cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sasòs
A suya población ye de 128 habitants (1999) en una superficie de 29,38 km², con una densidat de población de 4,36 hab/km².
Sierra de Maranyà
Fa part d'una plataforma estructural con salagons y calsineras en lo suyo cabalto.
Liveri
A suya población ye de 1.669 habitants (2010), en una superficie de 2,63 km², con una densidat de población de 634,60 hab/km².
Cheografía
A localidat de Liveri se troba situata a 90 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal muga con as comunas de Carbonara di Nola, Domicella, Marzano di Nola, Nola, Palma Campania, San Paolo Bel Sito y Visciano.
Francesc Albesa
Tenió una larga vida atletica partecipando en prebas de marcha dinantes y dimpués d'a Guerra Civil Espanyola y aconsiguió estar campión d'Espanya de 50 km marcha en 1942 y segundo en la primera edición celebrada en 1922.
Villaplana
Villaplana (en catalán Vilaplana) ye un lugar aragonés amán de Las Pauls y pertenexient a iste municipio, en la comarca de Ribagorza y provincia de Uesca.
Cheografía
Ye situato en a man dreita d'o rio Isabena.
Verbos frecuentativos acabaus en -iar
Os verbos freqüentativos acabaus en -iar presentan una terminación que deriva d'o latín -IDIARE. A forma -eyar ye a evolución lochica de -IDIARE por a fonetica aragonesa y d'atras luengas romances, como rayo de RADIO, pero no ye a més freqüent.
Opel Corsa
Opel Corsa, y Vauxhall Nova en o Reino Uniu, ye un auto d'o segmento B desembolicau por Opel que se fabrica en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Figueruelas (Aragón) y Eisenach (Alemanya).
Verbos frecuentativos acabaus en -iar
En o "Liber Regum", un d'os textos luengos en romance navarro-aragonés se troba exclusivament -iar, (guerriar, marturiar, Campiador).
Opel Corsa
Existe en o mercato dende 1982 dica hue y i hai seis cheneracions d'as qualas a zaguera ye de 2019. Tamién ye distribuito por atras marcas como Vauxhall, Chevrolet, y Holden con qualques modificacions y a vegatas con atro nombre.
Galería d'imachens
.
Verbos frecuentativos acabaus en -iar
As formas en -iar y en -eyar podeban coexistir en un mesmo texto escrito en aragonés medieval, a on tamién se troba escrita a terminación en -ear, por eixemplo en o "Libro de los Emperadors" (senyoreiaban, marturiar, imperiar, beuuriar, senyoriar, senyorear, batear). Tamién en as Cronicas de los Chueces de Teruel trobamos diferents variants (peleyar, pelearon).
Talment por perder-se a epentesi antihiatica tamién s'haiga produeito un retacule d'as formar en -eyar d'os verbos freqüentativos a favor d'as formas en -iar.
Actualment a forma en -eyar se troba sobre tot en aragonés centro-oriental, por eixemplo en belsetan, con quasi continuidat cheografica con as formas catalanas en -eyá(r) d'o catalán ribagorzano. Chabier Tomás Arias documenta a terminación en formas personas de -eyar por bel informant d'o Viello Sobrarbe en o verbo pateyar y en a frase no me pateyes, que ya no s'usan en a parla viva.
A forma en -iar ye a més estendillada en aragonés, y tamién se troba en castellano d'Aragón, que ha heredau a tendencia antihiatica de l'aragonés.
O verbo emplegar, que presenta a variant empleyar en a Plana de Uesca, puet no fer part d'este grupo y tien una etimolochía proposada a partir de IMPLICARE pasando a l'aragonés a traviés d'o francés employer.
Participio
O particio -au anyadiu a una radiz que acaba en -i creya un triptongo (tontiau, nevusquiau ). Manimenos orichinalment en belsetán no s'orichina triptongo con o tipico participio en -ato (tonteyato ).
Sustantivos derivaus
Os substantivos verbals que derivan d'os verbos freqüentativos acaban en -eyo. Manimenos s'ha de fer notar que a -y- intervocalica en este y atros casos aragonés ye suave y no se pronuncia d'igual traza que en as luengas circunvecinas castellano y catalán. Adaptacions dende o castellano de parolas que derivan de verbos castellanos en -ear se pueden adaptar correctament en aragonés con -eyo: seseyo, ceceyo, ecetra.
No s'ha d'aplicar esta terminación -eyo a las parolas que historicament haigan teniu u que encara tiengan o sufixo -eu, sufixo propio de neolochismos actuals tipo museu, chineceu, europeu. En aragonés historicament se troba la terminación tonica -eu por tot Aragón, dica en zonas güegants con Castiella en casos pareixius como chubileu, hebreu, heteu, Bertolomeu, Nicolau. Encara se diz correu, fideu, Mateu y Pireneus. S'ha desveniu que por influencia d'o castellano esta terminación en -eu tiende a fer-se -eo y o caso de "seu" (que tien atro orichen etimolochico), en ye explicativo: actualment en castellano d'Aragón se diz seo.
Escachamatas
Lo ferrocarril de Corz enta Borcha (conoixiu popularment como l'escachamatas ) estió una linea de ferrocarril espleitada por "La Companyía del Ferrocarril Economico de Cortes a Borja" que funcionó dende lo 27 de mayo de 1889 dica lo 30 d'abril de 1955.
A linia se sustentaba prencipalment d'o trafico de mercaderías, que estió centrau en o vin entre zaguers d'o sieglo XIX, y en a remolacha y la industria zucrera a primers d'o sieglo XX. Tamién transportaba pasachers.
Teneba aturadas en Mallén, Frescano, Agón, Magallón, Bureta, Albeta y Ainzón amás de Corz y Borcha.
Tres locomotoras de vapor (clamadas La Aragón, La Vizcaya y La Borja) tiraban d'os convoys composaus por cuantos vagons que amenesteban una hora pa recorrer o trachecto.
En l'actualidat o trazau s'aproveita como vía verda.
