cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan José Cobo
Juan José Cobo Acebo mas conoixito como Juan José Cobo u Juanjo Cobo, naixito de Torrelavega, Cantabria l'11 de febrero de 1981, ye un ciclista profesional ya retirau d'o ciclismo profesional, que yera conoixiu con a embotada d'El Bisonte de La Pesa. Entre as suyas millors cursas cal destacar o primer pùesto en a claseficacion cheneral y en a combinata en a Vuelta a Espanya de 2011, o primer puesto en a cheneral d'a Vuelta a o País Basco de 2007, una victoria d'etapa en o Tour de Francia y dos en a Vuelta a Espanya. En a suya zaguera temporada fue parte d'a plantilla de l'equipo Torku Sekerspor.
Octopus vulgaris
O polpo común (Octopus vulgaris (Cuvier, 1797) ) ye una especie de molusco d'a orden d'os Octopoda y familia Octopodidae que la suya distribución natural va dende la mar Mediterrania y las costas d'o sud d'Anglaterra dica Senegal.
Die Hard 2
Die Hard 2 (títol orichinal en anglés, en aragonés Duros de matar 2, enguerada en Aragón con o títol en castellano de La jungla 2: Alerta roja, en eragonés A chungla 2: Alerta roya) ye una cinta de [[cine estausunidense de l'anyo 1990 de cine d'intriga d'acción dirichida por Renny Harlin seguntes un guión adaptau por Steven E. de Souza y Doug Richardson basau en a novela 58 Minutes de Walter Wager (1987) y en personaches creyaus por Roderick Thorp, con una banda sonora orichinal de Michael Kamen, una dirección de fotografía d'Oliver Wood y una producción cinematografica al cudiau de Charles Gordon, Lawrence Gordon y Joel Silver ta las productoras Gordon Company y Silver Pictures. L'elenco d'a cinta se composa, en os suyos papels principals, por os actors Bruce Willis, Bonnie Bedelia, William Atherton, Reginald VelJohnson, Franco Nero, William Sadler, John Amos, Dennis Franz, Art Evans y Fred Thompson.
A cinta Die Hard 2 contina con a historia de John McClane que prencipió en Die Hard pero dos anyadas dimpués, en 1990. Ista vegada se troba en l'Aeropuerto Internacional de Washington-Dulles en Washington, DC asperando a Holly, la suya muller, cuan se troba con uns terroristas en l'interior de l'aeropuerto que secuestran a los pasachers d'os avions que se troban baixo lo seguimiento d'a torre de control de l'aeropuerto. Se filmó en San Francisco y atros puestos de California, en Michigan, en Virchinia, en Denver (Colorado) y s'ambienta en 1990 en Washington, DC y en Virchinia.
Tucidides
Tucidides (en griego Θουκυδίδης) (Atenas 460 aC - †397 aC) estió un historiador y cheneral griego. Ye muit conoixito por a suya obra sobre o conflicto belico d'a Guerra d'o Peloponiso, obra tradueita a l'aragonés por o taller de traductors d'Avinyón de Chuan Ferrández d'Heredia.
Organización territorial d'a Republica Serbia
A Republica Serbia se troba subdividida en sesanta y tres municipios. Istos, a la vegada, se distribuyen en siet rechions que fan parti de Bosnia y Herzegovina.
Rechions
thumb|300px|As rechions d'a Republica Serbia con as suyas capitals.
Linares (Chaén)
Linares ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma d'Andalucía (Provincia de Chaén). A suya población ye de 56.525 habitants (2021) en una superficie de 	196,5 km² y una densidat de población de 297,45 habitants/km².
Organización territorial d'a Republica Serbia
Municipios
thumb|300px|Municipios d'a Republica Serbia (azul claro).
Contino se troba una lista con toz aquells municipios en que se subdivide internament a Republica Serbia, organizaus por rechión:
A - Banja Luka
B - Doboj
C - Bijeljina
E - Sarajevo-Romanija
G - Trebinje
Gaujac (Landas)
Gaujac (Gaujac en occitán, Gaujacq en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
A suya población ye de 446 habitants (2007) en una superficie de 16,14 km², con una densidat de población de 27,63 hab/km².
Chirmans Grimm
thumb|Os chirmans Grimm, Wilhelm y Jacob.
Nerín
Nerín ye un lugar d'o municipio de Fanlo, en a provincia de Uesca. A suya población ye de 15 habitants.
Chirmans Grimm
Os Chirmans Grimm (en alemán Die Gebrüder Grimm) estioron dos chirmans y escritors alemans, Jacob Grimm (1785-1863) y Wilhelm Grimm (1786-1859), famosos por os suyos cuentos ta ninos y tamién por o suyo "Diccionario alemán", as "Leyendas alemanas", a "Gramatica alemana", a "Mitolochía alemana" y os "Kinder und Hausmärchen" ("Cuentos d'a infancia y de casa"), o que les ha valiu estar reconoixius como fundadors d'a filolochía alemana.
As suyas vidas
thumb|200px|Estatua d'os Chirmans Grimm en [[Hanau]] Jacob y Wilhelm Grimm naixioron en a localidat alemana de Hanau (en Hesse). A os 20 anyos d'edat, Jacob treballaba como bibliotecario y Wilhelm como secretario d'a biblioteca. Antes de plegar a os 30 anyos, heban conseguiu sobresalir gracias a las suyas publicacions. Estioron profesors universitarios en Kassel (1829 y 1839 respectivament). Estando profesors d'a Universidat de Gotinga, los forachitoron en 1837 por protestar contra o rei Ernesto Augusto I de Hannover. A l'anyo siguient estioron convidaus por Frederico Guillén IV de Prusia a Berlín, a on exercioron como profesors en a Universidat de Humboldt.
Dimpués d'as Revolucions de 1848, Jacob estió miembro d'o Parlamento de Frankfurt.
Obra
A labor d'os chirmans Grimm no estió nomás recopilar historias, sino que s'extendilló tamién a la docencia y a investigación lingüistica, mas que mas d'a gramatica comparada y a lingüistica historica. Os suyos estudios d'a luenga alemana son piezas importants d'o posterior desembolique d'o estudio lingüistico (como a Lei de Grimm), encara que as suyas teorías sobre l'orichen divino d'o luengache estioron rapidament repuyadas.
Amás d'os suyos cuentos de fadas, os Grimm tamién son conoixius por a suya obra "Deutsches Wörterbuch", un diccionario en 33 tomos con etimolochías y eixemplos d'uso d'o lexico alemán, que no estió rematau dica 1960.
