cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sigmund Freud
Sigismund Schlomo Freud (Příbor, Freiberg en alemán, 6 de mayo de 1856 - Londres, 23 de setiembre de 1939), más conoixito como Sigmund Freud, estió un medico y psicologo austriaco y o prencipal impulsor d'o psicoanalís. Ye prou conoixito por as suyas teorías sobre o inconscient y os suyos mecanismos de represión, y tamién en haber establito os metodos clinicos psicoanaliticos t'o tractamiento d'as psicopatolochías a traviés d'o dialogo entre o pacient u malauto y o psicoanalista. Freud consideraba a o sexo como uno d'os elementos motors d'a vida humana y desembolicó tecnicas terapeuticas (como o emplego de l'asociación libre), descubrindo o fenomeno d'a transferencia en a relación terapeutica establindo-ne o suyo papel central en o proceso analitico; interpretando tamién os suenios como una fuent de conoixencia d'os deseyos inconscients.
Obras completas
As suyas obras y estudios estioron replegadas y traducidas de l'alemán a l'anglés baixo l'adreza cheneral de James Strachey, en colaboración con Anna Freud, asistius per Alix Strachey y Alan Tyson, con o nombre The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud conoixida simplament como Standard Edition distruidas en diferents volumens:
Utrera
Utrera ye un municipio andaluz situato en a comarca d'o Baixo Guadalquivir y provincia de Sevilla. Ye a capital d'o partiu chudicial d'o suyo nombre.
A suya población ye de 51.630 habitants (2011), en una superficie de 684,26 km² con una densidat de población de 75,45 hab/km².
O suyo centro historico ye protechito legalment dende 2002 con a suya declaración como Conchunto Historico-Artistico, protección legal equivalent en l'actualidat a la de Bien d'Intrés Cultural.
Cheografía
A localidat d'Aguadulce ye situata a 49 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 24 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.
Miguel Fleta (desambigación)
Miguel Fleta puet estar:
Utrera
Cheografía
En fan parte os lugars de Guadalema de los Quintero, el Palmar de Troya, la Cañada, Trajano y Pinzón.
Mugas
O termin municipal d'Utrera muga a o norte con Alcalá de Guadaíra; a o nord-este con los Molares; a l'este con el Coronil y Arahal; a o sud con Villamartín; a o sudueste con Espera (istos dos zaguers, en a provincia de Cádiz); a l'ueste con las Cabezas de San Juan y la Puebla del Río; y a o norueste con Dos Hermanas y los Palacios y Villafranca.
Rebollón (Sastago)
Rebollón ye un mont de 357 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza.
Laguna de Bezas
La laguna de Bezas ye la laguna mes gran de la Sierra d'Albarracín y se troba en lo rodeno d'esta sierra, en los termins municipals de Bezas y d'Albarracín, adintro de lo Paisache Protechiu de los Pinars de Rodeno. Presenta una vechetación lacustre condicionada por las importants fluctuacions de lo livel de l'augua.
Toponimia
Lo rei Chaime II d'Aragón fació una mollonación entre Albarracín y Teruel lo 13 d'octubre de 1308. En lo texto se menciona una laguna negra y la califican de balsiella :
En 1481 un texto parla de las cabanyeras que trescurzaban amán de la laguna, y li diciban Laguna el Infante:
Flora y vechetación
Adintro en lo fondón creixen extensions de Potamogeton sp (que li da una coloración especial), amés d'atras especies tipicas d'humidals como Myriophyllum spicatum, Nitella sicatum y Chara sp. Repitiando las marguins creixe una banda de chuncars mediterranios.
Fauna
I fa lo niedo Fulica atra, i son presents Tachybaptus ruficollis, Anas platyrhynchos y bel ardeido. Ocasionalment i ye present Fulica cristata y Ciconia nigra.
Notorious (cinta de 1946)
Notorious (títol orichinal en anglés, en aragonés Notorio, enguerada en Aragón con o suyo títol en castellano de Encadenados, en aragonés Encadenaus) ye una cinta de cine estausunidense de l'anyo 1946 de cine negro d'intriga dramatica y romantica d'espionache dirichida por Alfred Hitchcock seguntes un guión orichinal de Ben Hecht, con una Banda Sonora Orichinal de Roy Webb, una dirección de fotografía de Ted Tetzlaff y una producción cinematografica d'o mesmo Alfred Hitchcock ta las productoras RKO Radio Pictures y Vanguard Films. En l'elenco d'a cinta podemos trobar, en os suyos papels principals, a actors como Cary Grant, Ingrid Bergman, Claude Rains, Louis Calhern y Leopoldine Konstantin.
Notorious presenta la historia d'una mesacha filla d'un espía d'o Tercer Reich en Estaus Unius que accede a colaborar con os servicios de contraespionache estausunidenses para destruyir una trama d'espías nazis en Brasil que son un periglo ta los Estaus Unius, y que s'enamora (con reciprocidat) d'un d'os espías estausunidenses que han de controlar-la. S'ambienta en Rio de Janeiro (Brasil) y en Miami (Florida, Estaus Unius) en l'anyo 1946. Lo rodache d'a cinta se fació integrament en os estudios d'a RKO Radio Pictures en Los Angeles, con bella escena filmada en Arcadia, encara que o segundo equipo de filmación rodó las imáchens de Miami y Rio de Janeiro que amanixen en a cinta con un sistema de retropochección. L' American Film Institute incluyó la cinta en o suya Lista AFI 100 Anyos...100 Thrillers (numero 38) y lista AFI 100 Anyos...100 Pasions (numero 86).
Nicolae Ceaușescu
Nicolae Ceaușescu (en rumano pronunciato ), a vegatas transliterato como Nicolae Ceausescu u como Nicolae Ceaucescu, naixito de Scornicești (Provincia d'Olt, Reino de Rumanía) o 26 de chinero de 1918 y muerto executato o 25 d'aviento de 1989 (chunto con a suya muller, Elena Ceaușescu) en Târgoviște (Provincia de Dâmbovița, Republica Socialista de Rumanía), estió un politico rumano, d'ideolochía comunista y militant d'o Partiu Comunista de Rumanía dende nino. Estió Secretario Cheneral d'o suyo partiu dende 1965 dica a suya muerte (cuan amás fue disuelto), y tamién estió President de Rumanía dende 1967 dica a suya execución.
