cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pilar Palomero
Pilar Palomero Delgado ye una guionista y directora de cine aragonesa naixida de Zaragoza (Comarca Central, Aragón) o 31 de mayo de 1980 reconoixida con premios como la Biznaga de Oro​ u los Premios Goya a la millor cinta, millor dirección novel ​y millor guión orichinal ​per a suya cinta Las niñas (2020).
Curtometraches
*La noche de todas las cosas (2016).
Brazzaville
Brazzaville ye a ciudat mas poblata d'a Republica d'o Congo, país d'o cual en ye a suya capital, formando una provincia en o sistema administrativo d'o país.
A suya población ye de 1.018.541 d'habitants (estimación de 2001) en una superficie de 100 km², con una densidat de población de 1.018,54 hab/km².
Brazzaville ye situata a cantos d'o río Congo, en a suya marguin norte, y o río ye a muga con a Republica Democratica d'o Congo; a ciudat forma una conurbación unica (u aria metropolitana) con a capital d'iste país, Kinshasa.
Laura Gómez-Lacueva
Laura Gómez-Lacueva Peralta, naixida de Zaragoza (Comarca Central, Aragón) o 24 de febrero de 1975 y muerta en o mesmo puesto lo 30 de marzo de 2023, estió una actriz aragonesa de teatro, cine y televisión. Formó parti de l'elenco d'El pueblo y La que se avecina y de l'equipo d'o programa d'humor Oregón TV d'Aragón TV. En 2021 en a 7ena edición d'os Premios Yago recibió lo Premio Yago a No Nominada per a suya interpretación en a cinta Historias lamentables de Javier Fesser. Morió a causa d'un cáncer.
Vincent Price
Vincent Leonard Price, Jr., naixito de Saint Louis (Missouri) o 27 de mayo de 1911 y muerto en Los Angeles (California) o 25 d'octubre de 1993, estió un actor estausunidense, activo en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1930.
Entre a suya filmografía, se i puet mencionar bellas cintas, como Tower of London (1939, Rowland V. Lee), Brigham Young (1940, Henry Hathaway), Laura (1944, Otto Preminger), The Keys of the Kingdom (1944, John M. Stahl), Dragonwyck (1946, Joseph L. Mankiewicz), The Bribe (1949, Robert Z. Leonard), House of Wax (1953, André de Toth), The Fly (1958, Kurt Neumann), House of Usher (1960, Roger Corman), Dr. Goldfoot and the Bikini Machine (1965, Norman Taurog), u The Abominable Dr. Phibes (1971, Robert Fuest).
Flamencos
Os flamencos (en neerlandés Vlamingen) son os habitants d'o norte de Belchica (Flandres, Brabant Flamenco, Limburgo), y o cabo norte de Francia (Dunkerke).
Peñarroya-Pueblonuevo
Peñarroya-Pueblonuevo ye un municipio andaluz en a provincia de Cordoba, comarca d'o Valle del Guadiato y partiu chudicial de Peñarroya-Pueblonuevo (en ye a suya capital).
A suya población ye de 11.918 habitants (2007) en una superficie de 64,88 km², con una densidat de población de 183,69 hab/km².
Cheografía
A localidat de Peñarroya-Pueblonuevo ye situata a 537 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 79 km de Cordoba, a capital d'a suya provincia.
Historia
A primera cita historica de Peñarroya-Pueblonuevo ye en 1272, mientres o reinato d'o rei Alifonso X de Castiella. En os suyos alacez yera nomás un cortijo (ye decir, una pardina), o Cortijo de la Peña Roya, encara que luego esdevenió un lugar. Bellos feitos escayeixitos en Fuente Obejuna en 1476 facioron que habitants d'ista zaguer lugar s'establisen en Peñarroya-Pueblonuevo con caracter permanent, naixendo asinas o pueblo, que dependeba en ixas envueltas de Belmez.
Rumanches
Os rumanches (pievel rumantsch en rumanche) son un pueblo d'a zona d's Grisons (Suiza) que mantién una luenga latina propia (o rumanche) y son mayoritariament protestants. Son uns 50.000 individuos.
Historia
Son o zaguer remanant de poblacions de parla romanz que i heba entre o Danubio y Alpes enantes d'as invasions chermanicas d'os burgundios, alamans y bayoarios, seguitas dimpués d'una chermanización que continó en tota a Edat Meya.
L'actual ciudat suiza de Cuira/Chur (antiga Curia Raetorum) estió a sola gran ciudat medieval d'os rumanches, que yeran dirichitos por a dinastía de prencipes-bispes d'os Victoridos. L'idioma retorromanico resistió en Cuira por o menos dica fins d'o sieglo VI. Ye por ixo que os rumanches son encara conoixitos en alemán como Kauderwelche ("romanos de Cuira"). Manimenos s'infiltroron minorías chermanicas y a ciudat remató chermanizando-se.
Mel Winkler
Mel Winkler (nombre artistico de Melvin Winkler), naixito de Saint Louis (Missouri, Estaus Unius) o 23 d'octubre de 1941 y muerto l'11 de chunio de 2020 en Los Angeles (California, Estaus Unius) estió un actor y actor de voz de videochuegos estausunidense.
O Caire
O Caire u simplamnet Caire (القاهرة (Al-Qāhira), en arabe) ye una ciudat d'Echipto, capital d'o país y d'a Gubernatura d'Al Qahirah. En arabe echipcio a ciudat se clama Misr, o nombre arabe ta o país d'Echipto.
A suya población yera de 7.947.121 habitants en o 2007 en una superficie de 214 km² y con una densidat de población de 37.136,08 hab/km².
O Caire fue establida en 969 dimpués d'a conquiesta d'o país por o Califato fatimí, ye situada a o canto d'o río Nilo, en as suyas dos marguins y en bellas mechanas. Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
Toponimia
En o "Libro del Trasoro" s'escribe en aragonés: El Cayre:
Tamién trobamos El Caire en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo":
Historia
A ciudat fue conquiesta o 21 de chulio de 1798 por l'Exercito francés de Napoleón Bonaparte dimpués de redotar en a batalla d'as Piramides a os mamelucos.
