cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
William Kwong Yu Yeung
William Kwong Yu Yeung (楊光宇 en chinés), tamién conoixito como Bill Yeung), ye un astronomo canadiense naixito de Hong Kong, que destaca por estar o descubridor de muitos asteroides dende o suyo treballo en os observatorios estausunidenses.
Galaicoportugués
O galaicoportugués ye una luenga romanz que amaneixió como a evolución d'o latín en l'aria ocidental d'a peninsula ibérica. Huei as suyas variants, son consideratas por uns como variants d'una mesma luenga y por atros como luengas relacionatas.
Historia
O latín que plegó a la Gallaecia estió o latín betico que se charraba en o sud d'Hispania, mes conservador que no o latín tarraconense que orichinó o romanz navarro-aragonés, y que explicaría que o romanz galaicoportugués conserve ciertos elementos lexicos y foneticos perdius en atras luengas romances.
Werder Bremen
O Werder Bremen ye un club de fútbol alemán, d'a ciudat de Bremen en o estato homonimo. Fue establito en 1899 y chuga en a Bundesliga alemana de fútbol.
Galaicoportugués
Historia
A indepencia de Portugal y a pertenencia de Galicia a la Corona de Castiella fació que a luenga común evolucionás en direccions diferents. A reconquiesta d'o sud de Portugal contribuyó a l'asimilación de mozarabismos y arabismos en portugués, devez que o gallego continó a suya evolución autonoma.
Werder Bremen
Estadio
A devantadera d'o Weserstadion se fació en 1947.
Galaicoportugués
Historia
Dende o sieglo XVI as diferencias lexicas creixioron por o surchimiento d'un imperio colonial portugués con colonias en Sudamerica, Africa, Asia y Oceanía que aportoron a conoixencia d'atras culturas y productos. Dende ixe sieglo o gallego evolucionaba compartindo tendencias foneticas con o castellano.
Variants
As suyas variants son:
Werder Bremen
Estadio
thumb|center|250px|Weserstadion
Plantilla 2010/11
12px|link=Capitán (fútbol)|Capitán
12px|link=Capitán (fútbol)|Capitán (2o)
Cercuito Guadalope
O Cercuito Guadalope ye un cercuito urbán situato en a localidat d'Alcanyiz (Teruel) que tien una longaria de 3.890 metros. Prene o suyo nombre d'o río que travesa a ciudat d'Alcanyiz, o río Guadalop.
O cercuito ye temporal y urbán. S'han feito competicions ininterrumpidament entre os anyos 1965 y 2003, fueras de 1980, 1981 y 1998 en que se suspendió o Gran Premio Ciudat d'Alcanyiz.
Cursas, records y datos
thumb|230px|left|Renault 5 Turbo Porsche ye a marca que ha ganato en mas ocasions sobre o suyo trazato. O suyo nombre fegura en cinco ocasions en o palmarés d'a preba.
O Guadalope ha estato considerato siempre como un cercuito muit estimato por os pilotos d'automobilismo y también por o publico, que empliba a ciudat d'Alcanyiz os cabos de semana que se i feban cursas. Cuantas fuents cifran l'afluencia meyana de publico entre os 60.000 y 70.000 asistents en cada Gran Premio.
Poliac
Poliac (Poliac en occitán, Pouliacq en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'as Tierras d'os Luis y Tuquets de Vic Vilh y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
Cercuito Guadalope
Cursas, records y datos
Mientres d'os anyos 1970 y 1980 se fació muit popular por as prebas d'a "Copa Nacional Renault 8 TS", dimpués conoixita como "Copa Nacional Renault" con a dentrata d'os Renault 5 TS y Renault 5 "Copa".
Poliac
A suya población ye de 36 habitants (1999) en una superficie de 3,41 km², con una densidat de población de 10,56 hab/km².
Pascual Miguel Ballestín
Pascual Miguel Ballestín (Gallocanta (Campo de Daroca), 1966) ye un mayestro, bibliotecario y lexicografo aragonés. Ye licenciau en Machisterio y cheografo de formación. Ha colaborau con as editorials aragonesas PRAMES y Gara d'Edizions.
Cercuito Guadalope
Cursas, records y datos
En iste cercuito han partecipato en cursas pilotos como de Villamil, Carlos Sainz, Chus Puras, Luis Pérez-Sala u Luis Carlos Maurel.
O record d'a pista lo tien Juan Fernández, sobre un Osella PA9-BMW, qui fació una vuelta en 1 menuto 33 segundos 67 centesimas, a una meya de 149,888 km/h.
Pascual Miguel Ballestín
Como lexicografo, afirma haber replegau parolas toda la suya vida, y ha expublicau compilacions lexicas en diferents publicacions d'ambito aragonés, como a Revista Xiloca, Rolde y O Espiello de Ligallo de Fablans de l'Aragonés. Destacan os suyos treballos sobre o lexico aragonés que se troba en documentos d'os sieglos XIX y XX, y ha reivindicau una important aportación lexica d'Aragón y de l'aragonés a la luenga castellana.
Cercuito Guadalope
Cursas, records y datos
Ye mui famosa a curva dita "del embudo", situata a la fin d'a recta de meta, por estar una curva estreita con un angulo prou zarrato y por a fuerte frenata que i fan os autos en plegar a dito punto.
Son muit remeratas tamién as curvas ditas "La Monegal", "del puente", "de la barbería" "del apeadero" y "del hospital", asinas como a espectacular "subida del corcho".
En 1992, debant d'o feito de que o cercuito Guadalope yera o mas rapedo d'Espanya y que os suyos promedios de vuelta en o Campionato d'Espanya de Torismos yeran mas baixos que en instalazions fixas como Xerez u Montmeló, a Federación Espanyola d'Automobilismo obligó a os responsables a instalar dos chicanes en as curvas ditas "del apeadero" y "del hospital".
Pascual Miguel Ballestín
Libros
Ha colaborau con PRAMES, S.A. en a elaboración d'a colección RutasCAI, de guías por comarcas d'Aragón, d'a qual en fué miembro d'o consello asesor, y fue editor d'a re-edición d'o Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611) d'o cheografo portugués d'o sieglo XVII João Batista Labanha, y a edición facsímil d'o Diccionario Geográfico-estadístico de Pascual Madoz. Ha estau colaborador tamién en belatros prochectos escritos, como as guías Guía de Daroca, Aragón puertas abiertas u El Pirineo aragonés, montañas vividas.
