cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albania
Etimolochía
O nombre d'o país en albanés (Shqipëria) significa tierra d'as aligas, y fue adoptato por os albaneses en 1433 con a rebelión contra l'Imperio Otomán dirichita por Gjergj Kastriot (mas conoixito como Skanderbeg) porque a bandera de Skanderbeg yera un aliga bicefala, herencio de l'Imperio Bizantín.
O nombre en latín d'o país, Albania, por a suya parte, fa referencia a Albus, por os altos monts de color blanco por a nieu, ye un nombre transferito dende o lugar a on orichinalment yera aplicato, os montes d'o Caucas.
Sieglo XX
thumb|150px|left|Ahmet Muhtar Bey Zogolli A independencia de facto d'o país plegó en 1912, con a redota d'as tropas de l'Exercito turco en a Primera Guerra Balcanica y a reculada d'o territorio turco dica as puertas d'Istambul. Sindembargo, a suya independencia yera menazata por as potencias d'arredol (L'Imperio Austrohongaro y Italia) y por os atros países mugants: Serbia, Montenegro y Grecia, interesatos en a suya posición estratechica entre a mar Hadriana y a mar Chonica.
A historia moderna d'Albania encomienza cuan ista emerche extrematament subdesembolicata dimpués d'a Primera Guerra Mundial. Ta par d'alavez Albania yera o fogar d'una mica menos d'un millón de personas dividitas en tres grupos relichiosos y dos grupos socials: aquels que yeran sinyors d'a tierra y esfendeban os suyos dreitos semifeudals, y aquels que no en yeran. Os primers siempre tenioron o control d'os puestos de poder en o centro y sud d'o país; por consiguient, esperaban de mantener os suyos privilechios malas que Albania fuese independient. A mayoría d'a población heba encomenzato a cuestionar a situación. Además, cuasi tota l'aristocracia terratenient yera musulmana, asinas como a mayoría d'os oficials y funcionarios publicos entrenatos por l'administración de l'Imperio Otomán. En consecuencia, a mayoría d'os puestos administrativos de toz os nivels yeran controlatos por os albaneses musulmans. thumb|200px|Bunkers en Albania De 1928 a 1943, Albania estió una monarquía, con dos reis: Ahmed Zogú, autoproclamato rei como Zog I (1928-1939) y Vitor Manuel III, rei d'Italia, dimpués d'a invasión italiana en 1939, dica a redota d'a Italia Faixista en a Segunda Guerra Mundial.
En 1941 s'establió o Partiu Comunista d'Albania, que prencipió a suya luita contra os ocupants d'o país: o Tercer Reich alemán y a Italia faixista de Mussolini. Con a retirada d'a Wehrmacht en 1944, o país quedó en mans d'Enver Hoxha, que establió una dictadura comunista. O país dentró en 1955 en o Pacto de Varsovia.
Sindembargo, en 1956 o rechimen d'Hoxha, partidario d'o stalinismo, trencó as suyas relacions con a Unión Sovietica dimpués d'una fuerte critica d'Enver Hoxha ta Nikita Kruschov, y o país s'aproximó a o Gubierno maoísta de China.
En 1985 morió Hoxha, substituyiu por Ramiz Alia, cuan ya heba prencipiato a glasnost y a perestroika en a Unión Sovietica. Asinas, en 1992 bi habió en o país as primeras eleccions democraticas, que ganó a oposición, encara que a situación politica y economica d'o país no ye buena.
O Gubierno albanés ye partidario de que o país dentre en a OTAN, encara que ista organización internacional encara no ha admeso a o país.
Cheografía
thumb|250px|Costa albanesa. Albania ye un país montanyoso (70% d'o territorio). O pico cimero, o mont Korab, tien una altaria de 2.753 m por dencima d'o nivel d'a mar.
A resta d'a superficie ye composata por vals y planas arguilatas, escasament aprofitables ta l'agricultura en alternar-sen as inundacions con as epocas de sequera.
O río mas important ye o Drini. Con una largaria de 282 km, ye un d'os pocos con un cabal estable tot l'anyo. Os atros ríos, mesmo beluns como lo Semani o lo Vjosa de mas de 160 km, son cuasi xutos d'estiu.
Albania tien 450 km de costa entre a mar Chonica y a mar Hadriana.
Clima
Lo clima d'o país ye extremadament variable y diverso a resultas d'as diferencias de latitut, longaria y altitut. Albania experimenta predominantment un clima mediterranio y continental, con cuatro estacions distintas.
Octavio Sierra Sangüesa
Octavio Sierra Sangüesa ye un lexicografo, mayestro y historiador aragonés naixito de Chaca.
Albania
Clima
As arias mas calidas d'o país s'ubican immediatament a lo largo d'as costas d'a mar Hadriana y Chonica. Per contra, as arias mas fredas s'ubican adintro d'as tierras altas d'o norte y este. A temperatura meya mensual oscila entre -1 °C d'hibierno y 21,8 °C de verano. A temperatura mas alta de 43,9 °C se rechistró en Kuçovë lo 18 de chulio de 1973. A temperatura mas baixa de -29 °C se rechistró en o lugar de Shtyllë, Librazhd o 9 de chinero de 2017.
Octavio Sierra Sangüesa
Popiello, en 1935 se'n va a vivir con os suyos dos chirmanos ta o barrio zaragozano d'o Rabal. Treballó de mayestro en o colechio que fundó una tía suya, Matilde Sangüesa, en lo dito barrio. En la Universidat de Zaragoza, estudió Historia en a Facultat de Filosofía y Letras. Treballó como docent en Carinyena, Tamarit de Litera y Exeya d'os Caballers. En ista villa, primerament en o Colegio Corazón de María y, más tarde, en o Instituto «Reyes Católicos», dando clases de latín y griego. Con os alumnos d'o Instituto, limpió y ordenó l'Archivo Parroquial y colaboró en a catalogación de l'Archivo Historico Municipal d'Exeya.
Albania
Clima
As precipitacions vareyan naturalment d'una estación a unatra y d'un anyo a unatro. Lo país recibe a mayor parti d'as precipitacions en os meses d'hibierno y menos en os meses de verano. A precipitación meya ye d'uns 1.485 milimetros. A precipitación meya anyal oscila entre 600 milimetros y 3.000 milimetros seguntes a ubicación cheografica. As tierras altas d'o nordueste y sudeste reciben a cantidat mas intensa de precipitación, mientres que as tierras altas d'o nord-este y sudueste, asinas como as tierras baixas occidentals, reciben a cantidat mas abuegada.
Octavio Sierra Sangüesa
Inició los intercambios con a ciudat francesa de Marmanda, en Òlt y Garona, orichen de l'achirmanamiento entre las dos ciudaz. Se tresladó en 1975 ta Barcelona, por qüestions profesionals y, en l'actualidat, vive en o Rabal de Zaragoza.
Albania
Clima
Os Alpes albaneses en l'extremo norte d'o país se consideran una d'as rechions mas humidas d'Europa y reciben a lo menos 3100 mm de plevida per anyo. Una expedición d'a Universidat de Colorado descubrió cuatro cheleras adintro d'estas montanyas l'una altitut relativament baixa de 2000 metros, lo cual ye extremadament raro pa una latitut tan austral. Os nevazos ocurren con frecuencia d'hibierno en as tierras altas d'o país, particularment en as montanyas d'o norte y l'este, incluyius os Alpes albaneses y as montanyas Korab. A nieu tamién caye en as arias costeras d'o sudueste cuasi toz os hibiernos, como en as montanyas Ceraunias, an puede remanir mesmo mas dillá de marzo.
Assembleia da Mocidade Independentista
L'Assembleia da Mocidade Independentista (en aragonés: "Asamblea d'a Choventut Independentista", AMI) ye una organización politica independient d'ezquierda de Galicia (Espanya) formata por chovens.
Octavio Sierra Sangüesa
Tradición oral d'Exea
En 1980, publicó La tradición oral de Ejea desde 1900 hasta nuestros días, fruito d'as largas charradas con as personas mayors. I recenta la intrahistoria d'Exea, curiosidatz, personaches y le sirvió tamién d'alazet d'o vocabulario d'Exea. Tiene encara dos libros ineditos sobre lo Racionato y la Villa en os sieglos XVII y XVIII.
Albania
Organización territorial
Albania apareixe dividita administrativament en 12 prefecturas (qark, qarku en plural), cadaguna d'as cualas contiene cuantos districtos (rrethe).
Octavio Sierra Sangüesa
Vocabulario de Cinco Villas
Elaboró lo Vocabulario general de las Cinco Villas de Aragón, con a colaboración d'os vecinos d'Exea y redolada. Tiene unas 2500 entras y se'n han feito muitas copias antes d'a suya publicación en 2003. Lo Diccionario Aragonés: aragonés-castellano, castellano-aragonés, de Rafael Andolz Canela, de 1977, integra buena parte d'iste treballo.
Assembleia da Mocidade Independentista
A AMI s'establió en 1993 como organización chovenil d'a Assembleia do Povo Unido (Asamblea d'o Pueblo Uniu) pero siguió mantenendo a suya estructura cuan en 1995 se disolvió ixa asamblea. En as zagueras eleccions han perdito o voto ta Nós-Unidade Popular que ha tenito 1700 votos. Beluns d'os suyos miembros fuoron detenidos por a policía acusatos de terrorismo. Dos d'os suyos melitans (Xiana Rodriguez y Uxio Caamanho) fuoron trasladatos respectivament a garcholas d'Ávila y de Cádiz ya que o 24 de chulio de 2005, un día antis d'o Día d'a Patria Gallega metioron un artefacto explosivo en a seu de Caixa Galicia en Santiago de Compostela.
Albania
Prefecturas
As 12 prefecturas en que ye dividita Albania son:
Districtos
Cada una d'as prefecturas d'Albania ye dividita a la suya vez en cuantos districtos u rrethe, fendo-ne un total de 36 en tot o país. A capital, Tirana, tien un estatuto especial. Os districtos son:
Historia
right|thumb|Mapa d'os districtos d'Albania entre [[1959 y 1991.]]
Dende a suya independencia en 1912, Albania ha sufierto diversas reformas en a suya organización territorial. O cambio mas significativo se realizó en 1991, cuan s'adibioron 10 nuevos distritos a os 26 existents dende l'anterior reforma de 1959. Dende alavez s'han realizato cambios menors dica plegar ta la organización territorial actual, de 36 distritos agrupatos en 12 prefecturas.
Relichión
A Ilesia Ortodoxa Autocefala d'Albania ye una d'as ilesias autocefalas d'a comunión ortodoxa. En 1922, se escindió d'a Ilesia Ortodoxa de Constantinoble, anque a suya independencia no fue reconoixita dica 1937. Estió victima de duras persecucions mientres a epoca comunista, por l'ateísmo d'o rechimen y porque l'uso d'o griego en a liturchia yera veyito como una menaza t'a identidat étnica d'o país por os nacionalismos albaneses.
Luenga
L'idioma oficial d'o país ye l'albanés, charrau per a gran mayoría d'a población d'o país. A suya forma stándard charrada y escrita se revisó y fusionó a partir d'os dos dialectos prencipals, lo Guego y lo Tosko, encara que se basa notablement mas en o dialecto Tosko. Lo río Shkumbin ye a linea divisoria aproximada entre os dos dialectos. Tamién se charra un dialecto d'o griego que conserva caracteristicas agora perdidas en o griego moderno stándard en arias habitadas per a minoría griega. Atros idiomas charraus per minorías etnicas en Albania incluyen l'arrumano, o serbio, o macedonyo, o bosnio, o bulgaro, o gorani y o romaní.
Literatura
Bels escritors albaneses son:
Renaiximiento nacional
thumb|150px|left|O Meshari. O sieglo XIX, o sieglo d'os movimientos nacionals en os Balcans, se troboron os albaneses sin una tradición de unidat desembolicata lo largo d'o país. Teneban una luenga y una cultura común pero bi heba una gran mentalidat rechionalista y individualista dominata por a supremacía d'os clans y sin un desarrollo d'una consciencia nacional y sin un esprito d'espontania rebelión. N'ista historica situación cultural naixió a organización ideyolochica, militar y literaria clamata Rilindja Kombëtae (Renaiximiento Nacional). Estió inspirata por as ideyas d'o Romanticismo Nacional y alumbramiento, cualos estioron cultivatos entre os circlos intelectuals albaneses, a mayoría emigratos en bels asentamientos en Italia y os mas recients en Estambul, Bucarest, Sofía y O Caire.
Musica
A musica siempre ha estato un meyo d'expresión nacional ta os albaneses. A musica folclorica estió, en parti, aduyata por o gubierno socialista, que promoveba un festival musical cada cinco anyos en Gjirokastër en o cualo os musicos debeban espresar o suyo refirme a os liders d'o partiu. Dimpués d'o socialismo, a Radiotelevisión albanesa creyó en 1995 un festival en Berat que aduyó a continar con as tradicions musicals.
Mitolochía
Os mitos albaneses son dividitos en dos grupos: leyendas de metamorfosis y leyendas historicas: Belunas d'as mas conoixitas son:
Gastronomía
thumb|200px|left|O [[Tavë kosi ye considerada la birolla nacional d'Albania.]] A cocina albanesa ye un eixemplo d'a dieta mediterrania basada en a importancia de l'aceite d'oliva, as fruitas, as verduras y lo pescau.
A cocina albanesa se puede trestallar en tres cocinas rechionals prencipals. A cocina d'a rechión norte tien un orichen rural, costero y serrano. Carnes, peixes y verduras son centrals en a cocina d'a rechión norte. A chent allí fa servir muitos tipos d'ingredients, que per un regular creixen en a rechión, como trunfas, zafanorias, panizo, fresols, cols, pero tamién ciresas, nueces y almendras. L'allo y lo bruno tamién son components importants d'a cocina local y s'adhiben a cuasi toz os platos.
A gastronomía d'a rechión central tien una triple vesant rural, serrana y costera. A rechión central ye la mas plana y rica en vechetación y biodiversidat asinas como en especialidaz culinarias. Tien caracteristicas mediterranias per a suya proximidat a la mar, rica en peix. Os platos aquí incluyen cuantas especialidaz de carne y postres de tot tipo.
En o sud, a cocina se compone de dos components: os productos rurals d'o campo, incluyius os lactios, os citricos y l'aceite d'oliva, y os productos d'a costa, ye decir, os mariscos. Ixas rechions son particularment propicias pa a cría d'animals, ya que os tasquizals y os recursos alimenticios son abundants.
Amás de l'allo, se puede decir que as cebollas son l'ingredient mas emplegau en o país. Albania ocupa o cuatreno puesto en o mundo en termins de consumo de cebolla per capita.
Bactria
thumb|250px|Mapa de Bactria en o 320 aC Bactria, Bactriana u Bactris (Bāxtriš) estió una satrapia de l'Imperio Persa Aquemenida y dimpués de l'imperio Seleucida que teneba por capital Bactra, que corresponde a la moderna Balkh.
O suyo territorio yera prou gran y teneba a lo norte a Sogdiana y o riu Oxus con as montanyas de Paropamisos u Hindu Kush; a l'ueste teneba a Margiana; a lo sud Gandhara, y a l'este as tierras d'o norte de l'Indus. Se creye que incluiba o Kunduz y Badakshan (a lo suyo norte i yeran as tribus sakas) y bellas tierras pobladas por indios a l'este.
O suyo nombre pareix que deriva d'o riu Bactrus con a ciutat de Bactra (a capital), en a suya ribera.
As ciudaz principals yeran Bactra, Ortospana, Zariaspa (de vegadas asimilada a l'anterior) y Dargamanis (Orgamenes). Eucratídia fue construita por o rei Eucratides; Menàpia, Drespa u Drapsaca (probablement l'actual Anderab) y Aleixandria, fundada por Aleixandre a man de l'actual Khulm. Una ciudat de nombre Aornos, de cierta importancia seguntes menciona Arrián, no ha puesto estar identificada.
Como estato independient dende meyatos d'o sieglo III aC fue dividita en distritros menors ditos satrapías. Os partos en ocuporon dos, (Aspiònia y Turiva/Tagouria) en ixas envueltas d'o rei Eucratides.
Claudio Ptolomeu y Plinio dan o nombre de bellas tribus como os khomaris (kumara), una tribu rajput dita rajkumars (que encara existe), tokharis (thakurs), varnis (varna), tapyris y d'atras. thumb|300px|Antigas ciudaz de Bactria.
Arredol a satrapía de Bactriana yera integrada por dos satrapías menors
A satrapia menor de Bactriana mugaba a lo sud con Gandara u Gandhara, estando a muga o Hindu Kush; a lo norte l'Oxus u Amu Darya que feba de muga con Sogdiana; a lo sud-uest con Aria y a l'ueste con Margiana; teneba a l'este a satrapía de Dirbenia.
En o "Libro d'el Trasoro" mencionan a Bactria como Bantia y en o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" como Batria.
Tokelau
Tokelau ye un archipielago situau Oceanía, a o sud del l'oceano Pacifico, y consta de tres atols ditos Atafu Nukunonu y Fakaofo y bells 125 islotz que cubren un aria de 12 km². A suya población ye d'alto u baixo 1400 habitants. Ye un territorio dependient administrativament de Nueva Zelanda y un d'os 17 territorios no autonomos baixo supervisión d'o Comité de Descolonización d'as Nacions Unidas, que tien como obchectivo eliminar o colonialismo.
Saganta (desambigación)
Saganta puet estar:
Enric Maureta
Enric Maureta Oliver (Figueres, Catalunya, 28 de febrero de 1985) ye un chugador de fútbol catalán. Chuga como esfensa en o Football Club de Mulhouse, en o Championnat de France de football National 3, a cinquena división de fútbol de Francia.
Ye lo segundo chugador con más menutos disputados con a chambreta d'o Club Deportivo Ebro en a Segunda División B d'Espanya.
Formariz (Zamora)
Formariz ye una localidat d'o municipio de Villar del Buey en a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 124 habitants.
Valtiendas
Valtiendas ye un municipio d'a provincia de Segovia, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Fa parte d'o partiu chudicial de Cuéllar.
A suya población ye de 138 habitants (2011), en una superficie de 38,64 km² y una densidat de población de 3,57 hab/km².
Cheografía
Valtiendas se troba situato a 912 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, a una distancia de 76 km d'a ciudat de Segovia, a capital d'a suya provincia.
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de Coto de San Bernardo, Caserío de San José y Pecharromán.
Cheminis (astrolochía)
thumb|250px|Representación y simbolo de Cheminis Cheminis, també dito o signo d'os cheminucos, ye o tercer signo d'o zodiaco. O Sol lo travesa entre o 21 de mayo y o 21 de chunio, alto u baixo y seguntes l'anyo. A iste signo, lo riche Mercurio, planeta que riche os viaches curtos, a comunicación, a educación primaria, os chermans, etc. As suyas colors son l'amariello y quantas gamas de grisos y as piedras con as que s'identifica son más que más o berilio y o topacio.
Se clasifica entre os elemento d'aire y de qualidat mutable. L'arquetipo de personalidat de Cheminis s'asocia a conceptos como a inconstancia, a falera chovenil, a curiosidat y a chafardería, a o enchenio, a rapidez mental y oral y a la oratoria, entre d'atros. Metaforicament, a os Cheminis les ne diz l ' adolescent d'o zodiaco. Por norma cheneral, os signos mutables buscan ufrir un servicio a os atros y, en tractar-se tamién Cheminis d'un signo d'aire (l'aire se relaciona con tot lo que ye mental, cognitivo y comunicación), se considera que os oficios ideyals pa iste signo son aquells relacionaus con a educación (más que más infantil y primaria), os meyos de comunicación (periodismo) u tamién con a literatura.
Cardessa
Cardessa (Cardessa en occitán, Cardesse en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto d'Aulorón, cantón d'o Corazón de Biarn y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 259 habitants (1999) en una superficie de 7,67 km², con una densidat de población de 33,77 hab/km².
Demografía
2006: población provisional seguntes o INSEE.
Atós
Atós puet estar:
Las Banderolas del Acampo de Dionisio
Las Banderolas del Acampo de Dionisio ye un mont de 361 metros d'altaria situau en o municipio de L'Almolda, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Congosto d'as Cambras
thumb|right|200px|O congosto d'as Cambras en a suya parte mes estreita, d'entre As leras trallatas y lo lavallo dito Copiello. O congosto d'as Cambras u forato d'as Cambras (Desfiladero del Vellos en castellano) ye un congosto natural esgarrapato en a roca calsinera per o río Bellós d'entre lo molín d'Aso (encara a dintro d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols) dica la Fuent d'os Banyos, 9 km auguasval, a man de Puyarruego, en a comarca aragonesa de Sobrarbe.
O relieve dintro d'o canyón bi ha estato sozmeso a erosión durantes milenios y per ixo huei se-bi troban formas caracteristicas en tot o suyo recorrito. As Cambras que le'n dan o nombre no son si que concavidaz carateristicas d'a penya que en alcurzar-se-be lo río durante a sabels periodos antigos se fayoron esgarrapatas d'as parez d'o canyón, quedando estraplomatas as leneras enta cutio. thumb|left|250px|Os remolins d'o [[río Bellós|Bellós dintro d'o forato, con as formacions erosivas que be son deixatas.]] A beluns d'es suyos pasos, o congosto adube una angostuera de nomás uns 10 u 15 m d'amplura per mes de 40 d'altura cuasi vertical, fendo-be güembrosos os suyos recolons. A vechetación ye asinas muit variada, con d'una destacable población de taixos que con as radices suyas aferratas en a pietra preban de plegar enta la luz. Altras especies como fayos, caixicos, castanyeros y semilars también bi son abundants.
Fornillos de Fermoselle
Fornillos de Fermoselle ye una localidat d'o municipio de Villar del Buey en a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 81 habitants.
El Frontón
El Frontón ye un pueyo de 383 metros d'altaria situau en o municipio de Monegriello, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Joel McHale
Joel McHale (nombre artistico de Joel Edward McHale), naixito o 1971, ye un actor estausunidense.
Billy Connolly
Billy Connolly (nombre artistico de William Connolly, Jr.), naixito o 1942, ye un actor escocés.
Varello de los Carneros
Varello de los Carneros ye un mont de 337 metros d'altaria situau en o municipio de L'Almolda, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
SuperLiga Serbia (fútbol)
A SuperLiga Serbia (en serbio Суперлига Србије, Superliga Srbije), ye a mas alta d'as categorías de fútbol de Serbia, por debaixo ye a Prva Liga Srbija, categorías organizatas por l'Asociación de Fútbol de Serbia.
Javier García Sánchez
Javier García Sánchez (6 d'abril de 2001 en Zaragoza) ye un chugador profesional aragonés de baloncesto. Tien una altaria de 1,88 metros y ocupa a posición de base. En l'actualidat chuga en o Basket Zaragoza d'a liga ACB d'Espanya.
Ye internacional con Espanya en as categorías inferiors.
Mineral
200px|thumb|O [[cuarz ye un mineral]] Un mineral ye una substancia natural solida d'orichen inorganico, con composición quimica definita y un ordenamiento atomico que da una estructura cristalina.
A ciencia que estudeya os minerals ye a mineralochía, una ciencia relacionata con a cristalografía, que estudeya tanto os cristals naturals (minerals) como os cristals sinteticos.
Los Molares
Los Molares ye un municipio andaluz situato en a comarca d'o Baixo Guadalquivir y provincia de Sevilla. Fa parte d'o partiu chudicial d'Utrera.
Mineral
Os minerals pueden presentar-sen en a naturaleza aislatos, en chacimientos minerals u en conchuntos d'una u mes especies minerals que forman masas cartografiables (rocas).
Os minerals se clasifican d'alcuerdo con a suya composición quimica.
Los Molares
Cheografía
A localidat de los Molares se troba situata a 73 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 44 km d'a ciudat de Sevilla, a capital d'a suya provincia.
Mineral
Dica lo mes de chinero de 2022 i hai 5.780 minerals reconoixius per l'Asociación Mineralochica Internacional,[7] l'asociación que tiene la responsabilidat d'aprebar y nombrar los minerals.
There Was a Crooked Man...
There Was a Crooked Man... s'ambienta en una garchola en Arizona en 1883 y conta la historia d'un delincuent que i ye engarcholau y d'os suyos plans ta fuyir d'a suya garchola con l'aduya d'os atros condenaus enganyando a l'alcaide. A cinta se rodó en a ciudat de Tucson, en Arizona.
Lista de comunas de Sola
right|300px Lista de comunas de Sola:
Pardina
thumb|250px|right|A casa de [[Fontanal (A Buerda)|Fontanal, en o municipio d'a Buerda. Una pardina altoaragonesa.]]
Una pardina, tamién conoixida como un mas en a parlas de Ribagorza, ye un tipo de finca rural que comprende una casa  con a que s'agrupa bellas bordas, corrals y belaltros edificios auxiliars arredol d'ella, y que permitiba cualque grau d'autarquía economica a los suyos habitants.
Historicament, as pardinas chugaban un paper important en a colonización de tierras, en a roturación de campos ta meter-los en cultura, y en a transformación d'o paisache. Actualment, en bels contextos cheograficos, o termin pardina puede implicar que l'asentamiento sia deshabitau, anque ista implicación no ye cheneral en tot Aragón.
Significaus d'o termin
En Aragón, anque o significau mas común ye lo de casa sola en una propiedat rustica, tamién s'emplega en diferents zonas a palabra pardina ta definir belaltras cosas.
S'ha de destacar a comarca de Ribagorza, en a que significativament se diz «mases» a iste tipo d'asentamientos, y a on que se reserva lo termin pardina ta referir-se a partidas de campos sin necesidat de que i haiga d'haber garra edificio. L'autor benasqués Ángel Ballarín, en o suyo diccionario d'o dialecto benasqués, i diz que o significau que se le da en a val de Benás ye muito mas limitau que no en aragonés cheneral, en no fendo referencia sique a una partida (de prau u campo) deseparada d'a resta de campos por bella selva u corso d'augua.
Con significaus d'iste tipo, desvinclaus d'a presencia u no d'edificios en a finca, tamién han replegau a palabra bels autors como Rafael Andolz u Juan Moneva, anque iste zaguer ya sinyalaba la presencia obligada, si no en o present necesariament en o pasau, de bella construcción habitada en a partida. Unaltra obra clasica en a lexicografía aragonesa, o Nuevo Diccionario Etimológico Aragonés de mosén José Pardo Asso (1938), ya definiba una pardina como:
thumb|250px|O [[mesón de Fuevola. Os mesons u vendas son un tipo de pardinas, en as que se daba hospedache.]] L'uso d'a palabra, lo menos en a comarca de Sobrarbe, incluye clarament a presencia d'una casa en a finca. Con iste significau gosa amaneixer en os escritos d'autors d'ixa comarca, como Severino Pallaruelo, y s'ha replegau explicitament asinas en o Vocabulario aragonés de Labuerda - A Buerda (Sobrarbe) de Mariano Coronas (2007).
En Sos d'o Rei Catolico, en Cinco Villas, tamién s'ha documentau en o sentiu d'incluir necesariament una población, anque en iste caso no s'especifica que o numero de casas haiga d'estar por obligación d'una sola, mientres que en Fago (val d'Ansó) lo significau ye identico a'l que tiene en Sobrarbe. En a cuenca d'o río Asabón y en o norte de Cinco Villas, mesmo que en zonas colindants d'a Chacetania, siempre fa referencia a bel puesto habitau, que hue por un regular ye albandonau, y que d'antes mas mesmo podría haber estau un lugar.
Etimolochía
A importancia historica d'iste tipo d'hábitats se plasma en a suya presencia en textos aragoneses medievals, y asinas amaneix en un texto en baixo latín, datau en 948 dC, con elementos romances. Por ixo, a etimolochía d'a palabra «pardina» s'ha discutiu a-saber-lo.
Pardo Asso la feba remontar a formas deminutivas d'as palabras aragonesas «barda» u «prato», anque ista solución pareix que resulta simplista. Bels autors tamién han compartiu a opinión de que vendria de <*PRATINA, forma deminutiva de <PRATUS.
A etimolochía acceptada por mas autors ye a que diz que dimanaría de <*PARIETINA, diminutivo de <PARIES, PARIETIS, que significa «paret». Ista ye, por eixemplo, a etimolochía que da como valida la Real Academia de la Lengua Española en o suyo diccionario.
Una tercera posibilidat, dada por E. Fernández Vicente, ye que vienga de <*PRAEDIA, un plural neutro que indica «puesto con praus».
Atós Baixo
Atós Baixo (Atós Bajo en castellano) ye un lugar aragonés d'a provincia de Uesca situato en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo. Actualment se troba despoblato.
Cheografía
Atós Baixo ye situato a 720 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
QazCovid-in
QazCovid-in, comercialment conoixito como QazVac, ye una vacuna contra la Covid-19 desembolicada por l'Instituto d'Investigación de Problemas ta la Seguridat Biolochica del Ministerio d'Educación y Ciencia d'a república de Cazaquistán. QazVac se troba actualment en la Fase 3 (III) d'o Ensayo Clínico, que se espera que esté completament completato ta o diya 9 de chulio. No está claro quan se publicarán os primers resultatos preliminars. A administración d'a vacuna ta la población cheneral se encetó a finals d'abril de 2021. A chustificación d'o Director Cheneral d'o Instituto d'Investigación, Kunsulu Zakarya es que el ensayo está completato casi en un 50% y "as personas que han recibito [a] vacuna se sienten bien; no bi ha habito efectos secundarios y a eficacia d'a vacuna ye alta". L'11 de chinero de 2021 se completó la vacunación de voluntarios, mientras que QazCovid-in se registró temporalment durante 9 meses.
Maurice Tourneur
thumb|250px|En 1920. Maurice Tourneur (nombre artistico de Maurice Félix Thomas), naixito de París (Isla de Francia) o 2 de febrero de 1873 y muerto tamién en París o 4 d'agosto de 1961, estió un director cinematografico y guionista francés, que desembolicó parte d'a suya carrera cinematografica en o cine estausunidense mientres os anyos 1910 y 1920, encara que a resta d'as suyas obras, dende 1913 dica 1948, fuoron dirichitas en Francia. Ye o pai d'o tamién director Jacques Tourneur.
Era Varelha
Era Varelha (en francés Bareilles) ye una comuna occitana en o departamento francés d'Altos Pireneus, districto de Banyeras de Bigorra, cantón de Nestés, Aura y Loron y rechión d'Occitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Bigorra.
A suya población ye de 67 habitants (1999) en una superficie de 20,84 km², con una densidat de población de 3,21 hab/km².
Val de Barrancos
Val de Barrancos (en castellano Valdebarrancos) ye un mont de 377 metros d'altaria situau en o municipio de L'Almolda, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Fresnadillo
Fresnadillo ye una localidat d'o municipio de Bermillo de Sayago en a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 101 habitants.
Feldkirch (Vorarlberg)
Feldkirch (en alamanico Fealdkirch) ye una ciudat d'o estau federal de Vorarlberg en Austria.
Alaska
Alaska ye uno d'os 50 estaus d'Estaus Unius, situau a o norueste d'o continent americano, en a suya estrimera norte. Ye, chunto con Hawaii, uno d'os estaus que se troban deseparatos d'a resta d'os estaus, en iste caso por Canadá. Muga a o norte con l'Oceano Arctico, a l'ueste con o golfo d'Alaska de l'Oceano Pacifico y a l'este con Canadá. A l'ueste, o estreito de Bering la desepara de Rusia, y plegó a estar una colonia de l'Imperio Ruso dica que os rusos la vendioron a los estaunitenses.
Con una superficie d'1.717.854 km², ye o estau mas gran d'Estaus Unius, encara que nomás tien que 626.932 habitants (2000) con una densidat de población de 0,42 hab/km². A suya capital ye Juneau, encara que a ciudat con mayor numero d'habitants ye Anchorage.
Historia
Alaska estió o 49eno estau en dentrar a fer parte d'os Estaus Unius, o 3 de chinero de 1959.
Escor
Escor (Escor en occitán, Escou en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Pireneus Atlanticos, districto d'Aulorón, cantón d'Aulorón-2 y rechión de Nueva Aquitania. A comuna yera parte de l'antiga provincia de Biarn.
A suya población ye de 319 habitants (1999) en una superficie de 6,19 km², con una densidat de población de 51,54 hab/km².
Demografía
2005: población provisional seguntes o INSEE.
Ulán Bator
thumb|right|250px|Anvista d'Ulán Bator dende o pueyo de Zaisan.
Ulán Bator (en mongol Улаанбаатар) ye a capital y a ciudat con mayor numero d'habitants de Mongolia, con una población de 1.190.400 en 2011), con una superficie de 4.704,4 km² y una densidat de población de 235 hab/km².
Ye situata en o norte d'o país a 1.350 metros d'altaria sobre o livel d'a mar a on transcurre o río Tuul y rodeyata por as montanyas Bogd Khan Uul, Songino Khairkhan, Chingeltei y Bayanzurkh.
Districtos
Ulán Bator ye una municipalidat, a'l contrario que o resto d'o país que son provincias, dende 2009 l'alcalde ye Tüdeviin Bilegt. Se divide en nueve districtos ("düüregs"):
Clima
O clima de Ulán Bator ye continental subarctico, seguntes a Clasificación climatica de Köppen ye Dwc con hibiernos muy fredos, con minimas muit baixas que a vegatas baixan d'os -40º y veranos suaus. As precipitacions no son guaire abundants. Istos datos fan que Ulán Bator ye a capital nacional más freda d'o mundo.
Cultura y arte
thumb|250px|O Palacio d'Hibierno.
Miguel Peropadre
Miguel Peropadre Gracia, mas conoxitio con a suya embotada de Cinco Villas, naixito lo 6 de chunio de 1946 d'a villa zaragozana d'Exea d'os Caballers fue un torero que prenió l'alternativa como matador de toros o día 11 d'octubre de 1972 en a Plaza de Toros de Zaragoza, con Paquirri como mayestro de cerimonia y Dámaso González de teste; con toros, de Diego Puerta, tallando dos orellas a lo suyo segundo toro.
Refirmó l'alternativa en Las Ventas de Madrit o 7 de chulio de 1974, apadrinau por El Marcelino y, de teste, Raúl Sánchez, con o toro Tinojillo. Fue un torero que teneba condicions, pero que fallaba con la espata.
Se mató en accident de trafico lo 10 d'agosto de 1983 en Buixaraloz, dimpués de toreyar en Maella y haber tallau dos orellas. Dos anyos más tarde, lo 10 d'agosto de 1985, lo concello d'Exea dio, por nombre, Miguel Peropadre «Cinco Villas» a la plaza de toros.
Temporadas
En 1972 toreyó 2 corridas. En 1973, 9. En 1974, 14. En 1975, 10. En 1976, 4. En 1977, 2. En 1978, 4. En 1979, 5.
Alex Varkatzas
Hector Alexander Varkatzas (naixito o 17 de chinero de 1982 d'o condau d'Orange, California) ye o vocalista líder d'o grupo post-hardcore/metalcore Atreyu. Ye d'ascendencia griega.
Tien un gran numero de tatuaches, muitos d'éls basatos en imachens chaponesas y en imachens de cintas de terror.
Luis García Berlanga
Luis García Berlanga (nombre artistico de Luis García-Berlanga Martí), naixito de Valencia (País Valenciano) o 12 de chunio de 1921 y muerto en Madrit (Espanya) o 13 de noviembre de 2010, estió un director cinematografico y guionista valenciano, activo en o cine espanyol dende zaguerías d'os anyos 1940 y con cuantos premios y reconoiximientos mientres a suya carrera cinematografica destacando o Premio Nacional de Cinematografía de 1981 y o Premio Prencipe d'Asturias d'as Artes de 1983.
D'entre a suya filmografía, se puet destacar cintas como Bienvenido, Mister Marshall (1953, con José Isbert y Manolo Morán), El verdugo (1963, con José Isbert, Nino Manfredi, Emma Penella, Antonio Ferrandis, Lola Gaos y José Luis López Vázquez), La escopeta nacional (1977, con Luis Escobar, José Luis López Vázquez, Amparo Soler Leal, José Sazatornil, Antonio Ferrandis y Luis Ciges), Patrimonio nacional (1981, con Luis Escobar, José Luis López Vázquez, Amparo Soler Leal, Mary Santpere y Luis Ciges), La vaquilla (1985, rodata en Sos d'o Rei Catolico, con Alfredo Landa, Guillermo Montesinos, José Sacristán y Santiago Ramos), u Todos a la cárcel (1993, con José Satazornil, Juan Luis Galiardo, José Luis López Vázquez, Agustín González, Santiago Segura y Amparo Soler Leal).
Premios
Luis García Berlanga recibió un Premio Nacional de Cinematografía en 1981 por a suya labor cinematografica.
The Charge of the Light Brigade (cinta de 1936)
The Charge of the Light Brigade (títol en anglés, en aragonés A carga d'a Brigada Lichera, enguerada en Aragón con o títol en castellano de La carga de la brigda ligera) ye una cinta estausunidense de l'anyo 1936 de cine belico y cine d'aventuras ambientata en o Raj britanico y en a Guerra de Crimea, basata en un poema d'Alfred Tennyson sobre o feito real d'a carga d'a Brigada lichera en ixa guerra.
Cancro (astrolochía)
thumb|250px|Representación y simbolo de Cancro Cancro u Cáncer ye o quarto signo d'o zodiaco y ye asociau a la constelación homonima. O Sol discurre por Cancro dende o 21 de chunio dica o 22 de chulio alto u baixo y seguntes l'anyo. Ye o signo rechiu por a Luna y a suya color ye o griso archent. As piedras con as que s'asocia son a perla y a piedra lunar.
The Charge of the Light Brigade (cinta de 1936)
Dirichita por Michael Curtiz seguntes un guión de Michael Jacoby y Rowland Leigh, con banda sonora orichinal de Max Steiner y dirección de fotografía de Sol Polito, os productors d'a cinta estioron Samuel Bischoff, Hal B. Wallis y Jack L. Warner, y en o suyo reparto incluye a destacatos actors como Errol Flynn, Olivia de Havilland, Patric Knowles, C. Henry Gordon u David Niven.
Cancro (astrolochía)
Cancro ye un signo d'elemento d'augua y de qualidat cardinal. Como arquetipo de personalidat, se consideran conceptos clau en o caracter d'os cancro a figura materna, os vinclos familiars, as radices y o herencio, o instinto de protección, a malinconía, a ternura y una tendencia a la posesividat afectiva, entre atros. Amás, se caracteriza por manifestar una fuerte atracción por l'augua (a mar, lacos, grans ríos, etc.) y por gosar tener fases animicas coordinadas con as fases lunars.
En o "Libro d'o Trasoro" mencionan canzer en relación a las inundacions d'o río Nilo:
En o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" lo nombran como cancro:
Almatret
Almatret ye un municipio catalán de la comarca de lo Segrián, en la provincia de Leida.
La suya población ye de 397 habitants (2009), en una superficie de 56,84 km² y una densidat de población de 6,98 hab/km².
Cheografía
La localidat d'Almatret se troba situata a 462 metros d'altaria sobre lo ran de la mar, a una distancia de 48,6 km de la ciudat de Leida, la capital de la suya provincia y de la suya comarca.
Mugas
Lo suyo termin muga con Fayón y Nonasp, Fayón, Seròs y Ribarroya d'Ebro.
El Alero (L'Almolda)
El Alero ye un mont de 383 metros d'altaria situau en o municipio de L'Almolda, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Louisa May Alcott
Louisa May Alcott, naixita de Germantown (Philadelphia, Pennsilvania) o 29 de noviembre de 1832 y muerta en Boston (Massachusetts) o 6 de marzo de 1888, estió una escritora estausunidense. Amás conoixita d'as suyas obras ye a novela Little Women, amás d'atras obras de Literatura chovenil. En os inicios d'a suya carrera literaria, escrebió novela negra gotica con o seudonimo d'A. M. Barnard.
Il Canto degli Italiani
A suya letra ye ista:
San Leonardo de Yagüe
San Leonardo de Yagüe ye un municipio castellanoleyonés, situau en a provincia de Soria y comarca de Pinares.
A suya población ye de 2.273 habitants (2013), en una superficie de 60,58 km² y una densidat de población de 36,63 hab/km².
O municipio de San Leonardo de Yagüe incluye tamién a localidat d'Arganza.
Toponimia
Yagüe ye una variant castellana d'o nombre Chaime derivada d'o vocativo latín JACOBE. O lugar se clama De Yagüe dende a muerte d'un fillo suyo, o cheneral franquista Juan Yagüe Blanco (1891-1952), comunment conoixiu como El Carnicero de Badajoz, responsable de millars d'asesinatos en la dita ciudat de Badajoz os días 14 y 15 d'agosto de 1936.
Georges Monca
Georges Monca, naixiu de Sèvres (Altos d'o Sena, Francia) o 23 d'octubre de 1867 y muerto en París (Isla de Francia, Francia) o 23 d'aviento de 1939, estió un actor, director y guionista francés, activo en o cine francés dende primerías d'os anyos 1900 en os comienzos d'o cine francés dica zaguerías d'os anyos 1930, treballando más que más en o cine mudo.
Director de más de 300 cintas, baixo la suya dirección debutoron bellas feguras d'o cine francés, como Max Linder, Maurice Chevalier u Mistinguett. D'entre a suya filmografía como director, se puet destacar a suya dirección en cintas como La Maison sans enfant (1909, con Pierre Magnier, Marguerite Ninove y Georges Flateau), Le Meilleur Ami de Rigadin (1911, con Charles Prince, Paul Capellani, André Simon y Gaston Prika), Les Surprises du divorce (1912, con Charles Prince, Léon Bernard, Charles Lorrain, Juliette Clarens y Suzanne Demay), Le Serment d'Anatole (1917, con Gaby Morlay y Jacques Louvigny) u Romain Kalbris (1923, con Fabien Haziza, Catherine Fonteney, Jacqueline Passo, Charlotte Barbier-Krauss, Armand Numès, Fernand Godeau y Georges Gorby).
Enlaces externos
Georges Monca en Internet Movie Database.
Fresno de Sayago
Fresno de Sayago ye un municipio d'a provincia de Zamora, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón. A suya población ye de 242 habitants, en una superficie de 64,63 km² y una densidat de población de 3,74 hab/km².
As localidaz de Mogátar y Los Maniles fan parti d'iste municipio.
Idioma malayo
O malayo (Bahasa Melayu, en malayo) ye una luenga austronesia charrada en a península de Malaca, en Filipinas, o sud de Tailandia, Singapur y una miqueta en Sumatra.
O malayo ye orichinario de zonas d'o centro y este de Sumatra, (a on que yeran as ciudaz de Malayu y de Srivichaya, habitadas por os malayos). Srivichaya estió o centro d'una veritable talasocracia, o que fizo que a luenga malaya esdevenís una lingua franca de relacions comercials y de relacions interetnicas en a zona entre a Peninsula de Malaca y Indonesia y s'ixemenás muito. O malayo ye oficial en Malaisia, Brunei y Singapur y en Indonesia con o nombre d'indonesio, una variedat standardizada propia d'este estau.
Lexicolochía d'o malayo
O malayo tien ampres d'atras luengas como o sanscrito, l'arabe, o portugués y l'anglés.
Lusismos en malayo
L'antiga presencia colonial d'os portugueses en a "Malaca portuguesa" trayó lusismos:
Devez que muitas parolas malayas arriboron a las luengas occidentals como o francés a traviés d'o portugués: achards, calambac, jambose, jonque, mandarin, mangoustan, prao, sagou, ecetra.
Se suposa que a denominación d'o primate Pongo en anglés (orangutan) ha estau transmesa dende o malayo por o portugués por no haber-ie h y por o cambio n > -ng.
Valdelafuente
Valdelafuente ye un mont de 360 metros d'altaria situau en o municipio de Burcharaloz, en a provincia de Zaragoza.
Bi ha un vértiz cheodesico en a suya cima.
Henrique VIII d'Anglaterra
Henrique VIII d'Anglaterra, naixito d'o palacio de Placentia (Greenwich, Londres, Reino d'Anglaterra) o 28 de chunio de 1491 y muerto en o palacio de Whitehall (Londres, Reino d'Anglaterra) o 28 de chinero de 1547, estió un rei d'Anglaterra dende o 24 d'abril de 1509, cuan sucedió a lo suyo pai Henrique VII d'Anglaterra, dica la suya muerte. Yera fillo d'Henrique VII d'Anglaterra y d'a suya muller Isabel de York. Fue apedacato en a capiella de Sant Chorche d'o castiello de Windsor (Berkshire). Ye muit conoixito en estar una fegura important en a escena diplomatica europea d'os anyos 1520, mientres os alacez d'o Protestantismo, cuan a suya intervención personal establió a Ilesia anglicana como una ilesia separata d'a Ilesia Catolica, encara que en os suyos oríchens as suyas duferencias con Roma yeran nomás una cuestión privata relativa a lo suyo esvurcio con a suya primera muller Catarina d'Aragón.
Alberit de Sant Chuan
Alberit de Sant Chuan (Alberite de San Juan en castellano y oficialment) ye un municipio aragonés d'a provincia de Zaragoza, situato en a comarca d'o Campo de Borcha. Fa parte d'o partiu chudicial de Tarazona.
Flor labiada
thumb|right|250px|Diagrama d'una flor labiada. A flor labiada (de «labios») ye a forma de flor tipica d'as familias de plantas Fabaceae y Lamiaceae. Se caracteriza por tener una corola pentamera modificada, an que os dos petalos superiors son fusionaus en formando un «labio» y os tres inferiors en son formando l'atro. Son flors de simetría bilateral u zigomorfas.
Alberit de Sant Chuan
A suya población ye de 99 habitants (INE 2011), en una superficie d'11,23 km² y una densidat de 8,82 hab/km².
Flor labiada
Os verticilos florals reproductivos (androceu y chineceu) tamién son modificaus pa seguir l'espacio que les deixa o perianto, por eixemplo con estambres y pistilo tuertos.
Alberit de Sant Chuan
Cheografía
Alberit de Sant Chuan ye situato en a val de la Uecha, a 375 metros d'altaria dencima d'o ran d'a mar, y a una distancia de 60 km de Zaragoza, a capital d'a suya provincia y d'Aragón.
Etimolochía
O toponimo Alberit deriva seguntes beluns d'o arabe al-barit («a posta» u «a posada»), pero seguntes belatros provién d'o latín ARBORETUM u "puesto con árbols" , conservando a xorda intervocalica seguntes a fonetica aragonesa y mozarabe.
Figura como Alberit en un documento de 1158, cuan o Papa Hadrián IV confirma a lo bispe de Zaragoza a posesión d'as ilesias d'a diocesi, y confirma as mugas d'o bispato d'alcuerdo con as que fació o rei visigodo Wamba:
Historia
A primera vegata que apareixe en a documentación medieval ye en 1127, cuan Alifonso I dió a García Iñiguez de Sant Celedonio as casas que teneba en Tudela y confirmaba atras posesions, entre ellas una heredat en Alberit.
Pertenexió a os templers, pero cuan o Temple dixó d'esistir, pasó a estar de l'Orden d'o Hespital de Sant Chuan de Cherusalén, d'on prene l'apelativo.
Chuegos Olimpicos de Helsinki 1952
thumb|250px|Países partecipants en os Chuegos Olimpicos de 1952. Os Chuegos Olimpicos de Helsinki 1952, conoixitos tamién como Chuegos d'a XV Olimpiada d'a era muderna, estioron os Chuegos Olimpicos que se celebroron en Helsinki (Finlandia) dende o 19 de chulio dica o 3 d'agosto de 1952. I participoron 4.955 esportistas (4.436 varons y 519 de sexo femenín) de 69 países.
Premio d'o Cine Europeu a la Millor Actriz
O Premio d'o Cine Europeu a la Millor Actriz ye una d'as categorías d'os premios anuals d'o cine europeu. S'entrega dende a primera edición de ditos premios en 1988 y nomás pueden estar candidatas as actrices europeas.
Inflorescencia
As inflorescencias se composan d'un pedicelo u pedunculo, un receptaculo aon son as flors individuals u un raquis sobre o qual i son clavadas, y pueden tener a más a más bractias, que son follas modificadas exclusivas d'estas estructuras.
Inflorescencias ubiertas u racemosas
Son as inflorescencias en as quals se da un creiximiento de nuevos botons florals entre que dura la florada. Pa fer-lo, os meristemas apicals d'os diferents eixes siguen activos y por ixo producen nuevas flors individuals, dando como resultau una florada centripeta, en a qual as flors más extrimas pueden ser secas pero as centrals serán as zagueras en ubrir-se.
Este tipo d'inflorescencias se troban baixo formas diversas: racemos ("carrazos"), espigas, umbelas y capítols.
Inflorescencias zarradas u cimosas
Son aquellas en as quals os meristemas apicals se consumen en producir flors. Por debaixo d'o botón floral terminal, atros botons laterals producen nuevos eixes. En esta clase d'inflorescencias todas as flors son terminals.
Anque por a suya estructura pueden fer recordar a la inflorescencia racemosa, a seqüencia d'apertura de flors ye de tot diferent, comenzando por as flors centrals a la contra de como fan aquellas.
Saganta (Uesca)
Cheografía
Ye situau a lo sudeste de la Sierra de Sant Quílez en una zona de lo termin municipal d'Estupinyán entre Camporrélls, Nachán y Zurita.
Dólar australiano
O dólar australiano (en anglés Australian dollar u simplament, dollar) ye a moneda oficial d'Australia y os suyos territorios dependients (as islas de Nadal, Cocos u Keeling, Heard y McDonald y Norfolk y os Territorio Antarctico Australiano), asinas como d'os estaus independients d'o Pacifico de Kiribati, Nauru y Tuvalu. En iste zaguer estau tamién se fan servir monedas especificas de Tuvalu (se veiga dólar de Tuvalu); encara que o dólar de Tuvalu no ye, legalment parlando, una unidat monetaria independent. Se fa servir tamién de forma no oficial en Tonga (chunto a o paʻanga), Papua Nueva Guinea (chunto a o kina) y Zimbabwe (chunto a atras muitas monedas).
Por un regular o dólar australiano s'abrevia $ u A$ i AU$ ta diferenciar-lo d'o dólar estausunidense y d'atros tipos de dólars. O codigo ISO 4217 ye AUD. Se subdivide en 100 cents.