Esporte
Organizativament O Caire ye a seu de cuasi todas as federacions esportivas d'o país, o esporte mas popular, como en a resta d'o país, ye o fútbol. Tamién ye a siede de dos d'os clubs mas internacionalment y importants d'Africa, o Zamalek y o Al-Ahly, entre que bi ha una gran rivalidat estando os partius que chugan entre éls os mas importants y populars escayecimientos esportivos en Echipto asinas como toda a rechión arabe africana. O Zamalek ye tradicionalment o club d'a clase alta y o Al-Ahly d'as clases media y treballadora os d'os equipes han estau campions d'a Champions africana o Al-Ahly seis vegatas y o Zamalek cinco.
Instalacions esportivas
250px|thumb|dreita| O [[Stad El-Qahira El-Dawly|Estadio Internacional d'O Caire.]] A instalación esportiva mas important ye o Stad El-Qahira El-Dawly (Estadio Internacional d'O Caire) un estadio poliesportivo dedicau prencipalment a partius de fútbol que comparten os d'os millors clubs de fútbol d'a ciudat pa chugar como local. Tamién ye utilizau ta competicions d'atros esportes pues forma un complexo esportivo de muitas instalacions, tién una pista de atletismo en o perimetro d'o campo de fútbol, bels campos anexos ta ligas rechionals y un poliesportiu.
Competicions esportivas
O Caire como gran ciudat d'Echipto y Africa ha estau seu d'escayecimientos esportivos importants entre os que cal destacar que fue seu d'a Copa d'Africa en a suya edición de 2006 y a Copa Mundial de Fútbol Sub-20 de 2009.
200 metros lisos
thumb|200px| Surtida d'una cursa de 200 m lisos femenina. thumb Os 200 metros lisos ye una cursa en a que s'ha de fer una distancia de doscientos metros, libres d'obstaclos, o mes rapido posible.
Ye incluida en o programa de prebas oficials d'os campionatos d'atletismo y a mas a mas ye en o programa d'atletismo en os Chuegos Olimpicos dende os Chuegos de París 1900 en a categoría masculina y dende Londres 1948 en a femenina. En as pistas a l'aire libre a cursa precipia en a curva d'antís de l'arribada, y en as pistas indoor en belunas d'ellas ye una vuelta completa.
Récords
Os récords mundials son, en a categoría masculina d'Usain Bolt con una marca de 19,19 s, y en a categoría femenina de Florence Griffith Joyner con una marca de 21,34 s. Os récords d'Aragón de 200 m lisos son en a categoría masculina de Ignacio Supervia con una marca de 21"11 s y en a categoría femenina Esther Lahoz con 24"07 segundos.
Records d'aria
thumb|200px|Florence Griffith, record d'o mundo de 200 m lisos.
== Medallistas olimpicos ==
Condau de Tauragė
O condau de Tauragė (en lituano Tauragės apskritis, en samochitián Tauragies apskrėtės) ye un d'os diez condaus en que se divide Lituania. Cubre un aria de 4.411 km² y teneba una población de 101.249 personas en 2016. A suya capital ye Tauragė.
O condau de Tauragė tiene cuatro municipios, d'os que tres son districtos municipios (DM) y un es municipio (M).
Condau de Telšiai
O condau de Telšiai (en lituano Telšių apskritis, en samochitián Telšiū apskrėtės) ye un d'os diez condaus en que se divide Lituania. Cubre un aria de 4.350 km² y teneba una población de 139.843 personas en 2016. A suya capital ye Telšiai.
O condau de Telšiai tiene cuatro municipios, d'os que tres son districtos municipios (DM) y un es municipio (M).
Numero d'oxidación
O estato d'oxidación u numero d'oxidación se define como a suma de cargas positivas y negativas d'un atomo, o que indreitament indica o numero d'electrons que l'atomo ha acceptato u cedito. O estato d'oxidación ye una aproximación conceptual, útil por eixemplo quan se producen procesos d'oxidación y reducción (procesos redox).
Os protons d'un atomo tienen carga positiva, y ista carga se veye compensata por a carga negativa d'os electrons; si o numero de protons y d'electrons ye o mesmo l'atomo ye electricament neutro.
Si l'atomo cede un electrón as cargas positivas d'os protons no son compensatas, ya que no bi ha suficients electrons. D'ista forma s'obtiene un ión con carga positiva (catión), A+, y se diz que ye un ión monopositivo; o suyo estato d'oxidación ye de +1. D'atra man, si l'atomo accepta un electrón, os protons no compensan a carga d'os electrons, obtenendo-se un ión mononegativo, A-. L'atomo puet ceder un numero mas gran d'electrons obtenendo-se ions dipositivos, tripositivos, etc. Y d'a mesma manera, puet acceptar-los, dando ions de distintas cargas.
Os estatos d'oxidación se denotan en a nomenclatura quimica con numeros romanos entre parentesi dimpués de l'elemento d'intrés. Por eixemplo, un ión de fierro con un estato d'oxidación +3, Fe3+, s'escribiría d'a forma sigüient: fierro (III). L'oxido de manganeso con o manganeso presentando un estato d'oxidación de +7, MnO4-, se diz "oxido de manganeso (VII)"; d'ista manera se puet esferenciar d'atros oxidos. En istos casos no cal indicar si a carga d'o ión ye positiva u negativa.
A Pobra do Brollón
A Pobra do Brollón (A Pobra do Brollón en gallego y oficialment, Puebla del Brollón en castellano) ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra de Lemos y partiu chudicial de Monforte de Lemos.
Villanueva del Rey
Villanueva del Rey ye un municipio andaluz en a provincia de Cordoba, comarca d'o Valle del Guadiato y partiu chudicial de Peñarroya-Pueblonuevo.
A Pobra do Brollón
A suya población ye de 2.105 habitants (2009), en una superficie de 176,71 km² y una densidat d'11,91 hab/km².
Numero d'oxidación
En a formula quimica, o estato d'oxidación d'os ions s'indica por meyo d'un superendiz dimpués d'o simbolo de l'elemento, como ya s'ha visto en Fe3+, u por eixemplo, en l'oxichén (II), O2-. No s'indica o estato d'oxidación en o caso que sía neutro.
A Pobra do Brollón
Cheografía
A Pobra do Brollón ye situato a 400 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 14 km de Monforte de Lemos, a capital d'a suya comarca, 62 km de Lugo, a capital d'a suya provincia, y 833 km de Zaragoza.
Villanueva del Rey
A suya población ye de 1.217 habitants (2007) en una superficie de 215 km², con una densidat de población de 5,66 hab/km².