Cercuito Guadalope
Trazato d'o cercuito
thumb|250px|left|A la fin d'o puent se troba a famosa "curva de la barbería" Como cuasi toz os cercuitos urbans ye un cercuito a-saber-lo polito tanto ta os pilotos como ta os espectadors. O trazato aproveita as dos marguins d'o río Guadalop que travesa en dos ocasions. O sentito de chiro ye antihorario.
A recta mas luenga d'o cercuito ye a recta de salita que se troba en l ' Avenita d'Aragón, centrica carrera d'a ciudat. Os coches puyan dica o cruce con l ' Avenita Galan Bergua, a on que se troba a famosa curva "del embudo", curva prou zarrata a on que se plega con muita velocidat. Continando a traviés d'a mesma avenita se pasa "La Monegal" ta plegar a la chicane "del apeadero" dimpués de travesar o río por primera vegata. Dimpués d'as luengas curvas "del pajarito" y "del portalón" en a marguin dreita d'o río se plega a la curva "del puente". En iste punto os coches tornan a trescruzar o río, ta trobar-se en primeras una atra curva famosa, la "de la barbería". Dimpués d'a impresionant "subida del corcho", paralela a o curso d'o río Guadalop, se plega a la chicane "del hospital" a on que dimpués d'una atra curva se chira ta dentrar atra vegata en a recta de meta.
Eusebio Bardaxí y Azara
Eusebio Bardaxí y Azara (19 d'aviento de 1776 de Graus, Uesca - 7 de marzo de 1842 en Huet, Cuenca) estió un avogato, politico y diplomatico aragonés.
Cercuito Guadalope
Trazato d'o cercuito
En total son 3.890 metros con 14 curvas, d'as cuals 8 son a cuchas y 6 a dreitas.
Eusebio Bardaxí y Azara
Biografía
Cursó os estudios de Dreito en Zaragoza y en o Colechio Espanyol de Sant Clemente de Bolonya. En rematar os mesmos estió destinau como que diplomatico en a mesma Bolonya, y con posterioridat en París, con su tío l'embaixador Azara, an emparó activament a o papa Pío VII, cautivo de Napoleón Bonaparte en Fontainebleau. Va contar pa iste quefer con l'emparo d'o cardenal Lorenzana.
Cercuito Guadalope
Decayencia y fin d'as cursas
thumb|250px|Renault 8 En zaguerías d'os anyos 1990 a Federación Espanyola prencipió a meter trabas a la celebración d'o Gran Premio ciudat d'Alcanyiz decindo que no reuniba as condicions de seguridat que yeran menester, encara que o cercuito teneba toz os medios de seguridat que desichiban os reglamentos nacionals y internacionals. En realidat no yeran que maniobras politicas ta chustificar a construcción d'un cercuito fixo baixo a denominación "A Ciudat d'o Motor".
Eusebio Bardaxí y Azara
Biografía
Con Ferrando VII en o trono tornó a la corrida diplomatica, estando destinau a las embaixadas en Lucca, Londres y París.
Cercuito Guadalope
Decayencia y fin d'as cursas
En zaguerías, a Federación Espanyola d'Automobilismo quitó a licencia ta a realización de prebas a ran estatal, quedando nomás as competicions organizatas por a Federación Aragonesa. Os ingresos baixoron muito y en 2004 ya no se podió celebrar o Gran Premio Ciudat d'Alcanyiz.
Eusebio Bardaxí y Azara
Biografía
De tornada ta Espanya, se fació cargo d'a Secretaría d'Estau en o gubierno liberal (4 de marzo de 1821-8 de chinero de 1822). En restaurar-se l'absolutismo, estió forachitau a Huet (Cuenca).
Cercuito Guadalope
Decayencia y fin d'as cursas
Milenta d'alcanyizanos y aficionados a o motor de tota Espanya plegatos dica Alcañiz facioron cuantas manifestacions con o lema "Alcanyiz quiere as suyas cursas".
Actualidat
Dimpués d'a suspensión d'as prebas en o cercuito Guadalope, s'aceleró a construcción d'a dita "Ciudat d'o Motor", baixo grans intreses politicos. En zaguerías, o nuevo prochecto s'inauguro en 2009 baixo o nombre "Motorland Aragón" y con una afluencia de bellas 10.000 personas. O 24 y 25 d'octubre de 2009 se i fazioron as "World Series by Renault", ta las que s'heban regalato antis totas as dentratas. A tamas de regalar as dentratas nomás bi abió 20.000 asistents, cifra encara muit luent de l'afluencia d'o Cercuito Guadalope.
Refirmes a o Cercuito Guadalope
thumb|250px|A pasión por o motor se puet sentir en tota a ciudat A tamas d'a gran presión politica en contra, cuantas asociacions d'o mundo d'o motor y pilotos son mirando de tornar a celebrar cursas en o trazato urbán, como ya se fa en a ciudat biarnesa de Pau, a on que a mas d'un cercuito fixo (Pau Arnos) tamién se fa anyalment o Gran Premio de Pau en o suyo cercuito urbán
Eusebio Bardaxí y Azara
Biografía
Dimpués pasó a formar parte d'o clamau Estamento de Próceres creyau por l'Estatuto de Martínez de la Rosa; desapareixiu iste estamiento, estió designato como que Senador por a provincia de Cuenca. Estió ministro d'Estau dende o 18 d'agosto dica o 16 d'aviento de 1837 y President d'o Consello de Ministros dende o 18 d'octubre dica o 16 d'aviento de 1837, dimpués d'o qual se retiró d'a politica.
Cercuito Guadalope
Refirmes a o Cercuito Guadalope
Istas personas argumentan a mas, que ta o publico no tien garra intrés a celebración de prebas estatals u nacionals si no se fan en o cercuito urbán, que tien un mayor refirme popular.
Aintro d'os grupos que refirman a tornata a l'uso d'iste cercuito bi ha dos sectors: los que refirman a celebración d'o Gran Premio Ciudat d'Alcanyiz en o Cercuito Guadalope, como s'heba feito siempre; y los que opinan que habría d'emplegar-se nomás ta prebas de vehíclos clasicos.
Manimenos, a tamas de que Motorland y o Cercuito Guadalope podesen estar complementarios, os grans intreses economicos y politicos fan muit dificil que actualment torne a recuperar-se iste trazato historico. D'atra man en os medios de comunicación se gosan destacar as virtuz d'o nuevo cercuito, rebuyando l'anterior. En a pachina oficial de Motorland Aragón bi ha poquetas referencias a l'antigo trazato, lo que amostra o notable intrés en borrar cualsiquier alcordanza d'o mesmo.
