cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Catalanismo (lingüistica)
Catalanismos en aragonés
En aragonés se documentan bien as palabras "prou"/"pro", "preu"/"pré", "seu" (en aragonés medieval tamién "sied"), "peu" (en aragonés occidental "piet"), "frau", "lombriu", etc... Tradicionalment s'han considerau catalanismos u occitanismos, pero o numero ye tan gran y son palabras tan luent d'a muga lingüistica pa dudar-lo. Relacionadas tamién con este tipo de fenomenos foneticos tenemos as palabras locals ragón ("razón") y a palabra benasquesa ragoná ("charrar").
A conchugación incoativa de verbos acabaus en -ir no ye un catalanismo, ye un feito antigo que se remonta a lo latín vulgar y que d'antes estió muito común en aragonés, como encara en ye en muitas luengas latinas.
Catalanismos en castellano
Un caso curioso ye faena, derivau d'o latín FACENDA, a lo tiempo que ixa mesma palabra da en castellano hacienda y ha plegau t'o catalán como hisenda.
En o castellano d'o Baixo Aragón y d'as comarcas churras bi ha catalanismos, que en bels casos como o seseyo de bellas parlas churras podioron estar catalanismos usuals en l'aragonés que se charraba antes d'o castellano.
En o dialecto murciano bi ha muitos catalanismos, y dende o murciano plegan ta l'andaluz oriental.
Clarmont-Ferrand
Clarmont-Ferrand, dito tamién Clarmont u Clarmont d'Auvernia (en occitán Clarmont-Ferrand u Clarmont d'Auvèrnhe ; en francés Clermont-Ferrand), ye una villa d'Occitania, capital d'a rechión historica d'Auvernia y tamién d'o departamento d'o Puèi Domat.
L'actual ciudat de Clarmont-Ferrand resulta d'a fusión d'as ciudaz de Clarmont y Montferrand en 1633.
Irene Rich
Irene Rich (nombre artistico d'Irene Frances Luther), naixida de Buffalo (Nueva York, Estaus Unius) o 13 d'octubre de 1891 y muerta en Hope Ranch (California, Estaus Unius) o 22 d'abril de 1988, estió una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende zaguerías d'os anyos 1910, mientres o cine mudo, dica zaguerías d'os anyos 1940.
D'entre a suya extensa filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como Lady Windermere's Fan (1925, Ernst Lubitsch), Father's Son (1931, William Beaudine), Queen of the Yukon (1940, Phil Rosen), Angel and the Badman (1947, James Edward Grant) u Fort Apache (1948, John Ford).
Vinclos externos
.
Jurassic World Camp Cretaceous
Jurassic World Camp Cretaceous ye una serie de televisión d'animación de sciencia ficción creyada per Netflix y parti d'a franquicia Jurassic Park. A serie ye desenvuelta per Zack Stentz y los suyos productors son Lane Lueras, Steven Spielberg, Colin Trevorrow y Frank Marshall.
Dimpués de ganar un videochuego, o fanatico d'os dinosaurios Darius Bowman tien la oportunidat de visitar Camp Cretaceous, un exclusivo campamento d'aventuras en Isla Nublar. Una vegada allí, Darius conoixe a atros cinco mocets, Ben, Yaz, Brooklynn, Kenji y Sammy, que tamién estioron trigaus pa la experiencia unica en a suya vida. Manimenos, quan os dinosaurios se liberan d'os suyos habitats, os campistas quedan varaus y se veyen obligaus a aventurar-se per a isla sin aduya con a esperanza de trobar una salida y salir con vida.
27 de chinero
Sieglo XVII
right|thumb|250px|O compositor austriaco [[Wolfgang Amadeus Mozart, qui naixió o 27 de chinero de 1756.]]
Remón Berenguer III de Barcelona
Remón Berenguer III, naixito de Rodés (Roergue, Occitania) en 1082 y muerto en Barcelona en 1131, estió un conte de Barcelona, Osona, Cerdanya, Provenza y Carcasona. Yera fillo de Remón Berenguer II y de Mafalda de Puglia-Calabria.
Gralleras Sud
Gralleras Sud u Rincón d'Espenlunciecha ye un pico de 2.204 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en a muga entre os municipios de Canfranc y Sallent de Galligo (Aragón).
Aguilar de Codés
Aguilar de Codés (Aguilar Kodes en basco) ye un municipio de Navarra, situato en Tierra d'Estella Occidental.
A suya población ye de 110 habitants (2007), en una superficie de 18,6 km² y una densidat de población de 5,91 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Aguilar de Codés ye situata a 731 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Triple muga
thumb|250px|[[Vaalserberg: triple muga entre Alemanya, Países Baixos y Belchica.]]
Una triple muga ye un punto cheografico a on se chuntan as mugas terrestres de tres países u entidatz subnacionals. Cheneralment se considera que bi ha 157 triples mugas internacionals, por un regular sinyaladas con fitas especials u molimentos.
Mientres mas países vecins tienga una nación, gosa tener más triples mugas. China con catorce y Rusia con dotze d'ellas encabezan a lista. En Europa, Austria en tien nueve. Países insulars como Madagascar y Chapón no'n tienen, ya que tampoco tienen mugas terrestres. Asinas tamién, os países como Portugal y Dinamarca, que nomás mugan con un atro estau, tampoco no tienen triples mugas. Estaus Unius, a tamas de tener dos países vecins, tampoco no tiene triples mugas, encara que si bi'n ha entre os suyos estaus.
Triples mugas d'Aragón
Aragón muga con atros 6 países: Catalunya, País Valenciano, Castiella, Navarra, A Riocha y Occitania. Bi ha un total de 8 triples mugas entre Aragón y atras entidatz cheograficas y a-saber-las mas a livel municipal.
A más existen tres triples mugas más con entidatz administrativas actuals aintro de Castiella y Occitania.
Artur Balder
Artur Balder (Alicant, País Valenciano, 14 d'agosto de 1974) ye un escritor y novelista hispano-estausunidense.
Ha publicato novelas d'ambientación historica sobre Arminio, heroe chermanico (querusco) d'os tiempos de Chesucristo, y la saga chovenil fantastica de Curdy, un zagal alquimista d'a Edat Meya. Os suyos libros son estatos traducitos ta bellas luengas europeas.
