cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paso d'o Mito a o Logos
Causas
Atros como F. M. Cornford planteyaban que a cosmolochía d'os Fisicos de Chonia yera en realidat a evolucion lochica d'os mitos cosmogonicos y teogonicos griegos. A mitolochía griega ya fablaba sobre l'orichen d'o cosmos y como iste s'ordenó. Ademas d'as explicacions mitolochicas antropomorficas bi ha atras que pueden estar o precedent directo d'a filosofia y o discurso naturalista.
Gençac de Garona
A suya población ye de 264 habitants (1999) en una superficie de 10,14 km², con una densidat de población de 26,04 hab/km².
Paso d'o Mito a o Logos
Causas
Atras causas posibles de l'orichen d'o pensamiento racional en Grecia son:
Anglés britanico
A pronunciación RP (received pronunciation) yera orichinariament a d'os parlants d'o sud d'Anglaterra con un livel educativo alto, pero actualment se considera actualment una terminación stándard y a menos rechional.
Paso d'o Mito a o Logos
A physis y l'arché
Os primers filosofos quieren trobar racionalment l'orichen y a verdat de tot, por ixo, miran d'explicar a realidat de diferents conceptos como d'a physis (d'o griego φύσις) que ye a materia y a naturaleza como unidat, a realidat como totalidat baixo un prencipio que la unifica. Por debaixo d'a pluralidat, a physis ye a unidat que subchace a totas as cosas. Ta os antigos griegos a physis ye tot ixo capable de creixer, enchendrar y reproducir-se, tamién tot o que contiene movimiento. Asinas, naixe a oposición entre o uno y o múltiple.
Tamién se busca l'arché (d'o griego ἀρχή) que ye ixo que explica o se troba en l'orichen de cualcosa, se traduce como fuent, explicación, orichen, prencipio rector/lei o materia d'a que son establitas as cosas. Isto fa referencia a l'elemento o substancia constitutiva d'o mundo y d'o universo, aquello que no amenistra denguna atra cosa ta existir, nomás a sí mesma.
Anglés britanico
A pronunciación en anglés britanico respecto a l'anglés americano ye liucherament diferent por diferents desarrollos a partir de l'anglés moderno primerenco. Bi ha uns pocos casos en os que l'anglés americano ye arcaizant y ye l'anglés britanico conservador (u por lo menos l'anglés britanico stándard).
Paso d'o Mito a o Logos
A Escuela de Chonia
Dica lo sieglo VII antes de Cristo naixió en Mileto, en a costa chonica, Tales, o primer filosofo d'a historia occidental. Anque estió Tales o establidor d'a Escuela de Chonia ista estió formata, prencipalment, por atros dos filosofos mes; o suyo discíplo Anaximandro y o discíplo y companyer d'iste, Anaxímenes. Os tres son denominatos como os "Fisicos de Chonia", por a suya falaguera de trobar o prencipio o arché material d'a physis. En concreto, respective a o pensamiento d'istos autors, cal dicir que tots estan monistas, ye dicir, que s'enmarcan dentro d’aquers que creyen que o principio d’a physis ye un solo elemento.
Benavent d'Aragón
Benavent d'Aragón (Benavente de Aragón en castellano) ye un lugar aragonés de la comarca de Ribagorza perteneixient a lo municipio de Graus.
Anglés britanico
Os britanicos pronunciaban con o fonema /æ/ parolas como grass ("hierba") dica o sieglo XVIII, cuan encomenzó a estar substituito por /ɑ:/ en uns cuantos casos.
Benavent d'Aragón
La suya población ye de 31 habitants (2004).
Anglés britanico
O mesmo se desvién con a -r- muda en parolas como hard y horse, que pronuncian os escoceses y os americanos pero no os parlants de l'anglés stándard basau en parlas d'o Sudeste.
Benavent d'Aragón
Toponimia
Lo toponimo Benavent se troba por primera vegada en Ribagorza en un documento de zaguers de lo sieglo XI como Benabent simplament. Ye un toponimo que se presenta en diferents parz d'Espanya y existe la hipotesi toponimica que considera que los Benavent u Benavente son toponimos transportaus que se remontan a lo BENEVENTUM romano, dito Benevento actualment en italiano.
Paso d'o Mito a o Logos
Tales
Creyeba que l'arché rector d'a naturaleza yera l'augua, allí an bi ha vita bi ha augua, por ixo ye l'augua o prencipio de totas as cosas. Antimás, Tales pensaba que a materia ye viva y contiene en sí mesma o prencipio que explica o suyo movimiento y as suyas transformacions (hilozoísmo).
150px|thumb|Anaxímenes de Mileto
Anaximenes
Popiello de Anaximandro, estió o zaguer fisico de Chonia. Escartó l'ápeiron como arché y postuló que o verdadero prencipio rector yera l'aire (pneuma). L'aire empara l'alma de l'hombre, o suyo prencipio vital o psyché. L'aire no tien cualidaz veyibles y ye capable de creyar tota la materia mediant dos enantos diferents: a condensación y a rarefacción.
Benavent d'Aragón
Cheografía
Lo lugar de Benavent d'Aragón se troba situau a una distancia de 9 km de Graus, la capital de lo suyo municipio.
Elisa Garrido García
Elisa Garrido García (tamién clamada la manyicau Françoise), naixita de Magallón (Campo de Borcha, Aragón) o 14 de chunio de 1909 y muerta en Tolosa (Francia) o 19 de marzo de 1990, estió una destacada militant antifaixista.
Biografía
Elisa Garrido luitó en a Guerra Civil Espanyola como militant antifaixista per parti d'a CNT. En rematar la guerra, en 1939, fuyió a Francia an s'unió a la Resistencia Francesa, concretament dentro d'o clamau "Grupo Ponzán" en o ret "PAT O'LEARY" u "FRANCOISE". En 1943 estió aturada per a Gestapo y engarcholada en a garchola de Saint-Michel en Tolosa. En febrero de 1944 estió tresladada a lo campo de concentración de Ravensbruck. En setiembre de 1944 estió tresladada a lo campo de concentración de Buchenwald. En rematar a Segunda Guerra Mundial s'establió en París dica lo decenio de 1950 quan tornó enta Mallén. Posteriorment se tresladó a Tolosa an murió en 1990.
