cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taxón
Taxons y categorías taxonomicas
Cada escuela de clasificación biolochica agrupa os organismos de manera diferent. En a cladistica y evolucionista, os táxons tienen un nombre seguntes os Codigos Internacionals de Nomenclatura, y son grupos monofileticos d'organismos emparentaus en o caso d'a cladistica, y en a evolucionista s'admite tamién como táxons os grupos polifileticos.
A escuela fenetica, por contra, considera os táxons en función de caracters morfolochicos comuns sin parar cuenta de si son homolochías u analochías producto d'una evolución converchent. Por ixo, en a clasificación fenetica d'os organismos, pasa muit a sobén que os táxons sían grupos parafileticos, condición muit refusada por as escuelas de demés.
D'una manera prou cheneral, se podría dicir que un táxon ye un grupo d'organismos asociaus a uns atributos que determinan a pertinenza d'ixe organismo a lo grupo. Seguntes o pensamiento cladista, ademés, ixes atributos han d'estar concretament homologos; ixo ye que dimanen d'un antecesor común.
A taxonomía emplega categorías taxonomicas que s'ordena de manera hierarquica. En ixe esquema organizativo, cada grupo d'organismos ye un taxón y o livel hierarquico a on que se trobe ye la suya categoría taxonomica. As categorías taxonomicas d'uso regular son (en orden de más cheneral enta más concreto):
S'ha de fer notar que a pertinenza d'un táxon a un ran particular (categoría) ye una caracteristica d'un modelo de clasificación concreto (sistema). Isto puet causar que un mesmo taxón ocupe categorías diferents en sistemas diferents,seguntes l'autor, o criterio que s'emplegue, etc.
Sant-Maloù
Sant-Maloù (en bretón; en francés Saint-Malo, en galó Saent-Malô) ye una comuna francesa, en o departamento d'Il-ha-Gwilen y en a rechión de Bretanya, que ye capital d'o districto de Sant-Maloù y ye subprefectura d'o suyo departamento.
O suyo termin municipal, a o canto d'a Canal d'a Manga, tien una superficie de 36,58 km², una población de 49.600 habitants en 2006 y una densidat de población de 1.385 hab/km².
Cheografía
Sant-Maloù ye un puerto de mar, en a desembocadura d'o río Rance, en a Canal d'a Manga.
O casco antigo d'a ciudat ye murallato, estas murallas fuoron construitas entre os sieglos XII y XIX, y as islas y os isletas que son amanatos d'a ciudat fuoron fortificatos en os sieglos XVI y XVII.
As mareas
As mareas de Sant-Maloù son as más importants d'Europa, por ser provocatas por a concentración d'as auguas en o centro d'una gran badía que s'estiendila dende Bretanya dica la peninsula de Cotentin.
Historia
A historia de Sant-Maloù ye anterior a la plegata d'os romanos enta as Galias; Sant-Malo yera a capital d'o pueblo d'os galos corosiolites, un pueblo celta.
En 541 plegó en Sant-Maloù Sant Maclou, procedent de Galas, que dio o suyo nombre a la ciudat.
O prencipal desembolique d'a ciudat estió dimpués d'o descumbrimiento d'America, con as actividatz corsarias y con os exploradors maritimos, destacando Jacques Cartier.
Mientres a batalla de Normandía (Segunda Guerra Mundial), as destruccions por os bombardeyos estausunidenses estioron d'un 80% d'a ciudat, que fue reconstruita dimpués d'a guerra.
Demografía
(1) Fusion de tres ciudaz: Sant-Maloù, Sant-Servan (14.963 habitants en 1962) y Parame (8.811 habitants en 1962).
Economía
A economía de Sant-Maloù estió historicament dominata por o suyo puerto, que ye hue uno d'os más importants d'a Canal d'a Manga. En 2000, yera o 16eno puerto de Francia en importancia, y ye un important puerto de transport de personas ta Irlanda y ta lo Reino Uniu.
Localidaz achirmanatas
thumb|700px|center|Sant-Maloù.
Baón
Baón ye un lugar desapareixiu d'a provincia de Uesca, en o municipio aragonés d'a Canal de Berdún, en a comarca d'a Chacetania y partiu chudicial de Chaca.
Toponimia
Apareixe rechistrau en 1013 como Bagon, Baon y Bagone. A suya etimolochía podría trobar-se en l'aragonés "ballón" u barranco u bien en o latín FAGUS, fabo.
Maspujols
Maspujols ye un municipio catalán de lo Baixo Campo, en la Provincia de Tarragona. La suya población ye de 520 habitants (2005), en una superficie de 3,66 km² y una densidat de 142,08 habitants/km².
Iurreta
Iurreta (Iurreta en basco y oficialment, Yurreta en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, territorio historico y provincia de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
A suya población ye de 3.854 habitants (2008) en una superficie de 19,01 km², con una densidat de población de 202,71 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Iurreta se troba situada a 113 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 30 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
Khárkiv
Khárkiv (en ucrainés Ха́рків) u Khárkov (en ruso Ха́рькoв) ye una ciudat d'Ucraína, que ye a capital d'a provincia de Khа́rkiv.
Ye a segunda mayor ciudat d'Ucraína, estando un d'os prencipales centros industrials, culturals y educativos d'o país. A suya industria s'especializa más que más en a producción d'armas y maquinaria.
Mientres os primers anyos d'a Unión Sovietica, a ciudat estió a capital d'a Republica Socialista Sovietica d'Ucraína (1917-1934) y en 2014 de l'autoproclamada y efimera Republica Popular de Khárkiv.
En contradicción con a constitución d'Ucraína, a Rada (consello) d'a ciudat declaró o ruso como cooficial con l'ucrainés o 6 de marzo de 2005.
Amaiur
Iste articlo ye sobre o lugar d'Amaiur en a val de Baztan, t'atros usos, se veiga Amaiur (desambigación).
Amaiur (Maya en castellano) ye un lugar navarro d'o norte d'a val de Baztan situato en l'extremo d'a cara sud d'o puerto d'Otsondo, que se troba a una distancia de 8 kilometros d'Elizondo, cabecera d'o municipio, y a 58 km de Pamplona, a o que se i plega a traviés d'a carretera nacional N-121b. Seguntes o censo de 2010, a suya población ye de 284 habitants.