Numero d'oxidación
A formula sigüient amuestra a la molecula de yodo, I2, acceptando dos electrons, de modo que pasa a presentar un estato d'oxidación de -1:
Condau de Šiauliai
O condau de Klaipėda (en lituano Šiaulių apskritis, en samochitián Šiauliū apskrėtės) ye un d'os diez condaus en que se divide Lituania. Cubre un aria de 8.540 km² y teneba una población de 276.406 personas en 2016. A suya capital ye Šiauliai.
A Pobra do Brollón
Cheografía
A parte occidental d'o municipio ye muit montanyosa, con tucas d'altarias de mas de 1.000 metros como o Alto da Veneira (1.164 m), pero tamién bi ha d'atras tucas como Mioteira (871 m), O Home Grande (824 m), Cerro de Pereira (648 m), Covallo (564 m) u Moncai (531 m).
Condau de Šiauliai
Municipios
O condau de Klaipėda ye dividiu en siet municipios, d'os que seis son districtos municipios (DM) y un ye ciudat municipio (CM).
A Pobra do Brollón
Cheografía
Os prencipals ríos d'A Pobra do Brollón son o Cabe, o Saa y o Rubín (toz afluyents d'o Sil), encara que parte d'o municipio fa parte d'a cuenca d'o Lor, que ye parte d'a suya muga a l'este.
Molimentos
En o termin municipal d'A Pobra do Brollón bi ha 23 ilesias parroquials y 11 capiellas:
Begoña Miranda
Begoña Miranda Castillo conoixida esportivament como Begoña Miranda naixida de Zaragoza ye una atleta aragonesa hue retirada que yera especializada en prebas de marcha atletica y tenió os récords d'Espanya y Aragón de 10.000 metros marcha en pista y de 20 km. marcha en rota.
Yera parte d'un grupo de marchadores entrenau per Pedro Millán d'o qual feban parte Cristina del Palacio, as chermanas Isabel y Belén Asensio, Sara Zuriaga, Alberto Pallarés, Ángel Ruata, Luis Royo y Angelines, chermana suya entre d'atros atletas.
Condau de Klaipėda
O condau de Klaipėda (en lituano Klaipėdos apskritis, en samochitián Klaipiedas apskrėtės) ye un d'os diez condaus en que se divide Lituania. Cubre un aria de 5.209 km² y teneba una población de 324.628 personas en 2016. A suya capital ye Klaipėda.
Municipios
O condau de Klaipėda ye dividiu en siet municipios, d'os que quatre son districtos municipios (DM), dos son ciudaz-municipio (CM) y un ye municipio (M).
Metro por segundo
O metro por segundo u m/s ye una unidat derivata d'o SI ta mesurar a velocidat, definita como a distancia en metros dividita por o tiempo en segundos.
Mestre racional
O Mestre racional yera una institución d'a Corona d'Aragón que teneba como función o control d'os tresorers y os suyos lugartenients. En 1285 ye creyau por Chaime II d'Aragón pa toda a Corona d'Aragón. Posteriorment, en primerías d'o sieglo XV, o cargo estió esgallau entre os diversos estaus d'a Corona y asinas naixioron os mestres racionals pa Aragón, Valencia y Catalunya. En 1419 estió creyau pa Valencia y o 8 de marzo de 1420 estió creyau pa Aragón por Alifonso V d'Aragón.
Metro por segundo
Bells eixemplos de velocidatz en m/s:
Mestre racional
Ista institución desapareixió con os Decretos de Nueva Planta en 1707.
Metro por segundo
1 metro por segundo = 3.2808 pietz por segundo = 2.2369 millas por hora = 3.6 km/h
O kilometro por segundo, equivalent a mil metros por segundo, ye una unidat emplegata en astrometría ta mesurar a velocidat radial d'estrelas y galaxias.
Villaharta
Villaharta ye un municipio andaluz en a provincia de Cordoba, comarca d'o Valle del Guadiato y partiu chudicial de Peñarroya-Pueblonuevo.
Antonio Aramburo
Antonio Aramburo, naixiu d'Erla (Cinco Villas, Provincia de Zaragoza) o 17 de chinero de 1840 y muerto en Montevideo (Uruguai) o 16 de setiembre de 1912, estió un tenor aragonés. Os musicologos afirman que a suya tecnica musical yera superior a la d'os consideraus grandes astros d'a Opera, como Julián Gayarre, Angelo Massini, Enrico Tamberlick u Francesco Tamagno, y en Espanya fació ombra dencluso a o mitico Julián Gayarre.
Villaharta
A suya población ye de 716 habitants (2007) en una superficie de 12 km², con una densidat de población de 59,67 hab/km².
Cheografía
A localidat de Villaharta ye situata a 580 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 38 km de Cordoba, a capital d'a suya provincia.
Antonio Aramburo
Estudeyó en Madrit con o mayestro Antonio Cordero, y fació o suyo debut en Florencia en 1872. Treballó dimpués en Buenos Aires y Montevideo, y tamién en as prencipals ciudaz con teatros liricos, como L'Habana u Moscú.
Teneba un caracter recio; asinas, mientres una actuación suya en o Teatro d'a Scala de Milán, albandonó o escenario ta tornar a o suyo palacio, preparar-se'n un plato de migas, poner-se'n un cachirulo y cantar ixotas.
Morió en a pobreza en a ciudat de Montevideo, a capital d'Uruguai, o 16 de setiembre de 1912.
Homenaches
Apareix citau en una obra de James Joyce.
En 1986, Hernán Luis Vigo Suárez presentó a comunicación El tenor español Antonio Aramburo (1839-1912): un estudio comparativo de tipologías vocales en as Jornadas Argentinas de Musicología y Conferencia Anual de la Asociación Argentina de Musicología.
O 17 de chinero de 2003, s'erichió en a suya memoria un busto d'o tenor, obra d'o escultor aragonés Miguel Cabré, en a suya localidat natal.
Bartolomeo Cristofori
Bartolomeo Cristofori di Francesco, naixito de Padua (que en ixe inte feba parte d'a Republica de Venecia) o 4 de mayo de 1655 y muerto en Florencia (Gran Ducau de Toscana) o 27 de chinero de 1731, estió un artesán italiano, construtor d'estrumentos musicals, conoixito por estar o inventor d'o piano dende os clavecins que fabricaba. En realidat o que fació ye un pianoforte, encara que iste ye l'antecedent de l'actual piano.
