cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
París
Guerras de relichión de Francia
En 1590, Henrique de Borbón, qui ya yera rei de Francia con o nombre de Henrique IV de Francia, asetió la ciudat con as suyas tropas en o dito setio de París de 1590. Henrique contaba noás que con arredol de 12.000 u 13.000 soldaus, cuasi sin artillería de setio y los esfensors, mandaus por Carlos Manuel de Saboya-Nemours, conde de Nemours, yeran 30.000, anque la mayor parte no yeran soldaus profesionals so que milicias urbanas d'a ciudat. En ixas condicions Henrique consideró que asaltar la ciudat no li garantizaba la victoria y prefirió d'establecer-ne-ie un bloqueyo ta rendir París por fambre. Lo 30 d'agosto los parisiens conoixioron que un exercito espanyol mandau por Alexandro Farnesio, duque de Ducau de Parma, marchaba enta la ciudat ta liberar-la d'o setio. Antis de plegar los soldaus i plegó en París un convoy de subministros ta la ciudat, que teneba una fambre extrema (fácil que entre 40.000 y 50.000 parisiens morisen de fambre mientres lo setio). Henrique IV prebó de fer un ataque final antis de plegar los espanyols, pero no crebó las esfensas d'a ciudat y rebló con as suyas tropas. Los espanyols dentroron en París lo 30 de setiembre, estando aclamaus por a población famelica.
La Fronda
Mientres la minoría d'edat de Loís XIV de Francia y la rechencia de su mai Ana d'Austria s'escaició en París o 26 d'agosto de 1648 lo dito Día d'as barricadas de 1648, cuan lo cardenal Giulio Raimondo Mazzarino en nombre d'a rechent Ana d'Austria ordenó engarcholar a René Potier de Blancmesnil y Pierre Broussel, deputaus en o Parlamento de París, y que heban destacau por a suya esfensa d'as leis vichents contra lo creixent absolutismo d'a monarquía francesa. Cuan los parisiens marchoron por as carreras, se fació servir una gran violencia ta dispersar-los, con cuantas muertes, exarcebando-se la decisión popular y bien luego se debantoron por toda la ciudat alto u baixo 600 barricadas. Cuan Mathieu Molé, president d'o Parlamento de París, marchó enta lo Palais-Royal a on se trobaba la rechent Ana ta demanar-li de fer concesions, Ana d'Austria se negó a recebir-lo, en acusando a lo Parlamento d'estar l'instigador d'a revuelta ciudadana. Tampoco no lo recebió en un segundo intento de Molé qui cuan tornaba fue deteniu en una d'as barricadas con acusacions de traidoría s'os sublevaus, encara que podió fer una tercera visita a la rechent, conseguindo en ista tercera visita un alcuerdo con la liberación d'os deputaus engarcholaus, tornando asinas poquet a poquet la calma a París. Istos escaicimientos se considera que son l'alacet d'os disturbios en Francia conoixius como la Fronda.
Edat Contemporania
Mientres la priera metat d'os anyos 1770 la cosecha d'o trigo en la mayor parte d'o reio de Francia estió bien curta, mas que mas en os veranos de 1773 y 1774. En ixas condicions la falta de trigo ta fer-ne farina y pan (l'alimento basico d'as clases populars en ixas envueltas) antis de que se podese recullir la cosecha de l'anyo 1775 provocó un augmento desmesurau d'o suyo pré. D'atra man, Anne Robert Jacques Turgot heba decretau o 19 d'aviento de 1774 la liberalización d'o pré d'o trigo, enamplando asinas l'efecto d'incremento d'o suyo pré y estendillando-se las suyas consecuencias con un augmento d'o pré en toda Francia. En ixas condicions esclatoron centenars de chicotas revueltas (nomás que arredol d'a ciudat de París n'esclatoron 180 en 15 días), con queixas respective d'a especulación, espullamientos d'almagacens a on s'encambraba lo trigo y bloqueyos d'as vías de comunicación ta evitar que lo cerial marchase de cada lugar enta bel atro puesto a on la suya venda producise mas beneficio. Istas revueltas, conoixidas como la guerra d'as farinas y reprimidas con violencia con la intervención de l'Exercito francés, se considera que estioron una d'as causas d'a Revolución francesa. En muitos puestos os revoltosos fuoron condenaus a pena de muerte, encara que a sobén se lis conmutó por destierro u condena a galeras.
Encara que las revueltas rematoron con la cosecha de 1775, entre las clases populars cada vegada se trobaba mas resentimiento respective d'a situación d'o país. En ixas condicions, la intervención francesa en a Guerra d'Independencia d'os Estaus Unius amenistaba gran cantidat de diners ta la suya financiación y lo Gubierno recurrió a l'incremento d'os impuestos directos, incrementando-se asinas tambien en consecuencia l'animosidat d'a población, con un sistema tributario que amás no soportaban so que las clases populars. Asinas, cuan Jacques Necker aconselló a Loís XIV que convocase los Estaus Chenerals de Francia lo 5 de mayo de 1789, acceptó d'enamplar-ne-ie la partecipación d'o dito Tercer estau (burguesía y clases populars) en detrimento d¡o Primer estau (la nobleza) y d'o Segundo estau (lo clero). Cuan prencipioron as sesions, la nobleza y lo clero bloqueyoron como protesta por ixo las sesions y finalment lo 17 de chunio lo Tercer estau albandonó los Estaus Chenerals en constituindo-se como Asamblea Nacional y sola representant d'o pueblo francés. Lo rei ordenó la clausura de l'Asamblea y los deputaus, en reacción, facioron lo clamau Churamento d'o chuego de pilota, clamau asinas por a sala a on se i heban reuniu, churando no albandonar las sesions dica que s'aprebase una Constitución. Dos días simpués, en trobar-se privaus tamién de l'emplego d'ixa sala, se tresladoron enta la seu de Sant Loís de Versailles, a on se lis adhibió una parte d'os representants d'o clero. Cuan lo 23 de chunio lo rei reunió a los tres estaus y lis fabló fendo-lis-ne chicotas concesions y ordenando que marchasen, lo clero y la nobleza obedecioron, pero lo tercer estau se mantenió en silencio en la sala dica que Honoré Gabriel Riquetti, conde de Mirabeau, fació un discurso en negando-se y desafiando l'autoridat d'o rei. En os días siguients tornoron en l'Asamblea los miembros d'o clero pero tamién una parte d'os nobles, y en zagueras lo rei claudicó, ordenando a tots los deputaus d'os Estaus Chenerals que s'incorporasen a l'Asamblea Nacional, que quedó asinas formalment establida. Lo 9 de chulio de 1789 l'Asamblea Nacional decidió transformar-se en Asamblea Nacional Constituyent, establindo-se dende alavez lo marco legal d'a Revolución francesa.
