cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Safety Last!
Ye considerata como una d'as millors cintas de cine mudo y a més popular y conoixita d'as protagonizatas por Harold Lloyd. La escena de Harold Lloyd penchato d'un relloch d'un edificio esdevinió un icono d'o cine mudo.
Star Wars Episode IX: The Rise of Skywalker
Star Wars: The Rise of Skywalker u Star Wars: Episode IX – The Rise of Skywalker (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano Star Wars: Episodio IX - El ascenso de Skywalker) ye una cinta estausunidense de cine de sciencia ficción de l'anyo 2019, dirichida por J. J. Abrams y producida por Kathleen Kennedy, J. J. Abrams y Michelle Rejwan con guión de Chris Terrio y J. J. Abrams, protagonizada por Carrie Fisher, Mark Hamill, Adam Driver, Daisy Ridley, John Boyega, Oscar Isaac, Anthony Daniels, Naomi Ackie, Domhnall Gleeson, Richard E. Grant, Lupita Nyong'o, Keri Russell, Joonas Suotamo, Kelly Marie Tran, Ian McDiarmid y Billy Dee Williams.
Xabierre-Cuarnas
Xabierre-Cuarnas, Xabierre de Cuarnas u Xabierre de Latas (en castellano Javierre del Obispo) ye un lugar situato en o municipio de Biescas, en o l'Alto Galligo. Se troba en Sarrablo entre Larrede y Satué, os dos pertenexients a o municipio de Samianigo.
Puerta de Toledo (Zaragoza)
A puerta de Toledo yera la puerta ueste d'a muralla de piedra de Zaragoza. Se trobaba chunto a l'actual Mercau Central en a confluyencia entre l'avenida de César Augusto y carrera Manifestación.
Xabierre-Cuarnas
Destacan a suya ilesia d'o sieglo XVIII y a "casa Oliván", tipica sarrablesa, perteneixient a una familia infanzona. A ilesia, adedicata a l'Asumpción de Nuestra Sinyora tien una nau con cuantas capiellas en os laterals y ye zarrata por una abside poligonal.
Puerta de Toledo (Zaragoza)
Descripción
Teneba dos torretons almenaus a cada costau suyo. Un d'ells acubillaba a garchola Reyal dende 1440 (antis situada en a puerta Cinecha) mientres que l'atro yera o puesto a on se trobaba a garchola de Manifestaus, instalada aquí por os deputaus d'o Reino en 1156. Acubilló a o Chusticia d'Aragón, Chuan V de Lanuza, qui en 1591 fue escapezau en a propia plaza.
Xabierre-Cuarnas
Teneba en zaguerías d'o sieglo XV una población de 6 fuegos, a metat d'o sieglo XIX, yeran 80 os habitants, y en 2008 yeran 13. Dende 1834 tenió concello propio, pero en 1845 s'unió chunto con Casbas a o municipio d'Oliván. A la fin en 1960-1970 s'unioron toz tres a o municipio de Biescas.
Apareixe documentato por primera vegata en a "Colección diplomatica de Fanlo" en 1151. Tamién se sabe que en 1566 yera propiedat de l'abat de Sant Chuan d'a Penya.
Puerta de Toledo (Zaragoza)
Descripción
As suyas puertas yeran de fierro en cuenta de fusta como yera habitual en atras puertas.
Historia
Construyida mientres que a epoca romana, estió conoixida como de Beikala, báb al-Qala'ath (en arabe literalment "puerta d'o Castiello") u báb al-Yanud mientres a epoca islamica. Por ixas envueltas se'n iba por aquí enta l'Alchafaría. Con a conquiesta cristiana d'a ciudat en 1118 pasó a denominar-se puerta de Toledo (u en arabe báb Tulaytulah) ya que per allí pasaba lo camín a ixa ciudat. Por iste puesto dentraban en ista epoca as comitivas reyals dende o debantdito palacio ta Zaragoza.
Debant d'a puerta se trobaba a Plaza d'o Mercau, tresladau aquí en o sieglo XII dende a suya antiga ubicación en a puerta Cinecha. Estió asinas o puesto de reunión mas important d'a ciudat mientres os sieglos XVI y XVII, puesto a on no nomás bi heba muita actividat comercial, sino que tamién se i feban torneyos y corridas de toros. Aquí se facioron mientres muitos sieglos as execucions a muerte, decindo-se ta par d'alavez plaza d'o Chusticia.
Fue espaldada en 1842 debiu a que se trobaba en mal estau. Bi ha encara un mural entre as carreras Manifestación y Salduba que remera a ista puerta.
Anhan
Anhan (Anhan en occitán, Aignan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de l'Ador gersés.
1841
Atros países
right|thumb|250px|O zoologo y herpetologo alemán [[Arend Friedrich August Wiegmann, muerto o 15 de chinero de 1841.]]
Rosa Morena
Rosa Morena (nombre artistico de Manuela Otilia Pulgarín González), naixita de Badajoz (Extremadura) l'11 de chulio de 1940, y muerta en o mismo puesto o 5 d'aviento de 2019 fue una cantaire y actriz de nacionalidat espanyola con muito de exito en Estaus Unius y Latinoamerica. A suya canción mas conoixita ye Échale guindas al pavo.
Bavera
thumb|Neuschwanstein, famoso castiello de [[Loís II de Bavera.]] Bavera (en alemán Bayern u, literalment Estau libre de Bavera, en alamanico Freistaat Bayre, en bavaro Freistoot Boarn, en francio d'o Main Freischdood Bayan) ye l'estau mas meridional d'os sece länder d'Alemanya. Con un aria de 70.548 km², ye o estau mas gran por aria, estando un 20% de l'aria total d'Alemanya. Bavera ye o segundo estau mas poblau (dezaga de Renania d'o Norte-Westfalia), con 12,5 millons d'habitants. A capital y ciudat mas gran de Bavera ye a ciudat de Múnich, que ye a mas a tercera ciudat mas gran d'Alemanya. Dito estau muga con Austria, Republica Checa y os estaus alemans de Baden-Wurtemberg, Hesse, Turinchia y Saxonia.
Bavera ye un d'os estaus mas antigos que existen en Europa; s'establió como un ducau radiz, o ducau de Bavera en l'anyo 907. En o sieglo XVII, o duque de Bavera se convirtió en prencipe elector d'o Sacro Imperio Romano Chermanico. O Reino de Bavera existió dende 1806 dica 1918, y dende alavez Bavera ha estau un estau libre (republica). A Bavera moderna encluye tamién partis d'as rechions historicas de Franconia, Alto Palatinato y Suabia.
Toponimia
En a Cronica de los Conquiridors, compilación historica de Chuan Ferrández d'Heredia en aragonés s'escribe Bauera:
Tamién apareixe en a "Grant Cronica de Espanya":
Administración
Bavera ye dividida administrativament en siet rechions (Regierungsbezirke):
Districtos y ciudaz independients
Istas rechions agrupan a 71 districtos y 25 ciudaz independients:
A 25 ciudaz independients son: Amberg, Ansbach, Aschaffenburg, Augsburg, Bamberg, Bayreuth, Coburg, Erlangen, Fürth, Hof, Ingolstadt, Kaufbeuren, Kempten, Landshut, Memmingen, Múnich, Nüremberg, Passau, Ratisbona, Rosenheim, Schwabach, Schweinfurt, Straubing, Weiden y Würzburg.
Luengas de Bavera
En Bavera se charran amás de l'alemán atras luengas d'orichen chermanico. Son prencipalment tres: o bavaro, o suabio y lo franco.
Gastronomía
A cocina bavara incluye muitas carnes y platos de Knödel, ya qué usa farina. A causa d'as suyas condicions rurals y clima fredo, solament cautibos como que a remolacha y a trunfa reinan en Bavera, estando un alimento basico en a dieta alemana.
Virollas tipicas son:
Ratisbona
Ratisbona (en alemán Regensburg, en bavaro Rengschburg, en francés Ratisbonne) ye una ciudat independient en l'este de Bavera, Alemanya, en a confluyencia d'os ríos Danubio y Regen. 250px|left|thumb|Teatro municipal. Dende a Edat de Piedra i ha habito asentamientos humans en l'aria de Ratisbona. O toponimo celta Radasbona ye o mas antigo de bel asentamiento amanau a l'actual ciudat.
Arredol de l'anyo 90 d.C. os romanos i construyoron una fortificación. Y en 179 construyoron a fortificación Castra Regina ta a III Lechión Italica baixo o mandato de l'emperador Marco Aurelio.
Ciudaz achirmanatas
Ratisbona ye achirmanata con:
Xabierre (desambigación)
thumb|right|250px|Javierre u Jabierre son adaptacions frecuents a'l [[Idioma castellano|castellano de o toponimo Xabierre.]]
Xabierre u Chabierre ye un toponimo frecuent en buena cosa de l'Alto Aragón, compartiu por cuantos lugars y aldeyas.
A suya etimolochía mas plausible ye que sia compuesto de dos etimos de luenga prerromana, muit ptobablement bascoide u proto-basca, relacionada con l'actual basco: etxe- (u etxa-) y berri, que significan respectivament «casa» y «nuevo», con o sentiu de «casa nueva».
Bels autors han asinyalau que o toponimo expresa, por a suya etimolochía, que a localidat a la que fa referencia ye un asentamiento secundario que, en o suyo inte, fue fundau por pobladors que veniban d'unatro nuclio.
Toponimos
En Aragón i ha os siguients nuclios de población con nombre de Xabierre (u Chabierre):
Pasau anterior d'indicativo en francés
O pasau anterior d'indicativo en francés (Passé antérieur) ye un tiempo verbal composau que s'emplega pa referir-se a una acción pasada que precede a un atra tamién en o pasau.
Formación
O pasau anterior se fa con o pasau perfecto simple seguiu d'o participio pasau. As formas d'o pasau anterior d'indicativo con o verbo auxiliar avoir son:
Os verbos pronominals y os verbos de movimiento fan servir como auxiliar o verbo être (equivalent a las formas "ser" d'o verbo "estar-ser"). As formas d'o pasau anterior d'indicativo con o verbo auxiliar être son:
Emplego
Tamién expresa una acción chusto dimpués d'un atra, una acción acabada.
Finollosa d'Exarc
Finollosa d'Exarc (Hinojosa de Jarque en castellano) ye un municipio de la provincia de Teruel, situato en la comarca de las Cuencas Meneras. La suya población yera de 148 habitants (2006), en una superficie de 36,5 km².
Toponimia
Finollosa fa relación a lo Finollo, y Exarc a "orient", "levant" en arabe (xarc). En "Rationes decimarum Hispaniae (1279-80): Aragón y Navarra" figura como Finolosa u Finollosa sin apelativo.
Apareixe només como Fenollosa en un texto de lo 14 d'abril de 1212 de concordia entre lo bispe de Zaragoza y lo concello y capítol eclesiastico de Teruel sobre lo pago de decimas. Tamien escriben Fenollosa en las Actas de las Corz de Zaragoza de 1367.
Historia
Bi ha chacimientos d'epoca ibero-romana que indican intenso poblamiento.
Dušan Vlahović
Dušan Vlahović (en serbio Душан Влаховић; naixiu de Belgrado o 28 de chinero de 2000), ye un futbolista serbio que chuga de debantero en o Juventus y en a selección serbia.
Luge
thumb|Pictograma olimpico d'o luge.
O luge (pronunciau luːʒ]) ye un esporte d'hibierno en que a suya finalidat ye fer a baixada mas rapeda por una pista de chelo con un trineo simple que porta una o dos personas. Actualment y dende Innsbruck 1964 fa parti d'o programa olimpico d'os Chuegos Olimpicos d'hibierno. Os primers Campionatos d'o Mundo de Luge se facioron en Oslo en 1955.
Ordavés
Ordavés (en castellano Ordovés) ye un lugar d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a redolada de l'Alto Galligo.
A suya ilesia de San Martín ye d'una nau, romanica, y con una torre-campanal en a suya parti norte.
O lugar ye famoso en tot Sarrablo por a conoixita "Piedra miraglosa d'Ordavés". A piedra s'emplega ta curar animals emverenatos u que les ha fizato bela gripia u bel arraclán. S'emplega capuciando a piedra en augua y dimpués dando-ne de beber a los animals u personas. L'augua antimás conserva o poder medicinal dica vinte u trenta anyos, por ixo en muitas casas s'alzan botellas d'ista augua.
Arredondo
Arredondo ye un municipio d'a provincia de Cantabria, en a comunidat autonoma de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca d'Asón-Agüera.
A suya población ye de 532 habitants (2008) en una superficie de 46,83 km², con una densidat de población de 11,36 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Arredondo se troba situada a 161 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Santander, a capital d'as suyas provincia y comunidat autonoma.
Carretera magnetica interestelar
Con o nombre de carretera magnetica interestelar se conoix a o puesto situau en os leixanos confins d'o sistema solar, a on o campo magnetico d'o Sol se connecta con o campo magnetico d'o espacio interestelar. Ista connexión permite que as particlas cargadas de l'interior d'a heliosfera (a bombolla magnetica que rodia o Sol) se'n aleixen y tamién permite que as particlas cargadas de difuera fluigan ta adintro.
Caracteristicas
Ye una rechión magnetica como garra atra en que haigamos estau antes (aproximadament 10 vegadas mas intensa que antes d'o frent de choque de terminación), pero os datos d'o campo magnetico no amuestran indicios de que sigamos en l’espacio interestelar A sonda Voyager 1 ye o primera sonda espacial que ye en a carretera magnetica (en l'anyo 2013, encara que a sonda se ninvió en o espacio en 1977), sensors de particlas colocaus a bordo pueden prener muestras de material dreitament dende dillá d'o nuestro sistema solar.
Datos proporcionaus por a sonda reveloron que o campo magnetico se tornaba mas fuerte cada vegada que a Voyager 1 ingresaba en a rechión d’a carretera, pero, a dirección d'as linias d’o campo magnetico no cambió como os investigadors hesen asperau si a Voyager 1 hese ingresau verdaderament en l’espacio interestelar.
Viacheslav Kravtsov
Viacheslav Kravtsov (25 d'agosto de 1987 de Odessa, Ucraína) ye un chugador profesional ucrainés de baloncesto. Tien una altaria de 2,13 metros y ocupa a posición de pivot. En l'actualidat chuga en o Eskişehir Basket d'a liga turca.
Evelyn Brent
Evelyn Brent (nombre artistico de Mary Elizabeth Riggs), naixita de Tampa (Florida, Estaus Unius) o 20 d'octubre de 1901 y muerta en Los Angeles (California, Estaus Unius) o 4 de chunio de 1975 por un infarcto de miocardio, estió una actriz estausunidense, activa en o mundo d'o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1910 (quan nomás teneba que 14 anyadas) dica primerías d'os anyos 1960. Alazetó a suya carrera como modelo adolescent antis de treballar como extra.
D'entre a suya filmografía (a mayor parte d'as suyas primeras cintas hue no se conservan) se puet mencionar bellas interpretacions, en cintas como Trapped by the Mormons (1922, H. B. Parkinson), Love's Greatest Mistake (1927, A. Edward Sutherland), The Last Command (1928, Josef von Sternberg), Fast Company (1929, A. Edward Sutherland), The Silver Horde (1930, George Archainbaud), Attorney for the Defense (1932, Irving Cummings), Mr. Wong, Detective (1938, William Nigh), u The Seventh Victim (1943, Mark Robson).
Corz de Monzón (1388-1389)
As Corz de Monzón de 1388-1389 estioron unas Corz Chenerals d'Aragón que fuoron convocadas por Chuan I d'Aragón dende a ciudat de Zaragoza o 7 de setiembre de 1388, pa celebrar-se o 3 de noviembre en Monzón, encara que fuoron posposadas dica o 13 de noviembre, quan o rei presenta a proposición a on expresa a suya intención de recautar d'os presents consello y aduya. Rematarán, sin una zarradura solemne y con una prolarga de dos meses que nunca no se ferá, l'1 d'aviento de 1389.
Qüestions tractadas
Chuan I propone, d'una man, l'aprebación d'unas constitucions que modificaban o sistema d'administración de chusticia y a organización d'a suya casa, y d'atra, demanda a concesión de subsidios pa fer cara a las revueltas sardas y a la imminent invasión de Catalunya que yera parando Chuan III, conte d'Armanyac.
En as actas se reculle como o sindico de Zaragoza, Sancho Aznar de Gardeny, demanda a o rei a traducción d'o texto d'a reforma a l'aragonés pa poder entender-lo millor:
Debant d'a propuesta reyal de prolargar as Corz difuera d'o Reino d'Aragón os comisionaus aragoneses entregan a o rei una cedula negando ista posibilidat:
Lucía Jiménez
Lucía Jiménez Arranz (Segovia, 21 de noviembre de 1978) ye una actriz espanyola.
Corz de Monzón (1388-1389)
Corz d'Aragón
O 25 de noviembre de 1389 s'apreban una serie de capítols u fueros, o más important sobre l'oficio d'o Chusticia d'Aragón, mientres que os atros tractan sobre os contenedors de vin y aceite, os proxenetas, os dreitos de viduidat, as impugnacions d'os litichios, o exilio, as liberacions y os salvoconduitos, as taxas d'as escrituras chudicials y extrachudicials, y que os oficials reyals sigan aragoneses.
Istas corz trigan una Deputación pa chestionar os suyos alcuerdos en materia fiscal, y la nombran dica a convocatoria d'as siguients corz.
Lucía Jiménez
Biografía
Acudió ta clases de baile contemporanio, canto y entrepretación. En 1996, blincó enta la gran pantalla con a cinta La buena vida, de David Trueba; gracias a ixe primer papel consiguió una nominación ta es premios Goya como Millor Actriz Revelación.
En televisión se dio a conoixer con o papel de Silvia en os primers meses de Al salir de clase, serie de larga durata que estió tamién palanca ta muitos altros actors espanyols. Participó igualment en series menos conoixitas como Jugar a matar u El cruce.
Continó en o cine con cintas como Una pareja perfecta, de Francesc Betriu; El arte de morir, de Álvaro Fernández Armero; Kasbah, de Mariano Barroso; No se lo digas a nadie, u Tinta roja, as dos d'o peruano Francisco Lombardi. Ya entratos en o sieglo XXI, Jiménez alterna o cine con o teatro. D'entre as suyas entrepretacions mas valuratas bi ye a d'o suyo papel como Lucía en a cinta de Montxo Armendáriz, Silencio roto. Posteriorment rodó, entre altras, Ilegal, de José Antonio Villar; a cinta italiana Occhi di cristallo, de Eros Puglielli; y Los dos lados de la cama, segunda parti d'a exitosa El otro lado de la cama, de Emilio Martínez Lázaro. A versión teatral d'ista cinta contó con a entrepretación de Jiménez; per o suyo papel en ixe musical estió nominata ta lo premio Fotogramas de Plata como millor actriz de teatro.
En 2006 rodó en anglés The Kovak Box, de Daniel Monzón.
Tamién en teatro, Jiménez ha entrepretato a obra Cuento d'hibierno, de William Shakespeare, dirichita per Magüi Mira.
James Joyce
James Augustine Aloysius Joyce, naixito de Dublín (Irlanda) o 2 de febrero de 1882 y muerto en Zúrich (Cantón de Zúrich, Suiza) o 13 de chinero de 1941, estió un escritor, novelista, poeta y dramaturgo irlandés en luenga anglesa, que ye considerato unos d'os prencipals autors d'a Literatura universal d'o sieglo XX. Encara que a mayor parte d'a suya vida la fació fuera d'Irlanda, ye considerato como un escritor que charra en as suyas obras sobre a ciudat de Dublín, a on heba naixito, y asinas ye o escritor irlandés mas cosmopolita por a suya residencia pero tamién o escritor irlandés mas localista por a suya obra localizata a sobén en Dublín. As suyas obras mas conoixitas son Dubliners (una serie de relatos curtos sobre os habitants de Dublín publicata en 1914), A Portrait of the Artist as a Young Man (una novela publicata en 1916), Ulysses (una atra novela, ista publicata en 1922) y Finnegans Wake (una tercera novela, publicata en 1939 cuan ya yera amanata a suya muerte).
James Joyce ye considerato un destacato representant d'o Modernismo en a Literatura (literatura modernista), uno d'os prencipals representants d'a dita literatura modernista anglosaxona, chunto con d'atros escritors como T. S. Eliot, Samuel Beckett, Ezra Pound u Wallace Stevens. Os elementos que cal destacar en a suya obra literaria son o machistral dominio d'o luengache escrito, amás de l'emplego de nuevas formas literarias, asociatas a la creyación de personaches (como o personache de Molly Bloom en a novela Ulysses) que poseyen una individualidat d'una funda humanitat. Antiparte, Joyce, que yera catolico, fa patent en as suyas obras a suya relación difícil y complexa con a Ilesia Catolica d'Irlanda.
La Canyadiella
La Canyadiella (La Cañadilla en castellano) ye un lugar de las Cuencas Meneras (Teruel, Aragón), pertenexient a lo municipio d'Aliaga.
Toponimia
En o Libro del Reparo del General de 1489-1491 s'escribe Canyadiella.
Corral de Almaguer
Corral de Almaguer ye un municipio d'a provincia de Toledo, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de habitants, en una superficie de 328.70  km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Volodymyr Zelensky
Volodymyr Zelensky, naixiu de Krivói Rog, Republica Socialista Sovietica de Ucraína, Unión Sovietica o 29 de setiembre de 1961, ye un politico, actor, director y productor de cine y televisión ucrainés que ye 6eno President d'Ucraína dende o 20 de mayo de 2019.
Edmund Gwenn
Premios
O actor Edmund Gwenn recibió o Premio Oscar a o Millor Actor Segundario en 1947 por a suya interpretación en a cinta Miracle on 34th Street, dirichita por George Seaton.
Talamanca
Talamanca ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Baches y provincia de Barcelona. Se troba situato en o Parque Natural de Sant Llorenç del Munt i l'Obac.
A suya población ye de 162 habitants (2008), en una superficie de 29,52 km² con una densidat de población de 5,49 hab/km².
Cheografía
A localidat de Talamanca ye situata a 552 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 57 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
Historia
Mientres a Guerra de Succesión espanyola, se escaició en o suyo termin municipal, os días 13 y 14 d'agosto de 1714 a dita batalla de Talamanca, en a quala as tropas austracistas d'Antoni Desvalls i de Vergós, marqués de Poal, redotoron a las tropas borbonicas de José Carrillo de Albornoz y Montiel, conte de Montemar, en a que estió a zaguera victoria austracista en a guerra.
The Seventh Victim
The Seventh Victim (títol en anglés, en aragonés A setena victima) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1943 de cine negro y cine de terror dirichita por Mark Robson seguntes un guión de DeWitt Bodeen y Charles O'Neal, con una banda sonora orichinal de Roy Webb y una dirección de fotografía de Nicholas Musuraca. Producita por Val Lewton ta RKO Radio Pictures, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Tom Conway, Jean Brooks, Isabel Jewell, Kim Hunter, Hugh Beaumont u Evelyn Brent.
Lasaosa
Lasaosa ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo. Pende de l'archidiocesi de Pamplona a traviés d'a diocesi de Chaca y de l'arcipestrau de Samianigo.
Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 1082, recullita en a obra de José Salarrullana de Dios Documentos correspondientes al reinado de Sancio Ramírez, desde 1063 hasta 1094 (en Colección de documentos para el estudio de la Historia de Aragón, III, Zaragoza, 1907), y documenta as formas Lasaosa, Lasabosa, Lasarrosa, Lasauosa, Lasavosa y Lasossa.
Molimentos
A Ilesia de Sant Chaime o Mayor de Lasaosa, una ilesia d'o sieglo XVIII adedicada a Sant Chaime o Mayor, que ye la ilesia parroquial d'o lugar y que hue se troba en runas. Se tracta d'un edificio con nomás que una sola nau dividida en tres trampos y cubierta con una vuelta de canyón con lunetos, con capiellas laterals y con acceso a traviés d'un portico baixo la suya torre adosada.
Sorzano
Sorzano ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha en a comarca de Logronyo.
Muntanyola
Muntanyola ye un municipio catalán situato en a comarca de l'Osona y provincia de Barcelona.
1842
Atros países
right|thumb|250px|A pintora francesa [[Élisabeth Vigée Le Brun, qui morió o 30 de marzo de 1842.]]
Sorzano
A suya población ye de 263 habitants (2006) en una superficie de 10,23 km², con una densidat de población de 25,71 hab/km².
Talamanca (desambigación)
Talamanca puet estar:
Sorzano
Economía
A economía de Sorzano ye basada en l'agricultura (de secano: cerial, vinya y árbols fruitals) y en a ganadería.
Cheografía
A localidat de Sorzano se troba situada a 719 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 17 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya comarca, d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Muntanyola
A suya población ye de 570 habitants(2009), en una superficie de 40,30 km² con una densidat de población de 14,14 hab/km².
Cheografía
A localidat de Muntanyola se troba situata a 807 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Múnter.
Shiatsu
O Shiatsu ye un metodo d'estregas por presión con os didos y o palpiello d'a man, que combate o desequilibrio d'o cuerpo y o espirito y amillora a salut d'as personas plegando a curar qualques malotías concretas seguntes os suyos seguidors. A suya etimolochía ye shi (dido) y atsu (presión) encara que o primer nombre que tenió estió Appaku.
Ye una tecnica d'aplicación d'a medicina tradicional chinesa y sigue os mesmos principios d'enerchía y de meridianos que l'acupresión. O potencial terapeutico d'o Shiatsu estió redescubierto en Chapón a l'empezallo d'o sieglo XIX y estió mesmament o chaponés Tamai Tempaku qui fació a tecnica actual d'o Shiatsu tot combinando as trazas tradicionals y es conoiximientos fisiolochicos y anatomicos d'a medicina occidental.
L'alazet d'o Shiatsu ye a noción d'a enerchía vital (a suya etimolochía ye Qui en chinés o Ki en chaponés). Esta enerchía circula en o cuerpo por meyo de meridianos u canals d'enerchía en os que se i puede actuar sobre puntos precisos, (punto de acupuntura o Tsubo) ta desbloqueyar o fluxo d'enerchía u amillorar-lo si ye feble u floixo. L'obchectivo d'o Shiatsu ye re-equilibrar o fluxo d'enerchía vital en o nuestro cuerpo y asina rebaixar a matra de muitas malotías.
Qui gosa practicar esta dichitopresión intuitiva lo primero que fa ye un diagnostico u hara ta identificar con a punta d'os didos suyos os circuitos "lasos" d'a suya enerchía a causa de qualques malotías. Este diagnostico empecipia siempre por a pancha. Dimpués fa una presión a esprés sobre os diferents puntos que calga controlar ta recargar a enerchía que no i ese en os meridianos.
Trache espacial
Menas
I hai tres menas de traches espacials pa diferents propositos: IVA (actividat intravehicular), EVA (actividat extravehicular) y IEVA (actividat intra / extravehicular).
Historia
Os primers traches espacials se creyoron en o decenio de 1930. Entre os disenyadors pioners yeran Evgeniy Chertovsky qui creyó o suyo trache de presión total (en ruso скафандр) de gran altitut en 1931 y Emilio Herrera qui disenyó y construyó un "trache espacial estratautico" de presión total en 1935, que heba d'haber estau utilizau entre un vuelo estratosferico de globo programau pa prencipios de 1936.
Shiatsu
A caracteristica d'o Shiatsu, ye aplicar presión emplegando nomás que os didos, palpiellos d'a más y más que más os didos grans sobre os puntos relacionaus con o sistema niervoso central y autonomo. I hai canals d'acupuntura en os brazos y as garras, y se considera que un tractamiento de Shiatsu cal que cumpla estos obchectivos:
Vilanova de la Barca
Vilanova de la Barca ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián.
La suya población ye de 1.273 habitants (2009), en una superficie de 21,15 km² y una densidat de población de 60,19 hab/km².
Cheografía
La localidat de Vilanova de la Barca se troba situata a 195 metros d'altaria sobre lo ran de la mar. Lo suyo termin municipal ye trescruzato por lo río Segre y por o suyo afluent lo río Corb.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Bell-lloc d'Urgell y Bellvís en lo Plan d'Urchel, con Térmens en La Noguera, Alcoletge y Corbins.
Bareyo
Bareyo ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca de Trasmiera.
A suya población ye de 2.003 habitants (2008) en una superficie de 32,44 km², con una densidat de población de 61,74 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bareyo se troba situada a 46 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Escusau
O escusau  ye una pieza de material sanitario que s'utiliza pa la recolección u eliminación d'orina y fiezes humanas. Os escusaus pueden estar con u sin descarga d'augua (clamaus respectivament escusau con descarga y escusau ixuto). Se pueden configurar pa una postura posada u en cloquetas (escusau en cloquetas). Os escusaus con descarga gosan estar connectaus a un sistema d'alcanduz en arias urbanas y a tanques septicos en arias aisladas. Os escusaus ixutos son connectaus a un puzo, contenedor pa bistrayer, camera de compostache u unatro dispositivo d'almagazenamiento y tractamiento. Os escusaus gosan estar feitos de ceramica, fornigón, plastico u fusta.
Escusau espacial
Un escusau espacial u escusau de gravedat zero ye un escusau que se puede usar en un entorno ingravido, normalment en una nau espacial u en una estación espacial. En ausencia de gravedat, a recolección y retención de rebuses liquidos y solidos se realiza por meyo de l'uso de fluxo d'aire. Dau que l'aire utilizau pa endrezar os rebús se torna a la cabina, se filtra previament pa controlar a olor y limpiar as bacterias. En os sistemas mas antigos, as auguas residuals se ventilan a o espacio y os solidos se comprimen y almagazenan pa la suya eliminación en aterrizar. Os sistemas mas modernos exposan os rebuses solidos a presions de vuedo pa matar as bacterias, o que priva os problemas d'olors y elimina os patochenos.
Wikivoyage
right|thumb|225px|O logo de Wikivoyage. Wikivoyage (nombre en anglés, en aragonés "Wikiviache") ye una guida de viaches mundial de contenito libre, impulsata por a Fundación Wikimedia, que ye a creyadora d'a enciclopedia online de Wikipedia (d'a que en fa parte a Biquipedia en aragonés), y prencipió a suya presencia en chinero de 2013. Mesmo que a Biquipedia, va ixamplando-se en os suyos contenius con as aportacions y edicions d'os colaboradors internacionals d'o prochecto.
O prochecto
Prencipió un treballo de revisión d'os articlos y se rematoron detalls, pero a fundación ya penchó una versión de preba en noviembre de 2012. Ista web ye desembolicata con a ferramienta de codigo ubierto Mediawiki, que permite a todas personas creyar, actualizar y modificar os articlos. Amás, como toz os prochectos d'a Fundación, emplega una licencia Creative Commons, con que os usuarios pueden compartir qualsiquier conteniu con a correspondient reconoixencia. Os articlos d'a guida contienen información practica sobre os destins, como por eixemplo a situación, puestos d'intrés, a historia u os restaurants. A pachina ye escrita en 24 luengas, pero por agora en catalán y aragonés no, encara que sí en castellano.
Cheografía d'Alemanya
thumb|300px|Ciudaz y ríos L'Alemanya s'estiende dende as alteras montanyas d'os Alpes (a tuca mes elevata en ye o Zugspitze con 2.962 m) en o sud dica as costas d'a mar d'o Norte y d'a mar Baltica. Per o meyo, s'estendillan as tierras alteras, bosquizas, d'Alemanya central y as tierras baixas d'Alemanya d'o norte (o punto mes baixo en ye Neuendorfer/Wilstermarsch, con -3,54 m), travesatas per beluns d'os ríos mas grans d'Europa, como o Rin, o Danubio y a Elba.
A Republica Federal buega a o norte con Dinamarca, a l'este con Polonia y a Republica Checa, a o sud con Austria y Suiza y a l'ueste con Francia, Luxemburgo, Belchica y os Países Baixos.
O clima ye a vegatas impreveyible. De verano, un día puede fer calor y sol y a o día siguient fer fredor y plever. Manimenos, condicions climaticas verdaderament estremas, como sequeras severas, horacans, pedregadas, frior u calor estremas, etc., son raras. Bi ha habiu dos garonas de gran escala en as zagueras anyadas, pero no son frecuents. Tampoco s'han produciu sismos destructivos.
Sant Inacio de Loyola
Sant Inacio de Loyola S.J. (Loyola, Azpeitia, Guipuzcua, 1491 - Roma, 1556) ye o nombre con o que se conoixe a Ínyigo López de Loyola, fillo d'una familia noble y poderosa, estió un caballero basco fundador d'a Companyía de Chesús.
Yera o más choven d'os ueito fillos y tres fillas d'una noble parella. Su pai, Bertrán, yera sinyor d'Ofiaz y de Loyola, una d'as familias más antigas y nobles d'a rechión y a suya mai yera Marina Sáenz de Licona y Balda.
Militar de profesión, dica 1517 en a cort de Ferrando II d'Aragón, allora tamién rechent de Castiella, a lo servicio d'o contador mayor d'o rei, Velázquez de Cuéllar. Dica 1521 sirve a lo duque de Nachera, virrei de Navarra, anyo en que colaborando en a esfensa d'o castiello de Pamplona asitiato por o rei de Francia, o día 20 de mayo fue ferito en a garra dreita por una bala de canyón y ninviato ta Loyola, a on ye convalecient.
Mientres o tiempo que ye en o leito en Loyola leye libros d'a vida de Chesús. Tien tamién una visión d'a Virchen con o nino Chesús que le fa prener a decisión de albandonar a vida militar y prencipiar una nueva vida como relichioso. Dimpués d'uns exercicios esprituals en o monesterio de Montserrat en Barcelona (25 de marzo de 1522) viacha ta Roma y o 4 de setiembre de 1523 ta Cherusalem.
Quan torna de Tierra Santa, por consello d'a suya amiga Isabel Roser, principia os estudios universitarios de Teolochía y latín en a Universidat Complutense d'Alcalá de Henares en 1527. Más tardi se treslada ta Salamanca, anque ye engayolato por charrar d'os suyos Exercicios Esprituals en publico y quan ye en libertat decide tresladar-se ta París a on remata en a Universidat os suyos estudios de Teolochía y literatura.
Astí en Montmartre y chunto a los suyos seguidors, Pedro Faber, Sant Francisco Xabier, Alfonso Salmerón, Jacobo Laínez, Nicolás Bobedilla y o portugués Simón Rodrigues, decide fundar a Sociedat de Chesús, más tardi Companyía de Chesús. O Papa Pavlo III les dió l'aprobación y les premitió fer-se mosens en Venecia o 24 de chunio de 1538.
O mesmo Papa Pavlo III por meyo d'a bula Regimini militantis (27 de setiembre de 1540), aprueba la creyación d'a companyía con un limite d'o numero d'o suyos miembros de sisanta dica que apareixe a bula Injunctum nobis (14 de marzo de 1543) que premite un numero indefinito de miembros. D'ista traza naixeba la Societas Iesu, Companyía de Chesús u más conoixita como los Chesuitas. Inacio de Loyola fue esleito superior d'a Orden y os suyos Exercicios Esprituals publicatos en 1548, habiendo bells problemas con a Enquesición.
Muere en Roma o 31 de chulio de 1556.
Jordan Swing
Jordan Tyler Swing (31 d'aviento de 1990 de Vestavia Hills, Alabama) ye un chugador profesional estatounidense de baloncesto. Tien una altaria de 1,98 metros y ocupa a posición d'alero. En l'actualidat chuga en o Gipuzkoa Basket d'a liga ACB.
Tierra Meya
thumb|Mapa d'a Tierra Meya. A Tierra Meya ye o scenario ficticio de gran parti d'a fantesía de l'escritor anglés J.R.R.Tolkien. Lo termin ye equivalent a lo termin Miðgarðr d'a mitolochía norrena y Middangeard en obras de l'anglés antigo, incluyiu Beowulf, que describe o mundo habitau per humans, ye decir, o continent central d'a Tierra en o pasau mitolochico imachinau de Tolkien. As obras mas leyidas de Tolkien, O Hobbit y O Sinyor d'os Aniellos, se desembolican integrament en a Tierra Meya.
A Tierra Meya ye o prencipal continent d'a Tierra (Arda) en un periodo imachinario d'o pasau d'a Tierra con o final d'a Tercera Edat fa uns 6.000 anyos. As historias de Tolkien sobre a Tierra Meya se centran sobretot en o nordueste d'o continent. Ista parti d'a Tierra Meya ye sucheridora d'Europa con a redolada d'a Comarca destinaus a recordar l'Anglaterra con a ciudat en o suyo centro, Hobbiton, en a mesma latitut que Oxford.
A Tierra Meya de Tolkien ye poblada no nomás per Hombres, sino tamién per Elfos, Nanos, Ents y Hobbits, y per mostros como Dragons, Trolls y Orcos. A traviés d'a historia imachinada, os lugars distintos d'os Hombres menguan, se van u s'esmorteixen, dica que dimpués d'o periodo descrito en os libros, nomás quedan Hombres en a planeta.
Campos (Cuencas Meneras)
Campos ye un lugar de las Cuencas Meneras (Teruel, Aragón), perteneixient a lo municipio d'Aliaga.
Cheografía
Campos ye situato a caballo entre lo nuclio d'Aliaga y Palomar, no guaire luent de lo termin municipal de Exarc de la Val. Ye a 1.292 metros d'altaria, a una distancia de 74 km de Teruel, la capital de la suya provincia.
Historia
A diferencia d'Aliaga perteneixió a la Sexma del Río Martín de la Comunidat de Teruel.
Bi ha un documento de 1163 en lo que Sancho de Tarazona dona a la Orden de lo Hespital lo castiello y villa d'Aliaga y tamién Campos:
Organización de Países Exportadors de Petrolio
thumb|300px|Bandera d'a OPEP. A Organización de Países Exportadors de Petrolio (OPEP) ye una organización economica internacional, con seu en Viena (Austria). Creyata como respuesta a la baixata d'o pre oficial d'o petrolio acordata unilateralment por as grans interpresas distribuideras en agosto de 1960. As suyas fins son a unificación y coordinación d'as politicas petroleras d'os países miembros, con a esfensa d'os suyos intreses como nacions productoras. Os países consumidors consideran a la OPEP un cártel.
Miembros
Os siguients países son miembros d'a OPEP:
En son antigos miembros:
Oryol (nau espacial)
Oryol u Orel (en ruso: Орёл, "alica") u Federatsia (en ruso: Федерация, "federazión") ye una nau espacial en desembolique por l'achencia espacial rusa Roscosmos con l'obchectivo de substituir a l'actual Soyuz que estió desembolicada en l'antiga Unión Sovietica pa operacions de orbita baixa terrestre y vuelos lunars.
Orel ye destinau a estar capaz de carriar tripulacions de quatro a la orbita terrestre y mas enta allá en misions de dica 30 días. Si ye acoplau a una estación espacial, podría remanir en o espacio dica un anyo, que ye o dople d'a duración d'a nau espacial Soyuz.
Abejar
Abejar ye un municipio d'a provincia de Soria (Castiella y Leyón) en a comarca de Pinares.
A suya población ye de 406 habitants (2006), en una superficie de 23,17 km² y una densidat de población de 17,22 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Abejar se troba situata a 1.138 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 28 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.
Mahoma
'''
Muhammad (en arabe, Muḥammad), latinizau como Mahoma y naixiu d'A Meca, o 26 d'abril de 570 y muerto en Medina o 8 de chunio de 632) ye o zaguer profeta de Dios en l'Islam.
Biografía
thumb|dreita|250px|Mahoma con l'[[Arcánchel Grabiel]]
Naixió d'a Meca en l'anyo 570 con o nombre completo de Abū l-Qāsim Muḥammad ibn ‘Abd Allāh ibn ‘Abd al-Muṭṭalib ibn Hāšim al-Qurayšī (ابو القاسم محمد ابن عبد الله ابن عبد المطلب ابن هاشم القريشي).
O suyo pai, Abd Allah, morió antis de que éll naixese y o mocet fue criato por o suyo lolo paterno Abd al-Muttalib d'a tribu Quraysh.
Se diz que poco dimpués d'o suyo naiximiento fue posato a lo cuidato d'una muller beduina, Halima, (se consideraba que a vida en o disierto yera mas sana y segura t'os ninos). A los seis anyos, Mahoma perdió a la suya mai y a los ueito, a lo suyo lolo, quedando baixo a tutela de su tío Abu Talib, un líder d'a tribu Quraysh, a mas poderosa d'a Meca.
En ixa epoca a Meca yera un centro comercial prospero, prencipalment porque existiban bels templos que conteneban diferens idolos, lo cual atrayeba un gran numero de pelegrins. Mercaders de diferens tribus vesitaban A Meca en a epoca d'o pelegrinache cuan as guerras tribals yeran prohibitas y podeban contar con un viache seguro.
En a suya adolescencia, Mahoma acompanyó a su tío en os suyos viaches ta Siria y atros puestos. Por tanto, pronto esdevinió una persona con ampla experiencia en os costumbres d'atras rechions.
Dimpués, Mahoma se fació mercader y una d'as suyas clients yera Khadicha, una rica vidua de 40 anyos. Mahoma, que teneba 25 anyos, la heba impresionato y ista li proposó matrimonio en l'anyo 595. A tradición arabe deciba que os fillos menors no recibiban herencio y por ixo él no en recibió. Khadicha tenió seis fillos con Mahoma, dos varons y cuatro mullers. Toz naixioron enantes que Mahoma recibise a primera revelación.
Alchebra lineal
thumb|270px|right|O [[espacio euclideo tridimensional R3 ye un espacion vectorial, y as lineas y plans que pasan por l'orichen son subespacios vectorials en R3.]] L'alchebra lineal ye a branca d'as matematicas que tracta o estudio d'os vectors, espacios vectorials, transformacions lineals y sistemas d'equacions lineals. Os espacios vectorials son un tema central en as matematiques modernas, por ixo s'usa amplament en l'alchebra abstracta y l'analís funcional. L'alchebra lineal tien una representación concreta en a cheometría analitica, y tien aplicacions en o campo d'as sciencias naturals y en as sciencies socials.
Os vectors y os espacios vectorials son uns obchectos matematicos que pueden servir ta modelizar o espacio fisico de tres dimensions, pero tamién atros conceptos que tienen caracteristiques parellanas, como o espacio-tiempo de quatre dimensions, u atros obchectos de mas dimensions u mesmo d'infinitas dimensions como por eixemplo o espacio abstracto que forman o conchunto de funcions desembolicatas en una serie de Taylor, o conchunto de todas as funcions complexas u as succesions reals.
As aplicacions lineals son un caso particular de funcions que a cada vector d'un espacio vectorial le fan corresponder (u lo transforman en) un atro vector d'un atro (u d'o mesmo) espacio vectorial. A particularidat que caracteriza a las aplicacions lineals ye que "respetan" a suma de vectors y o producto por un escalar. Una función ye una aplicación lineal si y nomás si ye o mesmo transformar a suma de dos vectors multiplicatos por un escalar que sumar o resultato de transformar-los un por un.
Os determinants son funcions que a un conchunt de vectors (en un numero igual a la dimensión d'o espacio) le asignan o volumen con signo (u hipervolumen si o espacio ye de dimensión diferent de 3) d'o paralelepipedo (u hiperparalelepipedo) que definen. Si os vectors se troban en un espacio de dimensión mas chicota que o espacio total (por eixemplo un plan en un espacio de tres dimensions) o determinant ye zero. Isto permite caracterizar os conchuntos de vectors, as matrices y as aplicacions asociatas.
Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back
Star Wars Episode V: The Empire Strikes Back (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano La guerra de las galaxias: Episodio V - El Imperio contraataca) ye una cinta estausunidense de cine de sciencia ficción de l'anyo 1980, dirichida por Irvin Kershner y producida por Gary Kurtz con guión de Leigh Brackett y Lawrence Kasdan, protagonizada por Mark Hamill, Harrison Ford, Carrie Fisher, Billy Dee Williams, Anthony Daniels, David Prowse, Kenny Baker, Peter Mayhew y Frank Oz.
A historia se desembolica tres anyos dimpués d'os eventos d'a primera cinta, entre que l'Imperio Galactico caza a l'Alianza Rebelde dispersa por toda a galaxia. Mientras Darth Vader encorre implacablement a os amigos de Luke Skywalker, Han Solo, a Prencipesa Leia y Chewbacca, Luke estudeya a Fuerza con o Maestro Jedi Yoda pa preparar-se pa o suyo vinient enfrontinamiento con Vader.
Dimpués de l'exito de Star Wars, Lucas contrató a Brackett pa escribir a seqüela; dimpués d'a suya muerte en 1978, describió a saga de Star Wars en a suya conchunto y escribió o siguient borrador ell mesmo, antis d'achustar a Kasdan. Lucas decidió no endrezar a causa d'as suyas obligacions en Industrial Light & Magic y a lo manullo d'a financiación, y pasó o deber a Kershner, o suyo antigo profesor. Filmada de marzo a setiembre de 1979, The Empire Strikes Back s'enfrontinó con una producción dificil que incluyó lesions d'actors, a muerte d'a escritora Leigh Brackett, un incendio y pinyoras d'os Writers and Directors Guilds of America. O presupuesto inicial yera de $ 18 millons, pero se disparó a $ 33 millons quan concluyó a producción, o que la convirtió en una d'as cintas mas caras nunca realizadas en ixe momento.
The Empire Strikes Back s'engueró en o Kennedy Center en Washington, DC o 17 de mayo de 1980 y s'engueró en os Estaus Unius o 21 de mayo de 1980. A cinta se convirtió en a cinta mas taquillera de 1980 con 440 millons de dolars. Inicialment recibida con criticas mixtas, agora ye aclamada por muitos como a millor cinta d'a saga de Star Wars y una d'as millors cintas nunca realizadas. A cinta ha recaudado mas de $ 550 millons en tot o mundo dende a suya execución orichinal y quantas reedicions. Achustada a l'inflación, ye a segunda seqüela mas taquillera de toz os tiempos y a decenotercera cinta mas taquillera de toz os tiempos en America d'o Norte. En 2010, a cinta estió seleccionada pa a suya conservación en o Rechistro Nacional de Cine d'os Estaus Unius por a Biblioteca d'o Congreso como "cultural, historica u esteticament significativa".
The Empire Strikes Back tenió un impacto significativo en o cine y a cultura popular, estando considerau como un raro eixemplo d' una seqüela que trasciende l'orichinal. O clímax, en o que Vader le revela a Luke que ell ye su pai, a ormino se cita como uno d'os mayors chiros d'a trama en l'historia d'o cine. A zaguera entrega d'a trilochía orichinal de Star Wars, Return of the Jedi, siguió en 1983.
Ruesta
Ruesta ye un antigo municipio aragonés, que hue ye un lugar d'o municipio d'Urriés, en a comarca de Cinco Villas, partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers y provincia de Zaragoza. Actualment, ye despoblato.
Cheografía
O lugar ye a o canto d'o río Regal, afluent d'o río Aragón, y de l'entibo de Yesa, en a versant norte d'a sierra d'a Sarda.
Historia
En o suyo antigo termin bi yera o monesterio de Sant Chuan de Maltrai, establito en o sieglo X.
O lugar ye trescruzato por o Camín de Sant Chaime aragonés.
En os anyos 1960 s'expropioron as tierras de cautivo y o propio lugar de Ruesta ta construir-ie l'entibo de Yesa. Beluns d'os suyos vecins marchoron ta os nuevos nuclios de repoblación en as zonas de regano d'a Canal d'as Bardenas, como Bardena, Santa Anastasia, Pinsoro u d'atros puestos; atros vecins marchoron ta atros lugars. Parte d'o suyo antigo termin pasó a mans de Sigüés, en a Chacetania, anque o lugar de Ruesta quedó en Urriés.
Modernament, a Confederación Hidrografica de l'Ebro cedió o lugar a o sendicato anarquista Confederación General del Trabajo (CGT), ta a suya reconstrucción.
Astí queda ixo!
Astí queda ixo! ye una ronda que arrocla chent de Gúdar-Chabalambre y d'a Comunidat de Teruel.
Historia
Astí queda ixo! naixe en a nueit de Sant Chuan de l'anyo 2000, dimpués de que parti d'os actuals components cantasen en a "Rondalla d'os Quintos" por as carreras de Mora de Rubielos. En rematar a ronda, de maitinada, paroron cuenta que bi'n heban chóvens d'os lugars d'a redolada (Sierra de Gúdar) que les cuacaba a musica folk. Dende ixe inte empecipió o prochecto ta fer una "Rondalla Comarcal" que huei ye Astí queda ixo (d'o dito popular "¡Ahí queda eso!" que se'n diz a os cantadors en rematar as ixotas a modo de felicitación).
Istos musicos proceden d'os vicos, lugars y municipios de Los Pertegaces, Olba, Rubiuelos, Cedriellas, La Estrella, Mora y Teruel. Interpretan musica tradicional aragonesa, asinas como d'atros grupos d'Aragón, y composicions propias. Son estaus en muitos lugars d'a provincia de Teruel, como tamién de Zaragoza, Uesca, Castellón, Valencia, Barcelona, Leida, Tarragona, Chirona, Albacet, Madrit, Cuenca, Segovia, Valladolit, Murcia, A Riocha u Navarra.
Han publicato dos treballos: Que aprobeche! y Lo que hay que oir!. Y tamién l'han dedicato una canción a o Poborina Folk de Lo Pobo.
En 2007 representoron a o Reino d'Espanya en o Festival Internacional de Folklore de Praga (Republica checa).
Remontar as musicas tradicionals de Teruel y composar nuevos temas que espardan as qualidatz y as necesidatz d'a suya quiesta tierra, son dos d'os prochectos que en deseyan fer en un primer puesto. Por ixo, tan y mientres i tiengan o refirme d'a chent, continarán treballando y composando cancions.