Katherine Helmond
Katherine Marie Helmond naixita de Galveston (Texas) o 5 de chulio de 1929 y muerta en Los Ángeles (California) o 23 de febrero de 2019, estió una actriz estausunidense. Yera conoixita por suya partecipación en a serie de televisión Who's the Boss?. En a suya carrera cinematografica, se puet destacar as cintas Family Plot  (1982, Alfred Hitchcock), Brazil (1985, Terry Gilliam) y Overboard (1987, Gary Marshall).
James Prescott Joule
James Prescott Joule FRS (24 d'aviento de 1818 – 11 d'octubre de 1889) estió un fisico (y cervecero) anglés naixito de Salford, Lancashire. Estudeyó a naturaleza d'a calor y en descubrió a relación con o treballo mecanico (se veiga enerchía). Ixo levó a la teoría d'a conservación d'a enerchía, que sirvió ta o desembolique d'a primera lei d'a termodinamica. A unidat d'enerchía d'o Sistema Internacional d'Unidaz, o joule, li debe o suyo nombre. Treballó con Lord Kelvin ta desembolicar$a escala absoluta de temperatura, fendo observacions sobre a magnetostrición, y descubrió a relación entre o fluxo d'una corrient a traviés d'una resistencia y a calor disipata, actualment dita lei de Joule.
Sers (Altos Pireneus)
iste articlo ye sobre una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus; ta atros usos se veiga Sers (desambigación).
Sers (Sers en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto d'Argelèrs de Gasòst, cantón d'a Val d'as Gaves y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 102 habitants (1999) en una superficie de 29,91 km², con una densidat de población de 3,41 hab/km².
Aragonés panticuto
O panticuto ye ra forma de l'aragonés tensino charrata en a villa de Pandicosa. Os articlos son o, os, a, as como en aragonés cheneral, pero con a diferencia que os convive con un residual es, y que en posición intervocalica tenemos ro, ros, ra, ras, como en a resta d'o central. O Condicional se fa con con -b-: -arba, -erba, -irba. Os participios verbals (trobato, querito, venito) son conservadors y mantienen a -T- intervocalica (como en Bielsa y atras arias de Sobrarbe), en consonancia con a tendencia a conservar muitas d'as xordas intervocalicas, razón por a que en bels ambitos filolochicos s'incluye a cuantas parlas locals conservaderas en o denominau dialecto central. Ye un d'os primers dialectos en estar descritos, gracias a la publicación, en 1986, d'o libro ''El aragonés de Panticosa. Gramática'', basau en a tesis de licenciatura de Francho Nagore.
Parroquia eclesiastica
Una parroquia, como entidat eclesiastica, ye l'elemento esencial que conforma as diocesis, que s'aplica a cuantas ilesias: a Ilesia Catolica Romana, a Ilesia Anglicana, a Ilesia Ortodoxa, a Ilesia d'Escocia, a Ilesia de Suecia y atras. A parroquia relichiosa designa alavez una aria cheografica precisa, o territorio d'a parroquia, y un grupo de creyents d'ixa fe que habitan iste territorio y constituyen a comunidat parroquial.
A ilesia parroquial ye o puesto de reunión d'a comunidat devant d'a quala o pastor y os suyos asistents fan diferents cerimonias relichiosas tals como a misa dominical.
A palabra proviene d'o latín parochia y iste d'o griego παροικία, termin utilizau por as primeras comunidatz cristianas pa designar o territorio d'una ciudat episcopal. En o sieglo V ya teneba un sentiu pareixiu a l'actual y designaba a os territorios y comunidatz existents en a redolada d'una seu episcopal.
En a Ilesia Catolica
En a Ilesia Catolica a parroquia ye a comunidat de fidels catolicos, perteneixient a una ilesia particular (por un regular a una diocesi) que ye baixo a dirección espritual d'un mosén, que se designa como rector, nombrau por o bispe diocesano. Dende a perspectiva churidica a parroquia y o rector se richen por o Dreito Canonico.
De forma parellana a la resta d'ilesias cristianas por un regular as parroquias catolicas se definen por un territorio. Ye decir, perteixen a la parroquia toz os fidels que habiten adinto d'as mugas territorials d'a parroquia. Encara que ye posible establir parroquias personals en función d'o rito, luenga u nacionalidat d'os fidels d'un territorio "u mesmo por un atra determinada ragón". Asinas o canon 813 d'o Dreito Canonico permite a erección d'una parroquia ta estudiants universitarios y bellas diocesis han erechiu parroquias ta personas ixordas.
Carbonato calcico
200px|thumb|right|Polvo de carbonato calcico. O carbonato calcico ye un compuesto quimico con formula CaCO3, que precipita en as auguas marinas u continentals quan se produce a perduga de dioxido de carbonio disuelto formando minerals como a calcita y l'aragonito que fan part d'as rocas calsineras. Tamién ye present en os sers vivos fendo part d'as clascas, dients y partz duras en cheneral. Ye a causa principal d'as auguas duras. O carbonato calcico ye a materia prima pa fer calso.
Parroquia eclesiastica
En a Ilesia Catolica
O canon 374 estableixe que as parroquias amanadas pueden agrupar-se entre sí, ta formar, por eixemplo, arcipestraus.
Carbonato calcico
A formación de carbonato calcico por desgasificación u a suya disolución por a presencia d'o dioxido de carbonio ye por a existencia d'un equilibrio quimico en a reacción:
Una presencia més gran de dioxido de carbonio favoreixe a reacción en o sentito d'a formación de bicarbonato calcico, y una presencia menos gran de dioxido de carbonio favoreixe a reacción en o sentito d'a suya producción y d'a producción de carbonato calcico.
Parroquia eclesiastica
En a Ilesia Catolica
O presbíter u capellán como rector u vicario s'encargaba de fer misas, funerals, baptismos, matrimonios, confesions, confirmacions más que más a os que yeran en periglo de muerte, a unción de malautos y toz os sacramentos fueras d'a orden sacerdotal; amás d'ufrir consuelo a os suyos habitants y feligreses, tamién estendeba os suyos servicios a os diferents templos y capiellas d'os lugars que feban parti d'a parroquia. A función d'o rector plegó a estar muit important, actuando como consellero ta las familias, de mediador en os pleitos, y mesmo exercindo funcions de chuez de paz y de notario.
Carbonato calcico
A formación de calso CaO a partir d'o carbonato calcico s'explica por a propiedat de desprender-se dioxido de carbonio por d'encima d'una temperatura de 840 °C:
Parroquia eclesiastica
A parroquia y a división administrativa
En muitas ocasions os districtos parroquials han estau o punto de partida ta a creyación de nuevos municipios a causa d'a consciencia comunitaria d'os suyos habitants empentaus por os suyos consellos parroquials, u vicarials seguntes o caso, que en gosaban estar os impulsors.
En atros puestos a on a población dispersa ye, u ha estau, a norma d'asentamiento poblacional, as parroquias s'han constituyiu en divisions administrativas, a partir d'un proceso pareixiu a l'anterior que no plegará a adquirir dimensions poblacionals suficients. Casos bien conoixius son as Pitiusas, o Prencipau d'Andorra, Asturias u Galicia.
Johannes Kepler
Johannes Kepler (Weil der Stadt, Sacro Imperio Romano Chermanico, 27 d'aviento de 1571 - Ratisbona, 15 de noviembre de 1630), astronomo y matematico alemán y una fegura clau en a revolución cientifica. Ye conoixito, fundamentalment, por o descubrimiento d'as lais sobre o movimiento d'as planetas que plasmó en as suyas obras Astronomia Nova y Harmonices Mundi. Estió aduyant d'o tamién astronomo Tycho Brahe y matematico d'a cort d'o emperador Rodolfo II. Tamién realizó contrebucions importants en o campo d'a optica, aduyó a lechitimar os descubrimientos astronomicos d'o suyo contemporanio Galileo Galilei y, gracias a la suya obra Somnium, se le considera o precursor d'o chenero d'a ciencia-ficción.
Real Sociedad de Fútbol
A Real Sociedad de Fútbol, a sobén conoixita simplament como Real Sociedad, ye un club poliesportivo basco d'a ciudat de Sant Sabastián en o País Basco, con muitas seccions pero que la mas popular y conoixida ye la de fútbol. Establita en 1909, chuga actualment en a Primera división espanyola de fútbol, a suya sección femenina tamién chuga en a Primera División Femenina espanyola de fútbol.
Estadio
O suyo estadio ye o Estadio Municipal d'Anoeta, devantato en 1993.
Seccions
Antiparte d'as seccions de fútbol masculín, tien seccions de fútbol femenín, d'atletismo, pilota y hockey hierba.
Terminación -ain (toponimia)
A terminación -ain ye común en a toponimia de Navarra y deriva d'o latín -ANUS, indicador de propiedat.
Julio Caro Baroja comenta que as palabras bascas d'orichen latín como aingura que provienen d'una palabra con a seqüencia -an- (como en este caso ANCORA), se desarrolla una -i- antes d'a n.
Tamién comenta que muitos d'os toponimos remataus en -ain son lugars y aldeyas chicotz que podeban corresponder en o periodo romano tardán a antigos fundi romanos, por un regular con 500-1.000 hectarias.
Acompanyan a antroponimos d'a epigrafía gala u aquitana (Centulo > Guendulain), antroponimos hispano-medievals (Belasco/Blasco/Blas > Belascoain), y sobretot romanos (Marcellus > Marcalain).
Bi ha toponimos equivalents remataus en -ano:
En Guipuzcua y sobretot en territorio francés bi ha toponimos equivalents remataus en -ao u en -aun:
En l'Alto Aragón, especialment en Sobrarbe bi ha toponimos remataus en -aín que encara que bel autor como Antonio Beltrán Martínez los han relacionaus con a terminación toponimica navarra -ain, pareixen tener unatro orichen.
Oracions concesivas en francés
As oracions concesivas en francés indican una contradicción entre dos feitos, ye dicir que l'auno habría d'impedir a l'atro.
As oracions concesivas en francés pueden fer-se con conchuncions concesivas (bien que, même que), con adverbios (pourtant, cependant), con preposicions (malgré) u con expresions (avoir beau+infinitivo).
Oracions concesivas feitas con conchuncions
As conchuncions concesivas pueden ir con verbos en diferents modos:
Bien que
A conchunción bien que va seguida de verbos en subchuntivo y equivale a l'aragonés encara que u anque quan va seguido d'o indicativo. Se refieren a un feito prou real u imposible de cambiar:
Sans que
A conchunción sans que va seguida de verbos en subchuntivo, pero s'emplega mes a sobén en atras formas de subordinación diferents a la subordinación concesiva.
Quoique
A conchunción quoique tien o mesmo significau que bien que:
Encore que
Presenta una forma pareixida a l'aragonés encara que, manimenos o suyo uso s'ha iu restrinchindo sobre tot a proposicions con verbos en subchuntivo.
Malgré que
A conchunción malgré que presenta o mesmo significau que bien que:
Quelque...que
Se fa servir acompanyada d'adchetivos d'adverbios u de substantivos.
Si...que
Se fa servir acompanyada d'adchectivos u d'adverbios.
Citroën C3
Citroën C3 ye un auto d'o segmento B desembolicau por Citroën. Citroën C3 s'ensambla en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Poissy (Francia). Amaneixió en o mercato en 2001 y se comerzializa dica hue. I hai tres cheneracions d'as qualas a zaguera ye de 2016.
Oracions concesivas en francés
Même si
A conchunción même si va seguida de verbos en indicativo y equivale a la conchunción benasquesa mismo si:
Se fa servir con feitos hipoteticos u dubdosos, y tiene la mesma funcion que encara que u anque quan va seguida de subchuntivo.
Sauf que
A locución conchuntiva sauf que indica excepción u reserva:
Quand (bien) même
A conchunción quand même u quand bien même se fa servir con feitos hipoteticos u dubdosos:
Lors même que
Ye un sinomimo de l'anterior.
Oracions concesivas feitas con preposición seguida d'infinitivo
Tamién bi ha estructuras concesivas formadas por preposicion seguida d'un infinitivo:
Quitte à
Indica accions decididas a pesar de las conseqüencias negativas u periglosas que en puedan resultar:
Oracions concesivas feitas con adverbios
Os adverbios que se fan servir en as oracions concesivas pueden estar de relación lochica u de ligazón, categorías que se superponen. Os adverbios que pueden expresar concesión son:
Atras estructuras, formas y expresions
Las estructuras concesivas formadas por una preposición seguida d'un substantivo son:
La estructura sans+ substantivo abstracto tiene equivalents en aragonés y as luengas romances:
Adverbio mes cherundio
Coincidindo con l'aragonés benasqués, en francés se puede emplegar un adverbio seguiu d'un cherundio pa expresar la concesión:
En francés s'emplega como adverbios en este caso même u tout, en benasqués s'emplega encara.
Avoir beau
La locución avoir beau+infinitivo significa por mas que u por muito que.
Emplego de relativos indefinius
Se fa servir un verbo en subchuntivo.
Tuineje
Tuineje ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Las Palmas, que se troba en a isla de Fuerteventura. A suya población ye de 15.241 habitants (2019), en una superficie de 275,94 km² y una densidat de población de 55 hab/km².
Berg (Alta Bavera)
Berg ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o Districto de Starnberg.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Catalunya
Catalunya (en catalán Catalunya, en aranés Catalonha) ye un país intregrato como comunidat autonoma en Espanya y situado en o nord-este d'a Peninsula Iberica. Muga a lo norte con Francia y Andorra, a l'este con a Mar Mediterrania, a lo sud con a Comunidat Valenciana y a l'ueste con Aragón. Historicament Catalunya tamién ha abracau as comarcas d'o Vallespir, o Conflent, o Capcir, o Rosellón y a parti norte d'a Cerdanya u Alta Cerdanya, territorios ultrapirenencos dependients d'os antigos condaus d'o Rosellón y a Cerdanya y que fan parte de l'actual departamento francés d'os Pireneus Orientals. Istas comarcas s'abracan baixo a denominación de Catalunya Norte. As Islas Medas tamién fan parti de Catalunya.
Catalunya ye a comunidat autonoma con mayor producción industrial d'Espanya y en ella se troba un 25% d'os foranos estachers en tot o país.
Provincias
Catalunya ye formata por cuatro provincias:
A Val d'Arán anque ye incluso dentro d'a organización provincial, tien cierta autonomía administrativa.
Manolo Kabezabolo
Manolo Kabezabolo, embotada de Manuel Méndez Lozano, cantautor aragonés de punk naixito de Carenas, Zaragoza en 1966.
Biografía
Debutó en Carenas (Zaragoza) en una tabierna propiedat d'uns amigos. Mientres os primers anyos como artista ni sisquiera teneba a suya propia guitarra, dimpués de fer conciertos en diferents tabiernas de Zaragoza y ganar bels diners en mercó una. De pai militar, as suyas parolas se caracterizan por estar plenas d'ironia y contrimostrar o suyo mal caracter.
Dica dimpués de quitar o primer álbum tocaba nomás con a suya guitarra, encara que no destacaba por l'habilitat como instrumentista. Por ixo muita d'as suyas cancions no tienen un ritmo claro y, a vegatas, o tiempo ye mas rapedo y atras vegatas en ye menos. Ye particular d'él que entre canción y canción cuasi nian se mueva d'o micro, y mientres l'actuación nomás se limita a cantar y tanyer.
Mientres a decada d'os 1990 sacó a la venda diversos CDs y fació conciertos ta muitas provincias espanyolas. En concreto, destaca l'actuación en chulio de 1996 en o Doctor Music Festival. Ixe mesmo anyo decidió deixar de tocar en solitario y fundó o grupo "Manolo Kabezabolo y los que se van del bolo".
Dica l'anyo 2000 Manolo estió en un centro psiquiatrico como a consecuencia d'un fuerte ataque esquizofrenico que prencipió a meyatos d'aviento de l'anyo 1993. Dende ixe dia nomás se le permitiba salir os cabos de semana, os que aproveitaba ta fer bel concierto y desfogar-se.
En 2007 decidió suspender os zaguers conciertos d'a chira decindo sentir-se estresato, ta tornar a os escenarios o 19 de chinero de 2008 en Durango, con motivo d'a gravación de un CD y DVD de Piperrak, compartindo escenario con éls, con Segismundo Toxicómano y con Lendakaris Muertos.
Puent d'a Reina de Chaca
Puent d'a Reina de Chaca ye un municipio aragonés d'a provincia de Uesca, situau en a comarca d'a Chacetania y partiu chudicial de Chaca.
A suya población ye de habitants en una superficie de 47,82 km² y una densidat de población de 0 hab/km².
Sant Guim de la Plana
Sant Guim de la Plana ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de la Segarra.
La suya población ye de 184 habitants (2008), en una superficie de 12,5 km² con una densidat de población de 14,72 hab/km².
Cheografía
A localidat de Sant Guim de la Plana ye situata a 556 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Comabella y Vicfred.
Tauro (constelación)
Tauro (en aragonés toro) ye una d'as constelacions d'o zodiaco, situada entre a constelación d'Aries a l'Ueste y a de Cheminis a l'Este. A lo Norte se troban Perseu y Auriga, a lo Sudueste Orión y a lo Sudeste Eridano y Ballena.
Caracteristicas
En o centro d'ista constelación, se i troba una d'as pocas estrelas de primer magnitut d'o cielo, a luminosa y roya Aldebarán. Os cuernos d'o toro s'estendillan enta l'Ueste, formaus per Elnath (Beta Tauri, compartiu tradicionalment con Auriga) y Zeta Tauri.
Obchectos
A l'Este d'a constelación, bi ye un d'os carrazos estelars ubiertos más conoixius, vistero a simple uello: as Crapetas.
Dezaga d'Aldebarán, bi son as Iadas, o carrazo estelar ubierto más amanau, que farchan en chunto a V en o cielo que constituye a capeza d'o toro.
Unaltro obchecto, visible que per telescopio, ye a Nebulosa d'o Cangrillo (M1), resto d'una supernova a lo nord-este de Zeta. A explosión, vista en a Tierra lo 4 de chulio de 1054, estió prou luminosa ta alufrar-se de días, y ne fan mención bells textos d'historia chineses y obchectos de ceramica d'os pueblos nativos d'America.
Mitolochía
En a mitolochía griega, s'identifica con a forma de toro que adoptó Zeus ta conquerir a Europa, una mitica princesa fenicia. Tamién s'asocía con o Minotauro. Devez, quan o Sol recorre o zodiaco, ha d'esnavesar a faixa d'o cielo conoixida como lo Mar ta plegar en Tauro, o que constituye l'orichen d'o mito d'o Toro de Creta, a cazata d'o qual estió un d'os dotze treballos d'Heracles.
Astrolochía
left|200px|thumb|Representazión medieval de Tauro En l'astrolochía occidental, o sino de Tauro (20 d'abril-20 de mayo) ye asociau con l'elemento tierra; ye, pues, un d'os tres signos de tierra, chunto con Virgo y Capricorno. En Tauro tien o suyo domicilio Venus y a suya exaltación a Luna. Ye un d'os quatre signos fixos, chunto con León, Escurpión y Aquario. O suyo oposau ye Escurpión. D'entre as partis d'o cuerpo, Tauro gubierna o cuello y os huembros.
As qualidatz que os astrologos acostumbran a acumular-li son os d'un caracter practico, pacient, leyal y sensual, devez que materialista, tozoludo, posesivo y coflón.
Tauro en fuents aragonesas
Se puet leyer Taurus en o "Libro d'el Trasoro":
Muñogrande
Muñogrande ye un municipio d'a comunidat autonoma castellanoleyonesa en a provincia d'Ávila. Fa parte d'a comarca d'Ávila.
A suya población ye de 71 habitants (2021) en una superficie de 16,16 km², con una densidat de población de 3,84 hab/km².
Cheografía
A localidat de Muñogrande se troba situada a 941 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 32 km d'a ciudat d'Ávila, a capital d'a suya provincia.
Joseph John Thomson
Joseph John Thomson, naixito de Manchester (Gran Manchester, Anglaterra) o 18 d'aviento de 1856 y muerto en Cambridge (Cambridgeshire, Anglaterra) o 30 d'agosto de 1940, estió un fisico britanico, descubridor de l'electrón, qui recibió o Premio Nobel de Fisica en 1906, por os grandes meritos d'as suyas investigacions teoricas y experimentals sobre a conducción d'a electricidat por os gases.
Tamién recibió a Medalla Hughes (1902) y a Medalla Copley (1914).
Palomar
250px|thumb|dreita|Antigo palomar de [[Badenas (Teruel).]] thumb|250px|dreita|Un palomar visto dende adintro.
Un palomar ye una construcción popular pa criar pichons y palomos destinaus sobre tot a lo consumo. En la Edat Meya podeba estar un edificio propiedat d'un sinyor feudal u d'un propietario de mas que teneba lo privilechio de criar palomos.
Palomars naturals y trogloditicos
250px|thumb|dreita|Palomar trogloditico en [[Lei Bauç (Provenza).]] Bi ha foces y barrancos con la palabra palomera en l'Alto Aragón, que tienen ripas altas y abrigadas que cobillan palomos. A vegadas l'hombre ha aproveitau la topografía pa fer palomars en ripas y en covachas.
Toponimia
Son toponimos y microtoponimos derivaus de la presencia de palomars en l'Alto Aragón y val d'Ebro Palomar y Palomera. La referencia mes antiga en Aragón corresponde a un texto escrito en latín medieval de l'anyo 1131:
En Gascunya dicen palouméres a los cabezos a on los cazataires van a cazar palomas.
En la provincia de Teruel bi ha bel microtoponimo relacionau con los palomars u con las palomeras: Palomar en Cuencas Meneras, sierra de Palomita en lo Mayestrato, sierra Palomera entre Xiloca y Alfambra, y río Palomarejas en Rubiuelos. Como en atros toponimos no siempre ye segura la relación porque en bel caso puede haber-ie modificacions por falsas etimolochías, en beluns d'estos casos a partir de paramo.
En atras zonas de la Peninsula Iberica luent de l'antigo dominio lingüistico de l'aragonés como Tierra de Campos y Benavente y los Valles tamién son frecuents esta clase de toponimos por estar tradicionals estas estructuras con iguals nombres en castellano y Astur-leyonés oriental.
Salduie
Salduie (en escritura iberica 42px) yera una ciudat ibera d'o pueblo prerromano d'os sedetans que se trobaba en o puesto de l'actual Zaragoza en a buega d'os tres grans ambitos culturals d'a Peninsula Iberica en l'Antigüedat: l'iberico, lo indoeuropeu (los celtibers) y los bascons.
Toponimia
Existen bellas teorías pa explicar lo significau d'o nombre de Salduie (que lo cronista Plinio o Viello transcribió en latín como Salduvia u Salduba):
Historia
thumb|left|Recreación d'una casa iberica en o Museu de Prehistoria de [[Valencia]] thumb|250px|[[Bronze d'Ascoli an charran d'a Turma Salluitana]] A redolada ya yera habitada en a Edat de Bronze (600 aC). En a Edat de Fierro i heba un poblau d'una hectaria arredol d'a carrera Palafox. Yera composau per casas de planta quadrangular, con calcil de piedra y paretons d'adoba.
Existió en a redolada un poblamiento disperso con cuantos chiquetz nuclios habitaus estando un d'ells en o sieglo II aC a simient d'a ciudat clamada Salduie.
En a Segunda Edat de Fierro s'ha calculau que Salduie cubriba ya 10 hectarias en o sector nororiental d'o casco historico.
En 206 aC os ilerchetz atacoron a los sedetans (que yeran aliatos de Roma concaraus con Cartago) lo que provocó que las lechions romanas atacasen a los ilerchetz a los quals redotoron dimpués d'una cruenta baralla de dos diyas de durada que costó a los romanos 1200 muertos y 3000 ferius.
En o sieglo I aC yera ya fuertement romanizada como amuestran las restas trobadas en l'actual carrera Don Juan de Aragón, n°9, en a clamada Casa d'o Triclinio.
En 91 aC o clamau Escuadrón Salluitano (en latín Turma Salluitana), composau per 30 chinetz de Salduie y la suya redolada, estió premiau per la suya actuación en o setio de Asculum (en l'actualidat Ascoli Piceno, Italia) como caballería auxiliar de l'exercito romano.
En 87 aC o Senau d'a cercana ciudat celtibera de Contrebia Belaisca falló una sentencia enta favor de Salduie en un contencioso d'a ciudat bascona de Alaun (actual Alagón) a causa d'a construcción d'una ceiquia per parti d'a primera.
En 14 aC se fundó la colonia romana con veterans d'as guerras cantabras clamada Colonia Caesar Augusta en a honor de l'emperador César Augusto. Yera una colonia mixta asinas que la ciudat iberica de Salduie quedó incorporada dentro d'o cinto d'a nueva colonia que con 60 hectarias ye lo mayor de Hispania. Asinas, bel autor han creyiu identificar a lo espacio situau dentre las carreras Méndez Nuñez, carrera Sant Chorche, carrera Sant Cristobal, carrera Universidat, plaza Sant Nicolau, carrera Sepulcro, carrera Bayeu y la carrera Santa Cruz como lo vago de l'antiga Salduie.
Monedas
thumb|As de Salduie - reverso Salduie cudió monedas de bronze dende lo sieglo II aC seguindo lo modelo d'os ases romanos. Os ases teneban un peso meyo d'11,41 gramos y 2,5 cm de diametro. Bellas monedas de bronze estioron cudidas con os siguients motivos:
Se cudiaron tamién semiases que teneban lo mesmo anverso pero en o reverso heba representau un caballo, no un chinet con palma.
Sinificato
Seguntes diversos autors a representación d'o reverso se identifica con o simbolo d'a victoria mientres que los dalfins son simbolos relichiosos de protección. Atros autors creyen que la cabeza ye una representación de Melkart/Herakles u l'antropomorfización d'una divinidat d'un río y lo chinet ye una imachen d'o heroi fundador d'a ciudat.
Hasselbrack
O Hasselbrack, con os suyos 116,2 metros d'altaria, ye un tozal y o punto mas alto d'o estato d'Hamburgo, Alemanya.
Se troba situato en a muga sud d'a ciudat estato con a Baixa Saxonia en os "Monts Negros" (Schwarze Berge en alemán), una subcordelera d'os Monts de Harburg que se troba en o districto de Neugraben-Fischbek. A tuca ye aintro d'a Selva estatal de Rosengarten amán d'o brucal de Daerstorf (Daerstorfer Heide) y entre as poblacions de Waldfrieden por o norte (que perteneixe a o termin de Fischbek), Neu Wulmstorf-Tempelberg por l'ueste y Rosengarten-Alvesen por l'este. thumb|200px|left|Cruz en a tuca d'o Hasselbrack chunto a un vertice cheodesico
En a "tuca" d'o Hasselbrack bi ha un vértiz cheodesico, que ye situato a nomás bells metros d'o camín y que sinyala o punto mas alto. O 16 de chulio de 2011 se metió una cruz en a tuca y dimpués en 2013 se cambeo por un obelisco.
Árbol
250px|thumb|Un [[caixico en Dinamarca.]] thumb|250px|Árbols nevatos en [[o Fornigal.]] Un árbol (d'o latín < ARBORE) ye una planta que puet creixer dica mas de cinco metros d'altaria gracias a una estructura que forma un tronco, y eventualment ramificacions ditas ramas y brancas. Os árbols son plantas perennes que por un regular viven muitos anyos. En o sentito botanico, os árbols son plantas con fusta. A fusta, conoixita tamién como xilema secundario, se produce por una capa de celulas, o cambium vascular, situata baixo a crosta.
Viella (desambigación)
Viella puet estar:
Árbol
A formación d'a fusta ye un proceso repetitivo que superposa una nueva capa dencima d'as anteriors. O resultato a sobén ye visible en forma d'aniellos de creiximiento. Os solos grupos que contienen plantas con fusta, y por tanto árbols en o sentito estricto d'o termin, son as chimnospermas y as anchiospermas dicotiledonias. Os árbols presentan una mayor lonchevidat que atros tipos de plantas. Bellas especies d'árbols (como as secuoyas) pueden blincar d'os 100 m d'altaria, y gosan vivir mils de anyos.
Os primers árbols apareixen en a Tierra fa bels 370 millons d'anyos, en o periodo Devonián, y yeran os antipasaus d'as coniferas actuals. O desembolique en altaria y a ramificación d'as brancas premiten a los árbols augmentar a suya capacidat d'espleitación d'o espacio aerio. A distribución d'as fuellas a diferents rans premite a l'árbol augmentar a superficie d'intercambio ta la fotosintesi. A suya gran capacidat fotosintetica fa que os árbol chuguen un papel important en os ciclos ecolochicos terrestres, gracias a la suya capacidat d'almadazenamiento de carbonio, o suyo rol en o ciclo de l'augua, y a formación d'os ecosistemas complexos que son as selvas, fuent y refuchios d'a biodiversidat.
Os árbols tamién representan una fuent considerable de recursos ta la especie humana, tanto de materials (prencipalment fusta) como de provisions (particularment fruitos), entre atros. Ocupan un puesto real y simbolico important en cuasi totas as culturas d'o mundo.
Go, Dog. Go! (serie de televisión)
miniaturadeimagen|255x255px 'Go, Dog. Go!' ye una serie de televisión d'animación estausunidense creyada per Adam Peltzman, enguerada lo 26 de chinero de 2021 en Netflix. Producida per DreamWorks Animation Television y WildBrain Studios.
Sant Ramon
Sant Ramon ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de la Segarra. La suya población ye de 549 habitants (2008), en una superficie de 18,6 km² con una densidat de población de29,52 hab/km².
Sechismundo III de Polonia
Sechismundo III de Polonia y Sechismundo I de Suecia (Zygmunt III Waza en polaco, Zigmantas III Vaza en lituano), conoixito tamién como Sechismundo III Vasa estió un rei d'a Republica d'as Dos Nacions (Polonia-Lituania) dende o 18 de setiembre de 1587 dica o 19 d'abril de 1632 y tamién rei de Suecia dende o 17 de noviembre de 1592 dica o 24 de chulio de 1599 quan fue destituyito por su tío Carlos IX de Suecia. Fue coronato rei de Polonia o 27 d'aviento de 1587 en a Seu de Sant Chuan de Varsovia. Yera naixito o 20 de chunio de 1566 d'o Castiello de Gripsholm (Mariefred, Suecia), fillo de Chuan III de Suecia y Catarina Jagellon, y morió o 30 d'abril de 1632 en Merecz (Republica d'as Dos Nacions), estando apedacato en a seu de Sant Estanislau y Sant Venceslau de Cracovia.
Teror
Teror ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Las Palmas, que se troba en a isla de Gran Canaria. A suya población ye de 12.519 habitants (2019), en una superficie de 25,70 km² y una densidat de población de 487 hab/km².
Miguel Martínez Tomey
Ye Premio Arnal Cavero, 2020, por "Quia nullum violentum perpetuum", una traducción de los "Quintii Horatii Flacci Emblemata".
Entre os suyos articlos destacan:
= Libros =
Lars Montin
Lars Jonasson Montin, naixiu de Gothenburg (Suecia) lo 6 de setiembre de 1723 y muerto lo 3 de chinero de 1785, estió un botanico y zoologo sueco.
Marano 'e Napule
Marano 'e Napule (Marano 'e Napule en napolitán, Marano di Napoli en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 59.472 habitants (2010), en una superficie de 15,45 km², con una densidat de población de 3.849,32 hab/km².
Cheografía
A localidat de Marano 'e Napule se troba situata a 151 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Castello Monteleone, San Marco, San Rocco, Torre Caracciolo y Torre Piscicelli; antiparte, muga con as comunas de Calvizzano, Mugnano di Napoli, Nápols, Quarto, Villaricca y Qualiano.
Berlanga de Duero
Berlanga de Duero ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria, comarca d'Almazán y partiu chudicial d'Almazán.
A suya población ye de 994 habitants (2013), en una superficie de 220,18 km² y una densidat de población de 4,46 hab/km².
Cheografía
Berlanga de Duero ye situato a 923 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 50 km de Soria, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Abanco, Alaló, Andaluz, Brías, Cabreriza, Ciruela, Hortezuela, Lumías, Morales y Paones.
O termin municipal de Berlanga de Duero muga a o norte con Bayubas de Abajo, Tajueco, Valderrodilla y Fuentepinilla; a o sud con Bañuelos (Guadalachara), La Riba de Escalote y Rello; a l'este con Centenera de Andaluz, Velamazán y Caltojar; y a l'ueste con Quintanas de Gormaz, Recuerda y Retortillo de Soria.
Cadret
Cadret (Cadrete en castellano) ye una localidat y municipio aragonés situato a 12 km a lo sud de Zaragoza (Comarca Central, provincia de Zaragoza, Espanya) en o eixe d'a Uerba. Fa muga con as poblacions de Cuart de la Uerba y María de Uerba y con o barrio zaragozano de Casablanca.
Tien una población de en una superficie de 11,9 km², con una densidat de población de  0 hab/km².
Cheografía
A localidat de Cadret ye situata en a ripa dreita d'a Uerba, estreito, seguindo o río, en o piet d'un mont a on bi ha un castiello, a 304 metros d'altaria sobre o ran d'a mar.
Etimolochía
Bi ha tres hipotesis sobre l’orichen d’o nombre. A primera diz que ye d’orichen prerromano con o significau de roca calsina A segunda diz que l’orichen ye a parola arabe Quadrit. A zaguera diz que o suyo orichen ye en o latin vulgar cateracta, que bien d’o latin clasico cataracta, que quier dicir blinco d’augua.
Peugeot 208
Peugeot 208 ye un auto d'o segmento B desembolicau por Peugeot. Peugeot 208 s'ensambla en diversas fabricas en diferents países, entre ellas en Poissy (Francia) y Porto Real (Brasil). Amaneixió en o mercato en 2012 y se comerzializa dica hue. I hai dos cheneracions d'as qualas a zaguera ye de 2019.
Galería d'imachens
.
Telde
Telde ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Las Palmas, que se troba en a isla de Gran Canaria. A suya población ye de 102.647 habitants (2019), en una superficie de 102,43 km² y una densidat de población de 1.002 hab/km².
Algora
Algora ye un municipio d'a provincia de Guadalachara, en a comarca de Sierra Norte de Guadalachara, partiu chudicial de Sigüenza y comunidat autonoma de Castiella-La Mancha, Espanya.
A suya población ye de 112 habitants (2010), en una superficie de 47 km² y una densidat de población de 2,38 hab/km².
Cheografía
Algora ye situau a 1.118 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 56 km d'a ciudat de Guadalachara, a capital d'a suya provincia.
Historia
En o sieglo XI, Algora yera nomás un lugar que perteneixeba a o termin de Medinaceli.
En Algora morió o 5 de chinero de 1937, mientres a Guerra Civil espanyola, o politico antifaixista italiano Guido Picelli, militant d'o Partito Comunista Italiano, voluntario en as Brigadas Internacionals en l'Exercito Popular Republicano.
Waterpolo Pla-Za Zaragoza
O Waterpolo Pla-Za Zaragoza estió un club de waterpolo aragonés, con seu en a ciudat de Zaragoza. Fue establito en 2000 y chugó en a División d'Honor d'a Liga espanyola de waterpolo. Desapareixió en 2008.
Gottfried Leibniz
Leibniz ocupa un puesto important tanto en a Historia d'a Filosofía como en a Historia d'as Matematicas. Inventó lo calculo infinitesimal paralelament a Newton, y a suya notación s'emplega dende allora. Tamién inventó lo sistema binario, base tecnolochica d'os ordinadors actuals. A suya aportación mas important en Filosofía estió ta l'optimismo, a suya conclusión de que o nuestro universo ye, en un sentito restrinchito, lo millor posible que Dios podeba haber creyato. Leibniz estió, chunto con René Descartes y Baruch Spinoza, un d'os tres racionalistas mas importants d'o sieglo XVII.
Lista de municipios d'a provincia de Palencia
Lista de municipios d'a provincia de Palencia:
thumb|350px|Mapa municipal
Johann Gottlieb Fleischer
Johann Gottlieb Fleischer, naixiu de Mitau (Imperio Ruso) lo 15 d'otubre de 1797 y muerto lo 22 d'abril de 1838, estió un ornitologo y botanico ruso de orichen alemán.
Catalán occidental
Lo catalán occidental u bloque occidental de lo catalán ye lo conchunto de dialectos de lo catalán charratos en l'ueste de Catalunya (quasi tota la provincia de Leida uest de Tarragona y Tierras de l'Ebro), en la Francha de Levant, en Andorra y en lo País Valenciano. La caracteristica més notant d'estos dialectos, a diferencia de los de lo catalán oriental con lo que se contraposa, ye no haber-ie neutralización en vocals atonas, ye dicir, ni lo paso de a y e atonas en [ ə ], ni lo d'o atona en [ u ].
En lo lexico presenta elementos comuns con l'aragonés.
Cànoves i Samalús
Cànoves i Samalús  (Cànoves i Samalús en catalán y oficialment, Cánoves en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Vallés Oriental y provincia de Barcelona.
Catalán occidental
Lexico
Como en toz os idiomas en catalán bi ha cheosinonimos, y beluns presentan una distribución que reflecta d'alto u baixo a división entre os dos conchuntos dialectals. A vegatas a parola occidental se troba tamién en o dialecto balear oposando-se a un cheosinonimo propio d'o catalán oriental peninsular.
Entre as parolas propias d'o catalán occidental con cognatos en aragonés trobamos:
A vegatas o catalán occidental y l'aragonés oriental (u por o menos l'aragonés ribagorzano) tienen cognatos que los diferencian d'o catalán oriental y de l'aragonés occidental, (referindo-nos a los polos de l'aragonés y no a la propuesta d'os quatre dialectos con l'aragonés central entre meyo).
Cànoves i Samalús
A suya población ye de 2.742 habitants (2009), en una superficie de 28,48 km² con una densidat de población de 96,28 hab/km².
Cheografía
Cànoves i Samalús se troba situato a 346 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 13 km d'a ciudat de Granollers, a capital d'a suya comarca, y de 42 km d'a ciudat de Barcelona, a capital d'a suya provincia y de Catalunya.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Ca l'Esmandia, Can Sebastianet, Can Volard, Cànoves, Cànoves Residencial, El Mirador del Montseny, La Parellada y Samalús.
Rana pyrenaica
A rana pirenenca (Rana pyrenaica (Serra-Cobo, 1993) ) ye una especie d'anuro endemica d'os Pireneus centrals entre a selva d'Irati en Navarra y o Parque Nacional d'Ordesa, sobretot en a versant d'o sud, pero tamién en poquetas localidaz d'a versant norte. Ye una especie en periglo d'extinción estando amás a especie mas important y emblematica d'a batracofauna aragonesa.
Churra tensina
thumb|270px|Churra tensina en a feria de [[Biescas]] A churra tensina ye una variedat de uella d'a raza orichinal churra, propia d'a val de Tena (Alto Galligo), en o Pireneu aragonés. Se puet trobar tamién en lugars d'a val de Broto y en o Pireneu catalán. Se caracteriza por a suya lana larga y basta que l'ha premitito adaptar-se a lo clima d'a montanya. Son uellas eumetricas, de perfil recto u subconvexo y de proporcions rectilinio. As suyas garras son curtas y fuertes ta puyar por os terrenos crepatos. A suya lana ye blanca, pero tienen as garretas y partis d'a cara (especialment arredol d'os uellos, orellas y boca) de color negra u marrón.
Tradicionalment os rabanyos d'istas uellas yeran transhumants, ya que pasaban os veranos en as montanyas pirenencas y baixaban en hibierno ta Tierra baixa. As caracteristicas d'ista raza fan que pueda aguantar mas en l'alta montanya, debito a que aprofeita millor os pastos difícils y amás puet resistir o mal orache como a plevia y a fredor.
Bi ha actualment bellas 5.000 capezas de churra tensina, por o que a raza se troba en periglo d'extinción. Dende 1995 l'Asociación de Criadors d'a Raza (ATURA) s'encarga d'a conservación d'a raza.
Vielar
A suya población ye de 78 habitants (2010) en una superficie de 3,14 km², con una densidat de población de 24.84 hab/km².
Hamburger Stadtpark
O Hamburger Stadtpark (en aragonés "Parque d'a Ciudat d'Hamburgo") ye un parque publico municipal de 148 acres de superficie situato en o barrio de Winterhude en o districto Norte d'a ciudat d'Hamburgo, Alemanya. O parque ubrió as suyas puertas en 1914, is un important eixemplo d'a transformación d'os chardins y espacios publicos en o parque.
Historia
Mientres a industrialización en o sieglo XIX a ciudat d'Hamburgo creixió prou y se i construyoron a-saber-las zonas verdas. Alavez, en l'anyo 1901, o Senau y o Parlamento decidioron mercar o soto de Sierichschen y os terrenos mugants ta construyir un parque ta a ciudat. Se creyó un comité d'o Senau y en 1908 se fació un concurso publico ta o disenyo d'o parque, encara que no se consiguió plegar en garra cabo. En chinero de 1909 o incheniero Sperber presento por encargo d'o Senau dos prochectos que, seguntes o resultato d'o concurso, representaban a primera d'ellas una opción pinturesca d'atractivo paisachistico y l'atra una variant estrictament cheometrica.
Mientres a Segunda Guerra Mundial se construyoron en o parque baterías antiaerias. Gran parti d'a vechetación se cremó y a mayoría d'os edificios d'o Stadtpark (incluindo o Stadthalle) fuoron destruyitos por as bombas.
Ivorra
Ivorra ye un municipio catalán situato en la provincia de Leida en la comarca de la Segarra. La suya población ye de 138 habitants (2008), en una superficie de 15,4 km² con una densidat de población de 8,96 hab/km².
Tejeda
Tejeda ye un municipio espanyol d'a comunidat autonoma de Canarias, provincia de Las Palmas, que se troba en a isla de Gran Canaria. A suya población ye de 1.909 habitants (2019), en una superficie de 103,30 km² y una densidat de población de 18 hab/km².
Sevilla Fútbol Club
O Sevilla Fútbol Club ye un club de fútbol andaluz d'a ciudat de Sevilla. Establito en 1890, chuga actualment en a Primera división espanyola de fútbol. Mientres os anyos 1960 tenió tamién sección de baloncesto.
Estadio
250px|thumb|center|Estadio Ramón Sánchez Pizjuán. O suyo campo de fútbol ye lo estadio Ramón Sánchez-Pizjuán, devantato en 1958.