cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sufixos indicadors de formacions vechetals en aragonés
Sufixo -al
O sufixo -al deriva d'o latín -ALIS a traviés d'a radiz de l'acusativo -ALE-M.
Casos de coexistencia d'o sufixo -ar con -al
Tenemos bel caso de coexistencia u solapamiento:
1799
Atros países
right|thumb|250px|O escritor, novelista, dramaturgo y periodista francés [[Honoré de Balzac, naixito lo 20 de mayo de 1799.]]
Arellano
Arellano ye un municipio de Navarra, que se troba situato en a comarca de Tierra d'Estella Oriental y merindat d'Estella. Fa parte d'o partiu chudicial d'Estella.
A suya población ye de 200 habitants (2010), en una superficie de 16,89 km² y una densidat de población d'11,84 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Arellano ye situata a 645 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 60 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra.
Districto de Sant-Nazer
O districto de Sant-Nazer (en bretón arondisamant Sant-Nazer, en francés arrondissement de Saint-Nazaire) ye un districto d'o departamento francés de Loira Atlantica, en a rechión de Países d'a Loira.
A capital d'o districto ye a subprefectura de Sant-Nazer (en francés Saint-Nazaire), y en fan parte 9 cantons y 55 comunas.
Randers
Randers ye una ciudat de Dinamarca.
29 de noviembre
Atros países
right|thumb|250px|O director cinematografico y guionista italiano [[Mario Monicelli, qui morió o 29 de noviembre de 2010.]]
Locrup
Locrup (en francés Loucrup) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón d'Aussun y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 202 habitants(1999) en una superficie de 3,62 km², con una densidat de población de 55,80 hab/km².
Santa Eugènia de Nerellà
Santa Eugènia de Nerellà ye una entidat de población d'o municipio de Bellver de Cerdanya (Cerdanya).
Toponimia e Historia
L'orichen d'o nombre Nerellà estaría lligat a o gentilici romano "Nerellianos", que s'asociaría a un "fundus".
Antigament Santa Eugènia de Nerellà, Nas y Olià, yeran lugars chirmans, Santa Eugènia teneba una Ilesia y un cementiri y, Olià teneba un colechio denominau l'estudi. 204x204px|thumb|l'Ilesia
Demografía
L'anyo 2016, Santa Eugènia de Nerellà, teneba 12 habitants.
Ilesia de Santa Eugènia de Nerellà
L'ilesia de Santa Eugènia de Nerellà, ye o prencipal atractivo turistico d'o lugar. Está datada d'o S.XI y apareixe citada a l'ACCU a os S.IX-X (Neriniano). Declarada Monument Historicoartístic Nacional (MHAN) o 1984.
Corz de Balbastro-Calatayú (1626)
As Corz de Balbastro-Calatayú de 1626 estioron as primeras Corz d'o Reino d'Aragón convocadas por o rei Felipe III, dimpués de que su pai Felipe II nunca no las hese convocau. O rey fue acompanyau por o suyo valido, o Conte-Duque d'Olivares, estando virrei Ferrando de Borcha. As corz prencipioron en a ciudat de Balbastro o 23 de chinero de 1626, tresladando-se-ne enta Calatayú o 18 d'abril y rematando astí o 24 de chulio de 1626.
En aviento de 1625 o rei Felipe III convocó as corz d'o Reino d'Aragón, as Corz d'o Reino de Valencia y as Corz Catalanas con a fin de promover a Unión d'Armas y de requerir a os estaus d'a Corona d'Aragón a contribución a un exercito permanent que o rei podese emplegar en parti en qualsiquiera d'os suyos reinos. Isto yera en contra d'os privilechios tradicionals d'o reino, ya que os aragoneses nomás yeran obligaus a ayudar a o rei d'a suya propia pocha si l'ataque se produciba en Aragón. Atrament o rei heba de bosar as tropas proporcionadas por Aragón. O Conte-Duque d'Olivares quereba contar con un exercito permanent, financiau por cadagún d'os estaus d'a corona y que estase a disposición d'o rei, sin que calese contar con l'aprebación d'o reino pa cada uso concreto.
O rei y Olivares arriboron ta Zaragoza o 13 de chinero de 1626 y se'n tresladoron enta Barbastro a semana siguient, a on s'ubrioron as sesions d'as Corz aragonesas. A zaguera vegada que istas corz s'heban reuniu estió en 1592, en o reinau de Felipe I, por lo que i heba muito que exponer, amillorar, y discutir. O rey s'absentó pa inaugurar as Corz Catalanas, y as sesions continoron sin a presencia d'o rei.
Poblete
Poblete ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 1386 habitants (2007), en una superficie de 27,82 km² y una densidat de población de 49,82 hab/km².
Corz de Balbastro-Calatayú (1626)
As corz pasoron una concordia entre a Reyal Audiencia y o tribunal d'a Enquesición, pa resolver os conflictos de competencia entre os dos. Tamién se reguloron as competencias y sueldos d'os funcionarios d'o reino, s'actualizoron os fueros y s'aumentó a presión fiscal con a fin de financiar un continchent de 2000 soldaus a o servicio d'o rei, muito menos d'o que o rei heba requiesto en primeras. Se tornó a demandar que os oficios y beneficios d'o reino nomás s'atorgaran a personas naturals d'o reino, y que os consellos reyals incluyisen a o menos un representant aragonés.
Lista de duques d'Íxar
La lista de duques d'Íxar ye formata por una succesión de portadors d'este títol en lo ducau d'Íxar. Los duques d'Íxar yeran a lo principio de la Casa d'Íxar, dimpués d'una branca de la Casa de Silva y actualment de la Casa d'Alba. La lista coincide en part con la succesión de personas en los atros títols que poseyeban estos duques.
150px|thumb|Escudo d'a Casa d'Íxar
Forcés
Forcés (Forcés en occitán, Fourcès en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón d'Armanhac-Tenarèsa.
A suya población ye de 2.372 habitants (1999) en una superficie de 23,72 km², con una densidat de población d'11,68 hab/km².
Valle de Broto
A valle de Broto (en aragonés stándard val de Broto ) ya a valle que forma l'Ara mientres o suyo pasar por os municipios de Broto y a parte baixa de Torla, en l'extremo noroccidental d'a comarca de Sobrarbe. Ya considerada a tal dimpués que o río replague l'augua de l'Arazas, y asinas, pase ta Torla dimpués d'o puande d'os Navarros. D'o cabo aldo d'a cuenca mesma de l'Ara en dicen valle de Buixaruelo. O nombre d'a valle a ormino s'ha documentato como "Vallibroto" por contracción en o parlar autoctono.