A suya figura ye contradictoria, en alacetar dende a invasión de Checoslovaquia en 1968 un proceso de deseparación d'o Pacto de Varsovia, con un politica exterior diferent d'a politica d'a Unión Sovietica, que feba amanar as posicions rumanas d'as d'Estaus Unius, Francia, o Reino Uniu y atros países occidentals, d'una man, y, d'atra man, de Yugoslavia y de China. Sindembargo, dende meyatos d'os anyos 1970 establió una autentica dictadura personal en o país, dica que en zaguerías de 1989 a situación esclató con revueltas populars que rematoron con a suya detención y o suyo fusilamiento chunto con su muller, sin de chudicio previo.
Manganeses de la Polvorosa
Manganeses de la Polvorosa ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 758 habitants, en una superficie de 16,37 km² y una densidat de población de 46,3 hab/km².
Río Deva (Pontevedra)
O río Deva ye un curto río d'a provincia de Pontevedra en Galicia.
Nyer
Nyer (en francés Nyer) ye una comuna catalana situata en o departamento francés de Pireneus Orientals, o districto de Prada, o cantón d'els Pireneus Catalans y a rechión d'Occitania.
Eurasia
right|thumb|250px|Situación d'Eurasia en o Mapa Mundi
Río Deba
O Deba (en idioma castellano Deva) ye un río d'o País Basco. Naixe en Arlabán, extremo occidental d'a Sierra de Elgea, muit amán de Leintz-Gatzaga, pero en tierras d'Alaba, trescruza Guipuzcua y desemboca en a mar Cantabrica formando una ría en a localidat de Deba. Da o suyo nombre a las comarcas de l'Alto Deba y d'o Baixo Deba.
Eurasia
Eurasia ye o nombre d'o supercontinent cheografico formato por as rechions historicas d'Europa y Asia. A muga natural entre istas dos son os Monts Urals.
La mes gran part d'Eurasia ye en a placa euroasiatica, producto d'a fusión d'atras placas menor d'entre historia cheolochica. Manimenos, la placa euroasiatica no incluye tot o continent cheografico dito Eurasia ni toz los archipielagos d'as suyas marguins, podendo destacar como excepcions:
Nyer
A suya población ye de 178 habitants, en una superficie de 37,00 km².
Investigación
Una investigación ye un proceso analitico, sistematico, organizato y obchectivo, que o suyo proposito ye de responder a una pregunta u hipotesi ta ixamplar asinas o conoiximiento y a información sobre bella cosa esconoixita d'a que se deseya saber mas a fundo. En bels textos modernos tamién se fa servir metaforicament os vocables rechirar y rechira como sinonimos d'"investigar" y "investigación".
Caracteristicas
Una investigación se caracteriza por estar un proceso:
Actividaz
Tamién tien como función social l'adquisición de conoixencias t'o desembolique u superación humana, social y economica d'a sociedat.
Investigación entre disciplinas
S'han descrito diferents menas d'investigación entre disciplinas, así como una terminolochía especifica. Bellas definicions comunment aceptatas son:
Andorra
O Prencipau d'Andorra (Principat d'Andorra en catalán), u simplament Andorra, ye un chicot país y estato montanyoso con 65 picos de mas de 2.500 m d'altaria y sin costa situato en los Pireneus, entre Espanya y Francia. Mug a o norte con os departamentos franceses de Pireneus Orientals y Arièja y a o sud con Catalunya, estando uno d'os países mas chicoz d'o mundo y o mayor microestato d'Europa, con os suyos 468 km² de superficie, encara que por a suya población en ye nomás que o segundo, con os suyos 84.484 habitants.
Mientres muito tiempo estió probe y aislato, pero ha conseguito prosperar muito dende a Segunda Guerra Mundial gracias a o turismo y por estar un paradiso fiscal. No tien exercito, a suya esfensa ye responsabilidat d'Espanya y Francia, herencio d'a situación historica d'Andorra, que dica 1993 estió o zaguer estato feudal d'Europa: dende 1278 y mientres 715 anyadas, o país estió un territorio de soberanía feudal compartita, d'una man por o bispe d'Urchel y d'atra man d'o conte de Foix, a qui succedió en primeras o rei de Francia y dimpués a Republica Francesa. En l'actualidat, Andorra se define como un estato social y democratico de dreito rechito por un coprencipau parlamentario, estando os coprencipes actuals Joan Enric Vives (bispe d'Urchel) y Emmanuel Macron (president de Francia). L'actual chefe d'o Gubierno d'Andorra ye Antoni Martí Petit.
A luenga oficial d'Andorra ye o catalán, estando o catolicismo a relichión d'a mayor parti d'os suyos habitants.
Historia
Seguntes diz a leyenda, Andorra fue fundata por l'emperador Carlo Magno. Se diz que cinco mil andorranos, a las ordens de Marco Almugaver, aduyoron a os exercitos imperials, que se trobaban en o cuello de Pimorent y en Campcardós, a luitar contra os musulmans d'Al-Andalus. Carlos Magno, en reconoixencia a l'aduya que li heban feito os suyos habitants, atorgó a suya protección a Andorra, declarando-la pueblo sobirán l'anyo 805. En l'Archivo d'o Prencipau, se i conserva una carta d'a fundación d'Andorra, atorgata por Carlos Magno, encara que ixa carta no ye acceptata por toz os historiadors en haver estato redactata en una epoca muit posterior.
Prehistoria y Edat Antiga
Mientres o Mesolitico, bellos chicoz grupos humans s'instaloron en cuevas amanatas a la Valira, como por eixemplo a Balma de la Margineda (9000 aC - 8000 aC), o mas antigo chacimiento arqueolochico d'Andorra. D'o Neolitico meyo s'han trobato os apedacamientos de la Feixa del Moro en Juberri. O 5 de chunio de 2001 se troboron en Ordino un sarcofago feito con losas de pizarra que conteneba os repuis humans mas antigos d'as vals, amás de brazalets y recipients d'alfarería de ceramica con alimentos. Y entre as edaz de Bronze y d'o Fierro s'han trobato os d'el Cedre en Santa Coloma (2000 aC - 1000 aC).
Os repuis arqueolochicos tamién preban a existencia d'una civilización prelatina, que charraba una luenga basco-aquitana, que ha dixato repuis prou evidents en a toponimia andorrana, que podría estar o pueblo d'os andosins. O que ye indiscutible ye que en o chacimiento de l'Oral, en a parroquia d'Encamp, s'han trobato repuis d'a cultura iberica. A primera referencia escrita sobre os andosins se troba en a descripción que en fació o historiador griego Polibio sobre o paso d'Aníbal por os Pireneus. As fuents historiograficas describen a os andosins como un grupo organizato arredol d'una ciudat en as vals d'Andorra con un espacio rural y que fácil que siga un subgrupo d'os cerretans d'a part alta d'a val d'o río Segre. Se conoix tmién que os andosins heban establito relacions comercials a traviés d'a vía romana Strata Ceretana de l'Alto Urchel y a Cerdanya. En Sant Vicenç d'Enclar, encara que ye un chacimiento medieval, tamién se i han trobato monedas i ainas romanas.
Pongo abelii
L'arangután de Sumatra (Pongo abelii (Lesson, 1827) ) ye un mamifero d'a orden d'os Primates y familia Hominidae que vive en o nordueste d'a isla de Sumatra.
Andorra
Prehistoria y Edat Antiga
Mientres o sieglo V os visigodos fuoron prenendo o control de territorios d'o sud de Galia y Hispania adintro de l'Imperio Romano d'Occident. En ixas envueltas, Andorra siempre estió a la marguin d'o reino visigodo de Tolosa y dimpués d'o reino visigodo de Toledo en estar-ne prou luent y estar-ne prou aislata, pero a un ran local ya feba parte d'a diocesi d'Urchel.
Pongo abelii
Son mas chicotz que os arangutans de Borneu. Asinas, os arangutans masclos de Sumatra plegan a medir uns 140 cm d'altaria y pesan uns 90 kilos, as fembras son mas chicotas promeyando 90 cm d'altaria y pesan uns 45 kg.
Andorra
Edat Meya
Tres sieglos dimpués, os musulmans berbers y arabes d'o Califato Omeya de Domás conquerioron a peninsula iberica, trescruzando dillá d'os Pireneus t'atacar o Reino franco. Mientres bels anyos, as vals d'Andorra dependeban indreitament d'os sarracins dica l'anyo 785. L'anyo 732, Carlos Martel los redotó en a batalla de Piteus, aturando asinas a suya expansión enta o norte, encara que continoron asentatos en os Pireneus. Posteriorment Carlos Magno creyó a Marca Hispanica integrando-ie Andorra a l'Imperio Carolinchio l'anyo 817.
Organización politico-administrativa
thumb|right|250px|Parroquias d'Andorra. Andorra se divide en siet parroquias, tanto eclesiasticament como civil. Civilment, a parroquias son o primer y unico ran administrativo por debaixo d'o Gubierno d'Andorra, encara que belunas tienen organizacions menors com os cuarts (Ordino, la Massana y Sant Julià de Lòria) u os veïnats (en Canillo). O gubierno que chestiona a parroquia se diz común, formato por os consellers comunals (cargo esleito equivalent a o consellero) y os que encabezan o gubierno comunal o consul mayor (equivalent a l'alcalde) y o consul menor.
Saxicola torquatus
O cagamango (Saxicola torquatus (Linnaeus, 1766) ) ye una especie d'au d'a orden d'os Passeriformes y familia Muscicapidae que tien una distribución dispersa en gran parte de l'Africa subsahariana.
Andorra
Organización politico-administrativa
Popularment as parroquias d'as vals d'a Valira d'Orient y d'a Valira d'o Norte, ye decir as parroquias d'Encamp, Canillo, la Massana y Ordino, s'han conoixito como os parroquias altas. Por contraposición a la resta de parroquias se les diz, pero no tanto sobén, parroquias baixas. Encara que tamién se puet trobar a denominación de parroquias centrals ta as d'Andorra la Viella y Escaldes-Engordany.
Cheografía fisica
thumb|250 px|Mapa topografico d'Andorra. thumb|250 px|Imachen de satelite d'Andorra. thumb|250 px|Paisache alpín andorrano. Andorra se troba en a Peninsula Iberica, en a cordelera d'os Pireneus en una rechión montanyosa formata por l'alta cuenca d'a Valira. Bi ha 65 picos con mas de 2.500 m d'altaria, d'os que o Comapedrosa en ye o mas alto con 2.942 m. Ye una rechión de cinglos y de vals estreitas por a on fluyen numerosos cursos d'augua que s'unen ta formar os diferents ríos prencipals. Bi ha dos vals prencipals situatas en o Pireneu axial, afluents d'a Valira: a ribera d'Ordino u Valira Norte y a Valira d'Encamp u d'Orient, que s'unen en Les Escaldes. En 2004, a val d'o Madriu-Perafita-Claror fue declarada Patrimonio d'a Humanidat por a Unesco. Andorra la Viella ye a capital mas alta d'Europa.
Relieve
O país se caracteriza por as suyas tucas de materials paleozoicos, que se debantan por dencima d'os 2.600 msnm y tienen o suyo punto mas alto a 2.942 msnm amán d'o Plan de l'Estany en a muga hispano-francesa. A obertura d'as vals en planas se debe a l'orichen glacial de belunas d'ellas, entreficatas entre fuertes pendients y en as partis altas bi ha culs. L'actividat humana se centra en a val transversal norte-este - sudueste, que a partir d'o puerto d'Envalira, con 2.407 msnm, baixa dica os 840 msnm, cuan a Valira dentra en Catalunya.
Hidrografía
O país ye travesato por tres ríos prencipals. A Valira d'Orient naixe en a parti mas oriental, tien un recorrito de 23 km y pasa por as poblacions de Canillo y Encamp, confluindo con o río Valira d'o Norte, que naixe en os lacos de Tristaina, tien un recorrito de 14 km y pasa por as poblacions d'Ordino y la Massana ta en zaguerías, plegar a la localidat d'Escaldes-Engordany, a on confluye con dos ríos ta formar a Gran Valira, con un recorrito d'11,6 km y un cabal anyal meyano de 13 m3 cubicos por segundo. Iste zaguero, en a suya baixada enta o sud, remata desembocando en o río Segre en la Seu d'Urgell que, a la vegada, ye afluent d'o Ebro.