Antis d'adedicar-se a la escritura, Artur Balder estió pintor, y tamién ha estado director cinematografico, con dos cintas experimentals.
Llanos del Caudillo
Llanos del Caudillo ye un municipio d'a provincia de Ciudad Real, en a comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya. A suya población ye de 705 habitants (2007), en una superficie de 20,45 km² y una densidat de población de 34,47 hab/km².
Ceca
Etimolochía
A parola ceca proviene de l'arabe sikka, que ye a falca que s'emplega ta cudir as monedas. Una falca ye molde feito de metal duro con a mesma forma que a moneda pero en negativo que se fa servir ta cudir a moneda, ye decir, transmitir por meyo de presión, a forma y relieve fendo-ie a imprenta.
Era Marca
Era Marca (Era Marca-Pontac en occitán, Lamarque-Pontacq en francés) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Tarba, cantón d'Aussun y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
Alimento
right|thumb|250px|Eixemplos d'alimentos d'orichen [[vechetal.]]
Era Marca
A suya población ye de 645 habitants (1999) en una superficie de 10,85 km², con una densidat de población de 59,45 hab/km².
Alimento
Un alimento ye cualsiquier obchecto u sistema material formatos por sustancias nutritivas (nutrients), como hidratos de carbonio, lipidos, proteínas, augua y sals minerals. L'alimento lo puet minchar un animal ta nutrir-se u por placer. En bel alimento predomina un solo nutrient (aceite, zucre, sal), y son alimentos simples, pero en a mayor part d'os alimentos son formatos por uns cuantos nutrients y son alimentos complexos. Os obchectos consideratos alimentos pueden tener un orichen vechetal, animal u atros como los fongos u productos fermentatos como l'alcohol. Encara que muitas culturas yeran cullidors y cazataires, actualment a mayoría emplegan l'agricultura, a ganadería y a pesca, mientres que a cazata, a cullita y atros metodos parellans chugan un papel menos important.
A mayoría de culturas tienen una cocina caracteristica; se tracta d'o conchunto de tradicions, preferencias y practicas culinarias; a gastronomía estudeya istas tradicions. Muitas culturas han diversificato os suyos alimentos por meyo de diferents metodos de preparación, cocina y manufactura. Ixo tamién encluye un complexo comercio alimentario que premite ir mas luent que una simpla cultura de subsistencia.
Denominacions
A part d'a denominación d'alimento, en determinatas parlas altoaragonesas se diz a los alimentos birolla u vidolla, sobre tot en aragonés oriental. A parola provién d'o latín VITUALLA, y o significato actual ye prou variable, dende simplament "alimento" (belsetán, ribagorzano, restos d'aragonés de Tardienta), "banquet" (fovano, aragonés d'o Viello Sobrarbe), u dica "fiesta" y "borina" (semontanés).
Necesidaz nutricionals
Os alimentos cubren tres tipos de necesidaz: enercheticas, estructurals y funcionals-reguladoras. Os alimentos que cubren necesidaz enercheticas son os ricos en glucidos y lipidos y son a fuent d'a enerchía que consume l'organismo. Os alimentos que cubren necesidaz estructurals son os ricos en proteínas y son precisos pa que se formen as celulas y teixius de l'organismo. Os alimentos funcionals-reguladors son os que tienen vitaminas y sals minerals en cantidaz apreciables y son precisos pa que se produgan muitas reaccions metabolicas y procesos fisiolochicos.
Dietas
A cantidat y tipo d'alimentos que una persona consume a diario se diz dieta alimentaria. Muitas culturas estableixen as costumbres alimenticias y bi ha dietas tradicionals como a dieta mediterrania. Encara que os humans son omnivoros, elementos socials y relichiosos como a moralidat a sobén determinan que tipos d'alimentos se pueden consumir.
A seguridat alimentaria tamién ye una cuestión important, ya que as malautías prevocatas por alimentos causan muitas muertes a l'anyo. Bi ha dietas especials pa combatir bel transtorno u malautía u pa prevenir-los en caso de risgo de poder tener-los en o futuro. Entre as dietas especials destacan as dietas hipocaloricas, as dietas hipercaloricas, as dietas baixas en colesterol, as dietas con alto conteniu en fibra y as dietas blandas.
Conservación y manipulación d'alimentos
Os alimentos organicos se deterioran por contacto con l'atmosfera (oxidación) u por l'acción de microorganismos que los descomponen. Pa conservar-los l'hombre ha desembolicau diferents tecnicas tradicionals y procesos industrials pa evitar l'actividat d'os microrganismos que deterioran os alimentos.
As principals tecnicas de conservación d'os alimentos son:
A conservación en fredo se basa en que as baixas temperaturas reducen a reproducción d'os microorganismos. A conservación puet estar por refricheración u por conchelación.
A conservación por calor se basa en calentar l'alimento dica temperaturas a las que mueran os microbios. Una vegada muertos os microorganismos se puet envasar l'alimento d'una traza que no torne a estar colonizau. Bi ha diferents tecnicas de conservación por calor como a pasteurización y a esterilización.
A conservación por deshidratación se basa en secar os alimentos y una vegada ya sin augua l'alimento ya no ye un medio a on puedan vivir muitos microorganismos. As pansas son ugas secas que se conservan por deshidratación.
A conservación por adición de substancias consiste en adhibir a l'alimento substancias que impiden o desembolique de microorganismos. S'ha feito tradicionalment adhibindo vinagre, sal u zucre y actualment se fa industrialment con os aditivos alimentarios.
Unidaz de mesura aragonesas
Historia
As unidaz de mesura aragonesas son o resultau d'un largo proceso historico con cuantas influencias y herencios, prencipalment romanas, arabes y francas. En 1553 as Corz de Monzón imposan a implantación d'o sistema metrolochico d'a ciudat de Zaragoza en tot Aragón con excepción d'as Comunidaz de Teruel y d'Albarracín. En 1849 s'introduz o sistema metrico decimal en Espanya que dentró oficialment en vigor l'1 de chulio de 1880. As unidaz de mesura aragonesas cayioron en desuso subsistindo manimenos en cualques redoladas y oficios.
Unidaz de cabida ta liquidos
Se feban servir as mesmas midas que ta la masa, amás s'emplegaba tamién l'arrobeta ta l'aceite y nietro, cantaro y charro, que encara s'emplegan, ta lo vin.