Construyó o primer pianoforte en 1698, y hue se conservan encara bellos pianofortes, clavecins y espinetas feitos por Cristofori.
Kinding
Kinding ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto d'Eichstätt.
Chemel
thumb|Chimel Chemel u chimel ye a tercera letra de l'alfabeto hebreu, de l'alfabeto fenicio, de l'alfabeto arameu y de l'alfabeto siriaco. D'esta letra provienen a gamma de l'alfabeto griego, as letras G, C de l'alfabeto latino y a letra chim de l'alfabeto arabe.
En os textos que os chodigos escribioron en aragonés con alfabeto hebreu representa o fonema africato xordo d'o digrafo ch: chudicio, relichión, etc..., pero tamién o fonema velar d'a g, (cort seglar, "tribunal municipal").
En o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" la denominan gemel ("chemel").
Existe a hipotesi que diz que o nombre d'a letra chemel dimana d'o pareixito con a part de debant d'o gamello (גמל, "gamal" en hebreu).
Kinshasa
Kinshasa (dica 1966 clamata Léopoldville) ye a ciudat mas poblata y a capital d'a Republica Democratica d'o Congo, país d'o cual a ciudat ye administrativament una provincia.
Yod
200px|thumb|Yod
Kinshasa
A suya población ye de 9.463.749 d'habitants (estimación de 2012) en una superficie de 9.965 km², con una densidat de población de 949,7 hab/km².
Yod
Yod ye a decena letra de l'alfabeto fenicio, de l'alfabeto hebreu, de l'alfabeto arameu, de l'alfabeto siriaco y equivale a la letra arabe Yā. Representa o fonema dito "palatal aproximant sonora".
Kinshasa
Kinshasa ye situata a cantos d'o río Congo, que ye a muga con a Republica d'o Congo, encara que forma una sola conurbación (u aria metropolitana) con a capital d'iste país, Brazzaville. Ye a ciudat mas poblata d'o país, a mayor ciudat africana a o sud d'o Sahara y a segunda por a suya población dimpués de Lagos (Nicheria).
Yod
En os textos en aragonés escritos en alfabeto hebreu esta letra podeba representar as vocals i y e.
Kinshasa
Instalacions esportivas
En Kinshasa bi ha tres estadios prencipals utilizatos ta o partius de fútbol prencipalment. L'estadio d'os Martirs que tién una capacidat de 80.000 espectadors y ye a seu d'a selección de fútbol d'a RD d'o Congo y d'os equipes locals AS Vita Club y DC Motema Pembe, l'Estadio Tata Raphaël con capacidat ta 30.000 espectadors y l'Estadio Municipal de Kinshasa ta 20.000.
Yod
En o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" la denominan joth ("chod").
Condau d'Utena
O condau d'Utena (en lituano Utenos apskritis) ye un d'os diez condaus en que se divide Lituania. Cubre un aria de 7.201 km² y teneba una población de 137.260 personas en 2016. A suya capital ye Utena.
Municipios
O condau d'Utena ye dividiu en en seis municipios, d'os que cinco son districtos municipios (DM) y un ye municipio (M).
Oprah Winfrey
Oprah Winfrey, naixita de Kosciusko (Mississippi) o 29 de chinero de 1954, ye una presentadora de televisión, actriz, actriz de voz, interpresaria, productora y critica literaria estausunidense. Ye muit conoixita en o suyo país por o suyo programa televisivo The Oprah Winfrey Show, una d'as mullers mas influyents en o suyo país y con quantos premios recibitos por a suya carrera artistica.
He
300px|thumb|letra He He ye a cinquena letra de l'alfabeto fenicio, de l'alfabeto hebreu, de l'alfabeto arameu y de l'alfabeto siriaco y equival a la letra arabe Hā y representa o fonema fricativo glotal xordo.
Os Chodigos d'Aragón y de Navarra podeban adaptar probablement transliterando as parolas con esta letra con una h de l'alfabeto latín en parolas propias d'o chudaísmo como torah. Manimenos en l'antroponimia veyemos diferents casos, podeban adaptar os suyos antroponimos que en hebreu tienen He transliterando con h (Jehuda), pero a vegatas adaptaban estos antroponimos con una f, (no podemos saber si tamién lo feban foneticament). D'esta traza l'antroponimo Yəhûdāh lo escribiban Jefuda u Jafuda.
Alla Pugachova
Alla Borisnovna Pugachova (en ruso y alfabeto cirilico Алла Борисовна Пугачёва), naixida de Moscú (Unión Sovietica, hue Rusia) lo 15 d'abril de 1949 ye una cantaire rusa de musica pop y musica rock,
Lista de municipios d'a provincia de Sevilla
Lista d'os 105 municipios d'a provincia de Sevilla (Andalucía), con a suya población, superficie y densidat de población:
thumb|400px|Mapa municipal de Sevilla.
Fotosintesi
thumb|280px|Una [[fuella, o lugar principal a on que se desenvolica la fotosintesi en as plantas.]] thumb|280px|Vista cheneral d'o ciclo entre [[autotrofos y heterotrofos. A fotosintesi ye o medio principal por o cual as plantas, as algas y muitas bacterias producen compuestos organicos y oxicheno a partir de dioxido de carbonio y augua ( flecha verda ).]]
A fotosintesi (d'o griego φώτο foto, "luz" y σύνθεσις synthesis, "composición") ye una rota metabolica que convierte o dioxido de carbonio en compuestos organicos, mas que mas zucres, emplegando a enerchía d'a luz solar. A fotosintesi se produce en as plantas, as algas, y muitas especies de bacterias, pero no en as arqueobacterias. Os organismos fotosinteticos reciben o nombre de "fotoautotrofos", pero no toz os organismos que emplegan a luz como fuent d'enerchía fan a fotosintesi, ya que os "fotoheterotrofos" emplegan compuestos organicos, y no dioxido de carbonio, como fuent de carbonio. En as plantas, as algas e as cianobacterias, a fotosintesi fa servir dioxido de carbonio y augua, liberando oxicheno como producto residual. A fotosintesi tien una importancia crucial ta la vida en a Tierra, ya que amás de mantener o ran normal d'oxicheno en l'atmosfera, cuasi totas as formas de vida en penden dreitament como fuent d'enerchía, u indreitament como fuent zaguera d'enerchía en o suyo alimento. A cantidat d'enerchía presa por a fotosintesi ye prou graniza, de bels 100 terawatts: ixo ye bellas seis vegatas a enerchía consumita anyalment por a civilización humana. En total, os organismos fotosinteticos convierten bels 100.000 millons de toneladas de carbonio en biomasa cada anyo.
Encara que a fotosintesi se puet producir de diferents maneras en diferents especies, bels rasgos son siempre iguals. Por eixemplo, lo proceso siempre prencipia cuan a enerchía luminica ye absorbita por proteínas ditas centros de reacción fotosinteticos, que contienen clorofilas. En as plantas, istas proteínas residen en l'interior d'organulos ditos cloroplastos, mientres que en as bacterias se troban en a membrana plasmatica. Una parti d'a enerchía luminica ye recullita por as clorofilas en forma de trifosfato d'adenosina (ATP). A resta d'a enerchía se fa servir ta trayer electrons d'una substancia como l'augua. Allora, istos electrons s'emplegan en as reaccions que transforman o dioxido de carbonio en components organicos. En as plantas, algas y cianobacterias, isto se fa a traviés d'una secuencia de reaccions dita ciclo de Calvin, pero en bellas bacterias se dan conchuntos diferents de reaccions, como lo ciclo de Krebs inverso en Chlorobium. Muitos organismos fotosinteticos tienen adaptacions que concentran u almadacenan o dioxido de carbonio. Isto premite reducir un proceso dito fotorespiración en que se puet malmeter parti d'o zucre chenerato mientres a fotosintesi.
A fotosintesi evolucionó en a historia evolutiva d'a vida, cuan totas as formas de vida d'a Tierra yeran microorganismos y l'atmosfera teneba muito mas dioxido de carbonio. Os primers organismos fotosinteticos probablement evolucionoron fa bels 3.500 millons d'anyos, y emplegaban o hidrocheno u l'acido sulfidrico como fuent d'electrons, en cuentas de l'augua. As cianobacterias amaneixioron mas entabant, fa bels 3.000 millons d'anyos, y cambeyoron a Tierra ta cutio cuan prencipioron a oxichenar l'atmosfera a partir de fa bels 2.400 millons d'anyos. Ista nueva atmosfera premitió a evolución de vida complexa, como los protistas. Eventualment, fa bels 550 millons d'anyos, un d'istos protistas formó una relación simbiotica con una cianobacteria, creyando l'antipasau d'as plantas y as algas. Os cloroplastos d'as plantas actuals son os descendients d'istas cianobacterias simbioticas ancestrals.
Bi ha diferents tipos de fotosintesis. En as plantas destacan as modalidaz C3 y C4 seguntes o numero d'atomos de carbonio d'o primer compuesto sintetizau. As segundas tienen aventalla en medios calidos y secos. Son plantas C3 o cotón, o trigo, a soya, o tomate y a trunfa. Son plantas C4 cualques graminias tropicals como o panizo, a canya de zucre, o sorgo y o millo, as crasulacias, as pinyas tropicals y as cactacias (como as chumberas).
En as plantas C3, d'alcuerdo con o ciclo de Calvin o primer producto organico que se fa en a fotosintesi con carbonio d'a molecla de CO2 ye l'acido 3-fosfoglicerico, que se forma a partir d'o CO2, augua y a Ribulosa 1-5 difosfato.
En as plantas C4 a part d'o ciclo de Calvin se fa a rota de Hatch-Slack. N'esta rota no intervién a ribulosa 1-5 difosfato, lo fa l'acido fosfoenolpiruvico, formando-se acido oxalacetico, que por deshidrochenación se transforma en acido malico. L'acido malico decarboxila liberando CO2 que s'adhibe a la ribulosa 1-5 difosfato y entra en o ciclo de Calvin. D'esta traza augmenta a eficacia fotosintetica por haber-ie CO2 de dos procedencias.
Christina Koch
Christina Koch ye una astronauta estausunidense que tiene o rechistro actual d'a permanencia en o espacio mas prolongada por una muller: 328 diyas, 13 horas y 58 menutos.
O 18 d'octubre de 2019 realizó de conchunta con l'astronauta Jessica Meir a primera andada espacial d'a historia formada por solament mullers.
Justin Trudeau
Justin Pierre James Trudeau, naixito de Ottawa (Ontario, Canadá) o 25 d'aviento de 1971), ye un politico canadiense. Ye actualment Primer ministro de Canadá dende o 4 de noviembre 2015.
Sylvensteinspeicher
Sylvensteinspeicher (u Sylvensteinstausee) ye un entibo que se troba lo municipio de Lenggries en Bavera (Alemanya). Estió construyíu en 1959 en a val d'o río Isar. Un lugarón clamau Fall quedó baixo as suyas auguas. Se construyó un nuevo lugarón con o mesmo nombre a mayor altaria. Cinco obrers murioron entre a construcción de l'entibo.
thumb|Antigo lugarón de Fall en [[1904.]] thumb|Restas de l'antigo Fall en [[2015.]] thumb|Ilesia d'o nuevo Fall.
En a cultura popular
L'entibo ha serviu d'escenario en diversas cintas como que Jesus liebt mich (2012) y Die Geschichte vom Brandner Kaspar (2008).
Lombardos
Os lombardos (en lombardo lumbardi, italiano lombardi) son os habitants de Lombardía, en a Plana Padana (Italia). Son de relichión catolica y tienen como luengache tradicional o lombardo y como luenga escrita o italiano. En Sicilia bi ha una minoría lombarda de bels 65.000 individuos.
Etnonimo
En aragonés medieval o etnonimo se documenta como lombardes u lombartes. D'atra man a forma lombardos ye muito minoritaria en os textos medievals aragoneses y navarros. A variant lombarts la trobamos en textos comercials d'o sieglo XV escritos en Zaragoza en un luengache mixto aragonés y catalán seguntes o parrafo u linia on s'indican productos que os comerciants d'a Corona de Castiella compraban en Zaragoza :
A parola lombardo significa orichinario de Lombardía, referindo-se a Italia, por o menos a lo norte d'Italia. Lombard existiba como apellito y huei se troba castellanizato como Lombarte. Se piensa que este apellito s'introdució con a inmigración occitana.