Andorra tien mas de 60 lacos. Os mas representativos son o laco de Juclar, a superficie d'o cual ye a mas ampla de toz os lacos d'o Prencipau con 21 hectarias y que, mientres a epoca estival y debito a la manca d'augua, puet veyer-se dividito en tres lacos diferents, encara que en realidat ye o mesmo, o laco de l'Illa con 13 hectarias, o estanyo d'Engolasters con 7 hectarias y os tres lacos de Tristaina.
Vechetación
A vechetación ye tipica d'a versant meridional d'os Pireneus, de tipo montanyosa continental con pisos bioclimaticos: selva submediterrania de caixicos y carrascas, mas entalto abet y pinars de pin royo (piso montán), pinars de pin negro (piso subalpín), y a la fin tascas u pratos alpins en as tucas.
Fauna
A fauna que ye a tipica d'alta montanya con presencia de vueitre, craba salvache, sarrio, rabosa, gralla de pico royo, liebre, garza, esquiruelo, chabalín, truita etc. Se pueden trobar especies autoctonas, d'o Pireneu catalán, como a vaca parda d'os Pireneus y l'onso pardo.
Clima
O clima ye mediterranio d'alta montanya ixuto, suau y fresco por a nueit mientres o verano y fredo con precipitacions en forma de nieu d'hibierno, se producen variacions en o clima pendendo de l'altaria y a orientación y tien un porcentache alto de días soliatos. D'hibierno a temperatura meyana d'as poblacions d'altaria meyana como Les Escaldes ye de -1 °C de minima y 6 °C de maxima, en o verano a meyana oscila entre os 12 °C (min.) y 26 °C (max.).
Economía
Respective a las exportacions y importacions, o 60% d'as importacions y o 70% d'as exportacions provienen u tienen como destín o mercato espanyol. En zaguerías d'o sieglo XX o prencipal suministrador yera Francia dica 1999 que ha baixato un anyo dezaga d'atro dica o 19% actual, se creye que o motivo en ye cultural, a presencia de muitos interpresarios d'orichen espanyol, a mayor facilidat de transporte con o sud y o pre mas economico d'os productos manufacturatos d'Espanya.
Actualment o sector terciario representa, seguntes estimacions, o 80% d'o PIB andorrano, estando o turismo o sector prencipal d'a economía andorrana. Nueu millons de personas la visitan anyalment, atraitas por a suya condición de paradiso fiscal, as suyas estacions d'esquí y a diferencia de pres en o comercio respecto d'os países vecins, encara que iste zaguero s'ha erosionato recientment mientres as economías francesa y espanyola s'han ubierto, proporcionando una disponibilidat mas ampla de biens y tarifas mas baixas. En anyo 2005, o país recibió 11.049.490 vesitants, d'os que o 57,2% yeren espanyols, o 39,8% franceses y nomás un 3,0% veniban d'atros estatos.
O sector financiero, constituito por 5 entidaz bancarias perteneixients a l'Asociación de Bancos Andorranos que, a la vegada, ye miembro d'a Federación Bancaria d'a Unión Europea, tamién contribuye substancialment a la economía.
Os achents socials son:
Andorra no ye un miembro de pleno dreito d'a Unión Europea pero, dende 1990, tien una relación especial y ye tractata como si fese parti d'ella ta o comercio de biens manufacturatos (libres d'impuestos) y como no miembro d'a UE ta os productos agricolas.
Politica impositiva y bancaria
Tradicionalment Andorra ha estato un paradiso fiscal, tanto por l'ausencia de bels impuestos como por a existencia d'a protección legal d'o secreto bancario pero con un control muit estricto sobre o blanqueyo de diners procedent d'o crimen organizato.
Actualment Andorra no apareixe en a lista grisa de países no cooperants d'a OCDE, porque o 10 de marzo de 2009, o gubierno andorrano sinyó a Declaración de París con França, en a reunión d'o G-20 en Londres, ta deixar d'estar considerato paradiso fiscal por a OCDE ya que Nicolas Sarkozy heba menazato con dimitir como chefe d'estato andorrano. A causa d'istas presions, Andorra ha sinyato tractats d'intercambeo d'informació fiscal con Austria, Monaco, Liechtenstein, San Marino, Francia, Belchica, Archentina, Países Baixos, Portugal y Espanya.
Ta as autoridaz espanyolas, por eixemplo, Andorra deixó d'estar considerato un paradiso fiscal o 10 de febrero de 2011 cuan dentró en vigor l'alcuerdo d'intercambeo d'información fiscal sinyato en l'anyo 2009 entre os dos países.
Corz de Zaragoza (1367)
As Corz de Zaragoza de 1367 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Zaragoza y convocadas por o rei Pero IV d'Aragón.
Andorra
Moneda
thumb|200px|Diez pecetas andorranas Encara que o Prencipat no tien moneda oficial, dende l'1 de chinero de 2002 se fa servir l'euro como moneda de facto. Antis d'a dentrata d'a moneda unica europea, os presupuestos estatals se feban en pecetas, encara que comercialment tamién s'emplegaba o franco francés. Excepcionalment s'ha emetito una moneda propia sin valor legal, o diner.
A diferencia d'atros chicoz estatos europeus que fan servir l'euro, Andorra no emite os suyos propios euros, encara que en octubre de 2004 s'inicioron as negociacions entre Andorra y a Unión Europea ta formalizar un alcuerdo que le permita emitir as suyas propias monedas. En 2010 s'han aturato momentaniament as negociacions ya que habría d'adaptar-se a normativa a la europea, que entre d'atras encluyiría a conversión d'o Institut Nacional Andorrà de Finances en un banco central, permitindo a instalación de bancos europeus en Andorra, etc.
Transportes
thumb|CG-1 km.9 amán de [[Sant Julià de Lòria|250px]] Andorra se comunica con l'exterior por vía terrestre, fueras d'os camins rurals, nomás bi ha tres carreteras ta salir d'o Prencipau. A via duanera de la Farga de Moles N-145/CG-1, a via duanera de Pas de la Casa CG-2/N-22 y a CS-110 ta ir a Os de Civís, un periclave urchelenco ya que no ye connectato por carretera con o rete viario catalán.
No existe un rete ferroviario ni instalacions d'aviación comercial, si helipuertos. L'aeropuerto mas amanato ye l'aeropuerto de la Seu d'Urgell, d'aviación esportiva, y os de Leida-Alguaire, Tolosa y Barcelona - el Prat. O ferrocarril mas amanato se troba en l'Ospitalet, a diez kilometros d'a muga francesa en a gara internacional Andorra-l'Ospitalet y existen connexions d'autobús con a gara d'alta velocidat (AVE) de Leida Pireneus.
Telefonia y internet
O proveedor de telefonía fixa, móbil y Internet ye Servei de Telecomunicacions d'Andorra con o nombre comercial de Andorra Telecom, que tamién chestiona o dominio de primer ran territorial (ccTLD) .ad. O rete telefonico ye composato por connexions de relés de radio con microondas entre centrals ta as connexions locals, y cercuitos terrestres enta Espanya y Francia ta as comunicacions internacionals.
Correu postal
thumb|230px|Buzón de Correus en Andorra O servicio de correu lo atienden as companyías publicas espanyolas y francesas, Correus (Sociedad Estatal Correos y Telégrafos) dende 1928 y la Poste dende 1931.
En 2004, s'introducioron os codigos postals seguntes l'orden protocolario d'as parroquias:
Relichión
A población autoctona d'Andorra ye catolica; Andorra pertanye a la diocesi d'Urchel.
Alto de los Picones
L'alto de los Picones ye un mont de 354 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Schindler's List
Schindler's List (A lista de Schindler en aragonés, enguerada en Aragón con o títol de La lista de Schindler) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1993 de cine historico sobre l'Holocausto, dirichita por Steven Spielberg seguntes un guión de Steven Zaillian (basato en a obra Schindler's Ark, de Thomas Keneally, que en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Liam Neeson, Ben Kingsley, Ralph Fiennes, Caroline Goodall y Embeth Davidtz. A cinta recibió cuantos premios.
enguerada en Washington, DC o 30 de noviembre de 1993 con una durada de 195 minutos, a cinta contó con un presupuesto de 22 millons de dólars, una producción de Steven Spielberg, Gerald R. Molen, Kathleen Kennedy y Branko Lustig ta Amblin Entertainment, musica de John Williams y dirección de fotografía de Janusz Kamiński.
Idioma protoeslau
O idioma protoeslau u luenga protoeslava ye una protoluenga d'a cual naixioron dimpués a resta d'as luengas eslavas. Yera parlata antes d'o sieglo VII. No bi ha garra documento escrito en protoeslau, por o que a luenga fue reconstruyita emplegando o metodo comparativo con toz os idiomas eslaus actuals y con d'atras luengas indoeuropeas.
Schindler's List
A cinta charra d'a historia real d'Oskar Schindler, un interpresario alemán qui mientres o Tercer Reich y l'Holocausto salvó a vida d'alto u baixo mil chodigos, estando considerato por ixo por Israel como Chusto entre as Nacions. Schindler ye interpretato en a cinta por Liam Neeson, qui por iste papel fue nominato a l'Oscar a o Millor Actor.
Las Cuerlas
Las Cuerlas ye un municipio aragonés de la comarca de lo Campo de Daroca (Zaragoza). La suya población ye de habitants, en una superficie de 32,6 km², con una densidat de 0 hab/km².
Cheografía
La localidat de Las Cuerlas ye situada a 2 km de la marguin occidental de la laguna de Gallocanta.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Bello, Odón, La Yunta, Fuset y Gallocanta.
Toponimia
La primera mención d'este lugar ye en lo texto d'adchudicación de decimas y primicias de 1205 por part de Remón de Castrocol y figura latinizau como Corlas:
Microtoponimos
En lo termin municipal de Las Cuerlas bi ha microtoponimos como alto Frontón, Ansarón, Ansaroncillo, Arrañalejo / Arreñalejo, Azarollos, Badarrón, Cabillos, calzada de Las Tapias, canyada Bajera, canyada Balsete, canyada de Ojo Rubio, canyada Pelaire, Canyada Somera, loma de la Canyada, Cantera, Carrilos, cerrada Concejo, cerrada Cordillera, cerrada Cantín, cerrada d'el Masegar, cerrada d'el Pairón / cerrada Peirón, cerrada d'el Pelaire, cerrada d'el Jaque, cerrada Frontón, cerrada Majadal, cerrada Ojo Rubio, cerradas de La Talaya, cerrada Somera, cerradilla, cerrado Atalaya, cerro Atalaya, cerro de la Cabezuela, cerro de San Pedro, Comunales, La Cordillera, arroyo de Cruceta, Cuadrejón, Cubezuelo, El Cabezuelo, El Choteruelo, El Frontón, El Montecillo, El Plano, El Puntal, El Siete, Espinillo, Gueresola, La Higueruela / Gueruela / Las Higueruelas, Hoya los Cabos, La Calera, La Canyadilla, La Carrera, Laguna d'el Cabezuelo, Las Alequillas, Las Lomillas, Las Beguillas, La Torrecilla, Loma Ansarón, Lomas de la Talaya, Los Calzones, Los Guijares, Majadales, Mariar, Mimbreras, Navajo de la Isabelana, Navajo de la Zarza, Navajo del Cerro la Pieza, Navajo del Frontón, Navajón, Navajo Nuevo, Octales, Ojo Rubio, Olivar, Peirón de la Virgen de Jaraba / Pairón de Nuestra Señora de Jaraba, Pairón Santo Domingo, La Pajereta, La Palerna, Palomares, Pardina Alto, Pareteja, Paso, Paso de las Canyadillas, La Pardina, Paterna, Pedregal, Peirón de Santa Teresa, Peirón de Santo Domingo de Silos, Pelaire, Penyón de Isabelana, Pescadales, Pezaza, Pieza Roya, Pieza Pinches / Pieza de Piches, El Puntal, Quintanares, La Reguera, Revilla, Roturas, Rubiales, Rubinares, Sabina, Saleguillas, Salobral, La Sima, Solanas, loma Somera, Suertes d'el Prado, Tablones, Tajos de La Higueruela, La Talaya, Terrero, Tiesos, Torre de Senyorío, Tras la Dehesa, Travesadas, Val de Calera, Val de Frías, Vallao, Zafranal y Zaicas.
Historia
Las Cuerlas feba part de la Comunidat d'Aldeyas de la Comunidat de Daroca. Yera en la Sexma de Gallocanta por estar en la part occidental a on se troba la cuenca endorreica.
Kees van Dongen
Kees van Dongen u Kees Van Dongen  (nombre artistico de Cornelis Theodorus Maria van Dongen), naixito de Rotterdam (Holanda Meridional, Países Baixos) o 26 de chinero de 1877 y muerto en Montcarles (Mónegue) o 28 de mayo de 1968, estió un pintor neerlandés d'o Fauvismo.
Moneda
Una moneda ye a pieza feita d'un material resistent, d'ordinario un metal, que s'emplega como diners. Habitualment tienen forma de disco, encara que bi'n ha con atras formas diferents. Actualment, as monedas (chunto con os billetz) fan parti de toz os sistemas monetarios modernos. Por un regular as monedas se fan servir ta bosar obchectos de menor valor, mientres que os billez s'emplegan ta bosar os de mas valor. En a mayoría de sistemas monetarios a moneda de mayor valor facial tien un valor menor que o billet de menor valor.
Tradicionalment as monedas teneban una valgua que yera equivalent a la valgua d'o metal con que se fabricaban (oro u archent, mas que mas). En os zaguers cient anyos, o valor facial d'una moneda ha estato por un regular mayor que o valor d'o metal que s'ha emplegato ta a suya fabricación; manimenos bi ha excepcions, mas que mas en periodos d'inflación, en os que o valor d'o metal ha estato mayor que o valor facil d'a moneda, fendo que as autoridaz que cudiban as monedas hesen de cambear a composición d'istas y quitar as antigas de circulación.
Historicament, s'han feito servir una gran cantidat de metals (encluyindo-ie aleyacions) y atros materials (por eixemplo porcelana) en a producción de monedas ta circulación y coleccionismo.
Tamién se diz moneda a la divisa de curso legal d'un estato.
Valgua d'una moneda
thumb|270px|left|Una moneda d'[[archent de l'emperador mogol Alamgir II.]]
A valgua d'una moneda ta un coleccionista puet variar seguntes as condicions en que se troba, a suya importancia historica, si ye mas o menos rara, a suya calidat u o disenyo polito d'ista y o material de que ye feita. Si a moneda no tien una caracteristica que la faiga destacar, a suya valgua no será por un regular muita. As monedas feitas con metals preciosos tamién se tasan d'alcuerdo a istos factors, encara que a caracteristica mas important gosa estar a valgua de l'oro u l'archent de que son feitas. A vegadas bellas monedas conmemorativas como as fuella d'arce d'oro canadiense u as alicas d'oro estausunidenses se cuden con un valor nominal menor que a valgua d'o metal de que son feitas, ya que son monedas que no s'emplegan en a circulación y nomás tienen valor fiduciario.
A mayoría d'as monedas actuals son feitas de metal, y a suya valgua viene d'o suyo status como dinero fiduciario. Isto significa que a valgua d'a moneda ye decretata por o gubierno, y a la vegada viene determinata por o mercato libre, ya que as monedas nacionals son suchetas a cuantos factors aintro d'o mercato internacional de divisas. Iste feito fa que as monedas sían fichas que se fan servir ta bosar igual que lo son os billez, ya que o gubierno guarancia a valideza d'istas como forma d'intercambio internacional de biens u servicios en o comercio.
Alavez, as monedas pueden tener una valor fiduciaria menor que a valgua d'os metals que las composan, encara que isto nunca no se fa a esprés ni cuan se quitan as monedas ta circular, nomás ocurre dimpués mientres a historia d'ixa moneda debito a la inflación, cuan a valgua en o mercato d'os metals son mayors que o valor nominal d'a moneda. Eixemplos d'iste fenomeno son as monedas estausunidenses de dime, cuatreno, meyo dolar, y dollar anteriors a 1965, niquel y penique anterior a 1982. Como resultato d'a puyada d'a valgua d'o cobre, Estaus Unius redució a cantidat d'iste metal en as suyas monedas de penique. Dende metat de 1982 os peniques estausunidenses se fabrican con un 97,5% de cinc, cubierto con un 2,5% de cobre. As diferencias extremas entre a valgua d'as monedas y d'os metals que se fan servir ta fabricar-las fan que s'haigan de retirar d'a circulación ta evitar que a chent las funda ta quitar-ne os metals que tienen mas valor. Iste ye un eixemplo d'a lei de Gresham. De feito, a Ceca d'os Estaus Unius, ta mirar d'anticipar-se a istas practicas, quito una lei o 14 d'aviento de 2006 que criminalizaba a fundición y exportación de monedas de penique y niquel. A violación d'osta lei se puet castigar con multas de dica 10.000 dólars u dica un maximo de cinco anyos en a garchola.
Historia
thumb|260px|right| 1/3 de [[estatero de Lidia.]] thumb|right|Moneda d'oro d'o sieglo IV procedent de [[Mysia, en Anatolia.]] Bi ha a-saber-las teorías sobre l'orichen d'as monedas. Una teoría diz que as monedas s'orichinoron arredol d'o 600-550 aC en Anatolia, en l'actual Turquía, y en particular en o Reino de Lidia. Os opositors d'a teoría de Lidia se refirman en o feito de que no s'ha trobato garra moneda en o chacimiento arqueolochico de Sardis, que estió a capital de Lidia. Una moneda, por definición, ye un obchecto que se fa servir ta facilitar o comercio y o intercambio de biens. Os historiadors que son a favor d'a hipotesi d'as monedas griegas de Lidia afirman que istas podeban no haberse emplegato en o comercio u a industria. As monedas d'electro (aleyación d'oro y archent) no yeran standardizatas en peso y seguntes os detractors d'ista teoría yeran chapas, medallas u obchectos ceremonials emplegatos por sacerdotz, mas que monedas. As mas antigas d'istas no fuoron descubiertas en Lidia, sino en l'antigo templo griego d'Efesos, una colonia d'os antigos griegos (en o que hue ye Turquía).
Chunto con Anatolia y China, a India tamién chugó un important papel en o desembolique d'a moneda. As primeras monedas Indias fuoron cuditas arredol d'o sieglo VI aC por os mahajanapadas u reinos d'a plana Indo-Ganchetica. As monedas d'ista epoca levaban a marca de Puranas, Karshapanas u Pana. Os mahajanapadas que cudiban as suyas propias monedas incluyiban Gandhara, Kuntala, Kuru, Panchala, Shakya, Surasena, y Surashtra.
260px|thumb|left|[[Dracma griego d'Echina. Anverso: País de Quelona / Reverso: ΑΙΓ(INA) y un delfín. As antigas monedas d'Echina levaban imachens de tortugas y fuoron cuditas entre 700 y 550 aC.]] 260px|thumb|left|Moneda de bronce d'[[Antíoco IV Epífanes, d'o sieglo II aC.]]
Seguntes os numismaticos as monedas mas antigas d'Europa son as d'Echina que fuoron cuditas entre o 700 y o 550 aC, bien por as propias chents d'Echina u por Fidón, rei d'Argos (que estió qui primero metió os estandars de peso y midas). En a Biblioteca Nacional de París, se troba una pieza unica d'estatero feito d'electro. A calendata de fabricación d'ista moneda no ye mas antiga que o 700 aC.
As primeras monedas de Lidia yera feitas d'electro, una aleyación natural d'archent y oro a la que se gosaba adhibir tamién a vegadas arambre. Ye platero que muitas d'as primeras monedas de Lidia y de Grecia yeran cuditas por particulars y yeran mas chapas que verdaderas monedas, encara que debito a o suyo numero ye evident que belunas yeran emisions oficials d'un estato, nombrando-se por eixemplo a sobén o rei Aliates de Lidia como un d'os precursors d'a cudición de moneda.
A mayoría d'as primeras monedas de Lidia no teneban garra escritura, leyenda u inscripción, nomás que imachens d'animals simbolicos. Por o tanto a calendata d'istas monedas s'alaceta mas que mas en a evidencia de que proveniban d'excavacions arqueolochicas d'o templo d'Artemis en Efeso (que estió una d'as Siete Marabillas d'o Mundo Antigo). O feito de que as primeras monedas, en as que apareixeba un tozuelo de lión, se trobasen en iste templo, y o feito de que no fuesen emplegatas en o comercio, refirma a teoría de que istas monedas fuesen en realidat chapas u medallas emplegatas por os sacerdoz d'o templo d'Artemis y que o nombre d'a persona que reculliba a medalla yera inscrito en ella. A diosa Artemis en Anatolia se deciba Potnia Theron, que significa "amant d'os animals", y o suyo simbolo yera o lión y o tigre. Un chicot porcentache d'as primeras monedas de Lidia levaban escrita una leyenda.
Un atra famosa moneda d'electro, a moneda mas antiga con una inscripción que se conoce dica hue, tien o suyo orichen en Caria, Asia Menor. Ista moneda leva a inscripción griega "Phaenos emi sema" que se puet transcribir como "Soi a insignia de Fanes" u "Soi o sinyal d'a luz" u talment "Soi a sepoltura d'a luz" u "Soi a sepoltura de Fanes". As monedas de Fanes son conoixitas en estar as mas antigas monedas griegas, una d'istas se trobó en o templo d'Artemis en Efesos (o deposito de monedas d'electro mas antigo descubierto).
As primeras monedas feitas d'oro puro y archent fuoron cuditas por o rei Creso de Lidia, fillo d'Aliates. Un poco dimpués en a mesma rechión apareixioron os "daricos" d'oro y os "sigloi" d'archent provenients de l'Imperio aquemenida u persa.
Poco dimpués d'as primeras monedas europeas en Echina, una isla griega en l'anyo 550 aC, apareixioron monedas en Atenas y Corinto. As primeras monedas romanas, yeran feitas de bronce, y apareixen en o 289 aC. A primera moneda europea con numeros arabigos data de 1424 y o suyo orichen ye en o cantón suizo de Sankt Gallen.
Moneda ibera
thumb|250px|Reverso d'un as de [[Salduie (150-27 aC).]] As primeras monedas ibericas que se troban en Aragón son as procedents d'a ciudat de Celsa, posteriors a l'anyo 179 aC. Por ixas envueltas prencipiaba a cheneralizar-se l'uso d'as monedas, por o que en Aragón habioron d'importar-se materials como l'archent y l'arambre ya que no yeran prous as cantidaz que plegaban de menas como as de Parzán, en a val de Bielsa, u as de Calcena.
As monedas ibericas aragonesas s'achustaban a las normas metrolochicas y de circulación que yeran vichents en Republica Romana, estando o denario a unidat d'archent y l'as a unidat de bronce. Con a expansión d'o territorio controlato por a ciudat de Bolskan (Osca ta os romanos y actual Uesca) dimpués d'as guerras sertorianas (83 dica 72 aC) puyó a importancia d'ista ceca, estando a suyas monedas reconoixitas por a estrela que portiaban. Dimpués d'a batalla d'Ilerda, en l'anyo 49 aC, prencipian a emitir-se monedas romanas, deixando-se asinas de fabricar cuasi de tot as iberas. Feba ya bels anyos, manimenos, que muitas d'as cecas ibericas emitiban moneda con denominación latina u bilingüe como en Celsa.
Por un regular se suele representar en as monedas d'ista epoca un tozuelo d'un hombre choven en l'anverso, d'orichen griego, y en o reverso un chinete, que en bellas ocasions leva una lanza u una palma de victoria. Tamién aparareixen ya en ista epoca simbolos que permiten diferencias as distintas cecas u emisions como a luna creixient u a estrela en o caso de Bolskan. Cudioron moneda en Argón dica venticinco cecas diferents: Alaún (35px, Alagón), os araticos (37px, en a redolada d'o río Aranda, Arandiga u Aranda de Moncayo, os bascons (en a zona de Navarra, con capital en Bengoda), Bentian (capital d'os bentians), Belaiscom (capital d'os belos), Beligiom u Beligio (Azaila, en l'actual cabezo d'Alcalá), Belchit, Bilbilis (amán de Calatayú), Bolskan u Olskan (37px, Uesca), Bornescon (enta l'actual Soria en a val de Xalón), Bursau (36px, Borcha), Karauez (u Caravis, segurament Magallón), Contrebia Carbica (enta Cuenca), Contebacom Bel (en territorio d'os belos, en Botorrita), Celsa (32px, Viliella d'Ebro), Damaniu (difuera de l'actual Aragón, pero en o Convento Caesaraugustano), Tamusiens (igual que l'anterior), Tergacom (Tierga), Titiacos (capital d'os titos, en la Celtiberia citerior), Turiasu (Tarazona), Iaca (24px, Chaca), Sesars (37px, Sesa), Sekia (28px, Exeya d'os Caballers), Ildugoite (Oliet), Lagine (en o Baixo Aragón), Nertobis (L'Almunia de Donya Godina en o cabezo Chinchón), Orosis (40px, amán de Mont Albán), Otobeskem (en l'Ebro meyo, talment Mequinenza), Segaisa (l'antiga Segeda, tament en Belmont de Gracián), Salduie (38px, amán de Zaragoza) y Sedeisken (probable capital d'os sedetans).
Moneda hispanorromana
left|270px|thumb|Moneda romana d'[[Agripa de Caesaraugusta.]] Con a romanización d'os territorios que forman l'actual Aragón s'estendilló por a zona a moneda hispanorromana. As tierras aragonesas se trobaban en a provincia d'Hispania Citerior y aintro d'o Convento Caesaraugustano. As monedas las emitiban os municipios y as colonias (Caesaraugusta y Celsa). Asinas o gran numero de cecas que existiban en a epoca iberica quedó reducita a unas pocas y desapareixioron d'as monedas os simbolos indichenas como l'alfabeto íbero. Ya no s'emplega en ista epoca l'archent en ta cudir moneda, sino que se fa servir o bronce ta emitir diferents monedas d'ases y os suyos divisors y bella moneda de multiplos d'iste como os dupondios y os sestercios. S'emitió como en a resta d'Hispania dende epoca de Lepido y Octavián dica a muerte de Cayo César.
En o Convento Caesaraugustano formató amás de por Aragón por as actuals provincias d'a Riocha, Navarra, Leida y Guadalachara, cudiban moneda as colonias de Caesaraugusta y Celsa y os municipios d'Osca (Uesca), Osicerda (talment Osera), Bilbilis  (Calatayú) y Turiaso (Tarazona). No sé sabe guaire bien porqué se deixó d'emitir en a resta de cecas ibericas aragonesas, pero lo que ye platero ye que as ciudaz que continoron emitindo moneda lo facioron enlazando con as monedas iberas que ya se i cudiban d'antis mas. En o caso de Celsa continó a emisión de monedas dende as antigas monedas bilingües entre os anyos 47 y 42 aC dica las monedas latinas. As monedas latinas d'Osca son anteriors a o 27 aC y enlazan con as ibericas a traviés d'o denario de Domicio Calvino. En Bilbilis tamién quedaban sinyals d'o pasato iberico en as primera emisions, ya que os primers ases latinos encara se marcaban con a letra iberica "bi". En Turiaso se pasa d'as monedas con a cabeza d'a ninfa Silbis enta las monedas romanas de l'anyo 2 aC. Osicerda tamién emitirá monedas bilingües arredol d'o 50 aC. A ceca ibera de Salduie deixó o suyo puesto a la colonia de Caesaraugusta, establita en o 24 aC, que substituyó a tipografía indichena por a representación d'os bueis con l'aladro y o sacerdote, simbolo d'a fundación d'a colonia seguntes o rito etrusco.
En l'anverso d'as monedas hispanorromanas apareixen retratos de personaches, por un regular l'emperador u miembros d'a familia d'iste. L'obchectivo de meter o tozuelo de l'emperador en as monedas yera que a población podese veyer-la y reconoixer-lo, asinas pues a fin yera propagandistica. A sobén apareixeba tamién una leyenda con o nombre de l'emperador, manimenos en bels casos no bi ha garra inscripción. Iste feito puet indicar que o retrato se tracta d'un politico u militar important en Hispania, por eixemplo fundador d'una ciudat, encara que no ye guaire seguro. A vegadas os emperadors apareixeban con una corona de laurel dencima d'o tozuelo y atras con o tozuelo espullato. Cuan un emperador yera muerto se le representaba con una corona radiata. Amás d'istas representacions tamién se pueden trobar atras que amostran sinyals militars, motivos relichiosos u animals como o toro, que se puet interpretar d'o culto indichena a iste animal.
Moneda visigoda
300px|thumb|[[Tremis de Leovichildo.]] As zagueras monedas hispanorromanas s'emitioron en tiempos de l'emperador Caligula y dende alavez dica o reinato de Leovichildo no s'emitió moneda en a peninsula iberica. Por ixas envueltas circulaban por l'actual territorio aragonés monedas tardorromanas y aureos bizantins, mas que mas d'Honorio y Valentinián III. Os visigodos imitoron os solidos d'oro y os tremises bizantins, estando Leovichildo qui en o reino visigodo de Toledo creyó una moneda nacional con o tremis d'oro, un tercio d'o solido aureo de 1/72 en libra.
As monedas aragonesas d'o reino visigodo no yeran guaire diferents d'as que s'emitiban en a resta d'a provincia Tarraconense, estando piezas d'oro por un regular de baixa ley, con un peso meyano de 1,5 g y seguiban normas d'o dreito romano y no d'o chermanico. A ceca prencipal se trobaba en Caesaraugusta, por estar a cabecera de l'antigo convento churidico y a segundaria i yera en Turiaso, que yera amás de seu episcopal un important centro comercial. As monedas d'archent y bronce romanas se continaban emplegando en a circulación normal, mientres que as emisions d'oro, como as feitas en Chistén y Boltanya, se reservaban ta grans gastos.
Moneda en Al-Andalus
A mayor importancia d'a ceca de Saraqusta plega con o gubierno d'a taifa d'ista ciudat. Baixa a lei d'as monedas d'oro y archent ta convertir-se en monedas de bellón (dica un 20% d'archent como maximo). Por ixas envueltas a cudición d'as monedas no ye guaire buena, estando-ne Saraqusta una excepción. En a epoca d'os tuchibís contina apareixiendo o nombre d'o imam d'a ciudat en a moneda como se feba en o califato, pero serán os Banu Hud os que deixen ista practica ta encluyir-ie os suyos propios nombres y títols. En primeras istas monedas continaban con o estilo califal y muitas d'ellas feban referencia a Hisam II como califa, encara que poquet a poquet aluenyando-se d'iste estilo, substituindo istas monedas por atras d'oro y archent mas chicorronas. En Qalat Ayyūb tamién cudió monedas Mohamed ben Suleyman en as que se feba referencia a o califa Hisam II.
Con a invasión d'os almurabitz se produce atra vegada a unificación monetaria d'Al-Andalus, estando a moneda oficial o dinar, dito por os cristianos morabetín. A tamas d'iste feito en Saraqusta continoron cudindo-se monedas taifals, bellas a nombre d'o emir Ali ben Yusuf. No son tan intresants en Aragón as monedas d'os almuades, as doblas d'oro, encara que circuloron tamién por os reinos cristianos.