L'Asamblea Nacional Constituyent demandó a lo rei que retirase las tropas que lo rei manteneba arredol d'ella, pero lo rei se negó, aducindo que yeran nomás que ta la protección de l'Asamblea. Antiparte, lo rei decidió destituyir a Jacques Necker, a qui lo Tercer estau consideraba como amanau a los suyos intreses, y l'Asamblea lo consideró como una reacción absolutista. Lo 14 de chulio de 1789 los revolucionarios de París reaccionoron atacando la Bastilla que se trobaba en l'orient d'a ciudat y que se consideraba un simbolo d'a presencia de l'abdolutismo mnarquico en a ciudat. La calendata d'ixa Presa d'a Bastilla se considera que ye lo punto culminant d'a Revolución Francesa y ha esdeveniu la calendata oficial d'a revolución.
Dende alavez l'Asamblea adoptó decisions trascendentals, como l'abolición d'o feudalismo en a nueit d'o 4 d'agosto de 1789 u la Declaración d'os Dreitos de l'Hombre y d'o Ciudadán, adoptada lo 26 d'agosto, y prencipiando los treballos ta una Constitución. Lo 5 d'octubre se produció la marcha enta Versailles d'as mullers parisiens que entre d'atras cuestions desichiban lo retorno de l'Asamblea y d'o rei en París, feito que s'escaició lo 6 d'octubre. O 4 de marzo de 1790 s'adoptó la nueva división territorial d'o reino en departamentos, en un contino de medidas lechislativas.
O 20 de chunio de 1791 lo rei decidió fuyir d'a ciudat enta la muga d'o reino, en a conoixida como fuga de Varennes, en estar lo rei reconoixiu y deteniu en o lugar de Varennes, provocando-se una crisi sobre si lo rei heba d'estar u no subchecto a chudicio u si teneba inviolabilidat por los suyos actos. Lo 3 de setiembre de 1791 l'Asamblea Nacional Constituyent presentó la nueva Constitución a Loís XVI de Francia, qui l'aprebó, en disolvendo-se l'Asamblea lo 30 de setiembre.
Chornada d'o 10 d'agosto de 1792
A ciudat mientres o Segundo Imperio
Baixo Napoleón III a ciudat tien a suya transformación urbana mas significativa. L'emperador encarga a lo barón Haussmann a execución d'os cambeos que fuesen menester fer ta convertir París en a ciudat mas muderna d'o mundo en a suya epoca.
Asinas, s'espalda gran parti d'a ciudat antiga y medieval y se pasa a los grans bulevars y edificios mudernos, estando o mas destacato a Opera Garnier. Se facioron en ista epoca importants obras publicas en a ciudat.
Iste periodo plega a la suya fin dimpués d'a cayita de l'emperador debito a la redota d'o suyo exercito en a guerra franco-prusiana. thumb|200px|A [[Torre Eiffel.]]
Exposicions universals París estió seu mientres a segunda metat d'o sieglo de cuantas exposicions en que bi heba expositors de tot o mundo. Amás destacata estió en 1889 remerando lo primer xentenario d'a Revolución Francesa. Ta iste evento fue construita a Torre Eiffel, que encara que habría d'estar desmontada una vegata rematata la exposición, contina actualment en o suyo plazamiento orichinal.
Sieglo XX
En 1940, a prencipios d'a Segunda Guerra Mundial, a Wehrmacht d'o Tercer Reich de Hitler conquiere a ciudat. París fue almenistrata por as fuerzas alemanas d'ocupación, que l'albandonoron dimpués de cuatre anyadas, sin causar muita destrucción, en contimparanza con atras ciudaz europeas en ista guerra.
Desembolique urbán
Una d'as carreras mes importants y conoixitas de París ye os Champs-Élysées que principia en o Arco d'o Trunfo de París.
Economía
thumb|250px|La Défense, districto financiero de París A rechión de París concentra alto u baixo a cuatrena parti d'a producción industrial de Francia. A suya economía s'empara alacetalment en a fabricación de maquinarias de toda mena. Ye de destacar tamién a producción d'articlos de luxo, como l'alta custura, as choyas y os perfumes. En o suyo puerto sobre l'Atlantico en l'amanat ciudat de Le Havre, moviliza o cuatreno mayor volumen de tonelache en Europa. O sector financiero d'o país se concentra en ista ciudat y l'agricola se mueve mayoritariament en a ciudat, que poseye a mayor bodega de mercaderías agricolas d'o mundo.
Abtiparte, Francia ye o prencipal destín turistico en o mundo, y muitos d'os turistas vesitan a suya capital.
Sistema de transporte
thumb|250px|left|O metro de París O sistema de transporte de París ye d'una eficacia destacata, ta una megalopolis d'ista grandaria. As suyas vías se mantienen en sobrebuén estau y l'unico problema ta os vehíclos ye o exceso d'os mesmos. Un eficaz sistema une os trens de redolada con o sistema de metro, que a la suya vegada ye unito a un denso rete de rotas d'autobuses, lo que fa que siga muit fácil mover-se por a ciudat que amás tien dos aeropuertos internacionals, dende os cuals se puet plegar a fote a lo centro d'a ciudat.
París s'enlaza con a resta d'Europa gracias a un muderno rete d'autopistas y a lo sistema ferroviario que cuenta con o TGV ta conectar con os diferents puntos d'o país, con Londres y, dende 2007, con Frankfurt d'o Main.
Contaminación
Actualment a ciudat tien un d'os endices de contaminación ambiental mas alto d'Europa. Anque tien una considerable cantidat d'espacios publicos y zonas verdes, o caos d'o tracaz y bel atras circunstancias, fan que a ciudat siga menos agradable de recorrer d'o que podría estar en virtut d'os suyos atractivos urbanisticos y historicos.
Pasiar por a ciudat en bicicleta ye difícil si se confronta con atras capitals europeas, debito a lo poco numero de kilometros en vías ta istos vehíclos, o particular foriconismo de bels automotors y a contaminación.
Un cada vegata mas alto numero de personas vive con animals, lo que ha feito d'a chestión y control d'os repuis organicos d'istos animals un serio problema.
