cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esportistas d'Aragón en os Chuegos Olimpicos de 2008
Aragón estió representata, dentro d'a delegación espanyola ta os Chuegos Olimpicos de Pequín 2008, por cinco esportistas (Pablo Abián, Eliseo Martín, Raúl Mesa Lite, María José Poves y María José Pueyo) d'un total de 286 esportistas espanyoles, o qual representa o 1.74%. No bi eba medallas.
30px Atletismo
Eliseo Martín participó en a prueba d'os 3.000 metros obstaclos, no superando a primera eliminatoria; María José Poves remató en 17eno lugar en a prueba d'os 20 kilometros marcha y María José Pueyo remató en 64eno lugar a prueba de maratón.
30pxBadminton
O esportista bilbilitano Pablo Abián estió eliminato en a primera ronda.
30px Voley placha
Raúl Mesa con o suyo companyero Pablo Herrera estioron l'equipo espanyol de voley placha. Estioron segundos en a primera fase, y fueron redotados en a ronda de 16 por l'equipo estausunidense
Sierra d'Escoriuela
La sierra d'Escoriuela ye una aliniación montanyosa de lo Sistema Iberico con dirección N-S situada a l'este de la fuesa de Alfambra y a l'ueste de la depresión d'El Pobo-Cedriellas. Fa part de la unidat morfoestructural dita "Serranías de Gúdar".
Toponimia
Esta sierra ha teniu d'entre historia diferents denominacions: d'Escoriuela, de Castelfrío, de San Jaime y d'El Pobo, predominando en lo sieglo XX la zaguera. L'oronimo sierra d'Escoriuela se conoix dende lo sieglo XII. En 1174 lo rei Alifonso II lo Casto donó Alfambra a lo conte Rodrigo y en fizo mención:
La denominación sierra d'Escoriuela encara s'emplegaba a zaguers de lo sieglo XIX y primers de lo sieglo XX:
L'oronimo sierra de Castelfrío yera d'uso corrient en lo sieglo XVI, conoixendo-lo Labanha, que lo transmitió en lo suyo "Itinerario del Reyno de Aragón (1610-1611)":
Manimenos, tamién Lavanha escribe serra del Povo:
A zaguers de lo sieglo XX consideraba que sierra de Pobo y sierra de San Jaime yeran sinonimos:
En Corbalán bi habió un culto a "Sant Chaime" en una ermita, lo que podría tener relación con l'oronimo Sierra de San Jaime y los microtoponimos Quartos de San Jaime y Partida de San Jaime tamién en Corbalán cerca d'Escrich.
Actualment en lo castellano local s'escribe mes a sobén sierra del Pobo y las atras denominacions tienen poca representatividat bibliografica.
Cilleruelo de Arriba
Cilleruelo de Arriba ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
A suya población ye de 69 habitants (2007) en una superficie de 18,49 km², con una densidat de población de 3,73 hab/km².
Cheografía
A localidat de Cilleruelo de Arriba ye situada a 967 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 51 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
Sierra de l'Algarbe
La sierra de l'Algarbe ye un releu de los Monts Universals con dirección N-S adintro de la Serranía d'Albarracín y de la branca castellana de lo Sistema Iberico.
Se situa a l'ueste de las muelas de Val de Cuenca y Saldón y a lo norueste de la sierra de Chabalón.
Toponimia
L'oronimo sierra de L'Algarbe u sierra d'El Galbe se relaciona con l'antiga heredat u masada medieval dita Algarbe u L'Algarbe, una de las pocas con nombre arabe de la redolada. Esta heredat ha dau nombre a lo barranco de L'Algarbe y a una partida de lo nord-este de lo termin municipal de Terrient a on que se troba lo casal despoblau de Molinos d'Algarbe.
Orografía
La principal altaria ye l'alto de l'Algarbe con 1.583 m y a bel 1 km a lo norte de Terrient. Un atra altaria important ye l'alto de Sant Quílez.
Cadaqués
Economía tradicional
A economía de Cadaqués yera historicament basada en l'agricultura y en a pesca. En l'agricultura, o recurso prencipal yera a vinya, estendillada dende o sieglo XVIII dica la plaga d'a filoxera a zaguers d'o sieglo XIX y primers d'o sieglo XX.
Sora (Osona)
Sora ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 180 habitants (2009), en una superficie de 31,80 km² con una densidat de población de 5,66 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sora se troba situata a 716 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Cussons y El Serradet.
Cadaqués
O turismo y os pintors
Dende prencipios d'o sieglo XX escomencipió una intensa actividat turistica, vinclada a escape a os artistas, en especial a los pintors. O pintor Salvador Dalí, naixiu de l'amanada Figueras, a capital d'a comarca, se bi instaló a meyaus d'o sieglo XX, encara que la suya familia yera propietaria d'una segunda residencia en o lugar y Dalí bi convidó a destacaus intelectuals, como o suyo amigo Federico García Lorca.
Sierra de l'Algarbe
Superficie por municipios
La superficie de la sierra de l'Algarbe ye en lo termin municipal de Terrient.
Cheolochía
Los materials cheolochicos representaus en la sierra de l'Algarbe son d'edat churasica y cretacia en contacto mecanico por meyo de fallas.
Cadaqués
Reparto de concellers
Fuent: MUNICAT, en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya.
Sierra de l'Algarbe
Cheolochía
Los materials churasicos son los Sallagons de Sot de Chera (Oxfordián), y las Calsineras con oncolitos de Figueruelas (Kimmeridgián), que resaltan topograficament en forma de muela.
Los materials cretacios son las Calsineras dolomiticas de Nuévalos (Cenomanián), las Calsineras nodulosas de Monterd (Turonián), y las Calsineras bioclasticas de Charaba (Turonián). Estas zagueras son muito masivas y que dan un resalte caracteristico en terreno.
Harry S. Truman
Harry S. Truman, naixito o 8 de mayo de 1884 en Lamar (Mississippi) y muerto o 26 d'aviento de 1972 en Kansas City (Missouri), estió un politico estausunidense, que estió o 33eno President d'os Estaus Unius, dende o 12 d'abril de 1945 dica o 20 de chinero de 1953, dimpués d'a muerte d'o president Franklin Delano Roosevelt. Tamién estió o 34eno vicepresident d'o país dende o 20 de chinero de 1945 dica o 12 d'abril de 1945 con o president Franklin Delano Roosevelt.
Qu'est-ce qu'on a tous fait au Bon Dieu?
Qu'est-ce qu'on a tous fait au Bon Dieu? (títol orichinal en francés, en aragonés Que li hemos feito toz a lo buen Dios?, enguerada en Aragón con o suyo títol en castellano como Dios mío, ¿pero qué nos has hecho?, en aragonés Mio Dios, pero qué mos has feito?) ye una cinta de cine de comedia de cine francés de l'anyo 2021 dirichida por Philippe de Chauveron seguntes un guión orichinal d'él mesmo y de Guy Laurent, con una banda sonora orichinal de Matthieu Gonet, una dirección de fotografía de Christian Abomnes, con una producción cinematografica de Romain Rojtman ta las productoras UGC y Les Films du 24. L'elenco d'actor]s principals d'a cinta se composa de [[Christian Clavier, Chantal Lauby, Ary Abittan, Alice David, Medi Sadoun, Frédérique Bel, Frédéric Chau, Émilie Caen, Noom Diawara, Élodie Fontan, Pascal Nzonzi, Tatiana Rojo, Salimata Kamate, Daniel Russo, Nanou Garcia, Abbes Zahmani, Farida Ouchani, Bing Yin y Li Heling.
Se tracta d'a tercera cinta d'una serie que s'encetó con Qu'est-ce qu'on a fait au Bon Dieu? (2014, Philippe de Chauveron) ta continar con Qu'est-ce qu'on a encore fait au Bon Dieu? (2019, Philippe de Chauveron) y contina con a historia d'a familia Verneuil, que en ista tercera entrega celebra lo 40eno cabo d'anyo d'a suya voda y sus fillas deciden de reunir a la familia a lo completo, con os país de sus esposos tamién. A cinta s'ambienta en Chinon (Indre y Loira) en epoca actual d'a cinta (2021) y lo rodache s'escaició en Châtellerault (Viena), Chinon (Indre y Loira), Saumur (Maine y Loira) y Chambord (Eure).
Vallés (desambigación)
Vallés puet estar:
Congosto de Chanovas
thumb|right|250px|O congosto de Chanovas, u de Baluport, en día de creixida d'o río. O congosto de Chanovas u congosto de Baluport ye un congosto aragonés que se troba sobre o río Ara entre os municipios de Fiscal y Boltanya, en a comarca de Sobrarbe.
Mostaixa
right|thumb|[[Salvador Dalí con a suya tipica mostaixa.]] A mostaixa (de l'occitán mostacha ) ye o pelo que creixe en a rechión d'a cara entre o naso y o labio superior d'os humans.
Congosto de Chanovas
O congosto prene o suyo primer nombre d'o lugar de Chanovas, a partir d'o qual s'escomienza. En l'actualidat i pasa la N-260 y conta con dos túnels, os túnels de Baluport. O paisache en o congosto se caracteriza por as crenchas quasi verticals de penya calsinera, que destacan por alto d'una vechetación mediterrania de pin royo y lecinas, y que fan parte de l'anticlinal de Boltanya.
Manciles
Manciles ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 33 habitants (2007) en una superficie de 6,58 km², con una densidat de población de 5,02 hab/km².
Cheografía
A localidat de Manciles ye situada a 955 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 32 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Cerdà
Cerdà ye un municipio valenciano de la provincia de Valencia, situato en la comarca de la Costera. La suya población ye de 348 habitants (2007), en una superficie de 1,5 km² con una densidat de población de 232 hab/km².
Samain
O Samain como dicen en gaelico a l'1 de noviembre, ye en a tradición celta o suyo día de cabo d'anyo, y tamién o día quan termina o verano y encomienza o hibierno.
Algatocín
Algatocín ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.
Cerdà
Mugas
Muga con Canals, la Granja de la Costera, Exativa, Llanera de Ranes, Torrella y Vallés.
Toponimia
Prene nombre d'una familia clamata Cerdà, que yera propietaria de lo lugar. L'apellito d'esta familia provién de lo etnonimo CERRETANUS, que ye como deciban los romanos a los habitants de lo Sobrarbe, Ribagorza y Cerdanya, (toponimo que tamién provién de Cerretania). La evolución de la radiz CERRETANU en aragonés ye Cerdán (en la fonetica aragonesa se mantién la -n final), y en catalán ye Cerdà (en la fonetica catalana se pierde la -n final). De todas trazas s'ha producito lo fenomeno que en linaches catalans s'ha aragonesizato l'apellito con -n u en linaches aragoneses s'ha catalanizato l'apellito perdendo a -n d'alcuerdo con lo lugar on s'han establito u d'alcuerdo con lo escribano que ha transcrito l'apellito, a sobén en tiempos cuan lo castellano yera la unica luenga escrita y lo catalán perdeba uso oficial.
Samain
Dende o mandato d'o papa Gregorio III o catolicismo cristianizó esta fiesta sagrata d'o druidismo como día de toz os santos, estendillando a celebrazión d'esta fiesta ta países que nunca no estioron celtas.
En o folklore d'as rechions chermanas con substrato celta ha sobrevivito como a Nueit de Walpurchis y en zonas anglosaxonas con influencia celta como a Nueit de Halloween, que a globalización de signo americano-anglosaxón ha feito popular en tot o mundo.
Algatocín
A suya población ye de 937 habitants (2010), en una superficie de 20 km² con una densidat de población de 46,45 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Algatocín ye situata a 725 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 134 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.
Lampetra fluviatilis
A lambrea d'arriu (Lampetra fluviatilis (Linnaeus, 1758) ) ye una especie de lambrea d'a orden d'os Petromyzontiformes y familia Petromyzontidae que se troba en as auguas costeras de cuasi tota Europa dende lo nord-ueste d'a mar Mediterrania dica los lacos de Finlandia, Escocia, Noruega, Galas y Rusia, incluyius los ríos d'os Alpes. Son una virolla local tradicional.
La Granja de la Costera
La Granja de la Costera ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de la Costera. La suya población ye de 339 habitants(2007), en una superficie de 0,8 km² con una densidat de población de 423,75 hab/km².
Geografia
Situato en la Costera de Ranes. La superficie de lo termin ye plana, sin d'accidents d'importancia.
Mugas
Muga con Canals, Cerdà, Exativa, Llanera de Ranes, Novetlè, Rotglà i Corberà, Torrella y Vallés.
Meteorolochía
thumb|300px|Mapa de temperaturas a las 08:16 [[UTC d'o 15 de febrero de 2005]] A meteorolochía (d'o griego μετεωρολογία) ye a ciencia que tracta de l'orache y d'os meteoros en l'atmosfera terrestre.
Incluye o estudio d'as variacions diarias de l'atmosfera (meteorolochía sinoptica), o estudio d'as propiedaz electricas, opticas y atras de l'atmosfera (meteorolochía fisica), a variación d'as bases meteorolochicas amán d'a tierra en un aria chicota (micrometeorolochía), y ye una ciencia auxiliar d'a climatolochía. O estudio d'as capas mas alteras de l'atmosfera (superiors a los 20 km u 25 km) embreca o emplego de tecnicas especials, y se clama aeronomía. O termin aerolochía s'aplica a lo estudio de l'atmosfera a cualsiquier altaria.
Fenomenos atmosfericos
Bel fenomeno atmosferico ye nombrau en aragonés con lo sufixo -ada seguindo la radiz d'un verbo u un substantivo, lo que tamién ye extensible con lo sufixo -ida. Los fenomenos atmosfericos u meteoros se clasifican en:
A presión, a temperatura y a humidat son os factors climaticos basicos en o estudio d'o clima y en a predicción d'o tiempo. A temperatura, chusmesa a muitas oscilacions, se troba condicionata, entre atros multiples factors, por a latitut y por l'altaria sobre o livel d'a mar.
Petromyzon marinus
A lambrea de mar (Petromyzon marinus (Linnaeus, 1758) ) ye una especie de lambrea d'a orden d'os Petromyzontiformes y familia Petromyzontidae que se troba en l'Oceano Atlantico norte y ueste a lo largo d'as costas d'Europa y America d'o Norte, en a Mar Mediterrania occidental, a Mar Negra y como especie invasora en as costas d'os Grans Lacos.
Ye un alimento graso, pro apreciau en cualques países europeus, como Francia, Reino Uniu, Suecia u Finlandia.
Derbyshire
Mugas
O condau de Derbyshire muga a o norte con Yorkshire de l'Este; a o nord-este con Yorkshire d'o Sud; a l'este con Nottinghamshire; a o sudeste con Leicestershire; a o sudueste con Staffordshire; a l'ueste con Cheshire; y a o norueste con Gran Manchester.
Arcipestrau de Zuera
L'arcipestrau de Zuera ye un arcipestrau de l'archidiocesi de Zaragoza que incluye 18 parroquias situadas en as comarcas de Monegros, Cinco Villas y Comarca Central.
Parroquias
Perteneixen a l'arcipestrau de Zuera as siguients parroquias:
Montejaque
Montejaque ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.
A suya población ye de 1.017 habitants (2010), en una superficie de 43,00 km² con una densidat de población de 23,65 hab/km².
Cheografía
A localidat de Montejaque ye situata a 690 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 138 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.
Yemen
A Republica de Yemen ye un país de Orient meyo, a lo sud d'a peninsula de Arabia, rodiato por o mar Arabigo, o golfo d'Adén y o mar Royo; entre Omán y Arabia Saudita.
A suya capital ye Sana, estando tamién a ciudat con mayor población d'o país.
Corbera (desambigación)
Corbera puet estar:
Mont (terreno)
thumb|250px|right|Mont de pins en lo municipio de [[Molinicos (Albacet).]] Un mont (de lo latín MONTEM) ye un terreno de sequero, un terreno fuera de lo nuclio habitau u un terreno yermo poblau d'árbols, arbustos y matas. Estos significaus son diferents a l'accepción orografica que teneba orichinariament la parola latina y expresan una oposición d'un terreno mes dificil u menos treballau con respecto d'un terreno mes transformau por l'acción humana. Quan la superficie yerma ye muit gran recibe la denominación de "monteriza" en las riberas de l'Ebro dende Taust dica Casp.
Crencha
thumb|right|250px|Crencha en o pelo. A crencha (u tamién a suya variant grencha ) ye una linia de largo en o pintinau d'as personas que desepara os pelos que son orientaus ta un canto d'a capeza y os que en son cara ta l'atro. En un sentiu amplo indica la raya meya d'a capeza.
Eixemplo:
No s'ha d'entivocar con una cresta que, como a d'un gallo, ye chusto lo contrario.
En un sentiu figurau, y como por a crencha d'as personas se i gosa veyer o cuiro cabelluto, a parola s'emplega tamién pa nombrar una loma u a punta prolargada d'un mont en a qual no i haiga vechetación, por aon que i pasa bel camín, u bellas vegadas tamién porque ye de penya. En iste sentiu se pareix más a l'uso castellano d'a parola «cresta», pero en aragonés se diz «crencha».
Vallés (Valencia)
Vallés ye un municipio d'o País Valenciano en a provincia de Valencia, situau en a comarca de la Costera. A suya población ye de 133 habitants (2007) en una superficie d'1,2 km² con una densidat de población de 110,83 hab/km².
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con os termins Canals, Cerdà, la Granja de la Costera, Exativa, Llanera de Ranes, Novetlè, Rotglà i Corberà y Torrella.
Arcipestrau d'a Coronación d'a Virchen
L'arcipestrau d'a Coronación d'a Virchen ye un arcipestrau de l'archidiocesi de Zaragoza que incluye 6 parroquias situadas en a ciudat de Zaragoza.
Coruña del Conde
Coruña del Conde ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca d'a Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
Arcipestrau d'a Coronación d'a Virchen
Parroquias
Perteneixen a l'arcipestrau d'a Coronación d'a Virchen as siguients parroquias:
Coruña del Conde
A suya población ye de 147 habitants (2008) en una superficie de 32,42 km², con una densidat de población de 4,53 hab/km².
Cheografía
A localidat de Coruña del Conde ye situada a 923 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 85 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia. Se troba a o sudueste d'a provincia de Burgos, en a val d'o río Arandilla.
Economía
A economía de Coruña del Conde se fundamenta en l'agricultura, con cerials, vinya y remolacha zucrera.
Chordania
Chordania (en arabe اردن /urdun/), ye un país d'Asia situato en l'Orient Meyo. Muga con Iraq, Arabia Saudita, Israel y Siria.
Arriate
Arriate ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.
A suya población ye de 4.137 habitants (2010), en una superficie de 8,27 km² con una densidat de población de 500,24 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Arriate ye situata a 603 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 122 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.
Albella (desambigación)
O toponimo Albella puede fer referencia a:
Alpandeire
Alpandeire ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.
A suya población ye de 270 habitants (2010), en una superficie de 31,30 km² con una densidat de población de 8,63 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Alpandeire ye situata a 700 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 130 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia, y de 19 km de Ronda, a capital d'a suya comarca.
Rozalén del Monte
Rozalén del Monte ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 98 habitants (2004), en una superficie de 30,67 km² y una densidat de población de 3,2 hab/km².
Franklin Delano Roosevelt
Franklin Delano Roosevelt, naixito o 30 de chinero de 1882 en Hyde Park (Nueva York) y muerto o 12 d'abril de 1945 en Warm Springs (Cheorchia), estió un politico estausunidense, que estió o 32º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1933 dica la suya muerte o 12 d'abril de 1945. Tamién estió o 44º Gubernador de Nueva York dende o 1 de chinero de 1929 dica o 31 d'aviento de 1932.
Antiparte, Franklin Delano Roosevelt yera o president mientres a Segunda Guerra Mundial, encara que murió antis de rematar a guerra estando substituyiu por o suyo vicepresident Harry S. Truman, y as suyas decisions estioron muit importants ta marcar o rumbo d'o país dica dimpués d'a suya muerte. Se considera por bels autors d'ideolochía conservadora que a suya malautía fació que en os zaguers tiempos d'o suyo mandato Stalin se'n aprofitase ta tener bels privilechios ta la Unión Sobietica, contra a opinión d'o primer ministro d'o Reino Uniu, Winston Churchill, muito menos partidario de ceder ante Stalin.
Chano (dios romano)
thumb|Busto romano d'o dios Chano, Museu Vaticano.
Chano (en latín Janus) ye, en a mitolochía romana, un dios que teneba dos caras mirando enta os dos costaus d'o suyo perfil. Chano yera o dios d'as puertas, os prencipios y as fins (u siga os cabos). Por ixo li consagroron o primer mes de l'anyo, Ianuarius, (que cambió ta Janeiro en latín bético y Janero en latín tarraconense, d'a on vien l'aragonés chenero).
Se representa por un regular como bifront, con as dos caras mirando-se enta sentius oposaus, y esto ye mes frecuent en a tradición celto-ligur que en a tradición romana. Ye un dios d'os cambios y as transicions, d'os intes en os que se traspasa l'umbral que desepara o pasau y o futuro. A suya protección, doncas, ye pa qui deseye cambiar l'orden d'as cosas. L'honraban cada vegada que s'encomenzaba un prochecto nuevo, naixeba un ninón u se contrayeba matrinomio.
Igual como Prometeu, Chano ye una clase d'heroe civilizador, pus li s'atribuyen cosas importants como a invención d'os diners, as leis y l'agricultura. Seguntes os romanos este dios aseguraba buenas fins.
Entre os apelativos que recibió en destacan dos:
Etimolochía
A etimolochía d'este dios se relaciona con a etimolochía de Diana y d'a diosa proto-indoeuropea Ana. Os cristianos preboron de cristianizar part d'os elementos d'este dios como Sant Chuan, pero o suyo recuerdo permaneixió en o folklore como a representación de l'anyo que remata como un aguelo y l'anyo que encomienza como un chóven.
O dios Chano en fuents aragonesas
Como cuasi toz os dioses romanos chano ye nombrau con o suyo nombre en latín orichinal y con a desinencia de nominativo.
En a traducción aragonesa de "Breviarium ab Urbe condita" lo nombra ya a lo principio:
En o "Libro d'el Trasoro" dicen en o capítol 34:
Taradell
Taradell ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 5.964 habitants (2009), en una superficie de 26,50 km² con una densidat de población de 225,06 hab/km².
Cheografía
A localidat de Taradell se troba situata a 623 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Ribera de Fiscal
A Ribera de Fiscal se troba de tot adentro d'o termin municipal de Fiscal, moderno, y coincide alto u baixo con o que dende o sieglo XIX heba estau os termins historico de Fiscal y d'Albella y Chanovas. O termino historico de Burgasé (valle de la Solana) no fa parte d'a ribera de l'Ara propiament dita.
A valle de la Solana ye una valle lateral muit relacionada, que se desaugua en l'Ara a traviés d'es dos barrancos que se'n diz «Guargas»: a Guarga de Caixol y a Guarga de Burgasé. Anque en bellas guías y publicacions han amaneixiu como termins intercambeables, no en son pas, y a Ribera de Fiscal se refiere estrictament a la valle principal recorrida por o río Ara.
Cheografía
thumb|right|250px|O [[río Ara ye l'arteria que recorre a Ribera de Fiscal de punda ta cabo.]] A Ribera la delimitan as garras d'a punta de Berroy por l'ueste y a valle d'o barranco de Sant Salvador tot contino. A sierra de Canciás debuixa toda una crencha por en sud y va dica achuntar-se con a sierra de Gabardón.
Por o costau norte, as versants d'as diferents estribacions y sarratos que se despinchan dende a sierra de la Corona deseparan a Ribera de Fiscal contra la valle de la Solana, anque bel lugarichón (Muro de Solana) s'aposenta alto en a corona d'un cerro y no ha quiesto renunciar a tener envistas sobre as dos valles.
Lugars
Os lugars que son cerca d'o río Ara y por ixo fan parte de la dita Ribera son:
MacArthur (cinta de 1977)
A cinta se centra en a biografía d'o cheneral de l'exercito estausunidense Douglas MacArthur mientres a Segunda Guerra Mundial, a posguerra y la guerra de Corea, con caracteristicas bien amanadas d'una hagiografía en o suyo tractamiento d'os feitos. Ambientada en os anyos 1942 dica 1952 en Filipinas, Australia, Chapón, Corea d'o Sud y Washington, DC, MacArthur se rodó en Los Angeles, San Diego y atros puestos de California y en l'estau de Nueva York. A cinta fue nominada a un Premio Globo d'Oro en a suya 35ena edición a lo Millor Actor Dramatico, a l'actor Gregory Peck.
Siria
A Republica Arabe Siria u Síria (en arabe الجمهوريّة العربيّة السّوريّة Al-Chumhuria al-Arabia al-Suria u simplament سوريا Suria) ye un estato d'Orient Meyo situato a lo sud de Turquía, a l'ueste d'Iraq y a lo norte de Chordania, Israel y o Liban.
En l'actualidat y dende l'anyo 2011 con o principio d'a Guerra Civil Siria o país tién conflictos belicos de continuo por toda a suya cheografía ta o suyo control entre o gubierno sirio y a suya oposición, os kurdos por o control d'o Kurdistán sirio y l'Estato Islamico contra toz por o control de tot o país.
Toponimia
En aragonés medieval s'escribiba Suria (en o "Libro del Trasoro" y en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo"), Soria (sobretot en o "Libro d'os Emperadors"), u Siria.
Transportes
Siria tien bels aeropuertos internacionals entre os que destacan los de Domás, Haleppo y Latakia.
Costera de Ranes
La Costera de Ranes ye una historica comarca de lo País Valenciano que actualment ye adhibita en la comarca de la Costera. En fan parte los actuals municipios de L'Alcúdia de Crespins, Canals, Cerdà, La Granja de la Costera, Llanera de Ranes, La Llosa de Ranes, Novetlè, Rotglà i Corberà, Torrella, y Vallés.
Amaneix en lo mapa de comarcas d'Emili Beüt "Comarques naturals del Regne de València" publicato en l'anyo 1934.
Crencha (montanyas)
thumb|right|300px|Un [[sender que va por a crencha d'un sarrato.]] En aragonés, a crencha d'un mont, una sierra u un sarrato ye una corona prolargada y libre d'arbolera arredol d'a punta u a loma superior, coincidindo alto u baixo con a zona de mayor altitut y dificil acceso, y que fa de dorsal entre dos versants evidents.
A crencha puet estar sin vechetación arboria porque a causa de l'altitut no se'n faiga u, por contra, porque sía de lastras a causa de la mayor erosión. Bellas vegadas a penya se fa vistable, por o qual no pocas vegadas se documenta l'uso d'a parola crencha pa referir-se a la penya despullada y prolargada en o espinazo d'una sierra, u simplament una formación de penya que destaca contra la resta d'a montanya y que s'apareix de dificil u quasi imposible acceso.
En Aragón en son eixemplos a crencha d'Estatás, a crencha de Tempestatz, a crencha de Creuenya u a crencha d'Ixalenques entre atras.
La Cueva de Roa
La Cueva de Roa ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
10 km marcha en os Chuegos Olimpicos de París 1924
250px|thumb|dreita| Ugo Frigerio, Gordon Goodwin y Cecil McMaster en a final.
Os 10 km. marcha en os Chuegos Olimpicos de París 1924 estió una cursa atletica d'a preba de marcha atletica que fació parte d'o programa de l'atletismo en os Chuegos Olimpicos de 1924. Ista cursa ye una preba en a que s'ha de fer una distancia de 10 km. libres d'obstaclos, o mes rapido posible seguntes as reglas d'a marcha atletica. Estió a unica preba de marcha atletica en istos Chuegos Olimpicos y no tornó a fer-se dica os Chuegos Olimpicos de 1948, cal destacar que no habió garra preba femenina.
La Cueva de Roa
A suya población ye de 103 habitants (2007) en una superficie d'11,92 km², con una Densidat de población de 8,64 hab/km².
10 km marcha en os Chuegos Olimpicos de París 1924
A competición se fació dende o mierques 9 de chulio dica o sabato 13 de chulio de 1924 fen-do vueltas en a pista d'o Estadio Olimpico Yves-du-Manoir que teneba una distancia de 500 metros. Prencipiaron a competición 25 atletas de 13 países que estioron repartius en dos semifinals en as que se clasificaron ta a final toz os atletas que no estioron descalificaus por marcha irregular.
Os tres primeros clasificatos estioron Ugo Frigerio con 47:49.0, Gordon Goodwin con 48:37.9 y Cecil McMaster con 49:08.0, ganado as medallas d'oro, archent y bronze respectivament.
Récords
Os récords d'a preba en o termino d'a competicions d'os Chuegos yeran:
Formato de competición
A competición se desembolicó con o sistema de dos semifinals en as que os que cinco primers abanzoron ta la final. As dos finals se disputoron en días diferents, a primera en o día 9 de chulio y a segunda o día 11, os atletas que avanzoron ta la final compitioron o día 13.
Os atletas tenioron que fer 20 voltas a la pista de 500 metros ta completar a distancia de 10 km.
Semifinal 1
250px|miniaturadeimagen|dreita|Donato Pavesi segundo d'a primera semifinal A primera semifinal se fació o diya mierques 9 de chulio de 1924 y clasificoron ta a final os cinco primers. Nomás se conoixen os tiempos d'os d'os primers y d'atros tres se conoixen as distancias entre éls.
Semifinal 2
A segona semifinal se fació o diya viernes 11 de chulio de 1924 y claseficoron ta a final os cinco primers. Nomás se conoix o tiempos d'o primer y d'o segundo se conoixen a distancias con o primer.
Padilla de Abajo
Padilla de Abajo ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
A suya población ye de 86 habitants (2008) en una superficie de 27,76 km², con una densidat de población de 3,10 hab/km².
Cheografía
A localidat de Padilla de Abajo ye situada a 800 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Bedfordshire
Bedfordshire ye un condau ceremonial d'Anglaterra, en a rechión de l'Este d'Anglaterra. A suya capital se troba en a ciudat de Bedford.
A suya población ye de 614.800 habitants (2011) en una superficie de 1.235 km², con una densidat de población de 498 hab/km².
Mugas
O condau de Bedfordshire muga a o norte con Northamptonshire; a o nord-este con Cambridgeshire; a o sudeste con Hertfordshire; y a l'ueste con Buckinghamshire
Rio Grande (cinta de 1950)
right|thumb|250px|Imachen publicitaria d'a cinta, con [[John Wayne, Maureen O'Hara y Claude Jarman, Jr..]] right|thumb|250px|Una scena d'a cinta, con [[John Wayne, Maureen O'Hara y Victor McLaglen.]] right|thumb|250px|Una scena d'a cinta, con [[John Wayne y Maureen O'Hara.]] Rio Grande ye una cinta de l'anyo 1950 de cine estausunidense, un western romantico en blanco y negro dirichiu y produciu por John Ford ta rematar a suya trilochía d'a caballería chunto con Fort Apache (1948) y She Wore a Yellow Ribbon (1949). Producida por John Ford y Merian C. Cooper (no acreditaus) ta las productoras Republic Pictures y Argosy Pictures seguntes un guión adaptau por James Kevin McGuinness d'una historia de 1947 publicada en Saturday Evening Post por James Warner Bellah, Mission With No Record, con una Banda Sonora Orichinal de Victor Young y una dirección de fotografía de Bert Glennon, en l'elenco d'a cinta se puet mencionar a bells actors como John Wayne y Maureen O'Hara (protagonistas d'a cinta), Ben Johnson, Claude Jarman Jr., Harry Carey Jr., Chill Wills, J. Carrol Naish, Victor McLaglen, Grant Withers y Stan Jones. Tamién cal destacar al grupo musical Sons of the Pioneers.
Argumento
Mientres o verano de 1879 (quince anyadas dimpués d'as "campanyas d'a val d'o Shenandoah") ninvían a lo tenient coronel Kirby Yorke en a muga de Texas con o 2º Rechimiento de Caballería ta esfender a los colons que i viven d'os ataques d'os apaches. York se troba con muita presión en no disponer de suficients tropas ta cumplir la suya misión y en trobar-se con que los apaches bien luego d'os suyos ataques marchan a refuchiar-se en Mexico, luent d'as posibilidatz de Yorke de perseguir-los. Tanimientres, York consigue fer presonero a lo chefe d'os apaches.
Simultaniament, en plegar os nuevos reclutas que li ninvían, York troba entre ells como soldau a Jefferson Yorke, lo suyo fillo a qui no heba visto mientres as zagueras quince anyadas. Jefferson, encara que matriculau en l'Academia militar de West Point, heba suspendiu y bien luego s'alistó como soldau. Jefferson li diz a su pai que no aspera garra tracto especial motivau en estar su fillo y li diz que ell no ha solicitau ixe destín. Kirby accede a los deseyos de su fillo, qui se fa amigo de Travis Tyree (qui s'heba alistau en fuyindo d'a persecución d'a Lei) y de Daniel "Sandy" Boone. En plegar dos marshal que son buscando a Tyree diz que por "homicidio involuntario", iste fa lo tutón dezaga d'un caballo y no lo descubren.
Tamién plega en o fuerte Kathleen, la esposa de Kirby, que porta tamién quince anyadas deseparada d'o suyo esposo y que busca a lo fillo ta que torne enta casa. No quiere saber cosa d'o suyo mariu porquemientres a Guerra Civil estausunidense York, cumplindo órdens, fogarció Bridesdale, la casa familiar de Kathleen. Antiparte, chunto con York tamién se troba lo sarchento mayor Quincannon, qui estió mal apler en dar-li a York lo brandón ta cremar Bridesdale y Kathleen tampoco no lo perdona. D'atra man, Jefferson tamién s'encara con su mai y li diz que ell quiere continar en l'exercito. Encara que discutindo por o futuro d'o suyo fillo, entre Kathleen y Kirby reviscola poquet a poquet l'antigo amor.
Nieu
thumb|300px|Nevazo en [[Zaragoza.]]
Rio Grande (cinta de 1950)
Argumento
En ixe inte los apaches atacan una nueit o fuerte y liberan a su chefe, y Kirby Yorke marcha dezaga d'ells con un destacamento. Tamién plega un marshal qui obtiene que engarcholen a Travis Tyree dica que torne lo tenient coronel, qui ye o solo que puet autorizar la entrega d'o soldau. Kirbye Yorke persigue a los indios fuchitivos dica la muga con Mexico, a on se troba con una patrulla de l'exercito mexicano, qui lis diz que no pueden trescruzar la muga, y torna en lo suyo fuerte, decepcionau. Sindembargo, Travis consigue fuyir con l'aduya d'o sarchento mayor Quincannon y d'o medico d'o rechimiento y busca enforiquiau dica que lo marshal albandone y marche; ta fuyir ha robau lo caballo de Kirbye. Philip Sheridan plega en o fuerte. Sheridan heba estau lo chefe de Kirbye mientres la guerra civil y agora ye qui manda sobre las tropas d'a muga. Ordena a lo tenient coronel que trescruce lo río Grande ta dentrar en Mexico y perseguir a los apaches, encara que ye conscient de que ixo puet provocar un greu incident diplomatico, pero ye una orden oral, no escrita. Si Yorke triunfa, garra problema; pero si no, será chuzgau en un consello de guerra, encara que Sheridan li promete que los chueces d'ixe consello serán toz antigos companyers d'as campanyas d'a val d'o río Shenandoah.
Sierra de Tortallada
La sierra de Tortallada ye una aliniación montanyosa de lo macizo de Chabalambre cerca de la fuesa de Teruel-Mira en lo Rincón d'Ademuz. La suya versant sud desaugua enta lo río Arcos. La suya superficie perteneixe a los termins municipals d'Ademuz, de La Puebla de Sant Miguel, d'Arcos y de Santa Cruz de Moya.
Rio Grande (cinta de 1950)
Argumento
Antes de marchar contra los apaches, Kirby Yorke decide portar a los ninos y las mullers, ta guarenciar la suya seguridat, enta Fort Bienaventuranza, pero los apaches los atacar y fan presoners a los ninos. Jefferson Yorke, que ye un d'os soldaus de protección d'a colla, marcha enta lo fuerte ta pedir aduya y los indios quasi lo capturan, en salvando-lo Travis Tyree, qui yera seguindo-los. Finalment, lo grupo d'escolta se replega con o grupo principal mandau por lo tenient coronel Kirby Yorke y marchan toz dezaga d'os indios dica dentrar en Mexico, ta liberar a los ninos y ta rematar con o periglo d'os apaches.
Rodache
Lo rodache d'a cinta se fació en Monument Valley en l'estau d'Arizona y en bells atros puestos d'o sudueste de l'estau d'Utah amanaus a lo río Colorado, encara que l'acción d'a cinta se sitúa en l'estau de Texas.
Nieu
A nieu (d'o latín < NIVIS) ye a caita d'augua en forma de multitut de chicoz cristals de chelo, ditos flocons de nieu. A causa d'a suya composición granular, tien un tarabidau suau y fluixo, si no ye atapiada por a presión. Cheneralment a nieu se forma por sublimación d'a vapor d'augua en as capas alteras de l'atmosfera, a una temperatura menor de 0 °C. A caita d'augua en forma de nieu se clama «nevazo» u «nevada» y l'orache de nieu se clama fer «nevera».
Que se desvienga un nevazo, a suya intensidat y cantidat dependen, entre atros factors, d'a latitut, l'altaria, a distancia a lo mar u l'oceano y d'o día de l'anyada.
A nieu tamién se puede fabricar con l'aduya d'os canyons de nieu. Ista tecnica ye emplegada por as estacions d'esquí t'amillorar o estau d'os carrerons cuan a temperatura ye prou baixa pero no caye prou nieu.
Un estudio recient ha contrimostrato que bellas bacterias tienen un papel important en a formación d'os cristals de chelo u de nieu. Por un regular se tracta d'eubacterias como as d'o chenero pseudomonas que en bels casos pueden estar patochenas. Han estato identificatas en muestras de nieu en Europa, America d'o Norte y l'Antartida.
Forma d'os flocons de nieu
thumb|Flocons de nieu alufratos con microscopio Os flocons de nieu tienen formas diversas, pero d'ordinario siguen tarabidaus hexagonals, que reproducen o tarabidau cristalín d'o chelo ordinario. A velocidat de creiximiento d'o flocón de nieu depende muito d'a temperatura y a humidat.
Melgar de Fernamental
Melgar de Fernamental ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
Atajate
Atajate ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.
Melgar de Fernamental
Cheografía
A localidat de Melgar de Fernamental ye situada a 821 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 50 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Atajate
A suya población ye de 146 habitants (2008), en una superficie d'11,00 km² con una densidat de población de 13,27 hab/km².
Melgar de Fernamental
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Melgar, San Llorente de la Vega, Santa María Ananúñez, Tagarrosa y Valtierra de Ríopisuerga.
Cresta
thumb|right|250px|Gallo con «cresta» y «[[barbas», que en realidat son as carunculas propias d'ixa especie.]] A cresta (d'o latín <CRISTA ) ye qualsiquier excrescencia vertical y prolargada sobre a crencha (u linia meya) d'a cabeza d'una persona u animal.
Se diz cresta tanto a que tienen animals como o gallo y a gallina, que en tienen fixas y fetas de carne (carunculas), como o porput y a cocullada, que en tienen pero de plumas que pueden esturrufar y aplanar como quieran. Por extensión, se diz cresta as estructuras que tienen bells cascos (p. ex. a tipica estampa d'un soldau romano) u a de pelo que se fan bellas personas como pintinau (p. ex. en a estetica punk).
Parauta
Parauta ye un municipio andaluz situato en a provincia de Malaga y comarca d'a Serranía de Ronda.
A suya población ye de 254 habitants (2010), en una superficie de 44,00 km² con una densidat de población de 5,77 hab/km².
Cheografía
A localidat de Parauta ye situata a 799 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 108 km d'a ciudat de Malaga, a capital d'a suya provincia.
Tavèrnoles
Tavèrnoles (Tavèrnoles en catalán y oficialment, Tabérnolas en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 302 habitants (2009), en una superficie de 16,06 km² con una densidat de población de 3,30 hab/km².
Arcipestrau de Sant Valero
L'arcipestrau de Sant Valero ye un arcipestrau de l'archidiocesi de Zaragoza que incluye 5 parroquias situadas en a ciudat de Zaragoza.
Parroquias
Perteneixen a l'arcipestrau de Sant Valero as siguients parroquias:
Fresnillo de las Dueñas
A suya población ye de 802 habitants (2007) en una superficie de 13,69 km², con una densidat de población de 30,02 hab/km².
Cheografía
A localidat de Fresnillo de las Dueñas ye situada a 802 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 83 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
Albella y Chanovas
Albella y Chanovas (oficialment en castellano Albella y Jánovas ) fue un municipio desapareixiu d'Aragón que existió entre o censo de 1897 y as zaguerías d'a decada de 1970, quan fue absorviu por o municipio de Fiscal. Se trobaba en a Ribera de Fiscal, en a zona meya d'a valle de l'Ara, en o que huei ye a comarca de Sobrarbe, en a provincia de Uesca.
En chunto con municipio de Burgasé, fue un d'es dos municipios que desapareixión y fuen absorvius por Fiscal a conseqüencia d'as expropiacions por o prochecto d'entibo de Chanovas que afectó a 17 nuclios de población d'a Ribera de Fiscal y a valle d'a Solana.
Historia
O municipio apareix en o censo de 1897 por a fusión d'o municipio d'Albella y Planiello y o de Chanovas. Mientres que Chanovas veniba solo, Albella y Planiello ya teneba replegaus os nuclios de la Cort, la Velilla, Ligüerre d'Ara y Sant Felices dende o periodo intercensal 1842-1857 en o qual desapareixión más de 2200 concellos por toda Espanya.
Demografía
Evolución d'a población d'Albella y Chanovas dende 1897 dica 1970.
Esportistas d'Aragón en os Chuegos Olimpicos d'hibierno de 2014
Aragón estió representata, dentro d'a delegación espanyola ta os Chuegos Olimpicos d'hibierno de Sochi de 2014, por un solo esportista (Víctor Lobo Escolar) d'un total de 20 esportistas espanyoles, o qual representa o 5%. No bi eba medallas.
Esportistas d'Aragón en os Chuegos Olimpicos de 1960
Aragón estió representata, dentro d'a delegación espanyola ta os Chuegos Olimpicos de Roma de 1960, por cinco esportistas (José Luis Biescas, Alfonso de Andrés, Alfonso Martínez Gómez, Juan Malo y Minervino González) d'un total de 147 esportistas espanyoles, o qual representa o 3.40%. Garra d'ells aconsiguió medallas.
30px Atletismo
Alfonso de Andrés participó en a preba de tirada de chabalina, estando eliminato en a ronda de clasificación.
30px Baloncesto
O chugador de baloncesto Alfonso Martínez Gómez estió parti d'a selección espanyola de baloncesto, a qual estió eliminata en a fase de grupos rematando en a zaguera posición d'o Grupo D.
30px Boxeyo
José Luis Biescas participó en a preba de peso pluma, no superando a primera eliminatoria. Estió redotado por o boxiador Abel Bekker con o resultato final de 5-0, rematando en a posición 17ena.
30px Tiro
Juan Malo participó en l'esporte olimpico de tiro, en a categoría de fosal olimpico; rematando en o puesto 32 con un total de 166 puntos. Minervino González participó en as categorías de pistola de 25 metros y de 50 metros, rematando 38eno con 561 puntos y 31eno con 528 puntos, respectivament.
Herbert Hoover
Herbert Clark Hoover, naixito o 10 d'agosto de 1874 en West Branch (Iowa) y muerto o 20 d'octubre de 1964 en Nueva York (Nueva York), estió un politico estausunidense, que estió o 31º President d'os Estaus Unius, dende o 4 de marzo de 1929 dica o 4 de marzo de 1933. Tamién estió Secretario de Comercio con os presidents Warren Gamaliel Harding y Calvin Coolidge dende o 5 de marzo de 1921 dica o 21 d'agosto de 1928.
Sant Fertús
San Fertús puet referir-se a:
Fuentecén
Fuentecén ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Ribera del Duero y partiu chudicial d'Aranda de Duero.
A suya población ye de 257 habitants (2008) en una superficie de 17,05 km², con una densidat de población de 15,08 hab/km².
Cheografía
A localidat de Fuentecén ye situada a 820 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 94 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 17 km d'Aranda de Duero, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Saelices
Saelices ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 648 habitants (2007), en una superficie de 80,62 km² y una densidat de población de 8,04 hab/km².
Toponimia
Saelices ye un toponimo cognato d'os toponimos aragoneses tipo "Sant Felices" y d'os toponimos gascons Sent Helitz, amostrando a perda d'a F- inicial d'acuerdo con a fonetica castellana. En a provincia de Salamanca bi ha atro Saelices ("Saelices el Chico").
Os toponimos navarro-aragoneses Sant Felices y os toponimos castellanos Santelices u Saelices son recurrents en a Peninsula Iberica y derivan d'una composición toponimica en latín tipo ECCLESIA SANCTĪ FĒLICIS u MONASTERIUM SANCTI FELICIS con perda d'o substantivo y fosilización d'o chenitivo FELICIS.
Puestos d'intrés
En o suyo termin ye un pueyo dito Cerro de Cabeza de Griego, a on que se troba un chacimiento arqueolochico d'edat romana que corresponde a l'antiga ciudat dita Segobriga, identificata erroniament en tiempos con Segorb.
Ben-Hur (cinta de 1959)
Ben-Hur (títol orichinal, enguerada en Aragón con ixe mesmo títol) ye una cinta de cine estausunidense de cine epico relichioso de peplum de l'anyo 1959 dirichida por William Wyler seguntes un guión adaptau por Karl Tunberg basau en Ben-Hur: A Tale of the Christ, una novela de Lew Wallace publicada en 1880, con una banda sonora orichinal de Miklós Rózsa, una dirección de fotografía de Robert L. Surtees y una producción cinematografica de Sam Zimbalist ta la productora cinematografica Metro-Goldwyn-Mayer. En l'elenco d'a cinta podemos trobar a destacaus actors, como Charlton Heston, Jack Hawkins, Haya Harareet, Stephen Boyd, Hugh Griffith, Martha Scott, Cathy O'Donnell, Sam Jaffe, Finlay Currie, Frank Thring, Terence Longdon, George Relph, André Morell, Laurence Payne, Claude Heater y José Greci.
Padilla de Arriba
Padilla de Arriba ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca d'Odra-Pisuerga y partiu chudicial de Burgos.
Ben-Hur (cinta de 1959)
En a cinta s'explica la historia de Judah Ben-Hur, un prencipe de Chudea en o sieglo I, amigo d'un romano que dubda d'a suya lealtad enta l'Imperio Romano y enta l'emperador Tiberio dabant d'a rebelión que preparan os chodigos y decide denunciar-lo, quedando engarcholau y decidiu a vengar-se. S'ambienta en Roma, en a mar Mediterrania y en Cherusalem en o sieglo I, se filmó en Roma, Anzio, Fogliano y Frosinone en o Lazio, amás d'en os estudios de Cinecittà y en l'estau de Durango en Mexico. Se tracta d'una cinta que recibió cuantos premios y nominacions, destacando-ne 11 Premios Oscar (amás d'una nominación) en a suya 32ena edición, encluyindo-ie lo Premio Oscar a la Millor Cinta, y 4 Premios Globos d'Oro (amás d'una nominación) en a suya 1a edición, encluyendo-ie lo Premio Globo d'Oro a la Millor Cinta Dramatica.