cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Basilio Martín Patino
D'entre a suya filmografía, cal destacar as cintas Nueve cartas a Berta (1965, con Emilio Gutiérrez Caba, Mari Carrillo y Elsa Baeza), Canciones para después de una guerra (1971, documental), Queridísimos verdugos (1973, documental), u Octavia (2002, con Miguel Ángel Solá, Margarita Lozano y Antonia San Juan).
Sierra de Luna (orografía)
La sierra de Luna ye una sierra d'a depresión d'Ebro y d'o semontano pirenenco en contacto con la fondada d'as Cinco Villas. Se situa en los termins municipals de Luna y O Frago, en a comarca de Cinco Villas y en a provincia de Zaragoza. La principal altaria ye de 812 m. Ye formada por almendrón y piedra d'arena.
Hidrolochía
La versant oriental desaugua enta l'Arba de Biel, la versant occidental lo fa enta barrancos que complegan en lo río d'Orés.
Montoro (desambigación)
right|thumb|250px|Anvista de [[Montoro (Cordoba)|Montoro, en Cordoba.]] Montoro puet estar:
.
Αlfa
L'alfa ye a primera letra de l'alfabeto griego. S'escribe Α en mayuscla y α en minuscla. A suya valura numerica en griego yera d' 1. Acostumbra a trascribir-se como a.
L'orichen d'a letra y d'o nombre ye fenicio. En l'alfabeto fenicio, como en altros alfabetos semitas, o nombre d'a letra ye aleph. A letra tien o suyo orichen en a representación d'a capeza d'un buei, rotata 45º ta la dreita en l'alfabeto fenicio y 90º en o griego.
Usos de l'alfa mayuscla, Α:
En literatura, Alfa ye a casta superior y mas intelichent en a satira distopica d'Aldous Huxley, Brave New World (Polito mundo nuevo).
En o clamato alfabeto fonetico d'a OTAN, alfa ye o nombre asociato a la letra A.
Heinkel He 111
Heinkel He 111 ye un bombardero desembolicau por Heinkel. O suyo primer vuelo estió en 1935. Tien dos motors Junkers Jumo 211F-1, una velocidat maxima de 440 km/h y capacidat d'aventar dica 2.000 kg de bombas. Se'n han construyíu 6508 unidaz.
Operativament participó en a Guerra Civil Espanyola con as versions inicials, en 1937 a Lechión Cóndor que actuaba d'emparo a lo bando sublevau recibió as tres primeras unidaz d'as novanta que plegoron a participar en a Guerra Civil Espanyola, 50 d'ells sobrevivioron a la contienda (que pasoron a formar parte d'a Fuerza Aeria Espanyola dica los anyos 1970). Ye documentau que participoron en a Batalla de Brunete, en a de Teruel, en a de l'Ebro, o bombardeyo de Guernica y en bombardeos esporadicos sobre Madrit y Alicant, tamién plegaron a participar en a Guerra de l'Ifni.
La necesidat del exercito espanyol de contar con modelos mas modernos propició a sinyatura d'un contracto entre la interpresa espanyola CASA y Heinkel pa la producción baixo licencia d'o modelo He 111H-16, d'os cuals se producioron 236 unidaz y se li nombro como CASA 2.111.
Tamién participoron en a Segunda Guerra Mundial en toz los frents, en primeras como bombarders y dimpués acabando como avión de transporte.
Vido
Vido (en francés Vidou) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
Vespras Sicilianas
thumb|300px|As Vespras sicilianas, cuadro de [[1846 de Francesco Hayez.]] Se conoix en a Historia con o nombre de Vespras sicilianas a una sublevación d'os sicilianos contra o dominio francés en a isla por a Casa d'Anchú o 30 de marzo de 1282, que remató en una mortalera d'os franceses d'a isla. Dimpués, Sicilia s'adhibió a la Corona d'Aragón en a persona d'o rei Pero III d'Aragón, que prenió asinas o nombre de Pero I de Sicilia en o reino de Sicilia. A sublevación principió en Palermo, a on se deciba que bellos soldatos franceses heban forzato a unas mullers sicilianas, y a escape s'estendilló ta otros lugars d'a isla, como Mecina u Corleone, dica rematar a mortalera d'os franceses d'a isla. Bels autors afirman que as vespras sicilianas fuoron promovitas por Miguel VIII Paleologo, estando un eixemplo de "Diplomacia Bizantina".
Os sicilianos clamoron en la suya aduya a o rei Pero III d'Aragón, casato con Gonstanza II de Sicilia, filla y heredera de Manfredo I de Sicilia, o zaguer rei d'a Sicilia independient antis de ser redotato y muerto por Carlos I d'Anchú en a batalla de Benavent o 26 de febrero de 1266. Pero III atrancó a Carlos II d'Anchú, o fillo de Carlos I d'Anchú, inicialment en o castiello de Monclús, pero veyendo la poca seguridat que ofriba per la proximidat con Francia, lo trayió a lo castiello de Mequinenza dica que estió meso en libertat en 1288 en complimiento d'o tractau de Canfranc. Un d'as condicions imposadas yera que la Provenza cayería baixo lo vasallaje aragonés si Carlos d'Anjou incompliba ixo a lo que se le obligaba.
Bavaro sudtirolés
Caracteristicas
Un 69,15% d'os habitadors d'a provincia autonoma de Bozen tien como luenga materna l'alemán. En a vida privada y publica predomina l'uso d'o dialecto bavaro sudtirolés, mientres que l'alemán stándard en a suya variedat austriaca remane como l'idioma amostrau en a escuela, usau en a comunicación escrita y en os ambitos oficials. Asinas existe una situación de diglosia.
Dende o punto d'anvista lingüistico o dialecto sudtirolés ye homochenio con o nortirolés y se puet clasificar como bavaro meridional. En iste sentiu sería muito mas correcto parlar d'un unico dialecto tirolés, que se charra a os dos cantos d'o paso d'o Brennero.
A parla sudtirolesa tien manimenos bels rasgos que la fan diferent, particularment debiu a la influyencia de l'italiano. En o curso d'o tiempo ha preso palabras de l'italiano que no se troban en l'alemán stándard ni en l'austriaco.
Bilingüismo
Manimenos os diferents dialectos tiroleses, como a mayor parti d'os dialectos austro-bavaros, son mutuament intelichibles y os suyos parlants pueden comunicar-sen entre sí parlando cadagún o suyo propio dialecto.
L'uso mayoritario d'o dialecto vernaclo sí que fa que a población de luenga italiana, que nomás ha estudeau en a escuela l'alemán stándard como segunda luenga, trobe muitas dificultatz ta comunicar-se con o suyos compatriotas de luenga chermana, que en as relacions socials fan servir muito mas o tirolés que l'alemán stándard (que se percibe como una luenga prou "culta" y distant ta o suyo uso en a vida cutiana). En o caso d'os chermanofonos no se produce o fenomeno inverso, ya que os tiroleses italianofonos, provenients d'atras rechions, emplegan mas que mas l'italiano stándard en a vida cutiana, y amás l'italiano s'amuestra como segunda luenga en as escuelas de luenga chermana. Manimenos, mesmo entre as cheneracions italianoparlants mas chovens o conoiximiento d'o dialecto sudtirolés ye prou difuso.
Palabras d'orichen italiano
L'uso de palabras italianas, u adaptadas de l'italiano, s'ha estableixiu en a luenga cutiana, mas que mas en as zonas urbanas, a on a presencia de sudtiroleses de luenga italiana ye prou gran. Mesmo en o luengache administrativo se fan servir a sobén termins italianos en cuentas d'os correspondients alemans.
Cal destacar que, en a luenga parlada diariament (que ye a mas viva), ye habitual (y prou estendillau) fer servir esprisions y faltadas italianas ta enfatizar una frase, lo que no se troba como ye de dar en l'alemán stándard ni en atros dialectos bavaros. Dos exemplos son l'uso d'a palabra "drkazzt/inkazziert" (en italiano "incazzato") y l'uso d'a palabra "fregiert", evidentement derivada de l'italiano "fregato". Tamién ye d'atra man freqüent intercalar "dai" (en aragonés "de") en as frases en dialecto sudtirolés.
En o lenguache chovenil sudtirolés se fan servir tamién palabras italianas ta prevocar u ta redir-se-ne d'a manca de conoixencia de l'italiano, como por eixemplo decir a os amigos "ragazzi" (en aragonés mesaches), quan en tirolés s'usaría "Buabn", que significa chustament mesaches u "Mandr" que significaría sinyors.
Entre os anyos 2002 y 2005 a editorial alemana Egmont Ehapa Verlag ha pubblicau tres volumens en dialecto sudtirolés d'as aventuras d'Asterix (Mundart - Asterix af Sidtiroulerisch), con os títols Asterix ba d'r Naia (n. 48 en setiembre de 2002 - títol en aragonés Asterix lechionario), Asterix isch kesslun (n. 53 en setiembre de 2003 - títol en aragonés Asterix y o caldero) y Olls Lai Lolli (n. 60 en agosto de 2005 - títol en aragonés Asterix y a biraga). Un atro cómic (Asterix os laurels d'o César) ha estau traduciu en 2014 con o títol Willsch wettn?.
Durón
Durón ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 148 habitants (2007), en una superficie de 23,35 km² y una densidat de población de 6,33 hab/km².
Junkers Ju 88
Junkers Ju 88 ye un bombardero desembolicau por Junkers. O suyo primer vuelo estió o 21 d'aviento de 1936. Tien dos motors Junkers Jumo 211J-1, una velocidat maxima de 470 km/h y capacidat d'aventar dica 1.400 kg de bombas. Se'n han construyíu 15.183 unidaz.
Jèrri
Encara que a esfensa de totas as islas ye responsabilidat d'o Reino Uniu, Jèrri no fa parti d'o Reino Uniu, sino que ye una posesión d'a Corona, con un estatus pareixito a la Isla de Man
Gara de Tardienta
A gara de Tardienta ye una gara de ferrocarril situata en o municipio aragonés d'o mesmo nombre. Tién servicios de Alta Velocidat y Meya Distancia, estando o puesto más chicot d'Espanya con aturadero de AVE. Ye un nyudo de conexions de linias de tren.
Jinotega
Jinotega, conoixita tamién como Las Brumas ye una ciudat de Nicaragua, capital d'o Departamento de Jinotega, situata en una val a 142 km de Managua, con una población de 123.548 habitants en o municipio y 51.073 en o suyo nuclio urbán, seguntes o INIDE (Instituto Nicaragüense d'Estatisticas) de l'anyo 2012. O títol de ciutat se li atorgó o diya 11 de febrero de 1883.
En a val en do que ye situata a ciudat bi ha un clima fresco y fa muga a l'este con a cordillera Isabelia (nimboselva d'altura, cautivo de flors, Reserva Natural Datanlí, La Bastilla Ecolodge), a l'ueste con a Penya de la Cruz (Altura: 800 metros, situata en a cima d'a serranía, accesible por gradas), a o norte con o lago Apanás (a 5 km) y salida enta os municipios de: El Cuá, La Concordia, San José de Bocay, San Rafael del Norte, San Sebastián de Yalí, Santa María de Pantasma, Wiwilí y Estelí, a o sud as antenas de telecomunicacions (ubicadas en a punta d'a serranía del Horno, con vista a la ciudat, Volcán Momotombo de León (Nicaragua) ) y salida a Managua.
Lista de municipios d'a provincia d'Ourense
Municipios d'a provincia d'Ourense:
thumb|300px|Provincia d'Ourense
Driebes
Driebes ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya, comarca de L'Alcarria y partiu chudicial de Guadalachara.
A suya población ye de 455 habitants (2008), en una superficie de 38,11 km² y una densidat de población de 12,00 hab/km².
Cheografía
A localidat de Driebes se troba situata a una distancia de 55 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia y d'o suyo partiu chudicial.
Ferrando II de Portugal
Ferrando II de Portugal, naixito de Viena (Imperio Austriaco, hue Austria) o 29 d'octubre de 1816 y muerto en Lisbona (Reino de Portugal, hue Portugal) o 15 d'aviento de 1885, estió un Rei consorte de Portugal dende o 16 de setiembre de 1837, cuan naixió o suyo primer fillo d'o suyo matrimonio con María II de Portugal, en aplicación d'a lei portuguesa. Yera fillo de Ferrando de Saxonia-Coburgo-Gotha y d'a suya muller María Antonia Koháry de Csábrág.
Füssen
Füssen (en suabio Füessa) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto d'Algovia Oriental.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Lewis Teague
Lewis Teague, naixito de Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) o 8 de marzo de 1938, ye un director cinematografico estausunidense, activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1960.
D'entre a suya filmografía, se puet mencionar as suyas intervencions en bellas cintas como The Lady in Red (1979, con Pamela Sue Martin, Robert Conrad y Louise Fletcher), Alligator (1980, con Robert Forster, Robin Riker, Michael Gazzo, Dean Jagger y Sydney Lassick), Cujo (1983, con Dee Wallace, Danny Pintauro, Daniel Hugh-Kelly, Christopher Stone y Ed Lauter), The Jewel of the Nile (1985, con Michael Douglas, Kathleen Turner y Danny DeVito), u Navy SEALs (1990, con Charlie Sheen, Michael Biehn, Joanne Whalley-Kilmer, Rick Rossovich y Cyril O'Reilly).
Segart
Segart ye un municipio valenciano d'a provincia de Valencia, situato en a comarca d'o Campo de Murviedro. Fa parte d'o partiu chudicial de Murviedro. Dica l'anyo 1918 teneba o nombre oficial, en castellano, de Segart de Albalate.
A suya población ye de 188 habitants (2012), en una superficie de 6,60 km² con una densidat de población de 28,48 hab/km².
Cheografía
O lugar de Segart se troba situato a 300 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 28 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'a suya provincia y d'o País Valenciano.
Bànari
Bànari (Bànari en sardo; Banari, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Sasser y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 677 habitants en una superficie de 21,27 km², con una densidat de población de 31,83 hab/km².
Provincia de Teleorman
A población d'esta provincia ye de 436.025 habitants (en 2002) en una superficie de 5.790 km², con una densidat de población de 75 hab/km².
Alemán stándard
L'alemán stándard (en alemán Standarddeutsch, coloquialment tamién dito Hochdeutsch) ye a variedat stándard de l'alemán emplegada en contextos formals y en a comunicación entre as diferents arias dialectals d'as luengas altochermanicas.
O Rat für deutsche Rechtschreibung (o Consello ta a Ortografía Alemana) ye l'organismo internacional encargau de fixar a ortografía y a puntuación de l'alemán. Iste organismo tien representación d'os diferents países con mayorías y minorías chermanofonas y encara que o suyo stándard no ye d'uso obligatorio en a vida diaria, si que'n ye ta as institucions oficials, incluyindo as escuelas.
Ta a pronunciación no bi ha garra stándard oficial regulau, pero si que existe de facto una traza stándard de pronunciar que se fa servir en os rechistros mas cultos, asinas como en l'amostranza y que deriva de l'alemán charrau en Hannover.
D'atra man, existen tamién stándards rechionals especificos como l'alemán stándard suizo y l'alemán austriaco.
Spiridon Louis
Spiridon Louis, conoixito tamién como Spiros, naixito de Marousi, Grecia o 12 de chinero de 1873 y muerto o 26 de marzo de 1940. Estió un auguador griego, que partecipó y ganó a preba d'a maratón en os Chuegos Olimpicos d'Atenas de 1896 estando un heroe en o suyo país en superar a d'atros corredors muito mes experimentatos como os favoritos Kharilaos Vasilakos y Ioannis Lavrentis u a medallistas en atras prebas d'atletismo como Teddy Flack, Albin Lermusiaux y Arthur Blake.
A o termín d'os Chuegos Spiridon tornó a vivir a Marousi a on treballó como pastor y vendedor d'augua. Mas tarde treballó como guardia rural pero fue engarcholau mientres un anyo por falsificar documentos militars anque en o chudicio fue absuelto. Continó estando un heroi ta os griegos y fue convidau por o Comité Organizador d'os Chuegos de 1936.
O Estadio Olimpicos d'Atenas estió renombrau como Estadio Spiridon Louis en a suya remodelación ta organizar a cerimonia d'embotada d'os Chuegos Olimpicos de 2004.
Aragonés d'a valle de Vio
25px|Variedaz dialectals de l'Aragonés Ista fualla ye escrita en l'aragonés d'a valle de Vio.
L'aragonés d'a valle de Vio u de Vallivió (en aragonés stándard val de Vio) ya definito per a variedat local de l'aragonés que se parla en as valles de Vio y Fanlo, en l'aria centro-septentrional d'a comarca de Sobrarbe, de camís d'entre ras valles d'a Cinca y l'Ara. Ya una d'as primeras variedaz aragonesas que se descrebión, en l'anyo 1899, por manos d'o filologo francés Jean-Joseph Saroïhandy que se pasó bués tiampos tomando ras carateristicas d'iste parlar que, alavez, yeba bian vivo en a valle. Atualment se troba en un lamentable estato de conservación, y ya una d'as variedaz clasicas (ixo yà, d'as primeras que se descrebión) con de menos vitalidat, parlando-la nomás que ras personas de mas gran edat.
Saroïhandy fayó tamién, en o mesmo curso d'ixe anyo y d'o 1900, es suyos famosos estudios sobre o complexo dialectal d'as valles altas d'a Cinca y d'o Cinqueta, que le pareixión bian diferendas, y que son a semiant d'o que oi ya devenito n'es parlars belsetán y chistabín dera luenga aragonesa. D'os estudios de Saroïhandy en Vio mos son quedatos, amás d'os interesants caracters descritos, belas locucions y esprisions interesantismas como fragmentos de pastoradas u cancions de mullers bian representativas d'a cultura sobrarbenca d'aquels tiampos. Posteriorment, autors atuals como Chabier Tomás y Chusé Raul Usón en han organizato y recopilato nuavas manifestacions que demuestran l'estato de degradación que ha sofrito a parla local d'istas valles en pasar es 100 anyos.
Fanlo fegura en l'ALEANR con a sigla Hu 203.
Caracteristicas
thumb|right|250px|O chicot y nisolato d'as localidaz d'istas valles permetió que Soraïhandy encara se-i trobás a faula bian viva. En a imachen, a ilesia [[Vio (villeta d'a valle de Vio).]] l'Aragonés d'a valle de Vio no ye guaire diferent d'es atros parlars de tipo centro-oriental que hay en Sobrarbe, y fa manifiastas belas carateristicas que tamién son definidoras de parlars bian descritos como o Bergotés u o Viellosobrarbés, o altros que no en tienen tan buena representación como l'aragonés de Tella y de Puértolas (especialment emparentato con o zaguero):
thumb|right|200px|Fig. 1. Os pronombres personals d'a [[valle de Vio. En royo os que s'han castellanizato (Grafía de Uesca).]]
thumb|right|250px|A ilesia de l'espoblato de [[Sercué, bian chicorrona como una cambra d'un piso en a capital, con as Sestrals de fondo.]]
Pardicularidaz verbals
thumb|right|100px|Fig. 2. O [[present d'indicativo en aragonés|present d'indicativo d'o verbo "estar", en a forma suya actual (grafía de Uesca).]]
thumb|right|275px|Fig. 3. Formas d'o [[pasau imperfecto de subchuntivo en aragonés|preterito imperfecto de subchuntivo que decumentó Saroïhandy, con as formas que ibi conviven oi día. Castellanizacions mes evidentas en royo (grafía de Uesca).]] Con a excepción expresa d'as perifrasis d'obligación:
Complementos verbals
thumb|right|210px|O balcón d'una casa abandonada, de [[Vio.]] Ya me lo dición (actualidat).
INDE
-Ya le'n diré. Iste caracter ya compartito per o catalán, l'occitano y o francés, y segundariament ya tamién una d'as caracteristicas mes enradigadas en o castellano baturro (dialecto castellano d'Aragón), per o sustrato d'aragonés que éste tián.
IBI
Iste emplego locativo ya con de diferancia o mes frecuant. A forma anteriorment dita con en/ne s'emplega només que ta especificar a procendencia d'un movimianto. Atros eixemplos, an que Saroïhandy i trobó ra forma relicta ibi (mesma que en latín) pero que oi no se conservan si que en a valle de Puértolas y de forma muit esporadica: -¡Bés-be tú!
Asinas pues, s'observa que ra forma "be" siampre va en a zaga d'o verbo, y equivale ta l'ueste d'a Cinca ra mesma cosa que ta l'este se fa "ie". As formas "ibi" y "i" apareixen siampre a debant d'o verbo, y una u l'altra pende si o dito prencipia per vocal u no, y de si ra palabra anterior tamién en tiane garra ta rematar u no:
Pardicularidaz foneticas
thumb|right|230px|[[Moriello de Sampietro|Murillo de Sampiatro, espoblato en a valle de Vio.]] thumb|right|300px|[[Buisán, perdito y cuasi espoblato en a valle de Fanlo, ya un buan eixemplo de per qué ya en tan mala situación l'aragonés.]] Anque en hai que s'han aganato per a presencia d'o castellano: toda y todas, t'as palabras que enos arredols de 1900 yeban tota y totas.
Ixe caracter nomás que o describen Tomás y Usón en o suaso de Linars de tod'o que yeba nantes l'aria patrimonial d'o bergotés. Ya revelador que o fenomeno igual pase tamién en os parlars pirenencos d'o gascón.
Manfredo I de Sicilia
Manfredo I de Sicilia u Manfredo de Hohenstaufen, naixito arredol de 1232 en Venosa (hué provincia de Potencia, Basilicata, Italia) y muerto en a batalla de Benavent o 26 de febrero de 1266, estió un rei de Sicilia, d'a dinastía Hohenstaufen, o zaguer rei d'una Sicilia independient, dende 1258 dica a suya muerte, cuan o reino fue conquiesto por Carlos I d'Anchú.
Toni Collada
Antón Lleonardo Collada Ferrer naixió de Fonz (Cinca Meya) en 1974. Ha cursato estudios de Mecanica Industrial en o Instituto Salesiano de Monzón.
Collada ha escrito en aragonés baixorribagorzano, muitos relatos curtos como Dos cartas y una llonganiza p'atar (1998), De bestia... (2000), publicatos en senglos programas de festellos. Tamién ha escrito ta bellas publicacions as narracions Fabula del cocho charrador (1999), Diyas de fiesta (2000) y L'onsét bllanco (1999) ta la revista Fuellas u Niebe bllanca (1999) en Luenga e Fablas.
Antimás estió ganador d'o I Premio de Nobela Curta "Ziudá de Balbastro" con El biache, Collada también estió co-ganador en 1999 d'o Premio literario Villa de Sietemo de rilatos n'aragonés, con a suya obra Alfredo Serblán, publicata por o Consello d'a Fabla Aragonesa.
A suya zaguera obra ye ¿Per qué plloran las estrelas? (2009), novela historica que transcurre en plena Guerra d'o Francés.
Cimòrra
A suya población ye de 660 habitants (2007) en una superficie de 35,85 km², con una densidat de población de 18,41 hab/km².
Tractau de Londres (1839)
O Tractau de Londres ye un tractau internacional sinyau o 19 d'abril de 1839 en a ciudat de Londres por representants d'o Reino Uniu, l'Imperio Austriaco, Francia, o Reino de Prusia, l'Imperio Ruso y os Países Baixos, seguntes as clausulas d'o qualo istos países reconoixen a independencia de Belchica (d'antis más feba parte d'os Países Baixos) y a suya neutralidat, clausula ista zaguera muit important en a politica forana britanica. Tamién esdevenió independient (encara que con una unión personal con os Países Baixos) Luxemburgo, encara que con a perduga de parte d'o suyo territorio, adhibiu a o nuevo país de Belchica.
En 1914, en prencipiar a Primera Guerra Mundial, en no respetar as Potencias Centrals a declaración de neutralidat de Belchica feita en o Tractau de Londres, o Reino Uniu dentró en a guerra adhibindo-se a os Aliaus.
Buchloe
Buchloe (en suabio Buechla) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto d'Algovia Oriental.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Villangómez
Villangómez ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de l'Arlanza y partiu chudicial de Lerma.
A suya población ye de 294 habitants (2007) en una superficie de 38,85 km², con una densidat de población de 7,67 hab/km².
Cheografía
D'o suyo termin municipal en fan parte os lugars de Villafuertes, Basconcillos de Muñó y Quintanilleja, istos dos zaguers hue despoblaus.
Ghana
A  Republica de Ghana ye un país a l'ueste d'Africa. Muga a l'ueste con Costa de Vori, Burkina Faso en o norte, Togo a l'este, y o Golfo de Guinea a o sud.
O país estió una colonia britanica dica o 6 de marzo de 1957, cuan iste zaguer país li concedió a independencia. A capital de Ghana ye a ciudat d'Accra. O sistema politico ghanés ye de Republica presidencialista, y l'actual president ye John Atta-Mills.
Josefsplatz
A Josefsplatz (en aragonés a Plaza de Chusé) ye una plaza centrica d'a ciudat de Viena, Austria. En o centro d'a Josefsplatz se troba un molimento con a estatua de grandaria real de l'emperador Chusé II sobre un caballo (1795–1806, obra d'o escultor Franz Anton Zauner).
A plaza ye zarrata por cuantos edificios que fan parti d'o complexo d'o Palacio Imperial de Hofburg, entre os que destaca a librería nacional (Österreichische Nationalbibliothek) y o museu - un polito eixemplo a gran escala de l'arquitectura barroca tardana, disenyato por Fischer von Erlach o Viello y Fischer von Erlach o Choven, con as alas laterals adhibitas dimpués baixo o disenyo de Nikolaus Pacassi. O museu ha sufrito en bella ocasión danyos catastroficos - a colección zoolochica fue destruyita por un canyón en a batalla de Viena en 1848, y l'ala Redoutensäle fue grieument danyata por o fuego en 1992.
En una esquina d'a plaza se troban os antigos Establos Imperials, que en otras envueltas yeran o puesto a on s'alzaban dica nueucientos caballos de raza lipizzana. Parti d'iste edificio ye hue a Escuela Espanyola d'Equitación mientres que atra parti ye una galería d'arte moderno.
A Josefsplatz fue seleccionata como motivo prencipal d'una d'as monedas austriacas de 5 euros ta conmemorar a presidencia austriaca d'a Unión Europea en l'anyo 2006. O reverso amuestra o Palacio Imperial de Hofburg visto dende ista plaza. A estatua eqüestre de Chusé II ye en o centro d'a moneda. A la dreita se veye a Escuela Espanyola d'Equitación y a "Redoutensäle".
A Josefplatz apareixe como un scenario important en a cinta The Third Man (1949).
Parque Nacional d'o Mont Aspiring
O Parque Nacional d'o Mont Aspiring (en anglés Mount Aspiring National Park) ye un parque nacional situau en os Alpes d'o Sud, en a Isla d'o Sud de Nueva Zelanda, a o norte d'o Parque Nacional de Fiordland y entre as rechions d'Otago y sud de Westland.
Se creyó en 1964, estando o deceno parque nacional de Nueva Zelanda y fa parti en l'actualidat de Te Wahipounamu, un conchunto de quatre parques nacionals que son Patrimonio d'a Humanidat. A extensión d'o parque ye de 3.555 km² y se troba chusto a l'ueste d'o laco Wanaka, estando popular ta a practica d'o excursionismo, senderismo y montanyismo. En abril de 2005, o Fundo ta o Patrimonio Natural mercó tierras privadas en a val d'o río Landsborough ta adhibir-las a o parque.
O Mont Aspiring (u Tititea en maorí) (3.033 m) ye a montanya que le da nombre. Atros picos importants en o parque son o Mont Pollux (2542 m) y o Mont Brewster (2.519 m).
Rhinoceros sondaicus
O rinoceront de Chava u rinoceront d'a Sonda (Rhinoceros sondaicus (Desmarest, 1822) ) ye una especie d'a familia rinocerotidae actualment restrinchita a la isla de Chava y en serio periglo d'extinción. Presenta un cuerno en o suyo morro por un regular menor de 25 cm, menor que en as atras especies de rinoceronts.
Mencions en fuents aragonesas
En a traducción aragonesa d'o "Libro de Marco Polo" parlan d'esta especie de rinoceront referindo-se a animals de Sumatra (a on esta especie ya no se troba), y la consideran como un unicorni:
200px|thumb|left|Gravato de Rhinoceros sondaicus de 1872.
Albalat dels Tarongers
Albalat dels Tarongers ye un municipio valenciano d'a provincia de Valencia, situato en a comarca d'o Campo de Murviedro.
La suya población ye de 1.070 habitants (2007), en una superficie de 21,35 km² con una densidat de población de 50,12 hab/km².
Toponimia
Al-balat significa en arabe "a calzata" u "o camín".
Cheografía
A localidat d'Albalat dels Tarongers se troba situata a 96 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 31 km d'a ciudat de Valencia, a capital d'a suya provincia y d'o País Valenciano.
Bedeishan
Bedeishan (Bedeishan en occitán, Bédéchan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Aush y cantón d'Astarac-Gimona.
A suya población ye de 134 habitants (2006) en una superficie de 7,84 km², con una densidat de población de 17,09 hab/km².
Dave Dave
Dave Dave (nombre artistico de David Rothenberg), naixito de Brooklyn (Nueva York, Estaus Unius) o 18 de chunio de 1976 y muerto l'15 de chulio de 2018 en Las Vegas (Nevada, Estaus Unius). Estió un artist estausunidense.
Idioma aari
L'aari ye una luenga omotica d'o filo afroasiatico, parlata per o pueblo aari, en Etiopia.
Filiación lingüistica
L'aari ye clasificata como una luenga d'o grupo meridional u aroide d'a branca de luengas omoticas d'o filo afroasiatico.
D'entre as luengas mas amanatas, i son l'amer-banna, o dima y o kerre.
Situación cheografica
A luenga se localiza a lo sudueste de Etiopia, en a rechión d'Omo.
Fus'ha
Fuṣ'ḥá (arabe: فصحى prenunciato Fuṣ-Ḥá) ye un termin colectivo que refiere a las variedaz oficials d'a luenga arabe, en comparanza con as variedaz charratas de l'arabe.
Idioma aari
Situación social
A luenga ye charrata per mes d'uns 150.000 aari. Muitos d'éls son monolingües; en bi ha de bilingües, sobretot en amharico.
Parque Nacional d'o Mont Cook
O Parque Nacional d'o Mont Cook (en anglés Mount Cook National Park) ye un parque nacional situau en a Isla d'o Sud de Nueva Zelanda, amán d'a localidat de Twizel. O Mont Cook (u Aoraki en maorí), a montanya mas alta de Nueva Zelanda y Mount Cook Village se troban en iste parque nacional. L'aria fue establida como parque nacional en octubre de 1953 y consiste en diferents reservas que ya yeran protechidas por a suya peculiar vechetación y paisaches, belunas dende l'anyo 1887.
Fus'ha
Muitos eruditos occidentals distinguen dos variedaz comuns d'o fusha: l'arabe clasico, que yera usato en os sieglos VI y VII aC, y o moderno arabe estandar, a luenga escrita usata huei. Os arabes consideran as dos variedaz como una pues son intelichibles.
Idioma aari
Literatura
L'alfabetismo d'os aari no blinca d'o 10%, y a producción de libros se reduz a libros d'amostranza u traduccions de carácter relichioso feitas per misioners protestants, como a d'o Nuevo Testamento en 1997.
Parque Nacional d'o Mont Cook
Encara que a mayoría d'o parque ye en terreno alpín, ye de fácil acceso. A unica carretera que da acceso a o Parque Nacional d'o Mont Cook ye a estatal 80, que prencipia amán de Twizel, a localidat mas amanada a 65 km de distancia d'o parque, y leva dreitament enta Mount Cook Village, a on remata. Ista zaguera localidat se troba situada aintro d'as mugas d'o parque, encara que, nomás ye formada por un hotel y bells motels, asinas como casas y instalacions ta os treballadors de ditos establimientos hostelers.
Idioma ugaritico
L'ugaritico fue escrito en un alfabeto basato en o cuneiforme. Ye pareixito a os alfabetos d'as luengas acadia y asiria.
Miesbach
Miesbach (en bavaro Miaschboch) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Ye a capital d'o districto de Miesbach.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Bavaro de Lechrain
O bavaro de Lechrain (en bavaro Lechroanerisch, en alemán Lechrainerisch u Vorostschwäbisch) ye un dialecto d'o bavaro parlau en a rechión de Lechrain, a val d'o río Lech entre Friedberg (Suabia), Landsberg am Lech (Alta Bavera) y Schongau (Alta Bavera), toz ells situaus a l'este d'o Lech. O dialecto de Lechrain ye prou diferent d'os atros dialectos vecins y se conoixe tamién como Vorostschwäbisch, literalment "pre-suabio oriental" por estar un dialecto de transición enta l'alamanico suabio.
Caracteristicas
O dialecto bavaro de Lechrain combina elementos d'o suabio oriental y o bavaro central meridional con bells repuis de l'alto alemán medieval. Mientres que o suabio y o bavaro s'esferencian prou bien entre ells, o bavaro d'a rechión de Lechrain ha desenvolicau una forma mixta entre istas dos, fendo que un pueblo que tien un orichen alamanico haiga preso en a suya parla rasgos dialectals bavaros dimpués de sieglos de dominación bavara. Si paramos cuenta d'a fonolochía, o dialecto de Lechrain habría de clasificar-se como suabio. O suyo vocabulario ye d'atra man muito mas amanau enta o bavaro. Fendo una gollada a las estructuras gramaticals se veye que mezcla elementos d'os dos, suabio y bavaro.
Os rasgos mas tipicos d'o dialecto de Lechrain o soniu -kch- cerenyo y gutural que tamién se i puet veyer en os dialectos d'Allgäu (suabio) y Tirol (bavaro), a conservación en bells casos de -ch- en cuentas de -h- (por eixemplo ziehen → ziacha, leihen → leicha) y a mutación consonantica d'a -i- en -u- respecto a l'alemán stándard (Kirche → Kurcha, Wirt → Wurt).
L'aparición d'ista variant dialectal ye paralela a o curso d'o río Lech: asinas trobamos as variedatz mas puras en os municipios que se troban a o canto d'o río, mientres que si mos movemos bells poquetz kilometros enta l'este os suyos rasgos diferencials desapareixen tornando-se cada vegada mas bavaros. O mesmo olcurre si n'imos bells kilometros enta l'ueste, mos trobaremos cada vegada con formas mas suabias.
Vocabulario
Iste ye un chiquet eixemplo de vocabulario:
Vilambic
Vilambic (en francés Villembits) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón de los Costalats y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 113 habitants (1999) en una superficie de 5,25 km², con una densidat de población de 21,52 hab/km².
Cheografía
O termin municipal de Villembits se troba situato a una altaria meya de 300 metros sobre o livel d'a mar, con altarias maxima de 425 y menima de 282 metros.
Pico Culibiellas
O pico Culibiellas (en castellano pico Culibillas) ye un mont de 2.523 metros d'altaria situau en a val de Tena, en o municipio de Sallent de Galligo, Alto Galligo.
Guinea
A Republica de Guinea (francés: République de Guinée) ye un estato situato en Africa occidental, en a rechión historica de Guinea.
Pico Culibiellas
Toponimia
Iste toponimo ye rechistrau con o sufixo -iella en protocolos notarials de Sallent d'o sieglo XV :
Guinea
Mugas
Muga a lo norte con Guinea-Bissau y Senegal, Mali a lo norte y nord-este, Costa de Vori a lo sudeste, Liberia a lo sud, y Sierra Leone a l'ueste.
Pico Culibiellas
Toponimia
A suya etimolochía no ye guaire clara y bi ha quantas teorías. Podría estar un derivau rematau en -ICULA d'o latín CUBILE 'leito', 'cubilar', d'on aparexeiría *Cubililla que habría tenido dimpués una metatesi de -b- y -l-, rematando asinas en Culibillas.
Manimenos por existir documentación de formas rematadas en -iella fa dubdar d'a presencia d'o sufixo -ICULA y apunta enta un derivau en -ELLA. En iste caso o problema ye explicar por qué ixe sufijo no ha evolucionado enta -iacha/-iecha, que ye o normal en a toponimia tensina.
D'atra man, no se puet descartar o suyo orichen en o compuesto *Cubil Viella (< CUBILE VETULA), que pasaría a Culibiella y dimpués por castellanización a Culibilla.
Nafría de Ucero
Nafría de Ucero ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria, comarca de Tierras del Burgo y partiu chudicial d'El Burgo de Osma-Ciudad de Osma.
A suya población ye de 63 habitants (2008), en una superficie de 36,56 km² y una densidat de población d'1,72 hab/km².
Cheografía
Nafría de Ucero ye situau a 1.000 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 80 km de Soria, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Rejas de Ucero, Sierra de Nafría y Valdealbín.
Paul L. Smith
Paul L. Smith (nombre artistico de Paul Lawrence Smith), naixito de Everett (Massachusetts) o 24 de chunio de 1936 y muerto en Ra'anana (Israel) o 25 d'abril de 2012, estió un actor y productor estausunidense conoixito prencipalment por as suyas aparicions en Midnight Express (1978), Popeye (1980) y Maverick (1994).
Lista de municipios d'a provincia de Pontevedra
Municipios d'a provincia de Pontevedra:
thumb|300px|Provincia de Pontevedra
Pol
Pol ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca de Meira.
A suya población ye de 1.870 habitants (2008), en una superficie de 124,46 km² y una densidat de 15,02 hab/km².
Cheografía
A localidat de Pol ye situata a 505 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Clavillo
Clavillo (Clavijo en castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Logronyo.
A suya población ye de habitants en una superficie de 19,66 km²,con una densidat de 0 hab/km².
Cheografía
Clavillo ye situau a 872 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 16 km de Logronyo, a capital d'a suya comarca y d'a Riocha.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de La Unión de los Tres Ejércitos.
Molimentos
center|750px|thumb|[[Envista d'a val d'Ebro dende o Castiello de Clavillo.]]
Montoro
Montoro (Montoro de Mezquita en castellano) ye un lugar aragonés de la provincia de Teruel, situato en lo municipio de Villar Luengo y comarca de lo Mayestrato.
La suya población ye de 12 habitants (2018).
Cheografía
O lugar de Montoro ye situato a 1.000 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a una distancia de 105 km d'a ciudat de Teruel, a capital d'a suya provincia.
A man de Montoro ye a formación cheolochica con estratos verticals de calsinera dita "Organos de Montoro", protechito baixo a figura de "molimento natural".
Historia
Felipe IV d'Espanya concedió a Vicencio Ram de Montoro, fillo d'o cinquén sinyor de Montoro lo titol de conte por lo suyo treballo dirichindo a expulsión de los moriscos de bels lugars de lo Baixo Aragón como Exatiel. Cuan en lo sieglo XIX fué abolito lo sistema sinyorial, los siñors de Montoro esdevinioron grans propietarios.
Toponimia
Este lugar prene l'apelativo de Mezquita dende 1916. Bi ha bels microtoponimos con component aragonés. Por eixemplo tenemos lo "barranco de Valloré" (y tamién atro dito de Vallorelico), que desembocan en lo Guadalop en un estreito dito tamién "Valloré", que ye una foz fluvio-karstica. Bi ha un plan cuaternato en los mapas oficials como Plano del Roble (pero que debe estar del Robre porque n'esta redolada se diz asinas a lo caixico). Bi ha una masía dita Masía de la Latonera, una fuent dita El Vación. Tamién bi ha una partita dita Las Chulillas a man d'un Mas de Chulilla de lo termin d'Aliaga, (talment castellanización de l'apellito Chuliella con fonetica aragonesa).
Tierra de Barrenaus
Tierra de Barrenaus ye o nombre d'o solo programa de raso en aragonés en l'actualidat. Creyau y endrezau por Carlos G. Esteban ye a versión radiofonica d'o blog de mesmo nombre. S'emite os domingos de 21 a 23h dende Radio Topo y os suyos temas son mosica, politica, frikadas, historia, luenga,... O blog estió creyau en aviento de 2006 y o programa de radio en 2015. Dende allora s'han emitiu mas de 50 programas sumando mas de 100 horas d'emisión en aragonés.
Río Manubles
O Río Manubles ye un afluent de Xalón. Naixe en a Sierra de Tablado en Soria a 1.320 metros d'altaria.
Pasa por Borobia, Ciria, entrando en Aragón a traviés d'o puerto de Bigornia, baixando dimpués por os termins de Verdello, Bichuesca, Turrillo, Villa Luenga, Moros y Ateca, a on que caye en Xalón. Lo suyo recorriu ye de bells 60 km.
Toponimia
L'hidronimo Monubles proviene d'un despoblau medieval homonimo. En aragonés maniple u maniplo ye un ornamento sagrau que fa servir o mosén en misa.
Manchuria
Os pueblos tunguses, pueblos mongols y nivkhes son os habitadors tradicionals, actualment predominan os chineses han y os rusos.
Historia
Manchuria ye l'orichen d'os Xianbei, Khitan y Jurchen, pueblos que invadioron China, on creyoron dinastías gobernants. Os khitan yeran mongols u una branca colateral con o mesmo orichen. Os Jurchen yeran d'orichen tungús y esdevinioron o pueblo manchú enta o sieglo XVII, pueblo que da nombre a Manchuria. A zaguera dinastía reinant en China estió a dinastía Qing, surchita d'os manchús.
Os manchús vedaban a inmigración de hans ta Manchuria, pero os zaguers tiempos d'o suyo mandato os Qing permitioron a los chineses d'etnia han emigrar a Manchuria pa evitar que cayese en poder de l'Imperio Ruso. Os Qing tamién deportoron a los dagur ta Mongolia y Xinjiang pa evitar que cayesen en a esfera d'influencia d'os rusos. l'Imperio Ruso prenió o control de bells territorios de Manchuria en o tractau de Nertchinsk en 1689, quan se fixan unas mugas entre l'Imperio Ruso y China. l'Imperio Ruso plegó a ocupar quasi tota a Manchuria historica dica que fue derrotata en a Guerra Ruso-Chaponesa (1904-1905).
Jessica Lange
Jessica Phyllis Lange, naixita de Cloquet (Minnesota) o 20 d'abril de 1949, ye una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1970 y con quantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
En a suya filmografía cal destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como Tootsie (1982, Sydney Pollack), Frances (1982, Graeme Clifford), Country (1984, Richard Pearce), Sweet Dreams (1985, Karel Reisz), Music Box (1969, Costa-Gavras), Blue Sky (1994, Tony Richardson), A Thousand Acres (1997, Jocelyn Moorhouse), Normal (2003, Jane Anderson) u Bonneville (2006, Christopher N. Rowley).
Premios
L'actriz Jessica Lange recibió un premio Oscar a la Millor Actriz en 1994 en a 67ena edición d'os Premios Oscar por a suya interpretación de Carly Marshall en a cinta Blue Sky, dirichita por Tony Richardson.
Tornan
Tornan (Tornan en occitán, Tournan en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto d'Aush y cantón d'a Val de Sava.
Punta Espelunciecha
A punta Espelunciecha ye un mont de 2.399 metros d'altaria situau en a val de Tena, en o municipio de Sallent de Galligo, Alto Galligo.
Toponimia
Tien o suyo orichen en o latín speluncĕlla con o significau d ' 'espelunga' y o diminutivo propio de l'aragonés tensino -iecha.
Prefectura de Miyagi
La prefectura de Miyagi (宮城県 Miyagi-ken?) ye ubicada en a isla Honshu (Chapón). La capital ye Sendai.
Tosos
Tosos ye un municipio aragonés de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de lo Campo de Carinyena y partiu chudicial de Zaragoza.
La suya población ye de 246 habitants (2008), en una superficie de 68,6 km², con una densidat de 3,59 hab/km².
Cheografía
Ye situato chunto à La Uerba, auguas entabaixo de lo Entibo de las Torcas, a 585 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar y a una distancia de 50 km de Zaragoza, la capital de la suya provincia.
En lo cabalto de lo mesmo lugar de Tosos bi ha un parache con unas penyas d'almendrón de lo terciario.
Historia
L'orichen de lo nuclio de Tosos ye l'antigo Alcanyicello, huei en ruinas. Tamién bi ha repuis de lo que podió estar lo castiello d'Alcanit de la Uerba u Alcanyiz de la Uerba.
Las mugas de Tosos con las localidaz d'Ailés, Longars, Fuent de Todos y Villanueva de la Uerba s'establioron en 1240.
Toponimia
150px|miniaturadeimagen|cucha|A Penya Chiquita Lo toponimo Tosos puet interpretar-se a partir de las penyas que bi ha en lo suyo cabalto, (Penya Chiquita, Penya Tajada, Penya d'el Garbanzo y Penya Domingo Marín) con almendrón duro en la part superior y que s'amanan vagament a lo que en bels puestos s'entiende por tozal en aragonés y teso en castellano. Por atra part en lo Campo de Borcha existen las parolas tuso ("piedra gran"), y tusazo ("pedrada"), relacionadas etimolochicament con lo toponimo Tosos y talment con l'aragonés "Tozal".
Bi ha bel microtoponimo con component en aragonés: Alitonero, Las Algeciras, Artigazo, El Artigazo Bajo, Badinas, Vaguada de Vicén, Balsa Jambres, La Balseta, Balsete Sampietro, Barranco de Las Fontanillas, Barranco de Las Canales, Barranco de Pontarrón, Escalcivos, Las Fontanillas, Gabardosa, Carravillanueva, Carralastorcas, Carralongares, Carrapaniza, Monte Valderrobres, Noguera, Peña del Royo, El Plano, Las Planas, Planilla y Zafranal, pero destacando los navallos: Navallo (y Barranco d'el Navallo), Navallo Blanco, Navallo El Cabezo, Navallo La Cantera, Navallo La Caseta, Navallo el ermitaño, Navallo de los Galos, Navallo El Gorrión, Navallo Lobera, Navallo El Lobo, Navallo Mulas, Navallo Ortiz, Navallo Los Pablicos y Navallo Zate.
Provincia de Suceava
A provincia de Suceava (en rumano Judeţul Suceava) ye una provincia de Rumanía con capital en Suceava.
Benetuti
Benetuti (Benetuti en sardo; Benetutti, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Sasser y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
Provincia de Suceava
A población d'esta provincia ye de 688.435 habitants (en 2002) en una superficie de 8.553 km², con una densidat de población de 80 hab/km².
Benetuti
A suya población ye de 2.030 habitants en una superficie de 94,53 km², con una densidat de población de 23,07 hab/km².
Cheografía
A localidat de Benetuti ye situata a 406 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Provincia de Suceava
Divisions administrativas
O districto conta con 5 municipios, 11 ciudaz y 98 comunas.
Pulsar
Un pulsar (que proviene de l'anglés "pulsating star") ye una estrela de neutrons que emite radiación electromagnetica de forma periodica. As estrelas de neutrons poseyen intensos campos magneticos que a o rotar sobre si mesma producen ixos pulsos de radiación a intervalos regulars.
thumb|Pulsar PSR B0833-45 dende o telescopio espacial Fermi
Cabezo de la Rocha
Lo cabezo de la Rocha (u simplament La Rocha), ye una cima de 1.787 metros d'altaria situada en la sierra de la Rocha de las Defesas (Serranías de Gúdar), entre los termins municipals de Cantaviella y Fortanet (provincia de Teruel). En lo suyo cabalto bi ha un vértiz cheodesico.
Topomimia
L'oronimo rocha de las Defesas (actualment de las Dehesas en castellano local), corresponde en lo termin municipal de Fortanet a la vertient sudueste de la sierra de la Rocha, baixo lo cabezo de la Rocha y los suyos cerros, distinguindo-se de la rocha de Pinarhueco situada a lo norueste en lo sarrau que bi ha entre Villar Luengo y Canyada de Benatanduz.
Arabe clasico
L'arabe clasico ye a forma estandar y literaria d'a luenga arabe.
Ye clamato "al-luga al-`arabiyya al-fushà", «a luenga arabe mas elocuent». Ye basata en as modalidaz fablata y literaria en uso en a rechión de Hichaz en o sieglo VII. Ye fixata por l'Alcorán y a poesía arabe preislamica.
Paralelament a l'uso literario y oficial de l'arabe clasico, s'han desenvolicato diferens modalidaz d'arabe dialectal u arabe fablato que han convivito con o clasico en situación de diglosia. Bi ha discusión sobre si istas variedaz dialectals proceden d'una transformación de l'arabe clasico u si bi ha que mirar o suyo orichen dreitament en dialectos preislamicos.
Dende o sieglo XIX l'arabe clasico orichinó a una variedat que a vegatas recibe o nombre d'arabe culto moderno, arabe literal moderno u arabe estandar.
The Guardian
The Guardian ye un periodico diario d'o Reino Uniu en anglés publicato en a ciudat de Londres por Arthur Ochs Sulzberger Jr., distribuito por o Reino Uniu y muitos atros países. Fue fundato en 1821 por John Edward Taylor en Manchester y dica 1959 yera clamato The Manchester Guardian.
Mont Albo
Mont Albo puede fer referencia a:
Eurocities
Eurocities ye o nombre d'o rete fundato en 1986 por seis grans ciutaz europeas (Barcelona, Birmingham, Frankfurt d'o Main, León d'o Roine, Milán y Rotterdam). Eurocities colabora con o Comité d'as Rechions d'a Unión Europea.