Unidaz de superficie
Atra unidat de superficie ye a chunta (bels 2.700 m²) que ye a superficie que se puet arar con una chunta de dos bueis en una chornata de treballo.
Franco central
O franco central (en alemán Mittelfränkisch) ye un grupo formau por os siguients dialectos de l'alto alemán central occidental: O luxemburgués gosa encluyir-se como un subdialecto d'o franco moselán, encara que a vegadas se clasifica en un grupo deseparau. A Comunidat Chermanofona de Belchica comprende tanto o dialectos francos moselans como ripuarios. Os dialectos d'o franco central fan parti d'o continuum d'as luengas renanas y muga con as luengas baixofrancas a o norueste y con o franco renano a o sudeste.
Igual que o limburgués, o franco central ye una luenga con accento tonal.
No s'ha de confundir l'aria en que se charra o franco central con a provincia bavara de Franconia Meya, a on se charran dialectos d'o franco oriental.
Imelda Marcos
Imelda Remedios Visitación Trinidad Romuáldez Marcos, conoixida simplament como Imelda Marcos u con a suya embotada a paixarela de fierro. Naixida de Manila (Filipinas) o 2 de chulio de 1929, ye una politica filipina que estió la 10ena Primera Dama d'as Filipinas dende o 30 d'aviento de 1965 dica o 25 de febrero de 1986, aduyando a lo suyo marido en o gubierno d'a nación a centralizar tot o poder y establir una autocracia chuntos. Mientres o gubierno d'o suyo esposo, chuntos furtoron milars de millons de pesos acumulando una fortuna personal estimada entre 5 mil y 10 mil millons de $ en o momento en que estioron depuestos en 1986. Ye muit conoxida por que dimpués d'a suya fuyida d'o país en 1986, se troboron mas de 1.000 pars de zapatos en o Palacio de Malacañán que le perteneixeban.
En l'actualidat contina estando una figura influyent y notoria en a politica filipina y ye centrada en desfender lo legado politico d'o suyo esposo. Los suyos simpatizants la exaltan per los suyos logros en l'ambito cultural mientres lo periodo como primera dama de Filipinas y los suyos criticos la consideran co-responsable d'o rechimen d'o suyo esposo y la catalogan como superflua y desconsiderada enta lo pueblo filipino.
Eulate
Eulate ye un municipio de Navarra, en a merindat d'Estella, comarca de Tierra d'Estella Oriental y partiu chudicial d'Estella.
A suya población ye de 351 habitants (2008), en una superficie de 10,38 km² y una densidat de población de 33,82 hab/km².
Ilesia Catolica
thumbnail|250px|Basilica de Sant Per en o Vaticano. A Ilesia Catolica Romana ye a denominación mas gran d'o cristianismo, con 1.100 millons de miembros. O catolicismo diz estar a ilesia orichinal cristiana, establita por Chesucristo. Tamién estableixe l'orichen d'a sucesión apostolica d'o Papa con Sant Per y os apostols. O Concilio Vaticano Segundo, en o Decreto d'a Ilesia se declaró que "a unica Ilesia de Cristo, que profesa estar-ne una, santa catolica y apostolica en o credo" tien a plena realización en a Ilesia Catolica, gubernata por o succesor de Pero, y por os bispes en comunión con er. O "Succesor de Pietro" ye o Papa, actualment, Francisco.
Historicament, a Ilesia Catolica ye una d'as institucions mas grans y con mayor continuidat que encara existen. Tien una organización cherarquica en a cual o clergato ordenato ye dividito en ordens de bispes, presbiters y diaconos. O mundo ye dividito en 2.755 diocesis (l'anyo 2004), dirichitas por un bispe responsable d'os fiels de l'aria. A diocesi de Roma ye a principal, ya que o bispe d'ista, ye o Papa, succesor de Sant Per, o cabo d'os apostols.
A Ilesia Catolica Romana tien miembros en cada país d'o mundo. Se considera haber estato establita per Chesucristo ta realizar a salvación d'as almas, o que fa por meyo d'as amostranzas y por l'administración d'os sacramentos os cuals dan gracia a lo creyent. O magisterium d'a Ilesia basa as amostranzas en a escritura y en a tradición apostolica. A Ilesia tamién promueve o monasticismo y as practicas relichiosas d'a oración, l'ayuno, l'almosna, as penitencias, o pelegrinache y la meditación.
D'alcuerdo a lo catecismo d'a Ilesia Catolica, o suyo proposito ye "estar o sacramento d'a comunión interna de l'hombre con Dios".
A Ilesia Catolica y a luenga aragonesa
Historicament a ilesia catolica en Aragón no ha refirmato a luenga autoctona, a diferencia d'o que ha feito en con os idiomas basco y catalán en as rechions on se charran. A luenga que ha feito servir en a liturchia dimpués de deixar o latín estió dreitament o castellano, en part por haber-se abandonato l'uso escrito oficial de l'aragonés ya a fins d'o sieglo XV. Dica principios d'o sieglo XXI no bi ha habito misas en aragonés. De todas trazas en a Edat Meya diferents intitucions dentro d'a ilesia catolica feban servir l'aragonés en os documentos oficials que no yeran en latín, a l'igual que feban as institucions laicas. En ixos documentos podemos trobar ya part d'a terminolochía propia d'o cristianismo present en aragonés.
Cualques parolas d'a terminolochía cristiana en aragonés son: ánchel, arcánchel, arcebispe, bispe, canonche, diaple, ilesia, mosen, predicadera y rector. Mosen yera en a Edat Meya un tractamiento de respeto aplicable a la baixa nobleza, cognato d'o francés monsieur, pero con o tiempo o uso quedó restrinchito a un tractamiento de respeto adrezato a los sacerdoz catolicos, pa esdevenir a suya denominación.
Tundra
250px|thumb|Paisache de tundra A tundra ye un ecosistema circumpolar, ye una planura ubierta, chelada y plana, arredol d'o polo norte, formada por mas de ueito millons de km². No i creix garra arbol, nomás molsa y liquens debiu a que o subsuelo ye chelau y a ixufrina polar priva que creixca. An que se desfa o chelo se i fa vasucals an que se forma o carbón clamau turba. S'ixemena per os territorios de Siberia, Alaska, Gronlandia, norte de Finlandia, Noruega y Canadá.