Tamién publicoron una selección comentada de romances espanyols titulada "Silva de romances viellos".
Cuentos de fadas
thumb|left|200px|Portalada de "Kinder und Hausmärchen" En 1803 os chirmans Grimm conoixioron en a Universidat de Marburgo (Hesse) a os romanticos Clemens Brentano y Achim von Arnim, qui dispertoron en ells o intrés por os cuentos tradicionals.
Jacob y Wilhelm empecipioron a replegar y elaborar os cuentos d'a tradición oral en o entorno burgués de Kassel, marcau por o caracter d'os hugonotz. Estió chustament d'una muller proveniente d'una familia d'hugonotz de qui obtenioron gran parte d'as historias replegadas en o suyo libro "Kinder und Hausmärchen" (en alemán Cuentos d'a infancia y a casa), dos volumens publicaus en 1812 y 1815. A colección fue enamplada en 1857 y se conoixe popularment como "Cuentos de fadas d'os chirmans Grimm". A suya extraordinaria difusión ha contribuiu decisivament a divulgar cuentos como Blancanieu (en alemán Schneewittchen), Cenisosa (en alemán Aschenputtel), Hänsel y Gretel (en alemán Hänsel und Gretel), A bonica adormida d'a selva (en alemán Dornröschen), a Fuent d'as fadas, Märchen von einem, der auszog, das Fürchten zu lernen u Pulgaret (en alemán Daumesdick). Un aspecto controvertido d'iste exito ye que en muitos puestos a suya versión escrita ha desplazau quasi por completo a la tradición oral local.
Os textos se fuoron adornando y, a vegadas, censurando d'edición en edición a causa d'a suya extrema dureza. Os Grimm s'esfendeban d'as criticas argumentando que os suyos cuentos no yeran dirichius ta os ninos. Pero, ta satisfer as exichencias d'o publico burgués, habioron de cambiar cuantos detalles d'os orichinals. Por eixemplo, a mai de Hänsel y Gretel pasó a estar una madrastra, porque o feito d'abandonar a os ninos en a selva (que o suyo significau simbolico no se reconoixió) no coincidiba con a imachen tradicional d'a mai d'a epoca. Tamién calió cambiar u, millor dito, omitir alusions sexuals explicitas.
Os autors replegoron qualques cuentos franceses gracias a Dorothea Viehmann y a las familias Hassenflug y Wild (una filla d'os Wild se convertiría dimpués en a esposa de Wilhelm). Pero ta escribir un libro de cuentos verdaderament alemán, aquells cuentos que plegoron de Francia a os países de fabla alemana, como o Le Chat botté u La barbe bleue, s'habioron d'eliminar d'as edicions posteriors.
En 1812, os chirmans Grimm editoron o primer tomo de "Kinder und Hausmärchen", en o que publicaban a suya recopilación de cuentos, a o que siguió en 1814 o suyo segundo tomo. Una tercera edición amaneixió en 1837 y a zaguera edición supervisada por ells, en 1857. As primeras coleccions se vendioron modestament en Alemanya, a o prencipio tasament bels cientos d'eixemplars a l'anyo.
Istas primeras edicions no yeran dirichidas a un publico infantil; en primeras os chirmans Grimm refusoron fer servir ilustracions en os suyos libros y preferiban las notas eruditas a piet de pachina, que ocupaban quasi tanto espacio como os cuentos mesmos. En os suyos inicios nunca no se consideroron escritors ta ninos sino folcloristas patrioticos. Alemanya en a epoca d'os chirmans Grimm heba estau invadida por os exercitos de Napoleón, y o nuevo gubierno miraba de suprimir a cultura local d'o viello rechimen de feudos y principados de l'Alemanya de prencipios d'o sieglo XIX. thumb|200px|Rapunzel Sería a partir de 1825 quan aconseguirían mayors vendas, en aconseguir a publicación d'a "Kleine Ausgabe" (en alemán Chicota Edición) de 50 relatos con ilustracions fantasticas d'o suyo chirmán Ludwig. Ista yera una edición condensada destinada ta lectors infantils. Entre 1825 y 1858 se publicarían diez edicions d'ista Chicota Edición.
A meyaus d'o sieglo XIX, en qualques sectors d'America d'o Norte a colección de cuentos yera condenada por mayestros, pais de familia y figuras relichiosas a causa d'o suyo crudo y incivilizado conteniu, ya que representaba a cultura medieval con toz os suyos richidos prejuicios, crudeza y atrocidades. Os adultos ofendius s'oposaban a os castigos imposaus a os villanos. Un eixemplo se puede veyer en a versión orichinal de Blancanieu, a la malvada madrastra se le obliga a bailar con uns borceguins de fierro ardient a o royo vivo dica cayer muerta. Os primers libros ilustraus estioron feitos por os editores angleses. Una vegada que os chirmans Grimm descubrioron a o suyo nuevo publico infantil s'adedicoron a refinar y suavizar os suyos cuentos.
Os 210 cuentos d'a colección d'os Grimm forman una antolochía de cuentos de fadas, fabulas, farsas rusticas y alegorías relichiosas. Dica agora a colección ha estau traducida a mas de 160 idiomas. Os cuentos y os personaches hue en día son usaus en o teatro, a opera, os cómics, o cine, a pintura, a publicidat y a moda. Os eixemplars manuscritos de "Kinder und Hausmärchen" propiedat d'a biblioteca d'a Universidat de Kassel estioron incluius en o Programa Memoria d'o Mundo d'a Unesco en 2005. Dimpués d'a Segunda Guerra Mundial y dica 1948 fue prohibida a venda d'os cuentos d'os chirmans Grimm en a zona d'ocupación anglesa, ya que os angleses los consideraban como una preba d'a suposada maldat d'os alemans entre a guerra.
L'actual edición (1996 y 2004) d'as versions orichinals d'os chirmans Grimm fue publicada por Hans-Jörg Uther. A primera traducción a o castellano estió feita dreitament de l'alemán, en 1879, por Don José S. Viedma (1831-1898).
A suya obra en o cine
Os cuentos d'os chirmans Grimm han estau muit populars dende os suyos orichens. En o sieglo XX a suya fama creixió gracias a la cheneralización d'a lectura infantil.