Amaiur ye l'eixemplo de pueblo d'una sola carrera, an as construccions d'as viviendas y edificios que fan parte d'o lugar se i troban situatos a toz dos cantos d'a mesma. Ta accedir-ie s'ha de travesar una suportalada con forma d'arco, que fa la vez de muga d'os limites d'o espacio urbano, an se i troba un crucero de zaguerias d'o sieglo XVII.
Mugas
Amaiur fa muga con Azpilkueta a lo sudueste, con Arizkun y Erratzu a lo sud y con Urdazubi a lo norueste.
Historia
O lugar d'Amaiur ye conoixito por estar o puesto an acayeció un d'os zaguers episodios d'a conquiesta de Navarra por parte d'o reino de Castiella en o sieglo XVI. Iste feito, conoixito como o setio d'o Castiello d'Amaiur, tenió lugar entre os dias 15 y 19 de chulio de 1522, quan una guarnición d'uns 200 navarros baixo lo mando de Jaime Vélaz de Medrano, habió de fer frent a un exercito de 10.000 castellanos y navarros beaumonteses que lis cercoron y asetioron. Os setiaus navarros resistioron cuantos enrastes dende lo 15 dica lo 22 de chulio, calendata en que finalment rebloron. Diyas más tarde, o 12 d'agosto, s'ordenó destruir a fortaleza metendo-li fuego.
Articlo definiu en bavaro
L'articlo definiu en bavaro tien tres formas diferents seguntes si es tonico, atono u dezaga preposición.
Articlo definiu atono
As formas atonas (unbetonte) de l'articlo definiu en bavaro son as siguients:
Pronuciación de l'articlo definiu atono femenin y plural
En a siguient tabla se fa un resumen d'as diferents variants:
Uso de l'articlo atono u tonico
L'articlo tonico u pleno se fa servir siempre quan acompanya a un substantivo que tien una relación estreita con o subchecto u quan ista relación se puet construyir mentalment:
S'emplega l'articlo atono quan acompanya a un subchecto que ye conoixiu u quan o subchecto se puet cheneralizar:
Articlo definiu dezaga preposición
As formas de l'articlo definiu en bavaro dezaga preposición son as siguients:
As formas d'articlo en "n" u "m" s'unen con a preposición anterior en o caso d'as preposicions auf (+ acusativo/dativo), an (+ acusativo/dativo), duàch (+ acusativo), in (+ acusativo/dativo), mid (+ dativo), undda (+ dativo), zu (+ dativo):
Corz de Zaragoza (1352)
As Corz de Zaragoza de 1352 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Zaragoza y convocadas por o rei Pero IV d'Aragón.
Cantro
thumb|right|180px|Cantro de [[fierro de l'Alto Aragón, tradicionalment usato ta contener-ie l'aceite.]] Un cantro u cantre (d'o latin <CANTHĀRU) ye un recipient impermeable de mida meyana que tiene dos ansas ta culler-lo, emplegato ta contener lequidos. Enantes yera habitual que se fesen d'archila cueta u ceramica, pero posteriorment, a partir que la tecnica de maleabilizar os metals s'amilloró y redució los costes, se fayoron servir mas y mas de fierro (hojalata) per a suya superior resistancia a golpes u caitas.
Robliza de Cojos
Robliza de Cojos ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 230 habitants (2007), en una superficie de 21,83 km² y una densidat de población de 10,53 hab/km².
Manuel Ávila Camacho
Manuel Ávila Camacho, naixito de Teziutlán (Puebla) o 24 d'abril de 1896 y muerto en Huixquilucan (Estato de Mexico) o 13 d'octubre de 1955, estió un militar y politico mexicano, militant d'o Partido de la Revolución Mexicana, que estió Secretario d'Esfensa Nacional en 1936-1939 y President de Mexico en 1940-1946.
Punta de l'Escalar
A punta de l'Escalar ye un pico de 2.283 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania.
Jurisdicción de Lara
Jurisdicción de Lara ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia de Burgos, situau en a comarca de Sierra de la Demanda y partiu chudicial de Salas de los Infantes.
A suya población ye de 56 habitants (2007) en una superficie de 25,16 km², con una densidat de población de 2,23 hab/km².
Cheografía
Jurisdicción de Lara ye situada a 1.015 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Aceña de Lara, Lara de los Infantes (en ye a suya capital) y Vega de Lara.
Caussens
Caussens (Caussens en occitán, Caussens en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Baish Armanhac.
A suya población ye de 549 habitants (1999) en una superficie de 13,27 km², con una densidat de población de 41,37 hab/km².
Districto de Danubio-Ries
O districto de Danubio-Ries (en alemán Landkreis Donau-Ries, en suabio Landchrais Donau-Ries) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Mudéchar aragonés
right|thumb|300px|A [[torre mudéchar de Sant Martín, en Teruel.]]
O mudéchar aragonés ye una corrient estetica adintro de l'arte mudéchar que tien o suyo centro en Aragón.
En 1986 o conchunto mudéchar de Teruel, que incluye a Seu de Santa María y as ilesias de Sant Per, Sant Martín y d'o Salvador, fue declarau Patrimonio d'a Humanidat. A declaración fue enamplata en 2001 ta encluyir atros molimentos mudéchars aragoneses: a Colechiata de Santa María en Calatayú, a Ilesia de Santa Tecla en Cervera de la Canyada, a Ilesia de Santa María en Tobet y o Palacio de l'Alchafaría, a torre y ilesia de Sant Pavlo y A Seu en Zaragoza.
Provincia de Teruel
right|250px|thumb|Cimborrio d'a seu de Teruel.
Provincia de Zaragoza
thumb|200px|right|[[Torre y claustro mudéchar d'o monesterio de Rueda.]] right|250px|thumb|Detalle d'alfiz mudéchar en l'[[Palacio de l'Alchafaría|Alchafaría.]]
San Muñoz
San Muñoz ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 307 habitants (2007), en una superficie de 53,90 km² y una densidat de población de 5,69 hab/km².
Penal (arquitectura)
thumb|right|250px|Un penal en [[Ancils, val de Benás, Ribagorza.]] Un penal u penalera (en belsetán pennalera ) ye una forma de rematar as fronteras d'os edicificios con lenatos a dos auguas de loseta u es tellatos de tella pa guardar-los contra l'arranque de partes por o viento. Os lenatos de lenastra, en estar un material más pesau, no sole caler protecher-los como ixes u en hai prou con atras mesuras, como doblar o peso metendo-les pirols u piedras alto.
Ye una prolargación de la frontera, que gosa superar en altaria la cuminera d'o tellau, que ye a parte más vulnerable contra os bufidos de l'aire, y d'esta traza fa que as turberas más violentas no en puedan rancar piezas. A presentación más tipica ye con una forma d'escaleras.
Se'n sole trobar en puestos ventosos u aon o viento puede pillar más fuerza, como lo fondo d'as vals d'o Pireneu axial aon que l'aire de puerto puede estar a-saber-lo violento, u en aldeyas apegadas a cillos u paretz de penya contra la qual l'aire troba un efecto embudo y puede bufar bien firme.
Municipio Tovar (Aragua)
O Municipio Tovar (Municipio Tovar en castellano) ye uno d'os 18 municipios d'o Estato Aragua, en Venezuela. Tien una superficie de 225 km² y a suya población yera de 14.309 habitants en 2001. A suya capital ye Colonia Tovar.
Casa Barrau (Ancils)
Casa Barrau ye un casal fort d'el llugar d'Ancils, a'l termin municipal de Benás, vall de Benás, Ribagorza, Uesca. Ye una de les tres cases fortes dan torre que ny'i ha a'l llugar, que ye pedanía de Benás; les altres son casa Suprián y casa Escuey.
Hebe perteneixéu a'ls Barrau dende el XVI hasta el siegllo XVIII. A les zagueríes d'isto siegllo, quedaríe hereua d'ista casa una muller, Teresa Barrau, que se va casar dan Tomás Ferraz de casa Faure de Benás. El suyo fillo va estar Valentín Ferraz y Barrau (1792-1866), politico y militar que va estar president d'el Consello de Ministros dan Isabel II y alcalde de Madrit entre 1855 y 1856.
Arquitectura
Ye una casa palacio fortificada dan una torre a'l canto septentrional. La cubierta de la torre ye a dos aigües dan llenau de lloseta.
La vivienda, de tres pllantes, tene la frontera de cantos de río irregulars apegats dan argamasa, coma ye regular a l'arquitectura benasquesa. S'aprecien bells cantals repicats de refuerzo a les cantonades, més que més a la de la torre. Tene una portalada dan data de 1823 y un escudo familiar a'l timpano. Ara ye Bien d'Intrés Cultural d'Aragón dan codigo SIPCA 1-INM-HUE-004-054-021.
Borigüela
Borigüela ye un lugar desapareixiu d'a provincia de Uesca, en o municipio aragonés d'a Canal de Berdún, en a comarca d'a Chacetania y partiu chudicial de Chaca.
Toponimia
Apareixe rechistrau en 1013 como Bolihola, Bolihuala y Uoliguela. Encara existe un barranco con iste nombre.
Lista de municipios d'a diocesi de Balbastro-Monzón
Ista ye a lista de municipios d'a diocesi de Balbastro-Monzón dividius por arcipestraus, comarcas y provincias.
Baixa Normandía
Baixa Normandía (en francés Basse-Normandie) yera una antiga rechión de Francia creyata en 1956 y dividita en tres departamentos: Calvados, Orne y A Manga. Feba parti de l'antiga provincia de Normandía que fue dividita en Alta Normandía y Baixa Normandía. A suya capital ye a ciudat de Caen.
Aire de puerto
thumb|right|250px|Turberas de [[nieu lebantadas por o viento en a montanya.]] L'aire de puerto ye o nombre que se le da normalment a o viento frío a rafagas fuertes que dimana de l'alta montanya (os puertos) pero pilla velocidat en seguindo una val. Se produce quan i hai diferencias de presión atmosferica entre a montanya y os semontanos.
No tiene por qué coincidir que sía un viento que bufe de norte enta sud (tresmontana), anque como de normal sigue o curso d'os ríos, en o Pireneu y Prepireneu aragonés ye regular que s'identifique con ixo.
Cinca Baixa
A Cinca Baixa (Bajo Cinca en castellano, Baix Cinca en catalán) ye una comarca aragonesa d'as provincias de Uesca y Zaragoza.
Muga a o norte con as comarcas de Litera y a Cinca Meya, a l'ueste con a comarca d'os Monegros, a o sud con a comarca de Baixo Aragón-Casp, a l'este con a provincia de Leida.
A comarca ye bilingüe. Os municipios de Viliella d'a Cinca, Fraga, Mequinenza, Torrent d'a Cinca y Zaidín son mayoritariament catalano-fablants, son municipios que pertocan a la clamada Francha Oriental d'Aragón.
Corz de Zaragoza (1225)
As Corz de Zaragoza de 1225 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Zaragoza y convocadas por o rei Chaime I d'Aragón.
1937
Marzo
right|thumb|250px|[[Artillería mientres a batalla de Guadalachara, escaicita dende o 8 de marzo dica o 23 de marzo de 1937.]]
Chunio
right|thumb|250px|L'actor y director estausunidense [[Morgan Freeman, naixito l'1 de chunio de 1937.]]
A Night at the Opera (cinta)
A Night at the Opera (títol orichinal en anglés, Una nueit en a Opera en aragonés), enguerada con o títol de Una noche en la Ópera en Aragón) ye una cinta estausunidense de cine de comedia de l'anyo 1935, dirichita por Sam Wood seguntes un guión de George S. Kaufman y Morrie Ryskind. Con una durada de 96 minutos, a cinta ye interpretata por Groucho Marx, Chico Marx, Harpo Marx, Kitty Carlisle, Allan Jones y Margaret Dumont, entre d'atros.
Arandiga
La suya población ye de 407 habitants (2009), en una superficie de 50,10 km², con una densidat de población de 8,12 hab/km².
Toponimia
Lo toponimo Arandiga probablement ye d'orichen celtiberico. Bi ha dos cecas monetals celtiberas Aratikos y Aratiz que por la fonetica son muit cerca d'Arandiga, pero que cualques autors idenfican con Aranda. Variants medievals de lo nombre, en son: Arandega, Arandiga, y Arandecha, con "ch" que representa lo fonema "/k/".
Cheografía
Situato en la marguin dreita de lo río Aranda, un poquet auguas ta baixo de lo forcallo con la Isuela (lo puesto se diz La Juntura), y poquet auguas ent'alto de la suya boquera en lo río Xalón.
Economía
La base de la economía local ye la fruticultura y lo cautivo d'allos, que como los de Ricla tienen cualidat.
Hipólito Gómez de las Roces
Hipólito Gómez de las Roces Pinilla, naixito de Nava (comarca d'Oviedo, Asturias) en 1932, ye un politico y avogau aragonés d'orichen asturiano, que estió diputau y seiseno President d'o Gubierno d'Aragón (1987-1991), candidato por o partido politico que heba establito, o Partido Aragonés Regionalista (PAR).
Prencipió a suya carrera politica en os zaguers tiempos d'o franquismo, en estar dende 1974 dica 1977 o president d'a Deputación Provincial de Zaragoza. En as eleccions chenerals de 1977, se presentó en una candidatura independient por a provincia de Zaragoza, clamata Candidatura Aragonesa Independiente de Centro (CAIC), que obtenió un deputato en o Congreso d'os Deputaus por a circumscripción de Zaragoza, que estió él mesmo como capeza de lista.
En aviento de 1977, Hipólito Gómez de las Roces disolvió a CAIC, ta establir un nuevo partiu, que ye o Partido Aragonés Regionalista (PAR), que en as eleccions chenerals de 1979 se presentó en coalición electoral con Coalición Popular, estando trigato Hipólito Gómez de las Roces deputado en o Congreso d'os Deputaus por a circumscripción de Zaragoza.
Sindembargo, en as eleccions chenerals de 1982 y en as eleccions chenerals de 1986, o PAR se presentó en solitario, estando tamién esleito deputato en as suyas listas Gómez de las Roces. En 1987 renunció a la suya cadiera, ta presentar-se a las eleccions a Corz d'Aragón de 1987. Con l'aduya d'o Partido Popular, yeran mayoritarios en as Corz d'Aragón, y o PAR formó asinas Gubierno, encara que o Partido de los Socialistas de Aragón estió o partiu con mayor numero de votos.
En as eleccions a Corz d'Aragón de 1991 y en as eleccions a Corz d'Aragón de 1995, Hipólito Gómez de las Roces fue esleito deputato en as Corz d'Aragón, encara que no yera d'alcuerdo con a linia politica d'o suyo partiu de pactos con o Partido Popular.
Dimpués albandonó a politica ta tornar a o suyo treballo d'avogau.
Municipio Urdaneta (Aragua)
O Municipio Tovar (Municipio Tovar en castellano) ye uno d'os 18 municipios d'o Estato Aragua, Venezuela. Tien una superficie de 2.024 km² y a suya población yera de 18.734 habitants en 2001. A suya capital ye Barbacoas.
La Escaliuela
La Escaliuela (La Escaleruela oficialment en castellano) ye un lugar de lo termin municipal de Sarrión, en la comarca de Gúdar-Chabalambre, en la provincia de Teruel. La suya población ye de 22 habitants (2018).
Cheografía
Ye en la marguin ezquierda de lo río Albentosa a cantos d'a on se reculle lo Barranco de los Judíos, y cerca de la suya boquera en lo río Millars.
Toponimia
Lo toponimo Escaliuela se puet veyer como Escaligüela u Escalihuela en textos de los zaguers tres sieglos escritos en castellano. D'alcuerdo con Rafael Andolz escaliuela ye un puesto a on abandonan a las caballerías muertas.
Manimenos en tot lo sudeste de la Peninsula Iberica bi ha toponimos apareixius que interpretan como camins estreitos y con muitas curvas y muita pendient: escarihuela; escarigüela; escarrigüela; carihuela; carigüela; carrigüela; caregüela; y escaleruela.
Rafaga
thumb|right|300px|[[Alamos con as coronas dobladas por l'aire.]] Una rafaga (pronunciación plana: /raˈfaga/), coloquialment tamién una volada, racha u golpe d'aire, ye una bufada de viento curta en tiempo. Esto ye, un augmento puntual d'a velocidat d'o viento.
Etimolochía
A parola rafaga contiene o radical onomatopeyico raf- que tamién da cognatos en atras luengas romances como en castellano ráfaga, en catalán ràfega, en italiano raffica, en francés raffale u en portugués rafega.
Izurtza
Izurtza (Izurtza en basco y oficialment, Izurza en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia y territorio historico de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
Sieglo I aC
O sieglo I aC ye formato por os anyos entre l'anyo 100 aC y l'anyo 1 aC, istos dos tamién encluyitos.
Izurtza
A suya población ye de 260 habitants (2008) en una superficie de 4,28 km², con una densidat de población de 60,75 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Izurtza se troba situada a 148 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 32 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya.
Categoría taxonomica
Una categoría taxonomica ye cadagún d'os rans u livels hierarquicos a os que se troba ligau un taxón, seguntes a taxonomía y a cladistica. A biolochía sistematica se basa en un sistema hierarquico de livels inclusivos, en cadagún d'os qual se troba incluidos atros menors, y que a la suya vegada ye incluido en un livel superior.
Os taxons que corresponden con as categorías taxonomicas tienen un nombre scientifico formau por una sola parola que ye en latín, sacando o caso d'a categoría taxonomica "especie", en o que o nombre d'o taxon ye formau de dos parolas latinas. Especie y os suyos subordinaus (subespecie, variedat, etc.) tamién se consideran una categoría taxonomica.
Os regles d'escritura, en Biolochía, dexichen que os nombres de taxon que corresponden con as diferents categorías taxonomicas s'escriban, a demás d'en latín, con a inicial en mayuscula. En o livel d'especie, o nombre scientifico s'ha d'escribir con a inicial d'a primer parola (que coincidirá con o chenero) en mayuscula y con o nombre especifico tot en minuscula. En o caso de que s'escriba a maquina, o nombre d'especie s'escribirá además tot en cursiva.
As principals categorías taxonomicas son:
Biarche
Biarche (Bierge en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situau en a comarca d'o Semontano de Balbastro y partiu chudicial de Balbastro.
A suya población ye de habitants en una superficie de 145,03 km² y una densidat de población d'0 hab/km².
Toponimia
O nombre aragonés orichinal s'ha perdiu y ha quedau a forma semicastellanizada Biarje, que existe tamién como apelliu. En textos medievals latinos u romances tenemos documentadas as formas Biarage, Biareche, Biarge, Bierge, Bierech, Bierche, Bierage, Bierego, Berag, Berax, Berex, Berexen, Beage, Beax, Beix. Ixa x no indica fonema prepalatal fricativo xordo, indica fonema xordo pero africau (ch), como a pronunciación de xocolata como chocolata en catalán occidental.
Cheografía
A localidat de Biarche se troba situada a 598 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 40 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia. O suyo termin municipal ye trescruzau por o río Alcanadre y o municipio se troba incluyiu en o Parque Natural d'a Sierra y as Foces de Guara.
Molimentos
right|thumb|250px|L'[[abside d'a ilesia de Sant Andreu de Nasarre.]]
Agnes Monica
Agnes Monica Muljoto naixita de Jakarta, (Indonesia) l'1 de chulio de 1986, ye una cantaire de pop y R&B d'Indonesia con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera.
Corona del Fraile
A corona del Fraile ye un mont de 710 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza. Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Loma de l'Escalar
A loma de l'Escalar (en francés Petit pic des Moines, en castellano Promontorio de los Monjes) ye un pico de 2.291 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a triple muga entre os municipios de Chaca (Aragón) Urdós y Laruntz (Occitania).
Se troba a o norte d'o cul de l'Escalar, sobre l'ibón d'Escalar (2.078 m)
Sanchón de la Sagrada
Sanchón de la Sagrada ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 46 habitants (2007), en una superficie de 15,08 km² y una densidat de población de 3,05 hab/km².
Velilla de la Rad
Yera un lugar naixito con as repoblacions empentatas por os reis de Castiella. Yera formato por una u mas familias que preneban por suyos os terrenos comuns con defesas y monts.
Escalar
Escalar puet fer referencia a:
Mayenco
Como fuerza d'a naturaleza ha estau fuent d'inspiración en versos de poetas altoaragoneses como Bienvenido Mascaray Sin en Benas, Trallo y fuellas:
Taxonomía
Se basa en o sistema de taxons excluyents que s'ordena hierarquicament, de más cheneral enta más concreto, seguntes una escala de categorías taxonomicas homologas. Se diz que os taxons han de cumplir siempre con criterios de congruencia interna, y que han de caracterizar-se por caracters particulars y definitorios, por o que una d'as principals fayenas d'a taxonomía consiste precisament en debatir y definir ixes caracters biolochicos, que se veyen reflectaus en os Codigos de Nomenclatura.
Romana (Cerdenya)
Romana (Romana en sardo; Romana, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Sasser y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 619 habitants en una superficie de 21,63 km², con una densidat de población de 28,62 hab/km².
Corz de Zaragoza (1235)
As Corz de Zaragoza de 1235 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Zaragoza y convocadas por o rei Chaime I d'Aragón.
Municipio Zamora (Aragua)
O Municipio Zamora (Municipio Zamora en castellano) ye uno d'os 18 municipios d'o Estato Aragua, Venezuela. Tien una superficie de 687,23 km² y a suya población yera de 123.618 habitants en 2001. A suya capital ye Villa de Cura.
Sancti-Spíritus
Sancti-Spíritus ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 949 habitants (2007), en una superficie de 141,90 km² y una densidat de población de 6,68 hab/km².
21 de febrero
Atros países
right|thumb|250px|O guitarrista, cantaire y compositor estausunidense [[Justin Sane, naixito o 21 de febrero de 1973.]]
Sieglo II aC
O sieglo II aC ye formato por os anyos entre l'anyo 200 aC y l'anyo 101 aC, istos dos tamién encluyitos.
Districto de Landshut
O districto de Landshut (en alemán Landkreis Landshut, en bavaro Landchrais Landsad) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Fuents de Rubielos
Fuents de Rubielos (Fuentes de Rubielos en castellano) ye un municipio aragonés de la provincia de Teruel, situato en la comarca de Gúdar-Chabalambre.
La suya población ye de 80 habitants (2005), en una superficie de 38,9 km². miniaturadeimagen|
Cheografía
Los suyos vicos son El Lugar (como dicen a lo nuclio central), Los hornos, Mas d'Antón, El Cerrito, El Calvario, Las Clochas, La Canyada y El Rodeche. Lo zaguero ye a man de lo río Rodeche, que fa de muga con la provincia de Castellón.
Toponimia
Estió Fuentes dica 1609. Por eixempo en "Rationes decimarum Hispaniae (1279-80)" podemos leyer:
En un texto de l'11 d'abril de 1339 de l'"Archivo Municipal de Rubiuelos" s'escribe simplament Fuentes, en aragonés:
Por lo menos dende 1646 s'escribe Fuentes de Rubielos. En un censo inquisitorial de 1748 figura como Fuente de Rubielos en singular. miniaturadeimagen| Bi ha masías con nombre aragonés u d'apariencia aragonesa como El Cantal, El casucho, La Muela, El Pallaré, La Torre, Los Toranes y La Randa.
Bi ha fuents con nombre aragonés u precastellano como la Fuente Canaleta, la Fuente de la Jipi (de l'aragonés Alchip), Fuente de los Gamellones, la Fuente de la Canyada, y talment la Fuente de la Randa y Fuente de la Plaza Mochón.
Bill Irwin
Bill Irwin (William Mills Irwin), naixito de Santa Monica (California) l'11 d'abril de 1950, ye un actor, comediant y pallaso estausunidense.
Javier Imbroda
Francisco Javier Imbroda Ortiz naixiu de Melilla o 8 de chinero de 1961 y muerto en Malaga o 2 d'abril de 2022, estió un entrenador de baloncesto que entrenó mientres decisiet temporadas en a liga ACB. Estió amás, entre 2001 y 2002, seleccionador nacional espanyol y asistent d'a selección lituana. Con 605 partius en l'ACB ye lo seiseno entrenador con mas partius en esta competición, nomás superau per Aíto García Reneses (1077), Pedro Martínez (+900 encara en activo), Manel Comas (745), Luis Casimiro (+700 encara en activo) y Salva Maldonado (616 encara en activo pero sin de equipo en 2022).
En 2018 estió triau deputau en o Parlamento d'Andalucía y, posteriorment, nombrau Consellero d'Educación y Esportes d'a Chunta d'Andalucía, cargo que exerció dica la suya muerte por cáncer. Yera chirmán de Juan José Imbroda, president de Melilla en o periodo 2000-2019.
Condòm
Condòm (Condòm en occitán, Condom en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm (en ye a suya capital) y cantón de Baish Armanhac (tamién en ye a capital).
A suya población ye de 7.147 habitants (2007) en una superficie de 97,37 km², con una densidat de población de 73,40 hab/km².
Mayestrato (desambigación)
Mayestrato significa cargo u dignidat de mayestre d'una orden militar y dominio territorial u sinyoría d'un mayestre d'una orden militar. Como toponimo puet estar:
Loseta (material de construcción)
thumb|right|250px|[[Lenato|Lenau de loseta.]] Loseta ye a denominación mayoritaria en l'Alto Aragón pa las piezas de pizarra en forma de losas finas con as quals se cubilla os lenaus d'este material. En dialecto ribagorzano, que tiende a la palatalización, ye llosa u lloseta.
Mierla
Mierla puet estar:
Lena Meyer-Landrut
Lena Meyer-Landrut (23 de mayo de 1991, Hannover) ye una cantaire alemana, ganadora d'o concurso Unser Star für Oslo d'a televisión alemana y d'Eurovisión 2010.
Biografía
thumb|left|250px|Lena en Oslo Lena Meyer-Landrut naixió de Hannover, Alemanya. Actualment vive en Colonia. Ye nieta d'Andreas Meyer-Landrut, embaixador d'Alemanya en a Unión Sovietica (en Moscou) entre 1980 y 1983, y entre 1987 y 1989. Prencipió con clases de danza cuan teneba 5 anys, en primerías ballet y mas tardi d'atros estils, entre éls hip-hop y jazz. Tamién fació parti como actriz extra en diversas series d'a televisión alemana, encara que nunca no ha tenito formación en interpretación u canto.
Lena estió a ganadora d'o concurso de talentos Unser Star für Oslo ("A nuestra estrela ta Oslo"), a final d'o cual se fació o 12 de marzo de 2010. A victoria le dió dreito a representar a Alemanya en o Festival d'Eurovisión con a canción "Satellite", escrita por os compositors Julie Frost y John Gordon. Ista canción, chunto con os temas "Bee" y "Love me" (ista zaguera escrita per ella mesma con Stefan Raab) ocuporon as tres primeras posicions en o iTunes Store alemán o día dimpués d'a final nacional. O día 29 de mayo de 2010 se proclamó ganadora d'o Festival d'a Canción d'Eurovisión, celebrato en Oslo, con 246 puntos. Tamién representó a Alemanya en o Festival d'Eurovisión 2011 en Düsseldorf con a canción Taken by a Stranger.
Aparicions en Unser Star für Oslo
thumb|250px|Lena en os ensayos d'[[Eurovisión 2010.]]
José Miaja
José Miaja Menant, naixito d'Oviedo (Asturias) o 20 d'abril de 1878 y muerto en o exilio en Ciudat de Mexico (Mexico) o 14 de chinero de 1958, estió un militar espanyol que plegó ta o ran de cheneral en a Guerra Civil espanyola, a on estió uno d'os prencipals mandos militars de l'Exercito Popular Republicano, prenendo parte en as batallas de Madrit, d'o Jarama, Guadalachara u Brunete, amás d'atras batallas en Andalucía. Antiparte, estió ministro d'a Guerra en o primer Gubierno de Manuel Azaña, encara que muit poco tiempo.
Exilato en rematar a guerra con a redota republicana por os sublevatos de Francisco Franco, vivió en Mexico dica a suya muerte, o 14 de chinero de 1958, en Ciudat de Mexico, a capital d'o país.
Mantova
miniaturadeimagen|cucha|Mantova Mantova (Mantova en italiano) ye una ciudat y comuna italiana, capital d'a provincia homonima, en a rechión de Lombardía.
Mantova tien una superficie de 63,97 km², una población en 2007 de 47.630 habitants y una densidat de población de 744,56 abs/km².
Historia
Mantova fació parte d'o territorio d'a Republica Romana, con o nombre en latín de Mantua, en a Galia Cisalpina, ixo ye, en a Galia a lo sud d'os Alpes. Tenió tamién una parte d'a suya población d'orichen etrusco. Ye o posible lugar de naixencia d'o poeta Virchilio, de qui atros afirman ye naixito en Andes, un barrio en o mesmo municipio romano de Mantua.
Fue conquiesta por os visigodos (401) y Atila (452), y dimpués estió dominata por os herulos, os ostrogodos (489), l'Imperio Bizantín (552) y os longobardos (603).
En o sieglo XIV, a familia Gonzaga tenió o dominio d'a ciudat. En 1433 comproron a l'emperador d'o Sacro Imperio Romano Chermanico o títol de marqueses, fundando asinas o marquesau de Mantua, esdebenito ducau de Mantua en 1530.
En 1708, dimpués d'a Guerra de Succesión Espanyola, o ducau de Mantua fue adhibito a os dominios austriacos, dica la suya ocupación por tropas revolucionarias francesas en 1797, durante a campanya d'Italia de Napoleón Bonaparte. Dimpués, dimpués fue integrada en a Republica Cisalpina dica 1802, transformata dimpués en a República d'Italia, y en o Reino Napoleonico d'Italia en 1805. En 1814 fue reconquiesta por o austriacos. En 1859 pasó a mans d'o Reino de Cerdenya y en 1866 fue incorporata pa cutio a lo reino d'Italia.
Nuella
Nuella (Nigüella en castellano) ye un municipio aragonés de la provincia de Zaragoza, situau en la comarca de la Comunidat de Calatayú. Fa parte de lo partiu chudicial de l'Almunia de Donya Godina.
La suya población ye de 81 habitants (2010), en una superficie de 30,4 km², con una densidat de población de 2,99 hab/km².
Cheografía
Ye situau en la val de la Isuela, a 491 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar y a una distancia de 72 km de la ciudat de Zaragoza, la capital de la suya provincia y d'Aragón.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Arandiga, Ebreya, Mesons d'Isuela, Epila y Ricla.
Toponimia
La primera mención ye como Nolia, cuan en 1177 lo bispe de Zaragoza don Pero de Torroja concedió la ilesia d'esta localidat a la ilesia d'Arandiga y modificó la repartición de decimas. Este texto ye reculliu en los "Cartularios de la Seu" y ye escrito en latín medieval:
En Rationes decimarum Hispaniae (1279-80): se leye Nuelia:
En textos escritos en aragonés medieval s'escribe Nuella:
Y encara se leye Nuella en uns textos escritos en castellano de lo sieglo XVI de lo Condau de Morata:
En lo termin municipal de Moriella se troba un toponimo relacionau (Hostal d'en Nuella), que ye mencionau en fuents historicas relacionadas con lo Papa Luna y con las guerras carlistas.
San Juan (Puerto Rico)
San Juan ye un municipio portorriquenyo, que ye a capital d'o Estau Libre Asociau de Puerto Rico.
San Juan, amanau a l'Oceano Atlantico, tien una población de 434.374 habitants (2000), en una superficie de 199,2 km² y una densidat de población de 3.507,5 hab/km².
Historia
San Juan fue fundada por os espanyols en 1508, estando asinas una d'as localidaz colonials más antigas d'America. Fue fundada por Juan Ponce de León, pero dimpués fue tresladada, en 1521, ta un islote amanau, en a badía de San Juan (o que ye hue El Viejo San Juan).
Estió una important plaza militar de l'exercito espanyol en America.
Escaicimientos esportivos
En l'anyo 1979 estioron organizaus en a ciudat a VIII edición d'os Chuegos Panamericans.
Santa Marta de Tormes
Santa Marta de Tormes ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 14010 habitants (2007), en una superficie de 10,01 km² y una densidat de población de 1399,60 hab/km².
Mirabet
Mirabet (Miravet en grafía SLA) puet estar:
Moneva
Moneva ye un municipio aragonés de la provincia de Zaragoza, situato en la comarca de lo Campo de Belchit.
La suya población ye de 123 habitants (2004), en una superficie de 61,40 km².
Cheografía
Ye situau en la depresión d'Ebro a lo sud de l'entibo de Moneva, en a marguin ezquierda de lo río Aguas, a 659 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, cerca d'un diapiro dito El Volcán u La olla espartera.
Ye a una distancia de 80 km de la ciudat de Zaragoza, la capital de la suya provincia y d'Aragón. Lo suyo termin municipal ye muit gran y comprene l'antigo termin de Sanchet.
Matadepera
Matadepera ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Vallés Occidental y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 8.606 habitants (2010), en una superficie de 24,83 km² con una densidat de población de 346,5 hab/km².
Cheografía
A localidat de Matadepera se troba situata a 423 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 10 km d'a ciudat de Sabadell, a capital d'a suya comarca, de 6 km d'a ciudat de Terrassa, a co-capital d'a suya comarca, y de 30 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
Mondó
Mondó puet estar:
Vistabella (Castellón)
Vistabella (Vistabella del Maestrat en catalán; Vistabella del Maestrazgo en castellano) ye un municipio valenciano de la provincia de Castellón, situato en la comarca de l'Alcalatén. Fa parte de lo partiu chudicial de Castellón de la Plana.
La suya población ye de 413 habitants (2011), en una superficie de 151 km² con una densidat de 2,74 hab/km².
Cheografía
Ye situato en a vesant norte de lo Penyagolosa, a 1.246 metros d'altaria dencima de lo livel de la mar y a una distancia de 72 km de la ciudat de Castellón de la Plana, la capital de la suya provincia y de lo suyo partiu chudicial, y de 146 km de la ciudat de Valencia, la capital de lo País Valenciano.
Lo paisache comprende parte de lo macizo de Penyagolosa, con as altarias mes grans de Castellón, y una extensa plana dita Lo Plà, y baptizata por los cheografos como Plan de Vistabella. Esta extensa plana ye un polje karstico como los que bi ha en Mosqueruela u Fortanet. Las auguas de la Rambla del Plà se tresbaten en lo forato de lo Quinyo, un sumidero karstico en meyo d'una zona que enantes yera paulenca.
Mugas
Lo suyo termin municipal muga con Villafranca, con Benazal, con Villafermosa, con Puertomingalbo y con Mosqueruela.
Cuzina
Cuzina (Cuzina en sardo; Santa Maria Coghinas, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Sasser y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
Vistabella (Castellón)
Historia
No perteneix a l'Alcalatén historico u Tinenza de l'Alcalatén. En a guerra civil espanyola l'Exercito Popular Republicano emplegó lo plan de Vistabella como pista d'aterrizache pa avions.
Cuzina
A suya población ye de 1.439 habitants en una superficie de 22,00 km², con una densidat de población de 65,41 hab/km².
Cheografía
A localidat de Cuzina ye situata a 21 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Mes
Un mes (d'o latín < MENSIS) ye cada un d'os doce periodos de tiempo, d'entre 28 y 31 días, en que se divide l'anyo. D'antis mas mes yera sinonimo de lunación, que alto u baixo dura 29 días y meyo. En un anyo bi ha 12 lunacions y sobran 10 días. Primero istos días sobrants no yeran de dengún mes, pero con o tiempo s'ha ito repartindo entre os diferents meses, dica plegar ta la situación actual, en que mes y lunación ya no coinciden. A durada d'os meses s'establió de forma aleatoria: por eixemplo, chulio y agosto tienen os dos 31 días porque se consideró que o mes adedicato a César Augusto no heba de tener menos que l'adedicato a Chulio César; y d'atra man febrero, zaguer mes de l'anyo romano, se quedó con menos días que a resta.
Cada mes agrupa un minimo de cuatre semanas.
Tanto en o calandario gregoriano, como en o calandario chuliano, l'anyo tien doce meses. En aragonés, cada un d'istos meses tien un nombre d'orichen latín:
Aninyón
Aninyón ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'a Comunidat de Calatayú.
Corz de Zaragoza (1474)
As Corz de Zaragoza de 1474 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Zaragoza y convocadas por o rei Chuan II d'Aragón.
Aninyón
A suya población ye de 829 habitants (2009), en una superficie de 52,56 km² y una densidat de población de 15,77 hab/km².
Cheografía
Ye situato en o semontano d'a Sierra de la Virchen, amán d'o río Ribota, a 729 metros d'altaria sobre o livel d'a mar y a una distancia de 101 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
Anagnina (metro de Roma)
A gara Anagnina (en italiano, stazione Anagnina) ye una gara d'a linia A d'o Metro de Roma.
Aninyón
Toponimia
Bi ha un mont dito Filluelo.
Anagnina (metro de Roma)
Historia
A gara d'Anagnina estió debantada como cabo de linia sud-oriental d'a primera fase d'a linia A d'o Metro de Roma, que dentró en servicio o 16 de febrero de 1980.
Servicios
A gara tién un sistema de videovichilancia y dos oficinas de cambio. Antimás apresta os siguient servicios:
Districto de Kelheim
O districto de Kelheim (en alemán Landkreis Kelheim, en bavaro Landchrais Kelheim) ye un districto situau en Bavera, Alemanya.
Sieglo IV aC
O sieglo IV aC ye formato por os anyos entre l'anyo 400 aC y l'anyo 301 aC, istos dos tamién encluyitos.
Taekwondo
O taekwondo tien una gran tradición adintro d'as artes marcials corianas (alto u baixo 2000 anyos), manimenos a suya forma actual tien només que uns 50 anyos. Huei en día ha esdevenito un esporte mui estendillato. En os Chuegos Olimpicos de Seúl 1988 y de Barcelona 1992 esdevinió un esporte olimpico de exhibición y actualment ha esdevenito esporte olimpico de competición.
Un d'os exercicios más importants ye a realización de pumses (katas en terminolochía de karate). Os pumses son seqüencias de movimientos de esfensa y ataque que simulan una batalla con bells enemigos, y son relacionatos dreitament con os diferents graus de cinturons. Se fan con l'obchecto d'incrementar o equilibrio, a elasticidat, a velocidat y o dominio d'os diferents movimientos.
Sepulcro-Hilario
Sepulcro-Hilario ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 222 habitants (2007), en una superficie de 39,95 km² y una densidat de población de 5,55 hab/km².
La Gallega
La Gallega ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de Sierra de la Demanda y partiu chudicial de Salas de los Infantes.
Cheografía
A localidat de La Gallega ye situata a 1.112 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 70 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia, y de 15 km de Salas de los Infantes, a capital d'o suyo partiu chudicial.
Mugas
O suyo termin municipal muga a o norte con Cabezón de la Sierra, a l'este con Rabanera del Pinar, a lo sud con Espejón (Soria) y a l'ueste con Pinilla de los Barruecos.
Punta Nayeta
A punta Nayeta u tamién conoixida a vegadas como pico l'Escalar ye un pico de 2.283 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania.
Se troba a o norueste d'o cul de l'Escalar, sobre l'ibón d'Escalar (2.078 m).
Lorena (Francia)
Lorena (en francés Lorraine; en alemán Lothringen), yera una antiga rechión de Francia mugant con Alemanya, Belchica y Luxemburgo.
Sieteiglesias de Tormes
Sieteiglesias de Tormes ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 177 habitants (2007), en una superficie de 14,29 km² y una densidat de población de 12,38 hab/km².
Mañaria
Mañaria (Mañaria en basco y oficialment, Mañaria en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, territorio historico y provincia de Bizcaya y comarca d'o Gran Bilbau.
Cheografía
A localidat de Mañaria se troba situada a 188 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 34 km d'a ciudat de Bilbau, a capital de Bizcaya y d'a suya comarca.
Las Clochas
Las Clochas ye un casal despoblau de lo municipio de Fuents de Rubielos, en comarca de Gúdar-Chabalambre y en la provincia de Teruel. Ye situal a lo sudeste d'El Lugar de Fuents de Rubielos.
Toponimia
Clocha ye una parola propia de l'aragonés y idioma catalán que encara se mantién en lo castellano con substrato aragonés propio de Gúdar-Chabalambre y de las comarcas churras con lo significau de foyo u clot a on se puet mantener bel tiempo l'augua. Deriva de lo latín clasico COCHLEA (clasca de caragol) a traviés de lo latín vulgar CLOCEA.
Corz de Zaragoza (1475)
As Corz de Zaragoza de 1475 estioron unas Corz d'o Reino d'Aragón celebradas en a ciudat de Zaragoza y convocadas por o rei Chuan II d'Aragón.
Punta Naiso
A punta Naiso ye un pico de 2.237 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre Aragón y Occitania.
Ye deseparau por dos colladetz d'a punta Nayeta (2.259 m) y a punta de l'Escalar (2.283 m). Baixo a suya cima se troba o chicot ibón de Nayeta que ye, por un regular, ixuto.
Torralba (Cuenca)
Torralba ye un municipio castellanomanchego, situato en a provincia de Cuenca. A suya población ye de 169 habitants (2007), en una superficie de 55,49 km² y una densidat de población de 3,05 hab/km².
Bahabón
Bahabón ye un municipio d'a provincia de Valladolit, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'o Campo de Peñafiel.
A suya población ye de 180 habitants (2007), en una superficie de 20,87 km² y una densidat de población de 8,62 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bahabón se troba situata a 887 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Valladolit, a capital d'a suya provincia.
Benito Mussolini
Benito Amilcare Andrea Mussolini naixiu de Dovia di Predappio (provincia de Forlì-Cesena, Emilia-Romanya) o 29 de chulio de 1883 y muerto executau o 28 d'abril de 1945 en Giulino di Mezcegra (Lombardía) estió un politico, periodista y escritor italiano. Mussolini estió o fundador d'a doctrina politica d'o faixismo.