Pachina web
thumb|A [[Biquipedia ye un eixemplo d'una pachina web.]] Una pachina web ye un documento d'a clamada World Wide Web (WWW); ye escrita d'ordinario en luengache HTML y o suyo conteniu gosa estar variato: textos, imáchens, sonius, animacions, etcetera... Puede estar programada en luengaches dinamicos lo que premite de creyar aplicacions diversas.
Sierra de Balcez
La sierra de Balcetz ye una aliniación montanyosa d'as sierras exteriors pirenencas con dirección N-S. Ye situada en as comarcas de Sobrarbe y Semontano de Balbastro, y en a provincia de Uesca.
La suya superficie perteneixe a los termins municipals de L'Aínsa-Sobrarbe y de Biarche.
Altarias
La principal altaria ye lo tozal d'as Forcas, seguida d'atras como lo tozal de l'Arizonar (1518 m).
Toponimia
L'oronimo sierra de Balcetz deriva d'o latín BALCĒTUM y presenta un sufixo -eto apocopau y en plural. Puede fer referencia a las pendients quasi verticals d'as foces que han excarvau los ríos Mascún y Balcetz. En occitán se fa servir la palabra bauç u balç pa dicir ripa u penyas, y se troba en a toponimia: Lei Bauç de Provença, Lo Bauçet. Este zaguero ha estau intepretau como derivau d'o latín BALCĒTUM.
La toponimo Balcet se relaciona etimolochicament con lo verbo aragonés esbalzar / esbanzar y con lo nombre de la suya acción y resultau esbalzada /  esbanzada (con sufixo -ada indicador de fenomeno natural).
Granera
Granera ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Vallés Oriental, provincia de Barcelona y partiu chudicial de Granollers.
Sierra de Balcez
Hidrolochía
La versant occidental desaugua enta lo río Mascún, la versant oriental lo fa enta lo río Balcetz.
Granera
A suya población ye de 80 habitants (2011), en una superficie de 23,86 km² con una densidat de población de 3,35 hab/km².
Cheografía
A localidat de Granera se troba situata a 768 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 39 km d'a ciudat de Granollers, a capital d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial, y de 60 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
Mugas
O suyo termin municipal muga a o norueste con Monistrol de Calders; a o norte, a o nord-este y a l'este con Castellterçol; a o sudeste con Gallifa; a o sud con Sant Llorenç Savall y Gallifa; a o sudueste con Mura; y a l'ueste con Monistrol de Calders y Mura.
Administración
left|thumb|175px|Situación de Granera en a comarca catalana d'o Vallés Oriental.
Ibón de Sobachiella
L'ibón de Sobachiella ye un ibón d'o Pireneu aragonés que se troba en a comarca de l'Alto Galligo en o municipio de Sallent de Galligo (provincia de Uesca). Situau chusto baixo a penya Calcina (2.208 m).
Cleveland Cavaliers
Os Cleveland Cavaliers ye un club de baloncesto estausunidense d'a ciudat de Cleveland, fundato en l'anyo 1970. Chuga en a NBA, a maxima competición de baloncesto d'os Estaus Unius y o pavillón a on chuga como local ye o Quicken Loans Arena.
Ibón de ra Labaza Baixo
L'ibón de ra Labaza Baixo (en castellano Ibón de Lavaza Bajo) ye un ibón situau en l'Alto Galligo, en o municipio de Pandicosa. Se troba baixo l'ibón de ra Labaza Alto y o pico de ra Labaza (2.767 m).
Toponimia
O nombre d'iste ibón proviene d'o termín gascón "labas", que a la vegada deriva d'o latín lapis, con o significau de losa.
Mulato (animal)
thumb|right|250px|Un mulato. Un mulato, burriato u burrenyo ye un equido hibrido y estéril naixiu de cubrir-se una burra con un caballo. Ye un tremescluz en sentiu contrario que en as mulas y os mastos, a on que o masclo prochenitor ye un guarano y a fembra ye una yegua.
Os mulatos son muit minoritarios d'entre o bestiar mular, pus siempre que se quiere obtener mulas se mira de fer-lo entregando-le una yegua en zelo a o guarano. Tradicionalment, a mayoría de mulatos naixen por copulas no deseyadas por os amos d'os animals.
A descendencia que libra la yegua tiene unas dimensions y fortaleza fisica mas pareixidas a las d'a especie caballar, por o que se considera millor ta las fayenas propias d'os abríos a las quals se les gosa adedicar. Os mulatos, a la inversa, heredan una mida pareixida a la d'os someros (como su mai), por o que no son aptos ta fer os mesmos esfuerzos que sus parients mulos, y ademés o saber popular les atribuye d'estar niervudos y temperamentals, mas asemellaus con a especie de su pai (o caballo).
Punda de ro Garmo Negro
A punda de ro Garmo Negro ye un garmo d'o Pireneu aragonés que se troba situau en a comarca de l'Alto Galligo, en a muga entre os municipios de Pandicosa y Sallent. Tien una altaria de 3.051 metros.
A estación d'esquí d'Aramón Formigal fa itinerarios d'heliesquí por os Infiernos, Garmo Negro y Argualas
Canal Roya
A Canal Roya ye una val pirenenca d'orichen glaciar que une a val de Canfranc con os ibons d'Anayet. Ye trescruzada por o GR 11 y por o río de Canal Roya, primer afluent por a ezquierda d'o río Aragón.
Debe o suyo nombre a la color royenca d'as tierras y montanyas que la rodian, belunas como o pico Anayet, d'orichen vulcanico.
Frisón occidental
O frisón occidental u frisio occidental (en frisón Westerlauwersk Frysk) ye a variedat de l'idioma frisón parlada en a provincia de Frisia en o norte d'os Países Baixos.
Ye o nombre con o que ye conoixida ista luenga fuera d'os Países Baixos, ta distinguir-la d'o frisón oriental y d'o frisón septentrional, parlaus en Alemanya, manimenos en os Países Baixos se conoixe simplament como frisón. Ye a variedat con mas parladors d'as tres.
Fablants
Una mica mas d'a metat d'os habitants d'a provincia de Frisia, isto ye un 55% (cuasi 354.000 personas), son parladors nativos de frisón. En a zona centro-oriental de l'aria de distribución d'a luenga, os fablants de frisón salen d'as mugas d'a provincia, con entre 4.000 y 6.000 d'éls residents en a provincia de Groningen, en o trianglo formau por as localidaz de Marum (en frisón Mearum), De Wilp (De Wylp) y Opende (De Grinzer Pein).