O cine d'animación ha aproveitau iste feito ta levar a la pantalla qualques cintas que parten de cuentos d'os Grimm; asinas, Walt Disney produció en 1937 a cinta "Snow White and the Seven Dwarfs" ("Blancanieu y os siet enanetz"), en 1950 "Cinderella" ("Cenisosa"), si bien ista cinta se basa tamién en a versión d'o cuento que escribió o francés Charles Perrault (1628-1705).
En 1969, os estudios Soyuzmultfilm engueroron un cortometrache musical de dibuixos animaus basau en cuentos d'os Chirmans Grimm y dirichiu por Valentina Brumberg (Валентина Брумберг, 1899-1975) y Zinaida Brumberg (Зинаида Брумберг, 1900-1983): "A princesa caprichosa" (en ruso Капризная принцесса).
Entre o decenio d'os anyos 70 y os anyos 80 s'emitioron cuantas series d'animación chaponesa (anime) que recopilaban muitos d'os cuentos versionados por toz dos escritors alemans. Asinas como en os anyos 90 diversas series y coleccions de producción chaponesa, americana y australiana, entre atras, que encara que aproveitando os lanzamientos d'a Disney ta vender, relataba as versions de modo mas fidel que l'afamada productora americana.
En 1998 a Twentieth Century Fox Film Corporation quitaba una particular versión de "Cenisosa" con a cinta "Ever After: A Cinderella Story" dirichida por Andy Tennant y protagonizada por Drew Barrymore y Anjelica Huston, a on se mezclaban licherament todas dos versions escritas por Grimm y Perrault.
En 2005 s'engueró "The Brothers Grimm" dirichida por Terry Gilliam, una cinta que narra as vivencias apocrifas de toz dos chirmans.
En 2010 Walt Disney Company torna a recurrir a o mundo d'os cuentos de fadas con o personache de Rapunzel en a cinta "Tangled" (animada por CGI).
Tamién en 2010 s'engueraba a primera parte d'a producción "2D Rapunzel Nabunzel", un prochecto d'animación tradicional independient realizau por l'autor Efrayn R.S. y protagonizado vocalment por Lydia Cuestas.
En 2012 s'engueraban tres cintas basadas en o cuento de Blancanieu. D'un costau "Mirror, mirror" (Espiellet, espiellet), dirichida por Tarsem Singh y protagonizada por Lily Collins y Julia Roberts. Poco dimpués Universal Pictures presenta en a gran pantalla "Snow White & the Huntsman" ("Blancanieu y a Leyenda d'o Cazataire"'') dirichida por Rupert Sanders y interpretada por Kristen Stewart y Charlize Theron. Y finalment a cinta espanyola "Blancanieves", dirichida por Pablo Berger y protagonizada por Maribel Verdú y Macarena García.
A suya obra en a televisión
thumb|250px|Representación teatral de "Die zertanzten Schuhe" En l'anyo 1978 s'enguero ta a televisión d'Estados Unidos a cinta musical "Once Upon a Brothers Grimm".
A suya obra en teatro
En l'anyo 2010 s'enguera en Archentina un espectaclo clamau "Los fabulosos Grimm", protagonizado por Gustavo Monche y Giselle Pessacq, reinventando os cuentos y dando-le una mirada mas teatral. Obtenió una gran repercusión de critica y publico. A obra realizó funcions dica o 2012. Estando destacau por os "Premios Teatro d'o Mundo 2010" y ganador d'os "Premios ATINA" en as categorías "Espectaclo", "Interprete Masculín" (Gustavo Monche), "Interprete Femenina" (Giselle Pessacq), "Coreografía" (Vanesa García Millán) y "Vestuario" (Alberto Mauri).
Uzbekos
Os uzbekos (en uzbeko Oʻzbeklar, Ўзбеклар, اوزبکلر) habitan en Uzbekistán y zonas mugants de Cazaquistán, Kirguizistán, Afganistán, y Turkmenistán. En Uzbekistán son minoritarios en as rechión_nativa1 de Taixquent (47 %) y Caracalpaquia (33 %). Charran una luenga turquica d'a branca carluca y son musulmans sunnitas. O modo de vida tradicional ye l'agricultura de regano. Son o segundo pueblo turquico mes lumeroso dimpués d'os turcos anatolicos. Se crei que son 18.500.000 individuos, d'os cuals 16.600.000 viven en Uzbekistán, os 1.300.000 d'Afganistán descienden de refuchiatos d'as decadas de 1920 y 1930. En Xinjiang bi n'ha 12.500.
Modo de vida tradicional
Os uzbekos, uigurs y altayos practicaban o cautivo de civada fendo servir l'aladro u a xata. Combinaban l'agricultura con o pastoreyo transhumant. Os contactos con os rusos aceleroron a formación d'una agricultura mes intensiva. En un ecosistema d'estepas y semidesiertos o principal problema ye l'augua, por o que l'agricultura se concentra en os oasis y riberas d'as vals fluvials. Os uzbekos y uigurs fan servir dos tecnicas de trasporte d'augua, a canalización superficial de l'augua de ríos y manantials y a costrucción de canyos (karez), o que tien como avantalla que s'evita a evaporación.
Uzbekistán estió a rechión agricola mes productiva d'a ex-URSS. Antigament l'agricultura no se practicaba que en as costeras d'os monts y as riberas y o resto d'o territorio se dedicaba a la ganadería. As dos formas de subsistencia enantes d'a sovietización yeran o cautivo intensivo d'os oasis y o pastoreyo nomada.
A fins d'o sieglo XIX l'agricultura tradición se veyió progresivament substituyida por o monocautivo de cotón, amaneixendo-ie arredol industrias textils. Tamién fuoron amaneixendo molins d'azaite y destilerías de vodka. Huei as principals zonas de cautivo siguen estando os oasis como os de Fergana u Golodnaya Step, en os que han costruito muitas canals d'irrigación. As principals produccions son as fruitas, a roz, as trunfas, o trigo, as hortalicias y a seda, asinas como a producción masiva d'a pelleta d'Astrakhán, a partir d'a uella carasul.
Luenga
L'idioma uzbeko perteneixe a la branca carluca d'as luengas turquicas y ye pareixito a l'idioma uigur. O stándard creyato en a epoca sovietica se basaba en os dialectos de Fergana y Taxquent. S'abandonó l'alfabeto arabico tradicional en 1923.
Historia
As tribus dirichitas por a dinastía Shaibaní a lo norte d'o Aral a fins d'o sieglo XIV yeran conoixitas como uzbekos. En o sieglo XV o Shaibaní Abu-Ghazí prebó d'establir un estato uzbeko en Transoxiana, pero bellas tribus li s'oposoron y s'establioron entre o Sir Daria y o Laco Balkhaix estando l'orichen d'os cazacos.
O nieto d'Abu-Ghazí reemprendió a expansión uzbeka en 1500 ocupando Sarmagant, Bukhara y Khorezm y dimpués Taxquent y Fergana. No podió dominar Corastén, on se topetó con o creyador de l'Imperio Safavida, o Xah Ismail, qui lo derrotó en 1510 en Merv. O dominio uzbeko se dividió en khanatos rivals, pero o shaibaní Abdulá Khan, qui reinaba en Bukhara podió reunir baixo a suya autoridat toz os khanatos uzbekos en 1583 y ocupar Corastén y Seistán dica que o xah Abbas d'a dinastía Safavida lo derrotó, perdendo-se o poder shaibaní en 1599.
Dende o sieglo XVI os uzbekos se sedentarizoron y se fusionoron con a población sedentaria local. Asia Central perdió importancia como rota comercial por desembolique d'a navegación entre Occident y Extremo Orient. l'Imperio Safavida chiita d'Irán feba de barrera con atros países sunnitas. En o sieglo XVII s'imposoron as parlas turquicas d'os uzbekos en Khorezm, en Fergana y Transoxiana, on quedoron poblacions persofonas dimpués conoixitas como tachicos. Pa la chent d'ixa epoca a distinción principal yera entre nomadas, (turcomans y uzbekos encara no sedentarizatos), y sedentarios (ditos toz sartos, tanto os persofonos como os turcofonos).
Dimpués d'a caita d'os shaibanís a dinastía d'os yanís, orichinaria d'Astrakhan, s'establió en Bukhara. En Khorezm continó reinando una branca d'os shaibanís y cambioron Urgench por Khiva como capital. A fins d'o sieglo XVIII un shaibaní fació de Fergana o nuclio d'un khanato independient con capital en Cocand. Os khanatos uzbekos luitaban entre ellos y amés sufriban as incursions de saqueyo d'os turcmenios (turcomans que quedoron entre l'Aral y Caspia dimpués que atros turcomans emigroron ta Orient Meyo). A fins d'o sieglo XVIII os manquitís prenioron o títol d'emirs y substituyoron a los yanís en 1785 conseguindo creyar un estato estable. En Khiva amaneixió a dinastía d'os cungratís dende 1804 y tamién consolidó o suyo poder. En o sieglo XIX renaixió a vida urbana, se millororon os sistemas de regano y se desembolicó un comercio con Rusia.
En 1924 se creyó a Republica d'Uzbekistán aplegando as rechión_nativa1 mes poblatas d'os antigos khanatos de Khiva, Bukhara y Kokand.
Ibarrangelu
A suya población ye de 611 habitants (2008) en una superficie de 15,56 km², con una densidat de población de 39,27 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Ibarrangelu se troba situada a 100 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a lo canto d'o golfo de Bizcaya, en a mar Cantabrica, a una distancia de 44 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Arboliz, Akorda, Antzora, Andikone, Durukiz, Elexalde, Gametxo, Gendika, Ibaeta, Bolueta, Iturriotz, Tremoia, Iruskieta, Garteiz, Allike, Ibinaga, Laga, Laida, Lastarri y Merru.
Alto Guadalentín
L ' Alto Guadalentín ye una comarca d'a Rechión de Murcia (Espanya), con capital en Lorca que debe o suyo nombre a estar en o trampo alto d'o río Guadalentín; d'antis mas yera dita Comarca de Lorca u Campo de Lorca, encluyendo-ie Mazarrón. A comarca abraca una superficie total de 2068 km², un territorio muit amplo en l'ueste d'a provincia de Murcia. Astí conviben lugars, paisaches de costa y interior, plans y montanuas, huertas, selvas y articas.
Caracteristicas
A comarca de l'Alto Guadalentín corresponde con a clasica aria d'enfluyencia d'a ciudat de Lorca dende epoca medieval. D'antis mas, ista comarca abastaba tamién os primers municipios almerienses, como Huércal Overa, repoblatos por lorcans.
Economía
L'agricultura ye eminentment de secano, excepto en a zona d'a vega de Lorca. A economía varía muito d'una zona a una atra, dende a producción agricola y ganadera d'a vega lorcana dica o turismo propio d'Águilas, asinas como lo sector servicios de Puerto Lumbreras, seu d'un parador turistico.
Actualment se yen desembolicando prochectos turisticos prou polemicos en a comarca d'o Cabo Cope, perteneixient a Águilas.
Morfolochía lingüistica
A morfolochía (d'o griego μορφ- morph ['forma'] y λογία logía ['tractau']) ye una branca d'a lingüistica que estudia la estructura interna d'as palabras. A palabra 'morfolochía' apareixió en o sieglo XIX.
Brabant Flamenco
A provincia d'o Brabant Flamenco (en francés Brabant flamand y en neerlandés Vlaams-Brabant) ye una provincia de Belchica que fa parti d'a rechión de Flandres. Naixió d'a escisión de l'antiga provincia unitaria de Brabant. O chentilicio con que se diz a os naturals y a qui habitan en ella ye brabanzón, brabanzona (plural: brabanzons).
Cantón d'a Gascunya aushesa
O cantón d'a Gascunya aushesa (en occitán canton de la Gasconha aushesa, en francés canton de la Gascogne-Auscitaine) ye una división administrativa francesa situata en o departamento de Gers y districto d'Aush, en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de habitants  y en fan parte 22 comunas. A suya capital ye a localidat de Prenhan.
Republica Popular de Lugansk
A Republica Popular de Lugansk (en ruso Луганская Народная Республика, en ucrainés Луганська Народна Республіка) ye un estau autoproclamau independent situato entre Rusia y Ucraína.
O 11 de mayo se celebroron referendums estatals en Donetsk y Lugansk, en os que os líders separatistas declaroron que a gran mayoría de participants votoron en favor d'o establimiento de Republicas Populars. O 24 de mayo, as dos republicas populars sinyoron un alcuerdo confirmando a suya unión en una confederación, dita Estau Federal de Nueva Rusia.
O día 21 de febrero de 2022 Rusia reconoixe a suya independencia chunto a la Republica Popular de Donetsk. O 30 de setiembre de 2022, Rusia s'annexionó a RPD, a RPL, l'oblast de Kherson, y l'oblast de Zaporizhzhia. Isto circumcidió l'anterior reconoiximiento de Rusia d'as Republicas Populars de Donetsk y Lugansk. Dimpués de l'annexión, Rusia considera a RPD y a RPL como republicas rusas, y Kherson y Zaporizhzhia como provincias rusas.
Antecedents
O 8 d'abril de 2014, un grupo pro-ruso anunció que teneba previsto declarar una Republica Parlamentaria en Lugansk. A declaración siguió a la ocupación por parti d'os separatistas pro-rusos de l'edificio de l'Administración de l'Óblast de Lugansk y a seu SBU.
Espada (desambigación)
Una espada puet estar
Fresnedoso
Fresnedoso ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca de Béjar y d'o partiu chudicial de Béjar.
A suya población ye de 114 habitants (2011), en una superficie de 9,89 km² y una densidat de población d'11,53 hab/km².
Cheografía
A localidat de Fresnedoso se troba situata a 1.047 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 64 km d'a ciudat de Béjar, a capital d'a suya provincia, d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Pardineta de Bibán
A pardineta de Bibán ye una pardina despoblada d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca.
Ye intresant a torre medieval d'os sieglos XII-XIII chunto a la vivienda d'epoca posterior, probablement d'o sieglo XVII.
Punta d'o Cuello d'o Bozo
A punta d'o Cuello d'o Bozo ye un pico d'o Prepireneu aragonés que tien una altaria de 2.088 m y se troba en a sierra de la Estiva, estando a suya cima más septentrional.
Administrativament ye en a muga entre os municipios d'Aísa y Aragüés de lo Puerto, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
Shirley Booth
Shirley Booth (nombre artistico de Marjory Ford), naixita de Nueva York (Nueva York) o 30 d'agosto de 1898 y muerta en Chatham (Massachusetts) o 16 d'octubre de 1992, estió una actriz estausunidense activa dende meyatos d'os anyos 1920. Adedicata mas que mas a o teatro, no fació mas que muit poquetas cintas, encara que recibió cuantos premios mientras a suya carrera cinematografica.
Premios
L'actriz Shirley Booth recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1952 por a suya interpretación en a cinta Come Back, Little Sheba, dirichita por Daniel Mann.
Tèrmis d'Armanhac
Tèrmis d'Armanhac (Tèrmis d'Armanhac en occitán, Termes-d'Armagnac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de l'Ador gersés.
A suya población ye de 197 habitants (2007) en una superficie de 10,05 km², con una densidat de población de 19,60 hab/km².
Indalo
right|thumb|250px|Escultura d'un indalo en una carrera d'[[Almería.]]
Punda de ra Faixa
A punda de ra Faixa u Vachimanya (en castellano Gran Facha u Cúspide de Bachimaña, en francés Grande Fache u Soum de la Fache, en occitán Gran Faisha) ye una montanya aragonesa mugant con Francia. Centro cheografico d'os circos de Marcadau, Piedrafita y Vachimanya, ye rodiato de a-saber-los ibons.
Indalo
O indalo ye un antigo simbolo que se troba en una pintura rupestre esquematica d'a Cueva de los Letreros (declarata Patrimonio d'a Humanidat por a UNESCO), situata en a costera d'o Maimón, en a localidat andaluza de Vélez-Blanco (Almería). Representa una fegura humana con brazos extenditos y un arco sobre as mans.
Punda de ra Faixa
As rotas normals de puyata se fan dende a Val de Wallon u dende a zona de Respomuso (Circo de Piedrafita) dende l'entibo de la Sarra (Sallent de Galligo). Debito a que ye un pico superior a 3.000 m y a su forma piramidal, lo fan mui atractibo ta os montanyers.
Indalo
Encara que o simbolo fue descubierto en ixas pinturas en 1868 por Antonio Góngora y Martínez, os habitants d'o norte y levant d'Almería, en especial en Mojácar ya lo conoixeban, lo consideraban simbolo de buena suerte y lo pintaban con almagre pa protecher as casas d'as tronatas y o maldato. En deciban muñequillo mojaquero.
Punda de ra Faixa
En a suya tuca bi ha una chicota Virchen de Lorda.
Indalo
En o templo de Ramsés II d'Abydos bi ha una representación pareixita a l'indalo.
Lee Marvin
Lee Marvin estió un actor estausunidense, naixito o 19 de febrero de 1924 en Nueva York (Nueva York) y muerto o 29 d'agosto de 1987 en Tucson (Arizona).
Premios
Lee Marvin recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1965 por o suyo papel en a pelicula Cat Ballou, d'Elliot Silverstein; por ista misma pelicula recibió un Globo d'Oro a o Millor Actor de Musical u Comedia, y por ista pelicula y por The Killers, de Donald Siegel, recibió un Premio BAFTA a o Millor Actor (1966).
Lùvula
Lùvula (Lùvula en sardo; Lula, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Nùgoro y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
Cheografía
A localidat de Lùvula ye situata a 521 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Guijo de Ávila
Guijo de Ávila ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 110 habitants (2007), en una superficie de 13,46 km² y una densidat de población de 8,17 hab/km².
Arrancacepas
Arrancacepas ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 37 habitants (2007), en una superficie de 103,8 km² y una densidat de población de 0,36 hab/km².
Canal d'Aragón y Catalunya
A canal d'Aragón y Catalunya (en catalán canal d'Aragó i Catalunya, en castellano canal de Aragón y Cataluña), dito en primerías de Tamarit de Litera, ye una obra hidraulica inaugurada en 1906 que cubre una superficie de regano de 98.000 ha, repartidas entre as provincias de Uesca y de Leida. Se tracta d'a segunda mayor zona regable d'a compleganza de l'Ebro y una d'as mayors de toda Espanya. S'alimenta mas que mas d'as auguas d'o río Esera que salen de l'entibo de Joaquín Costa, tamién dito de Barasona, y tien una largaria de 124 km. Ye chestionau por a Confederación Hidrografica de l'Ebro.
Bordas de Sant Pietro
Bordas de Sant Pietro (en castellano Masadas de San Pietro) ye un lugar despoblau d'o municipio de Boltanya, en a provincia de Uesca.
La Cabeza de Béjar
La Cabeza de Béjar ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 99 habitants (2007), en una superficie de 13,91 km² y una densidat de población de 7,11 hab/km².
Betlem
Betlem (en arabe بيت لحم (Bayt Laḥm) "casa d'a carne"; en hebreu בית לחם (Beit Lehem) "casa d'o pan") ye una ciudat situata 9 km a lo sud de Cherusalem, enclavata en os Monts de Chudea, en Cischordania. Se troba administrata en l'actualidat por l'Autoridat Palestina. A suyas coordenadas cheograficas son: 31º 42' N 35º 12' E. A suya población ye de 29.927 habitants, a mayoría cristianos.
Toponimia
En o "Libro del Trasoro" escriben Bellem, con -l·l- cheminata culta e rematato en -m, igual como muitos hebraismos y arabismos, encara que ixas rematanzas gosen prenunciar-se en [-n] ("Cherusalem", "Miriam", "Alcalatén", etc...):
Lycalopex vetulus
A rabosa cenisosa (Lycalopex vetulus (Lund, 1842) ) ye una especie de mamifero d'a orden d'os Carnivora y familia Canidae que ye endemica de Brasil.
Vio
Vio (a sobén prenunciato /bju/, en castellano Vió ) ye un lugar d'o municipio de Fanlo, y l'antiga cabezana d'a val de Vio d'on en dimana o nombre.
Vinclos externos
thumb|250px|left|[[Bordas en o lugar de Vio.]]
Manuel Carnicer
Manuel Carnicer, naixito d'Alcanyiz (Baixo Aragón) en 1790 y muerto afusilato en Miranda d'Ebro (Espanya) o 6 d'abril de 1835, estió un militar aragonés dirichent d'o Carlismo, que plegó en a suya carrera militar dica o ran de cheneral, partecipando en a Guerra d'o Francés y destacando dende 1833 en a Primera Guerra Carlista, cuan mandaba l'exercito carlista en Aragón.
Luitó de muit choven contra l'Exercito francés mientres a Guerra d'o Francés en as filas d'o Reyal Cuerpo de Guardias Valonas, plegando a o ran de capitán en 1822 y colaborando con a represión absolutista de Ferrando VII d'Espanya. En as zagueras anyadas de reinato d'iste zaguer, fue deseparato d'o servicio por as suyas opinions politicas, vivindo en a suya ciudat natal dica la muerte d'o rei.
Prenió partiu a favor de Carlos-María-Isidro de Borbón como pretendient a la cadiera reyal espanyola, estimando-se mas por a choven Isabel II d'Espanya, a qui refirmaban os liberals, y se devantó en armas con un chicot grupo de guerrillers, o 28 d'octubre de 1833 en Taust (Cinco Villas), ta dimpués pasar a luitar en a comarca sud de l'actual provincia de Teruel y esdevenir l'alma d'a sublevación carlista en ixas tierras. Cuan morió Rafael Ram de Viu, barón d'Hervés, Manuel Carnicer lo succedió como comandant en cabo d'as tropas carlistas en o Baixo Aragón y en o Mayestrato.
En estar cridato por o pretendient, Carnicer marchó enta la suya residencia, estando feito prisionero por as tropas gubernamentals en Miranda d'Ebro (en l'actual provincia de Burgos), y fusilato o 6 d'abril de 1835. Heba dixato como comandant interín d'as suyas tropas a o coronel Ramon Cabrera, qui lo succedió en o mando a la suya muerte.
Val de Ricot
A Val de Ricot (en murciano Val e Ricote y en castellano Valle de Ricote), tambien conoixita como Valle Morisco, ye una comarca historica d'o Reino de Murcia, situata a lo norte d'a provincia de Murcia y en a compleganza meya d'o río Segura. A chicota ciudat d'Archena ye a capital d'a comarca y seu d'un important balneario. Estió un d'os puestos más poblatos de moriscos dica la suya expulsión en o sieglo XVI. Os moriscos de Val de Ricot no fuoron forachitatos en 1609 como os atros d'a peninsula y fuoron forachitatos dimpués d'un decreto d'o 19 d'octubre de 1613. Fuoron deportatos a lo País Valenciano, Alcheria y más que más a Italia.
Toponimia
En l'Archivo de la Corona d'Aragón bi ha textos que en charran, en relación con a "Orden de Sant Chaime":
Calluna vulgaris
O bruco (Calluna vulgaris (Linnaeus, 1753) ) ye una especie de planta d'a orden d'os Ericales y familia Ericaceae de fuella perenne de baixo creiximiento que creix de 20 a 50 centimetros d'altaria, rarament un metro y mas alto, y se troba ampliament en Europa y Asia Menor en soleros acidos en puestos soleyaus ubiertos y en puestos de uembra moderada. Ye a planta dominant en a mayoría d'os brucals y sasos d'Europa, y en qualques paúls y selvas de pins y caixicos. Ye tolerant a lo pastoreyo y se rechenera dimpués de cremadas ocasionals.
Garralda
Garralda ye un municipio de Navarra situato en la Val d'Ezcua. La suya población ye de 201 habitants (2007), en una superficie de 21,24 km² con una densidat de población de 9,46 hab/km².
Rafael Orozco Maestre
Rafael Orozco Maestre naixito como Rafael José Orozco Maestre de Becerril o 24 de marzo de 1954 y muerto o 11 de chunio de 1992, estió un cantaire, musico y compositor colombiano. Cantaire y fundador de Binomio de Oro.
Rex Harrison
Reginald Carey Harrison, d'o suyo nombre artistico Rex Harrison, estió un actor britanico, naixito o 5 de marzo de 1908 en Huyton (Lancashire, Anglaterra) y muerto o 2 de chunio de 1990 en Nueva York (Nueva York), activo en o cine britanico (y dimpués en o cine estausunidense) dende primerías d'os anyos 1930.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar a suya partecipación en as cintas The Citadel (1938, King Vidor), Major Barbara (1941, Gabriel Pascal), Anna and the King of Siam (1946, John Cromwell), Cleopatra (1963, Joseph L. Mankiewicz), My Fair Lady (1964, George Cukor), The Agony and the Ecstasy (1965, Carol Reed), u Ashanti (1979, Richard Fleischer).
Premios
Rex Harrison recibió o Premio Oscar a o Millor Actor en 1964 por o suyo papel en a cinta My Fair Lady, de George Cukor. Por ista cinta recibió a mas o Globo d'Oro a o Millor Actor de Musical u Comedia (1965) y tamién un Premio NYFCC a o Millor Actor (1964).
En 1949 recibió o Premio Tony a o Millor Actor Teatral; y en 1957 o Premio Tony a o Millor Actor de Musical.
En 1963 recibió o Premio NBR a o Millor Actor por o suyo papel en Cleopatra, de Joseph L. Mankiewicz (por ista cinta fue a mas nominato a l'Oscar a o Millor Actor).
Espada
thumb|Espadas. Una espada (u espata) ye un arma blanca, a sobén de doble tallo, composata d'una folla recta de metal equipata si ye menester con una canal (depresión lonchitudinal), un mango y un protector que proteche a mán. O cabo d'o mango ye ornamentato a sobén con un pomo.
Esta que lo es
Esta que lo es (títol orichinal en castellano, Ista que en ye en aragonés, enguerada en Aragón con o suyo títol orichinal) ye una cinta de cine espanyol de cine de comedia de l'anyo 1977 dirichida por Ramón Fernández seguntes un guión orichinal de Juan José Alonso Millán, con una banda sonora orichinal d'Alfonso Santisteban, una dirección de fotografía de Raúl Pérez Cubero y una producción cinematografica de José Luis Bermúdez de Castro Acaso ta la productora cinematografica P.I.C.A.S.A.. l'elenco d'actors, en os suyos papels principals, ye formau por Lina Morgan, Arturo Fernández, Florinda Chico, Guadalupe Muñoz Sampedro, Roberto Font, Emilio Laguna, Alfonso del Real, Marisol Ayuso, Erasmo Pascual, Joaquín Pamplona, Francisco Algora, Tomás Zori.
Fuego
thumb|250px|Fuego. O fuego (d'o latín < FOCUS "fogaril") ye una reacción quimica d'oxidación violenta d'una materia combustible (a sobén composata por carbonio), en a que se desprenden flamas, calor y gases. Ye un proceso exotermico, y o fuego ye en realidat a manifestación visual d'o proceso d'oxidación d'o carbonio por meyo d'a combustión.
Esta que lo es
En Esta que lo es se conta la historia de Lina, una mesacha que treballa de criacasa y que ye fendo pocha con a suya mesada ta casar-se con o suyo novio Daniel, que treballa de bombero, pero iste la dixa debant de l'altar ta marchar a apagar un incendio forestal. Lina alavez decide refuchiar-se con su pai, que treballa en un circo, pero mientres o suyo viache trobará a Carlos, un ladrón que ye fuyindo dimpués d'un atraco en un banco. A cinta s'ambienta en epoca actual d'a cinta (1977) en Madrit y en a provincia de Uelba y se rodó en as ciudat de Madrit y Alcalá de Henares.
Espada
A parola espada proviene d'o latín spatha (que tamién s'emplegaba ta decir a la espada luenga y recta que feba servir a caballería de l'Imperio Romano), y devez ye un helenismo d'o latín que dimana d'o griego clasico spathe. Mientres o Reino Visigodo de Toledo, un cuerpo de caballería yera dito os espatarios u espatharios.
Baixo Guadalentín
O Baixo Guadalentín ye una comarca d'a Rechión de Murcia (Espanya), con capital en Totana que debe o suyo nombre a estar en o trampo baixo d'o río Guadalentín. En fan parte 5 municipios.
Limburgo
Limburgo puet estar:
Real Madrid Club de Fútbol
O Real Madrid Club de Fútbol ye un club de fútbol espanyol d'a ciudat de Madrit. Establito en 1902, chuga en a Primera división espanyola de fútbol. Ye, chunto con o Futbol Club Barcelona y l'Athletic Club l'unico equipo que ha chugato todas as temporatas en Primera división. Historicament yera un club poliesportivo que teneba seccions de muitos esportes en l'actulidat nomás tién a suya sección de fútbol y de baloncesto.
Altzo
Altzo (Altzo en basco y oficialment, Alzo en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia de Guipuzcua y comarca de Tolosaldea.
A suya población ye de 402 habitants (2009) en una superficie de 9,77 km², con una densidat de población de 41,15 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Altzo se troba situada a una distancia de 32 km d'a ciudat de Sant Sabastián, a capital de Guipuzcua, y de 6 km de Tolosa, a capital d'a suya comarca.
D'o suyo termin municipal fan parte dos nuclios deseparaus, Altzo Azpi y Altzo Muño.
Entibo d'as Tres Foces
L'entibo d'as Tres Foces ye un entibo con a suya correspondient entibadera situato en a val d'o río Yangtsé, chunto a la ciudat de Sandouping, en o distrito de Yiling, en China.
Iste entibo ye o prochecto hidroelectrico mas gran d'o mundo y ha estau muit criticato por o impacto ecolochico y social que ye causando, ya que ha obligato a albandonar a suya casa a mas d'un millón de personas y mas de mil lugars serán cubiertos por as auguas entre os que bi ha restos arqueolochicos d'a prehistoria (paleolitico y neolitico) y d'a dinastía Ming y Qing.
A entibadera ye una barrera de formigón de 2,5 kilometros de largaria por 185 metros d'altaria que ha transformato radicalment a situación: d'un puesto a on no bi heba cosa ha naixito un entibo de 600 kilometros de largaria y 150 metros de fondaria. S'aspera que, a partir de l'anyo 2009, chenere 18.200 MW de potencia, l'11% d'as necesidatz enercheticas d'o país.
Caracteristicas
A entibadera se troba chunto a la ciudat de Yichang, en a provincia de Hubei. O futuro entibo levará o nombre de Sandouping, y tendrá unas reservas d'augua de 39.000 millons de m³. Contará con 26 turbinas de 700.000 kW cadaguna, equivalents a una potencia de 18,2 gigawats (GW), chenerando en conchunto una enerchía electrica d'uns 84.000 millons de kWh a l'anyo.
Parkour
thumb|right|200px|Un paso d'una [[paret u pasa-baranas.]] O parkour (a vegatas abreviato como PK), u arte d'o desplazamiento, ye una disciplina en a que o practicant se desplaza por o medio urbán u natural, superando os obstaclos que se presentan en o camín (baranas, muros, espacios vueitos...) d'a forma mas fluita y eficient posible, y servindo-se nomás d'o propio cuerpo. Ista actividat requiere d'una gran preparación fisica ta realizar os diferents movimientos (brincos, pasa-baranas, escalada, etc.), pero amás ye menester tener empenta y decisión, enfrontinando-se a os propios miendos en l'inte de l'acción, cuan s'ha de tener una gran concentración.
Entibo d'as Tres Foces
Caracteristicas
A obra, deixará baixo o ran d'as auguas un total de 12 ciudaz y 326 lugars, una superficie de 630 km² de territorio chinés, afectando -tal como s'ha dito- a un total de 1.200.000 personas.
Parkour
S'orichinó en o distrito parisién de Lisses. Ye per iste motivo que o vocabulario relacionato con ista disciplina proviene de parolas francesas: parcours que significa recorrito; traceurs que son os practicants de parkour, personas que trazan linias. Realment ye iste l'obchectivo d'os traceurs, trazar una linia recta dende un punto A dica un punto B y superar toz os obstaclos que se troben, d'una traza áchil y tecnica. L'autosuperación ye una atra caracteristica d'o parkour. Ye decir, s'han de superar as propias posibilidaz, buscar a millora personal, sin d'estableixer rivalidaz con os atros practicants. Ista ye una d'as reglas mas importants d'o parkour. Una atra premisa fundamental ye o respecto enta o mobiliario urbán.
Historia
O suyo creyador ye David Belle. Su pai, ex-militar y bombero de profesión, le amostró a Belle o dito "Mètode Natural de Georges Hébert", una disciplina feita servir por l'exercito en a que se miran de superar os obstaclos naturals emplegando nomás o propio cuerpo. Dende que yera chicot practicó ista disciplina a traviés d'un entrenamiento militar. Belle adapto ista tecnica a os suyos recorritos por a suya ciudat de Lisses, Francia, creyando-ne a suya particular versión urbana. Deimpués de dentrar en o cuerpo d'infanteria de l'exercito francés, Belle para cuenta que aquello no yera o deseyo que perseguiba, sino que amenistaba a libertat d'as carreras. Mas entabant apareixioron desciplos que seguirían os suyos entrenamientos, entre los que se troban Sébastien Foucan y atros miembros d'iste primer grupo de traceurs. Foucan emigró ta o Reino Uniu, a on sosprendió a toz con as suyas habilidaz, continando astí con ista practica. Ta toz éls, o parkour, no ye nomás un simple espectaclo, no lo practican por diners, ni tampoco no ye dengún tipo de vandalismo. Ye una actividat que les fa a-saber-lo goyo y la realizan, mas que mas, ta prebar as suyas propias posibilidaz.
Acrobacias
Existen movimientos ditos "tricks" que por un regular son rotacions de cuerpo en l'aire como mortals, frontflips, backflips, wallflips, aerials, arabes, etc. Manimenos, istos movimientos no fan parti d'o parkour ya que no nomas gosan restar velocidat, sino que no son fidels a o lema d'o esporte por o riesgo y a ineficacia que comportan.
Os "tricks" gosan estar feitos mas que mas por a chent que s'adedicada a las Artes Marcials Extremas pero muitos traceurs los fan servir ta adhibir plasticidat y ta impresionar en os suyos recorritos. En cualsiquier caso, a atros traceurs no les cuacan guaire istos movimientos y los omiten en tot momento. Actualment en a comunidat de traceurs de tot o mundo bi ha una gran polemica sobre os "tricks".
Equipamiento d'un traceur
D'atra man, nomás ye menester meter-se ropa comoda, que permita libertat de movimiento. No cal cosa mas.
Movimientos
Os movimientos propios d'o parkour se caracterizan por a suya efectividat y fluideza. No sirve de cosa brincar una barana con a finalidat de puyar as garras o maximo que puedas, ha d'estar con a finalidat de pasar-la o mas a escape posible.
Cal tener bella orichinalidat con os movimientos, ya que bi ha muito encadenamientos posibles.
Recepcions
thumb|250px|Brinco de precisión, veiga-se a recepción en rematar o brinco
Pasa-baranas
thumb|250px|left|Pasa-baranas
Brincos
250px|thumb|Brinco de brazo
Atros
thumb|250px|left|Equilibrio sobre un elemento urbán
Marpaps
Marpaps (Marpaps en occitán, Marpaps en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
A suya población ye de 135 habitants (2007) en una superficie de 6,84 km², con una densidat de población de 20,76 hab/km².
La Calzada de Béjar
La Calzada de Béjar ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 99 habitants (2007), en una superficie de 9,45 km² y una densidat de población de 10,47 hab/km².
Sobrepuerto
thumb|right|250px|A [[valle d'Otal (Sobrepuerto)|valle d'Otal u valle d'o barranco d'Otal/río Forcos, una d'as dos valles que desauguan Sobrepuerto.]] Sobrepuerto ye una comarca natural situata en o Pireneu aragonés, entre Sobrarbe y l'Alto Galligo. Fan parti de Sobrepuerto os lugars d'Ainielle en o municipio de Biescas; Basarán, Escartín y Otal, en o de Broto y Cortiellas, Sasa y Ciellas en o de Yebra de Basa. S'incluyen as pardinas de Feners, Niablas y A Isuala.
A sobén gosan incluyir-se tamién Bergua y Ayerbe de Broto por razons más que más culturals, anque en realidat no i son, en Sobrepuerto.
As altarias van dende os 1000 m d'o barranco d'Otal ta os 2028 m de Manchoya. O lugar más alto ye Otal con 1465 m y o más baixo Sasa con 1230. Isto fa que o clima sia prou duro, se dice que en Sobrepuerto bi ha nueu meses d'hibierno y tres d'infierno.
Limburgo (Belchica)
A provincia de Limburgo (en francés Limbourg y en neerlandés Limburg) ye una provincia de Belchica que fa parti d'a rechión de Flandres. A suya capital ye Hasselt.
Sobrepuerto
Bi ha dos cuencas hidrograficas, o barranco d'Oliván que desemboca en o río Galligo y o barranco d'Otal que lo fa en l'Ara.
Limburgo (Belchica)
Se sitúa a o nord-este d'o país. Muga a o norte y a l'este con os Países Baixos, mas precisament con o Limburgo neerlandés, a l'ueste con a provincia d'Anvers y o Brabant flamenco y a o sud con Valonia, mas especificament con a provincia de Lidje.
Sobrepuerto
Vechetación
En a compleganza alta d'o barranco d'Olivan y a cabezera d'o barranco d'Otal bi ha fabars. Atras especies habituals son os pinos, abetz, triámols, caixicos y buixos.
Limburgo (Belchica)
A provincia poseye tamién un enclau entre os Países Baixos y a Provincia de Lidje: o municipio de Voeren/Fourons, puesto de problemas intercomunitarios entre flamencos y valons.