cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viechtach
Viechtach (en bavaro Veita u Vejda) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Regen.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Taching am See
Taching am See ye un municipio d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Achental (Bavera)
L'Achental u a val de l'Achen ye una ampla val situada en o districto de Traunstein (Chiemgau, Alta Bavera), que s'estendilla dende a muga con Austria en o sud dica o Chiemsee en o norte. A traviés d'ista val baixa o Großache, que dende a muga en Schleching se conoixe en a versant bavara con o nombre de Tiroler Achen. Ye a continación d'a val austriaca de Leukental, que prencipia en o paso de Thurn, naixedero d'o Großache, y remata con a suya desembocadura en o Chiemsee formando o delta de l'Achen entre Grabenstätt y Übersee.
Os municipios que fan parti d'ista val son:
Fuero d'Alfambra
Lo fuero d'Alfambra fue concedito a Alfambra (Teruel) en l'anyo 1174 u 1176 por lo conte Rodrigo de Sarria, de la Orden militar de Montegaudio. Se'n conservan tres codices, uno de l'archivo de la Seu de Sant Salvador de Zaragoza y los atros dos en l'Archivo Historico Nacional. Ye escrito en aragonés.
En lo fuero d'Alfambra fue adhibita una concordia firmata en l'anyo 1232, quan ye aprobato por part de lo chusticia d'Aragón. Tamién bi ha adicions posteriors a 1247.
Nußdorf (Chiemgau)
Nußdorf (en bavaro Nußdorf im Cheamgau) ye un municipio d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Watzmann
O Watzmann (en bavaro Watzmo) ye un mont d'os Alpes bavaros situau a o sud d'a localidat de Berchtesgaden. Ye a tercera tercera montanya mas alta d'Alemanya, y a mas alta situada de tot en territorio alemán.
O macizo d'o Watzmann encluye tamién o Watzmannfrau de 2307 m (Muller Watzmann, tamién conoixiu como Kleiner Watzmann u Chicot Watzmann), y o Watzmannkinder (Ninos Watzmann), cinco tucas chicorronas que se troban entre a tuca prencipal y o Watzmannfrau.
Rechions d'a Republica Checa
Seguntes a Lei checa no. 129/2000 (Lei d'as Rechions), que reemplaza a o parrafo d'a Constitución checa sobre as entidatz territorials de nivel superior (vyšší územně-správní celky), a Republica Checa se divide en trece rechions (kraje) y una ciudat capital (hlavní město) con status de rechions dende l'1 de chinero de 2000. Os antigos setanta y tres districtos (okresy, singular okres) encara se reconoixen y tienen bellas competencias, como o sistema chudicial.
Adra
Adra ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Filabres-Tabernas y partiu chudicial de Berja.
A suya población ye de 24.697 habitants (2017) en una superficie de 90,05 km², con una densidat de población de 274,26 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Adra se troba situata a 20 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 56 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
O suyo termin municipal muga con os termins municipals de Albuñol y Turón, en a provincia de Granada, y Berja.
Calcocheno
Os suyos compuestos, mas que mas os sulfuros, seleniuros y teluros, se dicen colectivament calcochenidos. O nombre calcocheno viene d'o griego, y quiere decir formador de menas
L'oxicheno, o ixufre y o selenio son no metals, mientres que o telurio y polonio son metaloides. Cal parar cuenta que selenio y telurio se troban en a muga entre os dos grupos.
O estato d'oxidación mas habitual d'os calcochenos ye -2 en os calcochenidos, encara que tamién pueden tener valors de -1. O estato d'oxidación mas alto ye +6, y se da en sulfatos, selenatos y teluratos (por eixemplo, Na2SO4)
Dingolfing
Dingolfing (en bavaro Dinglfing) ye un ciudat de Bavera, Alemanya. Ye a capital d'o districto de Dingolfing-Landau.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Avinyón
Avinyón (Avinhon en occitán, Avignon en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Vauclusa, districto d'Avinyón (en ye a suya capital, amás de capital de 3 cantons) y rechión de Provenza-Alpes-Costa Azul.
A suya población ye de 92.454 habitants (2006) en una superficie de 64,78 km², con una densidat de población de 1.427,19 hab/km².
Fa parte d'a Organización d'as Ciudaz d'o Patrimonio d'a Humanidat.
Historia
En 737 la ciudat s'entrega a los Omeyas como consecuencia d'una traidoría.
Hochgern
O Hochgern ye un mont situau entre os municipios de Unterwössen y Marquartstein, en o districto de Traunstein, en Bavera. Domina o paisache d'o Chiemsee fendo parti os Alpes de Chiemgau, un subgrupo aintro d'os Alpes bavaros. Con una altaria de 1.747,8 y una prominencia de 967 metros ye una d'as tucas mas isoladas y reconoixibles d'os Alpes de Chiemgau.
Ta puyar-ie nomás ye posible fer-lo a piet, ya que no i existe garra telecabina. Dende a suya tuca bi ha unas sobrebuenas anvistas enta o sudeste d'os Alpes de Berchtesgaden y o macizo de Lofer, enta o sud d'os Alpes centrals con o Großglockner, o Großvenediger y os Monts d'o Kaiser y enta l'ueste d'os Alpes d'o Mangfall. Bi ha quantas posibilidatz de puyada, todas fácils y sin que calga escalar. D'hibierno ye posible trobar-se lurtes en os puntos mas altos.
Freyung (Bavera)
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Dani Rodrik
right|thumb|250px|Dani Rodrik, en 2012.
Dani Rodrik (Istambul, 14 d'agosto de 1957) ye un economista y profesor universitario turco.
Trayectoria
Dani Rodrik naixió en Istambul, Turquía, o 14 d'agosto de 1957, y viene d'una familia sefardita chudía que emigró d'Espanya a zaguers d'o sieglo XV. Se graduó d'a Robert College en ixa ciudat. Obtenió o suyo Licenciatura d'Artes (Summa Cum Laude) en a Universidat d'Harvard, asinas como un doctorado en Economía y una maestría en Administración Publica (MPA) en a Universidat de Princeton.
Se convirtió en un profesor Rafiq Hariri de Politica Economica Internacional en a Escuela de Gubierno John F. Kennedy d'a Universidat d'Harvard, an amuestra en o programa de Maestría en Administración Publica (MPA). D'alcuerdo con IDEAS/RePEc, Rodrik ye considerau un d'os 100 economistas mas influyents d'o mundo.
Fuero romance d'Albarracín
Lo fuero romance d'Albarracín ye l'adaptación de lo fuero de Teruel a la ciudat d'Albarracín, equivalendo a lo fuero romance de Teruel. Coincide con lo fuero romance de Teruel en lo fundamental, de fueras de lo encomenzamiento y la fin. Lo manuscrito ye de letra gotica de la primera mitat de lo sieglo XIV y se conserva en la Biblioteca Nacional de Madrit, ye lo codice 7.812. Se creye que lo texto ye una adaptación de lo fuero de Teruel feita a partir de lo "codice de Castiel", una versión romance de lo Forum Turolii feita pa ser aplicata a la villa de Castiel (se suposa que Castiel Fabib). Lo luengache de lo fuero d'Albarracín presenta una fonetica castellana sobre tot.
Luengache
M.Gorosch en 1950 deciba que lo luengache de lo fuero d'Albarracín teneba més rasgos tipicos de l'aragonés. L'analís profundo no lo confirma, pero si que se i puede veyer unas parolas como crebantar u dreyturera con fonetica aragonesa tipica que no se troban en lo fuero romance de Teruel (quebrantar, derecho).
Jeb Kreager
Jeb Kreager ye un actor estausunidense. Activo en o cine estausunidense mientres os anyos 2000–10 d'entre a suya filmografía, se puet destacar a suya interpretacion d'o personache Gunner Henderson en a serie de televisión The Punisher.
Asociación municipal de Bergen
L'Asociación municipal de Bergen (en alemán Verwaltungsgemeinschaft Bergen, en austro-bavaro Vawoitungsgmoaschoft Bergen) se troba en o districto de Traunstein, en l'Alta Bavera y se divide en dos municipios:
A seu d'ista asociación municipal se troba en Bergen.
Kelheim
Kelheim ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Ye a capital d'o districto de Kelheim.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Mundobriga
Mundobriga u Munebrix yera un antigo poblau celtibero situau en a sierra de Pardos que se relaciona con l'actual población de Munebrega, en a Comunidat de Calatayú, provincia de Zaragoza.
As restas d'ista ciudat celtibera s'escubrioron gracias a unas investigacions arqueolochicas reyalizadas en 1998 en o río Xalón. Se sabe que o nuclio de Mundobriga se conservó dica o periodo de dominación musulmana, estando emplegada anteriorment por romanos y visigodos.
Localización geográfica
Localizau en a sierra de Pardos, se tracta d'un important chacimiento situau en o puesto dito Granja de Zaragocilla, entre as localidaz d'Olvés y Munébrega, en a provincia de Zaragoza. Astí ocupa un cabezo elevau con a suya cima protechida por un doble paramento de muralla, evidenciando-se dimpués en baixar por o mont a existencia d'atras linias de muros de contención/murallas (dica seis u siet) mas que mas en a ladera meridional (de mas fácil acceso). En o cobalto bi ha tumulos, y s'observa tamién un trampo de fortificación que une as linias tercera y quarta de muralla, construyiu perpendicularment a ellas.
Trobos
En os campos que se sitúan a l'este y sud-sudeste d'o tozal, se troba abundant ceramica celtiberica, tanto pintada como sin pintar: cuencos, crateras, vasos, ollas globulars, etc., tot ello datable d'os sieglos III u II a.C. En a cima, a ceramica ye muito mas escasa, encara que astí s'han replegau bellas piezas d'a I Edat de Fierro. En un campo a o pie d'o cabezo y a o sudueste d'o mesmo, as fainas de labranza heban escubierto una bolsada de cenisas cubierta por losas de piedra, correspondient sin dubda a un enterramiento. En una chicota elevación que se sitúa debant d'iste tozal, a o sud d'o mesmo, s'aprecian tamién cuantos tumulos.
Yérzol
Yérzol ye un antigo despoblau en o municipio d'Orés, en a comarca de Cinco Villas, provincia de Zaragoza y partiu chudicial d'Exeya d'os Caballers.
Zwiesel
Zwiesel (en bavaro Zwiesl) ye un ciudat de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Regen.
Toponimía
O nombre d'a ciudat estió mencionau en 1254 como que "Zwisel", poco dimpués de 1301 como que "Zwiseln", en 1738 como que "Zwisl" y en 1832 como que "Zwiesel" y "Zwisel". A parola alemana zwisel significa forqueta; asti s'entiende a chunta de dos carreras.
Chudería de Teruel
Historia
A ciudat de Teruel, fundada en l'anyo 1170 por o rei Alifonso II d'Aragón, contó dica a suya expulsión de 1492, con una important comunidat chodiga, estando a quinta alchama chodiga d'o Reino d'Aragón si se para cuenta en os impuestos que obteneba a Corona. Plegó a tener una población de 350 u 400 vecins, quala vida chiraba arredol d'a sinoga, encara que tamién contó con cuantos oratorios privaus financiaus por familias ricas como os Naharí y os Abenmale, asinas como de una carnicería.
L'arribada de chodigos ta Teruel se sitúa a partir d'os anyos 1250, alto u baixo, estando a partir de 1270 quan se datan as primeras referencias dreitas a vecins teruelanos chodigos. Manimenos, pronto se consolidará ista comunidat, ya que en 1279 ya existiba a sinoga. O rei Pero III d'Aragón refirmó dreitament a instalación de nuevos pobladors chodigos y musulmans en a ciudat de Teruel. Enta 1460 o barrio enceta una rapida baixada debido a la emigración, consecuencia d'a politica antichodiga de Ferrando II d'Aragón, que rematará con a expulsión en 1492.
O barrio
thumb|300px|Mapa de situación d'a chudería de Teruel Ye situau chunto a las antigas murallas, y s'articula arredol d'as actuals carreras Ambeles, Judería, Valcaliente, Esteban, Horno, Caracol, Hartzenbusch, Aínsas y Comadre, cruzando-se belunas en l'actual plaza de la Judería. Presenta una trama urbana de carácter radial, y ocupa a parti superior d'una ladera en a quala cima se situó un d'os castiellos que o rei d'Aragón teneba en Teruel, o dito castiello menor u castro superiori judeorum, referencia dreita a la suya proximidat con a chudería.
Como consecuencia d'a Guerra Civil espanyola, a mayor parti d'o caserío fue estricallau, d'astí que una parti d'os actuals edificios haigan estau construyius mientres a segunda metat d'o sieglo XX. Si bien a livel constructivo, tasament se conserva garra edificio por as razons ya sinyaladas, dende o punto d'anvista arqueolochico a chudería de Teruel constituye un d'os millors conchuntos en Aragón. Ya en primerías d'o sieglo XX se produció o escubrimiento d'o fosal chodigo, que reporto un intresant axovar de choyas, pero estió en 1978 quan se fació o escubrimiento d'un amplo espacio soterranio, identificau por ixas envueltas como a sinoga. Manimenos, as numerosas excavacions arqueolochicas reyalizadas en iste sector d'a ciudat han permitiu escubrir y conoixer una buena parti d'o barrio medieval, encara que a mayoría d'estudeos permaneixen ineditos. Baixo l'actual plaza de la Judería s'han trobau as restas de quatre viviendas, que contaban con amplas bodegas soterranias refirmadas por arcos apuntaus, construyidas a partir de 1360 alto u baixo.
Puestos destacaus
thumb|200px|[[Torretón d'Ambeles]] Actualment, qualsiquier vesitant puet contemplar bels edificios emblematicos relacionaus con a historia d'os chodigos en Teruel, y que se troban a 2 menutos d'a plaza de la Judería, como son:
L'axovar ceramico
250px|thumb|Cuenco ceramico trobau en a chudería de Teruel As excavacions arqueolochicas reyalizadas en as zagueras decadas en cuantos puntos de l'antiga chudería han recuperau a-saber-las piezas ceramicas que facioron parte d'a vida domestica d'os chodigos en a Edat Meya, y que constituyen un d'os mas importants conchuntos de l'axovar domestico de Sefarad. Os recients treballos d'investigación reyalizaus sobre restas trobadas en 2004 han identificau dos conchuntos zarraus dataus, alto u baixo, entre 1260 y 1320. O material replegau en 1978 ye un eixemplo d'a vaxiella emplegada enta 1460, poco antis d'a suya expulsión, habendo feito parti belunas d'istas piezas d'exposicions a livel estatal.
Una triga d'istos materials ceramicos puet veyer-se en a exposición permanent d'o Museu de Teruel, entre os que destacan tres eixemplars de Hanuquiá u lampas rituals emplegadas en a fiesta de Hannukah, elaboradas en ceramica pintada y datadas en o sieglo XV.
Castiello
Un castiello (d'o latín castellum, un diminutivo de castrum, lugar fortificato) ye un edificio construito ta residencia d'o sinyor d'un lugar y d'as suyas tropas y d'as chents mas amanatas u mesnada, amás de simbolizar o suyo poder feudal sobre o suyo feudo. A suya función social de residencia sinyorial esdevién asinas elemento fundamental d'a definición, encara que son tamién importants os elementos esfensivos que l'acompanyan (murallas, torres, almenas y fortificacions de tota mena).
O tipo especifico d'o castiello ye medieval, con orichen en Europa y presencia en territorios con contacto politico u militar con Europa, como Orient Meyo con as Cruzatas, encara que tamién s'aplica a construccions en Chapón ta residencia d'os sinyors feudals chaponeses.
Historiador
right|thumb|250px|Una [[estatua d'o historiador griego Herodoto, considerato uno d'os establidors d'a ciencia d'a Historia.]] Un historiador ye una persona que estudeya y explica a Historia, explicando os feitos escayecitos y fendo a suya categorización, amás de fer a propuesta d'una interpretación d'istos feitos chustificata en as fuents historiograficas. Ta fer o suyo treballo, o historiador emplega a metodolochía historica.
Os primers historiadors conoixitos son os historiadors de l'Antiga Grecia y de l'Antiga Roma, como Herodoto u Plinio o Viello, encara que a sobén os suyos criterios historiograficos yeran muit diferents d'os actuals.
Cal parar cuenta que o historiador puet fer una interpretación d'os feitos seguntes a suya ideolochía, estando asinas a o servicio d'a politica. Ye o caso d'o negacionismo y d'o revisionismo historico partidista.
Sagàs
Sagàs ye un municipio catalán situato en a comarca d'o Berguedá, partiu chudicial de Berga y provincia de Barcelona.
Palomar Observatory
L'Observatorio Palomar (en anglés; Palomar Observatory) ye un observatorio astronomico estausunidense, que se troba situato en a tuca d'o monte Palomar a 1.713 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. Ye situato en o condau de San Diego, en o estato de California y a suya chestión la fa o California Institute of Technology. O suyo telescopio prencipal tien 5 metros de diametro, y dende 1947 dica 1975 estió o mayor telescopio d'o mundo.
Sagàs
A suya población ye de 138 habitants (2008), en una superficie de 44,94 km² con una densidat de población de 3,07 hab/km².
O municipio ye compuesto por dos parroquias, a de Sant Andreu de Sagàs y a de La Guàrdia. Adintro d'o municipio se troban tamién os lugars de Biure y Valldoriola
A ilesia de Sant Andreu ye d'o sieglo XI. Sant Andreu ye o patrón d'o lugar, y por ixo cada anyo se fan as fiestas de Sagàs o 30 de noviembre. O escudo municipal ye una cruz de Sant Andreu (cruz en forma de 'X') con un palmo de martirio.
Cheografía
A localidat de Sagàs ye situata a 738 metros d'altaria sobre o ran d'a mar. Consiste, más que más, en masías dispersas, con una nuclio chico arredol de la ilesia de Sant Andreu de Sagàs. Ye situato a meyo camín entre os lugars de Gironella i Prats de Lluçanès.
Historia
Antis que plegasen os romanos, Sagàs estió poblato por a tribu iber d'os Bergistans. En o suyo libro Ab Urbe Condita, l'historiador romano Tito Livio fabla d'una ciudat "important y opulenta" ("grauem atque opulentam ciuitatem") clamada Segestica, la qual corresponde, seguramén, con Sagàs. Seguntes Livio, quan Cato o Viello ordenó la destrucción d'as murallas de toz as ciudaz ibers entre l'Ebro y os Perineus pa evitar más insurreccións, Segastica estió o solo que resistió; calió conquistar-la con maquinaria de guerra.
En l'edat meyana, Sagàs está documentato dende l'anyo 903, quan o Bispe d'Urgell consagró la ilesia de Sant Andreu. Sagás estió parti de la Baronía de la Portella, dica que os Barons de Pinós mercoron toz os territorios d'os Barons de la Portella en 1369.
Pfarrkirchen
Pfarrkirchen (en bavaro Pfarrkiacha) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Ye a capital d'o districto de Rottal-Inn.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Plurals irregulars en francés
Los plurals irregulars en francés no siguen la regla cheneral d'anyadir una s a la palabra en singular.
Palabras terminadas en -s, -z y -x
Las palabras terminadas en -s tienen plurals irregulars por presentar un plural tamién terminau en -s.
Las palabras terminadas en -z y -x tamién tienen plurals terminaus -s, que substituye a estas letras -z y -x.
Palabras terminadas en -al
Los substantivos terminaus en -al fan plurals en -aux :
Tamién los adchectivos terminaux en -al tienen plurals en -aux.
La terminación -al corresponde en bel caso a lo sufixo culto -al en francés, de que lo equivalent patrimonial ye -el por la lei fonetica que transforma las A latinas en e, y que no afecta a luengas como l'occitán, lo italian u las luengas ibero-romances. En belatros, puede corresponder a la terminación -alo (palo), u -allo d'atras luengas (caballo, callo).
Bi ha plurals regulars de palabras terminadas en -al como los substantivos como:
Se puede observar en la lista latinismos (cérémonial, choral, dual, minerval, natal, naval), occitanismos (cantal, mistral), italianismos (aval, bal, carnaval, fanal), castellanismos (corral, matorral), lusismos (serval), anglicismos (festival, spiritual, trial), escandinavismos (narval, rorqual), lexico exotico transmeso por lo castellano (nopal, quetzal, sisal), u por l'anglés (chacal, gavial, gayal).
Tamién bi ha coexistencia de plurals en las siguients palabras: austral, banal, boréal, causal, étal, final, glacial, idéal, jovial, pascal y val. L'adchectivo banal ye regular en su sentiu de "ordinario" (des objets banals, obchectos banals), pero irregular (banaux) con lo suyo sentiu orichinal relativo a la institución medieval de lo ''ban. La palabra val conserva lo plural irregular en par monts et vaux pero en cheneral tiene plural regular.
Los termins scientificos, en especial nombres de substancias tienen plurals regulars:
Las palabras inventadas y apocopas tipicas de lo francés coloquial que terminan en -al tienen plurals regulars:
Palabras terminadas en -ail
Bi ha muitas palabras que fan lo plural regular:
Las palabras travail y émail presentan plurals diferents seguntes lo significau. Quan travail no significa "treballo" y significa un puesto pa subchectar los animals tiene un plural en travails. Quan émail ye un verniz u pintura tiene un plural en émails.
Palabras terminadas en -ou
La mes gran part siguen a regla cheneral (un clou-des clous), pero bi'n ha belunas que fan plurals irregulars en -oux:
Son tan pocas que bi ha una regla mnemotecnica pa fer-ne acordanza: Viens mon petit chou sur mes genoux, ne fais pas joujou avec mes bijoux, jette plutôt des cailloux à ce vieux hibou plein de poux.
Ye de destacar que dos palabras d'esta lista tienen una terminación equivalent a la terminación aragonesa -ollo.
Palabras terminadas en -eu, -au y -eau
Las palabras terminadas en -eu, -au y -eau fan plurals irregulars en -aux, de fueras d'unas pocas.
Son palabras con plurals regulars:
De fueras de feus, son palabras d'etimolochía no latina.
Atras
Bi ha palabras muito diferents en plural en la luenga escrita:
Bi ha formas mes diferents en la luenga charrada que no en la escrita, que representa una s plural que no se pronuncia:
Ermita
thumb|300px|A ermita de [[Santa María d'Iguacel, en o lugar a on d'antis mas yera o monesterio d'Iguacel, en a Garcipollera (Chaca, Chacetania, Uesca).]] thumb|right|300px|A [[ermita d'a Fuent Santa d'a Espunya, en A Espunya (Sobrarbe, provincia de Uesca), en picato, con a Penya Montanyesa endazaga.]] Una ermita (d'o latín eremita, d'o griego ερημίτης < ερημος (disierto, lugar sin vechetación, yermo) ye una capiella, santuario u ilesia que se troba en o campo, en un lugar aillato luent d'un lugar habitato y que ye adedicato a o culto relichioso. D'antis mas, qui feba o servicio relichioso en a ermita yera o ermitanyo, un oficio hue desapareixito.
En Aragón, a sobén as ermitas endican a presencia d'un antigo despoblato, a sobén medieval, y os descendients d'ixe antigo despoblato fan hue pelegrinacions a la ermita que se troba en o lugar despoblato.
Albanchez
Albanchez o Albánchez ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Valle del Almanzora y partiu chudicial de Purchena.
A suya población ye de 754 habitants (2017) en una superficie de 35 km², con una densidat de población de 21,54 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Adra se troba situata a 465 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 90 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia.
Bad Birnbach
Bad Birnbach (en bavaro Birnbo) ye una ciudat de mercau de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Rottal-Inn.
Fuero romance de Teruel
Lo Fuero romance de Teruel ye la traducción a l'aragonés de lo libro Forum Turolii u "Fuero latín de Teruel" on se detalla lo Fuero de Teruel, fuero municipal concedito a esta ciudat por Alifonso II d'Aragón dimpués de la reconquiesta y repoblación. Representa lo fuero municipal més extenso escrito en aragonés, escrito en la suya variant medieval de lo surueste, l'aragonés de las comunidatz aragonesas.
N'i ha dos manuscritos. Lo més antigo ye lo manuscrito 1-4 de la Sociedad Turolense de Amigos del País (versión u manuscrito A) y ye posterior a 1243. Lo més moderno ye lo manuscrito 802 de la Biblioteca Nacional de Madrit (versión u manuscrito B), anterior a 1379, presenta debuixos fantasticos y obscenos en las suyas marguins. Lo luengache ye pareixito en los dos manuscritos y una de las diferencias ye la mayor freqüencia de parolas con epentesi antihiatica y de parolas con -ll- derivata de -LY- y -C'L- en lo manuscrito B.
Fonetica
Bi ha diftongacions de las O breus latinas tipicas de l'aragonés cueyta, ujença, escuantra ("contra", "cuentra").
Bi ha diftongacions de las E breus latinas tipicas de l'aragonés yes, sieglo, viespras Bi ha presencia de la epentesi antihiatica con -y-: trayer, veyer, veya, correyero, esleyer.
Se conservan los grupos cl- y pl- tipicos de l'aragonés: clamar, plegar, plujuja ("plevia").
Quasi siempre lo grupo -ct- evoluciona ta -ch- como en castellano: dicho, pecho, sospecha, fecho, aducho, trucha, derecho con excepcions tipicas de lo luengache churidico y notarial aragonés: pleyto, pleytear, usofruyto, fruyto, fayticio ("substituto"), faitizo y una vegata feyto en lo manuscrito B.
Quasi siempre se veye una evolución de los grupos latinos -C'L- y -LY- no tipica de l'aragonés: coger, meior, mujer, oueia, trabaio, despoiar/espuiar, paiar, peguyar, pellejo, restoio, teiar, trasmoio, trebeio, interpretable como a ch africata. La solución tipicament aragonesa se troba pocas vegatas y en parolas freqüents en lo lexico churidico y notarial: treballo, fillo, asemellant en lo manuscrito A y trebayllo, muller, mortayllas, mealla y baraylla en lo manuscrito B. Se veye que S'escribe g debant de e (coger, muger), y i en quasit toz los atros casos.
Se conserva la -d- intervocalica: rader, frido, crudelmientre
Morfolochía
Los articlos definitos son el, la y pueden apostrofar en l'.
Los adchectivos demostrativos son aquesti, aquesta, esti
Trobamos adverbios de modo construitos con -mientre como en romanz navarro: crudelmientre, con las solas excepcions de siguient mentre y primerament.
Los pronombres demostrativos neutros son exo, aquexo u ço.
Las combinacions de pronombres febles son gelo, gela, geles.
Se fan servir los pronombres adverbials hy, y y ent, ne, ende
Se fa servir lo posesivo lur, lures y tamién més a sobén su, sus.
Se fa servir lo relativo qui
Se fa servir lo pronombre indefinito nenguno
Se troban las preposicions entroa ("dica") y entroa que ("dica que").
En la conchugación de lo verbo tener no trobamos las formas diftongatas aragonesas y leyemos uengo, uenga
Los pasatos imperfectos son en -íe: auíe, deuíe.
Lexico
Se fa servir estiércol en cuenta de "fiemo".
A vegatas se confunde batalla con baralla (que escriben bataia y baraia). D'esta traza podemos leyer fer bataia por falso testimonio en cuenta de fer baraia por falso testimonio.
Garching bei München
Garching bei München (en bavaro Garching bei Minga) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Korado Korlević
Korado Korlević, naixito de Poreč (Yugoslavia, hue condau d'Istria, Croacia) en 1958, ye un astronomo y fisico croata, conoixito por estar o descubridor de cuantos asteroides, bellas estrelas y dos cometas, y por estar uno d'os principals astronomos croatas.
Unterschleißheim
Unterschleißheim (en bavaro Untaschleißheim) ye una ciudat de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Fuero de Teruel
thumb|250px|Forum Turolii, lo Fuero de Teruel Lo Fuero de Teruel (en latín Forum Turolii) ye un fuero local que lo rei Alifonso II d'Aragón atorgó a la ciudat de Teruel en l'anyo 1177. Feba part de los fueros de la extremadura aragonesa chunto con lo fuero de Calatayú, lo fuero de Daroca y lo fuero d'Alfambra.
Lo texto orichinal ye en latín medieval y fue tradueito en lo sieglo XIII a l'aragonés. Esto explica que Jerónimo Zurita lo denominase Fuero de Sepúlveda, por este fuero castellano lo primer fuero local extenso escrito en luenga romanz, y en un aria cercana. Lo Fuero romanz de Teruel estió lo fuero local més extenso escrito en aragonés, encara que en la suya variant de lo surueste u aragonés de las comunidatz aragonesas.
En l'anyo 1531 lo churisperito Juan de Pastor publicó en castellano una compilación de los fueros de Teruel y d'Albarrazín.
Manimenos en lo sieglo XVI sufrió modificacions por deseyo de Felipe II d'Espanya. Felipe II nombró a lo vicecanciller Bernal de Bolea comisario pa lo estudio dde los fueros y ordinacions por los que se rechiban la ciudat de Teruel, la Comunidat de Teruel y la villa de Mosqueruela. Lo 30 d'agosto de 1560 acomandan a Gil de Luna en Toledo lo treballo de fer atra compilación de los fueros. Gil de Luna contó con l'aduya de personas nombratas en naturals de Teruel, la suya comunidat d'aldeyas y de Mosqueruela. En l'anyo 1565 fue publicata la compilación de los Fueros de Teruel en la imprenta de Juan Mey de Valencia, y se considera una reforma en lo Fuero. Bi ha parrafos en los que Philippus primus (como Felipe I d'Aragón) adhibe nueva normativa. Cambea ciertas prohibicions sobre los vins foranos y regula lo comercio de teixitos que provienen de los Países Baixos.
La compilación ye naturalment en castellano, pero en esta edición encara se pueden veyer toponimos en aragonés (La Foz de la Viella, Scrich, Concut, Miravet, Rihello, Exarch, El Campiello, Ráfals, Santolalia, Caudet, Villalba la Susana, Villalba la Iusana, Armiellas, Villanueva la Iusana, Argent, Cabronciello, Gasconiella) u bel parrafo con parolas con fonetica aragonesa (dito, dita), sobre tot en textos referents a normas que establió lo rei Chuan II d'Aragón:
En l'anyo 1598 y dimpués de las "alteracions d'Aragón" la ciudat de Teruel y la Comunidat de Teruel renuncioron a los suyos fuoron y s'adhibioron a los Fueros d'Aragón u fueros chenerals d'Aragón.
Gas noble
As propiedatz d'os gases nobles son bien explicatas por as teorias modernas d'a estructura atomica; se considera que a suya capa exterior d'electrons de valencia ye "plena", fendo que tiengan poca tendencia a fer parti de reaccions quimicas, y nomás s'han feito bells poquetz centenars de compuestos de gases nobles. Os puntos de fusión y d'ebullición d'os gases nobles son amanatos, y difieren en menos de 10 °C; por ixo, nomás son liquidos en un rango de temperaturas muit reducito.
O neón, l'argón, o criptón y o xenón s'obtienen a partir de l'aire por meyo de metodos de liqüefacción de gases y destilación fraccionata. O helio se gosa deseparar d'o gas natural, y o radón s'obtiene d'a desintegración radioactiva de compuestos disueltos de radio.
Usos
Os gases nobles tienen diversas aplicacions importants en industrias como a iluminación, a soldadura y a exploración espacial. Os buzos de gran fondura utilizan una mezcla de gases d'helio y nitrocheno en as fonduras como gas respirable, ta evitar a toxemia de l'oxicheno, l'efecto letal de l'oxicheno a alta presión, y o mal de fundaria, l'efecto narcotico d'o nitrocheno en l'aire per dencima d'a muga de presión parcial. Dimpués de que o risgo causato por a inflamabilidat d'o hidrocheno se fese evident, fue substituyiu por helio en os dirichibles y globos aerostaticos.
Unterschleißheimer See
O Unterschleißheimer See ye un laco que se troba en o lugar de Unterschleißheim en o Districto de Múnich en Baviera.
Estió creyau en 1980 dimpués d'a excavación d'aridos pa la autobahn Múnich - Deggendorf.
Alboloduy
Alboloduy ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Alpujarra Almeriense y partiu chudicial de Almería.
Tou (desambigación)
Tou puede fer referencia a:
Alboloduy
A suya población ye de 610 habitants (2017) en una superficie de 70 km², con una densidat de población de 8,71 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Adra se troba situata a 70 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 41 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia. Muga con os termins muninicipals de Nacimiento y Gérgal a o norte, a l'este con Santa Cruz de Marchena, a o sud con Instinción y Íllar, y a l'ueste con Alsodux, Canjáyar y Las Tres Villas.
Gran ciudat de districto
Gran ciudat de districto (en alemán Große Kreisstadt) ye una terminolochía d'a lei municipal (Gemeindeordnung) de quantos estaus alemans. En bells estaus d'Alemanya se fa servir iste termin ta referir-se a un status legal especial de ciudatz afiliadas a un districto, diferents a las ciudaz independients y con competencias adicionals a las d'atros municipios d'o districto. O títol se basa en a sobiranía dada por o gubierno estatal.
Regles administrativos
O termín se fa servir oficialment chunto a o nombre d'a ciudat. En os diferents estaus (Bundesländer) as leis varían, por o que cada administración decide exactament quan una ciudat puede obtener iste títol. L'alcalde d'una Große Kreisstadt se gosa titular como Oberbürgermeister.
Ciudat de mercau
Una ciudat de mercau (en alemán Marktgemeinde u Markt) ye una localidat con dreito de mercau. En Bavera, Austria y o Tirol d'o Sud ye una denominación d'o dreito comunal, por a que un municipio tien por razons historicas dreito a celebrar mercau. O emplego d'a denominación "Markt" (mercau) en a cabecera d'o nombre d'un municipio, por eixemplo Markt Allhau u Markt Schwaben no ye obligatorio, encara que se fa servir muit a sobén. En atros casos a palabra "Markt" se troba orichinalment en o nombre d'o lugar, por eixemplo Marktbergel.
Idioma montenegrín
Idioma montenegrín (en montenegrín crnogorski jezik) ye a denominación que recibe oficialment a variant standardizada d'o continuum dialectal serbocroata que fan servir os montenegrins en Montenegro y a suya diaspora.
O stándard montenegrín se basa sobre tot en a parla d'Herzegovina oriental, que fa part d'o dialecto xtokavisco, igual que os stándards d'as "lenguas" croata, bosnia y serbia, tamién denominacions locals de variants standardizadas d'o serbocroata. Muitos d'os parlants nativos no son comodos con a denominación "serbocroata" y prefieren as denominacions relativas a las nacionalidatz a las que perteneixen. Manimenos a denominación tradicional en Montenegro ha estau siempre srpski ("serbio"). Sobre a base xtokavisca d'Herzegovina oriental o standand montenegrín admite caracters propios de ciertas parlas de Montenegro.
L'idioma montenegrín ye una luenga eslava meridional que s'escribe en alfabeto cirilico y en alfabeto latino.
Petting (Alemanya)
Petting ye un municipio d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Aying
Aying ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Aschheim
Aschheim (en bavaro Oscham) ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Grassau (desambigación)
Grassau puet estar:
Fridolfing
Fridolfing ye un municipio d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Grassau
Grassau ye una ciudat de mercau d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Obing
Obing ye un municipio d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Feldkirchen (Alta Bavera)
Feldkirchen (en bavaro Fejdkira) ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Badía de Manukau
A badía de Manukau (en anglés Manukau Harbour) ye o segundo puerto natural de Nueva Zelanda por superficie. Ye situada a o sudueste de l'istmo d'Auckland y s'ubre enta a mar de Tasmania.
Feldkirchen (Alta Bavera)
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Ottobrunn
Ottobrunn ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Badía de Manukau
Cheografía
A boca d'a badía se troba entre o cabo norte ("Burnett Head" / "Ohaka Head") situau chunto a l'extremo sud d'as sierras de Waitakere y o cabo sud en a peninsula d'Awhitu muit amán d'a desembocadura d'o río Waikato. L'amplaria d'a boca ye de nomás 1.800 metros, encara que dimpués d'una canal de bells nueu kilometros s'ubre en una cuenca quasi quadrada de 20 kilometros d'amplaria. A badía tien una superficie de 394 kilometros quadraus. Bi ha una variación en as mareas de dica 4 metros, un cambeo prou substancial, mas parando cuenta que a badía s'ha iu plenando de sedimentos mientres os zaguers 10 millons d'anyos.
Ottobrunn
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Albox
Albox ye un municipio andaluz en a provincia d'Almería, comarca de Valle del Almanzora y partiu chudicial d'Huércal-Overa.
A suya población ye de 11.481 habitants (2017) en una superficie de 168,42 km², con una densidat de población de 68,17 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Abrucena se troba situata a 420 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 118 km d'a ciudat d'Almería, a capital d'a suya provincia. Muga con os termins municipals de Oria, Chirivel y Vélez-Rubio a o norte; con Partaloa a l'ueste; con Taberno y Arboleas a l'este; y a sud con Cantoria.
D'o suyo termin municipal fan parti os lugars de Llano de las Ánimas, Llano del Espino, Llano de Los Olleres, La Molata y Las Pocicas. Altros nuclios minors son Fuente del Marqués y Aljambra.
Asociación municipal de Marquartstein
L'Asociación municipal de Marquartstein (en alemán Verwaltungsgemeinschaft Marquartstein, en austro-bavaro Vawoitungsgmoaschoft Marquartstein) se troba en o districto de Traunstein, en l'Alta Bavera y se divide en dos municipios:
A seu d'ista asociación municipal se troba en Marquartstein.
Ilesia de Nuestra Sinyora de l'Asumpción de Castillón d'o Puent
D'estilo gotico, prencipió a construyir-se en o sieglo XVI y se fació en dos etapas sobre una antiga ilesia que yera, probablement d'estilo romanico. En a primera fase de debantó a cabecera de l'edificio, o primer trampo d'a nau y dos capiellas en iste. Toz istos elementos s'adhibioron a la antiga estructura ya existent. As obras continoron en 1558, quan dos canters guipuzcuans contractatos por o concello d'a localidat espaldoron lo que remaniba d'a viella ilesia ta construyir a torre, tres nuevos trampos de nau y dos capiellas nuevas.
A moda d'a epoca en o Semontano marcaba que as naus se cubriban con vueltas de crucería estrelata, pero en Castillón d'o Puent s'emplegoron vueltas de crucería quatripartita, mas simplas. Os niervols y plementos son cubiertos de tot con decoración de tornapuntas y fuellas d'o sieglo XVIII. Entre os muros exteriors no ye guaire raro trobar a-saber-las marcas de canters, como sinyal d'o suyo treballo. A torre d'o campanal ye graniza y se puet veyer dende bells kilometros en a redolada. Por estar uno d'os eixemplos de torre mas politas d'a zona, en a epoca d'a suya construcción estió una referencia, y mesmo a torre d'a ilesia de Ponzano, feita por os mesmos canters, se fació mirando-se en la d'a ilesia de l'Asumpción de Castillón como referencia. Chunto a o suyo segundo cuerpo mos podemos trobar quatre garitons, cadagún orientato enta un d'os quatre puntos cardinals, que se construyoron ta fer-se servir como esconchuradors contra as tronadas. Quan s'escochuraba, se feban badallar amás as campanas d'o campanal. thumb|185px|left|Portalada d'a ilesia A portalada orichinal d'a ilesia se troba en a suya frontera sud. Ye formata por un arco de meyo punto, con dos semicolumnas en os cantons, dencina de dos plintos y sobre as que se puet leyer una inscripción que diz:
A capiella adedicata a Sant Chusé ye sin garra dandalo a mas intresant de l'edificio. Ye a primera que mos trobamos en o costato dreito y ye zarrata por una barana de fierro de forcha. En un d'os suyos muros trobamos un sepulcre con un fegura humana chacent y un lión a os suyos pietz. Debant bi ha decoración con relieus. O muro de l'altar ye obra d'o pintor balbastrense Francisco Zueras, qui lo fació en a decada de 1940.
A la ezquierda se troba una capiella posterior, adedicata a Sant Antón de Padua. Se i accede a traviés d'un gran arco de meyo punto con decoracions barrocas de cheso en as que trobamos diferents feguras vechetals, ánchels y dominando o conchunto a Sant Miguel Arcánchel acotolando a o Diaple. A planta d'a capiella ye rectangular y en as pechinas d'a suya cupula se troban representacions d'os quatre evanchelistas.
Unterföhring
Unterföhring (en bavaro Untafering) ye un municipio de Bavera, Alemanya situau en a ribera d'o río Isar. Se troba en o districto de Múnich.
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Pittenhart
Pittenhart (en bavaro Pittnhart) ye un municipio d'o districto de Traunstein en Bavera, Alemanya.
Grupo 8 d'a tabla periodica
Un elemento d'o grupo 8 ye un elemento situato adinto d'a tabla periodica en o grupo 8 que comprende os elementos: En os nivels electronicos externs d'istos elementos bi ha ueito electrons, encara que o fierro no consigue o estato d'oxidación +8. O hassio se produce nomás en o laboratorio, no se troba en a naturaleza, y en referir-se a o grupo 8 se gosa obviar iste elemento.
"Grupo 8" ye o nombre actual recomendato por a IUPAC. En l'antigo sistema europeu y o norteamericán deciban "grupo VIII" (u VIIIA o europeu y VIIIB o norteamericán) a os actuals grupos 8, 9 y 10.
Ġayn
right|A ḡayn en a suya forma aislata A ġayn (en arabe ) ye a decinovena letra de l'alfabeto arabe (vintisetena y vintiueitena, con valor numerico de 1000, en l'orden abchadín). Ye una letra lunar. Representa o sonito consonantico velar fricativo.
Escritura
A ġayn se liga a letra vinient d'a palabra. Tamién se liga con l'anterior si no ye alif, dāl, ḏāl, rā, zāy u wāw, que nunca no se ligan a la letra posterior.
Grupo 9 d'a tabla periodica
Os elementos d'o grupo 9 d'a tabla periodica d'os elementos son:
Codigo de colors emplegato en a tabla: Metals de transición
A temperatura ambient toz son solidos. Os sinyalatos en royo son elementos sinteticos y no se troban en a naturaleza.
Ermita d'a Virchen d'a Vella
A ermita d'a Virchen d'a Vella ye una ermita d'a localidat semontanesa de Castillón d'o Puent (provincia de Uesca, Aragón).
A ermita se troba a una distancia de poco mas d'un kilometro d'o nuclio urbán, dencima d'un tozal sobre a val d'a Cinca. Por a suya situación estratechica yera o puesto a on se trobaba en a Edat Meya una torraza, una d'as dos que se trobaban en a localidat, estando l'atra en o tozan a on i ye actualment a ilesia de l'Asumpción.
En a ladera sud d'o tozal bi ha restas que amostran que bi habió viviendas excabatas en a roca, sabendo-se que o nuclio primitivo de Castillón se trobaba en iste puesto. A o piet d'iste tozal encara se i puet trobar u alchub rectangular que reculle l'augua que baixa por unas canaletas que bi ha feitas en a roca.
Unterföhringer See
O Unterföhringer See (u tamién clamau Poschinger Weiher) ye un laco que se troba en o lugar de Unterföhring en o districto de Múnich en Baviera (Alemanya).
Sauerlach
Sauerlach ye un municipio de Bavera, Alemanya. Se troba en o districto de Múnich.
Toponimía
En o sieglo VI os bayoarios construyoron un asentamiento que clamoron Sulagaloh, posteriorment Saulake, que significa: "una selva en a quala se troban as porcadas de cochins".
Alcaldes
Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:
Unterföhringer See
O Poschinger Weiher estió creyau dimpués d'a Primera Guerra Mundial por a extracción de ragualla pa la construcción d'a Mittlere-Isar-Kanals. I hai dos pueyos d'enruenas d'as ruinas de Unterföhring creyadas dimpués d'a Segunda Guerra Mundial amán d'o laco. O pueyo mas altero ye clamau Hypoberg, se troba a o norte d'o laco y ofreix una vista de Múnich.
Asociación municipal de Waging am See
L'Asociación municipal de Waging am See (en alemán Verwaltungsgemeinschaft Waging am See, en austro-bavaro Vawoitungsgmoaschoft Waging am See) se troba en o districto de Traunstein, en l'Alta Bavera y se divide en tres municipios:
Poliomielitis
thumb|Hombre con a garra dreita [[atrofiata por a poliomielitis.]] A poliomielitis, tamién dita pólio, paralís infantil y malautía de Heine-Medin, ye una malautía infecciosa virica aguda que se transmite d'una persona a atra prencipalment por via fecal-oral. O termin deriva d'as parolas griegas poliós (πολιός), "gris"; y myelós (µυελός), en referencia a lo "miollo osio", y o sufixo -itis, que denota inflamación. Tot y que alto u baixo o 90% d'as infeccions por pólio no causan garra mena de sintomas, os individuos afectatos pueden presentar una variedat de sintomas si o virus dentra en o fluxo sanguinio. En alto u baixo l'1% d'os casos, o virus dentra en o sistema niervoso central, infectando y destruindo preferentment neuronas motrices, prevocando debilidat muscular y paralís flacido. Pueden producir-se diferents tipos de paralises, pendendo de que niervos sían afectatos. A polio espinal ye a forma mas común, y se caracteriza por un paralís asimetrico que en a mayoría de casos afecta a las garras. A pólio bulbar causa una debilitat d'os musclos inervatos por os niervos cranials. A pólio bulboespinal ye una combinación de paralís bulbar y espinal.
Asociación municipal de Waging am See
A seu d'ista asociación municipal se troba en Waging am See.
Ermita d'a Virchen d'a Vella
Arquitectura
left|250px|thumb|A ermita sobre o tozal A edificación primitiva yera d'estilo tardo-romanico d'o sieglo XIII, encara que bi habió un grieu incendio en 1896 que l'alteró en gran mida, estando a portalada, con as suyas tres arquivoltas y as suyas dos columnetas, a parti que millor s'ha puesto conservar. De planta rectangular y cubierta con una vuelta apuntata, a piedra picata ye piedra d'arena y en os suyos chapitels bi ha entallatas formas trenzatas en a dreita y, d'antis mas ya que s'ha erosionato, una concha de pelegrín a la ezquierda. En o suyo interior se troban pinturas murals goticas.
D'antis mas teneba tamién un claustro y una casa a on que viviba o ermitanyo.
Historia
250px|thumb|left|L'[[alchub]] A ermita d'a Vella tenió prou importancia en o pasato, acullindo ya en o sieglo XVIII, mientres d'a Guerra de Succesión Espanyola o primer seminario d'Aragón, que dimpués se tresladó ta a seu episcopal, Balbastro. Iste seminario s'establió a radiz de l'arribata d'os mosens d'as localidaz mugants que veniban a acubillar-se.
Tamién o rei Felipe III d'Aragón s'acubilló anyos antis en a ermita, arredol de l'anyo 1640, quan viachaba enta a Sulevación de Catalunya en 1640.
En 1896 bi habió un incendio que cremó a ermita y parti d'as imachens que se i trobaban, como a talla de fusta d'a Virchen d'a Vella.
Nombre
Como deciba en o sieglo XVIII mosen Roque Alberto Faci:
Grupo 12 d'a tabla periodica
Os elementos d'o grupo 12 d'a tabla periodica son:
A color negra d'o numero atomico, mos indica que toz ells son solidos a temperatura ambient, fueras d'o copernicio, en o que a color roya mos indica que ye un elemento sintetico y que no se troba en a naturaleza.