Aurinh
Aurinh (Aurinh en occitán, Aurin en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Revèl y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 245 habitants (2006) en una superficie de 7,49 km², con una densidat de población de 32,71 hab/km².
Laco Te Anau
O laco Te Anau (en anglés Lake Te Anau) ye un laco situau en a esquina sudoccidental d'a Isla d'o Sud de Nueva Zelanda. O laco cubre un aria de 344 km², estando asinas por a suya superficie o segundo laco más gran de Nueva Zelanda (dimpués d'o laco Taupo) y o más gran d'a Isla d'o Sud. Ye o laco mas gran d'Australasia por volumen d'augua.
O cuerpo prencipal d'o laco va en dirección norte-sud y tien una largaria de 65 km. Bi ha tres grans brazos formaus por fiordos en o canto ueste d'o laco: o fiordo d'o norte, o fiordo d'o meyo y o fiordo d'o sud. Istos son os unicos fiordos interiors que tien Nueva Zelanda, os atros 14 que bi ha se troban en a costa. Bi ha cuantas islas chicotas en a dentrada d'o fiordo d'o meyo que forman un forcallo dividindo a dentrada d'o fiordo en dos brazos. A superficie d'o laco se troba a una altaria de 210 metros. Tien una fondura meyana de 417 metros, por o que a suya parti mas funda ye a 226 metros por debaixo d'o livel d'a mar.
Cuantos ríos alimentan a o laco, estando o más important o río Eglinton, que desemboca o canto oriental, debant d'a entrada d'o fiordo d'o norte. O suyo desagüe ye en o río Waiau, que fluye enta o sud mientres cuantos kilometros dica o laco Manapouri. A localidat de Te Anau se troba en a esquina sudoriental d'o laco, amán d'o desagüe.
A mayor parti d'o laco se troba aintro d'o Parque Nacional de Fiordland y d'o puesto Patrimonio d'a Humanidat Te Wahipounamu, estando iste zaguero reconoixiu internacionalment enn 1990. Antiparti d'a localidat de Te Anau, o solo puesto habitau chunto a o laco ye a grancha de Te Anau Downs, amán d'a desembocadura d'o río Eglinton. Entre istos dos puestos o terreno ye pleno de tozals, encara que en atras partis ye montanyoso, mas que mas a o largo d'o suyo canto occidental, a on as sierras de Kepler y Murchison plegan dica os 1.400 metros sobre a superficie d'o laco.
O laco Te Anau estió important para a tribu maorí d'os ngai tahu en tiempos pre-europeus, ya que ista zona yera un punto tradicional d'aturada en as suyas rotas entre as costas este y ueste d'a Isla d'o Sud de Nueva Zelanda, a on obteneban comida y recursos. O laco fue descubierto por primera vegada por os exploradors europeus Charles Naim y William Stephen en 1852.
Dos d'os Senders de Gran Recorrido de Nueva Zelanda prencipian en o laco. Milford Track prencipia en o canto norte d'o laco y Kepler Track prencipia y remata en o canto sud, chunto a o río Waiau.
FC St. Pauli
O FC St. Pauli ye un club poliesportivo alemán d'a ciudat d'Hamburgo, en a ciutat-estau homonima. Fue establiu o 15 de mayo de 1910 y tien seccions de fútbol, rugby, fútbol americano, béisbol, bolos, escaques, ciclismo, balonmán, futbolin y ping pong. A suya sección mes conoixida ye a sección de fútbol y chuga en a 2ª segunda división d'a Bundesliga (Alemanya).
Ye especialment conoixiu en as culturas punk, rude boy y redskin por a suya afición mayoritariament comunista y anarquista, y por declarar-se oficialment antifaixista, antiracista, antisexista y antihomofobo.
Estadio
L'estadio a on chuga os suyos partius como local ye o Millerntor-Stadion a suya devantadera se fació en l'anyo 1963.
Palmarés
No tien garra títol.
Chunta de Castiella y Leyón
A Chunta de Castiella y Leyón (en castellano y oficialment, Junta de Castilla y León) ye l'organo de gubierno y administracion d'a comunidat autonoma de Castiella y Leyón y exerce o poder executivo y a potestat reglamentaria. Ye composata por o president, os vicepresidents y os conselleros. A función d'a Chunta ye exercer o gubierno y l'administración de l'autonomía.
A suya siede se troba en o Colechio de l'Asunción, en Valladolit, y l'actual president ye Juan Vicente Herrera, d'o Partido Popular.
Calotriton
Taxonomía
En fan parte nomás que dos especies:
Marcelinho Huertas
Marcelo Tieppo Huertas (25 de mayo de 1983 en São Paulo, Brasil), mas conoixito como Marcelinho Huertas, ye un chugador profesional de baloncesto. Tien una altaria de 1,90 metros y ocupa a posición de base. En l'actualidat chuga en o Club Baloncesto Canarias de l'ACB d'Espanya.
Cantaire
right|thumb|250px|A cantaire [[Islandia|islandesa Björk en 2008 en Reykjavik.]] Se conoix con o nombre de cantaire u cantant a la persona que canta, ye decir, que emplega a suya voz te fer un conchunto de sonitos con una melodía u musica en una canción, a sobén chunto con musicos que emplegan estrumentos musicals, encara que o cantaire puet tamién cantar en solitario u en un conchunto, que se gosa llamar coro, a sobén con polifonía.
Tuca Baixa
Tuca Baixa (en castellano Tuca Baja) ye una montanya d'os Pireneus de 2.898 metros que se troba en a comarca de Ribagorza, en a sierra de Lardana.
Situada sobre l'ibón de Pocetz, administrativament fa parti d'o municipio de Saúnc y d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Navalhas e Angòs
Navalhas e Angòs (Navalhas e Angòs en occitán, Navailles-Angos en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'as Tierras d'os Luis y Tuquets de Vic Vilh y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
A suya población ye de 1.196 habitants (1999) en una superficie de 14,22 km², con una densidat de población de 84,11 hab/km².
Chunta de Comunidaz de Castiella-La Mancha
A Chunta de Comunidatz de Castiella-La Mancha (en castellano y oficialment, Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha) ye a institución que organiza l'organo de gubierno d'a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, que represienta o poder executivo. Ye composata por as Corz de Castiella-La Mancha, o Consello de Gubierno y o President. A suya siede se troba en o Palacio de Fuensalida en Toledo y l'actual president ye Emiliano García-Page, d'o Partido Socialista Obrero Español.
Eugene M. Shoemaker
Eugene Merle Shoemaker, tamién conoixito como Gene Shoemaker, naixito de Los Angeles (California, Estaus Unius) o 28 d'abril de 1928 y muerto en Alice Springs, (Territorio d'o Norte, Australia) o 18 de chulio de 1997, estió un astronomo estausunidense, considerato uno d'os establidors d'a Planetolochía u Ciencia Planetaria.
A suya muller Carolyn Shoemakerm tamién ye astronoma y con mas de 800 asteroides descubiertos ye a muller que ha trobau mas asteroides.
Cantón de Pau
Cantón de Pau puet estar:
Te Tapu-nui
O Te Tapu-nui (nombre en maorí, en anglés Queenstown Hill) ye un pueyo de 907 metros d'altaria situau amán de Queenstown en a Isla d'o Sud.
Salamandridae
Salamandridae ye una familia d'amfibios urodelos, formata actualment por 74 especies.
Te Tapu-nui
En a parti mas baixa d'o tozal bi ha casas, mas que mas en as zonas mas amanadas a Queenstown, Frankton Road y Marina Heights. A parti intermeya d'o tozal ye cubierta por una gran selva composada prencipalment por árbols d'as especies Pseudotsuga menziesii y Larix, mientres que a suya cima ye despoblada y cubierta por praus. Tamién se i troba una grancha con 1.800 uellas.
Salamandridae
Taxonomía
Os cheneros Chioglossa, Lyciasalamandra, Mertensiella y Salamandra fan parte d'a subfamilia Salamandrinae, a resta en fan d'a subfmamilia Pleurodelinae. Se lista contino a suya clasificación scientifica:
Te Tapu-nui
Queenstown Hill Time Walk
O dito Time Walk ye un sendero creyau en l'anyo 2000 en o tozal de Queenstown. A dentrada a o sendero se fa por Belfast Terrace. Prencipia en una puerta de fierro con panels indicadors que continan a o largo d'a rota describindo a historia d'a zona.
Salamandridae
Taxonomía
Familia SALAMANDRIDAE.
Te Tapu-nui
Queenstown Hill Time Walk
A duración total d'a rota ye de tres horas tornando a o mesmo puesto, encara que se puet alcorzar si no se quiere fer completa. Ye viedau l'uso de becicletas en iste sendero. Si se permite levar cans, encara que han d'estar ligaus.
Basket of Dreams
No muit luent d'a cima d'o tozal se troba a escultura dita Basket of Dreams de Caroline Robinson. Bi ha una sobrebuena anvista dende iste punto de toda a cuenca d'o Wakatipu, incluyindo o laco Wakatipu, o pico Cecil y Kawarau.
VfL Wolfsburg
O VfL Wolfsburg ye un club poliesportivo alemán, d'a ciudat de Wolfsburg en Baixa Saxonia. Fue establito en 1945 y tien secciones de fútbol, balonmán, judo, badminton y atletismo.
Estadio
thumb|center|250px|Volkswagen-Arena
Plantilla 2019/2020
15px
Iago Aspas
Iago Aspas Juncal, conoixito esportivament como Iago Aspas (Moaña, Espanya, 1 d'agosto de 1987), ye un futbolista espanyol. Chuga de debantero en o Celta de Vigo d'a Primera división espanyola de fútbol y en a selección espanyola.
Sevinhac
Sevinhac (Sevinhac en occitán, Sévignacq en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'as Tierras d'os Luis y Tuquets de Vic Vilh y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
A suya población ye de 606 habitants (1999) en una superficie de 17,43 km², con una densidat de población de 34,77 hab/km².
Demografía
2007: población provisional seguntes o INSEE.
Jerry Sandusky
Jerry Sandusky (Gerald Arthur Sandusky), naixito de Washington (Pennsilvania) o 26 de chinero de 1944, ye un estausunidense.
Tuca Alta
Tuca Alta ye una montanya d'os Pireneus de 2.906 metros que se troba en a comarca de Ribagorza, en a sierra de Lardana.
Situada sobre l'ibón de Pocetz, administrativament fa parti d'o municipio de Saúnc y d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Serón (Almería)
Serón ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Valle del Almanzora y partiu chudicial de Purchena.
A suya población ye de 2.080 habitants (2017) en una superficie de 167 km², con una densidat de población de 12,46 hab/km².
Cheografía
A localidat de Serón se troba situata a 822 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 86 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
Cantón de Banyeras de Bigorra
O cantón de Banyeras de Bigorra (en occitán canton de Banhèras de Bigòrra, en francés canton de Bagnères-de-Bigorre) yera una división administrativa francesa situata en o departamento d'os Altos Pireneus, en a rechión d'Occitania.
Joseph Siesso de Bolea
Joseph Siesso de Bolea, naixito de Zaragoza u Lecinyena y muerto en Zaragoza o 2 d'agosto de 1733 fue un lexicografo aragonés y academico honorario d'a Reyal Academia Espanyola dende 1729.
Michael Robinson
Como futbolista desembolicó gran parte d'a suya carrera esportiva en Anglaterra, o suyo zaguer equipo estió o CA Osasuna de Laliga a primera división espanyola. Internacionalment chugó con a selección d'Irlanda o país d'a suya mai.
Alifonso VIII de Castiella
Alifonso VIII de Castiella, naixito de Soria l'11 de noviembre de 1155, muerto en Gutierre-Muñoz (hue en a provincia d'Ávila) o 5 d'octubre de 1214 y apedacato en o Monesterio de Santa María la Reyal de Las Huelgas en Burgos, estió un rei de Castiella en 1158-1214.
Mehlmeisel
Mehlmeisel ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Bayreuth.
Forcau Alto
Forcau Alto ye una montanya d'os Pireneus de 2.865 metros que se troba en a comarca de Ribagorza.
Saint-Clair-sur-Epte
Saint-Clair-sur-Epte ye una comuna francesa en o departamento de Val de l'Oise, districto de Pontoise, cantón de Vauréal y rechión d'Isla de Francia.
Bretanya (rechión historica)
A rechión historica de Bretanya (Breizh en bretón, Bertaigne en galó, Bretagne en francés) ye una provincias historica de Francia que estió independient d'iste país durant muitas anyadas.
Saint-Clair-sur-Epte
A suya población ye de 801 habitants (1999) en una superficie de 12,18 km², con una densidat de población de 65,76 hab/km².
Bretanya (rechión historica)
Ye una peninsula situata a l'ueste de l'actual Francia, (peninsula de Bretanya u peninsula armoricana), que dentra en l'Oceano Atlantico, con o Canal d'a Manga a o norte, a Mar Celta a l'ueste, y o Golfo de Bizcaya a o sud, con una superficie d'arredol de 4.300.000 habitants en arredol de 34.000 km², con una densidat de población de 126,50 hab/km².
Ye considerata como una d'as seis nacions celtas, y a suya luenga historica ye o bretón, una luenga celta que no ye descendient de l'idioma galo u atra luenga celtica continental, sino que plegó ta Bretanya en os zaguers intes de l'Imperio Romano dende a isla de Bretanya cuan os pueblos chermanicos invadioron l'antiga provincia romana, y fa parte d'as luengas britonicas, como o cornuallés, o cumbrico y o picto.
Parti Communiste Français
O Parti Communiste Français (en francés, en aragonés Partiu Comunista Francés) ye un partiu politico francés d'ideolochía comunista, establiu en 1920 en o Congreso de Tours como una escisión mayoritaria d'a Section Française de l'Internationale Ouvrière, socialista. Encara que en as zagueras anyadas o numero de votos d'o PCF en as eleccions en Francia ye menor, encara ye un partiu politico con muitos militants y con una gran influencia en a politica de Francia.
Bretanya (rechión historica)
Cultura de Bretanya
En Bretanya bi ha una rica literatura oral con elementos mitolochicos celtas a vegatas coincidents con Galas y Bretanya. A sobén os dioses y heroes pagans y dica personaches historicos han estato cristianizatos como santos que no reconoixe a ilesia catolica. Tot esto constituye a mitolochía bretona.
Trencadura (desambigación)
Trencadura puet estar:
Kirchenpingarten
Kirchenpingarten ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Bayreuth.
Maputo
Maputo ye una ciudat y municipio de Mozambique, capital d'o país y tamién d'a provincia de Maputo.
A suya población ye d'1.870.000 habitants(2009) en una superficie de 347,69 km², con una densidat de población de 5.378,35 hab/km².
Cheografía
A localidat de Maputo se troba situata en a desembocadura d'o río Maputo en a badía de Maputo, que fa parte de l'Oceano Indico, a una distancia de nomás 77 km d'a muga de Mozambique con Sudafrica.
Historia
Fue fundata en l'anyo 1782 como un puesto comercial con o nombre de Lourenço Marques prenendo o nombre d'o navegant portugués que exploró a bahía. En l'anyo 1877 se convirtió en municipio y en 1898 esdevenió capital d'a colonia portuguesa de Mozambique. Mantenió iste nombre dica l'anyo 1976 en que Mozambique aconsiguió estar independient de Portugal cambeando o suyo nombre por Maputo.
La Sinyoría de Sabinyán
La Sinyoría de Sabinyán ye un lugar aragonés d'o municipio de Sabinyán, en a comarca d'a Comunidat de Calatayú y provincia de Zaragoza.
Welles Hoyt
William Welles Hoyt, conoxito tamién como Welles Hoyt u Bill Hoyt, y naixito de Glastonbury, Connecticut, o 7 de mayo de 1875 y muerto en Cambridge, Nova York, l'1 d'aviento de 1954, fue un atleta estausunidense que aconsiguió ser campión olimpico de brinco con percha en os Chuegos Olimpicos de 1896 que se celebroron en Atenas.
Hoyt partecipó en dos prebas en os Chuegos Olimpicos de 1896 a mas a mas d'aconseguir a medalla d'oro en salto con percha ganando a final con una marca de 3,30 metros, partecipó a preba d'os 110 metros cletas a on no partecipó en a final anque hi era clasefitaco ta partecipar en estar segundo en ronda claseficatoria.
Dimfuera d'a suya carrera atletica se conoix que yera licenziau en medicina en a Universidat de Hadvard en l'anyo 1901, dimpués fue medico en Chicago dica a Primera Guerra Mundial en a que fue medico d'a 1st Illinois Field Hospital Company en Francia. Dimpués d'a Guerra tornó a Chicago fen-do una curta estada y tornó ta Francia ta treballar en o U.S. Public Health Service forano como cirjuano.
Torre de Gómez
Torre de Gómez ye un lugar aragonés d'o municipio de Sabinyán, en a comarca d'a Comunidat de Calatayú y provincia de Zaragoza.
Monti (rione de Roma)
Monti ye o primer rione de Roma y o suyo nombre comienza con R. I. O suyo escudo ye formato por tres monts verdes sobre fondo d'archent.
Molimentos y lugars d'intrés
thumb|[[Via del Boschetto.]] thumb|O [[Palazzo delle Esposizioni, en a Via Nazionale.]] thumb|A Torre dei Conti en os [[Fori Imperiali.]] thumb|A [[Torre delle Milizie.]] thumb|O [[monastero delle Agostiniane en a Via in Selci.]] thumb|[[Palazzo dei Borgia en San Pietro in Vincoli.]] thumb|[[Salita del Grillo y a Torre delle Milizie.]] thumb|Foro y Mercato de Trachán dende o [[Vittoriano.]] thumb|A [[Piazza della Suburra.]]
Transportes
O rione tién dos garas de metro d'a linia B d'o Metro de Roma (Cavour y Colosseo).
Arrien
Arrien puet estar:
José Luis Aliaga Jiménez
José Luis Aliaga Jiménez (Pamplona, 1966) ye profesor titular d'universidat en o Departamento de Lingüistica Cheneral e Hispanica d'a Universidat de Zaragoza.
S'ocupa d'as relacions entre lenguache y chenero (lingüistica feminista); teoría e historia d'a lexicografía e historiografía lingüistica, especialment lingüistica de l'idioma aragonés.
Tèsa (Pireneus Atlanticos)
Tèsa (Tèsa en occitán, Thèze en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto de Pau, cantón d'as Tierras d'os Luis y Tuquets de Vic Vilh y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia d'o Biarn.
A suya población ye de 697 habitants (1999) en una superficie de 7,93 km², con una densidat de población de 87,89 hab/km².
Murasaki Shikibu
Murasaki Shikibu (紫 式部 en chaponés, naixita arredol de 973 y muerta en 1014-1025, estió una dama d'a Cort chaponesa, autora de Genji Monogatari, que ye considerata unas d'as prencipals obras d'a Literatura chaponesa u mesmo d'a literatura oriental. Estió tamién autora d'o Diario de Murasaki Shikibu (紫式部日記), y d'una conoixita recopilación de poemas.
Opuke
Estación d'esqui
O mont ye seu d'una estación d'esquí alpín que representa a mayor aria esquiable d'a Isla d'o Sud (3,65 kilometros quadraus), con un desnivel maximo de 683 metros.
As instalacions son aptas ta un amplo rango d'esquiadors, con una cinta ta prencipiants, pistas ta esquiadors con livel intermeyo u enantau y acceso a grans zonas difuera de pista. As pistas de mas livel d'a estacion son as que pasan entre a formación rocosa conoixida como "The Towers" (en aragonés "As Torres") y a cara sud d'o pico. Entre os remontadors d'a estación se troba una telecadiera de seis plazas, un atra de quatre, un atra triple y una cinta. .
A temporada d'esquí va de chunio a octubre. Mount Hutt ye argüellosa d'haber estau siempre historicament a primera estación d'esquí en ubrir cada temporada. Manimenos, a empinada carretera d'acceso de trece kilometros fa que haiga d'estar zarrada constantment por o mal orache, lo que fa que siga conoixida con a embotada de "Mount Shut" (en aragonés "Mont Zarrau"). O 12 d'agosto de 2010, bi habió vientos de dica 200 km/h, fendo que a carretera d'acceso hese d'estar zarrada y deixando a 1.200 personas isoladas toda a nueit en a montanya, on habioron de pernoctar en os edificios d'a base d'a estación. A carretera tornó a ubir-se o día siguient.
En no existir aloxamiento en a propia estación, a mayoría de vesitants gosan aloxar-se en a vecina Methven, a 35 menutos en auto dende a estación. A localidat d'Ashburton ye a 55 menutos y a ciudat de Christchurch a una hora y 45 menutos.
A estación d'esquí de Mount Hutt ye chestionada por a interpresa NZSki chunto con as estacions de Coronet Peak y The Remarkables en Queenstown. O mont Hutt fue nombrau por o topografo Joseph Thomas d'a Canterbury Association en honor de John Hutt, un d'os primers miembros d'ista asociación.
Fauna
Mientres os meses de verano se pueden trobar quatre especies diferents de saltapericos alpins en l'aria que ocupa a estación. Entre istos son incluyius o Sigaus villosus, que puede trobar-se en as crestas, o Brachaspis nivalis, que vive en as tarteras de cantals, o Sigaus australis y o Paprides nitidus que viven en os praus de tussock.
Argelòs
Argelòs (Argelòs en occitán, Argelos en francés) puet estar:
Malaria
O solo caso de contachio dreito entre humans ye o d'una muller embarazata que transmite a infección vía trasplacentaria a lo feto.
Os sintomas son muit variatos, prencipia con fiebre entre os 8 y 30 días posteriors a la infección y puet estar acompanyata, u no, de dolor (de capeza u musculars), diarrea y tos.
En rechions a on que a malaria ye altament endemica, as personas son tan a sobén infectatas que desembolican a "immunidat adquiesta", ye decir que son portadors alto u baixo asintomaticos d'o parasito.
Donatello
Donato di Niccolò di Betto Bardi, conoixito como Donatello, naixito de Florencia (Toscana, Italia) arredol de 1386 y muerto en Florencia (Toscana, Italia) o 13 d'aviento de 1466, estió un escultor italiano. Con Leon Battista Alberti, Filippo Brunelleschi y Masaccio ye considerato uno d'os creyadors d'o estilo artistico renaixentista, superando asinas as concepcions de l'arte gotico, logrando l'altura d'as millors obras de l'arte griego u l'arte romano.
Malaria
Ista malautía ye a primera causa de malautías debilitants y ye a primera en importancia entre istas, con mas de 200 millons de casos cada anyo en tot o mundo.
Donatello
Una d'as prencipals caracteristicas de Donatello ye l'emplego d'o baxorrelieve, ta dar profundidat a las esculturas, dando-les asinas aspecto mas humán, y emplegó cuantas tecnicas (bulto redondo u stiacciato, amás d'o baxorrelieve) en os suyos treballos por toda Italia: Florencia, Prato, Siena u Padua.
Malaria
O Día africano d'a luita contra o Paludismo se celebra o día 25 d'abril, ya que ye en iste continent a on que a malautía ye mas común.
A primera vacuna meyanament desembolicata estió por o dotor Manuel Elkin Patarroyo, medico colombiano, encara que no conta con una efectividat suficient.
Fernando Simón
Biografía
Naixiu de Zaragoza. Su pai, Antonio Simón, estió un psiquiatra muit conoixiu en ista ciudat.
Dende muit choven teneba vocación pa estudiar medicina. Estudió en o Colechio bilingüe Montearagón, se licenció en medicina en a Universidat de Zaragoza, y s'especializó en epidemiolochía en a Escuela d'Hichiene y Medicina Tropical de Londres. Complementó os suyos estudios con o Programa Europeu de Formación en Epidemiolochía d'Intervención d'o Centro Europeu pa la Prevención y Control de Malautías antis d'ingresar en o Cuerpo de Medicos Titulars d'o Estau d'Espanya.
Mientres un tiempo exerció a suya profesión en lugars de Uesca y en Zaragoza capital. Posteriorment treballó en distintos países d'Africa, America Latina y Europa, dominando seis idiomas. En Africa vivió bells nueu anyos chunto a la suya muller, a scientifica María Romay-Barja especializada en malautías tropicals y suya familia, dica 1998, quan decidioron tornar ta Espanya.
Mientres a etapa africana exerció como director d'o Centro d'Investigación en Malautías Tropicals de Manhica (Mozambique) especializau en malaria, sida y tuberculosi y d'o Hespital de Ntita (Burundi). Estió en ista rechión como voluntario de Médicos Mundi entre 1993 y 1998. En iste puesto habió de concarar a guerra que esclató entre as dos etnias prencipales: os hutus y os tutsis, entre 1993 y 1999.
Treballó tamién en Guatemala, Ecuador y Francia, en o Instituto de Vichilancia Epidemiolochica.
Entre 2003 y 2011 estió chefe d'a Unidat d'Alerta y Respuesta d'o Instituto Espanyol de Salut Carlos III, dirichindo antimás o programa d'o Centro Nacional d'Epidemiolochía (CNE) d'Espanya
En 2012 s'incorporó como coordinador nacional d'os organismos espanyols d'o Centro Europeu pa la Prevención y Control de Malautías, estando antimás miembro del comité asesor d'iste centro.
Dende 2014 ye director d'o Centro de Coordinación d'Alertas y Emerchencias Sanitarias y da clases en a Escuela Nacional de Sanidat, integrada en o Instituto Carlos III. En iste mesmo anyo s'encargo de explicar en Espanya a evolución d'o problema sanitario chenerau a radíz d'a crisi de l'ebola.
Tamién en verano de 2019 fue o encargau en Espanya d'explicar o brote de listeriosi.
Como director d'o Centro de Coordinación d'Alertas y Emerchencias Sanitarias d'o Ministerio de Sanidat dende marzo de 2020 ye a o frent d'a pandemia de COVID-19 en Espanya. A suya actuación cheneró controversias estando emponderau por uns y denostau por atros, entre ells a oposición politica.
Trasmont
Ye despoblato dende os anyos 1940-anyos 1950.
Grafía De Lingva Aragonensi
A grafía De Lingva Aragonensi, grafía DLA, y ortografía SLA ye un conchunto de convencions ortograficas proposadas por a Sociedat de Lingüistica Aragonesa (SLA) en 2006 pa la representación escrita de l'aragonés y o benasqués en a revista De Lingva Aragonensi, editada por ista asociación, y pa o suyo uso en as comunicacions y articlos presentaus a congresos, simposios y publicacions por os miembros d'a SLA.
Rioni de Roma
Os rioni de Roma (en aragonés: rechions de Roma) son a división administrativa d'o centro historico de Roma. A palabra italiana rione (pl. rioni) procede d'o latín regio (pl. regiones); y mientres a Edat Meya a palabra latina evolucionó a reiones y remató en rione.
Grafía De Lingva Aragonensi
thumb|Primer pachina d'o documento Ortografía SLA, d'a Sociedat de Lingüistica Aragonesa (Grist, 2006)
Rioni de Roma
Antiga Roma
A primera subdivión urbana estió creyata en o sieglo VI a.C. por Servio Tulio. S'establioron 4 rechions dentro d'o Pomerium:
Grafía De Lingva Aragonensi
v/b
S'escriben con -v- os imperfectos d'indicativo: caleva, puyava, feva, veniva…
Rioni de Roma
Antiga Roma
Quedaba fuera d'a división o pueyo d'o Capitolio, centro politico, religioso y militar; y l'Aventino, difuera d'o Pomerium.
Grafía De Lingva Aragonensi
v/b
En aragonés y en benasqués, os dos grafemas representan en l'actualidat o sonito bilabial oclusivo sonoro [b] u fricativo [β].
Rioni de Roma
Antiga Roma
Mientres o Prencipau de l'emperador Augusto se reyalizó una nueva subdivión d'a ciudat. Se creyaron 14 rechions, quedando difuera a redolada conoixita como Tevere tranne Transtiberim (hue Trastevere):
Con a caita de l'Imperio Romano d'Occident, encomienza a decadencia de Roma como centro politico-cultural y trafegó a suya subdivisión administrativa interna.
Grafía De Lingva Aragonensi
ç
Debant de a/o/u, representa en aragonés o sonito interdental fricativo sordo [θ] y en benasqués o sonito apicoalveolar sordo [s] en posición interior: acapiçar-se arronçar, encomençar, engalçar, carbaça/crapaça, ribagorçano, charraço…
Rioni de Roma
Rioni dende a Edat Meya
Amán d'o sieglo XII se reyalizó una nueva división d'a ciudat en 12 redoladas diferéns a as antigas divisions romanas anque se mantuvo o suyo nombre de regio en latín y rione en latín ramplón.
Grafía De Lingva Aragonensi
ts
Representa o grupo final romance que s'emplega en benasqués ta o morfema verbal d'a 2ª persona de plural: anets, fets, ubrits… Tamién s'usa quan o morfema -s (verbal u nominal) entre en contacto con un sonito dental anterior (etimolochico u no pas): puets (pres. ind.), acabats (p. perf.), dits, maduts, seguts…
Rioni de Roma
Rioni dende a Edat Meya
Con a invasión y ocupación d'a ciudat por as fuerzas napoleonicas en 1798 establito-se una nueva división d'a ciudat, creyando-se 12 rioni:
Grafía De Lingva Aragonensi
gu
Digrafo que debant de e/i representa os sonitos belar oclusivo sonoro y fricativo: guerra, guito, seguir…
Rioni de Roma
Rioni dende a Unificación italiana
Con a unificación italiana a ciudat de Roma convirtio-se en a nueva capital d'o Reino d'Italia. Por ixo, a gran cantidat de inmigrants de tot o país arrivaron a la ciudat y con ello tuvo lugar una nueva organización administrativa.
En a decada d'os anyos 20 augmentó o numero de rioni dica os actuals 22. Cada uno d'istos tién un escudo, un numero romano y un nombre.
Grafía De Lingva Aragonensi
j
Debant de a/o/u representando lo sonito prepalatal africato sordo [ʧ] en aragonés y benasqués: toponimos: Jaca, Jasa; antroponimos: Jusep, Juan; jargon, jacer, jovenalla, jordon, jornal, jugar, jugo, juliol, juntar, dijós, esconjurar, minjar, misaja….
ch
Voces en as que l'anterior sonito no corresponde con as grafías etimolochicas anteriors: chaminera, chollar, choriço, choto, chuflo, chuta, foringacho, forcancha, gavacho, pobrichon, cocho, tocho…
y
Representa en aragonés y en benasqués, o sonito mediopalatal sonoro: toponimos Ayerbe, Yosa, Puyuelo; apelatativos yayo, yo, fayena, fuyir, mayestro, paseyo, puyar, pueyo...
ll
En benasqués y aragonés ribagorzano representa la palatalización d'a l en posición inicial u interior en os grupos bl, gl, cl, fl, pl: llana, llaston, llenau, llullo; bllanco, llárima, cllot, cllau, fllors, fllama, pllaça, pllorar, cinglla...
ny
Este dígrafo representa el sonido nasal palatal [ɲ]: top. Bunyals, Ranyin, Varbunyals…; apelat. apanyar, anyada, canyimo, cenyar, luenyes, monyaco…).
-m
Morfema verbal d'a primera persona de plural en aragonés oriental (Chistau y Ribagorza) y benasqués: fem, fevam, farem, feigam, fesem, fariam.
r
Representa o sonito albeolar bibrant simple que en benasqués y atras variedatz (chistabín, ansotano y ribagorzano) gosa estar mudo en posición final: mullé > muller, mai<mair, pai<pair, baixá > baixar, milló > millor… y tamién de traza más cheneralizata debant d'os pronombres fe-lo > fer-lo, baixá-ne > baixar-ne y en plurals: Linars; mullés > mullers, millós > millors…, en a forma verbal de segunda persona d'o present d'indicativo en aragonés quies > quiers y benasqués qués > quers (< QUAERIS).
Districto electoral d'Unterland
O districto electoral d'Unterland (en alemán Wahlkreis Unterland) ye un d'os dos districtos electorals en que se divide o prencipau de Liechtenstein.
Phil Silvers
Phil Silver (nombre artistico de Philip Silver), naixito de Nueva York (Nueva York) l'11 de mayo de 1911 y muerto en Los Angeles (California) l'1 de noviembre de 1985, estió un actor estausunidense, activo en o cine estausunidense dende mayatos d'os anyos 1930 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
Districto electoral d'Unterland
Ye formau por os municipios de Ruggell, Schellenberg, Gamprin, Eschen y Mauren, amás d'as localidaz de Bendern (Gamprin), Nendeln (Eschen) y Schaanwald (Mauren). Coincide con l'antiga Sinyoría de Schellenberg, un d'os dos territorios que dioron orichen a l'actual país.
Phil Silvers
En a suya filmografía, cal destacar-ne bellas cintas, como Roxie Hart (1942, William Wellman), Top Banana (1954, Alfred E. Green), It's a Mad, Mad, Mad, Mad World (1963, Stanley Kramer), u Follow That Camel (1967, Gerald Thomas).
Legavin
Legavin (Legavin en occitán, Léguevin en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Legavin (en ye a suya capital) y rechión d'Occitania.
Batalla de Fontenoy
A batalla de Fontenoy estió una batalla escaicita en Fontenay (hue Tournai en Belchica) l'11 de mayo de 1745 mientres a Guerra de Succesión d'Austria, y en a quala luiton d'una man as Provincias Unitas, o Reino Uniu, o Electorato de Hannover y a Monarquía Habsburguica y d'atra man o Reino de Francia, con una victoria decisiva de l'Exercito francés mandato por Mauricio de Saxonia sobre os suyos adversarios. Considerata como a prencipal batalla d'a guerra, ye tamién una d'as prencipals batallas de Mauricio de Saxonia, estando prou estudiata y analizata con posterioridat. Como conseqüencia d'a batalla, o reino de Francia alazetó o suyo dominio terrestre sobre a Europa d'ixas envueltas.
Legavin
A suya población ye de 6.172 habitants(1999) en una superficie de 24,45 km², con una densidat de población de 252,43 hab/km².
Gerhard Rohlfs
Gerhard Rohlfs (Berlín, 14 de chulio de 1892 - Tubinga, 12 de setiembre de 1986) estió un d'os lingüistas y dialectologos mas importants d'a filolochía romanica d'a primer metat d'o sieglo XX. Estió tamién un gran humanista, d'amplos intreses, por o que se le dició arqueologo d'as parolas.
Rohlfs estió un d'os lingüistas que mas han aportau a os ambitos d'a dialectolochía italiana y pirenaica. Estudió romanistica en as universidaz de Grenoble y Berlín. Principió a suya carrera treballando baixo a dirección de Karl Jaberg y J. Jud, autors de l'AIS (Atlas Italo-Suizo) que li encargoron de fer encuestas en 81 puntos d'o sud d'Italia. A suya tesi doctoral la fació sobre as poblacions d'orichen griego en o sud d'Italia: Griechen und Romanen in Unteritalien (1924) (Griegos y romanos en a baixa Italia), y marcó o escomencipio d'os estudios linguisticos en a italia meridional.
Estió profesor en as universidatz de Berlín y Tubinga. Dende 1938 estió catedratico en a Universidat de München, tornando a la fin d'a suya carrera ta Tubinga, an que li atorgoron o cargo de Profesor Honorario en 1958.
Estió coeditor d'o Archivs für das Studium der neueren Sprachen und Literaturen en o periodo (1930-54) y editor d'a serie Sammlung romanischer Übungstexte.
Estudios y investigacions
En os suyos primers estudios linguisticos, como s'ha dito, treballó baixo a guía de Karl Jaberg y Jakob Jud, de qui recibió o encargo d'acometer un amplo estudio d'os dialectos d'a Italia meridional.
S'ocupó d'a glotolochía y linguistica d'as luengas romanicas y os suyos dialectos, mas que mas os perteneixients a arias linguisticas d'a Italia meridional (dialecto calabrés, salentino y cilentano).
Publicó dos vocabularios completos d'o dialecto calabrés (Milán, 1938-1939) y d'o salentino (Múnich, 1956-1961).
Hinterschellenberg
Hinterschellenberg ye una localidat de Liechtenstein perteneixient a o municipio de Planken.
Gerhard Rohlfs
Estudios y investigacions
Fundamental ye a monumental obra en tres tomos Historische Grammatik der italienischen Sprache und ihrer Mundarten (Gramatica historica de l'idioma italiano y os suyos dialectos). Lehnen, München, 1949-1954, dimpués traducida ta o italiano.
Hinterschellenberg
Cheografía
A localidat se troba situada en un exclave de Schellenberg, amán de Schellenberg y d'os vicos rurals d'a localidat austriaca de Feldkirch. Aqui se troba o Molimento ruso de Liechtenstein.
Gerhard Rohlfs
Estudios y investigacions
Treballó amplament sobre a luenga grecanica, ye dicir, o griego que encara se parla en bellas comunidaz d'a Italia meridional, sostenendo a tesi de que os parladors d'ixa luenga descendeban d'os colonos helenos d'a Magna Grecia, oposando-se a la teoría de Giuseppe Morosi, qui sosteneba, por contra, a descendencia d'os Bizantins (a qui os aragoneses medievals diciban grifons).
L'atro gran tema d'investigación de Gerhard Rohlfs estió o estudio d'as luengas y dialectos pirinencos. En particular, Rohlfs estudió a toponimia y os dialectos altoaragoneses, publicando-ne cualques articlos y monografías.
Honors
Rohlfs estió Dotor Honoris Causa por as Universidatz d'Atenas, Palermo, Torino y Lecce. A Universidat de Pisa li atorgó en 1964 o Premio Forte dei Marmi. Estió miembro d'as Academias de Ciencias Bavara, Sueca y Griega, de l'Accademia della Crusca en Firenze y dende 1972 de l'Accademia dei Lincei en Roma. Amás d'ixo estió miembro d'honor d'o "Istituto Siciliano di Studi Bizantini e Neoellenici" en Palermo.
Selección d'obras
Lingüistica romanica:
Ambito pirenaico:
Ambito italiano: