cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Natividat de Santa María
A Natividat de Santa María u Natividat d'a Virchen, popularment referida como A Natividat, ye una festividat liturchica en a Ilesia Catolica que conmemora lo día que se crei que naixió la virchen María. Se celebra lo 8 de setiembre, nueu meses exactos dimpués de la festividat de la Purisma Concepción (lo 8 d'aviento).
Villamayor
Villamayor puet estar:
Tresviso
A suya población ye de 80 habitants (2009) en una superficie de 16,23 km², con una densidat de población de 4,93 hab/km².
Cheografía
A localidat de Tresviso se troba situada a 907 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Quimboa Baixo
O Quimboa Baixo ye un pico de 2.071 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Prepireneu, en Aragón, en a sierra de Quimboa.
Administrativament fa parti d'o municipio d'Ansó, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
PlayStation
thumb|300px|PlayStation PlayStation ye una videoconsola domestica de cinquena cheneración desembolicada por Sony. Estió lanzada a lo mercato en 1995. Tien una CPU LSI LR333x0 y una memoria de 3587 KB RAM, y s'han vendiu 102.49 millons d'unidatz.
Yecla de Yeltes
Yecla de Yeltes ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 314 habitants (2007), en una superficie de 57,19 km² y una densidat de población de 5,49 hab/km².
Abaurrea de Suso
Abaurrea de Suso (Abaurrea Alta en castellano, Abaurregaina en basco) ye un municipio de Navarra situato en la val d'Ezcua, en a comarca d'Auñamendi, medindat de Sangüesa y partiu chudicial d'Aoiz.
La suya población ye de 140 habitants (2009), en una superficie de 21,36 km² con una densidat de población de 6,79 hab/km².
Economía
A economía d'Abaurrea de Suso se basa mas que mas en a silvicultura (a mayor parte d'as selvas d'o suyo termin municipal son propiedat d'os suyos vecins), destacando a explotación de fayars (Fagus sylvatica), pinars (Pinus) y caixicars (Quercus). Tamién se i troba agricultura a chicota escala, por un regular de cerials, trunfa y pastizals. Tamién bi ha una ganadería mas desenvolicata que l'agricultura, por un regular de vacas de raza pirenaica, protechita con a denominación d'orichen de Vediella de Navarra.
Nintendo 64
thumb|300px|Nintendo 64 Nintendo 64 ye una videoconsola domestica de cinquena cheneración desembolicada por Nintendo. Estió lanzada a lo mercato en 1996. Tien una CPU NEC VR4300 (64-bit RISC) @ 93.75 MHz  y una memoria de 4 MB RDRAM , y s'han vendiu 32.93 millons d'unidatz.
Prunus padus
A cerecera montesina (Prunus padus (Linnaeus) ) ye una planta d'a orden d'os Rosales y familia Rosaceae que ye nativa de l'este, centro y norte d'Europa y s'extiende per as latitutz centrals d'Asia, incluyiu Chapón, y se cautiva como planta ornamental en America d'o Norte.
Proteína ligadera d'a Ran
thumb|right|200px|Modelo d'a proteína ligadera d'a Ran 1 (RanBP1). As proteínas ligaderas d'a Ran (per siglas, RanBP, de l'anglés  R an b inding p rotein, literalment «proteína ligadera d'a Ran» u «unidera d'a Ran») son una chicota familia funcional de proteínas, que anque inicialment se describioron como una sola proteína (anyos 90), en l'actualidat ya sen tiene identificadas cualques diferents, en as que ta diferenciar-las se les ye dido adhibiendo un numeral a lo suyo nombre y siglas conforme se las ye descobiertas. Enguán, se reconoixen plenament dos proteínas d'iste grupo: a proteína ligadera d'a Ran 1 (RanBP1) y a proteína ligadera d'a Ran 2 (RanBP2). En o ser humano, a proteína RanBP1 se troba codificada en o chen RanBP1.
Latre
200px|left|thumb|Vista cheneral d'o lugar Latre ye un lugar aragonés d'o municipio de Candarenas, situato en a comarca de l'Alto Galligo en a provincia de Uesca. Dende lo punto d'anvista eclesiastico, pende de l'arcipestrau de Samianigo en a diocesi de Chaca, que fa parte de l'archidiocesi de Pamplona.
Proteína ligadera d'a Ran
As proteínas ligaderas d'a Ran, que se troban ligadas ellas mesmas en o costato citosolico d'o complexo de poro nucleyar, unen fuertement a proteína Ran en a suya forma conformacional RanGTP cuan ista traviesa lo poro nucleyar, y cambean de conformación cuan el fan. A suya acción, a la contra de como se gosaría pensar, no ye a hidrolisi d'o grupo GTP de RanGTP enta GDP, que daría RanGDP, si no que el que fan ye activar a función activadera de l'actividat GTPasa d'una tercera proteína, que ha nombre RanGAP (de l'anglés  G TPase a ctivating p rotein, «proteína activadera (de l'acción) GTPasa»). Son, per isto que diz, unas simplas meyaderas en l'activación de l'autocatalisis d'a proteína Ran. Ran ye autocatalitica, tiene función auto-GTPasa, pero cal activar-la, e ista ye a función que en realidat fa la RanGAP previa activación per partes d'una RanBP.
Latre
Toponimia
O toponimo Latre puet tener relación con una parola derivada d'o latín ARATRUM ("aladro"), como o belsetán alatre y os microtoponimos tensins tipo Latrero.
Molimentos
A Ilesia de Sant Miguel de Latre, una ilesia que estió construyita en o sieglo XII en estilo romanico, epoca d'a que destacan os suyos aixedrezatos y feguretas de l'abside. Con nomás que una sola nau con planta rectangular, ye cubillata por vueltas barrocas d'o sieglo XVIII. D'os suyos oríchens romanicos, nomás se conserva que lo suyo abside debantau con piedra picada y lo suyo baptisterio. Adedicada a Sant Miguel Arcáanchel, ye la ilesia parroquial d'o lugar.
Aluchán
Aluchán (oficialment, en castellano, «Aluján») ye un lugar aragonés d'o municipio d'a Fueva, en a provincia de Uesca y comarca de Sobrarbe. A suya población ye de 23 habitants (2011 ).
Aluchán ye una aldeya historica de Tierrantona, que en o sieglo XIX se deseparó de a dita villa ta pasar a fer parte d'o municipio de Muro de Roda (en o que ya se trobaba bellas d'as aldeyas que l'arrodeyan, como Fumanal y o Pamporciello). En l'actualidat, Aluchán y o Lumo de Muro son os dos solos nuclios de l'antigo municipio de Muro de Roda que han guardau población a lo largo d'os tiempos y encara son habitaus. O forman cuatro casas, que son Casa Marinyosa, Casa Teixidor, Casa Carrera y Casa Mur, en estando ista zaguera la mas envistable d'a localidat, pus se tracta d'un gran casal fuerte que perteneixió a o camal local d'os Mur, y disposa de dos torres defensivas de planta cuadrada que se devantan 2 y 3 plantas per d'encima d'a resta de l'edificio, y una tercera torreta, inferior, de base retonda, que defiende o recolón sud-ueste d'a construcción.
O lugar d'Aluchán se troba a baixa altitut a dintro d'a Fueva, en o calcil meridional d'o tozal de Charo, a bels 2 kms en nord-este de Tierrantona, con a que se comunica con una pista asfaltada que conecta en a carretera local HU-V-6442 (Moriello de Monclús-Fuent de Campo), que atraviesa Tierrantona, en a sortida norte de a villa cara ta l'Aínsa.
Toponimia
O toponimo, a tamas d'a suya prenunciación con as modas castellanas, encara conoix formas con determinant, como «l'Aluján» u «la Luján», que puede estar que se relacionen con o nombre oficial «Luján» que tamién s'ha gosau alternar en bellos momentos d'a historia con a forma «Aluján».
Ezkurra
Ezkurra (Ezcurra en castellano, Ezkurra en basco y oficialment) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona, comarca d'Alta Bidasoa y partiu chudicial de Pamplona.
Alice Brady
Alice Brady (nombre artistico de Mary Rose Brady) naixita de Nueva York (Nueva York) o 2 de noviembre de 1892 y muerta en ixa mesma ciudat o 28 d'octubre de 1939, estió una actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende meyatos d'os anyos 1910 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica.
Ezkurra
A suya población ye de 176 habitants (2008), en una superficie de 23,82 km² y una densidat de población de 7,39 hab/km².
Alice Brady
En a suya filmografía, se puet destacar as suyas interpretacions en bellas cintas como My Man Godfrey (1936, Gregory La Cava), In Old Chicago (1937, Henry King), u Young Mr. Lincoln (1939, John Ford).
Ezkurra
Cheografía
A localidat d'Ezkurra ye situata a 525 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 58 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra, d'a suya merindat y d'o suyo partiu chudicial.
Alice Brady
Premios
En l'anyo 1936 estió nominata ta o Premio Oscar a la Millor Actriz Segundaria por o suyo papel en a cinta My Man Godfrey un anyo dimpués en 1937, recibió o Premio Oscar a la Millor Actriz Segundaria por o suyo papel en a cinta In Old Chicago, dirichita por Henry King.
Anthony Perkins
Anthony Perkins, naixito de Nueva York (Nueva York) o 4 d'abril de 1932 y muerto en Los Angeles (California) o 12 de setiembre de 1992, estió un actor estausunidense. A suya obra mas conoixita ye a interpretación d'o papel de Norman Bates en a cinta Psycho, dirichita por Alfred Hitchcock.
Tenió d'os fillos, l'actor Oz Perkins (n.1974) y mosico folk Elvis Perkins (n.1976) con a suya unica muller Berry Berenson que morió l'11 de setiembre de 2001 en os atentaus d'as Torres Cheminucas.
Godos
thumb|200px|Territorios historicament habitatos por os godos antes d'a invasión hunna; en verde l'aria d'orichen, en royo o territorio d'a cultura de Wielbark, en narancha o territorio d'a cultura de Chernyakhov. Os godos estioron un pueblo chermanico oriental orichinario d'o sud de Suecia que emigró ta Europa Centro-Oriental y creyó un estato centrato en l'actual Ucraína con influencia dende a Mar Negra dica a Mar Baltica en tiempos d'o Baixo Imperio Romano. A presencia d'os godos en Ucraína crebó a continuidat territorial d'os pueblos sarmatas. Os godos quedoron dividitos en dos brancas: os godos de l'este u ostrogodos y os godos de l'ueste u visigodos. O territorio inicial d'o estato godo centroeuropeu antes d'a deseparación en dos brancas corresponde la cultura de Chernyakhov. A invasión d'os hunnos empentó a las dos brancas d'os godos enta l'Imperio Romano en a suya cuasi totalidat. Os godos tenioron una cristianización primerenca en relación a atros pueblos chermanicos y esdevinoron arrians. Luitaban principalment a caballo, y talment prenioron este costumbre en part por coexistencia con os sarmatas. A luenga d'os godos ye dita "gotica".
Os godos encomenzoron a presionar as provincias romanas de Dacia, Moesia Inferior y Tracia dende l'anyo 238, y dende ixe anyo representoron un problema defensivo pa os romanos. En tiempos de Decio un exercito organizato de godos baixo o mando de Cniva trescruzó o Danubio y entró en Moesia y Tracia pa saqueyar-las, en l'anyo 250 asitioron y saqueyoron Filipopoli (Plovdin) y en verano de 251 derrotoron a los romanos de camín ta casa en a Batalla d'Abrittus. Os godos tornoron a trescruzar o Danubio en expedicions de saqueyo en os anyos 260 y en 267-268. Encara que os emperadors Claudio II y Aurelián consiguioron refusar estos ataques, Aurelián decició abandonar a provincia de Dacia antes de l'anyo 273.
En ixos tiempos os godos quedoron dividitos en dos grupos. Os que bi heba a l'este d'o Dniester esdevinioron os greutungos u "ostrogodos". Os que bi heba a l'ueste d'o Dniester y en os territorios abandonatos por os romanos a lo norte d'o Danubio yeran conoixitos como tervinchios u vesos y bel tiempo dimpués como "visigodos". Dimpués de fer-se esta división muitas d'as mencions romanas a "godos" en cheneral se refieren en realidat a los ostrogodos.
Mencions en fuents aragonesas y navarras
En as cronicas medievals aragonesas y navarras abundan referencias a los reis visigodos, a l'igual que en atras cronicas medievals d'a Peninsula Iberica. Os visigodos son a sobén mencionatos simplament como godos.
Ituren
Ituren (Ituren en castellano, Ituren en basco y oficialment) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona y comarca d'Alta Bidasoa.
Godos
Mencions en fuents aragonesas y navarras
En os textos d'a escuela de Chuan Ferrández d'Heredia son frecuents as mencions a las dos brancas de godos: videgodos ("visigodos") y ystregodos ("ostrogodos"). Manimenos a vegatas los confunden, sobretot cuan coinciden nombres de reis como Teodorico. A vegatas mencionan a los ostrogodos simplament como godos.
Anthony Perkins
Os suyos oríchens
O pai d'Anthony Perkins, Osgood Perkins, yera un actor teatral que yera conoixito en os ambitos tetrals de Broadway, en a ciudat de Nueva York. Cuan su pai morió, en 1937, o choven Anthony dentró en o mundo d'o Teatro, continando con la profesión paterna, encara que en os anyos 1950 a suya carrera teatral no heba estato un gran exito, alternando chicoz trumfos con muitas representacions sin garra cosa a destacar.
Ituren
A suya población ye de 481 habitants (2008), en una superficie de 15,00 km² y una densidat de población de 32,07 hab/km².
Godos
Mencions en fuents aragonesas y navarras
Un eixemplo de mención antes d'a deseparación definitiva en as dos brancas se troba en "Historias contra los Paganos" cuan mencionan as primeras incursions d'os godos en l'Imperio Romano y a perduga de Dacia:
Anthony Perkins
Dentrada en o mundo d'o Cine
A suya primera partecipación en o mundo d'o Cine estió en 1953 en a cinta The Actress, dirichita por George Cukor, a on interpretaba o papel de novio de Jean Simmons y a on compartiba a escena con actors como Spencer Tracy u Teresa Wright.
Ituren
Cheografía
A localidat d'Ituren ye situada a 478 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 56,5 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra y d'a suya merindat.
Godos
Mencions en fuents aragonesas y navarras
En a "Grant Cronica de Espanya", compilación historica de Chuan Ferrández d'Heredia bi ha una curiosa explicación sobre a división en as dos brancas:
Os textos aragoneses transmiten a confusión tardana entre chetos (dacos) y godos y d'esta traza en a "Cronica de Sant Chuan d'a Penya" os personaches historicos dacos son mencionatos como reis godos. En a "Grant cronica de Espanya" dicen:
Anthony Perkins
Dentrada en o mundo d'o Cine
Mientres d'os anyos 1950, Anthony Perkins interpretó papels poco destacatos en cintas menors, a sobén westerns, destacando nomás entre istas cintas o suyo papel en Friendly Persuasion, dirichita por William Wyler, con actors como Gary Cooper, Dorothy McGuire, Richard Eyer, Robert Middleton, Phyllis Love, Peter Mark Richman u Marjorie Main. Ixa cinta recibió a Palma d'Oro d'o Festival de Cine de Canas en 1957.
Ituren
Cheografía
D'o suyo termin municipal fan parte o lugars d'Ameztia, Auritz, Ituren (nuclio de localitat) y Latsaga.
Erección
thumb|300px|Etapas d'una erección en un ser humán masclo.
Anthony Perkins
A suya consagración
O prencipal papel d'Anthony Perkins estió, sin garra dandalos, a suya interpretación d'o personache de Norman Bates en a cinta Psycho, dirichita por Alfred Hitchcock, una cinta de cine d'intriga rodata en blanco y negro ta subrayar o xorrontamiento d'as suyas escenas. En ista cinta treballó con actors destacatos, como Janet Leigh, Vera Miles, John Gavin y Martin Balsam.
Udías
Udías ye un municipio d'a comunidat autonoma de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Costa Occidental de Cantabria.
Anthony Perkins
A suya consagración
Dimpués de Psycho, rodó en 1961 Goodbye Again, una cinta dirichita por o director Anatole Litvak con Ingrid Bergman y Yves Montand, recebindo o Premio a o Millor Actor d'o Festival de Cine de Canas en 1961.
Erección
Una erección ye un fenomeno fisiolochico en o qual o pene se torna firme, embotau y agrandiu. A erección d'o pene ye o resultau d'una interacción complexa de factors psicolochicos, neurals, vasculars y endocrinos y, a ormino, s'asocia con a excitación sexual u l'atracción sexual, encara que as ereccions tamién pueden estar espontanias. A forma, l'anglo y l'adreza d'una erección vareyan considerablement en os humans.
Vidre
thumb|250px|Una botella de vidre azul.
Anthony Perkins
Periodo en o Cine europeu
Dezaga treballó en Phaedra (1962), una cinta d'o director Jules Dassin con Melina Mercouri y Raf Vallone; y tamién en Le Procès, una superproducción europea dirichita por Orson Welles, con o propio Orson Welles y Romy Schneider.
Udías
A suya población ye de 855 habitants (2009) en una superficie de 19,64 km², con una densidat de población de 43,53 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Udías se troba situada a 181 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Anthony Perkins
Periodo en o Cine europeu
Continó a suya carrera en Europa con a cinta Paris brûle-t-il ?, dirichita por René Clément con guión adaptato d'o libro homonimo de Larry Collins y Dominique Lapierre, con Jean-Paul Belmondo, Charles Boyer, Leslie Caron, Jean-Pierre Cassel, George Chakiris, Bruno Cremer, Claude Dauphin, Alain Delon, Kirk Douglas, Pierre Dux y Glenn Ford.
Erección
Fisiolochicament, a erección se desencadena per a división parasimpatica d'o sistema nervioso autonomo, lo que fa que aumenten os livels d'oxido nitrico (un vasodilatador) en as arterias trabeculars y lo musclo liso d'o pene. As arterias se dilatan fendo que os cuerpos cavernosos d'o pene (y en menor medida o cuerpo molsudo) s'implan de sangre; de vez os musclos isquiocavernoso y bulbomolsudo comprimen as venas d'os cuerpos cavernosos restrinchindo a salida y circulación d'ista sangre. A erección rebla quan l'actividat parasimpatica se reduz a la linea de base.
Vidre
O vidre u veire (de l'occitán < veire) ye un material inorganico, duro, crebadizo y transparent que s'obtiene por fusión, a bels 1.500 °C, d'arena de silica (SiO2), carbonato sodico (Na2CO3) y calsinera (CaCO3), ye un material totalment reciclable sin limite de vegatas que se puet fer o reciclache, en iste proceso se aconsigue reducir o gasto de materials y consumir un 30% menos d'enerchía que con a fabricación de vidre nuevo.
Erección
Como respuesta d'o sistema nervioso autonomo, una erección puede resultar d'una variedat d'estimulos, incluyida a estimulación sexual y a excitación sexual y, per lo tanto, no ye de tot baixo control conscient. As ereccions mientres o suenio u en dispertar se conoixen como tumescencia peneana nueiturna (en anglés NPT). L'ausencia d'erección nueiturna se fa servir comunament pa distinguir entre as causas fisicas y psicolochicas d'a disfunción eréctil y l'impotencia.
Vidre
O substantivo "cristal" se fa servir muito a sobén como sinonimo de vidre, encara que ye incorrecto debito a que o vidre ye un solido amorfo y no pas un cristal. En bels textos medievals o termin cristal puet referir-se a lo "cristal de roca" u fanerocristals de cuarz y no pas a lo vidre.
Papel
thumb|Midas estandar d'as fuellas de papel d'oficina.
Amor (Landas)
Amor (Amor en occitán, Amou en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
Anthony Perkins
Periodo en o Cine europeu
A tamas d'a suya homosexualidat, en 1973 casó con a directora de fotografía Berry Berenson (chirmana de l'actriz Marisa Berenson), con qui tenió dos fillos.
Dende ixe inte, a carrera d'Anthony Perkins continó con cintas poco destacatas, y dende 1985 teneba constancia de que teneba a malautía d'o SIDA, malautía que finalment remató con a suya vida o 12 de setiembre de 1992 en o barrio de Hollywood d'a ciudat de Los Angeles (California).
Amor (Landas)
A suya población ye de 1.583 habitants (2007) en una superficie de 27,25 km², con una densidat de población de 58,09 hab/km².
Papel
O papel u paper (d'o latín < PAPYRUS) ye una lamina constituyita por una tramata tridimensional de fibras de celulosa y atras substancias (minerals, colas, colorants, etc.) que premiten millorar as suyas propiedaz y fer-lo apto ta l'uso a o que ye destinato.
A celulosa ta la fabricación de papel s'obtiene prencipalment d'a fusta (55%), d'atras fibras vechetals (9%) y d'o papel recuperato (16%).
Vidre
Os primers obchetos feitos de vidre d'a historia que se tién conoixencia son cuentas de collar u abalorios, y en Echipto mientres o reinato de Tutmosis III (1504-1450 aC.) se troban os primers recipients produitos con vidre.
Vladimir Putin
Vladimir Vladimirovich Putin (en ruso y alfabeto cirilico Влади́мир Влади́мирович Пу́тин), naixito de Leningrado (Unión Sovietica, hue Sant Petersburgo, Rusia) o 7 d'octubre de 1952, ye un politico ruso, que estió o 2º President d'a Federación de Rusia dende o 7 de mayo de 2000 dica o 7 de mayo de 2008; o 7eno Primer ministro de Rusia dende o 16 d'agosto de 1999 dica o 7 de mayo de 2000 y dende o 8 de mayo de 2008 dica 7 de mayo de 2012; y que actualment ye (dende o 8 de mayo de 2008) President d'o Gubierno de Rusia. En os alacez d'a suya carrera estió miembro d'a KGB, os Servicios d'Intelichencia d'a Unión Sovietica, y prencipió a suya carrera politica en l'Ayuntamiento d'a suya ciudat natal en primerías d'os anyos 1990, treballando-ie como asesor de l'alcalde, dende on se tresladó enta la escena politica nacional.
Vidre
Utilidaz
250px|thumb| Vaso y envase ta biera. As caracteristicas que tién o vidre fa que siga un material utilizau en muitas aplicacions entre as que cal destacar a construcción, en envases, en optica, iluminación, en a cocina, decoración y bisuteria.
Avià
Avià (Avià en catalán y oficialment, Aviá en castellano) ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Berguedá, partiu chudicial de Berga y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 2.144 habitants (2008), en una superficie de 27,24 km² con una densidat de población de 78,71 hab/km².
Cheografía
left|thumb|120px|Situación d'Avià en a comarca d'o Berguedá A localidat d'Avià ye situata a 677 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Cal Rosal, Graugés, Obiols y La Plana.
Papel
Usos
Lo papel historica y prencipalment s'utiliza de forma tradicional pa escritura y impresión de documentos, libros con letras u imachens. En epocas modernas se le ha dau atros usos como la hichiene personal, como los mocadors u lo papel hichienico, pa decoración como l'o empapelado de paretz, teitos y muebles pa dar-les un determinau aspecto, pa entretenedera como la papiroflexia, pa esculturas artisticas s'utiliza lo cartón piedra y ta fer dinero en forma de billez con un papel especial que incorpora unas fibras especials visibles con luz ultravioleta y marcas d'augua dentres atras cosetas pa privar la suya reprodución y falsificación.
Indicador ambiental
Un indicador ambiental ye una variable u estimación ambiental que aporta información sobre o estato u evolución d'un problema ambiental concreto y que se puet fer servir quan s'ha de prener decisions pa prener mesuras adequatas pa prebar de solucionar ixe problema. Os indicadors medioambientals fuoron proposatos por o Programa d'as Naciones Unitas para o Medio Ambient.
Pa cada problema ambiental especifico bi ha tres tipos d'indicadors:
Por eixemplo un indicador de presión sería a cantidat de dioxido de carbonio emeso a l'atmosfera, un indicador d'estato sería l'aumento d'a temperatura global y un indicador de respuesta os convenios internacionals pa reducir as emisions.
Tudanca
Tudanca ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca de Saja-Nansa.
Cheografía
A localidat de Tudanca se troba situada a 450 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 96 km d'a ciudat de Santander, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Cocota Alta
Cocota Alta ye un mont de 1.009 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza.
Toponimia
L'oronimo Cocota Alta presenta un primer formant cocota que se repite por atras partz d'Aragón y d'a Peninsula Iberica con igual forma u a traviés de variants como cogota u cucuta. Pa cocota se documenta un significau de cima en a parla de Tarazona y Moncayo y de Petiella d'Aragón. En castellano de Navarra se gosa emplegar la variant cogota. Esta clase de microtoponimos pueden representar una oronimización d'o substantivo cocote, referiu a una part d'o cuerpo. En Alaba cocote significa "cabezo alto" y bi heba toponimos formaus con esta palabra en o sieglo XIX que actualment se presentan con a variant cogote. Tamién en A Riocha bi ha bel microtoponimo con a forma cogote.
Ilesia de Sant Pavlo de Zaragoza
A ilesia de Sant Pavlo, que ye tamién clamada como la tercera seu de Zaragoza, ye una ilesia gotico-mudéchar que se troba en o barrio de Sant Pavlo de Zaragoza.
Historia
Dimpués d'a conquiesta cristiana de Zaragoza per o rei d'Aragón Alifonso I se construyió en iste puesto una ermita dedicada a Sant Blas. Arredol d'ella se creyó un barrio nuevo clamau "Población d'o Rei". En 1284 l'actual ilesia de Sant Pablo substituyió a la ermita romanica de Sant Blas que estió espaldada. En 1343 se construyió la torre mudéchar que sirve de campanar. En 1849 se le anyade un chapitel a la torre. En 1931 estió declarada Monumento Nacional y dende 2001 ye Patrimonio d'a Humanidat.
Irene Dunne
Irene Dunne (nombre artistico d'Irene Marie Dunn), naixita de Louisville (Kentucky) o 20 d'aviento de 1898 y muerta en Los Angeles (California) o 4 de setiembre de 1990, estió una destacata actriz estausunidense, activa en o cine estausunidense dende primerías d'os anyos 1920 y con cuantos premios recibitos mientres a suya carrera cinematografica, en o cine mudo y en o cine sonoro.
D'entre a suya filmografía, se puet citar a suya partecipación en bellas cintas como Cimarron (1931, Wesley Ruggles), Thirteen Women (1932, George Archainbaud), Magnificent Obsession (1935, John M. Stahl), Theodora Goes Wild (1936, Richard Boleslawski), The Awful Truth (1937, Leo McCarey), Love Affair (1939, Leo McCarey), Anna and the King of Siam (1946, John Cromwell), u I Remember Mama (1948, George Stevens).
Pinaré
Pinaré ye un pico de 2.017 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en Aragón, en a sierra de Quimboa.
Administrativament fa parti d'o municipio d'Ansó, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
1918
Chulio
right|thumb|250px|O politico sudafricano [[Nelson Mandela, naixito o 18 de chulio de 1918.]]
Aviento
right|thumb|250px|O politico y economista alemán [[Helmut Schmidt, naixito o 23 d'aviento de 1918.]]
Atros países
right|thumb|250px|O fisico alemán [[Karl Ferdinand Braun, muerto o 20 d'abril de 1918.]]
Urretxu
Urretxu (Urretxu en basco y oficialment, Villareal de Urrechu en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia de Guipuzcua y comarca d'o Urola Alto.
Las Duenyas
Destaca una carrasca d'ista localidat declarada como árbol molimental.
Urretxu
A suya población ye de 6.812 habitants (2008) en una superficie de 16,88 km², con una densidat de población de 403,55 hab/km².
Cheografía
O termin municipal d'Urretxu se troba situau entre 356 y 896 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, estando a una distancia de 53 km d'a ciudat de Sant Sabastián, a capital de Guipuzcua.
Gant (Flandres)
Gant (en neerlandés y oficialment Gent; en francés Gand) ye una ciudat belga de luenga neerlandesa, en a rechión de Flandres y en a provincia de Flandres Oriental, que ye a suya capital.
A ciudat tien una población de 248.242 habitants en 2012, con una superficie de 156,18 km² y una densidat de población de 1.589,46 hab/km². A suya aria urbana tién 594.582 habitants (2008), y ye a quatrena aria metropolitana de Belchica dimpués d'a rechión de Bruselas-Capital, Anvers y Lidje; y ye a segunda ciudat d'o país dimpués d'Anvers.
Toponimia
Muitos autors fan remontar este toponimo a la parola celta ganda ("forcallo", "confluencia"), referindo-se a lo forcallo d'os ríos Escalda y Leie. En aragonés y atras luengas neolatinas bi ha un exotoponimo Gant que se documenta en as "Actas d'as Corz de Monzón de 1376" (quan fan una taxación de teixius foranos, incluyida a "escarlata viada de Gant"), y en as ordinacions d'a Confrairía de Sant Francisco de Uesca 1416:
Oitz
Oitz (Oiz en castellano, Oitz en basco y oficialment) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona, comarca d'Alta Bidasoa y partiu chudicial de Pamplona.
A suya población ye de 157 habitants(2008), en una superficie de 8,00 km² y una densidat de población de 19,63 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Oitz ye situada a 157 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 58 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra y d'a suya merindat.
Argelòs (Landas)
Argelòs (Argelòs en occitán, Argelos en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
A suya población ye de 167 habitants (2007) en una superficie de 6,44 km², con una densidat de población de 25,93 hab/km².
Xabierre-Latre
Xabierre-Latre (Javierrelatre en castellano) ye un lugar aragonés perteneixient a o municipio de Candarenas, situato en a comarca de l'Alto Galligo (Uesca).
Griegos (Teruel)
Griegos ye un municipio d'a provincia de Teruel, situato en a comarca d'a Sierra d'Albarracín. A suya población ye de 137 habitants (2004), en una superficie de 31,47 km² y una densidat de 4.35 hab/km².
Xabierre-Latre
A suya población ye de 79 habitants.
Griegos (Teruel)
Cheografía
Ye situato en a Sierra d'Albarracín a lo piet d'a Muela de Sant Chuan, a mán d'o naixedero d'o río Griegos. Ye o segundo lugar con mayor altaria d'Espanya. Bi ha una estación d'esquí.
Xabierre-Latre
Cheografía
Xabierre-Latre ye situato a 709 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Griegos (Teruel)
Mugas
O suyo termin municipal muga con Villar d'el Cobo a l'este, con Guadalaviar a lo sud, con una estreita faixa d'o termin d'Albarracín que lo desepara d'a muga provincial con a provincia de Guadalachara y con una prolongación d'occidental d'o termin d'Albarracín correspondient a El Puerto y que lo desepara d'os termins d'Oriuela y de Noguera d'Albarracín.
Toponimia
Graecus a mas de significar griego, yera una d'as trazas de dicir pagán en latín en os primers tiempos d'a cristianización forzata. Existe a hipotesi toponimica que relaciona o toponimo con o celtiberico briga, ciudat fortificata en un mont, corradical de l'alemán berg.
Xabierre-Latre
Molimentos
200px|left|thumb|Una plaza d'o lugar A Ilesia d'os Santos Reis situata en o cabalto d'o lugar y construyita sobre os enrunas d'un antigo castiello. Ye d'estilo romanico (sieglo XII) y tien una sola nau. Destaca l'abside semicercular ubierto con escacato chaqués. A resta d'o templo ye mas recient debito a que s'enampló en o sieglo XVIII.
Intresant ye tamién l'arquitectura popular d'o lugar, sobre tot as casas Mainer, Miguel Diara, casa d'o Boticario (sieglo XVII) y o caserón de Lanapsa (sieglo XIX) con a suya decoración con feguras de cullebras, fardachos y atros animals. Entre as ruinas de Casa Vicient encara puede veyer-se un polito fogaril.
Tamién pueden vesitar-se o museus d'Arte Sacro y de pintura Leoncio Mairal.
Echaculación
thumb|300px|Echaculación.
A echaculación ye a descarga de semen d'o tracto reproductor masculín como resultau d'un orgasmo. Ye a etapa zaguera y l'obchectivo natural d'a estimulación sexual masculina, y un component alacetal d'a concepción natural. En casos raros, a echaculación ocurre a resultas d'una malotía prostatica. A echaculación tamién puede ocurrir espontaniament mientres o suenio.
L' anechaculación ye a condición de no poder echacular. A echaculación gosa estar muit placentera pa los hombres; a disechaculación ye una echaculación dolorosa u incomoda. A echaculación retrograda ye a condición en a quala lo semen viacheya de tornada a la vuixiga en cuenta de salir per a uretra.
Yun Chi-ho
Yun Chi-ho (en hangul: 윤치호; en hanja: 尹致昊) y conoixito tamién por o suya embotada Jwaong(좌옹;佐翁), naixito de Ahsan (Chungcheongnam,Corea) o 26 d'aviento de 1864 y muerto en Gaesung (Gyunggi, Corea) o 9 d'aviento de 1945, estió un politico, filosofo y activista d'a independencia coreyana mientres a Segunda Guerra Mundial, quan Corea recuperó l'independencia de Chapón.
Escapula
250px|thumb|right|[[Envista posterior de las escapulas.]] La escapula u omoplato ye un ueso gran, par y plan, localizau en la porción postero-superior de lo tórax, que chunto con la clavilla forma la cintura escapula permitindo la unión de cada miembro superior a lo tronco. Ye clasificau como ueso plan y tiene una parte translucida.
En la cara posterior suya, se troba la espina de l'omoplato, que puede estar palpada facilmet, y termina en una apofisi voluminosa, l'acromion, que presente una faceta articular pa la clavilla en la suya marguin interna. Poseye tamién un proceso coracoide, que tiene la forma d'un dido doblau, y se localiza por debaixo de l'acromion, y que sirve pa la inserción muscular. Lo proceso puede parpar-se en lo trianglo clavipeitoral.
L'anglo externo de l'omoplato presenta la cavidat glenoidea, una concavidat de la escapula localizada postero-lateralment, que s'articula con la cabeza de l'humero. Bi ha tamién una incisión escapular y tres fosas: subescapular (en posición inferior en los quadrúpedos), infraspinal y supraspinal.
Los principals musclos que se s'insertan (distalment y proximal) en la escapula son:
Esperma
thumb|300px|Esperma u semen.
O esperma (d'o griego antigo σπέρμα spérma "simient"), semen (d'o latín semen) u fluido seminal u liquido seminal ye un fluido organico creyau pa contener espermatozoides. Ye secretau per as gonadas (glandulas sexuals) y atros organos sexuals d'animals masclos u hermafroditas y puede fertilizar l'ovulo femenín.
En os sers humans, o liquido seminal contiene cuantos components amás d'os espermatozoides: as enzimas proteoliticas y d'unatro tipo, asinas como a fructosa, son elementos d'o liquido seminal que promueven a supervivencia d'os espermatozoides y proporcionan un meyo a traviés d'o qual pueden mover-se u nadar. Lo semen se produz y s'orichina en o vesicula seminal, que se troba en a pelvis. Lo proceso que resulta en a descarga de semen se diz echaculación. Lo semen ye tamién una forma de material chenetico.
En animals, o semen s'ha replegau pa crioconservación. A crioconservación d'os recursos zoocheneticos ye una practica que requiere a recolección de material chenetico en un esforzo per a conservación d'una raza en particular.
Val de San Vicente
Val de San Vicente ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca d'a Costa Occidental de Cantabria.
A suya población ye de 2.784 habitants (2009) en una superficie de 50,9 km², con una densidat de población de 54,7 hab/km².
Cheografía
A localidat de Val de San Vicente se troba situada a 50 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Mega Drive
thumb|300px|Sega Mega Drive Sega Mega Drive ye una videoconsola domestica de quarta cheneración desembolicada por Sega. Estió lanzada a lo mercato en 1989. Tien una CPU Motorola 68000 (16/32-bit CISC) 7.67 MHz  y una memoria de 64 KB main PSRAM, y s'han vendiu 35.25 millons d'unidatz.
Stanisław Moniuszko
Stanisław Moniuszko, naixito d'Ubiel (Imperio Ruso, hue Belarrusia) o 5 de mayo de 1819 y muerto en Varsovia (Imperio Ruso, hue Polonia) o 4 de chunio de 1872, estió un compositor y musico (piano, organo) polaco d'o Romanticismo.
Pinyin
thumb|200px|A porola china (國語; Guóyǔ) escrita en chinés tradicional y simplificau, contino romanizacions en Hanyu Pinyin, Gwoyeu Romatzyh, Tongyong Pinyin y Wade-Giles O pinyin, u más formalment Hanyu pinyin (en chinés 漢語拼音, Hànyǔ Pīnyīn) ye un sistema de romanización de l'idioma mandarín que fa servir l'alfabeto latino. Hanyu fa referencia a la luenga mandarina (literalment "luenga d'os Han"), y pinyin quiere decir "deletreyar sonius".
O pinyin s'emplega como sistema oficial de romanización en a China continental y Taiwan, y arredol d'o mundo t'amostrar o mandarín como segunda luenga. Estió desembolicau por un comité d'a Republica Popular de China y aprebau en 1958. A Organización Internacional ta la Standardización (ISO) lo trigó como a romanización estandard en 1982, y o gubierno de Taiwan cambeó o suyo sistema de romanización oficial a o pinyin en 2009.
A escritura chinesa se basa en caracters, os quals no han cambeau guaire en os zaguers 2000 anyos. D'atra mán, o chinés, más que no una luenga, ye una familia de luengas, con una gran variación de pronunciacions. Mientres o sieglo XX s'empentón esferents metodos ta homocheneizar as esferents pronunciacions. Un d'ells ye a transcripción fonetica en pinyin, que se basa en l'idioma putonghua (普通话 u mandarín) y en a variant dialectal de Pequín.
El hànyǔ pīnyīn s'ha establíu como o principal sistema de transcripción d'o chinés en a epoca actual, pero no'n ye que un d'os muitos sistemas que bi'n ha:
Encara que o sistema pinyin ignora de tot l'Alfabeto fonetico internacional, ha resultau estar muito efectivo. Huei día, en ciutatz com Pequín u Xangai se pueden trobar textos escritos en pinyin en muitos puestos publicos, amán d'o chinés, ta fer fácil a lectura d'os forans. Tamién fa honra ta introducir os caracters chineses en ordinadors con teclaus occidentals.
Robinia pseudoacacia
L' alcazia (Robinia pseudoacacia (Linnaeus) ) ye una planta d'a orden d'os Fabales y familia Fabaceae que ye endemica d'unas pocas arias chicotas d'os Estaus Unius, pero s'ha plantau y naturalizau ampliament en atros puestos atemperaus d'America d'o Norte, Europa, o sud d'Africa y Asia.
Aconsigue una altaria tipica de 12 a 30 metros con un diametro de 0,61 a 1,22 m. Excepcionalment, puede creixer dica 52 m d'altaria y 1,6 m de diametro en árbols muit viellos.
A suya crosta, fuellas y fusta son toxicas tanto pa os humans como pa lo bestiar.
Pico Petraficha
O pico Petraficha ye un pico de 2.186 metros d'altaria situau en a cordelera d'o Pireneu, en Aragón.
Administrativament fa parti d'o municipio d'Ansó, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
García I Galíndez
García I Galíndez o Malo (?-833), conte d'Aragón (820- 833). As pocas noticias sobre a suya vida, recullidas por historiadors posteriors, se troban en o Codice de Roda.
Biografía
Fillo de Galindo Belascotenes, se casó con Matrona, filla d'Aznar I Galíndez conte d'Aragón. Mató a o suyo cunyau Centulfo y rebuyó a Matrona ta casar-se con Nunila de Pamplona, filla d'Eneco Ariesta, rei de Pamplona, con a cuala tenió un fillo, Galindo Garcés. Seguntes a tradición, a causa estió que Centulfo y su chermano Galindo I Aznárez le facioron una broma encerrando-lo en una casa a nueit de Sant Chuan.
Enneco Arista le proporcionó un chicot exercito con o que deposó a Aznar I Galíndez y prenió o gubierno d'o condau d'Aragón (820).
En 824, refirmó a Enneco contra una expedición carolinchia en Navarra ordenata por Loís o Piadoso y comandata por os contes Elbe y Aznar. Con l'aduya de Musa ibn Fortún, d'a familia d'os Banu Qasi, os francos fuoron redotatos.
Seguntes bellas fuents, en 833 dixó o gubierno d'o condau a o suyo fillo Galindo Garcés.
Juan Bautista Pérez
Juan Bautista Pérez, naixito de Caracas o 20 d'aviento de 1869 y muerto en ixa mesma capital o 7 de mayo de 1952, estió un avogato y politico venezolano, qui estió President de Venezuela dende o 30 de mayo de 1929 dica o 13 de chunio de 1931. Formato como churista, heba estato tamién president d'a Corte Federal de Venezuela antis d'esdevenir president d'o país.
Filatelia
La filatelia ye l'afición a coleccionar y clasificar estampetas, sobres y atros documentos postals, asinas como estudiar la historia postal y atros afers d'interés pa los coleccionistas y las personas involucradas en esta materia. En as estampetas queda representada parte d'a historia nacional u rechional d'os países per medio de figuras de personaches ilustres, monumentos, pinturas, flora, fauna u historia postal.
Zumarraga
Zumarraga (Zumarraga en basco y oficialment, Zumárraga en castellano) ye un municipio d'a comunidat autonoma d'o País Basco, provincia de Guipuzcua y comarca d'o Urola Alto.
A suya población ye de 10.037 habitants (2010) en una superficie de 19,42 km², con una densidat de población de 516,83 hab/km².
Cheografía
A localidat de Zumarraga se troba situada a 357 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, estando a una distancia de 54 km d'a ciudat de Sant Sabastián, a capital de Guipuzcua.
Super Nintendo Entertainment System
thumb|300px|Super NES Super NES  ye una videoconsola domestica de quarta cheneración desembolicada por Nintendo. Estió lanzada a lo mercato en 1991. Tien una CPU Nintendo Ricoh 5A22 3.58 MHz y una memoria de 128 KB main DRAM, y s'han vendiu 49.1 millons d'unidatz.
Oclusiva velar xorda
A oclusiva velar xorda ye un tipo de soniu consonantico emplegau en cuantas luengas parladas. O simbolo en l'Alfabeto Fonetico Internacional que representa iste soniu ye //, y o simbolo X-SAMPA equivalent ye <tt>k</tt>. A plosiva velar xorda en aragonés s'escribe con o grafema <c>, como en casa u o digrafo <qu>, como en qui.
En aragonés
En aragonés iste soniu se representa:
Concello de Malaga
Gubierno municipal
O equipo de gubierno d'o Concello de Malaga ye formato por 10 concellers esleitos por sufrachio universal. A maxima autoridat ye l'Alcalde de Malaga, seguita d'os diez tenients d'alcalde.
En a siguient tabla apareixen as Personas que fan parti de l'equipo de gubierno dende as eleccions de mayo de 2015 dica las que que se farán en l'anyada de 2019.
Cocota Baja
Cocota Baja ye un mont de 1.062 metros d'altaria situau en a provincia de Zaragoza.
Toponimia
L'oronimo Cocota Baja presenta un primer formant cocota que se repite por atras partz d'Aragón y d'a Peninsula Iberica con igual forma u a traviés de variants como cogota u cucuta. Pa cocota se documenta un significau de cima en a parla de Tarazona y Moncayo y de Petiella d'Aragón. En castellano de Navarra se gosa emplegar la variant cogota. Esta clase de microtoponimos pueden representar una oronimización d'o substantivo cocote, referiu a una part d'o cuerpo. En Alaba cocote significa "cabezo alto" y bi heba toponimos formaus con esta palabra en o sieglo XIX que actualment se presentan con a variant cogote. Tamién en A Riocha bi ha bel microtoponimo con a forma cogote.
Arsague
Arsague (Arsague en occitán, Arsague en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
A suya población ye de 302 habitants (2007) en una superficie de 7,18 km², con una densidat de población de 42,06 hab/km².
Gave d'Aulorón
right|thumb|250px|A Gave d'Aulorón en [[Navarrencs.]] right|thumb|250px|A Gave d'Aulorón en [[Sauvatèrra.]] right|thumb|250px|A Gave d'Aulorón en [[Sauvatèrra.]] right|thumb|250px|Canal d'un molín d'augua a o canto d'a Gave d'Aulorón en [[Momor.]] A Gave d'Aulorón (u Gave de Sauvatèrra), en francés gave d'Oloron, ye un río occitán, situato en o Biarn, en o sudueste de Francia.
O termin gave s'emplega ta clamar a un curso d'augua en a zona d'os Pireneus occidentals. Ye una palabra d'orichen precelta que se fa servir muit a sobén en ista zona, habendo perdito o suyo nombre orichinal muitos ríos ta decir-se actualment a gave de....
O naixedero d'o río ye en o forcallo d'a Gave d'Aspa y a Gave d'Osal, drenando una compleganza d'una superficie de 2.456 km², con un cabal meyano de 102 m³/s en Escòs.
En o suyo curso, d'una longaria de 143,1 km, trescruza dos departamentos franceses, Pireneus Atlanticos y Landas dica plegar a la suya desembocadura en a Gave de Pau.
Sant Vicient d'Aquilué
Sant Vicient u dito tamién Sant Vicient d'Aquilué por ser situato en ista val ye un lugar d'o municipio de Candarenas, situato en a comarca de l'Alto Galligo (Uesca).
Cheografía
A localidat ye en a dita val d'Aquilué formata por o río Matriz entre Punta Pueyo y a muga de Xabierre. Ye dividita en dos vicos, en os qualos bi ha a-saber-las muestras d'arquitectura popular con bells edificios que datan d'o sieglo XVII. En istas casas destacan as tipicas chamineras feitas con tosca y rematatas con o suyo espantabroixas.
Puestos d'intrés
Tamién ye prou intresant a fuent d'o lugar, construita en l'anyo 1782.
Lista de comunas de Biarn
Lista de comunas de Biarn por orden alfabetico.
Casualties of War
Casualties of War (títol orichinal en anglés, en aragonés Victimas d'a guerra, enguerada en Aragón con o títol en castellano de Corazones de hierro, Corazons de fierro en idioma aragonés) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1989 de drama belico dirichida por Brian De Palma seguntes un guión adaptau por David Rabe d'un articlo publicau por Daniel Lang en o diario The New Yorker (1969) que dimpués esdevenió libro y que a la vegada ye basau en feitos reals. Con una Banda Sonora Orichinal d'Ennio Morricone y una dirección de fotografía de Stephen H. Burum, Casualties of War fue producida por Art Linson y Fred C. Caruso ta las productoras Columbia Pictures y Art Linson Productions y en l'elenco d'a cinta destacan os actors Michael J. Fox, Sean Penn, Don Patrick Harvey, John C. Reilly, John Leguizamo, Thuy Thu Le, Erik King, Ving Rhames y Dale Dye.
Casualties of War ye ambientada en os anyos 1960 mientres a guerra de Vietnam y se rodó mas que mas en scenarios naturals en Tailandia, con bellas scenas d'estudio filmadas en San Francisco (California). L'incident real, lo clamau incident d'a colina 192, s'escaició lo 19 de noviembre de 1966, quan un grupo de soldaus de l'exercito estausunidense seqüestroron, violoron y asasinoron a una mesacha vietnamita en o lugarón de Cat Tuong, en o districto de Phù Mỹ (provincia de Bình Định). Sobre iste mesmo feito delictivo ya s'heba rodau anteriorment una atra cinta en o cine alemán, o.k. (Michael Verhoeven, 1970). Ta Casualties of War se cambioron tot os nombres d'os participants en os feitos y tamién bellos aspectos relativos a ixos feitos.
Argumento
La historia se presenta en forma de flashback, explicada por Max Eriksson, un antigo soldau de l'exercito estausunidense mientres a guerra de Vietnam. Eriksson remera que feba parte d'un grupo de soldau estausunidenses en un servicio de patrulla nocturna, mandaus por o tenient Reilly. Quan un d'os components d'a patrulla dentra en panico y revela la posición, reciben un ataque d'o Viet Cong y Eriksson caye en un tunel excavau por o Viet Cong mientres que ye cosirando un d'os flancos d'a posición en o combate. Tony Meserve, lo lider d'o pelotón d'Eriksson, consigue sacar-lo d'aintro d'o tunel y salvar-lo, y posteriorment os soldaus albandonan la chungla.
A patrulla descansa por difuera d'un lugarón a lo canto d'un río en a rechión de Tây Nguyên quan lo Viet Cong lis fa una emboscada, morindo en l'ataque lo soldau especialista "Brownie" Brown, feito que provoca un gran impacto en Meserve en estar "Brownie" un d'os suyos amigos. Quan tornan en a suya base, reciben como enfuerzo a lo soldau de primera clase Antonio Díaz, qui fará las funcions d'operador de radio d'o pelotón.
Frustrau porque ya fa tiempos que no li conceden un permiso, Meserve decide ordenar a lo suyo pelotón seqüestrar a una nina vietnamita. Eriksson s'oposa frontalment, pero Meserve, o cabo Thomas E. Clark y lo soldau de primera clase Herbert Hatcher lo ignoran. Quan Meserve, Clark, Hatcher, Díaz y Eriksson reciben a orden de fer un atra patrulla, Eriksson li eplica las suyas preocupacions por a situación a lo suyo amigo mas amanau, Rowan. En plegar a nueit, o pelotón dentra en un lugarón para seqüestrar-ie a una nina vietnamita, Tran Thi Oanh.
Mientres que fan a suya patrulla por a chungla y las montanyas, Díaz prencipa a planteyar-se la suya participación en tot ixo y li demana a Eriksson que lo refirme. Pero quan la patrulla y la nina seqüestrada plegan en un lugar despoblau, Meserve, Clark y Hatcher menazan a Eriksson y Díaz decide a la fin ceder a la presión d'os atros, dixando solo a Eriksson en a esfensa d'a nina. Finalment, Meserve ordena a Eriksson fer de sentinela para asinas poder fer una violación en grupo de Tran, violando-la succesivament toz quatro.