cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pico de la Pala
O pico de la Pala (en francés Pic de Bounèu) ye un pico de 2.723 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Bielsa (Aragón) y Gèdra (Occitania).
Poboleda
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con La Morera de Montsant a lo norte y este, con Porrera a lo sud, con Torroja del Priorat a l'ueste. Bi ha un punto de contacto con Cornudella de Montsant, en lo Coll de les Marrades, a on que se troban los dos termins con los de Porrera y la Morera de Montsant.
Toponimia
Lo toponimo Poboleda provién de lo latín POPULETUM, "selva de chopos" u "selva d'albars" dreitament dende la forma latina y no dende un fitonimo patrimonial en catalán.
Districto de Tolosa
O districto de Tolosa (en occitán arrondiment de Tolosa, en francés arrondissement de Toulouse) ye un districto d'o departamento francés d'Alta Garona (en francés Haute-Garonne), en a rechión d'Occitania.
A suya población ye de 819.507 habitants (1999) en una superficie de 2.531 km², con una densidat de población de 323,79 hab/km².
Julio Cortázar
Julio Florencio Cortázar Descotte, conoixito como Julio Cortázar, naixito de Ixelles, en a rechión belga de Bruselas o 26 d'agosto de 1914 y muerto en París (Francia) o 12 de febrero de 1984, estió un escritor, profesor y traductor archentino, autor d'una prolifica obra literaria.
Districto de Tolosa
A capital d'o districto ye a prefectura de Tolosa (en francés Toulouse), y en fan parte 21 cantons y 225 comunas.
Camarena de la Sierra
Camarena de la Sierra ye un municipio de la provincia de Teruel, situau en la comarca de Gúdar-Chabalambre. La suya población ye de 137 habitants (2014), en una superficie de 79,5 km² y una densidat de población de 1,72 hab/km².
Cheografía
Ye situau entre las sierras de Camarena y Chabalambre, chunto a lo río Camarena. Comprende lo lugar de Mas de Navarret.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con La Puebla de Valverde, Arcos de las Salinas, La Puebla de Sant Miguel, Riodeva, Cascant, Valacroch y Cubla.
Historia
Camarena fue reconquiesta en 1205 en tiempos de Pero II d'Aragón. En 1217 teneba la categoría de villa cuan Chaime I d'Aragón la donó a lo bispe de Zaragoza Sancho d'Ahons en pagas por lo Castiello de Palma.
Yera citada en un texto de mayo de 1262 chunto con atros lugars que lo concello de Teruel heba de repoblar. D'esta traza los teruelans nombroron mayordombres en un texto en los que salen unas aldeyas d'a zona en litichio con lo Reino de Valencia.
Toponimia
Lo toponimo Camarena ye un toponimo con la terminación -ena, que indica pertenecia. L'apelativo de la Sierra s'aplicó por lo menos dende 1920 pa diferenciar-lo d'atro Camarena en Toledo.
Bi ha microtoponimos con components antigos como La Truena, Fuente del Yelgo, Los Picayos, Requezo, Recuenco, La Salguilla, Cederilla, Arnachares, destacando-ne beluns con coincidencias u influencias de l'aragonés como Gamellón, Francheta (notable tamién por lo diminutivo diminutivo -eta fosilizau), Fuente del Codonyo, Los Canyos, Fuen Blanquilla, Fuen Somera, Plano Moral, El Planillo, El Poyal, Penya del Tormo/Penya de los Tormos, Artiga, Artigazo y El Medián.
Lo microtoponimo La Truena se documenta como La Trona en la Carta de población de Villel:
Vergonhan
Vergonhan (Vergonhan en occitán, Vergoignan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de l'Ador gersés.
A suya población ye de 251 habitants (1999) en una superficie de 10,44 km², con una densidat de población de 24,04 hab/km².
Fatimí
Fatimí u Fatimita estió una dinastía d'imams u califas chiitas que reinoron en Berbería y Echipto dende 909 dica 1171.
O movimiento fatimí tenió o suyo orichen en o ismailismo, seguntes o cual un mahdí descendient d'Alí y Fatima por a línia d'Ismail renovaría o islam. O fundador d'a dinastía fatimí estió Ubait Allah, que residiba en Salamya (Siria), seu d'os ismailís. Os ismailitas ninvioron dais u predicadors pa fer proselitismo t'a Berbería con a intinción de conquerir dimpués Echipto pa dimpués luitar contra os abasidas de Bagdad y substituyir-los en a dirección relichiosa de l'Islam.
Uno d'estos predicadors estió Abu Abd Allah al Dai, que consiguió convertir a lo ismailismo a las tribus d'a confederación kutama con a promesa d'eliminar os impuestos no alcoranicos. Con l'aduya d'os combatients kutama Abu Abd Allah al Dai organizó un exercito, consiguió derrocar a os aglabís (o zaguer aglabí se refuchió en Bagdad), y arrasar o reino de Tahert. Dimpués clamó pa que venise a Abu Abd Allah, que entró triunfador en Raqqada en 909, prenendo o títol de Mahdi y Amir al muninin.
O Mahdí trobó dificultaz pa mantener o poder y mandó matar a lo mesmo Abu Abd Allah, que produció una revuelta d'os kutama y una escisión en a secta. Istauró un rechimen autoritario. En o suyo reinato faió incursions contra Echipto que fracasoron. Fundó en 920 Mahdia, a suya capital. Conquirió Sicilia. Dimpués de fracasar contra Echipto ninvió campanyas contra l'ueste, en 922 sochuzgando a lo sobirán idrisí de Fez y prenendo Sichilmasa.
O suyo sucesor Al-Qaim habió de luitar contra os berbers kharichitas de l'Aurés, que plegoron a fer sitio a Mahdía. A situación d'os fatimís estió inestable dica a o califato de Al Muizz, con una gran expansión territorial gracias a las campanyas d'o cheneral Chawhar, plegando por l'ueste enta l'Atlantico y por l'este conquerindo Echipto (y prenendo o control d'as suyas dependencias de Palestina, Siria y costa occidental d'Arabia). A dentrata d'o califa Al Muizz en O Caire desplazó o centro de grabedat d'os fatimís enta Echipto, deixando d'intresar-sen tanto en Berbería y o suyo antigo centro d'Ifriquiya.
Dende Al-Aziz os ligallos d'unión con Ifriquiya se relaxoron. Al-Aziz tenió un califato pacifico y tolerant con os cristianos y chodigos, pero Al-Hakim, mes populista encomenzó una persecución contra as minorías enantes favoreixitas. En 1051 o cenacha Muizz b Badis refusó a sobiranía Fatimí a favor de l'abasí.
Punta Fernars
A punta Fernars ye un pico de 2.696 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Bielsa (Aragón) y Gèdra (Occitania).
Mancomunidat d'a Sierra de Gúdar
A Mancomunidat d'a Sierra de Gúdar (oficialment Mancomunidad de la Sierra de Gúdar) ye una mancomunidat de municipios aragonesa situata en a provincia de Teruel.
A mancomunidat agrupa a 6 municipios: Alcalá de la Selva, Val de Linars, Cabra de Mora, Lo Castellar, Formich Susano y Gúdar, con una superficie total de 383,4 km².
Ratio Decimarum
La Ratio Decimarum yera lo rechistro de las decimas que colliban las autoridatz eclesiasticas.
Las Rationes Decimarum permitioron que fuesen quaternadas muitas informacions, tanto sobre parroquias como sobre lugars y ciudatz, ofreixendo indreitament datos historicos sobre la suya existencia u las demarcacions territorials a las que perteneixeban.
En Aragón las Rationes decimarum han dau belunas de las primeras informacions sobre muitos lugars.
Senac
A suya población ye de 215 habitants (1999) en una superficie de 8,94 km², con una densidat de población de 24,05 hab/km².
Cheografía
A comuna de Sénac se troba situata a una altaria meya de 300 metros sobre o livel d'a mar, con altarias menima de 179 y maxima de 306 m.
Marsan
Marsan (Marsan en occitán, Marsan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'Aush-2.
A suya población ye de 430 habitants(1999) en una superficie de 14,93 km², con una densidat de población de 28,80 hab/km².
Cucurbita
Cucurbita ye un chenero de plantas dicotiledonias en a familia Cucurbitaceae, que comprende especies caultivadas por as suyas fruitas, simients y flors.
Son plantas de creiximiento anyal, de regular rastreras u enfiladizas, que aduben en as suyas formas bordes a fer diversos metros de lonchitut en o tallo. En o suyo creiximiento, emiten filos que s'embracan con a vechetación adchacent. As fuellas son palmatas, y en cualques especies, son pubescents mesmo que os tallos.
Os eixemplars solen estar dioicos, anque no ye raro de trobar-ne que nomás fan flors d'un solo sexo. As flors son muit grans, y son adaptadas a estar polinizadas por as abelletas d'os cheneros Peponapis y Xenoglossa. Os fruitos son peponides (ixo ye, un fruito d'o tipo baya pero granizo) con midas que varían extremadament d'entre unas especies y atras, arribando a pesar dica diversos kilogramos en Cucurbita maxima (a calabaza). As formas son diversas, largos, cilindricos, esfericos, si fa u no fa bulbosos toz, con colors que bailan d'entre l'amariella clareta dica os verdes mas intensos.
Chiquito de la Calzada
Gregorio Sánchez Fernández (Malaga, 28 de mayo de 1932 - Malaga, 11 de noviembre de 2017) conoixito como Chiquito de la Calzada, ye un comediant, cantaire de flamenco y actor andaluz.
Prencipió a suya carrera de cantaire de flamenco con 8 anyadas y treballó en diferents teatros y salas d'espectaclos en Espanya y Chapón, en l'anyo 1994 se fació popular como comediant y humorista en o programa Genio y figura (Antena 3, mas que mas por a suya forma particular de mover-se y contar os chistes creando un lenguache propio ta fer-lo.
Parque Nacional de Fiordland
O Parque Nacional de Fiorland (en anglés Fiordland National Park) ye un parque nacional situau en l'extremo sudueste d'a Isla d'o Sud de Nueva Zelanda. Ye o mas gran d'os 14 parques nacionals de Nueva Zelanda, con una aria de 12.500 km2 y incluye a mayor parti de Te Wahipounamu, declarau Patrimonio d'a Humanidat. O parque ye administrau por o Departamento de Conservación de Nueva Zelanda.
Caracteristicas cheograficas
Mientres as glaciacions, as cheleras i formoron grans fiordos, estando o mas famoso (y mas visitau) Milford Sound. Atros fiordos importants son Doubtful Sound y Dusky Sound. Dende beluns d'os picos d'o Parque Nacional de Fiordland, s'alufra una polida anvista con o mont Aspiring (en maorí Tititea) a lo luent.
A costa de Fiordland se caracteriza por estar abrupta, con fiordos dende as vals d'o sud d'os Alpes d'o Sud y monts y sierras entre ells, como as sierras de Kepler y Murchison. En l'extremo norte d'o parque se pueden trobar bells picos que blincan d'os 2.000 metros d'altaria.
O chelo a deseparau bellas islas d'a parti continental, deixando dos grans islas que se troban sin habitar, Secretary Island y Resolution Island. Cuantos lacos son totalment o parcial aintro d'as mugas d'o parque, entre os que destacan o laco Te Anau, o laco Manapouri, o laco Monowai, o laco Hauroko, y o laco Poteriteri. O cascant de Sutherland Falls, a o sudueste de Milford Sound sobre o Milford Track, ye entre os altos d'augua mas alters d'o mundo.
Bi ha a ormino vientos d'aire humedo provinients d'a mar de Tasmania y que bufan enta os monts. O enfriamiento d'iste aire en puyar-ie produce una grandisma cantidat de plevia, estando mas de siet metros en muitas partis d'o parque. Isto aduya a la creyación d'a selva templada humeda d'a ecorrechión de Fiordland.
Sierra de Gratal
A Sierra de Gratal ye una sierra exterior prepirenenca situada en as primeras estribiellas d'os Pireneus y orientada d'ueste ta este. Se troba a o nord-este d'a ciudat de Uesca. O territorio d'a sierra de Gratal ye repartiu administrativament entre os municipios d'Arguis, Nueno y A Sotonera, mientres que as poblaciones de Nueno, Arascués y Lierta son situadas a os pietz d'a versant sud d'a sierra de Gratal. A suya mayor altaria ye en o pico de la Calma con 1.581 m d'altaria.
Cheografía
A l'ueste a sierra de Gratal ye deseparada d'a sierra Caballera por os barrancos que dan orichen a o río Salado, afluent d'o Sotón, en a compleganza d'o río Galligo. A l'este, a foz de Sant Clemente, foratiada por o río Isuela (afluent d'o Flumen, en a compleganza d'o río Alcanadre), desepara a sierra de Gratal d'a sierra de l'Aguila.
Una d'as suyas prencipals alturas, ye a penya Gratal, situada en o centro d'a sierra, con 1.543 metros de altura y chunto a o vértiz cheodesico de Gratal que tien 1.543 metros. O cobalto ye o pico de la Calma, situau en a versant norte d'a sierra, a os pietz de l'entibo d'Arguis, con 1.581 metros d'altaria. En a versant sud, o pico Gratal, con 1.567 metros, ye a segunda altaria d'a sierra. O pico de Sant Chulián, con 1.528 metros ye a quarta cima d'a sierra con altaria superior a os 1.500 m.
Os afluents por a suya marguin dreita d'o río Isuela, o río Venia y os suyos afluents y os afluents d'o río Salado por a suya marguin ezquierda (istos dos zaguers ríos, afluents a la vegada d'o río Sotón) recullen as auguas d'a sierra de Gratal.
A sierra de Gratal, s'estendilla dillá enta l'oeste, estirando-se enta atras dos sierras que fan parti d'o mesmo sistema, como ye o caso d'a sierra Caballera, y a sierra de Lobarre.
A sierra Caballera, ye a central de todas, y, se devanta dica os 1.563 m d'o pico Caballera, y atro de 1.517 m, l'Alto d'a Naviella, a on bi ha un vértiz cheodesico. A os teitos d'a sierra Caballera se puet puyar dende a localidat de Boleya, a traviés d'as marcas d'o GR-1, y esbarrando-se enta a ezquierda en o collau d'os Pocos (bellas 3h de puyada).
A l'ueste, se devanta a zona más alta, a sierra de Lobarre, que, perteneixe a la población d'o mesmo nombre, y tamién, a o famoso castiello de Lobarre. Dita sierra, como todas as d'a zona, tien selva de pin laricio en as partis más baixas, y, o buixo, o brizón, y o pin silvestre en as zonas más altas. Astí se troba o cobalto de todas istas sierras, o Puixilibro, con 1.597 m d'altaria, y a l'ueste, o pico Don Hueso, de 1.501 m d'altaria. O Puixilibro fue famoso en os anyos 70 por los avistamientos de OVNIs, y que deseguida quedó en l'olvido, manimenos, existe un recorriu cercular pasando por a suya cima, con un vértiz cheodesico, que prencipia en o castiello de Lobarre, y remata en o mesmo puesto, son 6,6 km de distancia, 520 m de deslibel, y bellas 3h en total, tot iste recorriu sigue as marcas amariellas y blancas d'o PRHU-105.
Hugo Steinhaus
Władysław Hugo Dionizy Steinhaus (14 de chinero de 1887 - 25 de febrero de 1972) yera un matematico y un educador polaco.
Vida
Co-establió a Escuela de Matematicas de Lviv y escribió mas de 170 treballos d'analís matematica, teoría d'a probabilidat y estadistica.
Treballos prencipals
Chunto con Stefan Banach (1929) establió Studia Mathematica, y Zastosowania matematyki ("As Aplicacions de Matematicas", 1953).
Vacule
Vacule (Vacule en napolitán, Bacoli en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 27.267 habitants (2010), en una superficie de 13,29 km², con una densidat de población de 2.051,69 hab/km².
Sierra de la Caldera
La sierra de la Caldera ye aliniación montanyosa de lo Sistema Iberico que fa part de la branca levantina y la unidat morfoestructural de las "serranías de Gúdar". Puede estar considerada como un sarrau de la sierra d'Escoriuela, que fa part d'una mesma subunidat que la sierra de los Cabezos adintro de las serranías de Gudar ("sierra d'Escoriuela-cabezo Alto").
Vacule
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Baia, Capo Miseno, Cappella, Cuma (parte), Faro, Fusaro, Miliscola, Miseno, Scalandrone y Torregaveta; antiparte, muga con as comunas de Monte di Procida y Pezzulo.
Sierra de la Caldera
La sierra de la Caldera cierra por lo sud la depresión d'El Pobo-Cedriellas y ye a lo sudeste de la sierra d'Escoriuela, a lo nordesde de la sierra de los Cabezos y a lo norueste de la sierra d'el Chaparral.
La principal altaria ye Cerro de l'Alumbre (1.510 m). Las dos vertients desauguan enta Millars. La superficie de la sierra de la Caldera perteneixe a los termins municipals de Cedriellas (Comunidat de Teruel).
L'oronimo sierra de la Caldera se documenta principalment en ambient academico espanyol y francés.
Verlush
Verlush (Verlush en occitán, Verlus en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de l'Ador gersés.
A suya población ye de 97 habitants (1999) en una superficie de 6,19 km², con una densidat de población de 15,67 hab/km².
Lucena (Castellón)
Lucena (Lucena del Cid en castellano; Llucena en catalán) ye un municipio de la provincia de Castellón, situau en la comarca de l'Alcalatén. La suya población ye de habitants, en una superficie de 137 km² con una densidat de 0 hab/km².
Historia
Cuan en 1798 morió lo deceno conte d'Aranda y zaguer de los Urreya, la sinyoría pasó a la casa ducal d'Íxar, permaneixendo-ie dica l'abolición de las sinyorías en lo sieglo XIX.
Cornudella de Montsant
Cornudella de Montsant ye un municipio catalán de la comarca de lo Priorato. La suya población ye de 1.006 habitants (2008), en una superficie de 63,11 km² y una densidat de población de 15,94 hab/km².
Cheografía
De lo suyo termin municipal fa part lo lugar de Siurana (u Siurana de Prades).
Mugas
100px|Cornudella de Montsant en lo Priorato|thumb Lo suyo termin municipal muga a lo norte con Vilanova de Prades, a l'este con Prades, la Febró y Arbolí, a l'ueste con Ulldemolins, la Morera de Montsant, y a lo sud con Porrera.
Prados del Rey (Pinsec)
Prados del Rey ye una urbanización aragonesa situada en a comarca de Ribera Alta d'Ebro y provincia de Zaragoza y que fa parte d'o municipio de Pinsec.
Guerra Civil Espanyola
A Guerra Civil Espanyola, tamién clamata seguntes os bandos belicherans Debantamiento Nacional (Alzamiento Nacional) y Rebelión Faixista estió una guerra civil que se desembolicó en Espanya entre o 17 de chulio de 1936 y l'1 d'abril de 1939, dimpués d'un golpe militar contra las institucions constitucionals d'a Republica. En fallar o golpe, os sublevatos recibioron l'aduya d'o Tercer Reich alemán d'Adolf Hitler y d'a Italia faixista de Benito Mussolini, con intervencions militars en combate y os republicans recibioron l'aduya d'as Brigatas Internacionals y tamién de Checoslovaquia, Mexico y a Unión Sovietica, encara que ista aduya no estió en forma d'intervención militar directa.
A sublevación prencipió o 17 de chulio de 1936 con o pronunciamiento en Marruecos, dimpués d'estar preparata por cuantos militars como Sanjurjo u Mola, y triunfó en o Protectorau de Marruecos, ta plegar a la peninsula iberica y Canarias en o 18 de chulio. A sublevación fue redotada en Valencia, Madrid, Barcelona y Asturias, pero tenió exito en Castiella y Leyón, Galicia, Canarias y Sevilla, amás de Zaragoza, Uesca y Chaca (encara que no en Balbastro).
Piñel de Arriba
Piñel de Arriba ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya.
Guerra Civil Espanyola
Asinas, prencipió una guerra civil, en a cual Aragón estió uno d'os principals campos de batalla, con o Frent d'Aragón, a batalla de Teruel, a batalla de Belchit, a bolsa de Bielsa y a batalla de l'Ebro, entre d'atras. Dende os primers días d'a sublevación, columnas de melicians republicans plegoron a territorio aragonés dende o País Valenciano (dica Teruel) y dende Catalunya (dica Balbastro, Uesca y Zaragoza).
A sublevación
thumb|300px|Aragón mientres a revolución anarcosendicalista de 1936. Anque a CNT ya yera bien establita en Zaragoza o cheneral Cabanellas, chefe d'a V División Organica d'Aragón, heba churato fidelidat a los sublevatos en una reunión con o cheneral Mola o 7 de chunio de 1936 en as Bardenas Reyals. Manimenos o cheneral Núñez de Prado viachó dende Madrit ta Zaragoza ta prebar de convencer a Cabanellas de mantener-se fidel a lo gubierno d'a Republica, mas tardi Núñez de Prado y o gubernador civil de Zaragoza, Vera Coronel, fuoron afusilatos. O 19 de chulio de 1936 a las 5 d'a maitinada se declaraba o estato de guerra en Zaragoza.
En as otras dos capitals de provincia, Uesca y Teruel, o estato de guerra fue declarato sin i haber cuasi resistencia. En Chaca a luita duró un día, debito a la resistencia de bels hombres con o suyo alcalde Julián Mur en capeza, con l'aduya de Julián Borderas u Antonio Beltrán Casaña y arma que lis donoron os Carabiners. Por atra parti Balbastro permanixió fidel a lo gubierno, en no sublevar-se José Villalba Rubio, que yera o comandant militar d'a plaza, encara que conoixeba d'antis a sublevación y s'heba compromeso con os sublevatos a sublevar-se'n (os suyos chirmans luitoron toz con os sublevatos).
A los pocos días melicians procedens de Catalunya y Valencia, an a sublevación no heba tenito exito, dentroron por a parti oriental d'Aragón enta Uesca, Zaragoza y Teruel. Beluns d'estos micilians practicoron una brutal represión adrezata a la Ilesia Catolica y a los que consideroron que yeran de dreitas. Con a politica de colectivización repartioron as propiedaz d'os terratenients entre os chornalers. Tot esto fació que buena part d'a población de lugars como Calanda u Íxar se posasen de part d'os sublevatos, y que encara actualment sigan cerrinos de dreita.
A batalla de Belchit
thumb|250px|As mugas d'[[Alcubierre.]] A Batalla de Belchit estió un conchunto d'operacions militars desembolicatas mientres a Guerra Civil Espanyola entre o 24 d'agosto de 1937 y o 6 de setiembre d'a mesma anyada en a comarca y interior d'ista población zaragozana. L'obchectivo d'a ofensiva republicana yera frenar l'ataque d'os sublevatos en o Frente Norte ta Santander, encara que tamién se miraba de controlar a presencia en as tropas republicanas en Aragón d'anarquistas d'a CNT y militants d'o POUM, enfrentatos a la linia ortodoxa d'o Partido Comunista de España, amás d'a presencia d'o Consello Rechional d'Esfensa d'Aragón presidito por l'anarquista Joaquín Ascaso.
En a ofensiva republicana bi habió tropas d'as Brigadas Internacionals: a XI y a XV Brigada, en l'Exercito de l'Este, mandato por o cheneral Pozas, que luitoron contra 3 divisions d'os sublevatos: a 51ª, a 52ª y a 105ª, encara que dimpués plegoron dos divisions mas, a 13ª y a 150ª, ta organizar una contraofensiva, amás d'a Lechión Condor alemana y l'Aviazione legionaria italiana.
A batalla remató en tablas, con una muit chicota ventalla d'os republicans.
A bolsa de Bielsa
A bolsa de Bielsa estió la zaguera acción belica d'a Guerra Civil Espanyola en Aragón. O que dimpués sería un simbolo d'a resistencia republicana.
En o prencipio d'a guerra se formoron chicoz grupos de combatients por tot Aragón, dimpués s'unioron en centurias y mas tardi en brigatas ta rematar formando a 43ª división que yera composata por 4.500 soldaus baixo lo mando de Antonio Beltrán l'Esquinazau. Entre abril y chunio de 1938 s'enfrentoron a 43ª división y l'exercito d'os sublevatos.
Bigues i Riells
A suya población ye de 8.401 habitants (2009), en una superficie de 28,60 km² con una densidat de población de 293,74 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bigues i Riells se troba situata a 280 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Pollos
Pollos ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 744 habitants (2007), en una superficie de 50,51 km² y una densidat de población de 14,72 hab/km².
Raf Vallone
Raf Vallone (nombre artistico de Raffaele Vallone), naixito de Tropea (provincia de Vibo Valentia, Calabria, Reino d'Italia, hue Italia) o 17 de febrero de 1916 y muerto en Roma (Lazio, Italia) o 31 d'octubre de 2002, estió un actor italiano, activo en o mundo d'o cine dende primerías d'os anyos 1940. Antis d'a Segunda Guerra Mundial, tamién estió futbolista, tenendo una Copa d'Italia de fútbol y mientes a guerra colaboró con a Resistencia italiana contra o faixismo.
D'entre a suya filmografía, cal destacar-ne bellas cintas como Riso Amaro (1949, Giuseppe De Santis), Il Cristo proibito (1951, Curzio Malaparte), Anna (1951, Alberto Lattuada), Roma ore 11 (1952, Giuseppe De Santis), Los ojos dejan huellas (1952, José Luis Sáenz de Heredia), La ciociara (1960, Vittorio De Sica), Nevada Smith (1966, Henry Hathaway), The Italian Job (1969, Peter Collinson), Cannon for Cordoba (1970, Paul Wendkos), Lion of the Desert (1981, Moustafa Akkad), u The Godfather Part III (1990, Francis Ford Coppola).
Premios
Raf Vallone recibió en 1962 o Premio David de Donatello a o Millor Actor (en a suya setena edición) por a suya interpretación en a cinta Vu du pont, de Sidney Lumet.
Sierra de las Pedrizas
La sierra de las Pedrizas ye aliniación montanyosa de lo Sistema Iberico que fa part de la branca levantina y la unidat morfoestructural de las "serranías de Gúdar".
La sierra de las Pedrizas ye a lo sud de la muela de Camariellas y a l'ueste de la muela d'Exorcas.
La superficie de la sierra de las Pedrizas perteneixe a los termins municipals de Exorcas (Comunidat de Teruel) y Allepuz (Mayestrato).
Altarias
La principal altaria ye Las Hiedras (1.521 m), seguiu de la cantera de la Pedriza (1.485 m), l'alto de los Rimeros (1.473 m), l'alto de la Hiedra (1.459 m) y Las Palomas (1.419 m).
Toponimia
L'oronimo sierra de las Pedrizas ye transparent en aragonés y se documenta principalment en ambient academico espanyol y francés. En los mapas topograficos de l'exercito no fegura la sierra de las Pedrizas pero sí los microtoponimos La Prediza y Cantera de la Pedriza situando-se entre ellos la loma larga de la Hiedra. Lo barrio de la Rambla d'Exorcas ye tamién conoixiu como barrio de la Pedriza.
Se fa mención de ciertas partz de la sierra de las Pedrizas y la suya redolada en un texto de 1414 sobre mollonamiento de boalaches y defesas entre los termins de Fortanet y Exorcas:
Hidrografía
La vertient nord-este desaugua enta lo barranco del Regajo, la vertient sudueste lo fa enta lo barranco de San Salvador, los dos tributarios d'Alfambra.
Cheolochía
La sierra de las Pedrizas fa part de lo sector "muela de Camariellas-sierra de Gúdar" de las serranías de Gúdar, con una estructura sinclinal laxa en materials cretacios inferiors, destacando las calsineras aptianas.
Formich Chusano
Formich Chusano (en castellano Formiche Bajo) ye un lugar aragonés que fa parte dende o sieglo XX d'o termin municipal de Formich Susano, en a comarca de Gúdar-Chabalambre y provincia de Teruel.
O lugar ye situau a 31 km de Teruel y a una altaria de 1084 m. A disminución d'a suya población ye contina dende primerías d'o sieglo. En 1910 teneba 403 habitants, mientres que en 1991 i heba una población de nomás 102 habitants. Ye en a marguin dreita d'o río Millars y ye formau por dos barrios: o barrio Baixo, prencipal, arredol d'una roca en a que i existiba un castiello, y o barrio Alto chunto a la carretera d'acceso a o lugar.
A localidat tien un gran numero fuents, d'auguas abundants y reconoixidas, con propiedaz curativas como El Cuartal, La Incosa, La Font d'el Lugar, El Sabucar, La Tejería u o barranco Martín Juan.
As fiestas patronals se celebren o primer cabo de semana de febrero en honor de Sant Inacio Mártir. As atras fiestes se celebren de verano.
Penya Gratal
A penya Gratal ye a montanya mas sinyalera d'a sierra de Gratal. Ye situada en o municipio d'a Sotonera (Uesca), a lo nord-este d'a capital. Tien 1.563 m d'altaria. A suya millor puyada ye dende l'entibo d'Arguis.
Faro
250px|thumb|Faro chunto a la mar, en as islas Farne, [[Anglaterra.]] Un faro ye un edificio en forma de torre con un aparato luminoso en o cabalto que emite sinyals de luz, por meyo d'un conchunto de luces y lents en un intervalo de tiempo determinato. Sirven como aduya a la navegación maritima y t'avisar de periglos en a costa u dentratas de puertos.
A concentración eficient d'a luz dende una fuent omnidirecional como la d'o tipo emplegata en os faros requieren unas lents d'un diametro muit gran. Ixo feba que fuesen unas lents muit gordas y pesatas dica l'aparición d'as lents fresnel, o disenyo d'as cuals permitió a construcción de grans lents y d'un punto focal mas curto sin o peso y o volumen d'as anteriors.
Ta conservar a enerchía la luz se concentra de dos maneras
Os faros son codificatos nacionalment y internacional con un numero en os libros de faros, en éls se describen o suyo nombre, a suya situación y posición en latitut y lonchitut, l'altaria d'o foco luminoso sobre a livel d'a mar, a suya forma y color, o tipo de luz: color, agrupacions, intensidat y duración en o tiempo d'as lampas; y a longaria nominal d'a lampa.
En Aragón
En a mesma ciudat de Zaragoza, encara que no bi ha mar, se puet trobar un faro funcional de tot. O faro d'a Cambra de Comercio de Zaragoza se construyó entre 1940-1941, d'estilo contemporanio ye obra de Regino y José Borobio y José Beltrán Navarro. Tien una altaria de 59 m.
Etimolochía
L'orichen d'a parola faro se debe a la construcción en a isla de Pharos debant d'a ciudat d'Aleixandría en l'antigo Echipto d'una torre de bels 134 metros d'altaria con un foco dencima ta guiar a las naus.
Kim Hunter
Kim Hunter (nombre artistico de Janet Cole, naixita de Detroit (Michigan, Estaus Unius) o 12 de noviembre de 1922 y muerta en Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) l'11 de setiembre de 2002, estió una destacata actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1940 dica la suya muerte, y con quantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet mencionar as suyas interpretacions en bellas cintas como Tender Comrade (1943, Edward Dmytryk), You Came Along (1945, John Farrow), A Streetcar Named Desire (1951, Elia Kazan), Lilith (1964, Robert Rossen), Planet of the Apes (1968, Franklin J. Schaffner), Beneath the Planet of the Apes (1970, Ted Post), Escape from the Planet of the Apes (1971, Don Taylor), u Midnight in the Garden of Good and Evil (1997, Clint Eastwood).
Premios
En 1951, l'actriz Kim Hunter recibió o Premio Oscar a la Millor Actriz Segundaria de l'Academia d'as Artes y as Sciencias Cinematograficas de Hollywood por o suyo papel de Stella Kowalski en A Streetcar Named Desire, una cinta dirichita por Elia Kazan.
Boceguillas
Boceguillas ye un municipio d'a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Comunidat de Villa y Tierra de Sepúlveda y d'o partiu chudicial de Sepúlveda.
A suya población ye de 755 habitants (2010), en una superficie de 41,54 km² y una densidat de población de 18,18 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bercial se troba situata a 952 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 70 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia.
Os suyos lugars son Aldeanueva del Campanario y Turrubuelo.
Planet of the Apes (cinta de 1968)
Planet of the Apes (títol en anglés, en aragonés O planeta d'os monos, enguerada en Aragón con o títol en castellano de El planeta de los simios) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1968 de cine de sciencia-ficción dirichita por Franklin J. Schaffner seguntes un guión de Michael Wilson y Rod Serling (basato en Le planète des singes de Pierre Boulle), con una banda sonora orichinal de Jerry Goldsmith y una dirección de fotografía de Leon Shamroy. Producita por Arthur P. Jacobs ta 20th Century Fox, en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Charlton Heston, Kim Hunter, Roddy McDowall, Maurice Evans u Linda Harrison.
A cinta estió l'alazet d'una serie de cintas, que continó con Beneath the Planet of the Apes (1970, Ted Post).
Ingrians
Os ingrians (en finés Inkeriläiset) yeran habitants de territorios a lo sudueste de Sant Petersburgo. En 1970 yeran 781 endividos. Charran una luenga uralica d'a branca finesa. Ye un grupo etnico en camín de desapareixer.
Historia
En 1926 yeran 16.800 endividos, en 1940 sofrioron deportacions. En 1959 yeran 1.062 endividos.
Esposa
right|thumb|250px|Anvista d'Esposa dende [[Sinués.]] Esposa ye un lugar aragonés en o municipio d'Aísa, comarca d'a Chacetania, partiu chudicial de Chaca y provincia de Uesca.
Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye de 1111, recullita en a tesi de licenciatura de María Ascensión Lluch Adelantado Documentación pinatense del siglo XII (Facultat de Filosofía y Letras d'a Universidat de Valencia, curso 1959-1960), y documenta as variants Esposa, Asposa, Spose y Sposa.
Demografía
En o censo de 1981, l'antigo municipio d'Esposa ya fa parte d'o municipio d'Aísa.
Stuttgart
Etimolochía
O nombre d'a ciudat provién de l'alemán stutengarten, que significa chardín d'yeuguas.
Administración
A ciudat de Stuttgart ye dividita en 23 Bezirke u districtos municipals, que están dividitos en 152 Stadtteile u barrios. Os 23 districtos son:
Climatolochía
thumb|200px|none|Grafico climatico de Stuttgart. O clima d'a ciudat de Stuttgart ye de tipo continental.
Uella marta
thumb|300px|En os Pireneus as uellas negras se dicen martas thumb|300px|As uellas negras yeran muit apreciadas en os rabanyos y teneban un halo "machico". Marta (d'o chermanico < *marthor) ye o nombre que se da en bells puestos d'os Pireneus a las uellas negras.
Tradicionalment, os pastors d'as zonas pirenencas d'o País Basco, Aragón y Catalunya deciban martas a las uellas d'os suyos rabanyos que naixeban con a suya piel totalment negra. Se creyeba que istos animals teneban un gran poder machico y yeran más caros de vender en as ferias.
Se pensaba que teneban o poder de protecher a tot o rabanyo d'os rayos y as malautías, por ixo istas uellas no heban d'estar marcadas ni tampoco no les ne podeba escodar. D'atra man, qualsiquier danyo a o suyo pelache reduciría as suyas propiedatz machicas.
En l'Alto Aragón se teneba a creyencia de que as uellas negras yeran bruixas repentidas y reencarnadas en istos animals pa estar honestos y buenos.
En as vals pirenencas d'Arièja, i hai una leyenda que recenta que una princesa d'Aragón nomás quereba minchar que miollo de uella negra. Ista princesa mandó matar a todas as martas d'ixos monts pa minchar-se-las. Dezaga d'iste mito puet estar o sacrificio ritual d'istos animals, que bella vegada fuoron ofreixius a os dioses y diosas. .
Atras denominacions
Os eixemplars de uellas melanicas (negras) se conoixen como martas u maritas en Sobrarbe, como pardas en Echo, y como morinas en Cinco Villas.
Superliga Eslovaca
A Superliga Eslovaca (oficialment, por motius de patrocinio, Corgoň Liga), ye a mas alta d'as categorías de fútbol d'Eslovaquia, por debaixo ye a Primera Liga, categorías organizatas por a Federación de Fútbol d'Eslovaquia.
Vièla (Gers)
Vièla (Vièla en occitán, Viella en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Miranda y cantón de l'Ador gersés.
A suya población ye de 560 habitants (1999) en una superficie de 22,02 km², con una densidat de población de 25,43 hab/km².
Volkswagen Beetle
Volkswagen Beetle (en aragonés escarabacho), oficialment Volkswagen Tipo 1, yera un auto d'o segmento C desembolicau por Volkswagen. Volkswagen Beetle s'ensamblaba en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Wolfsburg (Alemanya) y Puebla de Zaragoza (Mexico).
En 1974, o Volkswagen Golf substituyió a lo Beetle. Asinasmesmo en 1998 s'introdució lo Volkswagen New Beetle, construyiu sobre la plataforma d'o Volkswagen Golf contemporanio con un estilo que recuerda a lo Tipo 1 orichinal, que remanió en producción dica 2019.
Volkswagen Tipo 1 recibió numbrosos nombres populars que dimpués estioron adoptaus per Volkswagen en a suya publicidat y nomenclatura: Escarabajo en Archentina, Chile u Espanya; Käfer en Alemanya, Coccinelle en Francia, Cucaracha en Guatemala y Honduras, Maggiolino en Italia, Vocho u Vochito en Mexico, Tortuguita en Panamá, Garbus en Polonia, Volky en Puerto Rico, Cepillo en Republica Dominicana, Kaplumbaga en Turquía, Bug en Estaus Unius, Beetle en Reino Uniu, Fusca en Brasil, Paraguai y Uruguai, Buba en Croacia,...
Capçanes
Capçanes ye un municipio catalán de la comarca de lo Priorato y provincia de Tarragona.
La suya población ye de 408 habitants (2008), en una superficie de 22,5 km² y una densidat de población de 18,13 hab/km².
Cheografía
La localidat de Capçanes se troba situada a 238 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga a l'ueste con els Guiamets, a lo norte y nord-este con Marçà, a l'este con Colldejou, a lo sud y ueste con o termin de Tivissa.
Ato Galíndiz
Ato Galindiz estió probablement un noble sobrarbenco d'o sieglo XI que serviba a Sancho III de Navarra y dimpués a Remiro I d'Aragón d'Aragón. Estió sinyor d'o Castiello d'Abizanda dimpués d'a reconquiesta d'ista localidat, entre l'anyada de 1055 y la de 1076.
Tamarix
Tamariza ye a denominación común d'as especies d'o chenero Tamarix, propias de zonas secas y salobrals u suelos salobrencos.
Descripción
As ramas son finas y o follamen gris verdenco. A crosta d'as brancas chovens ye lisa y royenca-parda. Con a edat se fan rugosas y de color porpra. As fuellas tienen 1–2 mm y se solapan, a sobén tienen secrecions incrustadas de sal.
As flors son blancas u rosencas, están en densas masas de 5–10 cm en as puntas d'as brancas en primavera y verano (fueras de T.aphylla).
Cada flor puet producir mils de simients d'1 mm de diametro, contenidas en una chicota capsula por un regular adornada con una tufa de pelos que aduyan a que l'aire se las leve (dispersión anemofila). Tamién pueden dispersar-sen con l'augua. A cherminación desiche que o suelo siga saturau muitos días.
Ecolochía
En os salobrals plegan a tolerar dica 15000 ppm de NaCl y tolerar alcalis. Ye capable d'aproveitar l'augua sotorrana, con una radices que plegan dica o livel freatico. Aturan a expansión d'atras plantas absorbendo sal que acumulan en o suyo follamen en forma de concreccions que dimpués cayen a lo suelo, a on se concentra estando verenoso pa atras plantas. Tamién ye adaptau a cremar-se y tornar a rechitar.
Especies
En a val d'Ebro a especie més comuna de tamariza ye Tamarix gallica, pero en a salada de Chiprana a que ye present ye Tamarix boveana. Son intresants as selvas galería de Tamarizas en a Val Cuerna, o tamarizal d'o Vedau de Penyaflor y o tamarizal d'El Planerón.
Mallada
thumb|right|250px|Una mallada en l'[[alta montanya.]] Una mallada (u mallata en as parlas que conservan más as xordas intervocalicas, d'o latín <*MACULĀTA, de <MACŪLA, «rete») ye una cabana u un estallo desalpartau d'as zonas pobladas, u, talment por extensión, bel conchunto de construccions que incluiga, lo menos, un edificio cubillau d'ixes tipos. En ansotano tamién se diz un cubilar.
Freqüentment, o conchunto d'edificacions que forman a mallada incluye corrals y belatras construccions perens arredol ta trancar-ie a o ganau, u se troba en terreno que facilite a instalación de cletaus provisionals en as inmediacions.
Vocabulario relacionau
En a Sierra d'Albarrazín existe a denominación de majadal en castellano local pa dicir a los terrenos cerca de malladas, covachas, cuellos y cabaltos de sierras a on pasa a nueit o bestiar en verano y a on a presencia d'o bestiar tan a sobén ha afavoreixito ciertas especies herbacias nitrofilas y con alta tolerancia a la presión ganadera debant d'atras especies herbacias y lenyosas.
Xintoísmo
thumb|260px|Un [[torii en Itsukushima.]] O xintoísmo (d'o chaponés 神道, shintō, "camín d'os dioses") ye o conchunto de creyencias de l'archipielago chaponés que existen dende tiempos muit antigos. Son unas creyencias que se referen a la fecundidat, os ritos agrarios, y tamién a lo culto a los muertos y a unas divinidaz clamatas kami u espritos d'a naturaleza. Beluns en son muit locals y conoixitos como espritos u chenios d'un puesto en particular, belatros representan obchectos naturals mayors y procesos, como por eixemplo Amaterasu, a divinidat d'o Sol. Actualment, esta relichión ye dividita en un xintoísmo culto, ligato a la casa imperial, y en unatro de popular, ligato a los santuarios y a l'interior d'as casas. Contina vichent en o Chapón actual y muderno.
Faro (desambigación)
O termin faro puet referir-se a:
Caldes de Montbui
Caldes de Montbui (Caldes de Montbui en catalán y oficialment; Caldas de Montbui en castellano) ye un municipio catalán situau en a comarca d'o Vallés Oriental, provincia de Barcelona y partiu chudicial de Granollers.
Bovidae
Os bovidos (Bovidae) son una familia de mamifers artiodactilos, toz con un sistema d'alimentación basato en o herbivorismo y tamién con cuernos en masclos y fembras. Toz tienen amás a caracteristica d'estar remugadors, ye decir, que o suyo estomago ye devidito en cuatre espacios diferents t'amillorar a suya dichestión.
Tegueste
Tegueste ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Santa Cruz de Tenerife, que se troba en a isla de Tenerife. A suya población ye de 11.294 habitants (2019), en una superficie de 26,41 km² y una densidat de población de 428 hab/km².
Tallinn
Tallinn (Reval en alemán; Ревель en ruso) ye una ciudat d'Estonia, que ye a capital d'o país y d'a suya rechión, Harjumaa (u tierra d'Harju).
Bovidae
Prencipals taxons
Os bovidos se dividen en as siguients subfamilias (tamién amanixen atras subdivisions): right|thumb|250px|Un [[bisont en o Parque Nacional Yellowstone.]] right|thumb|250px|Una [[Gazella thomsonii en Masai Mara, Kenya.]] right|thumb|250px|[[Cephalophus monticola.]] right|thumb|250px|[[Oryx dammah en un zoolochico.]]
El Barraco
El Barraco ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila y en a comarca d'o Valle del Alberche.
A suya población ye de 1.886 habitants (2017) en una superficie de 153,9 km², con una densidat de población de 12,25 hab/km².
Cheografía
A localidat d'El Barraco se troba situada a 1.008 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 34 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Mugas
O termin municipal d'El Barraco muga a lo sud con Navaluenga, La Adrada, Casillas y Sotillo de la Adrada, a l'ueste con San Juan de la Nava, a l'este con Cebreros, y a lo norte con Riofrío, Tornadizos de Ávila, Santa Cruz de Pinares y San Bartolomé de Pinares.
Caldes de Montbui
A suya población ye de 16.885 habitants (2009), en una superficie de 38,00 km² con una densidat de población de 444,34 hab/km².
Cheografía
A localidat de Caldes de Montbui se troba situada a 203 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 27 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
Tallinn
Ye situata a o canto d'o golfo de Finlandia, en o mar Baltico, ocupando una superficie total de 159,2 km², con una población de 429.899 habitants en 2014 y una densidat de población de 2.700 hab/km².
Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat y o suyo casco viello ye Patrmonio d'a Humanidat, declarato por l'UNESCO en 1997.
Toponimia
O nombre actual d'a ciudat, Tallinn, ye d'orichen estonio, aunque o suyo sentito ye discutito. Ta beluns, provién de Taani-linn(a) (que significa castiello (u villa) d'os daneses); ta atros, de tali-linna (que significa castiello (u villa ) d'hibierno); ta atros, de talu-linna (que ye castiello-casa u castiello-pardina, u villa -casa u villa -pardina). O sufixo linna ye habitual en a luenga estonia ta indicar ciudat y castiello, pareixito a lo sufixo -grad en as luengas eslavas.
Tallinna substituyó l'antigo nombre alemán Reval (en ruso Ревель) dimpués d'a independencia d'o país en 1918. Ista ortografía cambeó en os anyos 1920 ta l'actual Tallinn, estando singular, porque os nombres de lugar en estonio a sobén rematan en vocal (uso d'o chenitivo).
O nombre de Reval, que ye emplegato por os alemans y os suecos ta fer referencia a la ciudat, provién d'o sieglo XIII, ta referir-se a o condau amanato.
Bi ha atros nombres antigos d'a ciudat, variants de Lindanise, como Lyndanisse en danés, Lindanäs en sueco, Ledenets en eslau antigo oriental, Kesoniemi en finés u Kolyvan (Колывань) en eslau oriental antigo.
Historia
A primeras trazas de presencia humana en l'actual territorio d'a ciudat son d'o sieglo XV aC.
En 1219, os daneses prenen Tallinn, y construyen un castiello en piedra, clamando-lo Reval, seguntes o nombre d'a rechión, encara que os estonios en diciban Tallinna.
Estió miembro d'a Ligallo Hanseatico, como centro d'o comercio d'a sal en a Baltica, y l'ocuporon os caballers d'a Orden Teutonica en 1346, Suecia en 1561 y Rusia en 1710.
Mientres a Segunda Guerra Mundial, fue bombardiada por l'Exercito Royo, porque as tropas d'a Wehrmacht d'o Tercer Reich se bi heban acubilato. A metat d'a ciudat quedó destruita, pero nomás o 10% d'o casco antigo.
Portillo (Valladolit)
Portillo ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 2.551 habitants (2007), en una superficie de 64,4 km² y una densidat de población de 39,61 hab/km².
Munebrega
Cheografía
Dengún río trescruza o lugar, l'unico cauz ye a Rambla d'o Molín.
Historia
Ya existiba un poblau celta en iste puesto clamau Munebrix (o suyo nombre celtibero yera Mundobriga), nuclio que se conservó en as epocas romana, visigoda y musulmana.
Toponimia
Munebrega ye una clara derivación de Mundobriga. En os textos medievals escritos en latín s'escribiba Monobrega.
Molimentos y puestos intresants
thumb|[[Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción de Munebrega|Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción.]] thumb|Casa d'o lugar. O molimento mas intresant ye a ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción d'estilo mudéchar y que data d'o sieglo XIV, anque en realidat nomás conserva d'ixa epoca a planta. En l'interior i hai retablos d'os sieglos XVI-XVIII.
O basal que se troba a os arredols de Munebrega se creyó fa mas de 600 anyadas.
Musclo
thumb|Musclo escletico. thumb|Musclos humans.
Munebrega
Molimentos y puestos intresants
Tamién ye intresant o Museu Parroquial a on s'exposan entre atras cosas os retratos de toz os fillos de Munebrega que tenioron puestos destacaus en a ilesia, a diplomacia u a melicia.
Musclo
O musclo (d'o latín musculus, diminutivo de mus, "rato" con sufixo -ulus) ye lo teixito contráctil d'os animals; deriva d'a capa mesodermica de celulas cherminals embrionarias. En conchunto, son cada un d'os organos carnosos que, con a suya contractibilidat, son os instrumentos inmediatos per producir u contrarrestar os movimientos. L'elemento anatomico constituito ye la fibra muscular, que puet estar lisa u estriata.
Munebrega
Molimentos y puestos intresants
I hai dos ermitas en Munebrega, una adedicada a Nuestra Sinyora d'a Mar y d'a Cuesta y atra a Sant Cristofo.
Musclo
A suya función ha de producir movimiento ta fer fesible la locomoción y lo movimiento dica encara drento d'os organos internos; os musclos se contrayen ta acorrer-se u mover partis d'o cuerpo, y transportar sustancias en o suyo interior. En fisiolochía, o musclo ye una d'as cuatro menas de teixitos. Os atro tres son o epitelio, o teixito connectivo, y o teixito niervoso.