Torla ya o nuclio de referencia d'o turismo d'a valle d'Ordesa y d'a parte occidental d'o Parque Nacional. Fincada en a parte mas anguasta d'a valle, a on que nomás i hai que dos barrangos que fayan a baixada d'O Mondiniero d'una mano y d'as Cutas por l'altra: Os barrangos de Lusarre y Cercurán.
Os lugars d'Oto y Broto son compartindo agora a cabelera d'a namplación d'a valle, a on que son todas as tiarras de regano. Ista estructuración en forma de ribera s'ha feto de mantener p'abaixo ta o lugar de Saruiset, puasto a on que o río Chate i llega ta esembocar en l'Ara en as planas d'Ubiar. Istas planas son o producto de l'acomulación de l'antigua morrena glacial d'o Quaternario que s'estendeba t'astí. thumb|250px|left|[[Plana d'Ubiar anviasta d'alto d'o lugar de Buesa. Dezaga de tot se puade vier a Penya Canciás, debantando-se por aldo lo que ya p'alavez, tan abaixo, ya a Ribera de Fiscal.]] A Plana d'Ubiar ya un contino de viallos sedimentos emplegatos hoi pa fincas de regano, deviditas en quatro fincas que son principals, d'o norte ta'l sud: Nerines, Xalzar, l'Ubiar y O Chuncar. En o centro de todas ellas se troba l'Ermita de Sant Chorche d'Ubiar y un centro d'interpretación d'oa fauna salvache d'os entornos.
En rematando as planas d'Ubiar, a valle de Broto tian atro anguasdamianto en o Recolón de Bollars, un meandro ta on que bi esaugua o barrango de Fornos y tamién d'a on que emprencipia a pista que puya ta Asín de Broto, o zaguero lugar d'o municipio ta o sud, y puasto d'a on que s'escomienza a Ribera de Fiscal.
Andalucía
Andalucía ye una comunidat autonoma que ye localizata en a parti meridional d'Espanya, y que muga, principiando dende l'ueste, en dirección este, con Portugal, con Extremadura, Castiella-La Mancha y, a la fin, con a Rechión de Murcia. Por o sud a muga ye o mar, l'Oceano Atlantico y a Mar Mediterrania, con una costa de bels 910 km.
Ye a segunda comunidat autonoma espanyola mes gran y ocupa o primer puesto en a lista d'as rechions por población.
Toponimia
O nombre Andalucía se deriva d'a parola arabe Al-Andalus (الأندلس). Lo toponimo al-Andalus ye testimoniau per primera vegada per inscripcions en monedas cudidas en 716 per o nuevo gubierno musulmán d'Iberia. Istas monedas, clamadas dinars, yeran inscritas tanto en latín como en arabe. A etimolochía d'o nombre al-Andalus s'ha derivau tradicionalment d'o nombre d'os vandalos. Dende lo decenio de 1980, una serie de proposadas han desafiado ista afirmación. Halm, en 1989, derivó o nombre d'un termin gotico, *landahlauts, y en 2002, Bossong suchirió la suya derivación d'un sustrato prerromán.
Rachel Maddow
Rachel Maddow (Rachel Anne Maddow), naixida de Castro Valley (California) o 1 d'abril de 1973, ye una actriz estausunidense.
Andalucía
Cheografía
O relieu d'Andalucía ye formau per tres unidaz fundamentals:
Clima
Andalucía ye adintro d'o dominio climatico mediterranio, con hibiernos pleviosos y veranos ixucaus y calidos. Lo relieu accidentau produz fuertes variacions, con islas de clima de montanya en as sierras mas elevadas (Sierra Nevada, Sierra de Gádor) y comarcas de tendencia mas continental (vega de Granada). As precipitacions disminuyen d'ueste enta l'este; o puesto que recibe mas precipitacions ye a Cordelera de Grazalema (2.218 mm anyals) y lo menos plevioso ye lo Cabo de Gata, que a la suya vegada ye lo puesto mas ixuto d'Europa (con 117 mm anyals). A temperatura meya anyal d'Andalucía ye superior a los 16 °C, encara que con variacions cheograficas, oscilando entre los 18,5 °C en Malaga dica los 15,1 °C en Baeza. Lo mes mas fredo ye chinero y lo mas caloroso ye agosto.
División administrativa
Andalucía ye dividita en ueito provincias:
Politica
A Chunta d'Andalucía ye la institución en que s'organiza l'autogobierno d'a Comunidat Autonoma d'Andalucía. Ye integrada per: o president d'a Chunta d'Andalucía que ye lo supremo representant d'a comunidat autonoma y lo representant ordinario de l'Estau en a mesma. A suya esleción tien puesto per o voto favorable d'a mayoría absoluta d'o Pleno d'o Parlamento d'Andalucía y lo suyo nombramiento corresponde a lo rei. O president actual d'a Chunta ye Juan Manuel Moreno Bonilla.
Edu Oriol
Eduard Oriol i Gràcia, conoixito profesionalment como Edu Oriol, naixito de Cambrils (Baixo Campo) o 5 de noviembre de 1986, ye un futbolista catalán, activo profesionalment dende 2005 dica l'actualidat y que ha realizato toda la suya carrera esportiva en cuantos equipos catalans y en o Real Zaragoza. Chuega en posición de debantero y o suyo actual equipo actual ye o Club Deportivo Tenerife.
Provincia de Malaga
A provincia de Malaga ye una provincia situata en o sud d'a comunidat autonoma d'Andalucía. Muga con as provincias de Cádiz, Sevilla, Cordoba y Granada.
A ciudat de Malaga ye capital d'a provincia.
En 2014, a suya población yera de 1.652.999 habitants en a provincia, 569.130 (2015) d'éls en a capital. A densidat de población ye en 2014 de 226 habitants/km².
Pimpinella anisum
A matafaluga (Pimpinella anisum (Linnaeus, 1753) ) ye una planta d'a orden d'os Apiales y familia Apiaceae que se cautivó per primera vegada en Echipto y Orient Meyo, y se trayió a Europa per la suya valor medicinal. S'ha cautivau en Echipto dende aproximadament 4.000 anyadas.
As cocinas occidentals han utilizau entre muito tiempo la matafaluga pa dar gusto a platos, bebidas y dulces. Lo component de gusto mas potent de l'aceite esencial de matafaluga, l'anetol, se troba tanto en a matafaluga como en una especia no relacionada autoctona d'o norte de China clamada Illicium verum ampliament utilizada en platos d'o sud y sudeste d'Asia y d'o este d'Asia. Illicium verum ye considerablement menos costoso de producir y ha desplazau gradualment a Pimpinella anisum en os mercaus occidentals. Encara que anteriorment se produciba en grans cantidatz, en 1999 la producción mundial de l'aceite esencial de matafaluga yera de nomás 8 toneladas, en comparanza con as 400 toneladas de Illicium verum.
Marco Antonio Navas González
Marco Navas (nombre en a suya carrera esportiva de Marco Antonio Navas González), naixito de Los Palacios y Villafranca (Sevilla) o 21 de setiembre de 1982, ye un futbolista andaluz, activo en o fútbol espanyol dende primerías d'os anyos 2000, que prencipió a suya carrera esportiva en o Sevilla Atlético, chugando en a posición de centrocampista. Ye chirmán d'o tamién futbolista Jesús Navas. Dende a temporada 2012-2013 chuega con o Recreativo de Huelva.
Districto de Naoned
O districto de Naoned (en bretón arondisamant Naoned, en francés arrondissement de Nantes) ye un districto d'o departamento francés de Loira Atlantica, en a rechión de Países d'a Loira.
A capital d'o districto ye a prefectura de Naoned (en francés Yssingeaux), y en fan parte 21 cantons y 76 comunas.
Kolding
Kolding ye una ciudat de Dinamarca.
Luquet
Luquet ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón d'Aussun y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 305 habitants(1999) en una superficie de 8,17 km², con una densidat de población de 37,33 hab/km².
Salmoliné
Salmoliné ye un mont de 1.214 metros d'altaria, situau en a sierra de Tablado, en a provincia de Zaragoza.
Luquet
Cheografía
O termin municipal de Luquet ye situato a una altaria meya de 380 metros sobre o livel d'a mar, con altarias maxima de 409 y minima de 346 metros. Chunto con Gardères, fa parte d'un enclau en o departamento bezín de Pireneus Atlanticos.
Malaga
A ciudat de Malaga (Málaga en castellano y oficialment) ye una ciudat y municipio, capital d'a provincia de Malaga (Andalucía).
En 2005 a suya población ye de 558.287 habitants con una densidat de población de 1.402 habitants/km².
Cheografía
A ciudat de Malaga ye situata a 8 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a o canto d'a mar Mediterrania.
Olià
Toponimia
O toponimo Olià presenta a terminación toponimica -à natural de zonas catalanoparlants, que equivale etilomochicament y semantica a la terminación toponimica -ano común en as peninsulas Italica e Iberica, a la terminación -án común en Occitania y Aragón, y a la terminación -ain común en Navarra. Estas terminacions acompanyan a antigos antroponimos correspondients a terratenients romanos, n'este caso a un AULIUS u AULUS.
Malaga
Historia
A ciudat de Malaga fue conquerita en a Guerra de Granada por as tropas d'os Reis Catolicos, o 19 d'agosto de 1487.
Olià
Cheografía
244x244px|dreita Olià ye situau a 1.080 m d'altaria rodeau de bosques de pins y fraixins prencipalment. Tamién hai campos adedicaus ta l'agricultura.
center|329x329px|thumb|Como plegar a Olià (dende [[Bellver de Cerdanya)]]
Demografía
En l'anyo 2018, Olià teneba 14 habitants fixos, anque ye un lugar a on en l'estiu a suya población se multiplica por as viviendas vacacionals u segundas residencias.
Diftongación debant de Yod
Yod ye un soniu palatal dito asinas por a pronunciación d'a letra ebreya "yod" y que influye en a evolución d'as palabras latinas enta as lenguas romances. L'orichen d'este sonito ye variau.
Os romances navarro-aragonés y asturleyonés diftongan as vocals curtas latinas O y E porque yeran mas ubiertas, y tamién diftongan debant de Yod. O mozarabe central y de bellas rechions como a val d'Ebro tamién diftongaba debant de YOD.
Luengas anglo-frisonas
As luengas anglo-frisonas son un grupo de luengas chermanicas occidentals que se dividen entre as luengas anglicas y as luengas frisonas.
Diftongación debant de Yod
O castellano y bel dialecto suritaliano no diftongan debant de Yod encara que diftonguen as vocals curtas latinas O y E en toz os atros casos.
Luengas anglo-frisonas
As luengas anglo-frisonas se distinguen d'atras luengas chermanicas por cuantos cambeos foneticos: a lei d'as nasals aspirants ingvaeonicas, a frontalización anglo-frisona, y a palatalization d'a :
As primeras comunidatz de fablants d'as luengas anglo-frisonas y d'o saxón antigo viviban muit amanadas, formando una mesma aria lingüistica y compartindo asinas bellas caracteristicas que d'atra traza serían nomás tipicas d'as luengas anglo-frisonas. Manimenos, a tamas d'os suyos orichens comuns, l'anglés y o frisón han diverchiu prou, mas que mas debiu a las muitas influyencias norrenas y francesas en l'anglés y a las tamién grans influyencias d'o neerlandés y o baixo alemán en o frisón. O resultau ye que actualment o frisón tien a-saber-los elementos en común con o neerlandés y os dialectos baixoalemans adchacents, fendo asinas de puent en o continuum dialectal chermanico occidental, mientres que l'anglés tien mayors influyencias norrenas y no chermanicas que a resta de luengas chermanicas continentals.
Árbol de familia
As luengas anglo-frisonas se pueden clasificar como:
Aliens
Aliens (títol orichinal en anglés, enguerada en Aragón con o títol en castellano Aliens: El regreso) ye una cinta estausunidense de cine de sciencia ficción de l'anyo 1986, dirichita por James Cameron seguntes un guión de James Cameron, con una dirección de fotografía de Adrian Biddle y una banda sonora de James Horner. En o suyo reparto incluye a destacatos actors como Sigourney Weaver, Michael Biehn, Lance Henriksen, Carrie Henn u Bill Paxton.
Arroba
L' arroba (de l'arabe rub) u roba ye una unidat aragonesa de mesura de masa. A suya equivalencia en o sistema metrico decimal d'o Sistema Internacional d'Unidaz ye de 12,6 kg (12,5 kg seguntes bellas fuents), y equivale tamién a 36 libras.