Amás, muitos frisons habioron de marchar d'a suya provincia enta atras partis mas ricas d'os Países Baixos en os anyos 1960. Asinas, ye posible que mas de 150.000 fablants de frisón vivan actualment en atras provincias neerlandesas, mas que mas en l'aglomeración urbana de l'ueste y en as vecinas Groningen y Flevoland.
D'atra man, bi ha una diaspora frisona difuera d'as mugas neerlandesas, estando en termins relativos a provincia con mayor numero d'emigrants entre todas as provincias neerlandesas en o periodo entre a Segunda Guerra Mundial y a decada de 1970. As mayors concentracions de fablants de frisón difuera d'os Países Baixos se troban en Canadá, os Estaus Unius, Australia y Nueva Zelanda.
Tamién cal destacar que antiparti d'a chent que en charra como primera luenga, ye bels 120.000 personas que tienen en Frisia a o frisón como segunda luenga.
Estatus
En 1951 activistas en favor d'o frisón protestorion contra a exclusividat d'uso d'o neerlandés en os tribunals, causando disturbios en Ljouwert. Como resultau se creyó un comité ta estudiar a situación legal d'a luenga que recomendó a suya categorización como luenga minoritaria.
Dende l'anyo 1956 o frisón occidental tien estatus de luenga oficial en igualdat de condicions con o neerlandés en a provincia de Frisia. Ye emplegau en muitos hambitos d'a sociedat frisona, entre éls a educación, as leis y l'administración. En 2010 bels seisanta maquinas expendederas de tiquets de transporte publico en Frisia y Groningen incluyioron o frisón entre os idiomas disponibles.
Encara que debant d'os tribunals o neerlandés contina estando a luenga emplegada mayoritariament, en a provincia de Frisia, os frisons tienen dreito a prestar declaración en a suya luenga. Amás, tienen dreito a fer o churamento en frisón en cualsiquier tribuna d'os Países Baixos.
En 1997 a provincia de Frisia cambeo oficialment o suyo nombre dende o neerlandés Friesland a o frisón Fryslân. Bi ha amás 6 de 31 municipios (Dantumadiel, Tytsjerksteradiel, Boarnsterhim, Littenseradiel, Wûnseradiel y Ferwerderadiel) que cambeoron os suyos toponimos oficials d'a forma neerlandesa a la frisona.
Desierto d'o Sahara
Iste desierto comparte muga con cuasi toz os países d'o norte d'Africa, predominant de cultura arabe, antes berber. As dunas prencipian cerca de l'Alto Atlas y s'estendillan dica zonas tropicals mas a lo sud. En as costeras de l'Atlas Marroquín (Alto Atlas), nomás bi ha vechetación unos metros mas allá d'o curso d'os pobres ríos. Sin dembargo, ista tien una verdor intensa que concara con l'arena redolant. Abundan as palmeras de dátils. Toz os oasis son escanaus, ta guaranciar l'augua en todas as zonas de siembra. Muitas vegadas, l'augua no procede de ríos, procede d'as auguas soterranyas que s'estrayen con pozos.
En Marruecos, s'ofreixen a lo viachero cuantas formas de conoixer o Sahara. Talment amás común siga la d'alfonsar-se en o desierto con vehiclos 4x4 trescruzando as dunas. Atra forma mas turistica ye muntando dromedarios, y por suposau, a forma tradicional ye ir a piet.
Países
O desierto d'o Sahara ocupa territorios d'os siguients países.
O Sahara en a cultura
O Sahara ye un buen y espectacular escenario natural ta cintas de cine y de televisión, en él s'han filmau a saber-lo de cintas y reportaches, d'entre as mas famosas Lawrence of Arabia, d'atras portan o nombre de Sahara como as cintas d'o 1943 con Humphrey Bogart, 1983 con Brooke Shields y 2005 con Penélope Cruz.
Esporte
En o desierto d'o Sahara ye un lugar a on se organizan competicions esportivas por o suyo component d'aventura. A competicion mes conoixita yera o Rally París-Dakar que feba un recorrido d'ende París, pero en as suyas zagueras edicions se feba de bel atra ciudat europea, dica Dakar en o Senegal, fendo bellas etapas por o desierto d'o Sahara. Iste rally fue organizato en Africa dende o anyo 1979 dica 2008, dende iste anyo a competicion se celebra en Sudamerica.
Tamién se organizan cursas a piet como La Marathon des dunes, en Alcheria, a Maratón d'o Sahara organizata en o Sahara Occidental, con o suyo recorrido integro por o desierto d'o Sahara. y a preba d'ultrafondo Sultan Maratón des Sables, una cursa de 250 km por etapes.
Yardo
Yardo (Erdaó en castellano) ye un lugar de Ribagorza situato a man de Graus, pertenexient a iste municipio. Actualment ye despoblato.
Cheografía
Se hi plega por una pista de 5 km dende La Puebla de Fantoba.
Toponimia
En o fogache de 1405 s'escribe Yardaho.
Ibón de ra Sierra
L'ibón de ra Sierra ye un ibón d'o Pireneu aragonés que se troba en a comarca de l'Alto Galligo en o municipio de Sallent de Galligo (provincia de Uesca). Situau baixo a sierra Condiana, d'a que prene o suyo nombre.
Ilesia de Sant Andreu de Zaragoza
A ilesia de Sant Andreu de Zaragoza yera una ilesia mudéchar que se trobaba en Zaragoza (Comarca Central, Aragón). Se creye que estió construyída sobre una sinoga ya que yera dentro d'os muros de l'antiga chudería. Fue espaldada en 1930 y lo suyo patrimonio artistico se repartió en quantas ilesias de zaragoza, prencipalment en la ilesia de Sant Valero.
Parroquia de Sant Chuan el Viello
A parroquia de Sant Chuan el Viello estió una parroquía de Zaragoza mientres a baixa Edat Meya que teneba o suyo centro en a ilesia de Sant Chuan lo Viello.
Premios Ariel
Os Premios Ariel (Premio Ariel en castellano) son un conchunto de premios concedius cada anyada por l'Academia Mexicana de Artes y Ciencias Cinematográficas ta premiar la excelencia en as millors contribucions d'o cine mexicano. Os premios s'establioron en 1947, concedendo-se la primera vegada lo 15 de mayo d'ixe anyo. La concesión d'os Premios Ariel s'interrumpió en l'anyo 1958 dimpués d'a suya 13ena edición y se tornoron a conceder en l'anyo 1972 con a suya 14ena edición.
