cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Macedonya d'o Norte
Macedonya d'o Norte (en macedonyo Северна Македонија) ye un estau independient en a peninsula balcanica a lo sudeste d'Europa, con una superficie d'alto u baixo 25.713 km² y una población d'arredol de dos millons de habitants. A suya capital ye Scopia. O suyo nombre oficial ye Republica de Macedonya d'o Norte (en macedonyo Република Северна Македонија, romanización Repúblika Severna Makedóniya).
Punta de la Mota
A punta de la Mota ye una montanya de 2.579 metros que se troba en a sierra de Liena en o termin municipal de Bielsa (Uesca).
Macedonya d'o Norte
L'actual President de Macedonya d'o Norte ye Gjorge Ivanov, y o Primer ministro ye Nikola Gruevski.
Punta de la Mota
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico con o nombre de La Hoya.
Macedonya d'o Norte
Mugas
A Republica de Macedonya d'o Norte, que no tien salida a la mar, muga con Grecia, Bulgaria, Serbia y Albania.
Población por etnias y nacionalidaz
A población de Macedonya d'o Norte ye multietnica. Os eslaus macedonyos son a mayor parte d'a población, seguidos por os albaneses. Tamién bi ha serbios, turcos, vlacos y chitans. Os serbios de Macedonya d'o Norte en a muga con o Kosovo son serbios islamizaus descendients d'a población serbia que i heba en o Kosovo antes d'a invasión otomana. Macedonya d'o Norte yera a republica yugoslava con mayor concentración de turcos, (en 1981 uns 87.000, o 4 % d'a población d'a republica, a mayoría d'un total de 100.000 en tota l'antiga Yugoslavia). Manimenos os que a lo principio se definiban como turcos pasoron a declarar-sen como albaneses u chitans. En 1981 os vlacos de Macedonya d'o Norte son arrumans y no plegaban a las 7000 personas. Os vlacos viven en as rechions de Bitola, Resen y Krusevo, en os monts Osgovo y a val de Kriva.
Esporte
Os esportistas de Macedonya d'o Norte compitioron con a equipo de Yugoslavia dica 1991.
Os esportes mes populars son o fútbol, o baloncesto y o balonmán.
Personaches d'os Simpson
Ista lista contién buena cosa d'os personaches d'a serie estausunidense Os Simpson.
Ibón d'el Paso de les Vaques
L'ibón d'el Paso de les Vaques ye un ibón pirenenco situau en o municipio de Saúnc, en Ribagorza.
Se troba en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, baixo o tozal de las Lleras de Cecilia (2.713 m).
Arcaishon
Arcaishon (Arcaishon en gascón; Arcachon en francés y oficialment) ye una comuna francesa, capital d'o districto d'Arcaishon, que fa parte d'o cantón de La Tèsta de Bug, departamento de Gironda y rechión de Nueva Aquitania.
Ibons de Sierco
Os ibons de Sierco son un conchunto de chicotz ibons pirenencos situaus en o municipio de Saúnc, en Ribagorza.
Se troban en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, baixo a tuca de Sierco (2.546 m).
Popeye
Popeye o Marino u simplament Popeye ye un personache ficticio que sale prencipalment en historietas y cortometraches de debuixos animaus. Ye un personache creado por Elzie Crisler Segar y a suya primera aparición estió o 17 de chinero de 1929 en la historieta Timble Theatre de l'achencia de prensa King Features Syndicate.
A suya caracteristica prencipal ye a de adquirir una fuerza sobrehumana quan micha espinaques. O personache protagoniza muitas series, cintas de dibuixos, cortometraches y un musical. Atros personaches prencipals d'as suyas aventuras son a suya novia Olivia, Bluto y o suyo fillo Popeye Jr.
Impacto cultural
Qualques personas consideran a Popeye como o precursor d'os superherois modernos d'o cómic.
A referencia ta os espinaques son presents en toda a obra de Popeye que esdevien d'un estudio publicau y que por un error d'imprenta deciba que teneban un alto conteniu de fierro. A errada fue descubierta en os anyos 1930 pero no se'n difundió dica 1981 quan T.J. Hamblin escribió un articlo publicau en a revista scientifica British Medical Journal. Seguntes Hamblin:
Ibón d'el Salterillo
L'ibón d'el Salterillo u basa d'el Salterillo ye un ibón situato en Ribagorza en o municipio de Benás.
Se troba aintro d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, en a val de Barrancs.
Ungla
thumb|200px|Unglas d'a [[man d'una persona]] A ungla (d'o latín < UNGULA) ye, en anatomía, o revestimiento de naturaleza cornia que tien a función de protecher y revestir a parti terminal d'os didos de muitos vertebratos terrestres. Os humans tenemos vente unglas, una a la fin de cada dido, tanto d'as mans como d'os pietz.
As unglas creixen una meyana de 0,01 cm cada día, de modo que una ungla s'esviella de tot. En occident as unglas luengas y pintatas son un atributo tradicional de feminidat. D'atra man en orient, significa nobleza, ya que as personas que pueden tener as unglas muit luengas quiere dicir que no treballan con as mans.
Vendina
Vendina (Vendina en occitán, Vendine en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Revèl y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 233 habitants (2007) en una superficie de 2,87 km², con una densidat de población de 81,18 hab/km².
Río Arga
O río Arga ye un río de Navarra, afluent d'o río Aragón, d'una longaria de 145 km, que tien o suyo naixedero en Quinto reyal, en as estribacions occidentals d'os Pireneus.
Tiangong-2
Tiangong-2 (en chinés 天宫二号 "palacio celestial-2") estió una estación espacial de China lanzada y operada per a CNSA. Estió ocupada per 26 diyas en octubre de 2016. En chulio de 2019 cayió a la Tierra.
Rockstar Games
right|220px
Punta d'os Cerrez
A punta d'os Cerretz (prenunciau sin articlo, /punta osθe'reθ/) u garmo Negro d'os Cerretz ye un garmo de 2.877 metros d'altaria situau en o termin municipal de Sallent de Galligo, en l'Alto Galligo.
Rockstar Games
Rockstar Games NYC, y conoixita a sobén y simplament como Rockstar Games, ye una interpresa britanica-estausunidense adedicata a o desembolique y publicación de videochuegos, fue fundata en Nueva York en l'anyo 1998 por Dan Houser y Sam Houser,. Actualment ye una interpresa filial de Take-Two Interactive,
Feniás Central
Feniás Central ye un mont de 2.840 metros d'altaria situau en a muga entre os termins municipals de Sallent de Galligo y Pandicosa, en l'Alto Galligo.
José Isbert
José Ysbert, José Isbert, Pepe Isbert u Pepe Ysbert (nombres artisticos de José Ysbert Alvarruiz), naixito de Madrit (Espanya) o 3 de marzo de 1886 y muerto en ixa mesma ciudat o 28 de noviembre de 1966, estió un actor espanyol, activo en o cine espanyol dende primerías d'os anyos 1910, que tenió tamién una important presencia en o mundo d'o teatro. Antiparte, ye o pai de María Isbert y l'abuelo de Tony Isbert y Carlos Ysbert. En estar a suya familia orichinaria de Tarazona de la Mancha, en bels puestos se diz que i yera naixito.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como Ella, él y sus millones (1944, Juan de Orduña), ¡Bienvenido, Mister Marshall! (1953, Luis García Berlanga), Los jueves, milagro (1957, Luis García Berlanga), El cochecito (1960, Marco Ferreri), La gran familia (1962, Fernando Palacios), u El verdugo (1963, Luis García Berlanga).
George Lopez
George Lopez, naixiu de Mission Hills (Los Angeles) o 23 d'abril de 1961, ye un actor, actor de voz, comediant y presentador de televisión estausunidense.
Golden State Warriors
Os Golden State Warriors ye un club estausunidense de baloncesto d'a ciudat d'Oakland en l'estato de California. Chuega en a liga NBA, a maxima competición de baloncesto d'os Estaus Unius y o pavillón a on chuga como local ye l'Oracle Arena.
Ibón de la Plana
L'ibón de la Plana ye un ibón situato en Ribagorza en o municipio de Saúnc.
Golden State Warriors
L'equipo estió establito en 1946 en a ciudat de Filadelfia con o nombre de Philadelphia Warriors, formando parti d'os clubs que establieron a Basketball Association of America (BAA), l'orichen d'o actual campionato d'a NBA. Ista mesma anyada ganó o primer campionato. En 1962 l'equipo estió tresladato a ra ciudat de San Francisco y estió clamato San Francisco Warriors dica 1971 quan o nombre estió cambiato por Golden State Warriors como homenache a l'embotada de California, conoixito popularment con iste nombre. Dende 1972, o club tién a suyo pavillón en l'Oracle Arena en a localidat de Oackland, en a bayía de San Francisco.
Ibón de la Plana
Se troba aintro d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, baixo a tuca d'els Corvetz (2.901 m).
Golden State Warriors
Os Warriors tienen seis campionatos d'a NBA. O más recient ganato en as finals de 2018 frent a os Cleveland Cavaliers.
Plantilla 2018/19
{| class="toccolours" style="font-size: 95%; width: 90%; " ! colspan="2" style="background-color: #FDB927; color: #006BB6; text-align: center;" | Golden State Warriors 2018-19 ! Chugadors !! Entrenadors {| class="sortable" style="background:transparent; margin:0px; width:100%;" ! Pos. !! # !! Nac. !! Nombre !! Altaria !! Peso !! Procedencia
! AP !! 0 !! 22px|border !! Cousins, DeMarcus !! 2,11 m. !! 122 kg !! Kentucky ! AP !! 2 !! 22px|border !! Bell, Jordan !! 2,06 m. !! 107 kg !! Oregon ! B-E !! 4 !! 22px|border !! Cook, Quinn !! 1,88 m. !! 81 kg !! Duke ! AP !! 5 !! 22px|border !! Looney, Kevon !! 2,06 m. !! 100 kg !! UCLA ! E-A !! 9 !! 22px|border !! Iguodala, Andre (C) !! 1,98 m. !! 98 kg !! Arizona ! E !! 10 !! 22px|border !! Evans, Jacob !! 1,98 m. !! 90 kg !! Cincinnati ! E !! 11 !! 22px|border !! Thompson, Klay !! 2,01 m. !! 98 kg !! Washington State ! E !! 12 !! 22px|border !! House, Danuel !! 2,01 m. !! 94 kg !! Texas A&M ! P !! 15 !! 22px|border !! Jones, Damian !! 2,13 m. !! 111 kg !! Vanderbilt ! A !! 21 !! 22px|border !! Jerebko, Jonas !! 2,08 m. !! 105 kg !! Suecia ! AP !! 20 !! 22px|border !! McAdoo, James Michael 10px !! 2,06 m. !! 109 kg !! North Carolina ! A !! 23 !! 22px|border !! Green, Draymond !! 2,01 m. !! 104 kg !! Michigan State ! B !! 25 !! 22px|border !! Nunn, Kendrick !! 1,91 m. !! 88 kg !! Oakland ! A !! 28 !! 22px|border !! McKinnie, Alfonzo !! 2,03 m. !! 98 kg !! Green Bay ! B !! 30 !! 22px|border !! Curry, Stephen (C) !! 1,91 m. !! 86 kg !! Davidson ! P !! 32 !! 22px|border !! Derrickson, Marcus !! 2,01 m. !! 113 kg !! Georgetown ! B !! 34 !! 22px|border !! Livingston, Shaun !! 2,01 m. !! 192 kg !! Peoria Central HS ! A !! 35 !! 22px|border !! Durant, Kevin !! 2,06 m. !! 109 kg !! Texas
Albiac (desambigación)
Albiac puet estar:
Estirún
Estirún u Esterún ye un lugar de lo municipio de la Vall de Bardaixín, en la provincia de Uesca y en la comarca de Ribagorza. Ye deshabitau en l'actualidat.
Toponimia
Estirún ye posiblement un toponimo d'orichen basco, de eztera, "esmoladera", y lo sufixo locativo -oin. Bi ha una mención d'un Astarun en lo fogache de 1405 dimpués de nombrar Campo, L'Espluga, Vallemar y Santa Mora y enantes de nombrar Fadas, pero se considera que la primera mención d'este lugar ye en 1610 como lugar desterún. Existen los microtoponimos Ubaga Estirún y La Ubaga del Vedau d'Estirún.
Proceso de bruixería de Zugarramurdi
thumb|300px|[[Espelungas de Zugarramurdi.]]
O proceso de bruixería de Zugarramurdi escayeció en 1610 en a localidat de Zugarramurdi, situata a o norte de Navarra, amán d'a muga con Labort (Iparralde). Seguntes Julio Caro Baroja en o libro suyo Las brujas y su mundo, si a bruixeria basca ye famosa ye a causa d'a gran repercusión que tenió iste proceso inquisitorial en os suyos tiempos. Iste proceso se troba entre os mas importants celebratos en toda Europa por ixas envueltas.
Arguenòs
Arguenòs (Arguenòs en occitán, Arguenos en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
Proceso de bruixería de Zugarramurdi
En iste proceso a Enquesición espanyola acusó a mas de 300 personas d'a localidat de Zugarramurdi y a suya val de bruixería, y 40 en fuoron detenitas y levatas ta Logronyo, y d'estas 40, 11 en fuoron crematas en a foguera (5 crematas en efichie u os suyos cadavers por haber muerto ya en prisión).
Garmo de ro Pico
Garmo de ro Pico ye un garmo de 2.674 metros d'altaria situau en a muga entre os termins municipals de Sallent de Galligo y Pandicosa, en l'Alto Galligo.
A os suyos pietz se troba l'ibón d'Algás.
Proceso de bruixería de Zugarramurdi
O comencipio
A historia d'iste escayecimiento encomienza en l'anyo 1610. Por ixas envueltas, cada cierto tiempo, Euskal Herria yera dominata por l'alarma social y o terror a las bruixas. En ista ocasion o miedo a la bruixeria se manifestó en o norueste de Navarra, o nuclio central d'iste encayecimiento se situo en a localidat de Zugarramurdi, hue en día situata en as comarcas de Xareta y Baztanaldea, chusto en a muga con Labort. De feito a val on se situan as localidaz navarras de Zugarramurdi y Urdazubi ye muito millor comunicata y tien mas relacion social con as localidaz labortanas d'Ainoa y Sara (todas istas forman a comarca transfronteriza de Xareta) que con as d'o resto d'a val de Baztan, ya que Zugarramurdi y Urdazubi son muito desalapartatas d'as localidaz navarras d'o Baztan gracias a o Puerto d'Otsondo. Por ixo o basco charrato en Zugarramurdi y Urdazubi ye o mesmo que o charrato en Ainoa y Sara: o dialecto labortán.
Ta par d'alavez a Enquesición fació gritar a la choven labortana Maria Ximildegi, a enchaquia: ser relacionata con a cazata de bruixas recientment ocurrita en a localidat costera de Ziburu (Labort), a l'atro canto d'a muga, y haber fuyito enta Hegoalde. Mariak Ximildegi confesó haber celebrado a-saber-los akelarres en as espelungas de Zugarramurdi chunto con cuantas mullers d'o lugar, entre istas mullers bi yeran as siguients: Maria Txipia, Estebania Telletxea, Maria Zozaia y Graziana Barrenetxea. Seguntes os diferents invertigadors, o mosen d'o lugar las ordenó por a suya herechía pedir o perdon debant de toz os habitadors de Zugarramurdi. Manimenos, a purna finitiva que enchegó tot iste suceso estió a denuncia que presentó o flaire d'o monesterio d'Urdazubi, Fray Leon Aranibar, debant de l'Audiencia de Logronyo (aquella Audiencia teneba aintro d'o suyo radio d'actuacion os territorios de Navarra, Bizcaya, Alaba, Gipuzcua y A Riocha).
D'ista traza, a Enquesición Espanyola ninvió en o suyo nombre y como investigador a aquella val a o enquesidor Juan del Valle Alvarado perteneixient a l'Audiencia de Logronyo. Iste, habendo estato cuantos meses investigando y rechirando por Zugarramurdi logró aunir un gran numero de denuncias, seguntes a suya opinión. 300 personas fuoron imputatas baixo l'acusacion de bruixeria, deixando antiparte a os ninos y ninas. D'ixas 300 personas, 40 fuoron presas y levatas enta Logronyo. En aquella ciudat fuoron engarcholatas y quedoron a l'aspera de chudicio mientres heban d'endurar toda mena de torturas.
Acusacions
thumb|250px|right|Representación d'un [[akelarre.]]
Os zugarramurditarras que fuoron acusatos d'estar bruixons/as u practicar a bruixería habioron d'enfrontinar-se tamién a istas atras acusacions:
Listato de acusatos
As personas mas importants d'o presunto akelarre de Zugarramurdi fuoron as siguients: o matrimonio de Graziana Barrenetxea y Migel Goiburu, os dos fueron acusatos d'estar a reina y o rei de l'akelarre; Joanes Etxalar, acusato d'estar o verdugo asasino d'as condenas dictatas por o diaple; Maria Txipia, docta en l'arte d'a bruixería; Joanes Goiburu, que yera o txistulari u atabalari de l'akelarre y Juan Sansin, o tamborilero.
Rastros d'iste suceso en a mitolochía basca
Hue en día y debito a iste feito s'han mantenito leyendas sobre as historias d'os zugarramurditarras y as suyas bruixas: de quan as bruixas secuestroron a una mesacha, a d'as dos chirmanas que se perdioron en a selva, la d'o baptizo d'una filla d'uns bruixons, la d'aquell que goso salir de casa suya antis que no tocase a campana de l'amaneixer (argi ezkila), la que recenta lo que le pasó a o choven mesache que teneba por novia a una choven bruixa...
En istas leyendas tamién s'han trobato cuantos metodos emplegatos ta auchar a las bruixas: seguntes se diz, en penchar en a portalada d'a casa una cruz feita con dos rametas de fraixín, as bruixas nunca no dentraran en ixa casa. D'atra man, si a bruixa ya ha dentrato en a casa, ha de chitar-se un zarpau de sal enta o fuego d'a chaminera y a bruixa fuyirá chusto con as purnas producita por a sal en o fuego. Si belún se troba-se con una bruixa cara a cara, sería prou con chilar puies! y trazar una cruz con os dos didos endices d'as dos mans u bien recitar a oracion en o nombre d'o pai (aitaren) y decir Chesús!, ta que asinas a bruixa desapareixca. No salir de casa entre l'anchelus d'a boca de nueit y a campanada de l'amaneixer yera una norma a cumplir y a tener muit en cuenta, ya que ixe periodo d'a nueit yera tiempo de bruixas y bruixons.
Ista ye, alto u baixo, a historia que chira arredol de Zugarramurdi y as suyas espelungas, exactament a historia que ha dato fama a la localidat. Hue en día y un anyo dezaga d'atro en relacion con iste suceso cada 23 de chunio, Nueit de Sant Chuan (San Joan Gaua) gosa celebrar-se en Zugarramurdi o Sorginen Eguna (Día d'as Bruixas) y en as espelungas de dita localidat actualment se celebran akelarres multitudinarios.
Cine
En l'anyo 1984, istos terribles sucesos escayecitos en o sieglo XVII en Zugarramurdi fuoron levados enta a gran pantalla por o director bilbaino Pedro Olea en a cinta Akelarre, estando os prencipals interpretes Patxi Biskert (Unai), Iñaki Miramon (Iñigo), Silvia Munt (Garazi), José Luis López Vázquez (Enquesidor) u Mikel Garmendia (Mosen de Zugarramurdi) entre atros.
Callén
Callén ye un lugar aragonés en l'actual termin municipal de Granyén, en a comarca d'os Monegros y provincia de Uesca.
Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primer cita d'o lugar ye de 1083, recullita en a obra de José Salarrullana de Dios Documentos correspondientes al reinado de Sancio Ramírez, desde 1063 hasta 1094, en Colección de documentos para el estudio de la Historia de Aragón, III (Zaragoza, 1907), y documenta as variants Calyen, Callen, Caylen, Gallen, Galgen, Gallien, Galgagen, Galdagen, Kalgen y Quallen.
Premio de Nobela Curta en Aragonés Ziudá de Balbastro
O Premio de Nobela Curta en Aragonés Ziudá de Balbastro ye un premio literario bienal de novela curta en aragonés que convoca o Concello de Balbastro dende l'anyo 2000. Tien una dotación de 2.100 € y o suyo obchectivo ye contribuyir a la conservación d'a luengua aragonesa y empentar a creyación literaria en aragonés, asinas como fomentar o conoiximiento d'a luenga entre os ciudadans.
Historia
En l'anyo 1969 o Concello de Balbastro creya o "Premio de Poesía Hermanos Argensola" y un anyo dimpués o "Premio Internacional de Novela Corta Ciudad de Barbastro", convocatorias en orichen d'ambito nacional que en a zaguera decada se tornarían internacionals.
En os anyos venients naixerían atros certamens chirmans como o "Premio Internacional de Humor Hiperbreve La Mueca del Pícaro", o "Premio Escolar de Narrativa" y o "Premio de Nobela Curta en Aragonés Ziudá de Balbastro".
Casèras (Alta Garona)
Casèras (Casèras en occitán, Cazères en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras (en ye a suya capital) y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 3.260 habitants (1999) en una superficie de 19,55 km², con una densidat de población de 166,75 hab/km².
Aspèth
A suya población ye de 942 habitants (2006) en una superficie de 26,37 km², con una densidat de población de 35,72 hab/km².
Punta de ro Dicurso
A punta de ro Dicurso u garmo de Feniás ye un garmo de 2.835 metros d'altaria situau en a muga entre os termins municipals de Sallent de Galligo y Pandicosa, en l'Alto Galligo.
Albiac (Alta Garona)
Albiac (Albiac en occitán, Albiac en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Tolosa, cantón de Revèl y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 190 habitants (2006) en una superficie de 4,71 km², con una densidat de población de 40,34 hab/km².
Martín Fiz
Martín Fiz Martín, naixito de Vitoria (Alaba) o 3 de marzo de 1963, ye un atleta basco, actualment retirato de l'actividat profesional, pero activo como atleta d'a categoría veterán. Prencipio a suya carrera esportiva profesional teniendo como entrenador esportivo a l'atleta castellano Gregorio Rojo y especializato en as cursas de meyo fundo y campo a traviesa. Dimpués se adedicó a la cursa d'a maratón ande aconseguió as suyas millors cursas. Ganó cuantas medallas en cuantas participacions en prebas esportivas como corredor de fundo, encara que no logró garra medalla en os Chuegos Olimpicos, a on no estió so que cuatreno en a preba de maratón en os Chuegos d'Atlanta de 1996. Sí que obtenió medallas en os Campionatos d'o Mundo d'Atletismo a on estió campión en a preba de maratón en Goteborg 1995 y subcampión en Atenas 1997 dezaga d'Abel Antón, qui estió ganador.
Antiparte, en 1997 recibió o Premio Prencipe d'Asturias d'os Esportes.
Benejússer
Benejússer (Benejúzar en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 5.474 habitants (2010), en una superficie de 9,30 km² y una densidat de población de 156,89 hab/km².
Mugas
200px|thumb|left|Lo termin Benejússer de respecto a los atros municipios de lo Baixo Segura Lo termin municipal de Benejússer muga con Almoradí, Algorfa, Oriuela y Xacariella
Granada
Granada ye una ciudat andaluza, situada en a comarca d'a Vega de Granada y capital d'a provincia espanyola de provincia de Granada.
En 2006 a suya población yera de 237.929 habitants y a suya densidat de población de 2.703,74 hab./km².
Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
Historia
En a Alta Edat Meya a ciudat principal d'a zona yera Iliberris, l'actual Elvira. Una comunidat chodiga s'establió en l'actual Granada a lo principio d'o periodo islamico, o lugar prenió o nombre de Garnata al Yahud. Os berbers ziríns d'a Confederazión Zenacha orichinarios d'Ifriquiya en facioron a capital d'a suya taifa en o sieglo XI.
Molimentos
thumb|left|350px|Puerta Reyal.
Sant'Antimo
Sant'Antimo (Sant'Antimo en napolitán, Sant'Antimo en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 31.081 habitants (2010), en una superficie de 5,84 km², con una densidat de población de 5.322,09 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant'Antimo se troba situata a 58 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal muga con as comunas d'Aversa, Casandrino, Cesa, Giugliano in Campania, Grumo Nevano, Melito di Napoli y Sant'Arpino.
Sant'Antonio Abate
Sant'Antonio Abate (Sant'Antonio Abate en napolitán, Sant'Antonio Abate en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 19.693 habitants (2010), en una superficie de 7,50 km², con una densidat de población de 2.625,73 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant'Antonio Abate se troba situata a 20 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Casa Iovine y Fusara; antiparte, muga con as comunas d'Angri, Gragnano, Lettere, Pompeya, Santa Maria la Carità y Scafati.
Boussens
Boussens puet estar:
Risgo quimico
O risgo quimico ye o risgo natural u tecnolochico produeito por una exposición no controlada a los achents quimicos que pueden producir efectos agudos u cronicos y l'aparición de malautías. Os productos quimicos toxicos tamién pueden producir conseqüencias locals y sistemicas seguntes a naturaleza d'o producto y a vía d'exposición.
Risgos naturals quimicos
Os risgos quimicos naturals son variaus y son o resultau de l'acción d'os productos quimicos periglosos que pueden estar presents en os alimentos, l'augua, u o suelo.
Un eixemplo de risgo quimico en l'aire ye respirar gases toxicos forachitaus por un vulcán. Un eixemplo de risgo quimico ligau a l'augua ye beber augua con nitratos u con metals pesaus.
Guillén
Guillén ye un nombre propio aragonés d'orichen chermanico.
Risgo quimico
Risgos tecnolochicos quimicos
En muitos países os productos quimicos periglosos son abocaus dreitament a lo medio natural, podendo producir contaminación quimica.
Guillén
Etimolochía
L'antroponimo aragonés Guillén tiene os suyos cognatos en o catalán Guillem, l'occitán Guilhem / Guilhèm y o francés Guillaume. En francés antigo yera Guillaume u Willaume, pasando a traviés de l'idioma anglo-normando Willame a l'anglés como William. O cognato d'estas formas en alto alemán antigo Willahelm amuestra una etimolochía chermanica a partir de *wiljô = deseyo y helmaz = hielmo, casco, protección, estando dificil precisar una orichen especificament proto-chermanica, francica u gotica de l'antroponimo. Tamién bi ha una forma d'este antroponimo en nordico antigo Vilhjálmr. O nombre belga Guildhelm significa "protechito con un casco dorato".
Lepra
A lepra, tamién conoixida como malautía de Hansen, ye una infección a luengo plazo per a bacteria Mycobacterium leprae u Mycobacterium lepromatosis. A infección puede provocar mals en os niervols, as vías respiratorias, a piel y los uellos. Iste mal a los niervols puede resultar en una manca de capacidat pa sentir dolor, lo que puede conducir a la perda de partis d'as extremidatz d'una persona a resultas d'as lesions repetidas u infeccions a traviés de feridas inadvertidas. Una persona infectada tamién puede experimentar debilidat muscular y problemas de visión. Os simptomas d'a lepra pueden prencipiar adintro d'un anyo, pero, pa qualques personas, os simptomas pueden tardar 20 anyos u mas en amaneixer.
A lepra s'aplega entre as personas, encara que cal un amplo contacto. A lepra tien una patochenicidat baixa y lo 95 % d'as personas que contrayen M. leprae no desembolican a malotía. Se creye que a propagación ocurre a traviés d'a tos u lo contacto con o liquido d'o naso d'una persona infectada con lepra. Os factors cheneticos y a función immunitaria desempenyan un paper en a facilidat con que una persona contraye la malotía. A lepra no se transmite mientres l'emprenyatura a lo feto ni a traviés d'o contacto sexual. A lepra ye mas comuna entre las personas que viven en a pobreza. I hai dos tipos prencipals d'a malotía: paucibacilar y multibacilar, que difieren en a cantidat de bacterias presents. Una persona con malotía paucibacilar tien cinco u menos rodanchas cutanias entumecidas y poquet pigmentadas, mientres que una persona con malotía multibacilar tien mas de cinco rodanchas cutanias. O diagnostico se confirma en trobar bacilos acidorresistents en una biopsia d'a piel.
A lepra ye curable con una terapia multimedicamentosa. O tractamiento d'a lepra paucibacilar ye con as medecinas dapsona, rifampicina y clofazimina mientres seis meses. O tractamiento pa a lepra multibacilar fa servir as mesmas medecinas mientres 12 meses. Tamién se pueden fer servir atros antibioticos. A Organización Mundial d'a Salut proporciona istos tractamientos de baldes.
A lepra ha afectau a la humanidat mientres milars d'anyadas. A malotía prene lo suyo nombre d'a parola griega λέπρᾱ, mientres que o termin malotía de Hansen leva lo nombre d'o medico noruego Gerhard Armauer Hansen. Historicament, a lepra s'ha asociau con l'estigma social, que contina estando una barracala pa l'autoinforme y lo tractamiento temprano. Beluns consideran ofensiva la parola leproso, preferindo la frase persona afectada de lepra. A lepra ye clasificada como una malotía tropical desatendida. O Día Mundial d'a Lepra s'encomenzó en 1954 pa concienciar a las personas afectadas per a lepra.
Curbe
Curbe (en castellano Corbes) ye un lugar aragonés situau en l'actual termin municipal de Granyén, en a comarca d'os Monegros y provincia de Uesca.
Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 1097, recullita en a obra d'o suyo chirmán Antonio Ubieto Arteta Colección diplomática de Pedro I de Aragón y de Navarra (Zaragoza, 1951), y documenta as variants Curbe, Curb y Curve.
Rems
Rems (en francés Reims) ye una ciudat francesa situada en a rechión de Gran Este y en o departamento de Marne.
Fundada por os galos, Rems se convirtió en una ciudat important mientres l'Imperio Romano. Rems chugó dimpués un important papel ceremonial en a historia d'a monarquía en Francia como puesto tradicional de coronación d'os reis de Francia. A unción reyal se celebraba en a seu de Rems, que conteneba a Santa Ampolla de crisma que se diz i heba estau portiada por una paloma blanca pa o baptismo d'o rei franco Clodoveu I en 496. Por ista razón, Rems se conoixe en francés como la cité des sacres ("a ciudat d'a coronación").
Tercera División
Fútbol
En fútbol por un regular a categoría superior ye a Segunda División y por baixo puet estar a Cuarta División, categorías comarcals, rechionals u locals.
Lübeck
A Ciudat Hanseatica de Lübeck (en alemán Hansestadt Lübeck, prenunciato ), en danés Lybæk, en baixo alemán Lübęk, prenunciato [ˈlyːbɛːk], en polabo Liubice) ye a segunda ciudat mas gran d'o estato de Schleswig-Holstein, en o norte d'Alemanya, y un d'os prencipals puertos d'Alemanya. Situata a cantos d'o río Trave, estió mientres muitos sieglos a "capital" d'a Liga Hanseatica ("Reina d'a Hansa") y, debito a o suyo patrimonio en estilo arquitectonico gotico báltico, ye reconoixita por a UNESCO como Patrimonio d'a Humanidat. En 2005 teneba una población de 213.983 habitants.
O casco antigo de Lübeck ye una isla encerrata por o río Trave. A canal Elba–Lübeck conecta o Trave con l'Elbe. Atro río important amán d'ista ciudat ye o río Wakenitz. L'Autobahn 1 conecta Lübeck con Hamburgo y Dinamarca (Vogelfluglinie). O barrio de Travemünde ye un destín vacacional y puerto de ferrys situato en a costa d'a mar Baltica.
Gastronomía
Lübeck ye famosa por a suya industria d'o marzapán. Seguntes a lienda local, o marzapán se fació por primera vegada en Lübeck, posiblement en respuesta a un asedio militar d'a ciudat u una anyada de fambrera. A historia, talment apocrifa, ye que a ciudat se quedó sin toz as virollas fueras d'as almendras almagazenadas y o zucre, que s'utilizaban pa fer focazas de "pan" de marzapán. Atros creyen que o marzapán s'inventó en Persia bellas cientas d'anyadas antis que Lübeck afirmase haber-lo inventau. O productor mas conoixiu ye Niederegger.
Maungawhau
O Maungawhau (nombre maorí, en anglés Mount Eden) ye un cono vulcanico situau en o barrio de Mount Eden, en a ciudat d'Auckland, Nueva Zelanda.
Cheografía
O cono ye un vulcán dormiu y a suya tuca, con una altaria de 196 m sobre o livel d'a mar, ye o punto natural mas alto d'o istmo d'Auckland. O suyo impresionant cráter en forma de cuenco tien una fondaria de 50 m. O vulcán erupcionó a traviés de tres craters fa 28.000 anyos, plenando as zagueras erupcions d'o cráter más meridional o vuedo deixau por os dos cráters mas septentrionals. A cara occidental d'o mont fue excavada intensivament en o pasau, estando agora o puesto d'un prochecto de restauración ecolochica feito por voluntarios.
Toponimia
Maungawhau significa literalment "Mont de l'árbol de whau" (Entelea arborescens) en maorí. O nombre anglés de Mount Eden fa referencia a George Eden, primer conte d'Auckland. O cráter ye dito por os maorís Te Ipu-a-Mataaho (o cuenco de Mataaho); estando Mataaho o nombre d'o dios que se deciba que viviba en iste cráter y que yera guardián d'os secretos escondius baixo tierra.
Mascareta N95
A mascareta tiene una equivalencia en protección a la mascareta FFP2 d'a norma europea.
Ye utilizada pa evitar contachios con achents patolochicos como agora tuberculosis, Sindrome Respiratoria Aguda Grieu (SRAG) y coronavirus. ​ Son d'un solo uso, pa un uso d'1 a 2 días. Ya dimpués no estaría fendo a suya función filtradora de bacterias.
A designación N significa que no filtra aceites; y o 95, que filtra dica o 95% d'as particlas en l'ambient.
Funcionamiento y forma d'uso
Ye de fácil uso debiu a la suya forma ergonomica, que s'achusta a o rostro.​
Presentacions
Vienen sin valvula y con valvula. A de valvula ye utilizada pa disminuir a sensación de sofocación, pero no ye recomendable quan existe o risgo de malotías respiratorias.
Bossens
Bossens (Bossens en occitán, Boussens en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 833 habitants (1999) en una superficie de 4,33 km², con una densidat de población de 192,38 hab/km².
Cabanac e Casaus
Cabanac e Casaus (Cabanac e Casaus en occitán, Cabanac-Cazaux en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
Benijòfar
Benijòfar (Benijófar en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 4.004 habitants (2010), en una superficie de 4,40 km² y una densidat de población de 910 hab/km².
Mugas
200px|thumb|left|Lo termin de Benijòfar respecto a los atros municipios de lo Baixo Segura Lo termin municipal de Benijòfar muga con Rojals, Algorfa y Formentera del Segura.
Exalons
Exalons (en francés Châlons-en-Champagne) ye una ciudat francesa situada en a rechión de Gran Este y capital d'o departamento de Marne.
Ha perdiu parti d'a suya antiga función militar, pero ha desembolicau funcions rechionals y industrials. Tien industria alimentaria (bieras, vins esbrumosos), textil, quimica, papelera, d'instrumentos de mosica y de maquinaria agricola.
Yera l'antiga capital d'os catalaunicos, y en a suya redolada se troba o puesto a on acayeció a batalla d'os Campos Catalaunicos en l'anyo 451, entre l'Imperio Romano d'Occident y os suyos aliaus contra os exercitos d'Atila, rei d'os hunnos.
En o sieglo X se convierte en un estau independient i prospero baixo o gubierno d'os bispes, dica o sieglo XIV, quan s'unió a la monarquía francesa. Dende meyaus d'o sieglo XIX, o nombre oficial estió Châlons-sur-Marne, dica que en 1997 recuperó l'antiga denominación de Châlons-en-Champagne.
Toponimia
En os "Libros de Collidas d'as Cheneralidatz d'o Reino d'Aragón", correspondients a os anyos centrals d'o sieglo XV, se puet trobar tamién decumentos escritos en Zaragoza a on apareixe escrito Exallons, Axallon y Axellon.
Momblona
Momblona ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 36 habitants(2006), en una superficie de 22,91 km² y una densidat de población de 1,57 hab/km².
Os Simpson
thumbnail| thumbnail|Matt Groening. Os Simpson (en anglés: The Simpsons) ye una serie de televisión dirichita por Matt Groening ta Fox Broadcasting Company que recuenta o día a día d'a familia Simpson. A serie ye famosa en tot o mundo y representa una satira d'a sociedat meya americana. A familia vive en a ciudat ficticia de Springfield.
A historia d'a serie se remunta a 1989 quan en o progama de "The Tracey Ullman Show" como curtos produeitos por James L. Brooks, tenió tanto exito que esdevenió una serie mesma con una duracion de 30 minutos.
Dende o 17 d'aviento de 1989 han emeso 482 episodios dica a 22º temporada que prencipió o 26 de setiembre de 2010, antimás o 26 de chulio estrenoron Os Simpson: a pelicula (en anglés: The Simpsons Movie) que replegó bels 526 millons de dólars en tot o mundo.
Personaches
A serie muestra os demás personaches: profesors, companyers de treballo, amigos, chent d'a ciudat.
Premios
thumbnail|Estrela d'os Simpson en Hollywood. Os Simpson ha recibito una gran cantidat de premios incluyito 25 premios Emmy, 27 premios Annies En o numero d'a revista Time adedicato a os logros en l'arte y o entretenimiento, os Simpson apareixeba como a «Millor serie de televisión d'o sieglo XX». Antimás incluyó Bart Simpson en o suya «Lista de as personas más influyents d'o sieglo XX». O 14 de chinero de 2000, os Simpson obtenió una estrela en o Paseyo d'a Fama de Hollywood. Tamién en 2000 o critico de televisión de Entertainment Weekly Ken Tucker calificó a os Simpson como la «Millor serie de televisión d'os anyos 90». Antimás, os espectadors d'a cadena britanica Channel 4 levoron a os Simpson a lo cabalto de 2 enqüestas: «100 Greatest Kids' TV shows» (os 100 millors programas infantils) en 2001 y «100 Greatest Cartoons» (os millors debuixos animaus) en 2005, antimás de afincar a Homer Simpson en primer puesto en a lista de 2001 de los «100 millors personaches de televisión» y en o nueno puesto en a lista de Entertaintment Weekly d'os «50 millors simbolos de televisión». En 2002, consiguió o ueiteno puesto en «TV Guide's 50 Greatest TV Shows of All Time» (lista d'as 50 millors series de toz os tiempos), asinas como, en 2007, fue incluyita en a lista d'os «100 millors programas de toz os tiempos». En 2008, a serie obtenió a primera posición en a lista de Entertainment Weekly «Top 100 Shows of the Past 25 Years» (100 millors series de os zaguers 25 anyos) y Empire clamó a serie a más gran de toz os tiempos. En 2010, Entertainment Weekly nombró Homer "o mayor personache d'os zaguers 20 anyos".
DVD
A primera temporada se posó en venda en 2001, esdevinió a escape o DVD televisivo más vendiu d'a historia, encara que fue superau por a primera temporada de Chappelle's Show. As temporadas 1 a la 12 y a 20 (en edición especial) han saliu en venda en DVD en Estaus Unius, Europa, Australia, Nueva Zelanda y America d'o Sud, y se'n quiere fer más temporadas en o futuro.
Videojuego
Os primers chuegos publicaus son l'arcade d'a interpresa Konami Los Simpson (1991), o chuego de Acclaim Entertainment The Simpsons: Bart vs. the Space Mutants (1992), Krusty's Fun House (1992) ta versions NES y Krusty's Super Fun House ta versions SNES. Os chuegos más nuevos son The Simpsons Road Rage (2001), The Simpsons: Skateboarding (2002), The Simpsons Hit & Run (2003) y Los Simpson: el videochuego (2007).
Llert
Llert ye un lugar aragonés d'a Vall de Bardaixín, perteneixient a iste municipio d'a provincia de Uesca y comarca de Ribagorza. Teneba 22 habitants en 1991.
Mateu
Mateu ye un antroponimo d'orichen hebreu. Como parola patrimonial y con femenín regular a suya forma femenina ye Mateua u Mateva. O suyo significato ye "regalo de dios".
Variants
En o "Libro d'a manifestación d'o morabetín d'as aldeyas d'a ciudat de Daroca", de 1373 figura chent con nombre Mateyo en Lagueruela, Fuent Frida, Allueva, Cuevas de Portalrubio, Cervera de Pancrudo, Alpenyés, Cosa, Barrachina, Nueros, Cuenca Buena, Lechago, Navarret, Fuents Claras, Mont-reyal, Villafranca, Cingla, Tornos, Luco de Xiloca y Burbaguena, y Mateya en Calamocha y Blancas.
As formas Mateyo y Mateya s'orichinarían a partir d'as formas converchents con o castellano Mateo y Matea/Matía, y ye posible que a -y- epentica siga una hipercorrección, porque en o "Libro d'a manifestación d'o moraberín d'as aldeyas d'a ciudat de Daroca" veyemos escrito l'apellito Soriano como Soreyano; en atros textos escritos en aragonés d'as comunidatz aragonesas mos trobamos hipercorreccions pareixitas (Mareya en cuenta de María). En caso de pronunciar-se a -y- epentica n'estos casos como Mateya y Romeya tampoco no se representa en a ortografía actual proposata por l'Academia de l'Aragonés y s'escribiría Mateo y Matea, porque no ye o caso de succeder a una -d- u -g- que ha desapareixito como en creyer u leyal.
Santa Muera (Vall de Bardaixín)
Santa Muera (Santa Maura en castellano) ye un lugar aragonés d'a Vall de Bardaixín, pertenexient a iste municipio d'a provincia de Uesca, en a comarca de Ribagorza. A suya población ye de 4 habitants (2006)
Cheografía
Santa Muera ye una aldeya d'Aiguascaldas, que se troba situada a 804 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Nombre
O suyo nombre probablement vienga d'o latín SANCTA MAURA. En 1108 y 1295 s'escribiba Sancta Mora, y en 1609 y 1612 Santa Mora. O paso de Mora ta Muera ye por diftongación analochica (analochía con muitas palabras que diftongan).
Aiguascaldas
Aiguascaldas (Aguascaldas en castellano) ye un lugar aragonés d'a Vall de Bardaixín, perteneixient a iste municipio d'a provincia de Uesca, en a comarca de Ribagorza.
Teneba una población de 14 habitants en 2006 encara que yera desabitada en 1991.
Nombre
As primeras mencions son en 1612 como Aguas caldas.
Cheografía
O lugar d'Aiguasaldas se troba situau a 1.029 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Santa Maria la Carità
Santa Maria la Carità (Santa Maria la Carità en napolitán, Santa Maria la Carità en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
Cheografía
A localidat de Santa Maria la Carità se troba situata a 16 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Sacramento Kings
Os Sacramento Kings ye un club de baloncesto estausunidense d'a ciudat de Sacramento fundato en l'anyo 1923. Chuga en a NBA, a maxima competición de baloncesto d'os Estaus Unius y o pabillón a on chuga como local ye l'Sleep Train Arena.
Casaunaus
Casaunaus (Casaunaus en occitán, Cazaunous en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 47 habitants (1999) en una superficie de 4,66 km², con una densidat de población de 10,09 hab/km².
Montesusín
Montesusín ye un lugar aragonés en l'actual termin municipal de Granyén, en a comarca d'os Monegros y provincia de Uesca.
Maján
Maján ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 14 habitants(2006), en una superficie de 30,39 km² y una densidat de población de 0,46 hab/km².
Cheles
Perteneixe a o partiu chudicial d'Olivenza y a suya población ye de habitants, en una superficie de 47.90 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Alaba
Alaba (en basco Araba, en castellano Álava y oficialment Araba/Álava) ye una provincia d'Espanya y a mas ampla y menos poblata d'as tres provincias d'a Comunidat Autonoma d'o País Basco, Espanya. A suya capital ye Vitoria, a cuala ye tamién capital d'o País Basco.
Muga a lo nord-este con Guipuzcua, a l'este con a comunidat de Navarra, a lo sud con a comunidat de A Riocha, a l'ueste con a provincia de Burgos y a lo norueste con Bizcaya. En o suyo interior ye o enclau burgalés de condau de Treviño.
Francarvila
A suya población ye de 171 habitants (2007) en una superficie de 7,00 km², con una densidat de población de 24,43 hab/km².
Ibón Alto
L'ibón Alto ye un ibón situau en o municipio de Saúnc y en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Michael Richards
Michael Richards (Michael Anthony Richards), naixito de Culver City (California) o 24 de chulio de 1949, ye un actor estausunidense.
Urriés
Urriés ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situau en a comarca de Cinco Villas y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers. A suya población ye de 75 habitants (2001), en una superficie de 37,3 km² y una densidat de población de 2,02 hab/km².
Cheografía
Ye situau en a val d'Onsella, a o piet d'as sierras exteriors prepirinencas, a 11 km de distancia de Sos d'o Rei Catolico, l'antiga capital d'o suyo partiu chudicial, y a 132 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón. Comprende o lugar de Ruesta y o despoblau de Viliella.
O termin de Urriés ye trescruzau por a sierra d'a Sarda; a suya ladera norte vierte as suyas auguas a o río Regal, afluent d'o río Aragón en l'entibo de Yesa, mientres que a suya ladera sud vierte as suyas auguas a o río Onsella, tamién afluent d'o río Aragón en Sangüesa, a man d'a ilesia de Sant Adrián de Vadoluengo, tamién clamada Ilesia d'a Malena.
Mugas
O suyo termin municipal muga a o norte con Sigüés a a l'este con Os Pintanos y Navardún en o suyo lugar de Gordún; a o sud con Sos d'o Rei Catolico en l'antigo termin d'o castiello de Roita; y a l'ueste con Navardún, Sos d'o Rei Catolico y Undués de Lerda.
Molimentos
A Ilesia de Sant Istevan d'Urriés, una ilesia en estilo romanico adedicada a Sant Istevan, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.
O Castiello de Ruesta, en o lugar de Ruesta.
Nepas
Nepas ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 79 habitants(2006), en una superficie de 25,13 km² y una densidat de población de 3,14 hab/km².
Premios Altoaragoneses de l'Anyo
Os Premios Altoaragoneses de l'Anyo (Premios Altoaragoneses del Año en castellano) son unos premios conocedius cada anyo dende la suya 1a edición en 1985 por o diario de Uesca Diario del Alto Aragón ta premiar seguntes una votación popular a personas y entidatz destacadas en os suyos campos respectivos por o suyo treballo u actividatz en beneficio d'a provincia de Uesca u d'os habitants d'ixa provincia, y que en chinero de 2023 han plegau en a suya 36ena edición. O voto popular tiene dos modalidatz: d'una man a traviés d'un cupón publicau en as pachinas d'o diario y, d'atra man, a traviés d'una votación on-line.
Os premios se conceden en quatre categorías (Cultura, Esporte, Interpresa y Sociedat) y se conceden tres premios en cada categoría ta los tres millors clasificaus, clamaus paixareta: Paixareta d'Oro, Paixareta d'Archent y Paixareta de Bronze. Se conceden en primerías de l'anyo ta premiar as actividatz escaicidas en l'anyo anterior. Amás, bi ha una categoría especial no subchecta a votación popular, o Premio a l'Altoaragonés d'Honor
Johan Christian Fabricius
Johan Christian Fabricius, naixito de Tønder (Ducau de Schleswig, hue Dinamarca) o 7 de chinero de 1745 y muerto en Kiel (Ducau de Schleswig, hue Alemanya) o 3 de marzo de 1808, estió un zoologo, entomologo y botanico danés, especializato mas que mas en insectos y atros artropodos.
Se formó estudiando en Hamburgo, en a Universidat de Copenaguen y en a Universidat d'Uppsala (ista zaguera en Suecia). Dende 1775 estió profesor en a Universidat de Kiel, d'Hisoria Natural pero tamién d'Economía, una d'as atras brancas obchecto d'o suyo treballo.
Sant Isidre (Alicant)
Sant Isidre (San Isidro en castellano) ye un municipio de la provincia d'Alicant, situato en la comarca de la Vega Baixa d'a Segura. La suya población ye de 1.874 habitants (2010), en una superficie de 6,70 km² y una densidat de población de 279,7 hab/km².
Mugas
200px|thumb|left|Lo termin de Sant Isidre respecto a los atros municipios de lo Baixo Segura Lo termin municipal de Sant Isidre muga con Crevillent y Albatera.
Selección masculina de baloncesto d'Archentina
A selección masculina de baloncesto d'Archentina ye l'equipe nacional de baloncesto d'Archentina. Ye formato por chugadors de nacionalidat archentina y representa a la Confederación Archentina de Baloncesto en as competicions internacionals organizatas por a Federación Internacional de Baloncesto (FIBA) y o Comité Olimpico Internacional.