Diftongación debant de Yod
O francés medieval diftongaba a vocal O debant de Yod, y saliban triftongos que en francés actual son reducitos a ui. (Nueit > nuit).
Arroba
L'arroba s'emplegaba tamién en atros reinos ibericos y suyas posesions, pero yeran muit diferents. En Castiella equivaleba a 25 libras (11,502 kg), en Catalunya a 26 libras (10,4 kg) y en Portugal a 32 libras (14,688 kg).
Diftongación debant de Yod
Trobamos estas mesmas formas en catalán medieval: huit, nuit, hui. Y existe a hipotesi seguntes a cual o catalán medieval diftongaba debant de yod, manimenos no ye documentau.
Aliens
Ye a seqüela d'a cinta de terror de sciencia ficción de 1979 Alien, y a segunda cinta d'a franquicia Alien. Ambientada en un futuro leixano, a cinta ye protagonizada por Sigourney Weaver como a tenient Ellen Ripley, l'unica supervivient d'un ataque alienichena a la suya nau. Quan se pierden as comunicacions con una colonia humana en a luna en a quala la suya tripulación se trobó por primera vegada con as creyaturas alienichenas, Ripley accepta tornar a lo puesto con una tropa de marines colonials pa investigar.
Tot y con l'exito d'Alien, a suya seqüela tardó anyos en desenvolver-se; se retardó por chudicios, manca d'entusiasmo por parti de 20th Century Fox y repetius cambeos en l' adreza. Basau en os suyos guions pa Terminator (1984) y Rambo: First Blood Part II (1985), Cameron estió achustau pa escribir una historia pa Aliens en 1983. O prochecto s'estancó nuevament dica que o nuevo executivo de Fox, Lawrence Gordon, avogó por una seqüela. Encara que relativament inexperto, a James Cameron se le asignó o paper de director en función d'o suyo exito en endrezar Terminator. Con un presupuesto de bels $ 18,5 millons, Aliens prencipió a suya fotografía prencipal en setiembre de 1985. Igual que o suyo desembolique, a filmación estió tumultuosa y plagada de conflictos entre Cameron y l'equipo britanico en Pinewood Studios. James Horner compuso a banda sonora d'a cinta. O rodache dificil tamién afectó a Horner, a qui se le dio una mica tiempo pa gravar a mosica.
Dende o suyo lanzamiento, Aliens agora se considera una d'as millors cintas d'o decenio de 1980; una d'as millors cintas de sciencia ficción u acción nunca realizadas, y una d'as millors seqüelas nunca realizadas. Se le ha clamau igual a (u millor que) Alien. Con o suyo impacto en a cultura popular y os seguidors, Aliens ha inspirau una variedat de productos que incluyen videochuegos, cómics, chuegos de mesa, ropa, mosica, libros, chuguetz y coleccionables. A cinta estió seguida por dos seqüelas: Alien 3 (1992) y Alien Resurrection (1997), garra d'as qualas tenió tanto exito. A serie Alien tien preqüelas d'Alien (Prometheus y Alien: Covenant), y una cinquena seqüela yera en desembolique en 2020.
Jean-Marie Gustave Le Clézio
Jean-Marie Gustave Le Clézio, naixito de Niza (Provenza-Alpes-Costa Azul, Occitania, Francia) o 13 d'abril de 1940, ye un escritor franco-mauricián, que escribe en luenga francesa, y que recibió por a suya obra o Premio Nobel de Literatura en 2008.
Kareena Kapoor
Kareena Kapoor (करीना कपूर en hindi), naixita de Bombai o 21 de setiembre de 1980, ye una actriz india, activa en o cine indio (Bollywood) dende primerías d'os anyos 2000, y con cuantos premios recibitos mientras a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, cal destacar as cintas Refugee (2000, J. P. Dutta), Asoka (cinta de 2001)Asoka (2001, Santosh Sivan), Kabhi Khushi Kabhie Gham... (2001, Karan Johar), Chameli (2003, Sudhir Mishra), Dev (2004, Govind Nihalani), Omkara (2006, Vishal Bharadwaj), Jab We Met (2007, Imtiaz Ali), Kurbaan (2009, Rensil D'Silva) u 3 Idiots (2009, Rajkumar Hirani).
María Moliner
Se licenció en 1921 en Historia (Facultat de Filosofía y Letras d'a Universidat de Zaragoza). A l'anyo siguient, s'incorporó en o Cuerpo Facultativo de Archiveros, Bibliotecarios y Arqueólogos de Simancas, de astí pasó a l'Archivo de la Delegación de Hacienda en Murcia. Colaboró con a Escuela Cossío, con o Instituto Escuela e con as Misiones Pedagógicas en a Segunda Republica Española.
María Moliner ye l'autora d'o Diccionario de uso del español, considerato obra de referencia ta la lexicografía espanyola. Prencipió a treballar en o suyo diccionario en 1952 y a primera edición estió publicata en 1966-67 por a editorial Gredos. Seguntes uno d'os suyos fillos, Fernando Ramón Moliner, a segunda edición, con totas as alteracions e modificacions feitas, ye una edición apocrifa, cuan María Moliner teneba Alzheimer, y no podeba dar un consentimiento conscient a la publicación d'ista nueva edición.
Borobia
Borobia ye un municipio de la provincia de Soria (Castiella y Leyón). La población ye de 270 habitants (2014) en una superficie de 62,57 km² y una densidat de 4,32 hab/km².
Toponimia
Lo toponimo Borobia s'ha quiesto explicar a partir de lo celtiberico Virovia (se conoixe una ceca Uirouias), adaptau en latín como Berobia, que dimpués prenió una pronunciación en latín vulgar como Borobia.
Cheografía
Borobia ye situada a lo sud de la Sierra de Toranzo y en la marguin ezquierda de lo río Manubles, que baixa de la versant occidental de la Sierra de Tablado y desaugua lo suyo termin. En la zona entre Borobia y Ciria cambia la suya dirección E-W por una dirección N-S, como atros ríos de la comarca, que presentan "codos de captura" (indicadors de captura fluvial), a causa d'una erosión remontant mes gran en los tributarios de lo río Xalón que en los triburarios de lo río Duero. Entre lo río Manubles y lo barranco d'el Celorio se troba la Laguna de Borobia.
Mugas
200px|thumb|left Lo suyo termin municipal muga con Ciria, Noviercas, Ólvega, con un enclau de lo termin municipal de Soria capital y con Beratón en la provincia de Soria y con Pomer, Calcena y Purillosa en la provincia de Zaragoza.
Historia
La villa estió propiedat de la branca castellana de la familia Luna, mariscals de Castiella.
Casavieja
Casavieja ye un municipio d'a provincia d'Ávila, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'Arenas de San Pedro y d'o partiu chudicial d'Arenas de San Pedro.
Cheografía
A localidat de Casavieja se troba situada en as versants meridionals d'a sierra de Gredos, a 539 metros d'altaria sobre lo Livel d'a mar y a una distancia de 77 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Mugas
O termin municipal de Casavieja muga a lo norte con Burgohondo y Villanueva de Ávila; a lo nord-este con Piedralaves; a l'este con Piedralaves; a lo sudeste con La Iglesuela (Toledo); a lo sud con La Iglesuela (Toledo); a lo sudueste con Mijares; a l'ueste con Mijares; y a lo norueste con Mijares.
Oteiza
Oteiza (en basco Oteitza) ye un municipio de Navarra situato a 51 km de Pamplona. A suya población ye de 962 habitants(2007), en una superficie de 48,02 km² y una densidat de población de 20,03 hab/km².
Aurinclas
Aurinclas (en francés Orincles) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón d'Aussun y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 261 habitants(1999) en una superficie de 5,86 km², con una densidat de población de 44,54 hab/km².
Ursus
Ursus (L., 1758), que significa «onso» en latín, ye un chenero de mamiferos placentarios carnivoros d'a familia Ursidae, d'a qual en ye o chenero tipo. Ye o chenero con más especies vivas en a subfamilia Ursinae.
Sinyoría de Beaujeu
A sinyoría de Beaujeu estió una churisdicción feudal centrata en a ciudat de Beaujeu, conoixita como Beaujolais (en arpitán Biôjolês), que s'ementa ya o sieglo X con Onofre I, que viviba en o 930. Desaparixió lo 4 de marzo de 1790, unindo-se con as antigas provincias d'o Leonés y Forez, en o departamento de Roine y Loira (dividito en 1793).
Šiauliai Arena
O Šiauliai Arena ye o prencipal pavillón esportivo d'a ciudat de Šiauliai (Lituania). Ye a seu d'o club de baloncesto BC Šiauliai. Fue inaugurato o 25 de chulio de 2007 y estió seu d'o Eurobasket 2011 chugandose os partius d'o Grupo C d'a primera fase.
Tovalleta
Especialment as de tela se pueden doblar de maneras más u menos sofisticadas ta decorar a mesa antis de chentar. A vegadas, cada persona usa siempre a mesma tovalleta, que puet estar personalizada directament, por eixemplo con o nombre bordau u un dibuixo u estampau diferent, u bien por meyo de tovalleters, que son una mena de pulseras ta tovalletas, que pueden estar diferents ta cada persona u no. En qualsiquier caso sirven tamién como element decorativo.
As tovalletas de papel s'usan a vegadas tamién ta embolicar conos de chelau u entropans.
Historia
L'uso d'a tovalleta ye mas antigo que o d'a forqueta, como minimo en a Corona d'Aragón, a on se remonta a o menos a la epoca medieval. Francesc Eiximenis explica que usar a tovalleta ye una muit buena costumbre. En a Edat Meya o pueblo y os sinyors minchaban en cadieras u bancos en una sola cara d'una mesa alargada montada sobre caballetz con un mantel. As personas podeban tener tovalletas individuals.
El Busto
El Busto ye un municipio de Navarra situato a 67 km de Pamplona. A suya población ye de 79 habitants (2007), en una superficie de 7,4 km² y una densidat de población de 10,68 hab/km².
Nombre
Busto en romances peninsulars gosa significar rabaño de bacas u bueis u pastizal. En aragonés medieval ye documentato con o significato de rabaño de bacas u bueis, y en os textos teruelanos d'o sieglo XV bustal ye un pastizal pa bueis u un establo de bueis. En as parlas Navarras actuals encara se diz bustaliza pa una zona de pastura. En a Muela de Borcha bi ha un toponimo relacionato: Lo Bust.
Viena
Viena (en alemán Wien; en eslovaco Viedeň; en checo Vídeň; en croata y en serbio Beč; en hongaro Bécs; en esloveno Dunaj; en austro-bavaro Wean) ye una ciudat y estato austriaco. Ye capital d'o país y ye rodiata de tot por o estato d'a Baixa Austria.
A suya población ye d'1.631.082 habitants en una superficie de 414,90 km², con una densidat de población de 3.931 hab/km². Ye asinas a ciudat d'o país con mas habitants. Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
Ye seu de diverses companyías y institucions internacionals, entre atras a OSCE, a OPEP y cuantas achencias d'as Nacions Unidas, asinas como l'Achencia Internacional d'a Enerchía Atomica. Cada anyo, l'1 de chinero se i celebra o Concierto d'Anyo Nuevo de Viena.
A ciudat tien una gran historia, ya que ye una d'as capitals mas antigas d'Europa, cosa que explica o suyo important patrimonio artistico. Mientres o sieglo XIX estió una d'as grans capitals musicals d'o mundo y en primerías d'o sieglo XX meca d'a filosofía y o debate politico d'occident, asinas como un d'os prencipals centros culturals mundials. En 2001, o centro d'a ciudat fue designato por a UNESCO Patrimonio d'a Humanitat.
Amás d'estar considerata como a Ciudat d'a Musica, por o suyo rico legato musical, Viena tamién ye conoixita como "A Ciudat d'os Suenios", ya que estió o puesto a on vivió Sigmund Freud, neurologo considerato o pai d'o psicoanalís y a interpretación d'os suenios.
Os orichens d'a ciudat se troban en os primers asentamientos de celtas y romanos que se transformoron en una ciudat medieval y barroca, convertindo-se en a capital de l'Imperio Austrohongaro. Ye bien conoixita por interpretar un papel esencial como centro de musica líder en Europa, a partir d'a gran epoca d'o clasicismo vienés a traviés d'a primera parti d'o sieglo XIX. O centro historico de Viena, ye rico en conchuntos arquitectonicos, encluyendo castiellos barrocs y chardins, asinas como a Ringstrasse de zaguerías d'o sieglo XIX plena de grans edificios, monumentos y parques.
Diferents estudios situgan a ciudat de Viena como una d'as ciudaz con millor calidat de vida d'o mundo: En un estudio de 2005 en 127 ciudaz d'o mundo, The Economist Intelligence Unit la clasificó en primer puesto (empatata con Vancouver, Canadá) y en a enquesta de 2011 sobre 140 ciudaz Viena ocupó o segundo puesto, por dezaga de Melbourne).  Mientres tres anyos consecutivos (2009-2011), a consultoría de recursos humans Mercer, la situga en o primer puesto en a suya enquesta anyal sobre a "calidat de vida" feita en centenars de ciudaz arredol d'o mundo.
Cada anyo dende 2005, Viena ha estato o destín numero un a ran mundial de congresos y convencions internacionals. A ciudat atraye cuasi cinco millons de toristas cada anyo.
center|thumb|upright=1.5|Viena.
Esporte
250px|thumb|Exterior d'o Wiener Stadthalle. Os dos clubs mas representativos d'a ciudat son clubs de fútbol, o Rapid de Viena y o FK Austria Viena, que participan en a Bundesliga d'Austria, y que internacionalment han participau en as grans competicones europeas, toz dos chugan lo clasico de Viena. Tamién cal destacar o BasketClubs Vienna que chuga en a Österreichische Basketball Bundesliga (OBB) y que ha aconseguiu ganar una vegada. Hi habió atros clubs de baloncesto importants en Viena como o EK Engelmann que gano 9 vegatas a OBB pero ya desapareixió. O Wiener AC ye un club poliesportivo que tamién aconsiguió ganar tamién una OBB en a suya primera edición y tiene seccions d'atros esportes entre as que a suya sección mas exitosa ye a de hockey sobre chelo.
Instalacions esportivas
Dentre as instalacions esportivas destaca o Ernst-Happel-Stadion, dedicau prencipalment ta partius de fútbol internacionals y prebas d'atletismo. Tamién cal destacar o Wiener Stadthalle o mayor poliesportivo cubierto d'a ciudat con capacidat ta 16.000 espectadors.
Porzuna
Porzuna ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 4047 habitants (2007), en una superficie de 211,90 km² y una densidat de población de 19,09 hab/km².
Viena
Competicions esportivas
A ciudat ye siede de muitos escayecimientos esportivos diferents incluyindo o Vienna City Marathon, o cual atraye mas de 10,000 participants cada anyo y normalment se fa en mayo.
Personalidaz naixidas de Viena
Categoría principal: Naixius de Viena.
Horsens
Horsens ye una ciudat de Dinamarca.
Alanzón
Alanzón (en normando Alençoun, en francés Alençon) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'Orne, en a rechión de Normandía.
1800
Atros países
right|thumb|250px|A [[batalla de Marengo (14 de chunio de 1800) en un cuadro de Louis-François Lejeune.]]
right|thumb|250px|O militar francés [[Louis Charles Antoine Desaix, muerto o 14 de chunio de 1800, en un cuadro d'Andrea Appiani.]]
Manàs e Bastanós
Manàs e Bastanós (Manàs e Bastanós en occitán, Manas-Bastanous en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de Miranda-Astarac.
A suya población ye de 105 habitants (1999) en una superficie de 7,54 km², con una densidat de población de 13,92 hab/km².
Álvaro González
Álvaro González Soberón, conoixito profesionalment como Álvaro, naixito de Potes (Cantabria) o 4 de mayo de 1990, ye un futbolista cantabro, activo profesionalment dende 2010 dica l'actualidat y que ha realizato a suya carrera esportiva en o Racing de Santander (dende 2010 dica 2011) en o Real Zaragoza (2012-2014) y dimpués en o RCD Espanyol de Barcelona, Villarreal CF y o suyo equipo actual a on chuga como cediu y o suyo actual equipo ye l'Olympique de Marsella.
Districto de Kastell-Briant-Ankiniz
A capital d'o districto ye a subprefectura de Kastell-Briant (en francés Châteaubriant), y en fan parte 7 cantons y 76 comunas.
Gondrin
Gondrin (Gondrin en occitán, Gondrin en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón d'Armanhac-Tenarèsa.
A suya población ye de 1.127 habitants (2007) en una superficie de 34,76 km², con una densidat de población de 32,42 hab/km².
Otos
Otos ye un municipio de la provincia de Valencia, situato en la comarca de la Val d'Albaida. La suya población ye de 520 habitants(2007), en una superficie de 11,1 km² y una densidat de población de 46,85 hab/km².
Víctor Bailo Solana
Víctor Bailo Solana, naixito de Lecinyena (Monegros) o 16 d'aviento de 1914 y muerto en Zaragoza (comarca de Zaragoza) o 21 de marzo de 1975, estió un galerista aragonés, destacata figura d'a cultura en a ciudat de Zaragoza dende meyatos d'os anyos 1940 dica la suya muerte.
Víctor Bailo mercó a galería d'arte que heba ubierto en 1940 en Zaragoza Tomás Seral Casas y, en primeras con consellos que recibiba d'ixe galerista dende Madrit, y dimpués chestionando-la en forma independient, fació esdevenir ixe local en una librería, local de venta de discos y sala d'exposicions, a on se facioron exposicions y muestras d'a obra d'os prencipals artistas aragoneses u foranos, amás de muitos atros actos de relevancia artistica y cultural, en a que estió a primera galería d'arte d'a ciudat.
Luciobarbus graellsii
O barbo común (Luciobarbus graellsii (Steindachner, 1866) ) ye un peix d'a orden d'os Cypriniformes y familia Cyprinidae que orichinalment yera endemica d'o nord-este d'Espanya, ocurrindo sobretot en o costau mediterranio en as cuencas d'o río Ebro a lo Ter, pero tamién en o costau atlantico d'a cuenca de l'Asón. Arredol de 1998, s'introdució en qualques ríos d'a Toscana (Italia) y agora ye bien establiu en as cuencas d'Albegna, Fiora y Ombrone.
L. graellsii ye un omnivoro que s'alimenta sobretot de grans invertebraus aquaticos y algas. Se reproducen dende zaguerías d'a primavera dica l'apocheu d'o verano (dende mayo dica agosto). Migran río alto enta los puestos pa fregar, que se troban en trangos de río mas rapidos y mica fundos, an o fondo ye feito de ragualla y penyas. Ista especie aconsigue a suya madurez sexual a las 4 anyadas d'edat, con una longaria estandard de 15 a 20 cm. Ye lonchevo, podendo arribar dica las 16 anyadas d'edat.
L'afiliación a los cheneros Luciobarbus u Barbus sigue estando contravertida y encara no aclarida.
Cy Endfield
Cy Endfield (nombre artistico de Cyril Raker Endfield, naixiu o 10 de noviembre de 1914 de Scranton (Pennsilvania, Estaus Unius) y muerto o 16 d'abril de 1995 en Shipston-on-Stour (Warwickshire, Reino Uniu) estió un director cinematografico, guionista y escritor estausunidense, activo en o cine estausunidense y dimpués en o cine britanico dende primerías d'os anyos 1940 dica zaguerías d'os anyos 1970.
Acusau de comunista dabant d'o Comité d'Actividatz Anti-americanas promoviu por o senador Joseph McCarth, marchó enta lo Reino Uniu, a on i remató a suya carrera cinematografica. Mientres o suyo periodo estausunidense, se pueden citar bellas cintas, como The Underworld Story (1950, con Dan Duryea, Herbert Marshall, Gale Storm, Howard Da Silva y Michael O'Shea), The Sound of Fury (1950, con Frank Lovejoy, Kathleen Ryan y Richard Carlson) u Tarzan's Savage Fury (1952, con Lex Barker, Dorothy Hart y Patric Knowles). Mientres o suyo periodo britanico, cal destacar as cintas Hell Drivers (1957, con Stanley Baker, Herbert Lom, Peggy Cummins y Patrick McGoohan), Mysterious Island (1961, Michael Craig, Joan Greenwood, Michael Callan, Gary Merrill y Dan Jackson), Zulu (1964, con Stanley Baker, Jack Hawkins, Ulla Jacobsson, James Booth y Michael Caine), Sands of the Kalahari (1965, con Stuart Whitman, Stanley Baker y Susannah York), Universal Soldier (1971, con George Lazenby, Ben Carruthers, Robin Hunter, Edward Judd, Alan Barnes, Germaine Greer y Rudolph Walker), y Zulu Dawn (1979, guión, dirichida por Douglas Hickox).
Río Misisipi
O Misisipi (en anglés Mississippi) ye un río d'Estaus Unius y tien 6.270 km de largaria. Os amerindios lo diciban Meschacebé, que significa «pai d'as aguas». Ye o sistema fluvial más gran de Nordamerica y un d'os mes grans d'o mundo.
En a literatura
En a literatura o rio Missisipi ye unito a la obra d'o escritor estausunidense Mark Twain, pues as suyas obras mes conoixitas tienen iste rio como un d'os prencipals scenarios. A suya obra autobiografica ye titulata Life on the Mississippi y en a obra Adventures of Huckleberry Finn narra as aventuras en o rio Misisipi d'un zagal (Huckleberry Finn) chunto a suyo amigo Tom Sawyer protagonista tamién d'as The Adventures of Tom Sawyer.
Pozuelo de Calatrava
Pozuelo de Calatrava ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 2826 habitants (2007), en una superficie de 99,67 km² y una densidat de población de 28,35 hab/km².
Mortagne-au-Perche
Mortagne-au-Perche (en normando Mortagne) ye una localidat y comuna francesa situada en o departamento d'Orne, en a rechión de Normandía.
Pico d'el Rayo
O pico d'el Rayo (en castellano Pico del Rayo) ye un mont de 1.427 metros d'altaria, situau en a provincia de Zaragoza. En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Ye o cobalto d'a sierra de Bicort y forma a triple muga entre os municipios d'El Fraixno, Sediles y Belmont de Gracián.
Vejle
Vejle ye una ciudat de Dinamarca.
Conchuncions adversativas en aragonés
As conchuncions adversativas son as conchuncions que encaran dos oracions y termins sintacticos de tot u parcialment. En aragonés actual a conchunción adversativa mes comuns ye pero. Atras conchuncions adversativas son sindembargo, manimenos, sino y ciertas locucions conchuntivas.
Conchunción sindembargo y manimenos
A forma sindembargo ye propia de l'aragonés occidental y a forma manimenos (mas ni menos) de l'aragonés oriental y aragonés centro-oriental dende o bergotés dica o benasqués. Sindembargo y manimenos dan un matiz emfatico.
Conchunción sino
A conchunción sino tamién se fa servir en aragonés, (no ye trigo sino mestura).
Locucions conchuntivas adversativas
Bi ha locucions conchuntivas con función adversativa como con tot y con ixo , con tot, encara que, a tamás que, por mas que, ecetra.
Conchunción adversativa mas/mes
Encara se puede sentir en belsetán, pero muit poco:
Linia de Benrath
right|thumb|300px|L'alto alemán se subdivide en alemán superior (verde) y alemán central (azul), distinguindo-se d'o baixo alemán (amariello). As prencipals linias isoglosas son marcadas en negro. A linia de Benrath (en alemán Benrather Linie) ye, en lingüistica alemana, a isoglosa maken-machen. Ye tradicionalment emplegada ta distingir as variedatz de l'alto alemán d'as d'o baixo alemán. A linia va dende Benrath (barrio de Düsseldorf) y Aachen a l'este d'Alemanya, dica Frankfurt an der Oder en l'aria de Berlín y Dessau.
A segunda mutación consonantica (entre os sieglos III y IX dC), en as primeras tres fasas d'a quala no facioron parti os dialectos baixo alemans, afectó a las variedatz meridionals d'o continuum dialectal d'as luengas chermanicas occidentals. O impacto d'a mutación consonantica, aumenta gradualment a mida que enantamos enta o sud.
A linia de Benrath no marca l'efecto mas septentrional d'a mutación consonantica, ya que a linia de Uerdingen, u isoglosa ik-ich, caye mas enta o norte, y beluns d'os cambeos perifericos asociaus con a mutación afectaron a o baixo alemán.
Burgohondo
Burgohondo ye un municipio d'a provincia d'Ávila, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya.
A suya población ye de 1.300 habitants (2012) en una superficie de 55,70 km², con una densidat de población de 23,34 ha/km².
Cheografía
O suyo termin municipal ye trescruzau por o río Alberche, un afluent d'o río Tacho.
Ráfals
Rafals (en catalán Ràfels, en castellano Ráfales) ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, en la comarca de lo Matarranya.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Mont-royo, con La Cerollera, con Belmont de Sant Chusé, con Fórnols, con La Portellada y con un cantón de lo termin municipal de Val de Robres marcato con un peirón en lo Mas de Gil.
Toponimia
Rafal/Rafel ye un arabismo preso por lo catalán y que significa "finca agricola". En bells textos medievals aragoneses figura como Rafals, como en las Bulas de lo Papa Luna.
Apareixe en aragonés en as actas d'as Corz d'Alcanyiz de 1436:
Idioma zulú
Ye una luenga aglutinant que fa parte d'a subfamilia nguni d'a familia de luengas bantus. Una d'as caracteristicas mas distintivas ye l'uso d'as consonants que s'ascuitan como 'clics'.
Bi ha 3 clics basicos en zulú:
A forma escrita d'a luenga ye controlada por a Zulu Language Board de KwaZulu-Natal.
Kourou
Kourou ye una localidat francesa d'America situada en o departamento d'ultramar d'a Guayana Francesa, en o districto de Cayenne.
O puerto espacial de Kourou —tamién dito Centro Espacial Guayanés—, dende a on l'Agencia Espacial Europea lanza as suyas misions, ye situau en a redolada d'a localidat. En o pasau, Kourou estió una colonia penal. Dende 1973 i hai tamién un destacamento d'a Lechión Forana Francesa.
Onís
Onís ye un concello d'a comunidat autonoma uniprovincial asturiana, situau en a comarca d'Oriente y partiu chudicial de Cangues d'Onís. A suya capital ye lo lugar de Benia de Onís, en a parroquia de Onís.
A suya población ye de 805 habitants (2011) en una superficie de 75,42 km², con una densidat de población de 10,67 hab/km².
Luengas y parlas
En Onís se charra l'astur-leyonés, en grau abanzau de substitución por part de l'idioma castellano. La parla astur-leyonesa d'Onís se clasifica en l'astur-leyonés oriental, a on s'incluye l'asturiano oriental y lo cantabro, con caracters de parla de transición enta lo castellano.
Parroquias
O concello de ye dividiu en 3 parroquias:
Mugas
O suyo termin municipal muga con Cangues d'Onís a l'ueste, con Llanes a lo norte, con Cabrales a l'este, y con a provincia de Leyón a lo sud.
Isoglosa
thumb|250px|Mapa con isoglosas d'o gascón Una isoglosa (d'o prefixo griego iso- "igualdat" y de glossa, γλῶσσα, "luenga") ye una linia imachinaria que desepara dos arias cheograficas que se distinguen por un rasgo dialectal concreto, ya sía de tipo fonolochico, lexico u de belatra mena.
As isoglosas no se reconoixen necesariament en divisions d'o territorio basadas en a orografía ni en as administrativas, encara que istas dos divisions haigan puesto incidir en o suyo perfil. Quan diversas isoglosas tienen un recorriu parellano se charra de "faixo d'isoglosas".
Ye freqüent observar l'uso poco riguroso d'o termin isoglosa ta designar as linias que deseparan luengas y dialectos. Dende o punto d'envista lingüistico, manimenos, a sobén no ye posible definir-la con exactitut, ya que s'entiende comunment una luenga como un conchunto de dialectos mutuament intelichibles. Ya que, por un regular, a intelichibilidat entre arias cheograficas ye un fenomeno gradual, puet estar imposible dende o punto d'envista lingüistico deseparar variedatz como as luengas, lo que en no pocos casos orichina decisions basadas en afinidatz politicas y culturals.
Asinas, se diz isoglosa prencipal aquella que coincide con o numero mas gran d'isoglosas y ye marcada como isoglosa lingüistica u dialectal.
Villatuerta
Villatuerta (Villatuerta en castellano, Bilatorta en basco) ye un municipio de Navarra situau a una distancia de 38 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra.
A suya población ye de 1.044 habitants (2007), en una superficie de 23,59 km² y una densidat de población de 44,26 hab/km².
Panevėžys
Panevėžys ye una ciudat de Lituania, situata en o condau de Panevėžys (u Panevėžio apskritis en lituano).
A suya población ye de 114.500 habitants (2007) en una superficie de 50 km², con una densidat de población de 2.290 hab/km².
Esporte
Panevėžys estió una d'as seus d'o EuroBasket 2011, chugando os partius d'o Grupo A en o suyo pabillón Cido Arena.
Belone belone
A sardineta de pico (Belone belone (Linnaeus, 1761) ) ye un peix d'a orden d'os Beloniformes y familia Belonidae que se distribuye per auguas atemperadas de l'oceano Atlantico, mar Mediterrania, mar Negra y la mar d'o Norte.
A sardineta de pico creix dica una longaria maxima d'uns 90 centimetros y puede pesar dica 1,3 kg. Manimenos, gosa remanir en una longaria de 45 a 70 centimetros y rara vegada aconsigue un peso de mas d'un kilogramo.
As sardinetas de pico a vegadas se capturan como captura incidental, sobretot en retz fixas a lo luengo d'a costa en auguas mica fundas. Si se las atrapa con canya, tienden a pegar un blinco difuera de l'augua quan s'enganchan. A sardineta de pico se mincha bullida, frita, a lo forno, a las esparrillas u zafumada. Tienen uesos d'una color verda inusual (a resultas d'a presencia de biliverdina) lo que desalienta a muitas personas a minchar-las, pero a color verda ye inofensiva.
thumb|200px|left|Sardinetas de pico a la venda en un mercau de [[Grecia.]]
Valle d'Otal (Sobrepuerto)
A valle d'Otal ye una valle perinenca aragonesa situada en as sierras interiors, en o espacio d'interfluvio d'os ríos Galligo y Ara, en a subcomarca historica y tradicional d'o Sobrepuerto. Tiene una largaria aproximada de 12 km y forma d' «L» progresiva, cara ta l'este.
Cheografía
A valle d'Otal ye la valle d'o barranco d'Otal, que dimpuesas, en o suyo recorriu, recibe o nombre de río Forcos. A compleguera ye zarrada en norte por as estribacions d'o macizo d'a Erata y o tozal de Pelopín, que forman una enorme cul asolanada a on que ye asolau o lugar d'Otal, antiga cabecera d'a valle.
A valle va zarrando-se a boniquet dica que as garras d'o macizo d'a Manchoya, en l'este, le obligan a fer una curva y virar, de sentiu nort-sud dica ueste-este, mientres pasa por debaixo d'Escartín y Basarán, os dos nuclios concaraus muit por alto d'o río. Dimpuesas, o río Forcos recibe l'augua d'o barranco de la Pera (que drena dende Sant Cocobat, Cortiellas, Ciellas y Sasa de Sobrepuerto) en o parache d'a palanca de Bergua, y se torna a encaixonar dica que amaneix en a valle de l'Ara por o recolón de Boyars. O barranco de la Pera (que no dimana d'a fruita, sino que ye una forma antiga de <PETRA, «piedra»), ye o suyo principal afluent.