cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Republica Serbia
L'articlo 9 d'a Constitución d'a Republica Serbia indica que «a capital d'a Republica Serbia ye Sarajevo», encara que a mayor parti d'a ciudat no fa parti d'o suyo territorio y a capital de facto ye Banja Luka. En a entidat habitan tres grupos etnicos: serbios, bosnios y croatas. A Republica Serbia se define en a suya constitución como una entidat territorial unificada, indivisible y inalienable que de forma independient exercerá as suyas funcions constitucionals, lechislativas, executivas y chudicials. O suyo organo lechislativo ye l'Asamblea Nacional d'a Republica Serbia.
En primerías dita Republica Serbia de Bosnia y Herzegovina, fue declarada por l'Asamblea d'o pueblo serbio de Bosnia y Herzegovina, o 9 de chinero de 1992, que fue declarau día festivo en a suya remeranza, dito «Día d'a Republica» (Dan Republike). Iste coincide, seguntes o calandario chuliano, con a fiesta de Sant Esteban, que ye considerau por os ortodoxos serbios como o santo patrón d'a Republica Serbia.
Río Bordón
Lo río Bordón ye un tributario de río Guadalop por la suya marguin dreita.
Lo suyo naixedero ye en lo termin municipal de Bordón (Teruel) cerca de la muga con los termins municipals de Villar Luengo y Olocau del Rey. Reculle las auguas de barrancos que bi ha auguas ent'alto de lo suyo naixedero en los termins d'estos municipios y en lo de Tronchón: barranco de los Chorros, barranco Rambla, barranco Torre Piquer, barranco de Sisca y barranco de las Menas, que baixan de la sierra de Palomita, dende la sierra Carrascosa y dende atras sierras con menor entidat a lo sudeste.
Faizon Love
Faizon Love (Langston Faizon Santisima), naixiu de Santiago de Cuba (Cuba) o 4 de chunio de 1968, ye un actor estausunidense.
Voto (Cantabria)
Voto ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial de Cantabria, Espanya. Fa parte d'a comarca de Trasmiera.
A suya población ye de 2.664 habitants (2009) en una superficie de 77,71 km² y una densidat de población de 34,28 hab/km².
Cheografía
A localidat de Voto se troba situada a 28 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar.
Caracol, muller, flor y estrela
Caracol, muller, flor y estrela ye un quadro d'o pintor catalán Joan Miró, pintato en 1934, que hue fa parte d'a colección permanent d'o Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía. Ye un olio sobre tela con unas midas de 195 x 172 cm, en o que o pintor albandona o estilo infantil y humoristico que caracterizaba as suyas obras anteriors (como Retrato de bailarina espanyola, por eixemplo) t'adoptar un estilo mas serio, emplegando-ie tamién colors mas foscas.
A pintura se compon de quatre personaches con tonos verticals de color marrona, roya, blanca y negra. S'organizan en una base de bronzeyato, verde fosca y grisa. Os personaches en primer plano son feitos de bloques de colors solidas con colors contrastants de colors que se fa servir t'o fundo d'a tela. O bloque mas gran ye una man blanca apuntando enta baixo. Toda a composición ye fosca. As parolas Escagot (caracol), Femme (muller), Fleur (flor) y Étoile (estrela) se i troban d'ezquierda enta dreita en color negra y connectatas por una linia curva. En seguindo a linia curva, l'orden de parolas ye d'ezquierda enta dreita: muller, caracol, flors, estrelas. Se i puet leyer ÉT a on a estrela ye mas gran, que sirve como una conchunción copulativa (y, en francés).
Pedro Fernández
Pedro Fernández puet estar:
Mues
Mues ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat d'Estella, comarca de Tierra Estella Oriental y partiu chudicial d'Estella.
A suya población ye de 100 habitants(2008), en una superficie de 14,39 km² y una densidat de población de 6,95 hab/km².
Sobradillo
Sobradillo ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 297 habitants (2007), en una superficie de 53,50 km² y una densidat de población de 5,55 hab/km².
Topeka
Topeka (en kaw Tó Ppí Kˀé) ye una ciudat d'os Estaus Unius situata en o estato de Kansas, d'an ye a capital. Fa parte d'o condau de Shawnee.
Cheografía
A localidat de Topeka se troba situata a 288 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. O suyo termin municipal ye trescruzato por o río Kansas.
Rechión Zumpango
thumbnail|300px|right|Rechión de Zumpango.
Zumpango (en náhuatl Tzompanco) ye una rechión historica de Mexico. Ista rechión se localiza a o norte d'o estato de Mexico y se ye conoixe tamién como la XVI Rechión de Zumpango y ye una d'as rechions con mayor creiximento poblacional. Tien una superficie de 8.305 km² y comprende o 12,8% d'o territorio d'a entidat. A suya capital se troba en Zumpango d'Ocampo.
Toponimia
Zumpango provién d'o náhuatl Tzompantli, tierra d'a filera d'os cranios.
Cómo casarse en siete días
Cómo casarse en siete días (títol orichinal en castellano, en aragonés Cómo casar-se en siet días), enguerada en Aragón con o suyo títol orichinal) ye una cinta de cine de comedia de cine espanyol de l'anyo 1971 dirichida por Fernando Fernán Gómez seguntes un guión adaptau por él mesmo y por Antonio Paso basau en Cómo casarse en siete días, d'Alfonso Paso, con una Banda Sonora Orichinal d'Adolfo Waitzman, una dirección de forografía de Vicente Minaya, una producción cinematografica ta la productora cinematografica Arturo González Producciones Cinematográficas y un elenco d'actors formau en os suyos papels principals por Gracita Morales, José Sazatornil, Antonio Ozores, Rosanna Yanni, José Sacristán, Tina Sainz, Lili Murati, Julio Carabias, Ricardo Merino y Manolo Gómez Bur.
A cinta conta la historia de Laura, una mesacha que vive con su mai y a qui los hombres mai no li fan caso, dica que bel día recibe de rapiconte proposicions de voda, encara que no sabe que proceden d'una broma d'una colla d'amigos. Ambientada en a ciudat de Madrit en a epoca d'a cinta (1971), se rodó en ixa mesma ciudat.
Cantón de Baish Armanhac
O cantón de Baish Armanhac (en occitán canton de Baish Armanhac, en francés canton de Baïse-Armagnac) ye una división administrativa francesa situata en o departamento de Gers y districtos d'Aush y Condòm, en a rechión d'Occitania.
Districto de Brčko
O districto de Brčko (prenunciau /br̩̂t͡ʃkɔː/; en bosnio Brčko distrikt; en cirilico Брчко дистрикт) ye una unidat territorial administrativament autonoma baixo a soberanía de Bosnia y Herzegovina y oficialment fa parti d'as dos entidaz d'ella. Se corresponde a o territorio d'o municipio de Brčko. Dimpués d'o Tractau de Dayton, que remató a Guerra de Bosnia en 1995, s'alcordó que iste districto fuese administrau de forma independient por as fuerzas multinacionals de pacificación. O territorio ye important estratechicament ya que se troba entre as dos partis d'a Republica Serbia. Por ixo en 2000 s'alcordó que iste territorio fuese un condominio d'a Republica Serbia y a Federación de Bosnia y Herzegovina, pero en a practica poseye autonomía pendendo dreitament d'a Republica de Bosnia y Herzegovina.
Cantón de Baish Armanhac
A suya población ye de habitants  y en fan parte 15 comunas. A suya capital ye a localidat de Condòm.
Punta de la Cuta
A punta de la Cuta u tamién conoixida como Lo Forato Pichatico ye un pico de 2.016 metros d'altaria situau en o Prepireneu aragonés y en a sierra de Gabás.
Thor
En a mitolochía norrena, Thor (En norrén antigo: Þórr) ye lo dios d'o trueno y a fuerza. Manimenos, o suyo paper ye complexo ya que teneba influxo en arias muit diferents, tals como o clima, as cullidas, a protección, a consagración, a chusticia, os viaches y as batallas.
A suya arma ye un martiello que se lanza, clamau Mjolnir, d'o qual se fazioron copias como amuleto que dimpués se convirtioron en un simbolo pagano que desafiaba a la cristianización d'Escandinavia.
Punta de la Cuta
Administrativament se troba en o municipio de Val d'Echo, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
Thor
Thor viacheya en un carro que ye tirau per dos bucos machicos clamaus Tanngrisnir y Tanngnjóstr que teneban a peculiaridat que Thor podeba cocinar-los y dimpués si amenesteba continar o suyo viache, cubriba os uesos con a piel y feba servir o poder rechenerador d'o suyo martiello pa tornar-los a la vida. thumb|250px|Thor con o suyo carro tirau per os [[bucos machicos Tanngrisnir y Tanngnjóstr seguntes o pintor Max Friedrich Koch.]]
Una vegada que o proceso de cristianización estió completau, a figura de Thor estió demonizada per o creixent influxo de misioners cristianos. Dimpués de que o cristianismo s'alazetase, restas d'a suya fe se conservoron de forma clandestina sobretot en arias rurals, sobrevivindo asinas dica tiempos modernos en o folclore chirmanico y mas dinantes reconstruyiu baixo quantas formas en o neopaganismo chermanico.
En estar un dios muito popular entre las diferents tribus chermanicas, muitas localidaz y lugars como colinas u selvas estioron nombradas en honor a Thor, entre as que cal destacar a ciudat de Tórshavn (literalment puerto de Thor; en danés Þórshöfn) en as Islas Feroe u a palabra anglesa Thursday (chueves en aragonés) que derivaría de Thor's day (día de Thor). Mas cerca en o tiempo lo asteroide (299) Thora o suyo nombre deriva de Thor.
Idioma norrén antigo
L'idioma norrén antigo ye una luenga chermanica septentrional que charraban os habitants d'os países escandinavos y os habitants d'as suyas colonias d'ultramar en ixas envueltas d'os vikingos, dica arredol de l'anyo 1300.
A luenga proto-norrena esdevinió o norrén antigo en o sieglo VIII, antiparte o norrén antigo encomenzó a evolucionar ta as diferents luengas chermanicas septentrionals dende mitat y zaguers d'o sieglo XIV, rematando a fase evolutiva d'a luenga conoixida como norrén antigo. Manimenos encara s'escribiba en norrén antigo dica bien adintro d'o sieglo XV.
Campinya de Guadalachara
thumb|250px|Comarcas en a provincia de Guadalachara
A Campinya de Guadalachara, ye una comarca espanyola que ocupa a parte centro-occidental d'a provincia de Guadalachara (Castiella-la Mancha). Ye a menor en extensión y amás baixa en altaria (uns 650 m de meya) d'as comarcas d'ixa provincia, pero tamién a mas poblata y desembolicata economicament, (por estar a man de Guadalachara y Madrit). Ye mugata en entre a marguin dreita d'o río Fenares y a marguen ezquierda d'o río Jarama
Encara que ye una comarca deseparata en a provincia de Guadalachara, ye en realidat una subcomarca d'a comarca natural Campiña del Henares, que se prolonga en territorio d'a provincia de Madrit con a Campiña d'Alcalà.
Azuqueca de Henares ye a capital economica d'a Campiña de Guadalachara, y ofreixe gran variedat de servicios a los lugars d'a comarca. Tota a zona tien un desembolique industrial. As infraestructuras de trasporte incluyen os prencipals eixes de ferrocarril y carretera, (autopista R2 y autovía A2).
A cheografía fisica se caracteriza por estar una zona d'amplas faixas fluvials (que constituyen campiñas en as que se cautiva o cerial, as hortalicias y os árbols fruitals.
1920
Chulio
right|thumb|250px|L'actor estausunidense [[Yul Brynner, naixito l'11 de chulio de 1920.]]
Atros países
right|thumb|250px|O sociologo y economista alemán [[Max Weber, muerto o 14 de chunio de 1920.]]
Villavieja de Yeltes
Villavieja de Yeltes ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 967 habitants (2007), en una superficie de 50,84 km² y una densidat de población de 19,02 hab/km².
Puivalleta
Puivalleta (en castellano Puyballeta u Puibayeta) ye un lugar despoblau d'o municipio de L'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y en a provincia de Uesca.
Río Trabancos
O río Trabancos ye un río castellanoleyonés que desaugua en o Duero, dimpués de fer un recorriu de 81,65 km. O suyo afluent prencipal ye o río Regamón, y tien un caudal muito irregular, estando a vegadas ixuto y atras con grans avenidas d'augua.
Tiene zonas protechidas destacables como a ZEPA/IBA Tierra de Campiñas, y os LICs Humedales de los Arenales y as Riberas de Castronuño.
A l'igual que o río Zapardiel, ye sumament degradau y tiene una problemática por o mal estau de l'acuifero d'os arenales.
centro|miniaturadeimagen|Río Trabancos
Mugerre
Mugerre (en francés y oficialment Mouguerre) ye un municipio (u ''comuna) d'Iparralde en a provincia de Labort, que perteneixe administrativament a lo departamento francés d'os Pireneus Atlanticos (rechión de Nueva Aquitania).
A suya población ye de 3.765 habitants (1999) en una superficie de 22,57 km², con una densidat de población de 166,81 hab/km².
Cheografía
Mugerre ye situato a una altaria meya de 75 metros sobre o livel d'a mar, con una altaria minima de 0 m y maxima de 146 m.
President d'a Deputación Cheneral d'Aragón
200px|right|thumb|L'actual president, [[Jorge Azcón]]
O President d'a Deputación Cheneral d'Aragón (tamién clamato President d'o Gubierno d'Aragón o, a sobén, simplament President d'Aragón) ye, seguntes l'Estatuto d'autonomía, o chefe d'o gubierno d'Aragón. Nombra a os suyos conselleros y tién a maxima representación d'a comunidat autonoma asinas como representa a l'estato aintro d'o suyo territorio. Ye esleito por as Corz dentre os suyos deputatos, encara que formalment qui lo nombra ye o rei d'Espanya.
L'actual titular ye, dende o 10 d'agosto de 2023, o popular Jorge Azcón.
Funcions
Definiu como «institución d'a comunidat autonoma d'Aragón», chunto a ras Corz, o gubierno de chusticia, o President, seguntes l'articlo 46 de l'Estatuto, ''«exerce a representación suprema d'Aragón y a representación ordinaria d l'Estau en a Comunidat Autónoma. Preside o gubierno, diriche y coordina a suya acción»''.
Antimás, seguntes a Lei 2/2009, de 11 de mayo, d'o President y d'o Gubierno d'Aragón, corresponde a lo President:
O President puede delegar en os Vicepresidents u en os Consellers as atribucions indicadas en os puntos 1, 7, 11, 12, 15 y 18.
Pina d'Ebro
Pina d'Ebro ye un municipio d'a comarca d'a Ribera Baixa de l'Ebro en a provincia de Zaragoza. Fa parte d'o partiu chudicial de Zaragoza.
Cheografía
Ye situata sobre materials aluvials cuaternarios de l'Ebro, chunto a o río, en a marguin ezquierda, a 161 metros d'altaria sobre o livel d'a mar. Ye a una distancia de 38 km de Zaragoza, a o piet d'os Monegros; o termin municipal ye muito extenso y monegrino cuasi de tot. O patrimonio natural ha estato estudiato por o mayestro Javier Blasco Zumeta, que clasificaba taxonomicament tot lo que podeba, y lo que no podeba lo ninviaba a os especialistas.
Mugas
O suyo termin muga con Fuents d'Ebro, Osera d'Ebro, Monegriello, Castillón de Monegros, L'Almolda, Burcharaloz, Sastago, Exelsa y Quinto.
Parla
Como en tota a Ribera Baixa de l'Ebro se i conservan muitos aragonesismos. Destacan pluviar, mechana y ormo.
Toponimia menor
Claman l'atención Varello de los Carneros, Varello de los gatos, Val de Falcones, Val d'Abellera, El Figueral y El Rabalete.
Personalidaz naixitas de Pina d'Ebro
Categoría principal: Naixitos de Pina d'Ebro.
Rebecca Romijn
Rebecca Romijn, naixita de Berkeley (California, Estaus Unius) o 6 de noviembre de 1972, ye una actriz estausunidense, activa dende meyatos d'os anyos 1990.
Pina d'Ebro
Fiestas
A Sant Blas li se dedica un dance os días 2 y 3 de febrero, y ye uno d'os dances mas antigos d'a provincia, porque se conoixe dende o sieglo XVI.
Urt
Urt (Ahurti en basco) ye una comuna d'Iparralde situata en o departamento francés d'os Pireneus Atlanticos, en a rechión de Nueva Aquitania. En l'anyo 1999 teneba una población de 1.702 habitants, en una superficie de 18,99 km² y una densidat de población de 89,63 hab/km².
Cheografía
O suyo termin municipal muga con Saint-Laurent-de-Gosse a lo norte; con Bardoze y Guishe a l'este; con Saint-Barthélemy, Urketa y Beskoitze a l'ueste; y con Hazparne a lo sud.
Urt ye trescruzata por o río Ador.
Ranyín
Ranyín (/ra'ɲin/; oficialment, en castellano, «Rañín» ) ye un lugar aragonés en o municipio de a Fueva, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca. A suya población ye de 41 habitants (2011 ).
Galindo II Aznárez
Colaboró en o golpe d'estato de Pamplona (905), d'o cual resultó o cambio d'a dinastía pamplonesa por unatra branca mas favorable a os intreses d'Aragón.
Ranyín
Cheografía
Ranyín se troba en un cantimplano de poqueta inclinación en as garras occidentals d'a sierra de Campanué, en a man de a dita sierra que mira t'a Fueva, en fendo parte d'ixa subcomarca sobrarbenca. Ye chusto en l'altura d'un promontorio chiquilín que o fa devantar por alto d'as fincas agricolas que l'arrodeyan.
Urt
Economía
A principal actividat economica d'a comuna de Urt ye l'agricultura, chunto con a ganadería y a elaboración de queso. Destaca a interpresa Ardigasha, una d'as 50 principals interpresas d'a industria agroalimentaria d'o departamento.
Galindo II Aznárez
Se casó dos vegatas: con Sancha Garcés y con Acibella Garcés. tenió dos fillas: Toda d'Aragón, casata con Unfredo Bernat, conte de Ribagorza, y Andregoto Galíndez (contesa 922-925), casata con García Sánchez I, rei de Navarra (925-970)
Morió en 922.
Urt
Toponimia
O toponimo Urt ye en as formas Aurt (1193, cartulario de Bayona ), Hurt (1243, titulos d'a Cambra de Comptos de Navarra), Aourt (sieglo XIII, colección Duchesne), Beata Maria d'Urt (1686, colacions d'a diocesi de Bayona) y Liberté (en 1793, en a Revolución francesa).
Ranyín
Cheografía
En norte de Ranyín, de camín ta o puerto de Foradada, a solana de lugar remata abruptament en un vallón con terreros por a on que i baixa o barranco d'a Usía, corso d'augua principal en a Fueva que naixe amán de o lugar.
Urt
Toponimia
Un texto on s'escribiba Hurt ye de 1243 cuan os vecins d'o lugar se posoron baixo a protección de Tibalt I de Navarra y s'obligan a pagar 12 sueldos morlans por casa anyalment.
Ranyín
Monimentos
A ilesia de de Ranyín ye o monimento principal d'a población. Se tracta d'una ilesia d'oríchens romanicas que ha gosau sufrir remodelacions en sieglos posteriors, especialment en o sieglo XVI y XVII. Ye consagrada a l'advocación de Santa María de l'Asumpción.
A nau ye sola, con forma de cruz latina, y tiene un abside semicircular que ye o solo vestichio que fa dir d'as suyas oríchens romanicas. A ilesia se va enamplar ta fer-le naus laterals, que son como dos ixamplaus en as garras d'o crucero. Una imáchen de a virchen María, picada en madera, se guardaba en a ilesia pero en l'actualidat ye en o Museu Diocesano de Balbastro.
Cuta Baixa
A Cuta Baixa ye un pico de 2.062 metros d'altaria situau en o Prepireneu aragonés y en a sierra de Gabás.
Administrativament se troba en o municipio de Val d'Echo, en o Parque Natural d'as Vals Occidentals.
Escandinavismos en anglés
thumb|250px|Distribución d'os toponimos escandinavos en [[Anglaterra (texto en alemán).]] Os escandinavismos en anglés y l'adstrato escandinavo en anglés ye o conchunto d'elementos lingüisticos d'orichen escandinavo presents en anglés que arriboron en esta luenga como conseqüencia de contactos entre os pueblos escandinavos (sobre tot daneses) y os pueblos anglofonos. A mes gran part de l'adstrato escandinavo de l'anglés consiste en palabras d'a estructura morfolochica anglesa y de diferents campos lexicos que pasoron dende l'antigo norrén ta l'anglés antigo en l'alta Edat Meya en ixas envueltas d'os vikingos, que facioron incursions en Anglaterra y plegoron a establir-se-ie, en un amplo territorio d'o norte conoixiu como Danelaw ("baixo la lei danesa"), a on que continoron charrando a suya luenga por unas cheneracions.
Fonetica y identificación
En anglés actual bi ha parellas de palabras pareixidas, dobletz que provienen d'a mesma palabra proto-chermanica, (cognatos chermanicos), pero que han coexistiu por tener un significau diferent as suyas evolucions en anglo-saxón y en norrén. L'eixemplo més claro ye shirt (camisa, d'orichen anglo-saxón) y skirt ("saya", "falda", d'orichen norrén), relacionadas tamién con l'adchectivo short ("curto").
Por estar luengas chermanicas tanto l'anglés antigo como l'antigo norrén teneban cierto grau d'intercomprensibilidat y bi heba muitas palabras que heban evolucionau poco dende a suya radiz común protochermanica u que encara se presentaban iguals y no heban conoixiu os cambios foneticos que conducioron a la suya forma en as luengas actuals. Ye dicicil de distinguir quan una palabra anglesa ha arribau a l'anglés dende l'anglosaxón y quan i arribau dende o norrén antigo, y ye especialment dificil de precisar en os verbos monosilabicos, (bring, come, get, hear, meet, see, set, sit, spin, stand, think).
En as parellas u dobletz se puet identificar como escandinavas as palabras que encomienzan por sk-: skin ("piel"), skirt ("falda", "saya") y sky ("cielo").
San Felices de los Gallegos
San Felices de los Gallegos ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. Se troba en o partiu chudicial de Vitigudino y comarca d'El Abadengo.
Escandinavismos en anglés
Fonetica y identificación
L'analís fonetico permite identificar escandinavismos foneticos en os que a palabra con orichen escandinavo ha plegau a fer desapareixer de tot a palabra anglosaxona. Ye o caso d'a palabra norrena syster, que fació desapareixer de tot a la palabra sweostor y estó a sola que pervive en l'anglés actual sister ("chermana").
San Felices de los Gallegos
A suya población ye de 536 habitants (2009), en una superficie de 81,43 km² y una densidat de población de 6,58 hab/km².
Escandinavismos en anglés
Elementos morfolochicos d'orichen escandinavo
Entre os elementos morfolochicos dificils de diferenciar un orichen anglo-saxón y un orichen norrén tenemos as preposicións over ("dencima de") y under ("debaixo de"). Tamién se desvién o mesmo con os adchectivos mine ("mío") y thine ("tuyo")
San Felices de los Gallegos
Cheografía
A localidat de San Felices de los Gallegos se troba situata a 667 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 102 km d'a ciudat de Salamanca, a capital d'a suya provincia. O suyo termin municipal se troba situato en o Parque Natural Arribes del Duero.
Escandinavismos en anglés
Lexico d'orichen escandinavo
Entre as palabras que presentan o mesmo aspecto tanto si hesen arribau a l'anglés dende l'anglo-saxon como si i hesen arribau dende o norrén antigo tenemos father ("pai"), mother, ("mai") brother ("chermano"), man ("hombre"), wife ("esposa", diferent de woman, "muller" en atro sentiu), ground ("suelo", "solero", "tierra"), land ("tierra", "país"), tree ("árbol"), grass ("hierba"), summer ("verano"), winter ("hibierno"), cliff (costa con penyas), dale ("val"). Ye o mesmo caso que as colors y dos puntos cardinals (north y west, orichen de "norte" y "ueste").
Bi ha lexico relacionau con a navegación y a vida en a mar como axle ("eix", "mástel"), to drow ("afogar"), flounder (un peix plan d'o chenero Paralichthys), gust ("bufada d'aire"). Tamién bi ha palabras relacionadas con a piratería como crook ("ladrón")
Tamién bi ha un lexico y unas composicions que reflectan la sociedat escandinava en Anglaterra. A palabra law ("lei") escandinava y fació part de compuestos como bylaw (literalment "lei d'o lugar" pero prenendo o significau d'"ordinación municipal") y outlaw ("fuera d'a lei"). A palabra anglesa pa dicir "mariu" quier dicir literalment "propietario d'a casa", hus-bondi en norrén. A palabra fellow provién d'a composición fe-lagi que significa en norrén que "posa a suya part", comparable a l'orichen d'a palabra "companyero" en luengas romances, que "comparte pan". Bi ha obchectos y armas como axe ("astral") y knife ("cuitiello"), palabras que indican accions violentas u os suyos resultaus como gap ("breca"), scar ("cicatriz").
Toponimia norrena en Anglaterra
Arredol de 1500 macrotoponimos d'o norte d'Anglaterra son d'orichen norrén u escandinavo. Mes de 600 macrotoponimos rematan en -by, que significa "grancha", "pardina", "aldeya" y en trobamos un eixemplo en Whitby. A terminación -thorp(e) significa "lugar" y la veyemos en puestos como Scunthorpe. A terminación -toft ("troz d'unas tierras") la veyemos en Blacktoft.
A Lecina (Buil)
A Lecina (en castellano La Lecina) ye un lugar despoblau d'o municipio de L'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y en a provincia de Uesca.
Castanhós e Solens
Castanhós e Solens (Castanhós e Solens en occitán, Castaignos-Souslens en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés d'as Landas, rechión de Nueva Aquitania, districto de Dacs y cantón de Costalat de Shalòssa.
A suya población ye de 353 habitants (2007) en una superficie de 7,45 km², con una densidat de población de 47,38 hab/km².
La Ripa
La Ripa ye un lugar despoblau d'o municipio de L'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y en a provincia de Uesca.
Yera situada en l'antigo termin municipal de Buil.
Cespedosa de Tormes
Cespedosa de Tormes ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 585 habitants (2007), en una superficie de 46,29 km² y una densidat de población de 12,63 hab/km².
Livel d'a mar
thumb|right|250px|Placa oficial d'una estación de tren con l'altaria respecto a lo livel d'a mar en Alicant. 250px|thumb|right|[[Penyas (costa)|Penyas blancas de Dover (Anglaterra), l'augua d'a mar en o cabaixo.]] Se diz livel d'a mar a lo livel que se fa servir como referencia pa mesurar l'altitut d'as localidaz y accidents cheograficos, de fueras d'os releus submarins, que se mesuran por a suya fondura.
O livel d'a mar no ye constant a causa d'as mareas, y tampoco en toz os puestos d'a Tierra, en cada país prenen un livel predeterminau en un puesto concreto y a determinada hora. Qualsiquier altitut que se quiera calcular en dito país se fa en comparanza con ixe livel d'a mar predeterminau.
En Espanya se prene como livel 0 pa referencias no submarinas l'altaria meya d'a mar en o mareografo d'Alicant entre os anyos 1870 y 1882, mientres que pa las submarinas o livel 0 ye a baixamar escorada d'o mesmo puesto.
Blanca Miret
Estió 3 vegadas internacional con Espanya y en o Memorial d'Atletismo Miguel de la Quadra-Salcedo, que se celebra en as pistas de ceniza d'a Universidat Complutense de Madrit, se'n fa una preba en o suyo honor dito Trofeo Blanca Miret de 100 metros lisos.
Borredà
Borredà (Borredà en catalán y oficialment, Borredá en castellano) ye un municipio catalán situau en a comarca d'o Berguedá, partiu chudicial de Berga y provincia de Barcelona.
A suya población ye de 609 habitants (2008), en una superficie de 43,45 km² con una densidat de población de 14,02 hab/km².
Cheografía
A localidat de Borredà ye situata a 854 metros d'altaria sobre o livel d'a mar.
Armenteros
Armenteros ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 574 habitants (2007), en una superficie de 38,93 km² y una densidat de población de 14,74 hab/km².
Río Andalién
O río Andalién ye un río chileno que naixe en os Esteros Poñén y Curapalihue en a provincia de Concepción y desemboca en a Bahía de Concepción. A suya longaria ye de 130 km, drenando una cuenca hidrolochica con una superficie de 780 km² con un cabal meyo de 10–300 m³/s.
Joan Prim
Joan Prim i Prats, marqués de Los Castillejos, conte de Reus, vezconte del Bruc y Gran d'Espanya, naixito de Reus, Catalunya, o 16 d'aviento de 1814 y muerto en Madrid o 30 d'aviento de 1870) estió un militar y politico catalan. Estió governador militar de Barcelona en 1843, capitán general de Puerto Rico en 1847 y president d'o consello de Ministros entre 1869 y 1870.
Hormilleja
Hormilleja ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Nachera.
A suya población ye de 171 habitants (2006) en una superficie de 7,44 km², con una densidat de población de 22,98 hab/km².
Cheografía
A localidat de Hormilleja ye situada a 496 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 33 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Paolo Salvati
Paolo Salvati naixito de Roma (Reino d'Italia), o 22 de febrero de 1939 y muerto en Roma y muerto en 24 de chunio, estió un pintor italiano.
Pétrola
Pétrola ye un municipio d'o nord-este d'a provincia d'Albacet (Castiella-La Mancha). A suya población ye de 839 habitants (2009) en una superficie de 74,61 km² y una densidat de 11,25 hab/km².
Toponimia
Ye un toponimo mozarabe que provién d'o latín PETRULA, a l'igual que o toponimo Piédrola en Ciudad Real.
Pompeu Fabra
Pompeu Fabra i Poch, naixito de Gràcia, Barcelona, o 20 de febrero de 1868 y muerto en Prada o 25 d'aviento de 1948 estió un lingüista catalán.
Chagarcía Medianero
Chagarcía Medianero ye un municipio d'a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 113 habitants (2007), en una superficie de 14,71 km² y una densidat de población de 7,68 hab/km².
Barañáin
Barañáin (Barañain en basco) ye un municipio de Navarra situato en la comarca de la Cuenca de Pamplona, formando parte de l'Aria Metropolitana de Pamplona, d'a merindat de Pamplona y d'o partiu chudicial de Pamplona.
La suya población ye de 21.705 habitants (2010), en una superficie d'1,39 km² con una densidat de población de 15.615,11 hab/km². Por a suya población, ye o tercer municipio de Navarra, dezaga de Pamplona y Tudela.
Cheografía
La localidat de Barañáin se troba situata a 434 metros d'altaria sobre lo livel de la mar, a una distancia de 4 km de la ciudat de Pamplona, la capital de Navarra, d'a suya mrindat, d'a suya comarca y d'o suyo partiu chudicial.
Mugas
O termin municipal de Barañáin muga a o norte con Pamplona, a o nord-este con Pamplona; a l'este con Pamplona; a o sudueste con Pamplona; a o sud con Zizur Mayor; a o sudueste con Zizur Mayor; a l'ueste con Olza; y a o norueste con Orcoyen.
Lo Vedat
Lo Vedat (Lo Vedat en occitán, Loubédat en francés y oficialment) ye una comuna occitana en o departamento francés de Gers, rechión d'Occitania, districto de Condòm y cantón de Gran Baish Armanhac.
A suya población ye de 129 habitants (1999) en una superficie de 9,46 km², con una densidat de población de 13,64 hab/km².
Acero
thumb|[[Puent d'acero.]] thumb|Una sirga d'acero.
L'acero ye una aleyación de fierro y carbonio, a on que o carbonio no blinca d'o 2,1% en o peso d'a composición de l'aleyación. A meyatos d'o sieglo XX existiban 2 versions d'o diagrama d'equilibrio d'os acers. En a versión alemana (u europea) a composición maxima d'os acers s'establiba en o 1,7% de carbonio mientres que en l'anglonordamericana (u americana) o maximo s'establiba en o 2,1%. Hue día a fracción limite de carbonio en os acers dende o punto de vista metalurchico s'estableixe arredol d'o 2,1% de carbonio. gosando estar a ormino os porcentaches d'entre o 0,2% e o 0,3%.
O fierro puro ye un metal muit dúctil pero de baixa resistencia. O carbonio li da dureza y resistencia. En función d'o porcentache de carbonio s'obtienen diferents tipos d'acero, ye decir, un acero con muito carbonio será un acero muit resistent y muit duro, pero tamién muit frachil, y un acero con poco carbonio será poco resistent y poco duro, pero con menos frachilidat.
Aplicacions
L'acero en as suyas diferents classes y formas ye muito present en a nuestra vida cotidiana. Ye present en ferramientas, aparatos, electrodomesticos, maquinaria, autos, estructuras de casas, naves industriales y atros edificios.
Comercialment se troba en forma de chapa y perfils:
Punta Mentar
A punta Mentar ye un pico de 2.143 metros d'altaria situau en o Prepireneu aragonés y en a sierra de Gabás.
Administrativament se troba en o municipio de Val d'Echo.
Corz de Monzón (1537)
Estioron as terceras Corz chenerals aragonesas de Carlos I y os suyos prencipals motivos yeran o coste tan alto d'as hostilidatz con Francia y a esfensa d'as agresions turcas en a Mediterrania.
O mantenimiento d'a seguranza maritima obligaba a un treballo constant d'os astilleros catalans con a consiguient deforestación d'as selvas d'o Prencipau. Igual que succedió en as anteriors Corz de Monzón de 1533-1534, os deputaus se queixoron d'iste feito.
Por lo que fa a l'orden politico d'o prencipau de Catalunya, tornó a amaneixer lo conflicto de competencias. En iste caso ye contra l'Audiencia que en fer procesos de regalía pa condenar bandoleros, impediba que istos estasen chudgaus d'atros delitos cometius contra la Cheneralidat, perdendo de facto l'autoridat y o respecto.
Juan Francisco La Ripa
Juan Francisco La Ripa y Marraco, naixito d'Echo (Chacetania) o 10 de febrero de 1733 y muerto en Zaragoza (Comarca de Zaragoza) o 25 d'octubre de 1794, estió un avogato y churista aragonés, considerato como uno d'os zaguers grans foristas d'o Dreito aragonés. Biznieto de fray Domingo La Ripa, estudeó Dreito en a Universidat de Uesca, ta dentrar en 1754 en o Colechio d'Avogatos de Zaragoza, exercindo a profesión en ixa ciudat.
Hormilla
Cheografía
A localidat d'Hormilla se troba situada a 522 metros d'altaria dencima de lo livel d'a mar, a una distancia de 30 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a suya provincia y d'a suya comunidat autonoma.
Club Baloncesto Estudiantes
O Club Baloncesto Estudiantes ye un club de baloncesto d'a ciudat de Madrit, establito en l'anyo 1948. Ye conoixito a sobén con l'actual nombre comercial de Movistar Estudiantes. Chuga en a liga LEB Oro en l'anyada 2021/22 y en o WiZink Center d'a capital madrilenya como equipo local.
Abaurrea de Chuso
Abaurrea de Chuso (Abaurrea Baja en castellano, Abaurrepea en basco) ye un municipio de Navarra situato en la val d'Ezcua, en a comarca d'Auñamendi, merindat de Sangüesa y partiu chudicial d'Aoiz.
La suya población ye de habitants en una superficie d'10,89 km² con una densidat de población de 0 hab/km².
Cheografía
A localidat d'Abaurrea de Chuso se troba situata a 855 metros d'altaria sobre o livel d'a mar, a una distancia de 67 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra.
Río Biobío
O río Biobío ye un río chileno que naixe en a Laguna Galletué en a Rechión de la Araucanía y desemboca en Oceano Pacifico en a provincia de Concepción, en a Rechión del Biobío. A suya longaria ye de 380 km, drenando una cuenca hidrolochica con una superficie de 24.262 km² con un cabal meyo de 899 m³/s.
Guerra ruso-ucrainesa
A guerra ruso-ucrainesa ye una guerra en curso que embreca sobretot a Rusia per un costau, y Ucraína per l'atro. Lo conflicto prencipió en febrero de 2014 y se centró en a peninsula de Crimea y partis d'o Donbás, que son reconoixius internacionalment como parti d'Ucraína. Lo conflicto incluyó l'anexión rusa de Crimea (2014), a guerra d'o Donbás (2014-present), incidents navals, guerra cibernetica y tensions politicas. Rusia brindó refirme militar a los separatistas en Donbas, manimenos intentó amagar a suya participación. Dimpués d'as acumulacions militars rusas amán d'as buegas d'Ucraína en 2021, Rusia lanzó una invasión a gran escala d'Ucraína lo 24 de febrero de 2022, con aduya de Belarrusia que permitió lo paso d'as tropas rusas tanto per tierra como per aire.
A mayor parti d'a comunidat internacional y organizacions como Amnistía Internacional han condenau a Rusia per as suyas accions en Ucraína, acusando-la d'infrinchir o dreito internacional y violar a sobiranía ucrainesa. Muitos países implementoron sancions economicas contra Rusia, personas u interpresas rusas, especialment dimpués d'a invasión de 2022.
Revolución industrial
thumb|250px|Una [[Maquina de vapor.]] A Revolución Industrial ye un conchunto de cambeos economicos (capitalismo), socials (orden burguesa) y tecnolochicos que prencipioron a producir-sen en Gran Bretanya en a segunda metat d'o sieglo XVIII y dimpués s'estendilloron por a resta de países d'Europa, Estaus Unius y Chapón. Os abances tecnicos -mas que mas a maquina de vapor-, o gran creiximiento demografico que s'encetó en l'anyo 1750, y os cambeos que se producioron en l'agricultura escomenzoron a una revolución en l'ambito d'a industria, encapezata por o textil, o carbón y o fierro.
Ista revolución reendrezó lo curso d'a historia transformando os sers humans agricultors y ganaders en manipuladors de maquinas accionatas por enerchía. Allora, la Revolución Industrial transformó a base economica d'a sociedat que dende agora ye a producción industrial; as ciudaz esdevinioron centros superpoblatos y puestos de treballo y vivienda d'a nueva clase social surtita: la clase obrera. A existencia d'ista nueva clase, formata orichinalment por labradors que heban plegato dende o campo, empenta l'aparición de nuevas ideyolochías liberals y socialistas que configurarán o mundo contemporanio.
Cuba
A Republica de Cuba ye un país d'America asentato en un archipielago d'o mar d'as Antillas, tamién conoixiu como mar Caribe, en a confluencia entre o golfo de Mexico y l'Oceano Atlantico. A lo norte se troban Estaus Unius y Bahamas, a l'ueste Mexico, a lo sud as Islas Caimán y Chamaica y a lo sudeste Haití, en l'occident d'a isla La Española, que comparte con a Republica Dominicana.
A población d'o país ye de 11.308.764 habitants (2004) en una superficie de 110.860 km², con una densidat de población de 101 hab/km². Ye asinas a segunda isla mas poblata d'as Antillas, dezaga de La Española.
Politicament, Cuba ye una Republica dende a suya independencia d'Espanya, reconoixita o 20 de mayo de 1902 (encara que a luita por a suya independencia prencipió en 1868), con capital en a ciudat de La Habana, estando l'actual President d'o Consello d'Estato Miguel Díaz-Canel. En a vichent Constitución de Cuba, o suyo articlo 1 define a o país como un Estato socialista de treballadors, dende a victoria de Fidel Castro Ruz en a Revolución Cubana en 1960. L'idioma oficial de Cuba ye o castellano, y a suya moneda o peso cubano (encara que tamién bi ha o peso cubano convertible).
As prencipals ciudaz d'o país son a suya capital, La Habana, con mas de 2 millons d'habitants, Santiago de Cuba, con mas de meyo millón, y Camagüey y Holguín, ciudaz con una población de mas de 300.000 habitants. Sindembargo, en o país bi ha 11 ciudaz mas con una población superior a los 100.000 habitants.
Encara que en plegar os colonizadors espanyols a Cuba en 1492 a población yera formata por amerindios, as malautías y a propia colonización facioron desapareixer a mayor parte d'a suya población nativa, que fue substituyida por esclavos de raza negra portiatos dende Africa, estando asinas a población actual d'o país una suma de descendients d'istas razas, amás d'una chicota immigración d'orichen asiatico vinclata a la presencia colonizadora espanyola en as islas Filipinas.
Historia
thumb|200px|left|[[USS Maine en pleganto ta la badía de la Habana]] Antiga colonia espanyola dende o sieglo XVI, a luita por a independencia prencipió en 1868 y continó mientres tot o sieglo XIX dica la Guerra de Cuba de 1898 entre Espanya y os Estaus Unius. O desencadenant d'a guerra estió lo esclatito d'o vaixiello USS Maine d'os Estaus Unius, atracato en o puerto de la Habana, o 15 de febrero de 1898. A prensa nordamericana fació una fuerte presión ta culpar a Espanya d'o esclatito en a nau, declarando Estaus Unius a guerra a Espanya con ixa enchaquia. O president William McKinley desichió a immediata retirata espanyola de Cuba, ninviando tropas americanas a la isla.
Dimpués d'a ocupación nordamericana, a isla obtenió a independencia en 1902, encara que os Estaus Unius continoron tenendo bel privilechio en Cuba. A revuelta guerrillera (Revolución Cubana) contra la dictadura de Fulgencio Batista levó a lo establimiento d'o rechimen revolucionario castrista a partir de 1959. thumb|180px|[[Fidel Castro, Guevara y atros liders d'a revolución en la Habana]] Diversos grupos de terratenients exiliatos en Miami, armatos y entrenatos por o gubierno d'os Estaus Unius y con o refirme d'a CIA, prencipioron una invasión militar sobre a isla o 17 d'abril de 1961 en a zona de Playa Girón, estando rapedament redotatos en poquetas horas. Iste feito fació que o gubierno, a lo prencipio nacionalista, de Fidel Castro declarase o caracter socialista d'a Revolución Cubana, y que s'intensificasen as relacions de Cuba con a URSS, que podió veyer-se en a dita Crisi d'os misils de Cuba, en 1962.
Istos feitos creyoron una situación prebelica entre os gubiernos de Cuba y os Estaus Unius, que s'ha mantenito dica l'actualidat, un bloqueyo economico, d'alimentos y medicamentos sobre a isla; bloqueyo que ha estato reiteradament denunciato por a Organización d'as Nacions Unidas y que, manimenos, s'ha visto intensificato dende 1996 con l'aprobación d'a Lai Helms-Burton por parti d'os Estaus Unius.
Iste bloqueyo, acompanyato d'a cayita d'a Unión Sovietica a prencipios d'os anyos 1990, ha creyato una important crisi economica en a isla, fendo que se desarrollase a metat d'ista decada un movimiento migratorio enta las costas de Florida protagonizato por os balseros.
Recientment, o incremento d'os ingresos toristicos y os convenios de colaboración con o gubierno de Venezuela (desplazamiento de medicos cubanos voluntarios a Venezuela en pagas por pres preferencials en o petrolio venezolano ta Cuba) han contribuito a una cierta recuperación d'a economía cubana.
Subdivisions administrativas
Cuba se divide, politicament y administrativa, en 14 provincias y un municipio especial. Amás, totas as provincias se trestallan en municipios; en total en son 169.
Cheografía
thumb|right|A Sierra Maestra Cuba ye un archipielago constituito por a mayor isla d'as Antillas dita isla de Cuba, a isla de la Juventud (en aragonés "isla d'a Choventut", d'antis mas dita Isla de Pinos) y atras 4.195 islas. Ye situata en o mar d'as Antillas, a man d'as costas d'os Estaus Unius y Mexico.
A isla prencipal de Cuba ye a mas gran en superficie, con 105.006 km², y a setena mas gran d'o mundo. A segunda isla mas gran de Cuba ye a isla de la Juventud, a lo suduest, con un aria de nomás 3.056 km². A superficie total de Cuba ye de 110.860 km².
A lo sudeste bi ha la Sierra Maestra, una cordelera de montanyas a on o punto mas alto se troba en o Pico Real de Turquino, con 2.005 m. A l'ueste bi ha la Sierra de los Órganos, con una altaria maxima de 800 m. A lo sud se troba la Sierra de la Trinidad, u as montanyas d'Escambray; o punto mas alto en ye de 1.1.50 m. Arredol d'o 75% d'o territorio ye fértil; ya que a mayoría d'a tierra ye arable y accesible dende a mar, Cuba tien una posición unica en o Caribe.
Clima
O clima de Cuba ye tropical, mas que mas en a rechión occidental, pero l'aire fredo d'o norte produce una oscilación termica anyal, mas evident en a rechión oriental. L'amplaria cheografica de Cuba y a variedat d'as montanyas, sabanas, paúls, plachas y selvas tropicals que producen microclimas y diferencias en temperatura, precipitación, fauna y flora. A temperatura meyana ye de 25 °C. A precipitación anyal meyana ye de 1.320 mm; a temporada de plevias ye de mayo a octubre.
Hidrografía
Cuba tien mas de 200 rius, pero nomás dos en son navegables. O Cauto, a lo sudeste d'o país tien una longaria de 343 km; o Tao ye mas curto, pero mas cabaloso. O Sagua la Grande, en o centro de Cuba, s'emplega ta producir enerchía hidroelectrica, asinas como diversos saltos d'augua situatos en diversas rechions d'o territorio.
Fauna y flora
Belunas d'as especies d'a fauna que destacan en Cuba son os mamifers como os uties, diversos quiropteros, reptils (Cuba poseye una población important de cocodrilos), anfibios (como por eixemplo, belunas d'as especies mas chicotas de ranas d'o mundo), peixes y animals marins. A flora conta con mas de 6.500 especies de plantas de simient, de selvas, de plantas tropicals, de río y árbols ﻿fruitals.
En os suelo abundan os insectos que fan proliferar en bellas zonas os mamífers insectivoros como l'almiquí. Amás, bi ha presencia de diversas aus endemicas como lo tocororo, o Chlorostilbon ricordii y l'Aratinga euops. En as paúls i habitan especies caracteristicas d'o país como los cocodrilos, Agelaius assimilis, Ferminia cerverai, Cyanolimnas cerverai y o Bubulcus ibis.
Puntal Alto de lo Foratón
O puntal Alto de lo Foratón ye un pico de 2.154 metros d'altaria situau en o Prepireneu aragonés y en a sierra de Gabás.
El Tejado
El Tejado ye un lugar d'o municipio de Calzada de Don Diego‎ en a provincia de Salamanca, en a comunidat autonoma de Castiella y Leyón, Espanya. A suya población ye de 150 habitants (2007), en una superficie de 21,19 km² y una densidat de población de 7,07 hab/km².
Lista de reis de Francia
Ista ye una lista u relación d'os reis de Francia en cualsiquiera d'as trazas que a monarquía ha tenito en ixe país dende que amanixió a noción de Francia en o sieglo V, encluyindo-ie reis y emperadors.
Merovinchios
Os merovinchios no gosoron reinar nomás que en una chicota parte d'o territorio d'o reino d'os francos, mesmo habendo-ie uns cuantos reis devez. Os merovinchios que plegoron a reinar en a mayor parte d'o territorio amanixen en negreta.
Pardina d'o Bail
A pardina d'o Bail (en castellano El Bail) ye una pardina actualment despoblada d'a provincia de Uesca y situada en o municipio de Samianigo, en a comarca de l'Alto Galligo d'Aragón.
Se troba entre as vals de Nocito y a Guarguera, entre as localidaz de Nocito y Lasaosa.
Historia
Apareixe citada en decumentos d'o sieglo XVIII estando encara habitada un sieglo dimpués y deshabitada ya dentrau o sieglo XX. Asinas en 1930 encara teneba 8 habitants.
Toponimia
Iste toponimo derivaría d'o latín BAIULUS, fendo referencia a o "baile", representant d'o sinyor feudal en l'administración de chusticia. En iste caso sería a casa a on vive o baile.
Anyos 1670
Os anyos 1670 ye o periodo de tiempo formato por os anyos entre l'anyo 1670 y l'anyo 1679, istos dos tamién encluyitos.
Castroviello
Castroviello (Castroviejo en castellano y oficialment) ye un municipio d'a comunidat autonoma uniprovincial d'a Riocha, en a comarca de Nachera.
A suya población ye de 53 habitants (2006) en una superficie de 20,75 km², con una densidat de 2,55 hab/km².
Toponimia
En bels textos medievals s'escribe Castrouiello, con u representando v.
Cheografía
O lugar de Castroviello se troba situau a 955 metros d'altaria sobre lo livel d'a mar, a una distancia de 27 km d'a ciudat de Logronyo, a capital d'a Riocha.
Utriellas
Utriellas (Utrillas en castellano) ye un municipio y villa d'a provincia de Teruel. Ye a capital administrativa d'a comarca d'as Cuencas Meneras.
Toponimia
En os textos medievals podemos leyer Utriellas y Utrillas. Si a forma orichinal ye Utrillas y a segunda ye una confusion con sufixo o sufixo -iello, alavez o toponimo se remontaría a lo latín UTRICULA, plural neutro de UTRICULUM ("celas", "forigons", "cavidaz", "sacos"), etc...como o que se considera pa Utrera (Andalucía). Un atra hipotesi fa remontar o toponimo Utriellas a lo latín ALTERELLA, diminutivo d'ALTERUS ("altero").
Utriellas ha dau nombre a una formación cheolochica representada en amplas zonas d'o Sistema Iberico: "arenas de Utriellas", formada en medios continentals d'o periodo Cretacio y con fosils de dinosauros.
Garayoa
Garayoa (Garaioa en basco) ye un municipio de Navarra situato en la val d'Ezcua. La suya población ye de 122 habitants (2007), en una superficie de 21,42 km² con una densidat de población de 5,7 hab/km².
Jolin Tsai
Jolin Tsai naixita de Xinzhuang, Republica de China o 15 de setiembre de 1980, ye una cantaire y musico de Pop a mas a mas de actriz de nacionalidat taiwanesesa conoixita prencipalment en Asia.