Mohamed Morsi
Mohamed Moris, naixito de El-Adwah (Echipto) o 8 d'agosto de 1951 ye un politico echipcio, que estió President d'Echipto dende o 30 de chunio de 2012 dica o 3 de chulio de 2013.
Villaviciosa de Córdoba
Villaviciosa de Córdoba ye un municipio andaluz en a provincia de Cordoba, comarca d'o Valle del Guadiato y partiu chudicial de Cordoba.
A suya población ye de 3.569 habitants (2007) en una superficie de 470 km², con una densidat de población de 7,59 hab/km².
Cheografía
A localidat de Villaviciosa de Córdoba ye situata a 693 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 43 km de Cordoba, a capital d'a suya provincia.
Referencias
´
Radio covalent
O radio covalent ye, en quimica, a metat d'a distancia entre dos atomos iguals que forman un enlace covalent. Por un regular s'esprisa en picometros (pm) o ångströms (Å), a on 1 Å = 100 pm.
A suma de dos radios covalents habría d'estar a largaria d'o enlace covalent entre os dos atomos. Manimenos, ista relación no se cumple de forma exacta ya que a grandaria d'un atomo no ye constant. Iste pende d'o entorno quimico a on se trobe. Por un regular a largaria d'o enlace covalent tiende a estar menor que lo que a suma de radios covalents. En conseqüencia, as valuras tabulatas de radios covalents que se troban en a bibliografía son valuras ideyalizatas u promediatas.
Tabla de radios covalentes
Contino s'amostran os radios d'os enlaces calculatos d'un modo auto-consistent. A suma d'os dos radios mos da a largaria d'enlace, R (AB) = r (A) + r (B).
Bóveda
Bóveda ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra de Lemos y partiu chudicial de Monforte de Lemos.
A suya población ye de 1.669 habitants (2009), en una superficie de 91,1 km² y una densidat de población de 19,07 hab/km².
Cheografía
A localidat de Bóveda se troba situata a 689 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 14 km d'a ciudat de de Monforte de Lemos, a capital d'a suya comarca, de 52 km d'a ciudat de Lugo, a capital d'a suya provincia, y de 133 km d'a ciudat de Santiago de Compostela, a capital de Galicia.
Mugas
O termin municipal de Bóveda muga a o norte con O Incio y Paradela; a o sud con O Incio y A Pobra do Brollón; a l'este con O Incio; y a l'ueste con O Saviñao.
Warren Buffett
Warren Buffett (naixito o 30 d'agosto de 1930 de Omaha, Nebraska), ye un interpresario estausunidense.
Paz (Satelite)
thumb|Satelite Paz. O satelite Paz ye un satelite artificial radar d'o Programa Nacional d'Obserbación d'a Tierra por Satelite (u PNOTS),​ creyau por o Ministerio d'Esfensa d'Espanya y o Ministerio d'Industria, Comercio y Turismo d'Espanya, que emplega un radar d'obridura sintetica pa vichilancia d'a superficie terrestre, control fronterizo, avaluación d'esferras naturals y control meyoambiental. Estió lanzau lo 22 de febrero de 2018 fendo uso d'un codete Falcon 9 de SpaceX. O lanzamiento estió compartiu con atros dos satelites clamaus Tintin A y B que yeran satelites de preba pa o prochecto Starlink.
Lista de municipios d'a provincia de Lugo
Lista d'os 67 municipios d'a provincia de Lugo:
thumb|300px|Mapa municipal d'a provincia de Lugo.
Ciudat de Londres
A Ciudat de Londres (en anglés City of London) ye una ciudat y un  condau que contiene o centro historico y o prencipal  districto d'afers central de Londres. Constituyiba a ciudat de Londres dende o suyo establimiento como Londinium en tiempos de l'Imperio Romano en o sieglo I, dica a Edat Meya, encara que l'aglomeración continó creixindo blincando d'as mugas d'a ciudat.
A Ciudat de Londres ye en l'actualidat nomás una chicota parti de l'aria metropolitana de Londres, encara que contina estando una important parti d'o centro de Londres. Administrativament, forma un d'os 33 districtos d'autoridat local d'o Gran Londres; encara que a Ciudat de Londres no ye un d'os vicos de Londres, un estatus reservau ta os atros 32 districtos (incluyindo l'atra sola ciudat a más de Londres, a Ciudat de Westminster). Tamién ye un condau d'Anglaterra por si mesmo, estando un enclau rodiau por o Gran Londres.
Mugas
A ciudat de Londres ye un enclau rodiau de tot por o Gran Londres:
Castilleja de Guzmán
Castilleja de Guzmán ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
Alcalá de Guadaíra
Alcalá de Guadaíra (Alcalá de Guadaira popularment) ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 68.452 habitants (2008), en una superficie de 284,61 km² con una densidat de población de 240,51 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Alcalá de Guadaíra ye situata a 46 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.
Rajiv Gandhi
Estió o fillo d'o tamién politico y Primer Ministro d'a India Indira Gandhi y conchuche de Sonia Gandhi tamién politico y líder d'o partiu d'o Congreso Nacional Indio
Condau de Primorje-Gorski Kotar
O condau de Primorje-Gorski Kotar (en croata Primorsko-goranska županija) ye un condau de l'ueste de Croacia que incluye a badía de Kvarner, a redolada d'o Litoral septentrional de Croacia, y a rechión montanyosa de Gorski kotar. A suya capital ye Rijeka. A población d'o condau yera de 296.195 habitants seguntes o censo de 2011.
O condau incluye as islas de Krk, Cres, Lošinj y Rab.
Jessica Meir
Jessica Meir ye una astronauta estausunidense que o 18 d'octubre de 2019 realizó de conchunta con l'astronauta Christina Koch a primera andada espacial d'a historia formada por solament mullers.
Jessica Meir tien a dople nacionalidat estausunidense y sueca asinas que ye oficialment tamién a primera muller astronauta sueca.
Samochitia
Samochitia (en samochitián Žemaitėjė, en lituano Žemaitija, en latín Capitanatus Samogitiae) ye o nombre d'una rechión etnohistorica correspondient a la mayor parti de l'occidente de l'actual Lituania, a cantos d'a mar Baltica, mugando: a o sud con o río Niemen que la desepara de Prusia Oriental (actualment provincia de Kaliningrad, Rusia), a o norte o con río Venta que la desepara de Curlandia, mientres que as mugas orientals con a resta de Lituania nunca no han estau definidas de tot.
Seguntes os decumentos oficials de l'actual estau lituano, Samochitia poseye un aria de 21.000 km² y una población d'alto u baixo 300.000 habitants. A ciudat considerada capital cultural ye Telšiai. L'antiga capital d'o ducau de Samochitia (Žemaičių seniūnija) yera a chicota ciudat conoixida d'antis más como Medininkai y actualment como Varniai.
En l'actualidat o territorio samochitio ye repartiu entre cuantos condaus (apskritis) lituanos: una chicota zona occidental d'o de Kaunas, o de Šiauliai, o de Tauragė y Telšiai y a parti norte d'os apskritis de Klaipėda y Marijampolė, constituyindo una región etnocultural lituana.
Svante Arrhenius
Svante August Arrhenius, naixito de Vik (Suecia) o 19 de febrero de 1859 y muerto en Estocolmo (Suecia) o 2 d'octubre de 1927, estió un quimico y fisico sueco, conoixito por o suyo descubrimiento d'a ionización, recibindo o Premio Nobel de Quimica en 1903.
Bill Nye
William Sanford Nye, naixito de Washington, DC (Estaus Unius) lo 27 de noviembre de 1955 ye un educador de sciencia, presentador de televisión y incheniero mecanico. Ye popularment conoixiu por estar o presentador d'o programa infantil de sciencia clamau Bill Nye the Science Guy (1993–1998).
Estudiant
thumb|250px|Estudiants en una aula d'a [[Universitat de Helsinki.]] Un  estudiant  ye qui se dedica a lo estudio de conoixencias, aprendizaches u practica sobre bella materia, arte u profesión.
Etimolochía
L'uso actual d'a palabra "estudiant" provién d'a Edat Meya. Ye o resultato d'una deformación d'o significato d'a palabra latina "studere" y lo suyo substantivo "Studium". "Studere" se podria traducir como esforzar-se, u més correctament "posar zelo a", ya que este verbo latino siempre se feba servir con un complemento. Dimpués un estudiant en a epoca romana yera belún que s'esforzaba, no belún que aprendeba, estos zaguers yeran ditos "discipuli" ("disciplos") o que se traduce como "aprendedores". Encara més, la matriz d'este verbo la trobamos en o griego "spudatzo", que tiene o mateix significato que en o latín, però con un emfasi muito més gran.
En aragonés medieval ye documentata a palabra studiant:
Y lo podemos veyer tamién en a traducción herediana d'o libro Secreto Secretorum:
Jocelyn Bell Burnell
Jocelyn Bell Burnell, naixita de Lurgan (Reino Uniu) lo 15 de chulio de 1943, ye una astrofísica que descubrió o primer pulsar en noviembre de 1967 de conchunta con o suyo director de tesi Antony Hewish. O Premio Nobel de Fisica de 1974 estió concediu por iste escubrimiento a Antony Hewish y s'ignoró por completo a Jocelyn Bell Burnell.
Gandesa
Gandesa ye un municipio catalán de la comarca de la Tierra Alta. La suya población ye de 3.220 habitants (2006), en una superficie de 71,2 km² y una densidat de población de 45,22 hab/km².
Mugas
Lo suyo termin muga con Bot, Batea, Vilalba dels Arcs, Corbera d'Ebre, Benissanet, Lo Pinell del Brai y Prat de Comte.
Historia
En la fase inicial de la Batalla de l'Ebro Gandesa estió lugar de maximo abanze royo enantes de reblar.
Parla
Como en la parla de Leida, Fraga y Maella la a final atona se prenuncia como una e ubierta, habendo-ie 6 vocals atonas en cuenta de las 5 vocals atonas de lo catalán occidental.
Almensilla
Almensilla ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 5.732 habitants (2010), en una superficie de 14,31 km² con una densidat de población de 400,56 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Almensilla ye situata a 45 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 15 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.
Megan Fox
Megan Fox (Megan Denise Fox), naixita de Oak Ridge (Tennessee) o 16 de mayo de 1986, ye una actriz y modelo estausunidense, activa en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 2000.
Vasuera espacial
thumb|Vasuera espacial arredol d'a [[Tierra.]] Vasuera espacial (u tamién ferralla espacial) (en anglés space debris u space junk) ye una parola emplegada pa designar obchectos artificials en o espacio que ya no cumplen una función util. Istos obchectos pueden estar satelites abandonaus y etapas de s gastaus pero tamién atros mas chicorrons como tacas de pintura u fragmentos de colisions.
Impauto
A vasuera espacial represienta un grieu periglo pa las naus espacials. A suya cantidat ha iu en augmento en as zagueras anyadas con o creixent uso d'o espacio. En febrero de 2020, s'estimaba que i heba mas de 128 millons de piezas d'enruenas de menos d'1 cm, aproximadament 900,000 piezas d'enruenas d'1 a 10 cm, y arredol de 34,000 piezas de mas de 10 cm yeran en orbita arredol d'a Tierra.
Se teme que se plegue a un punto en o qual i haiga tanta vasuera espacial que os rebuscallos cheneren colisions entre ells chenerando encara mas enruena en un efecto en cadena clamau sindrome de Kessler o qual deixaría inservible l'acceso a o espacio por centenars d'anyadas.
Solucions
En l'actualidat a os disenyadors d'un nuevo vehíclo espacial u satelite se les exiche con freqüencia que contrimuestren que se puede eliminar de forma segura a la fin d'a suya vida util, por eixemplo, por meyo de l'uso d'un sistema de re-dentrada atmosferica controlada u un empento enta una orbita clamada orbita fosal.
S'han usau y proposau quantas solucions pa la vasuera que ya existe en l'espacio:
Anthony Bourdain
Anthony Bourdain (nombre artistico de Anthony Michael Bourdain), naixito de Ciudat de Nueva York (Nueva York, Estaus Unius) l'25 de chunio de 1956 y muerto o 8 de chunio de 2018 en Kaysersberg-Vignoble (France).
David Attenborough
David Attenborough, naixito d'Isleworth (Reino Uniu) lo 8 de mayo de 1926, ye un naturalista compromeso con l'espardimiento d'a sciencia. Ye chirmán d'o actor y director cinematografico Richard Attenborough.
Sally Ride
Sally Kristen Ride, 1951 – 2012, estió una astronauta estausunidense que en 1983 se convirtió en a primera muller astronauta d'os Estaus Unius en aconseguir o espacio, estando a tercera muller d'a historia dimpués d'os vuelos de Valentina Tereshkova y Svetlana Savitskaya. Sally Ride ostenta tamién o rechistro de l'astronauta d'os Estaus Unius mas choven que ha estau en o espacio con nomás que 32 anyadas d'edat.
Monforte de Lemos
Monforte de Lemos ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra de Lemos y partiu chudicial de Monforte de Lemos (en ye a suya capital).
A suya población ye de 19.486 habitants(2008), en una superficie de 199,5 km² e una densidat de 97,67 hab/km².
Cheografía
Monforte de Lemos ye situato a 360 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 62 km de Lugo, a capital d'a suya provincia.
Mugas
O termin municipal de Monforte de Lemos muga a o norte con Bóveda y O Saviñao; a o sud con Sober y Castro Caldelas; a l'este con A Pobra de Brollón y Ribas de Sil; y a l'ueste con Pantón y Sober.
Sober
Sober ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca d'a Terra de Lemos y partiu chudicial de Monforte de Lemos.
A suya población ye de 2.749 habitants (2008), en una superficie de 133,3 km² y una densidat de población de 20,62 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sober se troba situata a una distancia de 77 km d'a ciudat de Lugo, a capital d'a suya provincia.
Bormujos
Bormujos ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 17.670 habitants (2008), en una superficie de 12,17 km² con una densidat de población de 1.451,93 hab/km².
Cheografía
250px|thumb|Situación de Bormujos en a suya provincia, en Andalucía, en [[Espanya y en Europa.]] A localidat de Bormujos ye situata a 46 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 8 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.
Camas
Camas ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 25.780 habitants (2008), en una superficie d'11,65 km² con una densidat de población de 2.212,88 hab/km².
Cheografía
A localidat de Camas se troba a o canto d'o río Guadalquivir, y ye situata a 46 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 4 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca.
Radio de van der Waals
O radio de van der Waals ye o radio d'una esfera solida imachinaria eemplegata ta modelizar l'atomo.
Os gases reals no se comportan exactament tal y como se predició en o modelo de gas ideyal, podendo estar a desviación considerable en bells casos. Asinas, por eixemplo, os gases ideyals no presentan transicions de fase liquida u solida, independientment d'o descenso de temperatura u incremento de presión a que sían sozmesos.
Una d'as modificacions d'a lei d'os gases ideyals, proposata por o fisico neerlandés Johannes Diderik van der Waals, ye a eqüación d'estato de van der Waals, que introduce dos parametros a y b obtenitos experimentalment y que penden d'a naturaleza d'o gas. O factor de corrección b denominato volumen d'exclusión, fa referencia tanto a o volumen propio d'os atomos, como a o volumen circumdant en que no puet haber-ie atros porque a ista distancia predominan as fuerzas de repulsión entre os atomos d'o gas (fuerzas de van der Waals).
a on:
Heinrich Heine
Christian Johann Heinrich Heine, naixito de Düsseldorf o 13 d'aviento de 1797 y muerto en París o 17 de febrero de 1856, estió un escritor y poeta alemán d'o Romanticismo y Realismo
Yukio Mishima
Yukio Mishima (三島 由紀夫, Mishima Yukio, nombre artistico de Kimitake Hiraoka), naixito de Tokio (Chapón) o 14 de chinero de 1925 y muerto por suicidio en Tokio (Chapón) o 25 de noviembre de 1970, estió un escritor en chaponés y novelista chaponés.
Malgrat de Mar
Malgrat de Mar ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Maresme y provincia de Barcelona.
Cheografía
A localidat de Malgrat de Mar se troba situata a 4 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 60 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
Coria del Río
Coria del Río ye un municipio andaluz situato en a comarca de l'Aria metropolitana de Sevilla y provincia de Sevilla.
A suya población ye de 27.528 habitants (2008), en una superficie de 61,99 km² con una densidat de población de 444,07 hab/km².
Cheografía
A localidat de Coria del Río se troba situata a 5 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 12 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia y d'a suya comarca. Ye trescruzata por o río Guadalquivir.
Escala de Pauling
A escala de Pauling ye una clasificación d'a electronegatividat d'os atomos creyata por o quimico estausunidense Linus Pauling. En ella, l'elemento mas electronegativo (o fluor), tien un index de 4.0, mientres que o menos electronegativo (o francio) tien una valura de 0.7. A resta d'atomos levan asociatas valuras intermeyas.
Globalment puet decir-se que a electronegatividat aumenta d'ezquierda enta dreita en a Tabla periodica d'os elementos y que decaye enta abaixo. D'ista traza os elementos con muita electronegatividat son en o cantón superior dreito d'a tabla.
Tabla periodica d'a electronegatividat emplegando a escala de Pauling
Kirsten Dunst
Kirsten Dunst, naixita de Point Pleasant (Nueva Jersey, Estaus Unius) o 30 d'abril de 1982, ye una actriz estausunidense, que prencipó a suya carrera cinematografica en anyos 1990.
Gascons
Os gascons (en gascón gascons) son os habitants nativos de Gascunya. Tienen como luengache tradicional o gascón, que fa part de l'occitán, en camín de ser substituyiu por o francés. Son de relichión catolica.
Kirsten Dunst
D'entre a suya filmografía, se puet destacar as cintas Interview with the Vampire: The Vampire Chronicles (1994, Neil Jordan) y Melancholia (2011, Lars von Trier).
Gascons
Relichión
Encara que tradicionalment catolicos, Gascunya ha estato un puesto de proliferación de movimientos relichiosos disidents u hereticos como o catarismo u o protestantismo (hugonotz).
Luenga
O gascón s'esferencia d'atras variants de l'occitán por tener un substrato lingüistico basco-aquitano y tener caracters comuns con o castellano y l'aragonés, a mes d'un lexico pirenenco común con l'aragonés y catalán.
Historia
Os gascons son descendients d'a población romanizata d'a Novempopulania, os antigos aquitanos principalment. A Novempopulania quedó baixo control d'os bascons cuan cayeba l'Imperio Romano d'Occident. Os francos sozmetioron a los bascons d'o norte d'os Pireneus y dicioron a lo suyo territorio Basconia, d'on provién Gascuenya u Gascunya.