Parroquia de Sant Andreu
A parroquia de Sant Andreu estió una parroquía de Zaragoza mientres a baixa Edat Meya que teneba o suyo centro en a ilesia de Sant Andreu de Zaragoza.
Valdegrudas
Valdegrudas ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 62 habitants (2006), en una superficie de 13,92 km² y una densidat de población de 4,45 hab/km².
Copolet
thumb|right|200px|Un capolet de forma tipica d'os [[Pireneus. En l'Alto Aragón no se gosan pintar y son de color tarrazo, pero a forma ye identica.]] Un capolet u copolet (diminutivo de copol ) ye un tipo de charro arronchadet, de poca capacidat (arredol d'es 500 ml), con a boca redonda (sin pichera) que s'emplega principalment ta servir u t'alportar liquidos de forma difusa sobre una superficie u bella masa.
Malautía infecciosa
250px|thumb|right|Ninón con [[picueta, malautía infecciosa causada per o virus Smallpox como achent patocheno.]] Una malautía infecciosa ye produeita por un achent patocheno que se reproduce adintro de l'organismo. Una malautía infecciosa se puet apegar de persona a persona, esdevenindo una malautía contachiosa.
L'achent patocheno danyino puet estar un virus, una bacteria, un fongo, un protozou u dica un metazou. En o caso de metazous como achents patochenos, si son de mida macroscopica se parla d'infestación y no d'infección.
Una infección ye a penetración y desembolique de microorganismos patochenos adintro d'un individuo sano, a malautía infecciosa ye a manifestación clinica como conseqüencia d'a infección.
Desembolic d'una malautía infecciosa
Tota malautía infecciosa pasa por quatre etapas:
Penyas Blancas
Penyas Blancas (en castellano Peña Blanca) son unos altos situaus en o termin municipal de Alcanyiz como continación sudoccidental d'a sierra de Biscuerno entre las saladas d'Alcanyiz y lo río Regallo.
En o suyo cobalto, a 466 m d'altaria, bi ha un vértiz cheodesico situau en a dita "penya Grande".
Parroquia de Sant Lorent
A parroquia de Sant Lorent estió una parroquía de Zaragoza mientres a baixa Edat Meya que teneba o suyo centro en a ilesia de Sant Lorient de Zaragoza.
Botico
thumb|right|250px|Boticos de diferents midas y colors. O botico (posiblement, d'o latín <BUTTICǓLU, diminutivo de <BUTTU, «boto») ye un recipient feito d'archila cueta y leverament porosa que s'emplega ta concaber y transportar augua en guardando-la fresca pa beber-la dimpués.
Tiene una forma particularment ventruda, con una ansa en a parte superior, una boca ta emplir-lo y unatra más estreta, que se'n diz «pichera» por a on que se prochecta o chorro («se fa pixar») pa beber-ne «a galet», a la moda como se faría con un porrón. O botico s'ha gosau sinyalar como un elemento propio d'a cultura d'Espanya, y se'n produz diferents variants en tot o territorio. En a val d'Ebro existe un subtipo particular de boticos, más chicorrons, con dos ansas y a pichera en o frontal, que se conoix como rallos.
Alaer
Alaer (en francés Allaire) ye una comuna de Francia situata en o departamento de Mor-Bihan en a rechión de Bretanya. Tien una población de 3487 habitants (2006) en un aria de 41.74 kmÂ².
Valdelcubo
Valdelcubo ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 69 habitants (2006), en una superficie de 13,83 km² y una densidat de población de 4,98 hab/km².
Valdecarretas
Valdecarretas ye una loma de 535 m d'altaria situada en o termin municipal de Castelserás.
Montmajor
Montmajor ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Berguedá, partiu chudicial de Berga y provincia de Barcelona.
Valdecarretas
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Montmajor
A suya población ye de 472 habitants(2008), en una superficie de 76,50 km² con una densidat de población de 6,17 hab/km².
Cheografía
A localidat de Montmajor ye situata a 756 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal ye formato por cuatro nuclios u sectors desalpartatos, estando uno d'istos nuclios formato por un enclave en a comarca vecina d'o Solsonés. En fan parte os lugars de Correà, Gargallà, Montmajor, El Pujol de Planès, Sant Feliu de Lluelles y Sorba.
Baile cheneral d'o Reino d'Aragón
O baile cheneral d'o Reino d'Aragón yera lo funcionario d'a casa d'o rei encargau de l'administración d'o patrimonio d'exclusiva titularidat regia en o territorio aragonés.
Calmuquia
thumb|250px|right A Republica de Calmuquia (Республика Калмыкия en ruso; Хальмг Таңһч en calmuco) ye una republica d'a Federación rusa situata a o nort d'o Caucas.
A suya población ye de 289.464 habitants (2010), en una superficie de 76.100 km², con una densidat de población de 3,84 hab./km².
A capital d'a Republica ye a ciudat de Elista.
La Puebla de Castro
La Puebla de Castro ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situato en a comarca de Ribagorza. Fa parte d'o partiu chudicial de Balbastro.
Cheografía
A localidat de la Puebla de Castro se troba situata a 640 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 73,5 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia.
Historia
L'antiga ciudat romana de Labitolosa se trobaba en Cerro Calvario d'o termin municipal de La Puebla de Castro, no guaire luent d'o nuclio principal.
Eau Claire (Wisconsin)
A suya población ye de 61.704 habitants (2000) en una superficie de 83,80 km², con una densidat de población de 738,80 hab/km².
Valdeconcha
Valdeconcha ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. Fa parte d'a comarca de l'Alcarria Baja.
A suya población ye de 47 habitants (2009), en una superficie de 23,47 km² y una densidat de población de 2,00 hab/km².
Cheografía
A localidat de Valdeconcha se troba situata a 752 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 49 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia.
Cascallo (desambigación)
Cascallo significa en aragonés terreno pedregoso y malo pa o cautivo y como toponimo puet estar:
Mortalera (delito)
Un asesinato en masa u fer una mortalera ye l'acto de matar a un numero elevato de victimas, de vegata u en un periodo curto de tiempo. Lo pueden cometer individuos u organizacions. Seguntes o Dreito Internacional Humanitario, se considera mortalera cuan o numero de victimas son mes de tres. Este términ tamién se puet fer servir pa referir-se a los asesins en serie, que pueden matar a asaber-lo de victimas pero no siempre en o mesmo tiempo. As mortaleras mayors d'a historia son os intentos d'exterminar comunidaz etnicas u relichiosas. En l'actualidat estos actos se describen como chenocidios.
Teoría de numeros
Tradicionalment, a teoría de numeros ye a branca d'as matematicas puras que s'ocupa d'as propiedatz d'os numeros enteros. Asinas, dintro d'ista parti d'as matematicas s'estudean conceptos como a divisibilidat, os numeros primos, maximo común divisor, minimo común multiple, relacions d'orden, etc.
A disciplina amaneixió ta ocupar-se d'una clase más ampla de problemas que surtioron naturalment de l'estudio d'os numeros enteros. A teoría de numeros se puet subdividir en diferents campos, d'acuerdo con os metodos que s'emplegan y d'as qüestions que se bi investigan, que son:
Sobre a teoría elemental d'os numeros
O primer contacto con a Teoría de Numeros gosa estar a traviés d'a Teoría Elemental d'os Numeros. A traviés d'ista disciplina se pueden introducir propiedatz prou interesants y notables d'os numeros enteros, que en estar propuestas como qüestions ta estar resueltas, u teoremas ta estar contrimostratos, son por un regular de mal resolver u contrimostrar. Istas qüestions son ligatas basicament a tres menas d'investigacions, a saber:
Istas qüestions dreitament ligatas t'o estudio d'o Conchunto d'os numeros enteros y o suyo subconchunto formato por os numeros naturals.
A títol d'ilustración, se fa mención contino a beluns d'os muitos problemas tractatos en istas tres arias d'a Teoría Elemental d'os Numeros:
Conchectura de Goldbach
Bi ha infinitas parellas de numeros denominatos primos cheminucos: numeros primos que difieren un de l'atro nomás en dos unidaz, como (3 ; 5), (71 ; 73) u (1000000007; 1000000009)?
Algorismos eficients ta l'aritmetica basica
Muitas d'as modernas aplicacions son d'o campo d'a criptografía (codificación destinata a chenerar, almagazenar u mesmo transmitir -por ejemplo, por telefonía u más especificament por a Internet- informacions secretas u confidencials de trazas seguras) penden de bellas propiedatz d'os numeros enteros y d'os numeros primos. Sindembargo as aplicacions aritmeticas que embrecan as propiedatz d'os numeros enteros son dreitament relacionatas con a capacidat de resolver dos problemas fundamentals:
Cebolleta
thumb|right|250px|Cebolletas. En Aragón, cebolleta ye a parola con a qual se designa a las cebollas chovens y no maduras que se fa servir d'ingredient ta bells platos. A cebolleta ye o estadio de creiximiento posterior a o cebollino u cebollizo, a plantula inicial de cebolla quan chermina de simient.
Se diferencias de as cebollas porque, anque ya tienen un follamen verde y composau de qualques follas planas, encara no se les ha comenzau a engordar o bulbo. A la contra de como a cebolla adulta, a cebolleta no gosa picar.
Cebollar
A cebolla ye una hortalicia que no se consume toz os días, y que da prou treballo como ta que a cantidat que una familia regular en consume valga millor criar-la en un huerto particular, a on se puede tener atras especies. Por tanto, os cebollars en extensión, que producen mils de kilos de cebollas, no son destinaus a consumo particular sino que gosan asociar-se a la venta y exportación d'o producto.
Os cebollars pueden estar de regano u de secano, pus a cebolla ye una planta que en toz dos sistemas puede creixer. Manimenos, en o entorno de secano creix mas a boniquet y tienen un gusto más fuerte quan se cullen, por o que en l'actualidat tiende a sembrar-se mayoritariament en regano, o que va deixando a os cebollars de secano cada vegada mas relegaus.
En Aragón i ha cebollars destacables en a huerta de Gallur, Taust, Pedrola, Noviellas y Luceni. En a huerta de Fuents d'Ebro y belatros municipios en a redolada s'ha creyau, en 2010, una Denominación d'Orichen Protechida a redol d'a Cebolla Dulce de Fuents d'Ebro.
Cebollino
thumb|right|200px|Cebollinos. O cebollino (pronunciau /θebo'ʎino/~/θebu'ʎino/, como "zebollino" u "zebullino") ye a plantula de muit curta edat de a cebolla, cherminada de simient, que encara tiene as fuellas de sección cilindrica, vuedas por adintro, caracteristicas d'os primers estadíos de creiximiento d'ista especie.
O cebollino se conoix como una planta delicada, con una elevada mortalidat. Por ixo, os cebollinos no se siembran directament en a tierra, sino que se gosa sembrar-los en tiesto u en planteros (que prenen o nombre especifico de «cebollinars») a on que se les puede dar unas condicions que faigan de millor controlar. Os cebollinos se tresplantan t'a tierra quan tienen d'entre 3 y 6 semanas de creiximiento, y comienzan a adoptar a morfolochía d'una cebolleta choven.
Michael Jackson
Michael Joseph Jackson (Gary, Indiana, 29 d'agosto de 1958 – Los Angeles, California, 25 de chunio de 2009), conoixito simplament como Michael Jackson, estió un cantaire, compositor y bailarín estausunidense de musica hard rock, rhythm & blues (soul y funk), disco, y dance. Dimpués de fer parti en os anyos 1960, encara estando un nino, d'un grupo de gran exito chunto a los suyos chirmans, The Jackson Five, en a decada de 1980 esdevenió en a superestrela de rock mas exitosa a nivel mundial, o nuevo rei d'a musica pop, debito a lo grandismo exito d'o suyo álbum Thriller (1982), o disco mas vendito d'a historia d'a musica.
Vidios y DVD
VHS:
Las Ventas de Santa Llucia
Las Ventas de Santa Llucia (Las Ventas de Santa Lucía en castellano) ye un lugar aragonés de la comarca de Ribagorza y provincia de Uesca situau cerca de Graus, perteneixient a este municipio.
La suya población ye de 53 habitants (2004).
Toponimia
Lo toponimo tiene l'apendiz de Santa Llucia fendo referencia a la ermita de Santa Llucia que bi ha en lo termin municipal de Perarruga, y que da nombre a una partida de mont y a un barranco. La forma con l'accentuación orichinal y palatalización ribagorzana de la L- se troba en lo texto d'amillaramiento de Torlabat de l'anyo 1862.
Cheografía
Ye una zona residencial de Graus, situada a 488 metros d'altaria sobre lo nibel de la mar y a una distancia de 5 km d'ixe lugar, que ye la capital de lo suyo municipio.
Canfranc
Canfranc (prenunciato /kan'fran/) ye un municipio aragonés d'a val de l'Aragón, comarca d'a Chacetania, en a provincia de Uesca (Aragón). Fa parte d'o partiu chudicial de Chaca.
Cheografía
Tien una superficie de 71,6 km². Situato en a val d'o río Aragón a una altaria de 1.190 metros chunto a lo collau d'o Somport, amán d'a muga con Francia y a una distancia de 92 km d'a ciudat de Uesca, a capital d'a suya provincia y de 178 km d'a ciudat de Zaragoza, a capital d'Aragón.
A lo norte d'o suyo termin municipal son situatas as estacions d'esquí de Candanchú y Astún, anque pertocan a los municipios d'Aísa y Chaca.
Toponimia
O toponimo Os Aranyons apareixe en o "Cartulario d'o Hespital de Santa Cristina de Somport" en romance aragonés como Araniones, Illos Aragnons y Illos Aragnones. Tamién i apareixe Canfranc como Campofrang, Campofranc, Campfranco y Campofranco.
Luengas y parlas
A existencia d'a Gara Internacional de Canfrán como important nugo de comunicacions contribuyó decisivament a la castellanización d'este lugar y a la perduga de l'aragonés que se i charraba (que yera una forma d'aragonés occidental pareixiu a l'aragonés d'o Campo de Chaca y d'a val d'Aisa). Manimenos o lexico aragonés de Canfrán se conoix un poquet por estar localidat de l'ALEANR, con as siglas Hu 103.
O Ferrocarril y a Gara Internacional
A gara internacional de Canfranc fue inaugurata o 18 de chulio de 1928 por Alifonso XIII.
En 1970 s'esboldregó o puent de L'Estanguet en a parti francesa y dende allora o tracaz internacional dixó d'existir.
Animal Crossing
thumb|300px|Animal Crossing. Animal Crossing ye una serie de videochuegos de simulación social desembolicada y publicada por Nintendo y creyada por Katsuya Eguchi y Hisashi Nogami.
En Animal Crossing, o personache d'o chugador ye un ser humán que vive en un lugarón habitau por cuantos animals antropomorficos, que leva a cabo diversas actividatz como que la pesca, a captura d'insectos y a rechira de fósils. A serie se destaca por a suya chugabilidat ubierta y l'uso extensivo d'o reloch interno y o calandario d'a consola de videochuegos para simular o paso d'o tiempo real.
Dende o suyo lanzamiento inicial en 2001, s'han lanzau cinco chuegos d'Animal Crossing en toz, un pa cadagún de Nintendo 64 / iQue Player (amillorau y reeditau pa Nintendo GameCube), Nintendo DS, Wii, Nintendo 3DS y Nintendo Switch. A serie ha teniu tanto exito critico como que comercial y ha vendiu mas de 40 millons d'unidatz en toz. Tamién s'han lanzau tres chuegos derivaus: Animal Crossing: Happy Home Designer pa Nintendo 3DS, Animal Crossing: Amiibo Festival para Wii U y Animal Crossing: Pocket Camp para dispositivos mobils.
Valdenuño Fernández
Valdenuño Fernández ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha (Espanya), comarca d'a Campinya de Guadalachara y partiu chudicial de Guadalachara.
A suya población ye de 286 habitants (2009), en una superficie de 24,81 km² y una densidat de población d'11,53 hab/km².
Cheografía
A localidat de Valdenuño Fernández se troba situata a 839 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 33 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'o suyo partiu chudicial y d'a suya comarca.
Mercau dos Lavradores
O Mercau dos Lavradores (en portugués Mercado dos Lavradores) ye un edificio historico situato en o centro d'a ciudat de Funchal, en Madeira. Ye una obra que conserva as caracteristicas de l'arquitectura tradicional d'o Estado Novo'', en un estilo que oscila entre l'Art Déco d'os anyos 1930 y o Modernismo.
Historia
O Mercado dos Lavradores fue inaugurato o 25 de noviembre de 1940, estando un prochecto arquitectonico d'Edmundo Tavares. Ye, tamién, una d'as obras de referencia d'o periodo d'o Gubierno d'a cambra municipal de Fernão de Ornelas.
Caracteristicas
O mercau tien un aria cubierta de 9.600 m². A decoración en a dentrata prencipal y, tamién, en l'interior ye feita por cuantos panels de recholas, pintatas con temas rechionals por João Rodrigues, y producitas en a fabrica de Loiça de Sacavém.
Un atra caracteristica y o trache tradicional y folclorico madeirense de muitas vendedoras, pleno de colors vivas.
Pui de Cinca
Pui de Cinca (Puy de Cinca en castellano) ye un lugar de Ribagorza situato a man de Secastiella, perteneixient a este municipio. Huei ye despoblato.
Cheografía
Ye situato en un pueyo a lo costato de l'entibo de lo Grau, en a parte ezquierda. Bi heba vinya y se i feba vin. A man ye Aldea de Puy de Cinca un conchunto de 3 casas on se cria razas autoctonas d'animals domesticos (gallina de Sobrarbe por eixemplo) y especies exoticas como emús australianos.
Sistema d'escritura
[[File:Writing systems worldwide.png|500px|thumb|
Un sistema d'escritura ye un tipo de sistema simbolico emplegato ta representar elementos u declaracions expresables en o luengache por meyo d'a escritura. Os sistemas d'escritura se diferencian d'atros posibles sistemas de comunicación basatos en simbolos en que por un regular cal comprender a o menos parti d'a luenga parlata en qüestión ta poder leyer y entender o texto. Contrastan con atros posibles sistemas simbolicos como os sinyals de trafico, a pintura, os mapas y as matematicas, que no necesariament penden d'un conoiximiento previo d'una luenga parlata ta quitar-ne o significato asociato.
Toz os sistemas d'escritura requieren:
Sablonceaux
Sablonceaux ye una comuna francesa, en o departamento de Charente Maritimo, rechión de Nueva Aquitania, districto de Saintes y cantón de Saujon.
A suya población ye de 1.060 habitants (1999), en una superficie de 22,09 km², con una densidat de población de 47,99 hab/km².
Carelia
A Republica de Carelia (Респу́блика Каре́лия en ruso; Karjalan Tazavalda en carelián; Karjalan tasavalta en vepso; Karjalan Tazovaldkund en finés) ye una republica d'a Federación rusa.
A suya población ye de 645.205 habitants (2010), en una superficie de 172.400 km², con una densidat de población de 3,74 hab./km².
A capital d'a Republica ye a ciudat de Petrozavodsk.
Población por etnias y nacionalidatz
D'alcuerdo con o censo ruso de l'anyo 2002 os rusos etnicos son més d'o 76,6% d'a población, os carelians etnicos o 9,2 %, os belarrusos o 5,3 %, os ucraineses o 2,7 %, os finlandeses o 2,0 %, os vepsos o 0,7 %, y atros grupos etnicos menos d'o 0,5 %. 4,886 personas no indicoron a suya nacionaliat etnica en o censo, representando o 0,7 %.
Rublacedo de Abajo
Rublacedo de Abajo ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa d'a provincia de Burgos, situau en a comarca de La Bureba y partiu chudicial de Briviesca.
A suya población ye de 34 habitants (2007) en una superficie de 39,30 km², con una densidat de población de 0,87 hab/km².
Cheografía
A localidat de Rublacedo de Abajo ye situada a 800 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 25 km d'a ciudat de Burgos, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal en fa parte o lugar de Rublacedo de Arriba.
La Nou de Berguedà
La Nou de Berguedà (La Nou de Berguedà en catalán y oficialment, La Nou en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Berguedá, partiu chudicial de Berga y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 156 habitants (2008), en una superficie de 25,00 km² con una densidat de población de 6,24 hab/km².
Cheografía
A localidat de La Nou de Berguedà ye situada a 876 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Gotavernissa
Gotavernissa (Gotavernissa en occitán, Goutevernisse en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón d'Autariba y rechión d'Occitania.
Montanyana (desambigación)
Montanyana puet estar:
Cebollinar
thumb|right|200px|[[Cebollinos en un cebollinar.]] Un cebollinar (pronunciau /θeboʎi'nar/~/θebuʎi'nar/, como "zebollinar" u "zebullinar") ye un plantero que se reserva ta sembrar-ie cebollinos y poder-les proporcionar unas condicions controladas de nutrients, insolación y humedat, tot contribuindo a reducir a elevada mortalidat que tienen as fases incials de creiximiento d'as cebollas.
Gotavernissa
A suya población ye de 77 habitants (1999) en una superficie de 4,69 km², con una densidat de población de 16,42 hab/km².
Cebollinar
Os cebollinars gosan estar planteros preparaus en un recolón en l'hortal, mesmo en o suelo, pero quasi siempre cubillaus contra o tempero por bel muro por un u dos d'os suyos cantos. A parola cebollinar apareix en numerosos microtoponimos por l'Alto Aragón.
Germà Colón
Germà Colón i Domènech estió un lingüista valenciano especializau en filolochía romanica y lexicolochía d'a luenga catalana. Catedratico emerito d'a Universidat de Basilea.
Biografía
Germà Colón estudió filolochía romanica en a Universidat de Barcelona y se licenció en 1951. Se doctoró l'anyo siguient en a Universidat de Madrit con una tesi de dialectolochía sobre la fabla de Castellón.
Gracias a una beca se fue dimpués enta Lovaina y Zúrich, an conoixió a beluns d'os mas prestigiosos romanistas europeus. Dende 1963 dica 1997 estió catedratico d'a Universidat de Basilea y dimpués catedratico emerito. Estió a lo mesmo tiempo profesor en a Universidat d'Estrasburgo (dende 1968 dica 1972) y en a Universidat Autonoma de Barcelona (1973-74).
Se convirtió en miembro d'a Reial Acadèmia de Bones Lletres de Barcelona y d'a Comisión Lulliana pa la publicación d'as obras completas de Ramon Llull. Estió tamién miembro d'o consello asesor d'a colección Els Nostres Clàssics y de l'equipo editor d'a revista Estudis de Llengua i Literatura Catalans. Estió consellero d'honor de l'Asociación Internacional de Luenga y Literatura Catalanas (d'a quala fue president de 1976 a 1982) y miembro numerario d'o Institut d'Estudis Catalans.
Anyos 810
Os anyos 810 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 810 y l'anyo 819, istos dos tamién encluyitos.
Germà Colón
Biografía
Donó la suya biblioteca personal (mas de vinte mil volumens) a la Universitat Jaume I de Castellón.
Feneixió a los novanta y un anyadas d'edat en o suyo domicilio de Barcelona entre la pandemia de COVID-19.
Provincia de Colchagua
A Provincia de Colchagua ye una provincia en a Rechión d'o Libertador General Bernardo O'Higgins, Chile. A suya capital ye a ciudat de San Fernando. Y a suya población ye de 222,556 habitants (2017) en una superficie de 5.678 km², con una densidat de población de 22,4 hab/km².
En fan parte las siguients comunas:
Guillem de Castro
Guillem de Castro, naixito de Valencia (Reino de Valencia) o 4 de noviembre de 1569 y muerto en Madrit (Reino de Castiella) o 28 de chulio de 1631, estió un escritor y dramaturgo valenciano en idioma castellano, que deciba estar descendient d'o rei Chuan I d'Aragón.
Ibons de ro Sarrato
Os ibons de ro Sarrato (en castellano Ibónes de Serrato) son un conchunto de dos ibons situaus en l'Alto Galligo, en o municipio de Pandicosa. Se troban baixo l'ibón de ra Labaza Alto y sobre os Banyos de Pandicosa.
Cabo Girão
thumb|200px|Cabo Girão thumb|200px|Vinyers en a base d'o Cabo Girão O Cabo Girão se situa en a isla de Madeira, a l'ueste de Funchal. Ye un cinglo quasi vertical con 580 m d'altaria que suposa una magnifica anvista enta a mar, enta Câmara de Lobos y enta Funchal, razón por a que ye un puesto muit vesitato. Ye un d'os cinglos mas altos d'Europa.
Dica 2003, anyo en que se i construyó un ascensor, os campos situatos en o fundo d'o cinglo nomás yeran accesibles por barco.
La Rochelle
La Rochelle (en petavín-santonchés La Rochéle, en occitán La Rochèla) ye una comuna francesa, en o departamento de Charente Maritimo y en a rechión de Nueva Aquitania, que ye a capital d'o districto d'La Rochelle, d'os cantóns de La Rochelle-1, La Rochelle-2 y La Rochelle-3. Tamién ye a capital d'o departamento de Charente Maritimo.
A suya población ye de 76.584 habitants (1999), en una superficie de 28,43 km², con una densidat de población de 2.693,77 hab/km².
Dende o 19 de mayo de 1988, a ciudat ye unita a l'isla de Ré por un puent que ye o puent mas largo de Francia
Cambra (desambigación)
thumb|right|250px|Ilustración d'una cambra en o [[sieglo XIX.]] A parola cambra puede fer referencia a:
Derivatos d'ista parola:
Quake (videochuego)
Quake ye un videochuego d'acción en primera persona, desembolicau por id Software y publicau por GT Interactive en 1996. A composición musical ye de Trent Reznor y Nine Inch Nails. A mayoría d'a programación d'o motor de Quake estió realizada por John Carmack.
Ye o primer videochuego d'a saga Quake. O protagonista en primera persona subchectiva (l'acción se visualiza dende o pretendiu personache) ha de disparar a los enemigos en diferents livels. Os chugadors s'agrupan en dos equipos (azul y royo) en servidors en linia. I hai quantas modalidatz, a mas popular consiste en furtar a bandera enemiga y levar-la a la mesma base matando os chugadors de l'unatro equipo para aconseguir a maxima puntuación.
Quake introdució beluns d'os mayors abances en o chenero d'os videochuegos en 3D: fa servir modelos tridimensionals pa os chugadors y os mostros en cuenta de sprites bidimensionals; y lo mundo an lo chuego tien puesto ye creyau como un verdadero espacio tridimensional, en cuenta d'estar un mapa bidimensional con información sobre l'altura representada en tres dimensions. Tamién incorporó la utilización d'os mapas de luz y as fuents de luz en tiempo real, descartando la iluminación estatica basada en sectors d'os chuegos anteriors. Ofrió, en o suyo tiempo, un d'os motors fisicos mas realistas programados pa un videochuego dica ixe inte.
Capdeguaita
O capdeguaita (en aragonés medieval capdeguayta) yera l'equivalent a un caporal de l'actual policía municipal en os países d'a Corona d'Aragón. Desapareixe chunto a la eliminación d'os Fueros d'Aragón en 1707 per Felipe V de Borbón con os Decretos de Nueva Planta.
En a ciudat de Zaragoza i heba tres capdeguaitas que recorreban as carreras acompanyaus cadagún d'ells per os clamaus hombres d'a decena que como lo suyo nombre indica yeran diez.
En a ciudat de Barcelona i heba tamién tres capdeguaitas.
Etimolochía
Provién de l'franco wahta (la guarda). Per unatra parti en os documentos redautaus en latín yeran conoixius como "caput exubiorum".
Capdeguaitas de Zaragoza
Yeran triaus per lo metodo d'insaculación.
Cadagún d'ells recibiba en o sieglo XV un salario de cincientos sueldos.
Alifonso II de Nápols
O suyo fillo borde Alifonso, que tenió con a suya amant Tuscia Gazullo, casó o 21 de chulio de 1498 en Roma con Lucrecia Borcha, estando asasinato por o suyo cunyato César Borcha o 18 d'agosto de 1500.
Sierra de Sevil
La sierra de Sevil ye una aliniación montanyosa d'as sierras exteriors pirenencas con dirección N-S. Ye situada en as comarcas de Sobrarbe y Semontano de Balbastro, y en a provincia de Uesca. Una part de la suya superficie perteneixe a un exclau de lo termin municipal d'Adauesca. La principal altaria ye lo tozal de Sevil con 1.378 m.
Toponimia
L'oronimo sierra de Sevil ye ligau con lo lugar abandonau homonimo, que perteneixe a lo municipio d'Adauesca.
Hidrolochía
La versant occidental desaugua enta lo río Balcetz, la oriental lo fa enta barrancos de lo ret hidrografico de Vero.
Anyos 820
Os anyos 820 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 820 y l'anyo 829, istos dos tamién encluyitos.
Castiliscar
Castiliscar ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situau en a comarca de Cinco Villas y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.
Ibón de Cuanga
L'ibón de Cuanga (en castellano Ibón de Coanga) ye un ibón situau en l'Alto Galligo, en o municipio de Pandicosa. Se troba amán de l'ibón Alto Vachimanya sobre os Banyos de Pandicosa.
Castiliscar
A suya población ye de 403 habitants, en una superficie de 40,7 km² y una densidat de población de 9,82 hab/km².
Cheografía
Ye situau en a vertient ueste d'a sierra de Santa Agueda, cerca d'o puerto de Sos.
Toponimia
En 1088 Sancho Remíriz concedió autorización a Galindo Sanchez, sinyor de Sos, pa costruir o Castiello de Liscare. En a Carta de población de 1171 en dicen Castel Siscar. A forma como se troba a radiz castiello ye pareixida a lo caso de Castiflorit. En o Capbreu d'El Real, cuaternau en os Actos de Corte d'el Reyno de Aragon de 1554 (y en todas as versions siguients), se cita como Castillescar, denominación que lo relacionaría con l'arriu Esca u, en atro caso, con toda la toponimia derivada d'o prerromano escarr-.
En Exeya bi ha una vega tradicional dita "Liscar" y seguntes Marcelino Cortés Valenciano ye un toponimo referiu a una formación vechetal de Cyperus longus dito "lisca".
Historia
Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primera cita d'o lugar ye en 1211, en a obra d'Ángel Canellas López Colección diplomática de La Almunia de Doña Godina (en Cuadernos de Historia J. Zurita, numero 12-13, Zaragoza, 1961), y documenta as formas Castiliscar y Castelli Siscarii.
Molimentos
A Ilesia de Sant Chuan Baptista de Castliscar, una ilesia en estilos romanico y gotico adedicada a Sant Chuan Baptista, que ye la ilesia parroquial d'o lugar.
Dongeradiel
Dongeradiel (en neerlandés Dongeradeel) ye un municipio neerlandés situato en a provincia de Frisia.