2013 o suyo equipo yera a U. D. Barbastro.
D'Huison-Longueville
D'Huison-Longueville ye una comuna situata en o departamento francés d'Essonne, o districto d'Étampes, o cantón d'Étampes y a rechión d'a Isla de Francia.
A suya población ye de 1362 habitants, en una superficie de 10,04 km².
Sant Chuan Piet de Puerto
Sant Chuan Piet de Puerto (Saint-Jean-Pied-de-Port en francés y oficialment; Donibane Garazi en basco) ye una localidat u comuna francesa situata a una distancia de 8 km d'a muga con Espanya. Ye la capital d'a provincia tradicional de Baixa Navarra, en Iparralde, y fa parte d'o cantón de Montanya Basca, en o districto de Bayona, departamento de Pireneus Atlanticos y rechión de Nueva Aquitania.
A suya población yera de 1.417 habitants en 1999, en una superficie de 2,73 km², con una densidat de población de 519 hab/km².
Cheografía
Ye situata a o canto d'o río Nive.
Historia
A suya fundación ye prou tardana; as aldeyas d'arredol de Sant Chuan lo Viello y Sant Miguel lo Viello se fundoron sobre asentamientos romanos. Estió la capital politica y militar de la Baixa Navarra. Gran parte de la población charraba occitán gascón.
Vadiello
Vadiello ye o diminutivo de vado y se troba de traza recurrent en a toponimia aragonesa. Como toponimo puet estar:
Anlar
Anlar (Anlar en occitán, Anla en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón d'a Val de Varossa y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 48 habitants (1999) en una superficie de 2,85 km², con una densidat de población de 16,84 hab/km².
Sant Chuan de Luz
Sant Chuan de Luz (en francés: Saint-Jean-de-Luz; en basco: Donibane Lohizune) ye una localidat situata a lo sudueste de Francia. Peteneixe a la provincia tradicional de Lapurdi, en Iparralde. A suya población yera de 13.728 habitants (2007).
Ibons de Corones
Os ibons de Corones son un grupo d'ibons situatos a los piez de l'Aneto en Ribagorza.
Se formoron por o retacule d'o glaciar de Corones.
Lista d'os museus más vesitaus d'o Reino Uniu
thumb|right|British Museum, Londres thumb|right|Tate Modern, Londres thumb|right|National Gallery, Londres thumb|right|Natural History Museum, Londres thumb|right|Victoria and Albert Museum, Londres
Iste articlo muestra os museus más vesitaus d'o Reino Uniu (incluyendo-se as galerías d'arte). A lista ye basada en os datos d'o anyo 2012 d'os miembros d'a Association of Leading Visitor Attractions.
Luscinia megarhynchos
Ye conoixiu per o suyo poderoso y fermoso canto.
S'ha emplegau como simbolo d'os poetas u d'a suya poesía. Ye l'au nacional d'Ucraína y Irán.
Lo reisenyor se fa servir simbolicament en a Fe bahá'í pa represientar a lo suyo fundador Bahá'u'lláh.
Pico Royo (Otal)
O pico Royo ye una montanya de 2.391 metros que se troba en a provincia de Uesca (Aragón).
Ye situada en a chicota sierra d'o Turbón, zarrando por o sud o cul d'Otal, en l'extremo más occidental d'a val d'Otal. Entre iste pico y a penya d'Otal (2.701 m) s'ubre o collau d'Otal (2.354 m).
Toponimia
Recibe iste nombre por a suya color royenca. En os mapas antigos apareixe como pico Sin Nombre.
Arabes
Modos tradicionals de vida en Arabia
Os sedentarios habitan os oasis y as marguins d'os desiertos. Bi n'ha dos tipos: os fellah u habitadors d'as aldeyas (qurà) y os madan, habitadors d'as ciudaz (madina). Os fellah pueden estar cautivadors d'oasis u cautivadors de faixas en as montanyas d'o Yemen.
Os nomadas no tienen residencia fixa y habitan en tiendas. Bi n'ha tres tipos: os habitadors d'o desierto u beduins, (badawin), os habitants d'as estepas u sâwaqa y os transhumants u qaraunas. Os beduins son os autenticos nomadas que crían camellos y caballos, os sawaca crían crabas y ovellas y son seminomadas. Os Qaraunas son transhumants y en a estación seca habitan en oasis en casas permanents, y en a estación de plevias habitan en a estepa y en tiendas.
En as rechions de plevias hibernals como l'ueste de Siria, Chordania y Norte d'Arabia os agricultors encomienzan os treballos en agüerro, cuan os pastors se meten en o desierto, pa tornar a paixentar os rabanyos en os restrollos de chulio a octubre.
Modos tradicionals de vida fuera d'Arabia
Os modos de vida d'a población arabizata de fuera d'Arabia serán diferents seguntes a zona. En Mesopotamia bi ha una agricultura de regano. En l'agricultura tipica de regano cautivan toroncheras (y tomateras dende o descubrimiento d'America), y hortalicias. En Xat-Al-Arab cautivan roz.
En os desiertos d'o norte d'Africa bi ha nomadas beduins.
Luenga
As poblacions arabes orichinals perteneixeban a diferents brancas lingüisticas d'a familia semitica. A prencipios d'o periodo islamico encomenzó a imposar-se l'arabe d'os beduins d'o desierto, que yera a luenga de l'Alcorán. Os atros idiomas semiticos d'Arabia encomenzoron a reblar, sobrevivindo-ne beluns en o sud y en camín de desapareixer. L'arabe clasico ye a luenga relichiosa de mes de 750 millons de musulmans
Historia d'os arabes d'Arabia
En tiempos de Mahoma i heba caravanas que trescurzaban os desiertos y estepas d'Arabia de norte a sud. Muitos arabes yeran pastors transhumants u nomadas que criaban dromedarios. Mahoma creyó un estato teocratico con capital en Yatrib en l'anyo 622, cambeando o nombre d'a ciudat por Medina, y este estato con o tiempo conquirió tota Arabia, y dimpués d'una guerra entre l'Imperio Persa y l'Imperio Bizantín, esdevinió a primera potencia en Orient Meyo. En pocos sieglos este estato teocratico conquerirá o Norte d'Africa, Al-Andalus y Persia. As primeras grans ciudaz musulmanas fuera d'Arabia (Kufah, Basrah, O Caire y Cairuan) yeran inicialment campamentos d'os exercitos arabés y esdevenirán focos d'arabización.
A meyatos d'o sieglo X confioron a un descendient d'os quraisís a función hereditaria de xarif d'a Meca. En l'anyo 975 o xarif d'A Meca reconoixió a sobiranía d'os fatimís d'Echipto. Os suyos descendients estioron baixo a sobiranía nominal d'os selchucidas (1070- meyatos d'o sieglo XII), y dimpués d'as dinastías echipcianas d'os ayubís y dende 1280 d'os mamelucos, pa estar en a subchección d'o soldán otomán dende 1517.
que estió a calendata en a cuala Muhammad ibn Abd-al-Wahhab como líder relichioso (os d'a suya secta serían conoixitos como wahabistas) y Muhammad ibn Saud como líder politico (un capitoste de tribu en o Neched) estioron os establidors d'un estato unificato en o centro d'a peninsula arabica, encara que teneban que luitar d'una man con atras familias destacatas d'o territorio y d'atra man con l'Imperio Otomán y con Echipto, potencias foranas con muita influencia politica y relichiosa en a pensinsula en ixas envueltas. Ibn Saud y os suyos succesors convirtioron por a fuerza a lo wahabismo a muitas tribus beduinas, que quedoron unitas. En l'anyo 1773 sozmetioron Riad, en l'anyo 1792 Qatar y en l'anyo 1793 a rechión de Hasa, habitata por chiitas. En l'anyo 1802 os saudins atacoron Karbala y destruyoron los puestos santos d'os chiitas. En l'anyo 1803 conquirioron A Meca y forachitoron a los pelegrins. Estos exitos obligoron a los otomans a intervenir seriament. O soldán otomán ordenó d'actar a lo pachá d'Echito Mehmet Alí, y os echipcianos ocuporon Neyed en os anyos 1818-1824 y en 1837-1840. O estato saudita quedó redueito a Riad y a suya redolata, y en l'anyo 1880 Riad fue preso por os shamís de Hail, que yeran aliatos d'os otomans.
En 1902 Abdelaciz ibd Saud dimpués d'estar exellato en Kuwait conquirió a ciudat de Riad, que dica ixe inte yera a seu d'un clan arabe rival d'os shamís. Riad esdevenió a suya propia capital, sozmetió o Neched, forachitó a los otomans de Hasa en 1913 y creyó colonias de ijwan, beduins sedentarizatos convertitos en combatients d'o wahabismo. En l'anyo 1913 l'Imperio Britanico y l'Imperio Otomán se repartioron as arias d'influencia en Arabia oriental. Os britanicos consiguioron a part d'Arabia orientata enta a costa d'o Golfo d'Adén y d'a Mar Arabiga d'o Golfo Persico dica Qatar. Neched y Hasa pasoron a estar en a esfera otomana. En Arabia occidenal o sharif d'A Meca Hussein, o emir d'Asir Muhammad al-Idrisi y o imán de Yemen Yahya reconoixioron l'autoridat otomana. Este equilibrio se crebó en a Primera Guerra Mundial.
En 1915 os britanicos yeran en guerra con os otomans y permitioron que os liders arabes se rebelasen contra os otomans pa protecher a Canal de Suez y os suyos intreses en o Golfo Persico. Os britanicos contemploron a posibilidat de creyar un Califato arabe. En aviento de 1915 os britanicos firmoron un alcuerde con Ibn Saud que permitiba a los saudins de liberar-se d'a sobiranía otomana. O sharif d'A Meca Husein fue proclamato por os britanicos rei de Hijaz.
Dimpués d'a I Guerra Mundial bi heba rivalidat entre a dinastía Hachemí (de Husein) y a dinastía saudita (de Ibn Saud). Ibn Saud se refirmó en os militants ijwan, qui creyoron importants colonias dende 1919 que yeran partidarias de Ibn Saud y él reivindicaba. D'esta traza Ibn Saud se fue extendillando por o Hichaz, y os britanicos lo permitioron como premio por a suya colaboración con os Aliatos mientres a Primera Guerra Mundial. En l'anyo 1920 conquirió a mayor part d'o territorio atribuito a lo emir de Kuwait en 1913. En l'anyo 1921 s'anexionó o emirato d'os shamís y o norte d'Arabia. Os ijwan penetraban en Irak y Transchordania y esto obligó a la Royal Air Force a forachitar-los en 1922. Os britanicos preboron de mediar entre os saudins y as atras dinastías, y Ibn Saud acceptó as mugas con Irak y Kuwait. Hussein no querió negociar con os saudins.
O 4 de marzo de 1024 os turcos abolioron o califato, Hussein se proclamó Califa y os britanicos li retiroron o refirme. Ibn Saud enampló suyos dominios por tot o Neched en una expansión contina dica 1926. Entre agosto de 1924 y aviento de 1925 Ibn Saud conquirió Hichaz. En chinero de l'anyo 1929 Abdelaciz ibd Saud se proclamó rei de Hichaz y soldán de Neched, territorios que fuoron unificatos ta establir l'actual Arabia Saudita en 1932.
Mirasol
Mirasol ye un mont de 826 metros d'altaria que se sitúa o municipio d'a Canal de Berdún (Chacetania),
Edificio Ibercaja de Zaragoza
L'edificio Ibercaja ye un edificio seu d'Ibercaja Banco situau en a plaza de Basilio Paraíso d'a ciudat de Zaragoza.
Fue prochectau en 1977 por l'arquitecto Teodoro Ríos Usón y enguerau en l'anyo 1980. S'estructura en dos grans volumens prismaticos paralelos entre sí, a on se troban as oficinas centrals d'o banco, que son refirmaus en una base de tres plantas que acullen as dependencias publicas. En as fronteras destacan d'una man a piedra grisa y d'atra o cristal verde, buscando l'arquitecto una estetica pulida y limpia.
A ideya inicial de l'arquitecto yera fer un edificio mas altero con una mayor sensación de verticalidat, pero as restriccions d'o concello facioron que l'altaria final fuese de 60 metros, adquirindo unas proporcions más occidentals. A suya ubicación privilechiada entre os paseyos de Sagasta y Constitución fació que estase un d'os zaguers elementos, chunto a El Corte Inglés, que redefinise o punto central d'a ciudat, desplazando-lo enta o sud, dende a Plaza d'Espanya (Zaragoza)|plaza d'Espanya dica a propia plaza de Paraíso.
En l'exterior, chunto a l'edificio bi ha dos esculturas d'Ángel Orensanz. Una d'ellas con o títol de Iron Screen ye instalada en a dentrada prencipal y l'atra dita Illinois a la salida d'o suyo garache.
Patio d'a Infanta
O patio d'a Infanta ye un patio renaixentista de 1550 situau actualment aintro d'o Edificio Ibercaja, con acceso dende a carrera Sant Inacio de Loyola, 16. Se tracta de l'antigo patio interior d'o palacio residencia de Gabriel Zaporta, un important comerciant y banquero d'origen chodigo, prestatario de Carlos I. O nombre provien d'a infanta María Tresa de Vallabriga, muller de Lois de Borbón y Farnesio —chirmán d'o rei Carlos III—, que ya viuda regresó ta Zaragoza ta vivir a partir de 1785 en o Palacio de Zaporta.
Ye a unica parti d'o palacio que se salvó en 1903 quan s'espaldo iste. Fue mercau por un antiquario francés, qui lo desmontó y tresladó a la suya casa parisién dica que Ibercaja lo adquirió en 1957. Fue instalau en l'edificio Ibercaja en 1980, quan se remató a suya construcción
Mia Farrow
Maria de Lourdes Villiers Farrow (conoixita por o suyo nombre artistico de Mia Farrow), naixita de Los Ángeles (California) o 9 de febrero de 1945, ye una actriz, cantaire y modelo estausunidense. Ye filla d'o director estausunidense John Farrow y de l'actriz irlandesa Maureen O'Sullivan.
Imperio Romano
L'Imperio Romano (en latín Imperium Romanum) ye succesor d'a Republica Romana y la zaguera etapa de Roma, que abraca dende o mandato d'Augusto (chinero d'o 27 antes de Cristo) dica a caita final de Romulo Augustulo (476 dimpués de Cristo) en Occident, y dica la caita de Costantinoble (1453 dimpués de Cristo) en Orient.
O mundo romano de feito se fixa en ista epoca an que o territorio y o dreito alcanzan a mayor expansión y gloria. As succesions d'emperadors unas vegadas pacificas y un atras violentas caracterizan a evolución de l'imperio.
O territorio controlato por l'Imperio Romano yera buena part d'a Cuenca Mediterrania y d'Europa Occidental.
Os historiadors dividen a historia de l'Imperio Romano en "Alto Imperio" y "Baixo Imperio". L'Alto Imperio ye un periodo entre l'anyo 14 y l'anyo 285. O Baixo Imperio ye un periodo prou diferent de l'anterior que encomienza en l'anyo 285 con o mandato de Dioclecián y remata con a fin de l'imperio en l'anyo 476 y se diferencia d'o periodo anterior por cambios en a ideolochía d'o poder, en l'administración y en a composición social.