L'orache de a tundra se caracteriza per hibiernos cheladizos de tot y veranos curtos y frescos, con poca plevida de verano y muitos nevacils d'hibierno, alavez a temperatura gosa baixar dica os -28 graus centigraus, quedando tot tapau de nieu, chelo y cheleras. Nomás en os curtez veranos, que baixa a temperatura entre 1 y 10 graus, s'esterrenya bella mica y entre conchestas i sale bel plaponet de vechetación y bel vasucal an que se i fa turba, ya que como debaixo i hai un mallacán chelau, no se tresmina l'augua.
A fauna en a tundra ye un conchunto d'especies con caracteristicas propias que fan que tienga que acubillar-se y esfender-se bien de a chelor. Lo fan bien con pelletas densas, bien con acumulacions de grasura muit grans en proporción a o suyo tamanyo, bien per a forma de convivencia y d'acubillar-se en os suyos cubils fendo forigachos y foradiecos.
Os animals mas continos en a tundra son: o reno, o caribú, o buei almizclero, a llebre arctica, a craba de nieu, o lemming u rato de nieu, l'onso polar, o bubón de nieu y o lupo polar.
A flora escaseix mas que no a fauna, debiu a la baixa temperatura y a fuerte ixufrina, y tamién a contumancia de no trobar augua y poquetas sals minerals, ya que a materia organica tasament se pudreix y te puez trobar molsa, liquens, bel matiguer y bella flor de petalo molsudo.
Museu Ángel Orensanz y Artes de Sarrablo
O Museu Ángel Orensanz y Artes de Sarrablo ye una institución artistica de caracter etnolochico situata en Samianigo Baixo, en a provincia de Uesca.
Genevilla
Genevilla ye un municipio de Navarra situato a 80 km de Pamplona. A suya población ye de 106 habitants (2006), en una superficie de 8,73 km² y una densidat de población de 12,14 hab/km².
Museu Ángel Orensanz y Artes de Sarrablo
A seu se troba en Casa Batanero, tipico edificio altoaragonés d'o sieglo XIX. O museu s'inaguró en 1979 gracias a la colaboración entre l'Asociación Amigos de Sarrablo, o escultor Ángel Orensanz y o Concello de Samianigo.
A casa-museu de 680 m² tien tres plantas:
Tamién s'ha ito enamplando la casa con atras seccions en as diferents plantas:
A ormino se i fan tamién exposicions, charratas y trobatas artisticas, y a mas o museu se fa servir como de centro d'estudeos y investigación.
El Barco de Ávila
El Barco de Ávila ye un municipio d'a provincia d'Ávila, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'el Barco de Ávila-Piedrahíta y d'o partiu chudicial de Piedrahíta.
Cheografía
O lugar d'el Barco de Ávila se troba situato a 1.009 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a o canto d'o río Tormes, un afluent d'o río Duero.
Eurocup Basketball 2015-16
A Eurocup Basketball 2015-16 ye a quatorcena edición d'a Eurocup Basketball, segunda competición europea de baloncesto masculín organizata por l'ULEB.
Formato
En ista edición, como l'anyo anterior, 36 equipos chugan a primera fase, dividita en dos conferencias (este y ueste).
En Regular Season (Primera Fase) bi ha seis grupos de seis equipos, d'os quals quatro se clasifican ta a fase de Last 32 (32 zagueros) con ueito equipos no clasificatos t'o Top 16 d'a Euroliga 2015-16. Os 32 equipos son dividitos en ueito grupos de quatro clubs, y dende a cual pasan t'a fase final.
O campión d'a competición chuga a Euroliga de l'anyo siguient.
Equipos participants
O 6 de mayo de 2015 a Euroleague Basketball anunció a distribución d'os equipos, y os equipos estieron confirmatos o 29 de chunio.
Os numeros entre parentesis son o suyo lugar en a suya competición local. WC: Bi ha nueve equipos con una Wild Card ta chugar en a Eurocup 2015-16.
FIBA: Proximus Spirou, Avtodor Saratov y Szolnoki Olaj cambeyan a VEF Rīga, PGE Turów y Juventus por fallos en o proceso de rechistro en a competición y chugarán en a FIBA Europe Cup. EWE Baskets y MHP Riesen Ludwigsburg cambeyan a ČEZ Nymburk y Telenet Oostende por fallos en o proceso de rechistro en a competición y chugarán en a FIBA Europe Cup
Por liga
Os equipos participans en a Regular season son 36.
Sorteyo
Os equipos estieron ficatos en seis caixas de quatro equipos seguntes o ranking de clubs, o qual tién en valor a suya participacions en competicions europeas. Dos equipos d'o mesmo país no pueden estar en o mismo grupo d'a Fase Regular. Por isto, a Liga ABA ye un unico país.
†: Por chugar en a suya liga, istos son os puntos minimos otorgatos.
Christian Christensen
Christian August Christensen conoixiu esportivament como Christian Christensen, naixiu de Copenaguen, Dinamarca o 6 d'agosto de 1876 y muerto en Søllerød Kommune, Dinamarca o 5 d'aviento de 1956 estió un atleta danés destacau corredor de cursas de gran fondo. Tenió siet récords de Dinamarca entre os que cal destacar os de 50 y 100 km, iste zaguer lo tenió mientres mas de 60 anyos. Tamién cal destacar que compitió en os Chuegos Olimpicos de París 1900 en os que partecipó en dos prebas os 800 y 1500 metros lisos. O suyo solo club estió o Københavns IF de qui posteriorment fue president mientres dos periodos 1903-1905 y 1916-1918.
En os Chuegos Olimpicos aconsiguió lo cinqueno puesto en os 1500 metros lisos, preba realizada con final directa y lo suyo tiempo ye desconoixiu, tamién compitió en os 800 metros, en os que plegó en o cinqueno lugar d'a suya serie en a primera ronda (semifinals) y no abanzó enta la final.
Dimpués d'os Chuegos, Christensen y lo suyo amigo tamién atleta y marchador, Theodor Reingaard fundador d'o Københavns IF, recorrioron Francia trescruzando os pireneus dica Espanya y a Mediterrania dica Nápols en Italia, dimpués fuoron enta Suiza y Alemanya.
En a suya vida laboral estió tipografo y tenió imprenta propia treballando en diferents puestos.
Penya de l'Aguila (sierra de Tablado)
A penya de l'Aguila (en castellano Peña del Águila) ye un mont de 1.439 metros d'altaria, situau en a sierra de Tablado, en a provincia de Zaragoza.
Toponimia
L'oronimo penya de l'Aguila ye indicador d'una especie d'animal que dondeya por la penya.
Luengas iberorromanicas
As luengas iberorromanicas son as que derivan d'o latín parlato en Hispania, (latín betico y latín tarraconense) y se parlan en a Peninsula Iberica u en comunidaz dominatas por chent provinient d'esta peninsula. Son luengas iberorromanicas o galaicoportugués, l'astur-leyonés, o castellano, l'aragonés y o catalán, manimenos en cualques clasificacions o catalán no faría part d'as luengas iberorromanicas y sería galorromanica.
Norte (Francia)
Norte (59) (en francés y en picardo Nord, en neerlandés Noord) ye o departamento mas septentrional de Francia. Antimás, ye o departamento mas poblato d'o país y fa parti d'a rechión d'Altos de Francia.
Luengas iberorromanicas
O sistema vocalico d'as luengas iberorromanicas deriva d'o sistema vocalico d'o latín vulgar, que en o caso de l'astur-leyonés, o castellano y l'aragonés se reduce a un sistema de cinco vocals a causa d'a diftongación d'as vocals curtas Ĕ y Ŏ.
Norte (Francia)
A capital d'o departamento ye a ciudat de Lille, y en fan parte 6 districtos, 79 cantons y 652 comunas.
Luengas iberorromanicas
O lexico iberorromanico de l'aragonés ye representato por: fayo, huembro, mosta, bruixa, gayata, clamar, farto, monyaco, nino y taixo.
Holzreit (Traunreut)
Holzreit ye un lugar d'o municipio de Traunreut en o sudeste de Bavera, Alemanya, en a rechión de l'Alta Bavera.
Luengas galorromanicas
L'aragonés en a mayor part d'as clasificacions ye iberorromanica, pero presenta caracters comuns con as luengas galorromanicas. Bel autor heterodoxo ha plegau a clasificar l'aragonés chunto con l'occitán gascón con o que implicitament consideran l'aragonés como galorromanica.
Fonetica
O sistema vocalico d'as luengas galorromanicas deriva d'o sistema vocalico d'o latín vulgar.
Chantada
Chantada ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca de Chantada (en ye a suya capital).
Luengas galorromanicas
Fonetica
A palatalización d'a /u/ latina dando una /ü/ ye considerada un caracter cheneral d'o conchunto galorromanico. Se presenta en as luengas d'oïl, en occitán, en retorromanico y en os dialectos d'o norte d'Italia.
Chantada
A suya población ye de 8.551 habitants (2015), en una superficie de 176,70 km² y una densidat de 50,66 hab/km².
A sobén se diz que Chantada ye o corazón de Galicia, en estar situata en o centro d'ixe país.
Luengas galorromanicas
Lexico
Bi ha lexico present en aragonés y común con as luengas galorromanicas, que ye: camamila, esquiruelo, fraga, hordio, dalla, galdrufa, tefla, puyar, trobar, badallar y minchar.
Chantada
Cheografía
O lugar de Chatada se troba situato a una distancia de 65 km d'a ciudat de Lugo, a capital d'a suya provincia.
Luengas galorromanicas
Latín galico
Adintro de tot o latín vulgar que se charraba en l'Imperio Romano Galia yera un centro irradiador d'innovacions chunto con Roma. As comunicacions entre Galia y a metropoli romana yeran mes estreitas que con atras provincias, sobre tot as marguinals. Mesmo a ciudat de Treveris esdevinió seu imperial. As innovacions lingüisticas procedents de Roma plegaban a Galia, dende a on que s'ixemenaban enta atras provincias como a Tarraconense. Os caracters propios d'o latín galico tamién s'ixemenaban dende este centro secundario.
Chantada
Cheografía
L'altaria minima d'o municipio de Chantada ye de 483 metros sobre o livel d'a mar, por 1.187 metros d'altaria maxima, en o monte Faro.
Luengas galorromanicas
Latín galico
Encara que se conoixen bellas 70 u 80 parolas celtas d'orichen galo en francés actual con paralelos en occitán, catalán y aragonés, os caracters propios ixemenaus por o latín galico podeban estar simplament diferents evolucions d'o latín u substitucions d'unas parolas latinas clasicas por atras parolas igualment latinas.
Chantada
Cheografía
O suyo termin municipal ye trescruzato por os ríos Miño, Asma y Enviande.
Luengas galorromanicas
Latín galico
Se sabe que os adverbios acabaus en -MENTE s'ixemenoron dende o latín galico fendo desapareixer os acabaus en -MODO.
Chantada
Mugas
O termin municipal de Chantada muga a o norte con Taboada; a o sud con Carballedo; a l'este con O Saviñao y Pantón; y a l'ueste con Rodeiro, en a provincia de Pontevedra.
Luengas galorromanicas
Superstrato chermanico
A bipartición lingüistica d'o galorromanico entre a luenga d'oïl y a luenga d'Oc s'ha quiesto interpretar a partir de diferencias en o substrato y problamiento prerromano (Auguste Brun), a partir de diferencias de grau de superstrato chermanico (Walther von Wartburg), u por demarcacions territorials en o periodo romano (Bodo Müller).
Walther von Wartburg fa notar que as luengas d'oïl y l'arpitán han amostrau una diferencia en a evolución d'as vocals pendendo si a silaba ye libre y zarrada. As vocals en silaba libre son as que mes cambian u diftongan. Esta diferencia podría reflectar un superstrato chermanico porque as luengas chermanicas d'os francos y burgundios teneban vocals luengas y curtas, y las vocals en silaba libre y zarrada teneban diferencias cuantitativas.
Priego de Córdoba
Priego de Córdoba ye un municipio andaluz en a provincia de Cordoba, comarca d'a Subbética y partiu chudicial de Priego de Córdoba (en ye a suya capital.
A suya población ye de 23.309 habitants (2008) en una superficie de 288,27 km², con una densidat de población de 80,86 hab/km².
Cheografía
A localidat de Priego de Córdobaye situata a 652 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 103 km de Cordoba, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de La Concepción, El Cañuelo, Castil de Campos, El Esparragal, Las Lagunillas, Priego, Zagrilla y Zamoranos.
Kilimanjaro
O Kilimanjaro ye una montanya situata en Tanzania, en a muga con Kenya, amán d'a linia d'o ecuador, ye d'orichen vulcanico y formata por tres vulcans inactivos: el Shira de 3.962 m., el Mawenzi de 5.149 m. y el Kibo con 5.891,8 m. que ye o mas choven y a tuca de mas altaria d'Africa. A montanya y a suya aria d'influencia, dende l'anyo 1973, son parte d'o Parque nacional d'o Kilimanjaro. O parque ye o habitat de numerosas especies d'animals y plantas, fendo-lo un puesto de biodiversidat que cal preservar.
A suya altaria fue mesurata en l'anyo 1952, con metodos de topografia optica, fendo triangulacions verticals pero a distancias muit luent d'a montanya, y o resultato estió de 5.895 metros.
Dimpués, en l'anyo 1999 se mesuró una atra vegada l'altaria con sistemas GPS, (y l'aduya de satelites) y estió de 5.893 m.
Filmografía
O Kilimanjaro por ser a tuca con mas altaria d'Africa ye un puestro intresant ta fer cintas documentals y esplanicar a suya naturaleza y a suya fauna. Tamién ye un buen escenario natural ta atras cintas d'entretenera como The Snows of Kilimanjaro de 1952.
Borde (desambigación)
Borde (d'o latín <BURDU, posiblement a traviés d'o catalán <bord ) ye un adchectivo que significa impropio u ilechitimo. Se puede trobar en a suya forma femenina borda y puede fer referencia a:
Paso de Calais (departamento)
Paso de Calais (en francés: Pas-de-Calais, en picardo Pas-Calés, en neerlandés Nauw van Kales) ye o departamento francés numero 62. Ye situato a o norte d'o país, en a rechión d'Altos de Francia, y prene o suyo nombre d'o Paso de Calais, en a Canal d'a Manga.
A suya superficie ye de 6.671 km² y tien una población de 1.441.568 habitants, con una densidat de población de 216,09 hab/km².
Villarejo del Valle
Villarejo del Valle ye un municipio d'a provincia d'Ávila, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'a comarca d'Arenas de San Pedro.
A suya población ye de 424 habitants (2012) en una superficie de 41,60 km², con una densidat de población de 10,19 hab/km².
Cheografía
O lugar de Villarejo del Valle se troba situau en a sierra de Gredos, a 760 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Daryl Hannah
Daryl Christine Hannah, naixita de Chicago (Illinois) o 3 d'aviento de 1960, ye una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende zaguerías d'os anyos 1970 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como Splash (1984, Ron Howard), Wall Street (1987, Oliver Stone), Steel Magnolias (1989, Herbert Ross), Memoirs of an Invisible Man (1992, John Carpenter), The Real Blonde (1998, Tom DiCillo), Kill Bill (2003-2004, Quentin Tarantino), u Shannon's Rainbow (2009, Frank E. Johnson).
President de Cantabria
O president de Cantabria ye qui, seguntes o Estatuto d'autonomía de Cantabria, presideix ixa comunidat autonoma, nombra a os suyos consellers y tién a maxima representación d'a comunidat y tamién representa a o estato aintro d'a suya comunidat. Ye esleito por o Parlamento de Cantabria entre os suyos miembros, encara que formalment qui lo nombra ye o rei d'Espanya.
Sant Licer
Sant Licer ye o santo patrón d'a villa aragonesa de Zuera. Se creye que ye de procendencia transpirinenca (francesa). Se celebra o 26 d'agosto.
Leyenda
A devoción a Licer, un bispe francés, pareixe que fue trayida a Zuera por caballers gascons que veniban pa luitar en a batalla de Las Landas de Tolosa. Se diz que portiaban as reliquias d'o santo sobre una mula y que en plegar ta a ilesia de Zuera as campanas prencipioron a tanyer solas de manera miraglosa mientres que l'animal se negaba a continar a suya marcha, por lo que decidioron que as restas quedasen en a localidat, convertindo-se o santo en o suyo patrón.
Giorgia Meloni
Giorgia Meloni (naixita o 15 de chinero de 1977 de Roma, Italia) ye una politica italiano. Actualment, dende o 22 d'octubre de 2022, ye presidenta d'o Consello de Ministros d'Italia. Dende 2014 ye a lo frent d'o partiu de ultradreita Fratelli d'Italia.
John Maxwell Coetzee
J. M. Coetzee u John Maxwell Coetzee (nombre de naixencia John Maxwell), naixito de Ciudat d'o Cabo (Sudafrica) o 9 de febrero de 1940, ye un escritor sudafricano en luenga anglesa, que recibió por a suya obra o Premio Nobel de Literatura en 2003.
Novallas
Novallas (Novallas en castellano) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca de Tarazona y Moncayo.
A suya población ye de 885 habitants (2008) en una superficie d'11,3 km², con una densidat de población de 78,32 hab/km².
Parla
En Novallas se parla o mesmo castellano con aragonesismos que en toz os lugars d'a redolata, tanto en Aragón como en Navarra. Se conoix un texto alchamiato provinient de Novallas con fonetica ya prou castellana pero con conservación d'a F- inicial como herencio d'a fonetica aragonesa:
Como aragonesismos tenemos faras, fembra, aparçero, desobidiente, perche, la ora, d-aqui-a que, natura y trabado). echar-se con encara que con fonetica castellana, puet representar un aragonesismo semantico (verbo aragonés "chitar-se" en cuenta d'o castellano acostar-se.
Como arabismos tenemos a forma «i» que introduce a apodosis d'una oración condicional traducindo o que en arabe se fa con fa, con a mesma función (i si lo faras / i judgara Allāh entre vosotros); «judgara entre» ye a traducción literal d'a costrucción arabe hakama bayna, con o sentito de conoixer a; l'adchetivo en -ble «fruytible» corresponde a un participio no adchectivo arabe). I trobamos, a més lexico arabe: Allāh, yā arrizqi, halāl, Aššaytān ("satán") y bi-smi-llāhi r-rahmāni r-rahīmi.
Toponimia
En textos medievals de 1119-1120 o nombre sale latinizato como Novalias. Un texto de 1128 fa referencia a un García Sanz de Novalla u García Sanç de Nowalga (una mera variant fonetica).
O nombre vien d'o latín Novalia, plural neutro de l'adchetivo latín novalis. Os romanos clamaban a la huebra ager novalis, pero tamién yera aplicable a los yermos u a una tierra nueva en una clase de cautivo. A evolución dende Novalia ta Novalla ye d'alcuerdo con a fonetica aragonesa y mozarabe, en castellano ese estato Novaja. Esiste una finca en Escatrón con o mesmo nombre.
Bi ha microtoponimos en aragonés como La Torraza, on bi ha una villa romana, Barranco d'el Navallo, y una zaica dita Nau que contina por o termin de Mont Agut. Bi ha una zaica que se diz agora Mendienique pero que no ye un toponimo basco, yera arabe porque en la Edat Meya Bendenic (escrito Bendenich u Bendieneque). Talment siga una variant relacionada con a cequia de "Bajenique" en o termino d'Arandiga.
Cheografía
Novallas ye situato a 425 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, en a marguin ezquierda d'o río Queiles, a una distancia de 6 km de Tarazona, a capital d'a suya comarca, y a 90 km de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
Fedor von Bock
Fedor von Bock, naixito de Küstrin (Imperio Alemán, hue una ciudat dividita entre Alemanya y Polonia) o 3 d'aviento de 1880 y muerto en Oldenburg in Holstein (Schleswig-Holstein, Tercer Reich, hue Alemanya) o 4 de mayo de 1945, estió un militar alemán, que desembolicó a suya carrera militar mientres l'Imperio Alemán, a Republica de Weimar y o Tercer Reich, plegando a o ran de Generalfeldmarschall. Partecipó en a Primera Guerra Mundial y en a Segunda Guerra Mundial, a on destacó en as batallas y operacions militars en o Frent Oriental.
Diccionario de voces aragonesas, precedido de una introducción filológico-histórica
O Diccionario de voces aragonesas, que lieva por subtítol precedido de una Introducción filológico-histórica, ye un diccionario bilingüe monodireccional aragonés-castellano escrito por o catedratico aragonés de luenga espanyola Gerónimo Borao y publicau en 1859. Contiene 2959 lemas en aragonés y castellano d'Aragón que yeran d'uso regular por ixas envueltas, con as suyas correspondencias en castellano stándard.
O diccionario conta tamién con una larga introducción, que se prolarga sobre 99 d'as 268 pachinas que tiene a obra, en a qual l'autor divaga sobre a Historia d'Aragón y Navarra y sobre a situación lingüistica que estes territorios, y especialment Aragón, tienen en o conchunto d'as luengas d'Espanya. A dita introducción tamién manifiesta os motivos de l'autor pa confeccionar o diccionario, entre os que destaca la necesidat de preservar as parolas d'una manera de parlar que ya en ixos anyos piensa Borao que ye condenada a perder-se.
Alguazas
Alguazas ye un municipio espanyol situato en a Rechión de Murcia, comarca d'a Segura Meya y partiu chudicial de Molina del Segura.
A suya población ye de 8.855 habitants (2008), en una superficie de 23,74 km² y una densidat de población de 373 hab/km².
Republica Socialista Sovietica de Belarrusia
A Republica Socialista Sovietica de Belarrusia (Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка) estió un d'os miembros establidors d'a Unión de Republicas Socialistas Sovieticas en 1922, chunto a la RSS de Ucraína, a la RSSF Transcaucasica y a la RSSF de Rusia. Tamién yera conoixida con o nombre de Rusia Blanca.
Alguazas
Cheografía
A localidat d'Alguazas se troba situata a 86 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 14 km d'a ciudat de Murcia, a capital d'a Rechión de Murcia. O suyo termin municipal ye trescruzato por o río Mula.
Mugas
O termin municipal d'Alguazas muga a o norte con Ceutí y Llorquí; a l'este con Molina de Segura; a o sud con Las Torres de Cotiellas; y a l'ueste con Campos del Río y Villanueva del Río Segura.
Republica Socialista Sovietica de Belarrusia
Historia
Parti de l'Imperio Ruso antis d'a I Guerra Mundial, Belarrusia declaró a suya independencia o 25 de marzo de 1918, formando a Republica Nacional de Belarrusia. A republica tenió, de todas trazas, una curta vida, y o rechimen estió xerbigato dimpués d'a retirada alemana. En 1919 Belarrusia esdevinió a "Republica Socialista Sovietica de Belarrusia", y dentró en a Republica Socialista Sovietica de Belarrusia y Lituania. Dimpués d'a Guerra Polaco-Sovietica rematata en 1921, as tierras de Belarrusia quedoron dividitas entre Polonia y a RSS de Belarrusia, que estió miembro establidor d'a URSS en 1922.
En setiembre de 1939, dimpués d'a invasión de Polonia por o Tercer Reich en a Segunda Guerra Mundial, a Unión Sovietica s'anexionó a Belarrusia polaca (rechions de Volinia y Vilna) como resultato d'o Pacto Molotov-Ribbentrop.
Dimpués d'a II Guerra Mundial, a RSS de Belarrusia teneba voz en l'Asamblea Cheneral d'a ONU chunto a la Unión Sovietica y a la RSS de Ucraína, esdevenindo un d'os miembros establidors d'a ONU.
Dimpués d'o golpe d'estato d'agosto de 1991 en a URSS, o Soviet Supremo de Belarrusia declaró a independencia d'a URSS o 25 d'agosto de 1991. A republica cambeó o nombre por o de Republica de Belarrusia o 19 de setiembre de 1991. O 8 d'aviento de 1991 sinyó, chunto a Rusia y Ucraína, os Alcuerdos de Belavezha, que remplazoron a la URSS por a Comunidat d'Estatos Independients (CEI).
División administrativa
A RSS de Belarrusia yera dividita en 6 oblast (u provincias) (datos d'o 1 de chinero de 1970, fuent: Gran Enciclopedia Sovietica).
Taboada
Taboada ye un municipio gallego d'a provincia de Lugo, situato en a comarca de Chantada.
A suya población ye de 3.537 habitants (2007), en una superficie de 146,7 km² y una densidat de 24,11 hab/km².
Alfonso de Silva Fernández de Híjar y Fernández de Córdoba Campbell
Alfonso de Silva Fernández de Híjar y Fernández de Córdoba Campbell ye naixito lo 4 d'agosto de 1877 de Pau (Francia) y morió lo 8 de mayo de 1956 en Madrit, fillo de Alfonso de Silva Fernández de Híjar y Campbell (XV Duque d'Íxar) y de María Dulce Nombre Fernández de Cordoba y Pérez de Barradas. En l'anyo 1930 esdevinió lo XVI duque d'Íxar, XIV duque d'Aliaga, XV conte d'Aranda y XI de Salvatierra. Yera 5 vegatas "Gran d'Espanya", cavallero profeso d'a Orden de Calatrava, chentil-hombre de Cambra de Su Machestat y teneba la Gran Cruz de la Corona d'Italia.
Casó con María Rosario Gurtubay y González de Castejón, con qui tenió a Maria Rosario de Silva y Gurtubay, qui casó con Jacobo Stuart Fitz-James y Falcó Osorio, o XVII duque d'Alba, con o que a succesión d'o títol de duque d'Íxar pasó en l'anyo 1956 a su nieta la celebre duquesa d'Alba, María Rosario Cayetana Fitz-James Stuart y Silva Fernández de Híjar.
Acondicionó lo palacio d'a Casa d'Aranda en Epila.
Publio Cornel Escipión l'Africán
Publio Cornel Escipión Africano Mayor (latín: P·CORNELIVS·P·F·L·N·SCIPIO·AFRICANVS ) (Roma, 20 de chunio de 236 aC – Villa de Liternum, Campania, 3 d'aviento de 183 aC) estió un important politico y militar d'a Republica Romana que sirvió como cheneral mientres a Segunda Guerra Punica. Se fació famoso por estar o solo cheneral romano capaz d'esconfir a Aníbal, chesta que li valió que adhibisen a lo suyo nombre u agnomen d' Africano. O feito que o pueblo romano li posase d'embotata de l'Hanibal Romano demuestra que estió un d'os mellors chenerals d'a Edat Antiga, o cheneral mes destacato d'a historia de Roma antiga anterior a Cayo Mario y Chulio César. Ye descrito por as fuents antigas como un hombre de carácter benevolo, d'ideolochía liberal, afable y magnanimo. O suyo genio militar se debeba a la perspicacia y a lo inchenio, fendo saber a sus lechions en bellas ocasions que actuaba baixo a protección divina d'os dioses d'o panteyón romano.
Publio Cornel Escipión l'Africano en fuents aragonesas y navarras
En o "Liber Regum" lo nombran como contemporanio a un Ptolomeu posterior a Ptolomeu III:
En a "Cronica de Espaynna de García de Eugui lo nombran como Çipion el Africano, como Çipion el Mançebo, Cipion y Cipian y li dedican os capítols "De como Cipian el mancebo vincio ad Azdrubal en Spayna" y "de como Azdrubal fue para su hermano Amibal & finquo Cipion el mancebo seynor de Espayna":
Chupiter
O termin Chupiter puet referir-se a:
Carne
300px|thumb|Carne de [[vaca, tocín y pollo.]] A carne (d'o latín < CARNIS) ye o teixito, prencipalment muscular, que forma parti d'a composición d'un animal, encara que a sobén o termin fa referencia nomás a animals terrestres.
Ye un alimento común ta os humans y atras especies animals. A mayor parti d'o consumo de carne d'o ser humán proviene de mamifers, prencipalment d'animals domesticatos. Os humans minchan carne dende a Prehistoria gracias a la cazata. Posteriorment aconseguioron a domesticación de bels animals, prencipiando a ganaderia ta l'aprovechamiento d'os animals ta o suyo consumo entre d'atras cosas.
En a mayoría d'as culturas a carne se cocina antis d'estar consumita. Bellas personas no minchan carne, bien por razons filosoficas u medicas, y son conoixitas como vechetarians.
Os animals que nomás minchan carne se dicen carnivoros. D'atra man, os animals que no minchan carne y s'alimentan de plantas son conoixitos como herbivoros y os que minchan de tot omnivoros.
Italo Gariboldi
O cheneral Italo Gariboldi recibió cuantas medallas en a suya carrera militar, destacando a Orden Militar de Saboya, a Medalla d'Archent a o Valor Militar y a Cruz de Caballero d'a Cruz de Fierro (ista zaguera, una condecoración militar alemana).
Primeras anyadas
Italo Gariboldi yera naixito d'a localidat de Lodi, en Lombardía, o 20 d'abril de 1879, y fue nombrato oficial en o Regio Eserzito, as Fuerzas Armatas d'o Reino d'Italia, en 1889, prenendo parte en as primeras campanyas colonials d'una Italia que heba rematato a suya unificación nomás pocas anyadas antis d'a suya naixencia.
Asinas, prenió parte en as operacions en Tripolitania en 1911 mientres a Guerra Italo-Turca con l'Imperio Otomán, que remató con a redota turca y a cesión a Italia d'a nueva colonia de Libia. Ista estió a primera acción belica d'Italo Gariboldi, y li permetió tener conoixencia d'un territorio a on encara luitó anyadas dimpués.
Primera Guerra Mundial y postguerra
En prencipiar a Primera Guerra Mundial, o Reino d'Italia estió un país neutral, dica abril de 1915, cuan dentró en a guerra en aduya d'os Aliatos, encara que o país feba parte d'o sistema d'alianzas militars d'as Potencias Centrals antis d'a guerra. As tropas d'o Regio Eserzito italiano luitoron contra as tropas de l'Imperio Austrohongaro en a muga entre os dos países, en un frent que recibió o nombre de Teatro d'operacions d'Italia. Italo Gariboldi profitó bien d'a suya partecipación en a guerra, en logrando dos ascensos por meritos de guerra y en recebindo a Medalla d'Archent a o Valor Militar, a maxima condecoración militar italiana a o valor.
Salinas d'Oro
Salinas d'Oro (Salinas de Oro en castellano, Jaitz en basco) ye un municipio de Navarra situato a 27 km de Pamplona. A suya población ye de 114 habitants (2007), en una superficie de 14,28 km² y una densidat de población de 7,98 hab/km².
Toponimia
6 anyadas dimpués tornó a ratificar la donación.
Cornel (desambigación)
Cornel ye un antigo antroponimo aragonés que se remonta a lo latín Cornelius y puet referirse a: