cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sancho Garcés IV de Navarra
O suyo reinau
En tener encara biens patrimonials en o reino de Castiella, a sobén bi habió luitas con iste reino, rematando en 1067 en a clamata Guerra d'os Tres Sanchos, en a que o navarro recibió l'aduya militar d'o suyo primo aragonés, que estió impresccndible ta lograr a victoria.
O suyo asasinato
Sancho Garcés IV de Navarra fue asasinato en o lugar de Penyalén (que hue fa parte d'o termin municipal d'a localidat de Funes) por una alianza entre os suyor chirmans, que s'heban conchurato en a suya cuentra. Asinas, o suyo chirmán Remón li tiró a un cinglo (hue clamato o cinglo d'o rei) mientres yera de cazata, o 4 de chunio de 1076.
Jack Nicholson
Premios
Tamién recibió un Globo d'Oro a o Millor Actor Segundario en 1984 por Terms of Endearment, de James L. Brooks.
Sancho Garcés IV de Navarra
O suyo asasinato
Luego d'a suya muerte, o reino de Navarra fue invadito por Alifonso VI, rei de Castiella, qui s'apoderó d'a Riocha, y tamién por Sancho Remíriz, rei d'Aragón. A nobleza navarra, que temeba a desaparición d'o reino de coronar nuevo rei a o fillo de Sancho Garcés IV, que yera encara un nin, coronó rei de Navarra a iste zaguer, que unió asinas as dos coronas.
Jack Nicholson
Premios
En 1999 recibió un Premio Cecil B. DeMille ta tota a suya carrera.
Sancho Garcés IV de Navarra
Matrimonios y fillos
Sancho Garcés casó dimpués de 1068 con Placencia de Normandía, muerta dimpués d'o 14 d'abril de 1088. Tenioron dos fillos:
1935
Aragón
right|thumb|250px|O cantautor, escritor y politico aragonés [[José Antonio Labordeta, naixito o 10 de marzo de 1935.]]
Sancho Garcés IV de Navarra
Matrimonios y fillos
Antiparte, d'a suya relación con a suya amant Ximena d'Esquiroz, tenió dos fillos bordes:
Jack Nicholson
Premios
Recibió cuatro Premio NYFCC a o Millor Actor: en 1974 por Chinatown, de Roman Polanski, y por The Last Detail, de Hal Ashby; en 1975 por One Flew Over the Cuckoo's Nest, de Miloš Forman; en 1985 por Prizzi's Honor, de John Huston; y en 1987 por The Witches of Eastwick, de George Miller, por Ironweed, d'Hector Babenco, y por Broadcast News, de James L. Brooks.
Jack Nicholson recibió en 1974 un Premio a o Millor Actor d'o Festival de Cine de Canas, por The Last Detail, de Hal Ashby.
Tamién recibió dos Premio NBR a o Millor Actor: en 1975 por One Flew Over the Cuckoo's Nest, de Miloš Forman; y en 1997 por por As Good as It Gets, de James L. Brooks.
Jack Nicholson recibió a más tres Premio NBR a o Millor Actor Segundario: en 1981 por Reds, de Warren Beatty; en 1983 por Terms of Endearment, de James L. Brooks; y en 1992 por A Few Good Men, de Rob Reiner.
Arma nucleyar
Historia
En a Segunda Guerra Mundial, entre 1942 y 1944 un grupo d'accions de sabotache, ditas Batalla de l'augua pesata, feitas por o movimiento de resistencia noruego y os bombardeyos d'os aliatos destruyoron planta de producción de Rjukan logrando a perduga de l'augua pesata produeita. Istas accions, con os nombres en clau "Freshman, "Grouse" y "Gunnerside", consiguioron aturar a producción d'a planta a prencipios de 1943 ye aturar de feito a investigación nucleyar d'o Tercer Reich.
A la fin d'a II Guerra Mundial, o president d'os Estaus Unius, Harry Truman, prenió a decisión de chitar dos bombas atomicas sobre Chapón, que yera o zaguer país que quedaba por rendir-se.
O 6 d'agosto de 1945 a ciudat d'Hiroshima quedó destruita en o que estió lo primer bombardeyo atomico d'a historia. O 9 d'agosto de 1945 se chita la segunda bomba atomica sobre a ciudat de Nagasaki. Chapón se rendirá sin de condicions. A sinyatura de l'armisticio se produció lo 2 de setiembre de 1945 en o baixiello Missouri.
Antiparti d'o lanzamiento d'istas dos bombas atomicas mientres a II Guerra Mundial, s'han realizato, dende l'anyo 1945 mas de 2000 prebatinas nucleyars en mas de 30 puestos. O primer esclatito nucleyar de preba d'a historia, lo facioron os Estaus Unius a las 17:30h (ora local) d'o 16 de chulio de 1945 en o disierto d'Alamogordo en o estato de Nuevo Mexico (Estaus Unius). O prochecto ta la fabricación d'a bomba atomica, heba estato aprebato lo 18 de chunio de 1942 por o president estausunidense Franklin Delano Roosevelt con o nombre de Prochecto Manhattan.
Mientres a guerra freda o periglo d'un enfrentamiento nucleyar entre Estaus Unius y a Unión Sovietica condicionaba as relacions internacionals. Cuan as relacions diplomaticas fuoron millorando se sinyoron entre as dos superpotencias diversos alcuerdos ta reducir a suya fuerza nucleyar.
Con a fin d'o rechimen sovietico a tensión se'n fuó t'atros escenarios como Corea d'o Norte, India y Pakistán u l'Orient Meyo.
Oceano Indico
L'Oceano Indico ye uno d'os cinco oceanos, estando-ne o tercer volumen d'augua mas gran d'o mundo, y cubre alto u baixo lo 20% d'a superficie d'a Tierra. Muga a lo norte con o sud d'Asia; a l'ueste con a peninsula arabica y Africa; a l'este con a peninsula malaya, as islas Sonda, y Australia; y a lo sud con l'Antarctida.
Ye desalpartato de l'oceano Atlantico por o meridiano 20 graus este, a lo sud d'Africa, y de l'oceano Pacifico por o meridiano 147 graus este. O punto mas a lo norte de l'oceano Indico ye alto u baixo a 30 graus norte de latitut d'o golfo Persico. L'oceano tien alto u baixo 10.000 km d'amplaria entre as puntas sud d'Africa y Australia; a suya superficie ye 73.556.000 km², incluyindo-ie a mar Roya y o golfo Persico. O volumen de l'oceano s'estima en 292.131.000 km³ d'augua. Chicotas islas puntian os cantos continentals.
As nacions que se troban de raso en l'oceano son Madagascar, a cuatrena isla mas gran d'o mundo; Comoras; Seychelles; Maldivas; Mauricio; y Sri Lanka. Indonesia lo rodia, y cuantas atras nacions en mugan: Sudafrica, Mozambique, Tanzania, Kenya, Somalia, Chibuti, Sudán, Echipto, Israel (con Eilat en o golfo d'Aqaba), Arabia Saudita, Yemen, Emiratos Arabes Unitos, Bahrein, Qatar, Kuwait, Iraq, Irán, Pakistán, India, Birmania y Australia. A importancia de l'oceano como una rota de transito entre Asia y Africa lo ha convertido en un foco de conflictos. En cualsiquier caso, denguna nación lo ha xalapato con exito dica prencipios d'o sieglo XIX cuan l'Imperio Britanico controlaba a mayor parte d'a tierra perimetral de l'oceano Indico.
Lumo
thumb|right|250px|O lumo d'un [[Equus caballus|caballo.]] O lumo u lomo (d'o latín <LUMBU) ye a rechión anatomica comprendida entre dos franchas lonchitudinals paralelas a la columna vertebral d'os animals vertebraus tetrapodos, en a parte superior d'o tronco en os quadrupedos. O delimitan as alas d'a curronera en a parte posterior, tot deseparando-lo contra la grupa, y as zagueras costiellas en l'anterior.
Etimolochía
A parola lumo u lomo provién d'o latín LUMBU, parola con una Ŭ curta que evolucionaba ta O en o sistema vocalico d'o latín vulgar, dando formas con o pareixidas a lomo en as luengas romances occidentals.
Chisagüés
Chisagüés ye un lugarón d'o municipio de Bielsa, en as valles de Sobrarbe. Se troba en a boca d'a valle de Chisagüés, en a cuenca d'o río Real.
Corsos
Os corsos (en corso corsi, en francés corses) son os habitants nativos de Corcega. Son uns 250.000 habitants y charran un romance italico pareixito a lo toscano pero standardizato como una luenga propia. A mayoría son catolicos. Muitos corsos emigroron u han emigrato recientment ta Italia, Francia u as antigas colonias de Francia.
Lumo
Etimolochía
A evolución ta lumo en bella variant d'aragonés ye una diverchencia orichinada por metafonía. En una fase d'a evolución en a que encara no bi heba -o final atona y bi heba -u final atona, pero en a que a vocal tonica ya yera ubierta en o, esta vocal tonica tornó a cerrar-se pa facilitar o paso d'a vocal final -u en -o :
En aragonés ribagorzano se troba a variant lochicament palatalizada llomo, y los suyos derivaus tamién con palatalización: llomera , llomudo  , llomada , llomazo , llomillos y eslloma(r).
Corsos
Organización social
Bi ha familias extensas, unas relacions economicas, socials y politicas dirichitas por o clientelismo. A vendetta ye tipica d'a sociedat tradicional corsa, y encara que no en ye exclusiva, los ha feito famosos en Francia.
Historia
Encara que os reis d'a Corona d'Aragón se proclamaban reis de Corcega, nunca no han dominato de verdat a isla. A Republica de Chenova ha tenito mes control sobre os corsos que no atros estatos. Dende 1768 Corcega pasó a depender de Francia. O estato francés acabó con a piratería en Corcega. En a revolución francesa Corcega quedó mes vinclata a Francia, y estió o corso Napoleón Bonaparte qui prenió o poder dimpués en Francia. En o sieglo XIX os corsos que quereban puyar socialment emigraban u s'alistaban en l'Exercito francés. Muitos participoron en a expansión colonial francesa, y centenars de mils emigroron t'Alcheria. Cuan os corsos emigratos fuoron repatriatos en a decada de 1960 Corcega se modernizó.
En l'actualidat as actividaz tradicionals de l'interior son en crisi y o turismo se i desembolica. Se produce un cambio cultural que se denuncia como "colonialismo interno" y bi ha un nacionalismo con una versant terrorista. En a decada de 1980 o gubierno francés atorgó una amnistía y una devolución de poders a las organizacions rechionals. L'autonomía corsa fue ixamplata en 1991.
Berango
Berango (Berango en basco y oficialment, Berango en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
A suya población ye de 2.831 habitants (2008) en una superficie de 16,02 km², con una densidat de población de 176,72 hab/km².
Cheografía
A localidat de Berango se troba situada a 31 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 31 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
Almenara de Tormes
Almenara de Tormes ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 255 habitants (2007), en una superficie de 19,29 km² y una densidat de población de 13,21 hab/km².
Toponimia
Almenara provién de l'arabe المنارة (al-manāra), "faro", y este de نار (nār), "fuego".
Pico d'Aillary
O pico d'Aillary (en francés pic d'Aillary) ye un pico de 2.215 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania.
Ye a cima mas alta d'a crencha de monts que rodian a l'ibón d'Arlet (1.986 m).
Eukarya
240px|Menta
En biolochía, Eukarya u Eukaryota ye lo dominio d'os organismos que tienen as celulas con verdaders nuclios. En as luengas latinas, l'adaptación correcta d'o termin ye eucariont u eucarionte. As transliteracions «eucaria» u mes a sobén «eucariota» fan referencia a las celulas que composan estes organismos: as celulas eucariotas. A etimolochía d'o termin ye «Eu», d'o griego bien u buen, y «Karyon», centro u nuclio; en conchunto se puede interpretar como «Bien nucleyau/da».
O conchunto d'os organismos eucarionts incluye dende os organismos pluricelulars en dó que las celulas son especializadas en fer fayenas concretas y talment les sería imposible de sobrevivir anisoladas, dica las muitas (anque no totas) especies unicelulars. A resta d'altros organismos vivos (toz unicelulars) se cuaternan adintro d'os altros dos dominios: Archaea y Eubacteria.
As primeras trazas que poderían relacionar-se con os grupos modernos d'eucariontes emprenciparon a apareixer fa uns 800 millons d'anyos, mientres que la mayoría d'os grupos fosils que hu se tienen bien definius no apareixioron dica lo Cambrico.
O reino Protista ye lo que en taxonomía se clama un grupo parafiletico. Ixo quier decir que los suyos miembros han estau en muitos casos cuaternaus asinas perque simplament no enchascaban mica bien adintro d'altras agrupacions; ye per ixo que que la suya diversidat ye semilar a la diversidat fundamental d'os eucarionts.
Se veiga que las formas ameboides o flachelars no indican pertenenza a garra grupo, como s'heba creyiu enantes, sin de creyar nuevos grupos artificials dende lo punto d'envista evolutivo.
Sissy Spacek
Sissy Spacek (nombre artistico de Mary Elizabeth Spacek), naixita de Quitman (Texas) o 25 d'aviento de 1949, ye una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar a suya interpretación en bellas cintas como Badlands (1973, Terrence Malick), Carrie (1976, Brian De Palma), 3 Women (1977, Robert Altman), Coal Miner's Daughter (1980, Michael Apted), Raggedy Man (1981, Jack Fisk), Missing (1982, Costa-Gavras), The River (1984, Mark Rydell), Crimes of the Heart (1986, Bruce Beresford), The Straight Story (1999, David Lynch), In the Bedroom (2001, Todd Field), Last Call (2002, Henry Bromell), Nine Lives (2005, Rodrigo García), u Pictures of Hollis Woods (2007, Tony Bill).
Premios
L'actriz Sissy Spacek recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1980 por a suya interpretación de Loretta Lynn en a cinta Coal Miner's Daughter, dirichita por Michael Apted.
Nina bonica
A Nina bonica (tamién, per castellanización, nina bonita) ye una canción popular de Sobrarbe caraterizata per a suya melodía simple y repetitiva que fa de buen improvisar parolas, per regular humoristicas, que se'n conoixen diferents versions en o territorio. Ye una canción de ronda, ixo ye, de fiesta, nunca no de situacions liturchicas u solemnes.
Como tamién pasa con altras cancions de fiesta, tansament no i tiene si que una parte que siga constant que ye lo estrebiello, que per ixo ye la parte mas carateristica y que mas se repite:
As parolas solen dir plenas de referencias a la cheografía, historia, mitos y tradicions d'a comarca, y gosan parlar d'historias reals u imachinarias escaitas en altros lugars diferents de lo un a on se troben las personas en ixe momento. Esto ye un reflexo d'os tiempos d'autarquía d'enantes, cuan la mas gran parte de la vida la feban con os lugars vecins y adintro d'as valles prencipals de la comarca, que per cosas d'a cheografía forman un rolde cheografico bien delimitato, y ixo feba mas difícil tener relacions con altros puestos difuera. Per ixo se cantan en a valle de Broto antes referencias a la Fueva u Chistau que no a lo Sarrablo onque pareixca que per estar-ie mas cerca hese d'estar mas fácil, ye per o puerto que i tienen en medio que siempre ha feto dificil a comunicación.
Per eixemplo, una d'as copletas coneixitas ye:
U una altra, que relata una tipica chascada ta's vecins de belaltro lugar sobre la castidat d'as mullers en Banastón. Como se gosa vier, o sexo y la obscenidat son temas recurrents en l'humor popular:
Una altra copleta, con referencias a lo casco urbano de Boltanya:
Districto de Berchtesgadener Land
O districto de Berchtesgadener Land (en alemán Landkreis Berchtesgadener Land, en bavaro Landkroas Berchtsgoana Land) ye un districto situato en o sudeste de Bavera, Alemanya.
La Roca del Vallès
La Roca del Vallès (La Roca del Vallès en catalán y oficialment, La Roca del Vallés en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Vallés Oriental y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 10.291 habitants (2010), en una superficie de 36,77 km² con una densidat de población de 279,87 hab/km².
Cheografía
A localidat de La Roca del Vallès se troba situata a 123 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 5 km d'a ciudat de Granollers, a capital d'a suya comarca, y de 40 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de La Torreta y Santa Agnès de Malanyanes.
Saab JAS 39 Gripen
Saab JAS 39 Gripen ye un avión de caza de quarta cheneración desembolicau por Saab AB. O suyo primer vuelo estió en 1988. Tien un motor Volvo RM12 y una velocidat maxima de Mach 2. Se'n han construyíu 271 unidaz.
O Gripen tien una configuración d'ala delta y canard con un disenyo d'estabilidat relaxada u negativa y controls de vuelo fly-by-wire. Se'n han construyíu quantas versions, agrupadas en series A, C y E.
As series Gripen A y C son empentadas por o motor GE F404G (anteriorment designau Volvo RM12) y a serie E ye empentada por o motor GE F414G, y tien una velocidat maxima de Mach 2. Os avions posteriors se modifican pa os estandars d'interoperabilidat d'a OTAN y realizar o refurnimiento de combustible aire-aire.
En 1979, o gubierno sueco prencipió os estudios de desembolique d'un avión capaz de realizar misions de combate, ataque y reconoixencia pa reemplazar a lo Saab 35 Draken y a lo Saab 37 Viggen en a Fuerza Aeria Sueca. Se seleccionó y desembolicó un nuevo disenyo de Saab como que o JAS 39, que voló por primera vegada en 1988, a entrega d'o primer avión de producción en serie se produció en 1993 y dentró en servicio con a Fuerza Aeria Sueca en 1996. As variants amilloradas, con avionica mas abanzada y adaptacions pa tiempos de misión mas largos, prencipioron a dentrar en servicio en 2003.
Pa comercializar l'aeronau a livel internacional, Saab formó asociacions y esfuerzos de colaboración con interpresas aeroespacials extrancheras, incluida, en 2001, BAE Systems. En o mercato d'exportación, os primers modelos d'o Gripen aconsiguioron un exito moderau en as vendas a países d'Europa central, Sudafrica y o sudeste asiatico; Se sospeitaba de soborno en qualques d'istas adquisicions, pero as autoridatz zarroron a investigación en 2009.
Historia operacional
O caza Gripen estió prebau en escenario de guerra entre a intervención militar d'una coalición de países d'Europa en Libia, baixo o mando d'a OTAN. O 31 de marzo de 2011, o Parlamento sueco autorizó a participación de Suecia en a Guerra de Libia por 240 votos a favor, cinco abstencions y 18 votos en contra. D'ista forma, os Gripen estioron os primers avions d'a Fuerza Aeria Sueca en prener parti en operacions belicas dende a misión d'as Nacions Unitas en o Congo, 1961-1963.
A composición d'a fuerza sueca consistiría en un total de ueito Gripen, mas un C-130 Hercules de refurnimiento aerio de combustible y una dotación d'uns 130 efectivos pa dar suporte a as aeronaus en as bases aerias italianas. Os avions suecos cosirarían a redolada d'exclusión aeria y tamién realizarían misions de reconoixencia aeria, escolta de bombarders y avions de refurnimiento aerio de combustible; pero l'ataque a posicions enemigas no dentraba entre os suyos cometius.
Os tres primers aparatos desapegoron l'un d'abril a as 10.00 horas dende a base de Ronneby, tenendo por destín a base de Singonela en Sicilia, Italia, dimpués de fer una escala tecnica en Hongría pa repostar combustible.
Manimenos que os politicos suecos aseguroron poseyer avions compatibles con os d'a OTAN, i habió problemas inicials con o combustible d'os Gripen, o Jet Fuel A1, diferent d'o nuevo combustible JP5 ecolochico emplegau por a resta d'os avions d'a OTAN.
Rechión de Sarajevo-Romanija
A rechión de Sarajevo-Romanija (en serbio Регија Сарајево-Романија, en bosnio Regija Sarajevo-Romanija) u tamién dita región de Sokolac ye una d'as siet rechions d'a Republica Serbia. A capital d'a rechión ye Istočno Sarajevo.
Caraterísticas
A rechión incluye os sectors serbobosnios de Sarajevo, y arias a o norte conoixidas como monts de Romanija.
En o corazón d'a rechión de Sarajevo-Romanija ye a ciudad de Sokolac, con una población d'alto u baixo 40.000 personas, incluyindo os lugars d'as redolada. A ciudat de Sokolac se conoixe como a "chicota Noruega" por os suyos especials vinclos con a Hoyanger Kommune, en a provincia noruega de Sogn og Fjordane.
Atro important asentamiento en a zona ye a ciudat de Pale, orichinalment un barrio periferico d'a ciudat de Sarajevo, que se convirtió en uno d'os mas densament poblaus dende a guerra de Bosnia entre 1992 y 1995.
L'aria de Romanija tien una milenaria tradición de producción de leit, que se remonta a quan yera habitada por os pastors vlacos que le dioron o suyo nombre.
Lista de municipios
Os seis primers municipios forman a ciudat de Sarajevo Oriental, capital d'a Republica Serbia.
Arcisac eths Angles
Arcisac eths Angles (Arcisac eths Angles en occitán, Arcizac-ez-Angles en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón de Lorda-2 y rechión de Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 191 habitants (1999) en una superficie de 1,93 km², con una densidat de población de 98,96 hab/km².
Correchidor
Un Correchidor yera un funcionario reyal, instituito en Castiella por Enrique III arredol de 1393, con misión de representar a la Corona en l'ambito municipal. As suyas funcions yeran bellas cuantas: representar a la monarquía a ran local, chestionar o desembolique economico y administrativo d'os municipios, presidir os concellos, dando valideza a las suyas decisions, estar chuez en primera u segunda instancia, etc. Desapareixioron en 1833 a l'inte que s'instauroron os Gubernadors politicos, en l'ambito administrativo, y se remodeló o sistema chudicial.
A palabra correchidor se conoix en aragonés por textos medievals como un pleito entre ganaders en l'aria de Molina d'Aragón y o Xiloca en o sieglo XV.:
En as colonias americanas, en especial Chile, os correchidors estampaban o suyo cargo en os documentos y en as ceremonias, indicando as facultaz que lis son investitas. De feito, una formula recurrent yera nombrar-se d'esta traza: "Justicia mayor y lugarteniente de capitán general", o que significaba que en os territorios on exerceban o mando, teneban tot dreito d'administrar chusticia y comandar fuerzas militars.
Con l'arribata d'os Borbons en Espanya a fegura d'o correchidor fue substituyida por una de mes amplas atribucions y prestichio: o intendent. En l'ambito mes local entroron en funcions os subdelegatos.
Territorios dependients
thumb|400px|Territorios dependients por estatos Os territorios dependients son [[territorios que por diversas razons no gozan d'os previlechios de total independencia u soberanía y, por tanto, son gubernatos por atros estatos, clamatos tamién como metropoli. Muitos d'ells pueden estar ditos colonias
Navasiella
Navasiella (Navasilla en castellano) ye un lugar en o termin municipal de Chaca, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca. A suya población ye de 9 habitants.
Territorios dependients
Existen diversos rans de dependencia. Asinas existen territorios que tienen d'un gubierno prou distinto a lo d'a metropoli, como ye o caso de Hong Kong respective a China.
A mayoría d'istos estatos dependients corresponden a islas de baixa población y que no pueden emparar un gubierno autonomo.
Rechión de Trebinje
Comprende parti de l'este d'Herzegovina y ye situada a o sureste d'o país.
Representa una zona d'antigo poblamiento serbio en total continación territorial con Montenegro y Serbia. Un d'os primers estaus serbios yera precisament en esta zona, o principau u župa de Travunja, toponimo que retiene a capital d'esta rechión (Trebinje). Quedó baixo poder serbio dende o encomienzo d'a Guerra de Bosnia, encara que bi habió intervencions d'as fuerzas regulars y irregulars croatas por estar una zona dende a on que os serbios atacaban as suyas posicions de Ragusa y d'Herzegovina central. Por a Paz de Dayton de 1995 os territorios d'Herzegovina oriental de mayoría serbia y baixo o suyo control quedoron en a Republica Serbia, de fuera d'unas aldeyas serbias d'una francha de territorio chunto a la muga con o sudeste de Croacia, que se cedioron por motivos estratechicos a la Federacija.
Orchidaceae
Orquidias (Orchidaceae Juss.), d'o griego Orchis = Testículo, porque as riels tuberuosas d'istas plantas, por a suya forma, membrelaban-es a os estuduosos a forma d'os organos sexuals masculinos.
Ixtapaluca
Ixtapaluca ye un municipio mexicano d'o estau de Mexico.
A suya población ye de 467,361 habitants (2010) en una superficie de 315,1 km².
Etimolochía
O nombre d'Ixtapaluca deriva d'Iztapallocan, o nombre náhuatl con que os aztecas designaban cheograficament a o pueblo indichena.
Cheografía
Ixtapaluca se troba situato a o norte d'o estau, a 2.520 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Mugas
O termin municipal d'Ixtapaluca muga a o norte con o municipio d'Chicoloapan, a o sud con Chalco, a o sudueste con Valle de Chalco, y a l'este con Puebla.
Municipio Diego Bautista Urbaneja
O Municipio Diego Bautista Urbaneja (Municipio Diego Bautista Urbaneja en castellano) ye uno d'os 21 municipios d'o Estato Anzoátegui, Venezuela. Tien una superficie de 12 km² y a suya población yera de 21.200 habitants en 2001. A suya capital ye Lechería.
Derio
Derio (Derio en basco y oficialment, Derio en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
A suya población ye de 5.253 habitants (2008) en una superficie de 7,40 km², con una densidat de población de 709,86 hab/km².
Cheografía
A localidat de Derio se troba situada a 25 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 50 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya y d'a suya comarca.
Madison (Wisconsin)
Madison ye una ciudat d'os Estaus Unius que se troba en l'estau de Wisconsin, d'an ye a capital dende 1838. A suya población ye de 259.680 habitants (2019), con una superficie de 177.93 km² y ye a segunda ciudat mas poblada de Wisconsin dezaga de Milwaukee. .
Sufixos en francés
Os sufixos en francés gosan estar d'o mesmo orichen que en as atras luengas neolatinas occidentals, a on que bi ha cognatos. Bi ha sufixos patrimonials y sufixos cultos. Entre os sufixos cultos destacan os d'orichen griego antigo, que coexisten con os d'orichen latín.
Sufixos formadors d'adverbios
Si l'adchectivo acaba en -ai, -é, -i u -u se fa servir a forma masculina:
Bi ha un accento circumflexo que senyala a perda d'a e d'o feminín en beluns d'estos adchectivos:
Santurtzi
Santurtzi (Santurtzi en basco y oficialment, Santurce en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia y territorio historico de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
Sufixos en francés
Sufixos formadors d'adverbios
Manimenos, se troba a seqüencia -ément:
Santurtzi
A suya población ye de 47.004 habitants (2008) en una superficie de 6,77 km², con una densidat de población de 6.942,98 hab/km².
Sufixos en francés
Sufixos formadors d'adverbios
Bi ha uns adverbios acabaus en -ment que se remontan a la forma en francés antigo:
Reggae
O reggae ye un chenero musical que tien o suyo orichen en Chamaica. O termin reggae a sobén se usa ta la mayoría d'os ritmos chamaicanos, incluyindo o ska, o dub y o rocksteady. Apareixe mientres a zaguera parti d'a decada de 1960, d'a fusión de diversos ritmos d'o calypso, y o jazz, blues y rock and roll nordamericans. Tien un ritmo binario sincopato con desplazamiento de tiempo fuerte como prencipal caracteristica. Se puet entrepitar chenealochicament como una evolución dreita d'o ska enta ritmos mas lentos, pasando por o rocksteady.
O reggae incluye dos subcheners: o roots reggae y o dancehall.
A etimolochía d'o termin reggae no se conoixe guaire bien, encara que poderba estar una derivación de ragga, que ye una abreviadura de raggamuffin, que en anglés significa literalment "vestito con andrallos". S'emplega ista etiqueta ta decir a los pobres de Chamaica, y tamién os rastas y os movimientos culturals d'os barrios pobres. Actualment se dicen por un regular ragga u raggamuffin bels subestilos d'o reggae. Atras fuents dicen que o termin reggae proviene d'una canción de The Maytals, tetulata "Do the reggay", en a que a parola "reggay" quererba decir "regular", isto ye, chent normal y corrient.
Caracteristicas
240px|right|thumb|[[Bob Marley en un concierto en Zurich (Suiza) o 30 de mayo de 1980]] O reggae se basa en un estilo ritmico caracterizato por tallos regulars sobre una musica de fundo feita con una bateria ritmica, conoixita como "beat", y a bateria, que se tanye en o tercer tiempo de cada compás. Iste ritmo ye mas lento que os d'atros estilos precursors d'o reggae como lo ska y o rocksteady.
Lista de bispes d'Albarracín
Bispes de Segorb-Albarrazín
Deseparación de Segorb y Albarrazín en 1577
Santurtzi
Cheografía
A localidat de Santurtzi se troba situada a 2 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 14 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya y d'a suya comarca.
Reggae
Caracteristicas
A lo reggae se l'asocia con o movimiento rastafari, que influyó a muitos musicos prominents d'o reggae en os anyos 1970 y anyos 1980.
Lista de bispes d'Albarracín
Bispes d'Albarracín
Dende aquí dica 1878 nomás tenió vicarios capitulars y dende ista calendata, administradors apostolicos nombraus por o bispe de Teruel, dica a suya unión con Teruel. Se veiga a lista de bispes de Teruel y Albarrazín''
Martillué
Martillué ye un lugar aragonés en o termin municipal de Chaca, comarca de Chacetania y partiu chudicial de Chaca, en a provincia de Uesca.
Reggae
Caracteristicas
A musica reggae a sobén toca temas socials, amás de politicos u relichiosos. Iste compromís que adopta a sobén o reggae premite relacionar-lo con atros estilos como a canción d'autor u o punk.
A primera aparición d'a musica reggae s'atribuye a la canción Fat man d'o cantaire Derrick Morgan. Encara que bi'n ha que dicen que "Do the reggay" d'o grupo The Maytals liderato por Toots Hibbert, en estió a primera canción.
Martillué
Toponimia
Seguntes Gerhard Rohlfs o toponimo vien d'a terminación -ué, indicadora de pertenencia y de l'antigo antroponimo latín Martillius, visible en Martillán (Salamanca), Martillac (Gironda) y Martigliano (Italia), que en serían equivalents semanticos. Tamién admite a posibilidat que vienga de l'antroponimo femenín Martilla cuaternato en inscripcions hispanorromanas. Atra hipotesi toponimica considera que Martillius ye un diminutivo de consagración a Marte y sería "devoto de Marte".
Reggae
Estilos
En Chamaica s'han feito populars nuevos estilos como lo dancehall y o ragga (tamién conoixito como raggamuffin) consistents en un reggae con bases electronicas, probablement influitas por o hip hop, o drum and bass y atros estilos.
Martillué
Cheografía
O lugar de Martillué se troba situau a 851 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Reggae
Estilos
Gracias a la faina de DJ Kool, apareixe un nuevo estilo dito hip-hop u musica rap. En o sentito chamaicano d'a parola ye un DJ (Disc Jockey), que s'encarga de meter-ie a musica, y un "MC" (Master of Ceremonies) u rapero, que i fa rimas vocals. Os termins jaying, toasting o chating s'emplegan en Chamaica. O termin rapper gosa emplegar-se en tot o mundo.
Artistas
Beluns d'os entrepites mas conoixitos d'o chenero son Bob Marley, Peter Tosh, Jimmy Cliff, Steel Pulse, Bunny Wailer y Black Uhuru, entre atros.
Lockheed Martin F-35 Lightning II
Lockheed Martin F-35 Lightning II ye un avión de caza de cinquena cheneración desembolicau por Lockheed Martin. O suyo primer vuelo estió en 2006. Tien un motor Pratt & Whitney F135-PW-100 y una velocidat maxima de Mach 1.6. Se'n han construyíu 595 unidaz.
Lockheed Martin ye o prencipal contratista d'o F-35, con os socios prencipals Northrop Grumman y BAE Systems. L'avión tien tres variants prencipals: o F-35A de desapegue y aterrizache convencional (CTOL), o F-35B de desapegue curto y aterrizache vertical (STOVL) y o F-35C basau en portaavions (CV/CATOBAR). L'avión desciende d'o Lockheed Martin X-35, que en 2001 venció a o Boeing X-32 pa ganar o programa Joint Strike Fighter (JSF). O suyo desembolique ye financiau prencipalment por os Estaus Unius, con fondos adicionals d'os países socios d'o programa d'a OTAN y aliatos cercanos d'os Estaus Unius, incluius o Reino Uniu, Italia, Australia, Canadá, Noruega, Dinamarca, os Países Baixos y anteriorment Turquía. Cuantos atros países han pediu, u son considerando realizar pedius, l'avión. O programa ha atraito muito escrutinio y criticas por a suya grandaria sin precedents, complexidat, costes desorbitaus y entregas muit retardadas. A estratechia d'adquisición de producción simultania de l'aeronau mientres encara yera en desembolique y prebas condució a costosos cambeos de disenyo y modernizacions.
O F- 35B dentró en servicio con o Cuerpo de Marines d'os EE. UU. en chulio de 2015, seguiu por o F- 35A d'a Fuerza Aeria d'os EE.UU. en agosto de 2016 y o F-35C d'a Marina d'os EE. UU. en febrero de 2019. O F-35 estió utilizau por primera vegada en combate en 2018 por a Fuerza Aeria d'Israel. Estaus Unius planeya mercar 2.456 F-35 dica 2044, o que representará a mayor parti d'o poder aerio tactico tripulau d'a Fuerza Aeria, l'Armada y l'Infantería de Marina d'os Estaus Unius entre cuantos decenios. Se preveye que l'aeronau opere dica 2070.
Gunnar Tilander
Gunnar Tilander yera un filologo sueco especializau en luengas romanicas que contribuyió a lo estudio de l'aragonés medieval.
Biografía
Naixiu en Tranemo (Suecia) en 1894 obtenió la suya licenciatura en Filosofía en 1921 y lo suyo doctorau en 1923. Estió profesor de secundaria dentre 1923 y 1926 en Saltsjöbaden. Posteriorment estió profesor de lingüistica romanica en a Universidat de Lund. Dende 1937 dica 1960 estió catedratico de Filolochía Romanica en a Universidat d'Estocolmo. Estudió numbrosos textos medievals hispanicos, entre ells lo Vidal Mayor que editó en tres tomos con comentarios en 1956. En 1960 estió nombrau doctor honoris causa per a Universidat de Zaragoza per a suya contribución a lo estudio de l'aragonés medieval.
Municipio Juan Antonio Sotillo (Anzoátegui)
O Municipio Juan Antonio Sotillo (Municipio Juan Antonio Sotillo en castellano) ye uno d'os 21 municipios d'o Estato Anzoátegui, Venezuela. Tien una superficie de 244 km² y a suya población yera de 206.957 habitants en 2001. A suya capital ye Puerto La Cruz.
Cantón d'Appenzell Rodas Interiors
Appenzell ye a capital d'iste cantón. A suya población ye de 15.000 habitants (2003) en una superficie ye de 173 km², con una densidat de población de 86 hab/km².
Appenzell Rodas Interiors, ye situato en o nord-este de Suiza; muga a o norte con o cantón d'Appenzell Rodas Exteriors, a l'este con o cantón de Sankt Gallen. O pico de Säntis ye una d'as prencipals atraccions d'o cantón.
Districto de Dachau
O districto de Dachau (en alemán Landkreis Dachau, en bavaro Landkroas Dachau) ye un districto situato en o sudeste de Bavera, Alemanya.
Dino Risi
Dino Risi, naixito de Milán (Reino d'Italia, hue Italia) o 23 d'aviento de 1916 y muerto en Roma o 7 de chunio de 2008, estió un director y guionista italiano, considerato, con Mario Monicelli, Luigi Comencini, Nanni Loy u Ettore Scola como uno d'os prencipals representants d'o cine de comedia en o cine italiano. D'entre as suyas cintas, cal destacar Il sorpasso (1962, con Vittorio Gassman y Jean-Louis Trintignant), I mostri (1963, con Vittorio Gassman y Ugo Tognazzi) Operazione San Gennaro (1966, con Totò, Nino Manfredi y Senta Berger), In nome del popolo italiano (1971, con Ugo Tognazzi y Vittorio Gassman) u Fantasma d'amore (1981, con Romy Schneider y Marcello Mastroianni). Por o suyo treballo recibió cuantos premios cinematograficos, italianos u foranos.
Caixcais
Os caxcais viven en a rechión de Fars (sud d'Irán) y son 300.000 individos. O modo de vida ye o pastoreyo nomada, pero tamién bi ha caixcais agricultors. Son de relichión musulmana chiita. Charran una luenga turquica.
Modo de vida
Cada familia tiene un rabanyo de bellas 70 capezas, bellas 40 uellas y bellas 30 crabas, a mes de caballos, someros, camellos, cans, gallinas, cadagún con un uso determinato. As crabas y uellas no se sacrifican de no estar que i haiga dificultaz y en obtienen leit, carne y lana. Fan queso, yogur y manteca con a leit y alfombras con a lana. Os someros y camellos son animals de carga y os caballos son animals de prestichio, que se fan servir en a caza, ceremonias, vodas y batizos. Os cans cosiran os rabanyos y as gallinas se minchan.
Jon Voight
Jon Voight (nombre artistico de Jonathan Vincent Voight) ye un actor estausunidense, naixito o 29 d'aviento de 1938 en Yonkers (Nueva York).
Ye o pai de l'actriz Angeline Jolie.
Premios
Jon Voight recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1978 por o suyo papel en a cinta Coming Home, de Hal Ashby. Por ista cinta, tamién recibió un Premio a o Millor Actor d'o Festival de Cine de Canas (1978) y un Premio NBR a o Millor Actor.
En 1969, John Voight fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor por o suyo papel en a cinta Midnight Cowboy, dirichita por John Schlesinger; tamién en 1985 por a suya actuación en Runaway Train, una cinta obra d'o director Andrei Konchalovsky.
En 1970 recibió un Globo d'Oro a o Millor Actor Revelación, por a suya actuación en Midnight Cowboy, de John Schlesinger.
Recibió dos Globos d'Oro a o Millor Actor Dramatico: en 1978 por Coming Home, de Hal Ashby; y en 1985 por Runaway Train, d'Andrei Konchalovsky.
Jon Voight recibió dos Premios NYFCC a o Millor Actor: en 1969 por Midnight Cowboy, de John Schlesinger; y en 1978 por Coming Home, de Hal Ashby.
Espierba
Espierba ye un lugar d'o municipio de Bielsa, en Sobrarbe (Uesca). Se troba en a valle Verde y tien 39 habitants.
Pico de l'ibón d'Arlet
O pico de l'ibón d'Arlet (en francés pic du Lac d'Arlet) ye un pico de 2.175 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania.
Ye a cima occidental d'o pico d'Arlet (2.207 m).
Ibón d'Ordiceto
L'ibón d'Ordiceto (en castellano ibón de Urdiceto) ye un ibón entibau pirenenco situau chunto a o pico d'Ordiceto (2.796 m) y o collau d'Ordiceto (2.208 m) en o municipio de Bielsa, en a comarca de Sobrarbe.
Cantón d'a Val de Sava
O cantón d'a Val de Sava (en occitán canton de la Val de Sava, en francés canton de Val de Save) ye una división administrativa francesa situada en o departamento de Gers y districto d'Aush, en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de habitants  y en fan parte 40 comunas. A suya capital ye a localidat de Samatan.
Dinastía Nervana-Antonina
Bels autors distinguen a dinastía Nervo-Trachana y a dinastía Antonina propiament dita. Os cinco primers emperadors tamién son conoixitos como os 5 buens emperadors.
The Who
The Who estió un grupo musical orichinario d'a ciudat de Londres en Anglaterra, creyau en 1964. Formau orichinalment por Roger Daltrey, Pete Townshend, John Entwistle y Keith Moon.
Club Baloncesto Murcia
O Club Baloncesto Murcia ye un club de baloncesto espanyol d'a ciudat de Murcia, establito en l'anyo 1985. Ye conoixito a sobén con l'actual nombre comercial Universidad Católica de Murcia. Chuga en a liga ACB en l'anyada 2019/20 y en o Palacio d'Esportes d'a ciudat de Murcia como equipo local.
Diftongo
Un diftongo (d'o latín diphthongus, y iste d'o griego δίφθογγος) ye a unión de 2 vocals en una mesma silaba, estando lo menos una d'ellas feble (zarrada), igual tiene l'orden. Eixemplos: fiero, boira. Cuan se complegan tres vocals en una mesma silaba (seguindo l'orden zarrada-ubierta-zarrada), tenemos un triftongo, como en ueito. Un hiato se produz cuan se troban dos vocals fuertes, u cuan s'achuntan una fuerte y una feble y a vocal feble siga accentuada. Dos vocals fuertes adchacents no fan nunca un diftongo; se deseparan en silabas distintas.
Fonetica
Foneticament, as propiedaz d'as vocals cambean cuan son en contacto en un diftongo y la uno prene bellas trazas foneticas de la otro. Antiparte, cadaguna das vocals se gosa fer mas curta.
Formaus por dos vocals febles diferents
Istos diftongos, clamaus diftongos homochenios, se forman cuan s'achuntan as dos vocals febles (i, u):
Formaus por una vocal fuerte y una feble
En achuntar-sen una vocal fuerte u ubierta (e, a, o) y una feble u zarrada (i, u), siempre que a feble no siga tonica (como en Caín), se fa un diftongo.
Pendendo en a secuencia d'as vocals en a silaba, se puet charrar de dos subtipos de diftongos:
Diftongos decreixients: formaus por una primera vocal fuerte y una segunda feble. En ista mena de diftongos os organos articulatorios pasan d'una posición ubierta enta unatra mas zarrada. - Diftongos creixients: formaus por una primera vocal feble y una segunda fuerte. En ista mena de diftongos os organos articulatorios pasan d'una posición zarrada enta unatra mas ubierta.
Società Sportiva Lazio
O SS Lazio (Società Sportiva Lazio, Sociedat Esportiva Lazio en aragonés) ye un club poliesportivo italiano, d'a ciudat de Roma en o Lazio, a suya sección mas conoixida y popular ye a de fútbol que estió establita o 9 de chinero de 1900 y chuga en a Serie A italiana de fútbol.
Plantilla 2010/2011
''A lista encluye nomás a nacionalidat prencipal de cada chugador. Bels d'os chugadors no europeus tienen doble nacionalidat de bel país d'a Unión Europea: ''
Atras seccions esportivas
Amás d'a de futbol y futbol femenín, la Polisportiva S.S. Lazio conta con 49 seccions esportivas mas, entre las qualas destacan las de béisbol, futbol americano, fútbol sala, rugby y natación.
John Schlesinger
John Schlesinger, naixito de Londres (Anglaterra, Reino Uniu) o 16 de febrero de 1926 y muerto en Palm Springs (California, Estaus Unius) o 25 de chulio de 2003, estió un director cinematografico britanico, activo en o cine britanico y en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1960, con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet citar as cintas A Kind of Loving (1962, con Alan Bates, June Ritchie y Thora Hird), Midnight Cowboy (1969, con Dustin Hoffman, Jon Voight y Sylvia Miles), Marathon Man (1976, con Dustin Hoffman, Roy Scheider, y Laurence Olivier), The Falcon and the Snowman (1985, con Timothy Hutton, Sean Penn, Pat Hingle y Joyce Van Patten), Pacific Heights (1990, con Melanie Griffith, Matthew Modine, y Michael Keaton), u Eye for an Eye (1996, con Sally Field, Kiefer Sutherland, Ed Harris, Beverly D'Angelo y Joe Mantegna).
Rechión de Vlasenica
A rechión de Vlasenica (en serbio Регија Власеница, en bosnio Regija Vlasenica) ye una d'as siet rechions d'a Republica Serbia.
Benicarló
Benicarló u Benicarlón ye un municipio de lo País Valenciano que se troba en la comarca de lo Baixo Mayestrato y provincia de Castellón.
Rechión de Vlasenica
Antes d'a Guerra de Bosnia teneba una población mixta serbia y bosnia. Esta rechión estió un d'os peyors scenarios d'a guerra entre estas nacionalidatz eslavas. Os serbios fuoron prenendo o control d'a mes gran part d'as localidaz en o encomenzamiento d'a guerra, de fueras d'unas bolsas a on que os bosnios podioron resistir bel tiempo. A zaguera bolsa en cayer estió Srebrenica, poco tiempo antes d'a fin d'a guerra. Os Acuerdos de Dayton ratificoron l'anexión serbia d'esta rechión, que quedó adintro d'a Republica Serbia.
Benicarló
La suya población ye de 26.381 habitants (2008), en una superficie de 47,90 km² con una densidat de población de 550,75 hab/km².
Cheografía
La localidat de Benicarló ye situata a 21 metros d'altaria dencima de lo ran de la mar, a lo canto de la mar Mediterrania y a una distancia de 71 km d'a ciudat de Castellón de la Plana, la capital de la suya provincia, y de 145 km de la ciudat de Valencia, la capital de lo País Valenciano.
Silbes
Silbes (Silves en castellano) ye un lugar aragonés d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca y Comarca de Sobrarbe. A suya población ye de 8 habitants (2005). thumb|left|200px|Silbes y ra suya altura fa bien ta vier os paisaches d'a redolada. Una [[borda en a suya era.]] O lugar de Silbes ye una d'as entidatz poblacionals más protechidas d'a valle de Boltanya, por d'encima d'o recolón d'o Baluport y d'a faixa d'as esplugas de Seso, en l'alto d'una d'as garras d'a Punta d'a Ferrera (1392 m) que como una balconera mira las valles de l'Ara y Campodarbe (a valleta d'o barranco d'a Ferrera). Silbes s'ancuentra por alto d'a marguin sud de l'Ara, por d'encima de Seso, y s'ha de puyar por una pista que ye bien tortuosa, que ranca dende lo puent d'o sanatorio (l'antigo convento d'os agustinos de Boltanya) y ye sinyalizada nomás que como si marchase ta Seso, pero que en aber-se fecho os primeros 600 metros en plano tien una esviadera t'alto, por a izquierda d'o caminante, que emprencipa a serpentiar t'arriba por bellos 3 Km por medio d'a bosquera y que ye imposible de fer-la con coche, nomás que caminando.
L'acceso ta os veículos s'ha de mirar en la otro canto d'a serreta, en a valle de Campodarbe, en a par d'ande se desemboca lo barranco d'a Ferrera y que ne sale d'un lateral d'a carretera A-1604 (Boltanya - Samianigo) nomás a bellos 2 Km d'a capital de l'Ara. Ixa pista enfila o monte debant d'a vista d'os caseros d'Espierlo, y puya 5,7 Km (d'alcuerdo con o retulo que hay a baixo a piet d'a carretera) ta Silbes, y dispués bello par de kilometros más t'allá d'iste lugar continua ta l'Aligar. Ista pista ye de tierra y s'ha pasau buenos anyos espaldada d'escorrenteras y aguazos que la feban bien rancia de pasar, pero atualmente (noviembre de 2007) se-i son fiendo labors de millora, amplando-la, y quitando-ne as penyas que fesen estorbo en pasar, y asinas se puet decir que ye posible puyar encluso con automobiles de turismo. left|thumb|200px|Bellas casas de Silbes yeran bien antigas, pero s'espaldón en quedar-se albandonau o lugar. [[Chapitels, escudos, quairons y trapaciaduras que teneban as casas alavez las saqueyón.]] Silbes heba teniu casas sinyorials en tiempos recientes, y bellos d'os habitantes d'a redolada en tienen recuerdo, pero en quedar-se albandonau de todo en os anyos 70, muchas d'as casas s'espaldón y una parte grande d'o patrimonio que teneba (mueble y inmueble) el debión de robar, pos que en mirar restas d'os cuairons y bastidas bien labraus que prometeban os mayores de Boltanya no se n'ancuentra denguno.
D'ixes zagueros habitantes d'o lugar en diz una canción d'A Ronda de Boltaña, pos a traviés d'os uellos d'un nino que marcha de días t'a escuela de Boltanya en retrata la vida como se feba d'antigos en os lugars d'a valle d'a capital sobrarbenca por contraposición con a villa, que yera ya en ixes anyos (decadas d'os 50 y 60) fuertamente enfluida por a colonia de treballadors (venitos d'atros puestos) d'a Iberduero que teneba. Tanto más a l'estilo d'a tierra baixa, que se-les ne rediban d'os costumbres y d'a fabla mesmo a os montanyeses d'os lugars amparaus. thumb|right|150px|O camino de Silbes, de tardada y al tornar. Ta baixo en a fusca. En a canción d'a Ronda s'esplica bien lo duro que yera o camino de puyar ta Silbes, que en palabras d'o nino que en salir d'a escuela el feba yera bien pavoroso, pos pasaba por dintro d'as bosqueras d'ixa obaga d'o monde t'arriba y ye bien berdat que s efa asinas.
Lista de ministros d'Esfensa d'Espanya
Ista ye a lista d'os ministros d'Esfensa d'Espanya, en qualsiquiera d'as suyas denominacions historicas (ministro d'Esfensa, ministro de l'Exercito, ministro de Marina, ministro de l'Aire, etc.) dende 1807 dica l'actualidat.
Lista de ministros
(1) Ministerio d'Esfensa (2) Ministerio d'Esfensa Nacional (3) Ministerio de l'Exercito (4) Ministerio de Marina (5) Ministerio de l'Aire (6) Ministerio de Guerra (7) Secretaria de l'Espacho de Guerra
Ernesto Alterio
Ernesto Alterio Bacaicoa, naixito de Buenos Aires o 25 de chulio de 1970, ye un actor archentino, fillo de l'actor Héctor Alterio y chirmán de l'actriz Malena Alterio, activo en o cine espanyol dende primerías d'o anyos 1990 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.