cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pueyo (Vall de Lierp)
Llengua
Como tot el municipio de vall de Lierp, Pueyo é en zona de transición llingüistica entre l'aragonés y el catalán, en las suyas variants ribagorzanas. Pueyo y Sarrat a la parte occidental de la vall, aon las aiguas marchan cara ta l'Esera, como tamén Eixea, Padarnín y l'Obago. La parla d'esta parte de la vall se considera aragonés ribagorzano de transición ta catalán, mentres que la parte oriental (Piniello y Reperós) s'ha calsificau como catalán ribagorzano de transición ta aragonés.
Sierra de Rufas
La suya superficie perteneixe a los termins municipals de Alberuela de la Liena, Biarche, y a un exclau d'Adauesca. La principal altaria ye 888 m.
Pueyo (Vall de Lierp)
Festas
Con toz els llugars de la Vall, fan las festas de conchunta. Este é el calendario festivo de vall de Lierp:
Sierra de Rufas
Toponimia
L'oronimo Rufas puede tener relación con l'adchectivo qualificativo latín RUFUS, RUFA ("royo", "rusio"), igual como l'antroponimo Rufín.
Hidrolochía
La versant occidental desaugua enta lo río Alcanadre, la oriental lo fa enta lo río Balcetz.
Valdeganga
Mugas
Muga con Albacet, Chinchiella de Mont Aragón, Mahora, Exorquera y Casas de Juan Núñez.
Quebrantahuesos
A Quebrantahuesos (en aragonés debantauesos) ye a marcha ciclotorista mas important d'Aragón y considerata como unas d'as ueito mas importants d'o mundo. Organizata por a Peña Ciclista Edelweiss de Samianigo, participan en ella mas de 8.000 ciclistas a mayor parti aficionatos y bel profesional.
A prueba sale y plega en Samianigo pasando por os puertos pirenencos de Somport (1632 m), Portalet (1794 m) y Maria Blanca (1035 m) en Francia y ta rematar a puyata a Oz de Tena (1272 m). O recorrido pasa por as localidaz de Pardiniella, Guasa, Castiello de Chaca, Villanuga, Canfranc, Candanchú, Urdós, Bedós, Sarrança, Escòt, Bilhères, Vièla, Belesten, Laruntz, Aigas Caudas, Artosta, Fornigal, Escarriella, O Pueyo de Tena, Oz de Tena, Biescas y Senegüé.
Sinyoría de Molina
Sinyoría de Molina se puet referir a:
Guipuzcua
Guipuzcua (en basco y oficialment Gipuzkoa, y en castellano Guipúzcoa) ye una provincia d'Espanya y un territorio historico d'o País Basco. A suya capital ye Sant Sabastián. Muga con Lapurdi en Francia a l'este, Navarra a lo sud, Bizcaya a l'ueste, Alaba a lo sudueste y a mar Cantabrica a lo norte.
Tien una longaria de costa d'arredol de 66 km, y a influencia d'a mar Cantabrica fa que o suyo clima siga un clima atlantico, con poca varianza termica y muita plevia, que nutre os ríos que desauguan en a mar: Bidasoa, Oyarzun, Urumea, Oria, Urola u Deba.
Villavaliente
Villavaliente ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (comunidat autonoma de Castiella-La Mancha), en o partiu chudicial de Casas-Ibáñez.
A suya población ye de 275 habitants (2008) en una superficie de 34,84 km² y una densidat de 7,89 hab/km².
Cheografía
Villavaliente ye situato a 725 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 44 km d'Albacet, a capital d'a suya provincia.
Mugas
O suyo termin municipal muga con Casas de Juan Núñez, con Exorquera, con La Recueja, con Alatoz e con Pozo-Lorente.
Ibón Alto de l'Escaleta
L'ibón Alto de l'Escaleta ye un ibón situau en Ribagorza en o municipio de Benás. Se troba adintro d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta baixo a tuca de Barrancs (2.889 m) en a val de l'Escaleta.
Biddanoa Monteleone
Biddanoa Monteleone (Biddanoa Monteleone en sardo; Villanova Monteleone, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de Sasser y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 2.588 habitants en una superficie de 202,58 km², con una densidat de población de 12,78 hab/km².
Striano
Striano (Striano en napolitán, Striano en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 8.323 habitants (2010), en una superficie de 7,00 km², con una densidat de población de 1.189,00 hab/km².
Cheografía
A localidat de Striano se troba situata a 22 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
O suyo termin municipal muga con as comunas de San Giuseppe Vesuviano, Palma Campania, Poggiomarino, San Valentino Torio y Sarno.
Cerro Pelado (Albarracín)
O cerro Pelado ye un pueyo de 1.311 metros d'altaria situau en o municipio d'Albarracín, en a provincia de Teruel, en a sierra de Penya Redonda.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Basilio II
Basilio II (Βασίλειος Β΄ Βουλγαροκτόνος en griego, Bulgaroctonos significa "matador de bulgaros"), ye naixito en 958 y muerto o 15 d'aviento de 1025 en Costantinoble, estió emperador de l'Imperio Romano d'Orient dende o 10 de chinero de 976 dica a suya muerte en l'anyo 1025. Encara que haiga pasato a la posteridat con a embotata de Bulgaroctonos en os suyos tiempos yera conoixito como "Balisio o porfirocheneta" u "Basilio o choben", diferenciando-lo de Basilio I Macedón. En o suyo mandato i habió campanyas contra os gazaros, os arabes y sobretot con o reino bulgaro de Macedonya u Bulgaria Ocidental, que dixó d'estar independient. En a primera parte d'o suyo reinau (976-989) esclafa una revuelta d'a nobleza. Con os bulgaros se mantién a la defensiva, aturando a expansión d'o reino bulgaro de Samuel, y esto li permite de luitar contra o emir arabe d'Halepo. Basilio II consigue amanar politicament a los eslaus orientals y en l'anyo 989 Vladimir I o Gran de Kiev ye baptizato.
En a segunda parte d'o suyo reinau (989-1001) adreza a suya ofensiva contra os bulgaros y os arabes de Siria. En Siria ha d'intervenir en l'anyo 994 cuan o califa fatimí d'Echipto asitiaba Halepo, y en l'anyo 999 cuan os fatimís yeran amenazando Antioquía. Dimpués d'estas campanyas invade Cheorchia se l'anexiona.
Por ixe tiempo Samuel de Bulgaria abanzaba enta Costantinoble y ye derrotatato en l'anyo 996 por Niceforo Uranos en as Termopilas.
En a tercera part d'o suyo reinau (1001-1018) con o suyo costato oriental seguro, adreza totas as fuerzas contra os bulgaros d'a muga nordoccidental. Basilio II encomienza una guerra total por a que li posan d'embotata Bulgaroctonos y en 1014 Samuel sufre una derrota total en una batalla chunto a lo río Struma. Os bulgaros se sozmeten ya de pa cutio en l'anyo 1018, y atros pueblos amés d'os bulgaros se sozmeten a los bizantins, como indica o "Libro de los Emperadors".
Os bizantins tamién intervienen en o sud d'Italia y Sicilia. Os bizantins vencen a los normandos y longobardos en 1013 en batalla de Cannas.
En a cuarta part d'o suyo reinau Basilio II en una campanya por tierras trascaucasianas (1018-1022) torna a ocupar Cheorchia y recibe a sumisión d'o rei d'Armenia. O Imperio Bizantín s'anexiona o Vaspurakán. O "Libro de los Emperadors" en parla:
En l'anyo 1025 os bizantins ocupan Mecina en Sicilia.
En l'anyo 1037 se creya a seu metropolitana de Kiev, dependient d'o patriarcato de Costantinoble.
250px|thumb|left|o imperio bizantín cuan moriba Basilio II
Sent Miquèu (Alta Garona)
Sent Miquèu (Sent Miquèu en occitán, Saint-Michel en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 232 habitants (1999) en una superficie de 15,53 km², con una densidat de población de 14,94 hab/km².
Burgess Meredith
Burgess Meredith (nombre artistico d'Oliver Burgess Meredith), naixito de Cleveland (Ohio) o 16 de noviembre de 1907 y muerto en Malibu (California) o 9 de setiembre de 1997, estió un actor, cantaire, productor cinematografico y guionista estausunidense, con una destacata carrera en o Cine estausunidense.
Ibons de l'Escaleta
Os ibons de l'Escaleta son un conchunto d'ibons situaus en Ribagorza en o municipio de Benás. Se troba adintro d'o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, en a val de l'Escaleta.
Herran
Herran (Herran en occitán, Herran en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 81 habitants (1999) en una superficie de 15,37 km², con una densidat de población de 5,27 hab/km².
Blaise Pascal
Blas Pascal, (en francés Blaise Pascal) (19 de chunio de 1623 - 19 d'agosto de 1662) estió un matematico, fisico y filosofo relichioso francés. As suyos contribucions a las ciencias naturals y ciencias aplicadas incluyen a construcción de calculadoras mecanicas, estudios sobre a teoría de probabilidat, investigacions sobre os fluidos y l'aclaración de conceptos tals como a presión y o vueito. Dimpués d'una experiencia relichiosa profunda en 1654, Pascal se deixó as matematicas y a fisica para dedicar-se a la filosofía y a la teolochía.
Naixito de Clermont-Ferrand, Puy-de-Dôme, Francia, Blaise perdió a a suya madre a la edad de tres anyos. Él y a suya chirmana Jacqueline (1625 - 1661) fueron criatos por o suyo padre, Étienne Pascal (1588 - 1651), que yera matematico. Blaise ye considerato un nino prodichio y fue educato por o suyo padre.
Os historiadors d'a computación reconoixen a suya contribución a este campo. a os 18 anyos construyó una calculadora mecánica capaz de fer operacions como a adición y a sustracción (o museu de Zwinger, en Dresde, Alemanya amuestra una d'as suyas calculadoras mecanicas orichinals). Tamién escribió un tractau sobre as seccions conicas en a suya choventut. En 1654, incitato por un amigo interesato en problemas d'apuestas, Blaise mantenió correspondencia con Pierre de Fermat y li ninvió una primera aproximación a lo calculo de probabilidaz.
En 1650, por problemas de salut, Pascal dixó as matemáticas. Sindembargo, en 1653, se recuperó y escribió o Traité du triangle arithmétique en o cual describió o "trianglo aritmetico" que leva o suyo nombre.
Dimpués d'un accident en 1654 en o puent de Neuilly, an os caballos s'afogoron pero o carruache sobrenadó milagrosamente, Pascal deixó as matemáticas y a fisica pa cutio para dedicar-se a la filosofía y a la teolochía.
En 1660, o rey Loís XIV ordenó a destrución y crema d'a suya obra Cartas provinciales en esfensa de Antoine Arnauld. Esta obra ye considerata como un modelo de prosa francesa y de ironía.
Pascal nunca no remató o suyo treballo mas influyent, Pensamientos (Pensées sud a relichión, 1669), pero una versión de las suyas notas pa o libro amaneixió impresa en 1670, ueito anyos dimpués d'a suya muerte, y pronto esdevinió una obra clasica d'a literatura relichiosa. Morió en París y ye apedecato en o fosar de St. Étienne-du-Mont.
Pensamiento
O pensamiento de Pascal puet meter-se dentro d'a concepción esencialista o dualista, dentro d'o racionalismo antropolochico, porque menciona Pascal, igual que a teoría, que l'hombre se composa de cuerpo y alma. Sinyala tamién, que l'hombre conoix l'universo a traviés d'o pensamiento, igual que lo fa con a suya propia condición.
A esencia de l'hombre pa Pascal ye o suyo pensamiento y ye lo que lo fa gran. L'hombre ye un ser mortal chusmeso a las malautías, a la dolor, sindembargo, en tanto él conoix a suya condición ye grandioso, y esto ye posible gracias a lo pensamiento y en concreto a l'esmo.
L'universo comprene a l'hombre, porque este zaguer ye parte d'o primero, lo que representa un sentito practico. A la suya vez, l'hombre comprene a l'universo, porque l'hombre sape qué ye l'universo y sape que ye parte d'él, lo que representa un sentito teorico. No ye a posesión nomás d'o pensamiento lo que fa gran a l'hombre, pus o pensamiento puede ser emplegato de bellas trazas, y puet ser malaproveitato.
Seguntes Pascal l'hombre evita pensar en él mesmo porque pa l'alma ye una pena insoportable pensar en a fin d'a vida. d'astí l'orichen d'a diversión y os pasatiempos, que preban pasar o tiempo sin sentir-lo, sin sentir-se uno mesmo y evitar pensar, perdendo una parte important d'a vida.
L'alma no vei cosa que la contente, no vei cosa que no la apene, lo que la fa mirar-se ta l'exterior, mirando perder o recuerdo d'o suyo estato de verdat. O suyo goyo ye l'oblito y ye prou pa fer-la trista fer-la estar a solas con ella mesma.
Pascal diz que o cuerpo y l'alma, son dos universos unitos y que l'a uno ye terrenal, de poca duración y recursos, y l'atro ye espritual, y doncas nos amanamos mes ta la eternidat de Dios, agüaitando a suya Gracia y sinyala que la sabiduría de verdat ye dar-se cuenta que ye un ser contradictorio, conoixer a suya grandeza y a suya miseria.
Douglas Sirk
Douglas Sirk (nombre artistico de Hans Detlef Sierck), naixito d'Hamburgo (Imperio Alemán, hue Alemanya) o 26 d'abril de 1897 y muerto en Lugano (cantón d'o Tesino, Suiza) o 14 de chinero de 1987, estió un director cinematografico alemán (encara que os suyos pais yeran daneses), activo en o cine alemán dende meyatos d'os anyos 1930, qui se refuchió en os Estaus Unius por a persecución d'o nazismo mientres o Tercer Reich.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar bellas cintas, como La Habanera (1937, con Zarah Leander, Ferdinand Marian y Karl Martell), A Scandal in Paris (1946, con George Sanders, Signe Hasso, Carole Landis y Akim Tamiroff), Thunder on the Hill (1951, con Claudette Colbert, Ann Blyth, Robert Douglas, Gladys Cooper y Michael Pate), All I Desire (1953, con Barbara Stanwyck y Richard Carlson), Taza, Son of Cochise (1954, con Rock Hudson y Barbara Rush), Magnificent Obsession (1954, con Jane Wyman, Rock Hudson, Barbara Rush, Agnes Moorehead y Otto Kruger), All That Heaven Allows (1955, con Jane Wyman, Rock Hudson, Agnes Moorehead y Conrad Nagel), Written on the Wind (1956, con Rock Hudson, Lauren Bacall, Robert Stack y Dorothy Malone), Battle Hymn (1957, con Rock Hudson, Anna Kashfi y Dan Duryea), u Imitation of Life (1959, con Lana Turner, Juanita Moore, John Gavin, Sandra Dee y Susan Kohner).
Sierra d'Arangol
La sierra d'Arangol ye una aliniación montanyosa d'as sierras exteriors pirenencas con dirección N-S como continación meridional d'o cabo oriental d'a sierra de Guara. Ye situada en as comarcas d'a Plana de Uesca y d'o Semontano de Balbastro, y en a provincia de Uesca.
Altarias
La suya principal altaria ye penya Cuna (1.414), seguida d'atras como l'alto d'o Espigolar (1.191 m).
Soliedra
Soliedra ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria, comarca d'Almazán y partiu chudicial d'Almazán.
A suya población ye de 37 habitants (2008), en una superficie de 19,48 km² y una densidat de población d'1,90 hab/km².
Cheografía
A localidat de Soliedra ye situada a 1.100 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 57 km d'a ciudat de Soria, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Borchicayada.
La Vileta
La Vileta (en catalán La Vileta de Serradui) ye un barrio de Sarradui, situato en lo municipio d'Isabana, en la comarca de Ribagorza (Uesca). Teneba una población de 19 habitants en 1991.
Cheografía
Ye situato poco a l'este d'el barri de Sarradui.
Toponimia
En aragonés medieval antes d'amprar lo termin aldeya de l'arabe, s'emplegaba la palabra romanz villeta. Vileta pareix lo mesmo pero partindo de lo catalán vila.
Provincia de s'Ogiastra
A provincia de s'Ogiastra (Provìntzia de s'Ogiastra en sardo, provincia d'Ogliastra en italiano) yera una provincia italiana, en a rechión de Cerdenya.
A suya población yera de 58.026 habitants (2005), en una superficie de 1.854 km², con una densidat de población de 30,22 hab/km².
Anca
Descripción d'os uesos de l'anca
Os uesos de l'anca se dividen en 5 arias:
Movimientos
En a chuntura de l'anca son posibles siete tipos diferents de movimiento:
Denominacions populars
En aragonés se documenta denominacions como anca, cadera y ancón.
Significato cultural
Tradicionalment s'ha asociato as ancas con a fertilidat y, en cheneral, como expresión de sexualidat, sobre tot per o feito que se ye vista l'amplura d'as ancas como un signo de matureza sexual d'a muller, asociata a una facilidat en l'inte de librar. Asinas ye que en l'arte a menuto s'ha enfatizato a curbatura de l'anca femenina, como amostranza clasica d'a belleza d'a muller.
Carrabanyón
Carrabanyón (en castellano Carrabañon) ye un mont de 1.263 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Isaut
Isaut u Aisaut (Isaut u Aisaut en occitán, Izaut-de-l'Hôtel en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
Mahora
Mahora ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha), en a comarca d'a Manchuela Albacetenya y partiu chudicial de Casas-Ibáñez.
A suya población ye de 1.423 habitants(2008) en una superficie de 108,14 km² y una densidat de 13,16 hab/km².
Mugas
Muga con Albacet, Valdeganga, Motilleja, Madrigueras, Nabas d'Exorquera, Cenizate, Golosalvo, Fuentealbilla y Exorquera.
Słupsk
Słupsk ye una ciudat polaca situada en a rechión de Pomerania (Voivodia de Pomerania), amán d'o río Słupia, a 18 km d'a Mar Baltica.
Teneba una población de 93.706 en o 2014 habitants en 43,15 km² de superficie.
Jennifer Morrison
Jennifer Morrison (nombre artistico de Jennifer Marie Morrison), naixita de Chicago (Illinois) o 12 d'abril de 1979, ye una actriz y modelo estausunidense, muit conoixita internacionalment por o suyo papel de doctora Allison Cameron en a serie de relevisión House.
Túnel de Petralba
thumb|300px|O túnel de Petralba O túnel de Petralba (en castellano túnel de Pedralba) ye un túnel d'a carretera que une Samianigo y Fiscal por Yebra de Basa. Recibe iste nombre porque pasa por debaixo d'o collau de Petralba, en a sierra de Canciás.
Historia
Iste nuevo trampo, de bells 23 km, se creyó como o cierre de l'Eixe Pirinenco (Cantabrico-Mediterranio / A-21 + N-260) y a suya apertura significó un estalvio d'alto u baixo 23 km en privar d'haber d'ir-ie dica Broto y Biescas, privando-se antimás a-saber-las travesías y o complicau puerto de Cotefablo, con una carretera prou estreita y sinuosa y que presenta a sobén problemas de trafico d'hivierno debiu a la suya gran altaria (1.423 m) y a o túnel que lo corona, que ye prou antigo y estreito. A nueva carretera Samianigo-Fiscal pasó a decir-se N-260a, mientres que o paso por o Cotefablo pasó a denominar-se N-260b. As primeras planificacions d'iste trampo carretero datan de 1936.
As obras d'a Samianigo-Fiscal prencipioron en 2003 y rematoron en chulio de 2012. A obra, que trescruza entornos d'especial intrés ecolochico, presentó a-saber-los retrasos por paros biolochicos a os que luego se sumoron os grieus problemas en as perforacions d'os túnels de Petralba y Cerro de Berroy (163 m).
Caracteristicas
O túnel de Petralba ye un moderno túnel carretero monotubo de doble carril que forata a sierra de Canciás. En l'inte d'a suya inauguración o 5 de chulio de 2012, os suyos 2.598 metros lo situaban como o tercer túnel carretero d'Aragón y el 26º de Espanya por largaria. Disposa d'una galería de evacuación paralela con galerías de comunicación cada 300 metros, una calzada de 7 metros con dos carrils, arcens de 1,5 metros y toz os sistemas de ventilación y seguridat habituals.
Simplicio de Zaragoza
Simplicio conoixito a sobén como Simplicio de Zaragoza y con os suyos puestos y calendatas de naixiencia y muerte desconoxitas, estió un bispe catolico de Zaragoza de zaguerías d'o sieglo VI.
Cerrezuela
Cerrezuela ye un mont de 1.285 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel, en a sierra de Pelarda.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Ibons d'es Arenals
Os ibons d'es Arenals son un conchunto d'ibons situaus en o municipio de Benás, en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta, sobre o cul de Remunye.
Fuoron orichinaus por o retacule d'o glaciar de Tusse de Remunye.
Toponimia
Se dicen asinas por estar situaus en a zona conoixida como Es Arenals de Remunye.
Terzigno
Terzigno (Terzigno en napolitán, Terzigno en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
A suya población ye de 17.866 habitants (2010), en una superficie de 23,51 km², con una densidat de población de 759,93 hab/km².
La Banderola (Calamocha)
La Banderola ye un mont de 1.181 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Terzigno
Cheografía
D'o suyo termin municipal fa parte o lugar de Boccia al Mauro; antiparte, muga con as comunas de Boscoreale, Boscotrecase, Ottaviano, Poggiomarino y San Giuseppe Vesuviano.
Allium ursinum
L'Allium ursinum ye una especie de planta herbacia perteneixient a la familia Amaryllidaceae.
Habitat
Se troba en por as rechions humedas d'o norte d'Europa y Asia y en Espanya por o norte y centro.
Descripción
Ye una planta perenne que plega dica os 30 cm d'altaria. Con un chicot bulbo d'o que salen as fuellas basals, pecioladas, elipticas y brillants y o pedúnculo d'una densa umbela. As suyas fuellas se pareixen prou a las d'o lidio de puerto. Tien una olor aliacia. As flors son de color blanca y se producen en umbelas sostenida por un escapo de sección triangular que tien dica 30 cm d'altaria. Floreixe en abril-chunio.
Se le considera ideyal ta apanyar (chunto con azeite d'oliva), as ensaladas de fuellas y flors de chicoinas.
Sierra de Salinas (Semontano de Balbastro)
La sierra de Salinas ye una aliniación montanyosa d'as sierras exteriors pirenencas con dirección NE-SO. Ye situada en a comarca d'o Semontano de Balbastro, y en a provincia de Uesca.
La principal altaria ye lo Tozal de Platiello (954 m), seguida d'atras como O Mont (707 m).
Toponimia
L'oronimo sierra de Salinas proviene d'a localidat de Salinas d'Oz, que ye a piet d'a sierra. Lo toponimo Salinas ye indicador de chacimientos y explotacions de sal que abundan en esta localidat (y en atras d'as sierras exteriors pirenencas a l'este d'a sierra de Sevil), por haber-ie diapiros de materials evaporiticos de facies Keuper. Los afloramientos de Keuper (Triasico superior) son tovos (erosionabilidat alta), y fan fácil la formación de foyas con fuents y suelos salinizaus.
Morris West
Morris Langlo West, naixito de Saint Kilda (Victoria) o 26 d'abril de 1916 y muerto en Clareville (Nueva Galas d'o Sud) o 9 d'octubre de 1999, estió un escritor, novelista y guionista cinematografico australiano, prou conoixito internacionalment por bellas d'as suyas novelas, destacando-ne The Devil's Advocate (1959) u The Shoes of the Fisherman (1963).
Vulpes lagopus
A rabosa de nieu (Vulpes lagopus (Linnaeus, 1758) ) ye una especie de mamifero d'a orden d'os Carnivora y familia Canidae que ye nativa d'as rechions arcticas de l'hemisferio norte.
Biàrritz
Biàrritz (en occitán Biàrritz ; en basco Miarritze, en francés Biarritz) ye una ciudat situata en a costa d'o Golfo de Bizcaya, en o sudueste de Francia.
Ye situata en o departamento d'os Pireneus Atlanticos (64) en a rechión de Nueva Aquitania. Ye amán de Bayona y Anglet, y a una distancia de 18 kilometros d'a muga con Espanya.
Esportes
thumb|left|200px|[[Ikurriña con o escudo d'o Biarritz Olympique en Biàrritz.]]
Sanà
Sanà (Sanà en occitán, Sana en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 175 habitants (1999) en una superficie de 2,74 km², con una densidat de población de 63,87 hab/km².
Ibón d'Armenya
L'ibón d'Armenya (castellano ibón de Armeña) ye un ibón pirenenco situau en o municipio de Seira, en Ribagorza.
Se troba baixo a punta Reduno (2.545 m), situada en a sierra Sardanera, en o macizo de Cotiella.
Chardín Zen
thumbnail|250px|right|Chardín Zen d'o templo de [[Ryoan-ji.]]
Ibón d'Armenya
Toponimia
Recibe o suyo nombre por estar situau en o cul d'Armenya.
Chardín Zen
O chardín Zen (Karesansui, 枯山水 en chaponés) ye una mena de chardín de piedra chaponés formato por un campo d'arena poco profunda que contién ragualla, piedras y a vegatas hierba y atros elementos naturals; s'emplegan como forma de meditación por os monches Zen chaponeses.
A suya utilidat ye nomás ta representar una escena, y son asinas de midas chicotas, con un maximo de 10 metros x 30 metros. L'arena se modela con aduya d'un rastrillo ta representar as ondas d'a mar; arredol d'as piedras que bi ha en o chardín se modela en aniellos, pero en a resta d'o chardín se fa paralelament a la plataforma que tanca o chardín.
Potencia
O termin potencia (d'o latín potentĭa: "poder, fuerza") puet referir-se, en ista enciclopedia a:
En filosofía y teolochía
A potencia aristotelica esplica o movimiento como o paso d'o ser en potencia a o ser en acto: l'actualización d'as potencialidatz de cada ser. Como cada ser en potencia amenista d'un ser en acto pa estar moviu, Aristótil concluye que be d'existir un ser sin garra potencialidat que siga puro acto y pueda actuar como prencipio d'o movimiento, un primer motor inmóbil. Tomás d'Aquino utilizará iste argumento en a primera d'as suyas cinco vías pa contrimostrar que ixe primer motor inmóbil ye Dios.
Bob Marley
Robert Nesta Marley (6 de febrero de 1945, Nine Miles, Saint Ann Parish, Chamaica - † 11 de mayo de 1981, Miami, Estaus Unius), mas conoixito como Bob Marley, estió un musico chamaicano miembro d'o movimiento Rastafari. A suya fe estió una parti important d'a suya carrera y agora ye considerato por muitos como un profeta de Rastafari.
Motilleja
Motilleja ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha), en o partiu chudicial de Casas-Ibáñez.
Cruz (Calamocha)
Cruz ye un mont de 1.173 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
Motilleja
A suya población ye de 585 habitants(2008) en una superficie de 23,82 km² y una densidat de 24,56 hab/km².
Cruz (Calamocha)
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Motilleja
Cheografía
A localidat de Motilleja ye situata a 650 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 22 km d'Albacet, a capital d'a suya provincia.
Ye amanata a lo río Xúcar.
Mugas
Muga con Albacet, Madrigueras y Mahora.
Ibonet de Perdiguero
L'ibonet de Perdiguero ye un chicot ibón situau en o municipio de Benás, en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Se troba baixo o pico Perdigueret (2.808 m).
Jusèth d'Aisaut
Jusèth d'Aisaut (Jusèth d'Aisaut en occitán, Juzet-d'Izaut en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Sent Gaudenç, cantón de Banyeras de Luixón y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 193 habitants (1999) en una superficie de 15,74 km², con una densidat de población de 12,26 hab/km².
Madrigueras
Madrigueras ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 4.733 habitants(2007) en una superficie de 73,31 km² y una densidat de 64,56 hab/km².
Mugas
Muga a lo sud con Albacet, (o río Xúcar fa de muga), a lo sudeste con Motilleja, a l'este con Mahora y con Villagarcía del Llano (Manchuela Cuencana), y a lo norte y ueste con Tarazona de la Mancha.
Viana de Duero
Viana de Duero ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 72 habitants (2006), en una superficie de 56,16 km² y una densidat de población de 1,28 hab/km².
Golosalvo
Golosalvo ye un lugar d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 121 habitants (2007) en una superficie de 28,18 km² y una densidat de 4,29 hab/km².
Mugas
Muga con Mahora, Cenizate y Fuentealbilla.
Penya Lobera
Penya Lobera puede fer referencia a:
Ibón de Penya Solana
L'ibón de Penya Solana ye un ibón pirenenco situau en o municipio de Saúnc, en Ribagorza.
Lista de Papas
miniaturadeimagen|Emblema pontificio Ista lista de papas amuestra a lista tradicionalment admesa d'os 265 papas romanos, chefes d'a Ilesia catolica romana. Os antipapas tamién se i amuestran. Manimenos, no cal considerar ista lista como oficial y reconoixida por toz (Vaticano y historiadors), ya que no existe garra lista oficial, firme y finitiva d'os papas catolicos.
Ibón de Penya Solana
Toponimia
Recibe o suyo nombre por trobar-se baixo a punta de Penya Solana (3.041 m), en o Parque Natural de Pocetz-Maladeta.
Lista de Papas
Problemas ta fer una lista
A primera ye a definición mesma d'o termin papa. Dica 325, as personas que aquí se i listan nomás tienen o títol de bispe de Roma. O títol de papa ye documentau por primer vegada ta designar a o bispe de Roma baixo Calisto I (217-222), pero en ixas envueltas se feba servir ta os bispes en cheneral. No ye dica o sieglo VIII que o títol prencipia a designar especificament a lo bispe de Roma. Ista exclusividat la oficializó Gregorio VII enta par d'a fin d'o sieglo XI. A superioridat d'o bispe de Roma como chefe supremo d'a Ilesia tamién se ba afirmando progresibament. Manimenos, o títol de papa gosa aplicar-se retroautibament a os bispes de Roma, succesors apostolicos de l'apóstol Pietro dica o papa actual, encara que no fesen servir ixe títol u no tenesen os poders actuals. Tamién se deixa difuera d'istas listas a os mainates eclesiasticos d'atras ilesias cristianas que feban servir igualment o títol de papa.
A segunda dificultat ye que no se sabe guaire sobre os primers bispes de Roma. En bels casos, nomás se conoix o nombre. A fuent mas antiga ye Ireneu de Lyon qui en o sieglo II da o nombre d'os bispes d'as diocesis prencipals (Roma, Constantinoble, Antioquia …). Atras fuents mas completas son o Liber pontificalis, un documento apolochetico d'o sieglo VI, que s'enampla dica o sieglo IX. Lista o nombre d'os papas, de su pai, d'o suyo país de naixencia y a durada d'o suyo pontificau. Encara que iste documento aiga emplegau fuents mas antigas, os datos que da sobre os primers papas son parcials y han de prener-se con precaución.
En zaguerías, a tercera dificultat promana d'a historia caotica d'o papau, que ha visto buen amiro de antipapas, deposicions, asasinatos y bellas renuncias. Amás, as modalidaz d'esleción (u nominación) y d'entronización han cambeau cualques vegadas. Asinas un papa esleito en unas envueltas podría haber estau considerau no conforme si hese estau esleito en atras calendatas (por ixo o tractamiento diferent qẶue se li atorgó a Esteban y a Hadrián V, cuan os dos morioron antes d'a suya consagración). A decisión de si un papa ye estau esleito y entronisau regularment u no, no ye guaire clara, y por ixo, as diferents listas se contradicen respetibe a la valideza de tal u cual papa.
L'Annuario pontificio
Entre as diferents listas que circulan a de l'Annuario pontificio, que s'edita cada anyada por o Vaticano dende 1912, se considera como a de mayor autoridat, pos dimana d'as propias autoridaz eclesiasticas. Asinas, ista lista fa de facto o papel de lista oficial. Manimenos no ye libre d'ambiguidaz y no pretende estar a finitiva. Asinas, o papa efimero Esteban yera reconoixiu como papa lechitimo dica a edición de 1960 y se sacó d'a lista dende a edición de 1961.
En a lista de l' Annuario pontificio tamién se i indican os antipapas. Ístos los sinyalan con una tipografía diferent. En bels casos en que no ye fácil declarar cuál ye o papa y cuál(s) o(s) antipapa(s) l' Annuario deixa a cuestión ubierta. L'Annuario pontificio tampoco no numera os pontificaus, encara que contando os nombres, Benedet XVI i apareix como o 265eno papa.
A lista que s'amuestra contino ye pues basada en a lista de nombres de l'Anuario pontificio.
Herbie Hancock
Herbie Hancock (nombre artistico de Herbert Jeffrey Hancock), naixito de Chicago, Illinois, Estaus Unius) o 12 d'abril de 1940, ye un musico (piano) y compositor estausunidense de jazz, soul y funk.
Estanyo Negre
O estanyo Negre (en catalán estany Negre ) ye un d'estanyo situau en o municipio de Montanui a una altaria de 2.587 metros.
Se troba baixo a tuca d'Angllós (2.812 m), en o Parque Natural de Pocez-Maladeta.
Deputación Provincial de Uesca
L'actual president ye o socialista Miguel Gracia Ferrer, alcalde d'Arén de Noguera. Os 25 deputaus que tién seguntes as leis, dimpués d'as eleccions municipals de 2015, perteneixen a os siguients partius politicos: PSOE-Aragón (12); Partido Popular (9); Partido Aragonés (3); y Cambiar Uesca (1).
Composición
Os organos de Gubierno son : o president, o vicepresident primer, a Chunta de Gubierno, o Pleno y as Comisions informativas.
Dende o 25 de chunio de 2015, o suyo president ye o socialista Miguel Gracia Ferrer.
Corporación provincial
A Deputación de Uesca se composa de 25 deputaus provincials, que son trigaus por os distintos partius chudicials d'a Provincia de Uesca en en relación a la representatividat de concelleros en os Concellos, una vegada constituius istos dimpués d'as eleccions municipals. Istos deputaus forman o pleno d'a corporación, maximo organo de gubierno de l'administración provincial. O pleno se trestalla en grupos politicos. Contino se relacionan os Deputaus Provincials trigaus en chunio de 2015 ta o mandato dica 2019.
{| width="1100" style="background:White" height="5000"
Will Lee
William "Will" Lee, naixito de Brooklyn, Nueva York, en l'anyo 1908, ye un actor estausunidense conoixito mas que mas por a suya interpretación de Mr. Hooper en Sesame Street dende 1962 dica 1982.
Fuentealbilla
Fuentealbilla ye un lugar d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 1.951 habitants (2007) en una superficie de 108,29 km² y una densidat de 18,02 hab/km².
Velamazán
Velamazán ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 118 habitants (2006), en una superficie de 71,59 km² y una densidat de población de 1,65 hab/km².
Fuentealbilla
Mugas
Muga con Mahora, Golosalvo, Cenizate, Villamalea, Casas-Ibáñez, Alcalá del Xúcar, Abengibre y Exorquera.
Personalidaz naixidas de Fuentealbilla
cucha|miniaturadeimagen|163x163px
Escobosa de Almazán
Escobosa de Almazán ye un municipio castellan-leyonés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 39 habitants (2006), en una superficie de 19,44 km² y una densidat de población de 2,01 hab/km².
Sarrat
Sarrat (oficialment, en  castellano, Serrate ) é un llugar d'el municipio de Vall de Lierp, en la comarca de Ribagorza y la provincia de Uesca. En 2020 teniba una población de 12 habitants.
Puntal (Calamocha)
Puntal ye un mont de 1.212 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
Sarrat
Sarrat se composa de diferents barrios, deseparaus bells cientos de metros por la costera de la montanya. La ilesia é en el barrio d'alto, con la pllaza d'el llugar adebant. Pueyo é tamé cerqueta, encara que no pllega a ser barrio.
Puntal (Calamocha)
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Katowice
Katowice (nombre polaco, anterior Stalinogród - "Ciudat de Stalin" 1953-1956; en checo Katovice; en alemán Kattowitz) ye una ciudat important d'a rechión historica d'Alta Silesia en Polonia meridional, sobre os ríos Klodnica y Rawa.
Puntal (Calamocha)
Toponimia
Un puntal ye una prominencia aguda de lo terreno.
Sarrat
Historicament, las casas de Sarrat regaban con l'aigua d'una ceclla que veniba dende las Vilas per la versant d'el Turbón. En el siglo XX se va secar la ceclla per abuso d'aigua en las Vilas.
Katowice
Esporte
Katowice estió una d'as seus d'o EuroBasket 2009, chugando os partius de clasificación d'a segunda fase y as fases finals en o suyo pabillón Spodek.
Torre Nunziata
Torre Nunziata (Torre Nunziata en napolitán, Torre Annunziata en italiano y oficialment) ye una localidat y comuna italiana d'a rechión de Campania, en a provincia de Nápols. D'antis mas, fació parte de l'antigo reino de Nápols y d'a Corona d'Aragón y dimpués d'o reino d'as Dos Sicilias antes d'a suya incorporación enta o reino d'Italia.
Sarrat
Llengua
La dita transición é tan progresiva que de regular las parlas de tota la Ribagorza, tanto las que pertencen a la un como a l'atro idioma, son comprensibles entre si y tenen elementos comuns que son propios d'esta comarca.
Torre Nunziata
A suya población ye de 43.699 habitants (2010), en una superficie de 12,33 km², con una densidat de población de 3.544,12 hab/km².
Sarrat
Toponimia
Una atra teoría diu que vene d'el basco u mes en concreto d'el basco-iberico. L'autor que la defensa diu que vene de <sarhate, «puerta d'entrada», u de la voz <at(h)e, «puerto».
Torre Nunziata
Cheografía
A localidat de Torre Nunziata se troba situata a 9 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Sarrat
Toponimia
Un tercer autor proposa que en realidat é un toponimo derivau d'un antroponimo u nombre de persona llatino: Serratius u Sarratus, por el que significaría la propiedat de Serratius u de Sarratus. thumb|right|250px|El barrio d'abaixo, con casa Castel. El nome de Sarrat amaneix la primer vagada en 1381 como «Sarado». en citas posteriors ya lo trobam como Sarrad, Sarrat y Serrat. En 1612 eba Sarrat, y dimpués en 1625 unatra vegada:
Torre Nunziata
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Cipriani, Rovigliano, Sannino y Terragneta; antiparte, muga con as comunas de Boscoreale, Boscotrecase, Castellammare di Stabia, Pompeya, Torre del Greco y Trecase.
Sarrat
Toponimia
La forma Serrate é una recomposición de vocal final, que en castellano se fa con -e, mesmo en los casos que i heba -o, (Buste, Cuarte, ''Lumpiaque, etcetra..).
Casas
Las casas de Sarrat son: casa Bardaixín, casa Carpintero, casa Castel, casa Juan Alins, casa Puyuelo, casa Sastrero y casa Sopena.
Festas
Con toz els llugars de la Vall, fan las festas de conchunta. Este é el calendario festivo de vall de Lierp:
Lista de plantillas d'o Deportivo Aragón
Ista ye a lista de plantillas d'o Deportivo Aragón por anyadas. Ta veyer a plantilla actual se veiga l'articlo prencipal sobre o Deportivo Aragón.
Plantilla 2001/02
Equipo tecnico
Plantilla 2002/03
Equipo tecnico
Plantilla 2003/04
Equipo tecnico
Plantilla 2004/05
Equipo tecnico
Plantilla 2005/06
Equipo tecnico
Plantilla 2006/07
Equipo tecnico
Plantilla 2007/08
Equipo tecnico
Plantilla 2008/09
Equipo tecnico
Plantilla 2009/10
Equipo tecnico
Plantilla 2010/11
Equipo tecnico
Plantilla 2012/13
Equipo tecnico
Alto de las Cumbres
L'alto de las Cumbres ye un mont de 1.105 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Frechilla de Almazán
Frechilla de Almazán ye un municipio castellanlionés, situato en a provincia de Soria. A suya población ye de 32 habitants (2006), en una superficie de 25,68 km² y una densidat de población de 1,25 hab/km².
Estanyo de Fé
O estanyo de Fé (en catalán estany Fé) ye un d'estanyo situau en o municipio de Montanui a una altaria de 2.195 metros.
Se troba baixo a tuca de Riuenyo (2.401 m), en o Parque Natural de Pocez-Maladeta.
Àrtzana
Àrtzana (Àrtzana en sardo; Arzana, en italiano y oficialment) ye una comuna sarda en a provincia italiana de s'Ogiastra y rechión de Cerdenya, que feba parte de l'antigo reino de Cerdenya.
A suya población ye de 2.730 habitants en una superficie de 162,60 km², con una densidat de población de 16,79 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Àrtzana ye situata a 672 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Francon
Francon (Francon en occitán, Francon en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Alta Garona, districto de Muriel, cantón de Casèras y rechión d'Occitania.
A suya población ye de 168 habitants (1999) en una superficie de 9,54 km², con una densidat de población de 17,61 hab/km².
Accademia Carrara
L'Accademia Carrara (prenunciato []) ye un museu y academia d'arte situato en Bergamo, Italia.
A galería fue establita en a epoca d'o conte Giacomo Carrara, mecenas y coleccionista, qui deixó un cheneroso legato a la ciudat de Bergamo a fins d'o sieglo XVIII. Cuan morió o conte en 1796, as suyas propiedaz fuoron administratas por comisionatos dica 1958, cuan a ciudat de Bergamo prenió a responsabilidat d'a supervisión d'o museu. En 1810 se construyó un nuevo edificio en estilo neoclasico, seguntes o prochecto de l'arquitecto Simone Elia, d'a escuela de Leopoldo Pollack.
O museu ha continato augmentando a suya colección por meyo de adquisicions y tamién gracias a donacions. En 2006, poseye 1.800 pinturas realizatas entre os sieglos XV y XIX, por artistas como Pisanello, Botticelli, Bellini, Mantegna, Raffaello, Moroni, Baschenis, Fra Galgario, Tiepolo, Canaletto u Piccio. thumb|left|150px|[[Sant Sabastián (mártir)|San Sebastiano, cuadro de Raffaello Sanzio 1501/1502]]
Antimás d'as pinturas, bi han gravatos y debuixos, estretallas, vaciatos en bronze, porcelanas y coleccions de muebles y de medallas.
En 1793, en a epoca d'a inaguración d'o suyo museu, o conte Giacomo Carrara ubrió tamién una escuela d'arte en o mesmo puesto. A escuela funcionó dica 1912 en o mismo pueto d'o museu, y dimpués fue ubicata en atro edificio amán d'o museu. Dende 1988, ye oficialment reconoixita como una academia d'artes polidas. (Accademia di Belle Arti).
En 1991, s'incluyó o nuevo Museu d'Arte Moderno y Contemporanio (Galleria d'Arte Moderna y Contemporánea u GAMEC), situata en l'edificio frent a lo inmueble neoclasico d'o museu d'arte. En l'actualidat, bi han diez salas d'exhibición en tres pisos. Dende chunio de 1999, dimpués de l'adquisición d'a colección clamata Raccolta Gianfranco e Luigia Spajani, s'encluyeron en as coleccions remanents obras d'artistas contemporanios, d'artistas italianos y d'otros puestos, como Boccioni, Balla, Morandi, Campigli, Casorati, Savinio, De Chirico, Kandinsky, Sutherland u Manzù.
Las Mojonadas
Las Mojonadas ye un mont de 1.098 metros d'altaria situau en o municipio de Calamocha, en a provincia de Teruel.
En a suya cima bi ha un vértiz cheodesico.
Metamorfismo
200px|thumb|right|O [[gneis ye una roca metamorfica tipica con minerals, textura y estructura tipicos d'ambients metamorficos.]]
Potencia (Italia)
Potencia (en dialecto potentín, Putenz; en napolitán, Putenza; en italiano Potenza) ye una ciudat italiana capital d'a rechión d'a Basilicata y d'a provincia de Potencia.
Metamorfismo
O metamorfismo ye o conchunto de procesos cheolochicos de transformación mineral y escructural d'una roca en estato solido como respuesta a condicions fisicas diferents d'as que bi habió en l'inte de formación suya.
Potencia (Italia)
Ye una d'as capital rechional mes alta y una d'as capitals provincials mes altas d'Italia, situada sobre la val d'o río Basento en os Apenins de Lucania, a l'este de Salerno. Lo suyo territorio ye rodiau per los municipios d'Anzi, Avigliano, Brindisi Montagna, Picerno, Pietragalla, Pignola, Ruoti, Tito y Vaglio Basilicata.
Metamorfismo
Por definición o concepto de metamorfismo excluye os procesos de fusión y disolución, y si existen son secundarios. O metamorfismo ye un proceso en o que cambía a composición mineral pero no cambía a composición quimica: ye un proceso isoquimico en o que os mesmos elementos s'ordenan en diferents retz cristalins u diferents especies minerals. Manimenos os fluidos d'as rocas sedimentarias como l'augua y o dioxido de carbonio pueden escapar en una fase fluida.
D'esta traza o soterramiento influye en a presión (por o peso d'os materials que bi ha dencima que fan augmentar a presión litostatica y por o gradient cheotermico), influindo en a presión tamién l'actividat orochenica, y en a temperatura tamién l'actividat magmatica. Dende l'inte que a teoría d'a tectonica de placas ha puesto explicar os procesos d'orochenesi, de magmatismo, y a subsidencia de bellas cuencas sedimentarias, tamién ha puesto explicar o metamorfismo con diferents modelos d'ambients metamorficos en o marco de beluns d'os contactos entre placas. S'ha definito diferents tipos de metamorfismo. Os tipos basicos que figuran en totas as clasificacions son o metamorfismo de contacto y o metamorfismo rechional. A tectonica de placas explica a distribución de qualques tipos de metamorfismo. Bi ha un metamorfismo rechional en orochens de subducción, un metamorfismo rechional en orochens de colisión, un metamorfismo de fondón oceanico, y atros tipos de metamorfismo mes local que se relacionan con estructuras que pueden estar condicionada por o movimiento d'as placas litosfericas (metamorfismo de soterramiento, dinamometamorfismo, metamorfismo de contacto, metamorfismo hidrotermal).
O metamorfismo no conduce siempre a la formación de rocas metamorficas. Bi ha rocas sedimentarias sozmesas a metamorfismo de grau baixo en as que no s'han formato minerals petrocheneticos definidors d'un ambient metamorfico y que no pueden considerar-sen metamorficas encara que tiengan estructuras de metamorfismo como a esquistosidat. Por o contrario, un intenso metamorfismo conduce a la fusión (anatexia), y formación de magmas que dimpués d'una lenta cristalización formarán rocas nuevas clasificables como plutonicas ("ultrametamorfismo").
Ibón de Riuenyo
L'ibón de Riuenyo (castellano Ibón de Rigüeño) ye un ibón d'o Pireneu aragonés situau en o termín municipal de Montanui, en a comarca de Ribagorza.
Se troba a 2.050 m de altaria, ocupando una superficie de 0,7 ha en a val de Riuenyo.
Maximo de Zaragoza
Maximo de Zaragoza y a vegatas simplament Maximo, con calendata y puesto de naixencia desnocoixitas y muerto d'antis de l'anyo 621 en puesto tamién desconoixito, fue un bispe visigodo de Zaragoza que estió o succesor de Simplicio de Zaragoza como bispe de Zaragoza dende l'anyo 592 dica 619 mientres os reis visigodos Recaredo I, Liuva II, Witerico, Gundemaro y Sisebuto facioron a suya conversión ta o catolicismo.
Ye documentata a suya partecipación en o Concilio II de Zaragoza de 592, o Concilio II de Barcelona de 599 y o Concilio de Egara de 614, y reafirmó o decreto de Gundemaro de l'anyo 610.
Tamién fue un escritor en verso y prosa, y no bi ha arribato dica hue denguna d'as suyas obras completas, nomás bi ha bells fragmentos que H. Hertzberg y Th. Mommsen creyen que son parti d'as suyas obras d'as que facioron una recopilación en a obra Chronicorum Caesaraugustanorum reliquiae.
Tresa Remíriz
Tresa Remíriz y a vegadas tamién conoixida como Tresa de Leyón, estió reina consorte de Navarra y contesa consort d'Aragón minetres o periodo 940 u 941-959 por o suyo matrimonio con García Sánchez I dimpués que iste repuyara a la suya anterior esposa Andregoto Galíndez.
Yera la segunda filla d'o rei de Leyón, Remiro II de Leyón y la suya primera esposa Adosinda Gutiérrez.
Idioma zazaqui
O zazaqui (Zazaki) ye una luenga indoeuropea parlata Turquía y países vecins.