Arte y cultura
París tien un puesto privilechiato en l'arte y a cultura a ran mundial en os zaguers sieglos. Astí han naixito movimientos artisticos como o expresionismo, o surrealismo y o fauvismo y importants feguras de l'arte y o pensamiento como René Descartes, Voltaire, Victor Hugo, Émile Zola, Alexandre Dumas (fillo), Edgar Degas, Claude Monet, Jean-Paul Sartre u Jean Renoir.
Tamién ha acullito a muitos artistas foranos como Leonardo da Vinci, Vincent van Gogh u Pablo Picasso y a escritors como Ernest Hemingway, Gabriel García Márquez y atras celebridaz como Alexander von Humboldt.
Amás a ciudat cuenta con una gran cantidat d'obras d'arte, dividitas en os suyos moltiples museus y coleccions privatas. Dentro d'istos tresoros o mas destacado ye a famosa Mona Lisa, una pintura de valgua incalculable. Por atra parti o patrimonio arquitectonico de París ye unico en o mundo, denguna atra ciudat ha devantato tantos y tan valiosos edificios d'os mas destacatos arquitectos universals.
Puestos destacatos
thumb|right|A [[Seu de Notre-Dame de París]]
Esporte
Un d'os equipes mas destacatos d'a ciudat ye o París Saint Germain tamién conoixito a sobén como PSG un d'os millors clubs de fútbol y balonmán de Francia y en l'actualidat tamién d'Europa. Atros clubs importans que compiten en a mas alta división d'o país son o Racing 92 y lo Stade Français Paris que participan en a Rugby Top 14 y os Metropolitans 92 en a LNB Pro A.
Instalacions esportivas
A ciudat tién d'alto u baixo 360 instalacions esportivas, d'entre as que bi ha de destacar-se hi 182 pistas de tenis, 131 chimnasios municipals, 36 piscinas, 32 estadios municipals y dos instalacions ta esportes acuaticos. D'entre totas ixas instalacions cal destacar o Parc des Princes, un estadio poliesportivo a on chuga como local o a sección de fútbol d'o PSG, tamién ha estau siede de diferents escayecimientos esportivos internacionals de fútbol y rugby.
Cubilar de Buixaruelo
O cubilar de Buixaruelo ye un cubilar de montanya d'o Pireneu aragonés situau en a val de Buixaruelo, en o municipio de Torla-Ordesa en a comarca de Sobrarbe, a 1.337 metros d'altaria.
Dende 2009 ye un cubilar asociau a la Federación Aragonesa de Montanyismo.
Dispone de cambras con duchas, escusaus y augua calient. Tamién tien un restaurant. Bi ha una zona de camping.
Actividatz
Ye punto de partida ta puyadas a montanyas como a Camachibosa, a punda Negra, o Cabieto u a Tendennera. Por astí pasan o GR 11 y L'Alta Ruta d'os Perdius.
En a redolada tamién se pueden vesitar o puent romano sobre o río Ara, a ermita espaldada d'o sieglo XII, l'antigo quartel y os búnkers construyius en a postguerra.
Santa Orosia
250px|thumb|A ermita de Santa Orosia. Santa Orosia ye a santa patrona d'a Chacetania, l'Alto Galligo y a comarca tradicional de Sobrepuerto. Se celebra la suya festividat o 25 de chunio; ye antimás patrona d'os esprituatos.
A tradición diz que Orosia yera una princesa de Bohemia, naixita d'a ciudat de Laspicio en l'anyo 855 y filla de Boriborio y Ludmila y sobrina de Sant Acisclo, bispe de Uesca. Veniba ta la Peninsula Iberica ta casar-se con un principe visigodo u seguntes atras versions con o mitico rei aragonés Fortún Garcés. Pasoron por Alemanya, Bavera, as Galias y plegoron ta os Pireneus en octubre de 870. Quan trescruzoron os Pireneus a comitiva, que sapeba d'a presencia de musulmans en istas tierras, miró de trobar a escape un refuchio en os Pireneus, y puyoron ta l'Auturía, anque a la fin fuoron escubiertos por tropas islamicas. O chefe d'istas tropas Aben Lupo, lugartenient de Muza Abensazín, puyó con os suyos exercitos y los trobó. Proposo matrimonio a la choven princesa que, ta no albandonar a suya fe en Cristo se negó, dimpués d'o qual fué martirizata. Primero le talloron os brazos y as garras por os chenullos, dimpués a capeza, y a la fin espardioron tot por o mont.
Bells 300 anyos dimpués, en o sieglo XI, s'apareixió a un pastor que yera con o suyo rabanyo amán de Yebra de Basa, le recontó a historia d'o suyo martirio y lo puesto a on se trobaban as reliquias y le dició que teneba que fer en ixe mesmo puesto una ermita ta venerar a suya capeza, mientres que a resta d'o cuerpo teneba que tresladar-lo ta la Seu de Chaca. Por toz os puestos a on pasaba o pastor dende Yebra dica Chaca as campanas bandeyaban solas, estando iste o primer miraglo d'a santa.
Actualment as reliquias d'a santa encara son en l'altar d'a Seu de Chaca, chunto con las de Sant Indalecio, disciplo de l'Apóstol Sant Chaime y las de Sant Félix y Sant Voto, fundadors de Sant Chuan d'a Penya.
En l'Alto Aragón se fan siet romerías adedicatas a la santa. O Domingo de Trinidat puyan ta la l'Auturía os Romers d'o Cuerpo y os Romers d'a Capeza lo fan o día 25 de chunio. Dica l'anyo 1947, quan o bispe de Chaca vedó a suya participación en as procesions, veniban esprituatos de toz os lugars d'a redolada y tamién d'o vecín país de Biarn, a on a santa tamién ye venerata. En as romerías se fan danzas tradicionals en o plan de l'ermita, os danzaires levan traches tradicionals y tocan chiflos, chicotens y tambors.
Ta Santa Orosia fan as fiestas mayors en Chaca, Serué y Yebra y as fiestas menors en Betés. Bi ha dos cofadrías adedicatas a ella, una en Chaca y l'atra en Yebra.
Luengas cananeas
As luengas cananeas son una subfamilia d'as luengas semiticas, que yeran fablatas por os antigos pueblos d'a rechión de Canaán, incluyindo os cananeus, hebreus y fenicios.
La Palma de Cervelló
La Palma de Cervelló ye una localidat y municipio de Catalunya situata en la provincia de Barcelona en la comarca de lo Baixo Llobregat.
Luengas cananeas
Totas as luengas cananeas morioron como luengas vivas a o prencipio d'o primer milenio d'a nuestra era substituyidas por l'arameu, anque o hebreu permaneixió en o uso literario y relichioso entre chodigos, y fue revivita como luenga habitual fablata en o sieglo XIX por Eliezer Ben Yehuda. Os fenicios (y os cartachineses) difundioron a suya luenga cananea por o mar Mediterranio mientres un tiempo, pero tamién desapareixió.
La Palma de Cervelló
La suya población ye de 3.027 habitants (2008), en una superficie de 5,41 km² con una densidat de población de 559,52 hab/km².
Adobes
Adobes ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comarca d'a Sinyoría de Molina-Alto Tajo, partiu chudicial de Molina d'Aragón y comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
A suya población ye de 57 habitants (2007), en una superficie de 33 km² y una densidat de población de 1,72 hab/km².
Cheografía
Adobes ye situato a 1.384 metros sobre o livel d'a mar, a una distancia de 175 km de Guadalachara, a capital d'a suya provincia, y a 41 km de Molina d'Aragón, a capital d'a suya comarca y partiu chudicial.
Mugas
O suyo termin municipal muga con Piqueras, con Tordellego, con Tordesilos y con Alustante.
Tirol
O Tirol (en italiano Tirolo) ye una rechión alpina trilingüe (alemán, italiano y ladino) d'Europa, actualment dividida entre Austria (Tirol d'o Norte y de l'Este, en o estau federau de Tirol) y Italia (Tirol d'o Sud y Trentino), que constituyen a Provincia autonoma de Bozen y a Provincia autonoma de Trento.
La región constituyó o condau de Tirol perteneixient a l'Imperio Austrohongaro dica 1918, en que fue dividida entre Austria e Italia por el Tratado de Saint-Germain-en-Laye y posteriormente ratificado en el Acuerdo De Gasperi-Gruber de 1946.
Actualment a rechión ye reorganizada en a Eurorrechión Tirol–Tirol d'o Sud–Trentino, con una oficina de representación, a dita Tirol-Büro u Ufficio del Tirolo, en Bruselas, con a fin d'amillorar a posición politica d'a rechión en a Unión Europea.
Geografie
O Tirol se troba situau en mel meyo d'os Alpes.
As tucas mas altas d'a rechión son:
A rechión de Tirol muga a o norte con Bavera, a l'ueste con Vorarlberg y o cantón d'os Grisons, a o sudueste con Lombardía, a o sud y sudeste con o Veneto y a l'este con Salzburgo y Carintia.
Villamanín
Villamanín ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 1091 habitants (2007), en una superficie de 176,82 km² y una densidat de población de 6,17 hab/km².
Varecha
Varecha (Varètja en occitán, Barèges en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón d'a Val d'as Gaves y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 258 habitants (1999) en una superficie de 45,84 km², con una densidat de población de 5,63 hab/km².
Alexis Ahlgren
Alexis Malkolm Ahlgren, conoixiu esportivament como Alexis Ahlgren u Alex Ahlgren, naixiu de Trollhättan, Västra Götaland, o 14 de chulio de 1887 y muerto en Pittsburgh, Pennsylvania o 14 de marzo de 1969 fue uno d'os mas importants atletas suecos d'os anyos 1910. Yera especializau en prebas de larga distancia y aconsiguió o récord d'o mundo en a preba d'a maratón y o récord de Suecia d'a maratón que mantenió dica l'anyo 1948.
Varecha
Toponimia
En aragonés belsetán se diz "Varecha". Asinas en "Endizes de bocables de l'aragonés" de Josep M. Casacuberta y Joan Coromines apareixe rechistrau en Bielsa o termin "barachín" como o viento provenient d'o puerto de "Barecha":
Alexis Ahlgren
Partecipó en os Chuegos Olimpicos d'Estocolmo 1912 pero no aconsiguió terminar a preba. Casi un anyo dimpués en a Polytechnic Marathon celebrada o 31 de mayo de 1913 aconsiguió superar o récord d'o mundo de Maratón con una marca de 2h 36'06", récord que tenió mientres mas de siet anyos, dica o 22 d'agosto de 1920 quan Hannes Kolehmainen superó ixa marca en os Chuegos Olimpicos d'Ambers. Mientres a suya vita esportiva os suyos equipos estioron o Trollhättans IF, IFK Göteborg y o Södermalms IK.
Benavites
La suya población ye de 636 habitants (2005), en una superficie de 4,3 km² con una densidat de población de 147,91 hab/km².
Cheografía
Benavites ye situato a 36 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, a una distancia de 37,7 km de Valencia, la capital de la suya provincia y de lo País Valenciano.
Alcaldes
miniaturadeimagen|Torre de Benavites (Valencia).
Puerto d'Hamburgo
250px|thumb|Anvista d'o puerto d'Hamburgo O puerto d'Hamburgo (en alemán Hamburger Hafen) ye un puerto situato en a ciudat d'Hamburgo, Alemanya, sobre o río Elba. O puerto se troba a 110 kilometros d'a desembocadura de l'Elba en a Mar d'o Norte.
Se conoixe como a "puerta enta o mundo" d'Alemanya y ye o puerto mas importante d'iste país It is named Germany's "Gateway to the World" and is the largest port in Germany. En termins de TEUs, o puerto d'Hamburgo ye o tercer puerto mas important d'Europa (dimpués d'os puertos de Rotterdam y Anvers) y o 15eno mas gran d'o mundo. En 2011, se manulloron 9 millions de containers en Hamburgo.
A superficie total d'o puerto ye de 73.99 km² (64.80 km² útils), d'os que 43.31 km² (34.12 km²) son terrestres. A localización aproveita una branca de l'Elba, creyando un puesto ideyal ta o complexo portuario y as suyas instalacions de almadazens. A zona franca chunto a o puerto s'albandonó en 2013.
Historía
thumb|250px|left|Puerto d'Hamburgo en o sieglo XIX, [[Alfred Jensen]] thumb|250px|Zona de containers O puerto ye quasi tan antigo como a propia ciudat d'Hamburgo. Establito o 7 de mayo de 1189 por Frederico I por a suya situación estratechica, ha estato o puerto prencipal d'Europa Central mientres muitos sieglos y permitió a Hamburgo tornar-se en una ciudat líder en comercio con una rica burguesía.
En a segunda metat d'o sieglo XIX, Hamburgo se convirtió en un puerto prencipal ta os trasatlanticos y dende 1871 en o prencipal puerto comercial d'Alemanya. Por ixas envueltas l'Hamburg America Line yera a companyía de barcos mas gran d'o mundo. A zona franca d'o puerto, establita o 15 d'octubre de 1888, permitió a os comerciants poder almadazenar as suyas mercaderías sin tener que trescruzar as aduanas, reforzando asinas a posición d'Hamburgo en o comerció maritimo con os países vecins. O Moldauhafen teneba un status parellán, pero en iste caso nomás relacionato con a Republica Checa.
A Speicherstadt, un d'os iconos arquitectonicos d'Hamburgo actualment, ye un gran muelle de 350.000 m² d'aria situato en a marguin norte d'o río y construito en os anyos 1880 como parti d'a zona franca y ta poder alzar a gran cantidat de biens que s'almadazenaban en o puerto.
As drasanas d'Hamburgo perdioron muitos barcos dimpués d'a Primera y Segunda Guerra Mundial y tamién en o periodo de división d'Alemanya entre 1945 y 1990. O puerto d'Hamburgo perdió muitas d'as tierras interiors que pasoron a l'Alemanya de l'Este, y por tanto tamién muitas conexions comercials. Manimenos, dende a reunificación d'Alemanya, a cayita d'o telón d'acero y a ixampladura d'a Unión Europea, Hamburgo ha creixito prou, convertindo-se en un d'os prencipals centros lochisticos d'Europa y un d'os puertos mas grans y con mas trafico d'o mundo.
Toz os anyos se celebra o cabo d'anyo d'o puerto (O Hafengeburtstag) mientres o primer cabo de semana de mayo, estanto iste un d'os mas grans eventos publicos d'a ciudat d'Hamburgo. Os vesitants i plegan dende toz os puestos d'Alemanya y Europa ta fer parti d'as festividatz. Os remolcadors fan "ballets" por as auguas d'o río, se fan vesitas por os antigos vaixiellos y os modernos crucers y de nueitz se fan fuegos artificials.
Grupo d'a tabla periodica
450px|thumb|right|A [[tabla periodica d'os elementos quimicos, as columnas representan os grupos]]
En quimica, un grupo d'elementos ye una columna d'a tabla periodica d'os elementos quimicos. Bi'n ha 18 en a tabla periodica stándard, encluyendo os elementos d'o bloque d y escluyendo os elementos d'o bloque f.
Toz os elementos d'un grupo tienen a mesma confeguración electronica d'a suya capa de valencia. Isto fa que tiengan propiedatz fisicas y quimicas parellanas.
A International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC) recomienda numerar os grupos con numeros arabicos de l'1 a o 18 de ezquierda ta dreita. Tamién existen dos sistemas de numeración obsoletos (un d'a IUPAC y un atro d'o Chemical Abstracts Service, CAS) que feban servir numeros romanos).
Grupos
Os grupos d'a tabla periodica son os sigüients:
Enfermería
thumb|300px|Enfermeras cosirando a una nina A enfermería (d'o latín in-, «negación»; firmus, firma, firmum, «firme, resistent, cerenyo»; y -eria, «actividat, establimiento» u «actividat, establimiento [relacionau] con os no firmes, no cerenyos [enfermos]») ye a sciencia que s'adedica a o cudiau y atención de enfermos y ferius, asinas como a atras fainas d'asistencia sanitarias, clinicas y a la promoción y prevención d'a salut. A enfermería fa parti d'as conoixidas como sciencias d'a salut, treballando de forma autonoma y independient, y a la vegada, fendo parti d'un equipo multidisciplinario. A enfermería abraca l'atención autonoma y en colaboración dispensada a personas de todas as edatz, familias, grupos y comunidatz, enfermos u no pas, y en todas circunstancias. Agrupa a promoción d'a salut, a prevención de malautías y l'atención dada a enfermos, discapacitaus y personas en situación terminal.
Periodo d'a tabla periodica
Un periodo ye una ringlera d'a tabla periodica d'os elementos. O periodo a o que perteneixe un elemento viene dato por o numero de capas electronicas que tien. O numero atomico d'os elementos de cada periodo aumenta regularment d'ezquierda ta dreita. Elementos adchacents en un periodo tienen masa atomica parellana pero, como perteneixen a grupos diferents, gosan tener diferent comportamiento quimico.
Franco Zuculini
Franco Zuculini, mas conoixito profesionalment en o mundo d'o fútbol como Zuculini, naixito o 5 de setiembre de 1990 de Ciudad de La Rioja (La Rioja) ye un futbolista archentino, activo profesionalment en o fútbol dende 2008. Chugó como centrocampista y mientres o anyos 2011-2013 en o Real Zaragoza, en a Primera división espanyola de fútbol, en l'actualidat chuga en o Hellas Verona FC d'a Serie B d'Italia.
Santa Lucia (canción napolitana)
Santa Lucia ye una canción tradicional napolitana escrita por Teodoro Cottrau (7'aviento de 1827 - †Nápols, 30 de marzo de 1879).
Tormo erratico
250px|thumb|right|Tormo erratico en posición d'equilibrio en Lembert Dome, [[Yosemite.]] 250px|thumb|right|Tormos carriaus dica los cabos de lo glaciar Athabasca en lo Parque Nacional de Jasper, [[Canadá y que en lo esdevenidero serán tormos erraticos.]] Un tormo erratico ye un tormo aislau que no tien relación con lo suelo u la roca que bi ha dichós y que fue carriau dica lo puesto a on se troba por glaciars d'atro tiempo cheolochico ya desapareixidas. Estos tormos son los zaguers repuis de morrenas que fuoron erosionadas a escape por la erosión fluvial que siguió a lo retacule de los glaciars. . A mida d'estos tormos puet estar tan gran que representan autenticas penyas.
Torreciella en Cameros
A suya población ye de 549 habitants (2006) en una superficie de 30,47 km², con una densidat de población de 18,02 hab/km².
Toponimia
Se conoix o nombre Torreciella in Cambero en a Edat Meya.
Villamañán
Villamañán ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 1090 habitants (2007), en una superficie de 57,8 km² y una densidat de población de 18,85 hab/km².
La Pobla d'Alfindén
La Pobla d'Alfindén (La Puebla de Alfindén en castellano) ye una localidat d'a provincia de Zaragoza, situada en a Comarca Central. A suya población ye de habitants, en una superficie de 16,95 km².
Luengas y parlas
La luenga tradicional de La Pobla d'Alfindén ye lo castellano d'Aragón, con substrato en l'aragonés de la val d'Ebro que se charraba en la baixa Edat Meya. Bi ha aragonesismos vistables en la microtoponimia en palabras como gallipuente.
Esporte
O fútbol ye representau en ista localidat con l'Agrupación Deportiva Alfindén.
Renato I de Nápols
Renato I de Provenza u Renato I d'Anchú, o Bueno  (en occitán lo Rei Rainier, Rainier lo Bòn) (Angers, Francia 1409 -Ais de Provença 1480 ), estió duque de Lorena (1431-1453), Conte de Provenza y duque d'Anchú (1434-1480), Rei de Nápols (1435-1442), rei titular de Cherusalem (1435-1480), rei d'Aragón y Conte de Barcelona (1466-1472).
Oríchens familiars
Naixito o 16 de chulio de 1409, estió o tercer fillo de Loís II de Provenza y de Violant d'Aragón, y por tanto nieto de Chuan I d'Aragón. Estió chirmán de Loís III de Provenza y de María d'Anchú, casata con Carlos VII de Francia.
A la muerte de su pai, en 1417, os suyos chirmans chunto con o suyo cunyato y futuro Carlos VII de Francia, fuoron os guardians d'os territorios d'o pai baixo a gran influencia de su mai. Asinas Loís III esdevinió conte de Provenza y rei titular de Nápols, conseguindo d'a reina Chuana II de Nápols, o suyo reconoiximiento como hereu.
Por as aspiracions de su mai se casó, con nomás nueu anyos, con Isabel de Lorena y consiguió a la muerte d'o suyo suegro o ducau de Lorena.
En 1429 estió present en Rems en a coronación de Carlos VII como rei de Francia.
En 1434 a la muerte de Loís III sin d'hereus, Renato fue designato succesor d'o condau de Provenza y a la muerte d'a reina Chuana II a l'anyo sigüient, hereu d'o Reino de Nápols.
Luita con Alifonso V d'Aragón
thumb|200px|left|Castiello de Renato I en [[Tarascón, Provenza]] En 1421 o rei aragonés heba conseguito de parti d'a reina Chuana II de Nápols o suyo reconoiximiento como hereu universal a falta de descendencia dreita.
Una alianza entre o ducau de Milán y a Republica de Venecia chunto con Loís III de Nápols, permitió a reconciliación entre as dos brancas Anchú enfrontinatas por a cadiera reyal de Nápols. Asinas en 1423 a reina Chuana II adoptó a Loís III como hereu, y a la muerte d'iste os dreitos pasaron a o suyo chirmán Renato.
O rei aragonés s'encarranyó, metendo en 1441 un setio a la ciudat de Nápols que duró seis meses. Renato fuyió enta as suya posesions de Francia, que heban estato gubernatas por su mai, pero ista morió en 1442. Con aquella fuyita os napolitans le chiroron a esquena y encara que él pensó que mantendría a corona reyal de Nápols o cierto ye que la perdió en favor d'o rei aragonés.
Rei d'Aragón
Acceptó os títols d'a Corona d'Aragón cuan a Cheneralidat de Catalunya, en luita contra Chuan II, le ofreixió a corona en 1466. Encara que no residió nunca en Catalunya i ninvió como lugartenients a o suyo fillo Chuan II de Lorena y a o nieto d'él Chuan de Calabria.
Núpcias y descendients
En 1420 se casó con Isabel de Lorena, filla d'o duque Carlos I de Lorena. D'iste matrimonio tenioron diez fillos:
Final d'os suyos días
En 1470 se retiró a la Provenza, y en 1474 inició o repartimiento d'os suyos biens entre os suyos fillos.
Mientres en o reino de Nápols Alifonso V d'Aragón se bi instaló de forma definitiva, en o condau de Provenza le succede su sobrino Carlos d'Anchú, cuatreno duque d'Anchú, y conte de Provenza con o nombre de Carlos III de Provenza. A suya filla Violant d'Anchú recibe o ducau de Lorena y o condau de Bar.
O 10 de chulio de 1480 morió en a ciudat d'Ais de Provença, y fue apedecato en a seu d'Angers.
Muit aficionato a las artes, escribió novelas y obras de caracter moral, en verso y en prosa.
Arana (Bermeu)
Arana ye un barrio d'o municipio de Bermeu en (Bizcaya). O barrio se troba dividito en dos partis, d'una man l'Arana antiga y d'atra Kaboa.
Caserios
Os caserios (Baserriak en basco) d'o barrio de Arana son os siguients: Itsasgane, Grandene, Txankane, Etxebarri (on hue ye a escuela), Itsasalde, Patxotene, Azatarrotxu, Etxerre, Azatarro, Landabaso, Arana, Aranburu, Gibele, Flores, Iturrondo, Beitegi, Marinone, Kasakane, Santakruz, Aborta, Gorostadi, Madari,, Muskerritxune, Sartzalleku, Peruarezti, Albarezenebekoa, Albarezenegoikoa, Iturrieta, Talaiepe, Bidekoetxe, Bekoetxe y Erdikoetxe.
Caserios dispareixitos
Atxagane, Altamira, Juliane, Piezatetxe, Goikoetxe y Grandene.
Colors en francés
Las colors en francés son adchectivos calififativos que indican la percepción visual que se chenera en lo cerebro a partir de los tonos de luz que captan los organos visuals. Los nombres de las colors en francés son en cheneral d'orichen romanico y chermanico.
Colors d'orichen latín u romanico
Son colors d'orichen romanico:
Colors d'orichen chermanico
No ye guaire claro porqué la denominación de la mes gran part de las colors ye d'orichen chermanico. S'ha dito que lo latín yera relativament pobre en denominacions de colors y que se prenió las colors chermanicas a partir de las las tonalidatz de las diferents capas d'os caballos u los mantos de caballería. Se suposa que la luenga chermanica que introdució los nombres de las capas de lo caballo en francés (robes du cheval) estió lo francico. Manimenos, los francos no yeran un pueblo chermanico que destacase en caballería como los godos.
Ye d'orichen mixto fauve, que se remonta a lo chermanico *FALW (latinizau como FALVUS), y cruzau con *VARIUS dando una form hipotetica *FALVARIUS.
Las denominacions chermanicas de las colors en francés tienen formas paralelas en luengas que comparten buena part de lo suyo superstrato francico como l'occitán y lo catalán, y mesmo belun como blanco ha puesto plegar a l'italiano, l'aragonés y lo castellano.
Aspectos morfolochicos
Los adchectivos de color simples tienen concordancia con los substantivos. Manimenos ye invariable si la denominación de la color proviene d'un substantivo que adchectiva la coloración (orange, marron)
La palabra couleur ye feminina, pero quan se substantiva una color concreta con un adchectivo, l'adchectivo prene forma masculina:
Bi ha un sufixo -âtre cognato de l'aragonés -astro pero indicador de tendencia de color con un paper comparable a lo sufixo de tendencia de color aragonés -isco:
Aspectos ortograficos
Los adchectivos de color tamién son invariables si son feitos de dos colors. S'achuntan ortograficament con un guión.
No se fa servir lo guión si bi ha elipsis: vert comme l'olive > vert olive.
Joseph Calleia
Joseph Calleia (nombre artistico de Joseph Alexander Caesar Herstall Vincent Calleja), naixiu de Mdina (Malta, mientres que feba parte de l'Imperio Britanico) o 4 d'agosto de 1897 y muerto en Sliema (Malta) o 31 d'octubre de 1955, estió un actor y cantaire maltés, activo en o mundo d'o teatro, la canción y lo cine estausunidenses dende la segunda metat d'os anyos 1910 dica primerías d'os anyos 1960. Prencipió la suya carrera como actor en estar feriu mientres a Primera Guerra Mundial, en tresladando-se a los Estaus Unius, a on i fació toda la suya carrera. Gosaba fer papels de malo u de gángster, en destacando-ie la suya interpretación como sarchento Pete Menzies en a cinta Touch of Evil (1956, Orson Welles).
Tormo (desambigación)
Tormo puet estar:
Sierra Alta
Sierra Alta ye un mont de la sierra d'el Tremedal que se situa en la muga entre lo termin municipal de Noguera d'Albarracín y la manga que lo desparte de Bronchales (Teruel). En este mont bi ha un chacimiento d'hematites, y en lo suyo cabalto un vértiz cheodesico.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Feguras de protección
La superficie de Sierra Alta s'incluye en la PIC Pauls d'Oriuela, en la ZEPA Parameras de Pozondón y en la Reserva de Caza de los Montes Universales.
Alconchel (Badajoz)
Alconchel ye un municipio extremenyo situato en a provincia de Badajoz y en a comarca de Llanos de Olivenza.
Perteneixe a o partiu chudicial d'Olivenza y a suya población ye de habitants, en una superficie de 294.9 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Ilesia de Sant Miguel d'Hamburgo
A ilesia de Sant Miguel (en alemán Hauptkirche Sankt Michaelis, coloquialment dita simplament Michel, prenunciato/ˈmɪçəl/), ye una d'as cinco ilesias luteranas prencipals (Hauptkirchen) d'a ciudat d'Hamburgo y a ilesia mas famosa d'a ciudat. Sant Miguel ye un d'os prencipals molimentos d'Hamburgo. Te adedicata a l'Arcánchel Sant Miguel. Una graniza estatua de bronze en la portalada d'a ilesia remera a l'arcánchel redotando a o Diaple.
O chapitel barroco cubierto d'arambre de 132 metros d'altaria ye un d'os prencipals iconos d'o skyline d'Hamburgo y siempre ha estau un sinyal ta os buques que navegan por o río Elba.
Historia
L'actual ilesia ye a tercera que se troba en a historia en iste mesmo puesto. A primera se construyó entre 1647 y 1669. Asinas se convirtió en a ilesia d'o districto d'a ciudat nueva (Neustadt) que se creyó en 1625 aintro d'as nuevas murallas d'a ciudat y que dende alavez creixió ascape. En 1687, Sant Miguel estió a cinquena ilesia prencipal (Hauptkirche) y a ciudat nueva (Neustadt) se convirtió en parroquia. A ilesia se destruyó o 10 de marzo de 1750 en por un rayo. A ilesia orichinal s'ha copiato y constuyito en 9 ciudaz diferents arredol d'o mundo.
Idioma aimara
L'aimara, tamién dita aymara (jaya mara aru u jaqi aru) ye una luenga d'a familia aru fablata en Bolivia, Chile y Perú. Recibe o suyo nombre d'a etnia aimara y ye oficial en Perú y Bolivia.
Ilesia de Sant Miguel d'Hamburgo
Historia
En 1786, se remató una nueva ilesa baixo o disenyo de Johann Leonhard Prey y Ernst Georg Sonnin. Ista ye a ilesia que conoixemos hue. Se reconstruyó dos vegatas en o sieglo XX: a primera dimpués de cremarse en un incendio en 1906 mientres bellas obras de reforma y a segunda dimpués d'os bombardeyos de 1944 y 1945. Dende 1983 se ye esviellando, prencipiando por o chapitel y por o tellato.
Idioma aimara
L'aimara tien atras dos luengas chirmanas: o kawki, que se creye extinguito y o jaqaru, fablato en Tupe por unos millars de personas.
Ilesia de Sant Miguel d'Hamburgo
Historia
A capacidat suya ye de 2.500 personas posatas, lo que fa que a Michel sía a ilesia mas gran d'Hamburgo. Se puet puyar por escaleras u ascensor dica o chapitel que ofreixe unas sobrebuenas anvistas d'a ciudat y o puerto.
Bispes luteranos
A ilesia ye seu d'un d'as tres diocesis d'a Ilesia Evanchelica Luterana d'o Norte d'Alemanya.
Villazala
Villazala ye un municipio d'a provincia de Leyón, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 904 habitants (2007), en una superficie de 45,42 km² y una densidat de población de 19,90 hab/km².
Pozal escorredor
thumb|230px|[[Fregona y pozal escorredor]] O pozal escorredor ye un pozal cilindrico metalico que tien un artiluchio escurredor formau por uns rodiellos de fusta, un fixau en a parte superior d'o pozal, y l'atro móbil que s'acciona con un pedal. A fregona s'escorre fendo-la pasar entre os dos rodiellos.
Un modelo adaptable a un pozal fue patentau en os Estaus Unius, en 1886 y un atro mas sofisticau integrau en o propio cubo en 1897 por parti d'os chirmans Best. En l'anyo 1956 o inventor aragonés Manuel Jalón fa una adaptación d'o pozal escorredor.
Historia
thumb|left|300px|Pozal escorredor d'os chirmans Best de 1897 Manuel Jalón Corominas, dimpués de treballar 12 anyos en os Estaus Unius en o mantenimiento d'avions de reacción, en tornar ta Espanya querió implantar a tecnolochía que heba visto en America, importando asinas a Espanya a fregona y o pozal escorredor. Fabricó as primeras unidaz inspiradas en o modelo americano (con pozal metalico y rodiellos de fusta) que dimpués modificó con o cono ta rechirar-ie os filos de cotón. Posteriorment, en 1964, desenvolicó un modelo que fue rechistrau como "patent d'invención con novedat internacional".
En primeras se fació una primera serie de doscientas unidaz que se fabricaban artesanalment con una producción diaria d'una u dos unidaz, en un chicot taller de Zaragoza. Os diferents materials veniban de Barcelona (pozals metalicos), Manresa (proceso de galvanización), Navarra (mangos y rodiellos de fusta) y Bilbao (material metalico).
Quan os dos disenyso se prencipioron a comercializar en 1956, o primer gran problema que apareixió estió convencer a os consumidors d'a suya utilidat, y por ixo se feban demostracions constantment en as ferias de muestras y os escaparates d'os comercios, asinas como revolucionarias estratechias de marketing que fació que estasen líders de vendas en Espanya dende l'anyo 1958 dica 1964. A dura competencia d'o modelo Mery d'o industrial Joan Gunfaus obligó a continar a investigación enta modelos mas economicos y eficaces, de traza se deixoron de producir en l'anyo 1967.
Segorb
Segorb (Segorbe en castellano, Sogorb en valenciano) ye un municipio de la provincias d'Espanya de Castellón, situau en la comarca de l'Alto Palancia. La suya población ye de 9089 habitants (2013), en una superficie de 106,10 km² con una densidat de 85,68 hab/km².
Cheografía
Ye situau sobre dos cabezos de la marguin de lo río Palancia.
Parla
Actualment en Segorb se charra castellano churro con seseyo d'orichen valenciano. Esta parla churra s'orichinó por castellanización de l'aragonés que se i charró en la Edat Meya, aragonés traito dende lo sieglo XIII por los repobladors cristianos, que yeran d'orichen predominantement aragonés, con presencia de catalans (30 % de los repobladors cristianos), navarros y castellanos.
Lo lexico d'intrés etnografico de Segorb se conoix relativament bien por figurar esta localidat en l'ALEANR con la sigla Cs 301. Bi ha muitos aragonesismos como tarquín (con lo significau de "laco" u tarquín putient y no con lo significau de l'Alto Aragón oriental).
Toponimia
S'ha creyito que lo toponimo Segorb se remontaba a lo celtiberico Segobriga, pero agora se considera que ye d'orichen latín y que tien relación con urbs, urbis, sub urbem.
En la documentación arabe s'emplegaban derivatos de la radiz suburb. En un texto de 1122-1124 de quan Alifonso I lo Batallero s'escribe Xeborc, con una X por estar preso a traviés de l'arabe:
La evolución natural de lo prefixo latín SUB en aragonés ye so, en aragonés medieval s'escribia a vegatas Sogorb, con prefixo so- y a vegatas Segorb, con a variant se d'este sufixo. Tamién en la documentación bi heba dandaleyo entre la forma con O, Sogorbio, y formas con E. L'alternancia de E y O ye normal en aragonés y dica se desvién en lo prefixo so- (Somontano y Semontano), pero emplegar la forma con E yera una forma de fer lo toponimo más pareixito a Segobriga. En la documentación eclesiastica se manipulaban tamién las consonants en un sentito u atro: en la Seu de Valencia, a on no se quereba que Segorb pasase a depender de lo bispato de Toledo s'escribe segorbicense, pero atros escriben segobricense.
En lo sieglo XIII ya bi heba microtoponimos con fonetica aragonesa orichinal como Cascallo y Los Regallos que dimpués cambioron foneticament. La microtoponimia segorbina de lo Sieglo XV se conoixe prou bien por la documentación municipal y destaca la presencia de microtoponimos en aragonés ya perdius como ciertos nombres de huertas (Gallipuent, Utriellas, Los Moliniellos y Piedra Fundida'').
Curiosidatz
La falsa identificación de l'antiga Segobriga con l'actual Segorb s'orichina en la Edat Meya, por los intereses que teneba la Seu bispal de Toledo sobre lo bispato d'Albarrazín. La Segobriga visigoda perteneixeba a la diocesi de Toledo, pero quan la dominación musulmana la fació desapareixer, se perdió la conoixencia d'a on yera. En lo sieglo XIV Toledo quereba incorportar Albarrazín a la churisdicción suya, y identificar Segobriga con Segorb, mas a l'este d'Albarrazín, lechitimaba las suyas pretensions. Huei se sabe que l'antiga Segobriga ye l'actual Saelices en la provincia de Cuenca.
Ilesia de Sant Nicolau d'Hamburgo
A ilesia de Sant Nicolau (en alemán St.-Nikolai-Kirche) estió una d'as cinco ilesias prencipals luteranas (Hauptkirchen) d'a ciudat d'Hamburgo. Actualment se conservan nomás as enronas de l'antiga ilesia, que sirven como memorial amás d'estar un d'os prencipals atractivos toristicos d'a ciudat. Quan os residents d'Hamburg nombran a Nikolaikirche, fan por un regular referencia s ista ilesia, y no a la nueva Hauptkirche de St. Nicholas que se troba en o districto de Harvestehude.
A ilesia estió l'edificio mas alto d'o mundo entre 1874 y 1876 y encara hue ye o segundo edificio mas alto d'Hamburgo.
Artika
Artika ye un barrio rural de Bermeu (Bizcaya), formato prencipalment por caseríos. D'antis mas, a o canto d'o río, que porta o mesmo nombre, bi heba molins y fargas.
Caseríos
Os caseríos (Baserriak en basco) d'o barrio d'Artika son os siguients: Utzuene, Beledroene, Mazaleriaga (huei convertita en mansión muderna), Txukene, Santierrotane, Txominantone, Poiu, Garalde, Artiketxe, Landa, Fandangoene, Paskualetxe, Arreta, Bengoetxe, Irabiene, Tranpa, Torre, Kafranka, Akerrota, Atxoaren, Erramuene, Olaerrota, Enparan, Zulueta, Zuluetatxu, Frantzuene, Nafarrolabekoa, Nafarrolaerdikoa, Nafarrolagoikoa, Tribiz, Urkisarri, Ezkiagagoikoa y Ezkiagabekoa.
Guissona
Guissona ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de la Segarra. La suya población ye de 5.683 habitants (2008), en una superficie de 18,1 km² con una densidat de población de 313,98 hab/km².
Tormos (desambigación)
Tormos puet estar: