cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wikipitiya:Requests for adminship
support (支持)
Tadamahemek ko faloco' ira ko hatiniay pasadakay to tilid no mita Pangcah, nanay ira ko mikowanay tona Wikipitiya, ci Safulo singsi ko matatodongay a mikelid kitanan. ci Hana ko ngangan ako. aray.
Tada mahemek ko faloco’ a mikapot toni a saopo no mitiliday to Wiki. Ci Safulo singsi ko matatodongay a mikelid kitanan. mapainiini to taneng. Itini tona cefang a mika’ered to Wiki, ira ko paini ako to pira’oy to kinairaira i malacalayay a paratohay, to kacangalan ako tono ’Amis a sowal. ci Mayaw ko ngangan ako. aray!
Tadamahemek ko faloco' mikapot toni wikipitiya, ira ci Safulo singsi a mikerid tamiyanan a mitilid tonini Wiki.Nanay o matatodongay ci Safulo singsi a mikowan tona wiki.ci Safulo singsi ko safangcalay a malakowanliyen nona wiki. ci Alofay ko ngangan no mako. Aray！
Ci Iyus kako, malipahak ko faloco' no mako to picoker tonini a halaka, sa'icelen no mita o Pangcah.
Ci Fayan kako, malipahak ko faloco' no mako to picoker tonini a halaka, sa'icel no mita.
Ci Halo kako, malipahak ko faloco' no mako to picoker to matiniay a halaka, minanay kako ci Safuloan a mala管理員.
George Washington
縮圖|George Washington Ni George Washington (Pebrero 22, 1732[b] – Disiembre 14, 1799) ket maysa idi nga Amerikano nga opisial ti militar, estadista, ken Nangbangon nga Ama a nagserbi a kas ti immuna a presidente ti Estados Unidos manipud idi 1789 aginggana idi 1797. Nadutokan babaen ti Kontinental a Kongreso a kas komander ti ti Buyot ti Kontinental, ti Washington ket nangidaulo kadagiti puersa ti Patriota iti balligi iti Rebolusionario a Gubat ti Amerika ken nagserbi a kas presidente ti Konstitusional a Kumbension idi 1787, a nangpartuat ken nangratipikar ti Batay-linteg ti Estados Unidos ken ti pederal a gobierno ti Amerika. Ti Washington ket naawagan a kas ti "Ama ti Pagilianna" para iti nadumaduma a panangidaulona iti pannakabangon ti pagilian.[10]
Ti Washington ket addaan idi ti nasken a papel iti panangampon ken panangratipikar ti Batay-linteg ti Estados Unidos, a nangsukat kadagiti Artikulo ti Konpederasion idi 1789 ken agtaltalinaed a ti kapaut ti lubong a naisurat ken nakodipika a nailian a batay-linteg aginggana ita nga aldaw.[11][c] Isu ket namindua idin nabutos a presidente babaen ti Electoral College a sangsangkamaysa. Kas ti immuna a presidente ti E.U., nangipatungpal ti Washington iti napigsa, nasayaat ti pannakapondona a nasional a gobierno bayat a nagtalinaed a di mangidumduma iti nakaro a panagriri a rimsua iti nagbaetan dagiti kameng ti gabinete a da Thomas Jefferson ken Alexander Hamilton. Bayat ti Rebolusion Pranses, inwaragawagna ti patakaran ti neutralidad bayat a pinalubosanna ti Tulag ti Jay. Isu ket nangikeddeng kadagiti manayon a pagulidanan para iti opisina ti presidente, a mairaman ti panagusar ti titulo a "Mr. Presidente" ken panagsapata ti Opisina babaen ti imana iti Biblia. Ti Farewell Address-na idi Setiembre 19, 1796, ket nasaknap a maibilang a kas maysa a kangrunaan a sasao maipapan iti republikanismo.
Ni Washington ket maysa a makinkukua iti adipen nga addaan iti narikut a relasion iti panangadipen. Bayat ti panagbiagna, isu ket nagtagikua ti naurnong a dagup a nasurok a 577 nga adipen, a napilitan nga agtrabaho kadagiti talonna ken sadinoman ti pagnanaedanna, a mairaman ti Balay ti Presidente idiay Philadelphia. Kaskasdi, kas presidente, nagpirma met kadagiti linteg nga impasa ti Kongreso nga agpadpada a mangsalaknib ken mangkissay iti pannakaadipen. Ti testamentona ket nangibagbaga a ti maysa kadagiti adipenna, ni William Lee, ket rumbeng a mawayawayaan inton matay ken dagiti dadduma pay a 123 nga adipen ket rumbeng a mawayawayaan iti ipapatay ti asawana, urayno isu ket nasapsapa a nangwayawaya kadakuada bayat ti panagbiagna.[12][13]
Inkagumaan ni Washington nga asimilar dagiti Katutubo nga Americano iti kultura ti Anglo-Amerikano. Isu ket nangisayangkat pay kadagiti kampania militar a maibusor kadagiti Katutubo nga Amerikano a nasion idi las-ud ti Rebolusionario a Gubat ken ti Gubat ti Amianan a Laud nga Indiano. Isu ket kameng ti Iglesia Anglikano ken dagiti Freemason ken sinuportaranna ti nalawa a narelihiosuan a wayawaya a kas ti Kontinental a Buyot a mangidadaulo a heneral ken ti immuna a presidente ti nasion. Idi pimmusay, ni Washington ket indaydayaw babaen ni Henry "Light-Horse Harry" Lee a kas "umuna iti gubat, immuna iti kappia, ken immuna kadagiti puso dagiti kailianna".[14]
Ti Washington ket nalagip babaen dagiti monumento, ti pederal a piesta, dagiti nadumaduma a panangiladawan ti media, dagiti heograpiko a lokasion a mairaman ti nailian a kapitolio, ti Estado ti Washington, dagiti selio, ken ti kuarta. Adu nga eskolar ken ordinario nga Americano ti agpada a mangiranggo kenkuana kadagiti kadakkelan a presidente ti E.U. Idi 1976, ni Washington ket naipangato kalpasan ti ipapatayna iti ranggo a Heneral dagiti Buyot, ti kangatuan a ranggo iti Buyot ti E.U.
Malta
縮圖|Hata no Malta
Malta（馬爾他）Malta kKapolongan kitakit(馬爾他共和國; Malta a sowal:Repubblika ta' Malta; Ikirisa sowal:Republic of Malta)
O itiraay i Katimolay-Yoropa a kapolongan a kitakit, o mamangay-faco a kitakit ( 微型國家; Ikiris a sowal:Microstateo; Ministate) syoto o Waleta tokay.itirray i sasifo’an no Sifo’an-Riyar kano kanatal a Malta Kapolongan-Kitakit, o nipayatekoan to Malta-kanatal, Koco-kanatal, Komino-kanatal ato pinapina a mamangay kanatal.ilaloma’ noniian a kanatal o Komino-kanatal i, o pipa’adingan to ’ayam ato pipa’adingan to kinairaira no pala,tadacinganganay to “o faloco’ no Sifo’an-Riyar”, mapangangan ho to “isaikoran pahanaan no Yoropa”. 縮圖|Kaitiraan no Malta Ono sifoan a sowal o Ikiris a sowal ato Malta-sowal. O pipasifana’ to mitiliday o Ikiris a sowal.O mikapotay to Tata’angay-Ikiris Lekatep, Yoropa-Lekatep ato Sinken-kakaketonan (申根區;Fansu a sowal:Espace Schengen; Toic a sowal:Schengen-Raum) O kahiceraan no Punka no Yoropa ko syoto no Malta i 2018 miheca.
O sakakaay saka’orip no Malta o mihamhamay-tayal ato pakipaysoay-tayal, o sakakaay a sapili’etan to roma kitakit a payso ko mihamhamay-tayal no Malta. O roma sato i,malaheciay ko Sapipa’ading-faco (社會保障; Ikiris a sowal::social security ) no Malta, cowa ka papayso a mitilid,mipaising ato hoking no misawaday matayal.
O pisanga’an to “Toroy: kilang-’efa ka hadefek”(《特洛伊：木馬屠城》;Ikiris asowal:Troy), “Mapa’icelay no kawas a sofitay”(《神鬼戰士》;Ikiris a sowal: Gladiator), “Ilawac no riyar”(《海邊》), “ Ikakaay ko kaci’ice a mikalicay to tamina”(《大力水手》) ato “Pisalama to Salongoc” (《冰與火之歌：權力遊戲》;Ikiris a sowal:Game of Thrones), adihay ko itiniay a misanga’ to ika.
Ngangan no kitakit(國名)
O so’elinay a ngangan nona kitakit sano sowal no Malta o Repubblika ta' Malta, kalopitahidang o Malta hananay, sano Ikiris a sowal o Republic of Malta, kalopitahidan o Malta. No Kuwaoing a sowal:馬爾他共和國，通稱馬爾他.Ona Malta hananay i,nani cowaay ko tatapangan nona sowal, o sowal no mikinkiway nani Kirisiya-sowal to “μέλι”(ngiha’ mili), o “waneng” sanay ko imi nona tilid. O Kirisiya a tamdaw o “Μελίτη（ngiha’:Melite）, o “waneng” ano ca o “ko’esanay” ko imi nonini a tilid. Oroma a sowal na ira ko misiieday ko fanohong a waneng no ‘odal itini, sa pangangan han to “ciwanengay pala” han itini. I’yaw ni Yieso to 700 mihecaan ci’icel ko paisiwar no Kirisiya to Malta, o somowalay to sowal no Kirisiya a Sak’etipay Roma-Hontian Kitakit i 394 miheca tahira i 295 mihecaan mikowan to Malta.O roma sa sowal, o “Malta” hananay i,o nani sowal no Finici “Maleth”, o “ piki’adingan to fali a minato” sanay.
Rikisi(歷史)
縮圖|O kakeridan no Paka'efay-Sofitay i saka14 sici I’ayaw ni Yieso i saka 10 sici tahir i saka 8 sici,tayniay to ko Finici-tamdaw itini a maro’ to ikor ma’eco no Kirisiya ko Malta, i’ayaw no saka 4 sici ma’eco heca no Katayci-tamdaw. I’ayaw ni Yieso 218 miheca mokuwan no Katelang-Roma.yo itira i no Katayci ato Roma-Kapolongan kitakit, adihay ko kali’acan no Sifo’ay-Riyar, onini ko sakacemohad no Malta.
Nani saka 9 sici tatootoor sa ko Paycantin Hontian-kitakit, Arapiya Hontian-kitakit ato Noman-tamdaw a mikowan to Malta. 1192 miheca o honti no Sisili Hontian-kitakit ci Tankoroyti latek na mapadang no faki ningra o riyaran tapang no sofitay ci Tankoroyti safana’ sa ko pipalit ningra to mamilifet a mirocok malahonti o fafahi no honti ci Kangstans, mapangangan to Malta-Pocie.
1523 miheca,maforaw pasi’amis nani Roto-kanatal no Aycin-Riyar ko Yielsalim SieYohani Paisingan Paka’efay sofitay(耶路撒冷聖約翰醫院騎士團; Latin a sowal:Ordo Fratrum Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani; Fransu a sowal:Ordre de Saint-Jean de Jérusalem), ira ko pihamham no honti no Fangcalay Roma-Hontian kitakit(神聖羅馬帝國; Toic a sowal:Heiliges Römisches Reich; Latin a sowal:Sacrum Romanum Imperium)1 ci Cali Sakalima. Ona Paka’efaay-sofitay falicen ko ngangan to Malta Paka’efaay-sofitay. 1565 miheca ira ko lalood to milikotay to Malta, malowid no Paka’efaay-sofitay ko sofitay no Awtoman Hontian-kitakit, itini i rikis no Malta o skakaay a fodfod ko nini, malaheci ko pitaker to sofitay no Awtoman Hontian-kitakit to sapikowataw Sa’etipan-Yoropa.
1798 miheca, keriden no honti no Fransu ci Napolon ko sofitay milaplap to Paka’efaay-sofitay, orasak, patireng to Kamaro’an-loma’ i Roma ko Malta Paka’efaay-sofitay malamisiikeday a kasafelaw. 1800 miheca ma’eco no Ikiris ko Malt 1814 mihea malaheci mala nicowatan-sakowan no Tata’angay-Ikiris Hontian-kitakit. I sakatosa-Laloodan kinapinapina a mapahicera no salifong no Hikoki no Italiya, malikot heca no Italiya, ira to pali’ayaway halaka no Italiya to sapico’ecoaw a macakat to Malta-kanatal, o Cicediay-tamdaw a Sapilood-Halaka( 大力士作戰;Toic a sowal:Unternehmen Herkules) ko nisimeday a ngangan nona sapilood, nikawrira, cowa kafilo no sofitay no Italiya Honttian-kitakit ko pitoker no tamdaw no Malta, sa caka cakat tona kanatal ko sofitay no Italiya.
1064 miheca saka 9 folad saka i romi’ad milekal to pisiiked, cingangan sa o Malta-kitakit, mikapot to Tata’angay Ikiris-Lekatep. 1974 miheca patireng to Malta-Kapolongan kitakit, 1004 miheca mikapot to Yoropa-Lekatep. 縮圖|Malta kitakit
Kaitiraan(地理)
Itiraay i sasifo’an no Sifo’ay-Riyar ko Malta, o kakahad no sera ira ko 316km²,o karara’ay to Sisili-Kanatal(西西里; Italiya a sowal:Sicilia) irako 90 km. o katatekoan no Malta-kanatal, Koco-Kanatal(Gozo), Komino-Kanatal(Comino), Kominoto ato Fierla-Kanatal lima a kanatal, ilaloma’ nonian kanatal o Malta-kanatal ko sakakaay, latek ira ko 245km²,’edengan o Malta-kanatal, Koco-kanatal ato Komino-kanatal ko iraay ko tamdaw a maro’.
O faco no pala nani sa’etipan ko ‘akawangay pasiwali sa a malikelon,sahetoay o taporo, tada manikaway to nanom.
Sakilacen ‘enemay ko etal: Satimolan-minato: kakahad 26km², ira ko 83,234 ko tamdaw; saka’amisan:74 km², ira ko 44,852 ko tamdaw; saka’amis-minato:24 km²,ira ko 118,409 ko tamdaw; sakatimolan no sakawali:50 km², ira ko 50,650 ko tamdaw; sa’etipan:73 km², ira ko 51,961 ko tamdaw. Koxo-Komino: 69 km², 29,026 ko tamdaw.
O kakarayan o lafafa’efaay a Sifo’an-Riyar,i kasi’enawan patahtahay to ‘orad, ikaciferangan tadafa’edetay a makedalay.
Saka’orip(經濟)
O mihamhamay-Tayal ikakaay to pili’etan i polong a li’etan no 40% no kitakit a mili’etanan, o pakapaysoay-tayal a li’etan mahop ko 11 %. O tayniay a palafang i, o nani tiraay i Ikiris, Toic,Italiya ato Rosiya. Nani 1965 miheca matongal ko lafang to 10 ta’edip, to mihecahecaan ira ko 100’ofad o tayniay a minengneng to salawacan no makapahay riyar, ono to’asan a niyaro’ ato kapiciikedan no ‘ongcoy, oramo a 100’ofad a lafang o pakatamina a tayni. To mihecahecaan ira ko 7 ‘ofad a tamdaw tayni a mihatatanam to sowal no Ikiris. Ona pasifana’ay a demak o sifo ko micorohay, mikantokay to tayal. O mihatatanamay to sowal a pitilidan a ‘etan to mihecaan mahaop ko 1.8% no GDP.
O riko’ ato mililecay-tayal o skakaay a tayal itini. I 1992 miheca patireng ko Malta tono niyah a kafo-pikali’acan.
Paul McCartney
縮圖|Paul McCartney in 1964 O Sir James Paul McCartney（kuwaping a sowal：保羅·麥卡尼） <!---CH MBE (nayanak idi 18 Hunio 1942) ket maysa nga Ingles a kumakanta, mannurat ti kanta ken musikero a nakagun-od ti sangalubongan a kinalatak iti Beatles, a para kenkuana ket nagtokar ti bass a gitara ken nakibinglay kadagiti kangrunaan a panagsurat ti kanta ken dagiti mangidaulo a bokal a pagrebbengan kenni John Lennon. Maysa kadagiti kababalligian a kompositor ken agpabuya iti amin a panawen, ni McCartney ket naamammuan para iti melodiko a wagasna iti panagtokar ti bass, adu ti pakausaranna ken nalawa a tenor a bokal a sakop, ken musikal nga eklektisismo, a mangsuksukisok kadagiti estilo manipud iti pre–rock ken roll pop aginggana iti klasikal ken elektroniko. Ti panagkaduana iti panagsurat ti kanta kenni Lennon ket agtaltalinaed a kababalligian iti pakasaritaan.[4]
Malta
Saka’orip(經濟)
Adihay ko ci’aporay a tadafekeloh ko Malta, tata’ang ko karihaday to patireng to loma’ ,ingataay a riyar no niyahan kitakit adihay ko palaan-kaso ato simal-kasolin.
Paul McCartney
Naipasngay idiay Liverpool, ni McCartney ket nangisuro ti bagina iti piano, gitara ken panagsurat ti kanta idi tin-edyer, gapu ta naimpluensiaan babaen ti amana, maysa a managtokar ti jazz, ken dagiti rock and roll a managpabuya a kas ni Little Richard ken Buddy Holly. Isu ket nangrugi ti karerana idi isu ket nakikadua iti grupo ti skiffle ni Lennon, dagiti Quarrymen, idi 1957, a nagbalbaliw a nagbalin a Beatles idi 1960. Sagpaminsan a naawagan iti "ti napipintas a Beatle", ni McCartney idi agangay ket nairaman ti bagina iti London avant-garde ken nangidaulo ti pannakaikabil ti eksperimental nga estetika kadagiti produksion ti studio ti Beatles. Nangrugi iti 1967 nga album ni Sgt. Ti Lonely Hearts Club Band ni Pepper, isu ket in-inut a nagbalin a de facto a lider ti banda, a nangited ti panagparnuay a panagtignay para iti kaaduan kadagiti proyektoda iti musika ken pelikula. Adu kadagiti kantana ti Beatles, a mairaman ti "Ket Ay-ayatek Isuna", "Idi kalman", "Eleanor Rigby", ken "Blackbird", ket mairaman kadagiti kaaduan a nasaklaw a kanta iti pakasaritaan.[5][6] Bayat a kangrunaan a maysa a bassist iti Beatles, kadagiti nadumaduma a kanta isu ket nagtokar kadagiti sumagmamano a dadduma pay nga instrumento, a mairaman dagiti teklado, gitara, ken tambol.
Malta
Saka’orip(經濟)
Nani 70 mihecahecaan no saka 20 sici, masorot ko Kosi no Yoropa nika ka’emed no sata no Malta. Latek ira ko 55 a kosi no Toic itni mitayal to mipasadakay to dafong a tayal, tinako han o Payropaw ato Royto-kuco. Ono tinkian a tayal Ifa-Pantawti(意法半導體; Ikiris a sowal:STMicroelectronics) ira itini ko kakahaday a katayalan kofa.
Paul McCartney
Kalpasan ti pannakawaswas ti Beatles, isu ket nagdebut a kas maysa a solo nga artista babaen ti 1970 nga album a McCartney ken nangporma ti banda a Wings a kaduana ti immuna nga asawana, da Linda, ken Denny Laine. Indauluan babaen ni McCartney, ti Wings ket maysa idi kadagiti kababalligian a banda idi tawtawen ti 1970, ken isu ket nagsurat wenno kaduana a nagsurat kadagiti numero uno a hitsda iti US wenno UK a "My Love", "Band on the Run", "Listen to What the Man Said." ", "Dagiti Maag a Kanta ti Ayat", ken "Mull of Kintyre". Isu ket nagsubli ti solo a karerana idi 1980 ken nagturong a kas maysa a solo nga artista manipud idi 1989. No awan ti Wings, dagiti numero-uno a nagun-odna iti UK wenno E.U. ket mairaman ti "Uncle Albert/Admiral Halsey" (a kaduana ni Linda), "Coming Up", "Pipes of Kappia", "Ebony ken Ivory" (kaduana ni Stevie Wonder), ken "Say Say Say" (kaduana ni Michael Jackson). Iti labes ti musika, nakipaset kadagiti proyekto a mangitandudo kadagiti internasional a karidad a mainaig kadagiti suheto a kas iti kalintegan dagiti animal, panaganup iti seal, bomba iti daga, vegetarianismo, kinapanglaw, ken edukasion iti musika.
Malta
Saka’orip(經濟)
I 2015 o sa’osi no Malta 89. Itini i piharatengan ko kalalifet no kalokitakit a Sa’osi no ‘icel no kalalifet i Hekal,itiraay i saka 39 rayray ko Malta i laloma’ no 138 kitakit(tahira i 2016 miheca). i sa’osi no paitekeday to kali’aca, i 2017 miheca itiraay i saka 50 rayray i polong no 180 kitakit ko Malta.
Tahira i 2018 miheca saka 6 folad tona cecay a mihecaan, o awaay ko katayalan a sa’osi matefad to 3.9%, i la’eno ho no lalen no Yoropa. 2017 miheca, o awaay ko katayalan a kapah 10.0%. 縮圖|Malta-Taykak
Paul McCartney
Ni McCartney ket nagsurat wenno kaduana a nagsurat ti rekord a 32 a kanta a nangpuntiria iti Billboard Hot 100 ken, manipud idi 2009, addaan iti panaglako iti 25.5 a riwriw a RIAA-a sertipikado a yunit idiay E.U.. Dagiti pammadayawna ket mairaman ti dua nga induksionda iti Rock and Roll Hall of Fame (kas kameng ti Beatles idi 1988 ken kas maysa a solo nga artista idi 1999), maysa a Gunguna ti Akademia, maysa a Gunguna ti Primetime Emmy, 18 a Gunguna ti Grammy, ti pannakadutok a kas maysa a Kameng ti ti Order of the British Empire idi 1965 ken ti kinakabalyero idi 1997 para kadagiti serbisio iti musika. Manipud idi 2020, isu ket maysa kadagiti kabaknangan a musikero iti lubong, nga addaan iti nakarkulo a kinabaknang iti £800 a riwriw.[7]!--->
Malta
Tamdaw ato sowal(人口和語言)
O cecay a sakodefetay ko tamdaw a kitakit ko Malta i hekal, o hasacecay a m2 maco’eco a maro’ ko 1250 ko tamdaw. O sakakaay i o Malta-tamdaw, mahaop kp 90%, o rama i, o Arapiya-tamdaw, Italiya-tamdaw, Ikiris-tamdaw. Ono sifo’an a sowal o Malta ato Ikiris a sowal, mafana’ay to Italiya a sowal. O pisa’osi no Yoropa misa’osiay, ira ko 100% a tamdaw mafana’ay to sowal no Malta, ira ko 88% mafana’ay to Ikiris a sowal,66% mafana’ to Italiya a sowal, 17% mafana’ to Fransu a sowal. Sahetoay mafana’ to Ikiris sowal.
Pitooran ato punka(宗教與文化)
O tinsikiw kono kitakitan a pitooran, ira ko mamang a tamdaw mitooray to Fa’elohay-misakeristoay ato Mo’celay-Kirisiya pitooran.
O punka no Malta, o heci no masamaanay a punka malalitemoh mapapa’edil ittini i Malta-kanatal, mahaop ko i ngata’ay a sifo’an-riyar a punka ato i’ayaw no 1964 miheca misiiked ko Malta o mikowanay to Malta a punka no kasasiromaroma a kitakit.
Pacefaday a tilid(註腳)
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Micronesia
Tatapangan no liyad: Micronesia nipatatekoan a kitakit likisi. (主條目：密克羅尼西亞聯邦歷史)
Itiya 1100 miheca, Saudrell hongti i Pohnapei kitakit misatapang. Sa’ayaw tayniay tina kitakit o Europe a Spain tamdaw, itiya 16 sici, kai 1885 miheca micalap. Ikor i 1899 miheca, o Spain tamdaw paliyasen ko Caroline kitakit to Germany, nanoya ono Germany a New Guinea a ’isal.
Ikor saka 1 hekalay-lalood Germany i Taypinyang a micingcingaay a kitakit mapatodong ko Dipong a mikowan, mala no Dipong to a kitakit a ’isal, ikor saka 2 hekalay-lalood i o Amilika ko micalapay. 1947 mihecaan, Linhoko mapatorod ko Amilika mikowan to Micronesia, anini Micronesia nipatatekoan a kitakit o Taypinyangan kitakit patorod to enem no latolo (Kerise i 1977 miheca nai Ponapil micidek mala saka sepat niyaro’). 1965 maheca saka 1 folad patireng to kalomaocan, nanoya nilongoc to misiikeday mikowan a salongoc.
1979 miheca, o Linhoko ato Amilika misahalakaan “Micronesia Tatapangan a ceding” miritos to patoion mikowan to saka enem kitakit (ka’amis Mariana kitakit i 1976 miheca mala no Amilika a mapakoniraay nipatekedan). Tatapangan a ceding i Palau ato Marshall kitakit miritos caay ka laheci, ’osaw a sepatay kitakit pasakapot mala “Micronesia nipatatekoan a kitakit”.
1986 miheca 11 folad 3 romi’ad, masasitelek to Amilika “Pakoniraay mapapolongay kitakit tatelek” malaheci, Micronesia nipatatekoan a kitakit mahayda ira ko salaloma’an sakowan ato kacacofelan a demak tekadan a salongoc, nai Linhoko a patorodan malamicidekay a cisalongocay kitakit, nika sakisakowan a hitay o Amilika ko citodongay (Micronesia finawlan manga’ay mikihatiya malahitay no Amilika).
1990 miheca 12 folad, o sakarihaday licikay no Linhoko, mapaterep ko patorod to pikowan, nanoya paherek ko Micronesia nipatatekoan a kitakit, i 1991 miheca 9 folad 17 romi’ad malayap ko Micronesia nipatatekoan a kitakit malaiing no Linhoko.
Tatapangan no liyad: Micronesia nipatatekoan a kitakit a sakowan (主條目：密克羅尼西亞聯邦行政區劃)
Malasepatay ko sakown: Yap, Chuuk, Pohnpei, ato Kosrae.
O polong I sepatay ko kasapecih no sakowan:Yapu(Yap)、Cuku(chuuk)、Ponapi(Pohnapei) ato Kosiri(Kosraw).[[Faylo:Map of the Federated States of Micronesia CIA.jpg|thumb|Map of the Federated States of Micron
Tatapangan no liyad: Micronesia nipatatekoan a kitaki a sici. (主條目：密克羅尼西亞聯邦政治)
Dotoc i 1979 mihecaan 5 folad 10 romi’ad mahayda ko Tatapangan a ceding a nikatatelek, no nipatatekoan a kitakit ko tatapangan no kitakit, o ta’elidan no sifo. Kakeridan kakomodan ato mipacokeray kakomodan o Finawlan-Pikaikian iing ko mitoro’ay, ta ona tatosaay I niya karopaw miliyaw ho mipili’ to mamikotay.
O cecayay a Finawlan-Pikaikian, nai sepatay a karopaw a 14 a iing a sakapot, o 10ay iing 2 miheca a lekad, 4ay iing 4 miheca a lekad ko salepon no iing.
Dodoen koya masanga’at I 1979miheca saka5folad 10romi’ad a Tatapangan Rikec no kitakit tora Kinpo a sarikec I, o Congton ko tapang no kitakit, o kakeridan no sifo.o congtong ato sapadang congtong o Lipoiing(國會議員)ko alamisinkiway, ya saadihayay ko satopa a Lipoiing ko malacongtongay ato sapadang congtong. Yo malacongton to kona tatosa I,cingla’ to tosa ko Lipoiing, miliyaw a misingkiw koya kaitiraan nona malacongtongay to sapiporo to ngala’ no Lipoiing. Cecaay aca ko misanga’ay to rikec a Lipoiing,onani sepat a pecih sakowan ko masadakay a malalipoiing, ilaloma’ nonini to 10 ko tamdaw tosaay miheca ko kalalipoiingan, o ‘osaw a 4 lipoiing I 4miheca ko kalalipoiingan, mileponay to 4 kalalipoiingan.
Sofitay (軍事)
O kitakit awaay ko sofitay, o sofitay no Amilika ko citodongay, “paifaloco'ay mapapolong a kitakit katatelek” ko mapaaro’ ko finawlan no Micronesia to nika caay ko finawlan a kacingangan mikihatiya to sofitay no Amilika.
Tatapangan: Micronesia nipatatekoan a kitakit tamdaw. (主條目：密克羅尼西亞聯邦人口)
O tamdaw 10 ’ofad 5,000 tamdaw (2019 miheca). O Micronesia tamdaw 97%. Midotoc to no Amilika ato Micronesia a katatelekan a rikec, o Micronesia nipatatekoan a kitakit a finawlan manga’ay pakonira sa a tayra i Amilika a maro’, mitilid ato matayal, ^ca to pi toki (dengan o ciraraway a malaplap). Micronesia nipatatekoan a kitakit a finawlan maro’ i Amilika mataelif ko 1 ’ofad ko tamdaw, i Hawaii, Guam ato ’Amis Mariana kanatal ko kasaopo.
Adihay ko sasiroma a sowal (saheto o Satimolan Kanatal a kasado’edoan Sowal), kasacecay no kanatal ira ko niya a sowal. O sepatay ta’angay kanatal a sowal a karopaw no sifo ko sasowalen. O ikilis ko no karopaw no kitakit a sowal, o nanamen I pitilidan a sowal.
Itiya 2019miheca a misa’osi to tamdaw 1500 ko polong tamdaw. Ilaloma’ no nini ‘I, Mikoronisiya tamdaw 97%, o kakaketonan a tilid no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit ato Amirika o tamdaw no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit manga’ay to paytemek sa a ciloma’、mitilid ato matayal I Amirika, caay ka masa’eli to sapiwacay to tiring a tilid, onini ka sakacisafaw ko cecay ‘emang ko tamdaw a maro’ I Amirika, do’edo sa itira I Hawai, Kuantaw ato ka’amisay Maliana a kanatanatal ko ‘alomanay tamdaw no Mikoronisiya Malikowatay Kitakit.
O pakayraan. (宗教信仰)
Tingsukiw 50%, Kristokiw 47%, roma ato awaayay ko pakayraan 3%.
Nawhani nao Yiropiya ko kasalalan, o kaetip no Mikeronisiya nipatatekoan a kitakit (o Filipin) aloman ko mitooray to Tingsukiw, sawalian o Kristokiw ko alomanay.
Tatapangan: Micronesia nipatatekoan a kitakit kicay. (主條目：密克羅尼西亞聯邦經濟)
Micronesia nipatatekoan a kitakit kicay no tekedan a riyar dadahalay, kadofah ko kinaira no foting, o toro a foting ko tadamaanay. O kakaenen ato saka’orip to romi’ami’ad o nipacomodan, tarikor ko kicay.
Micronesia nipatatekoan a kitakit o no Amilika ko sakadademak, saheto pilitado nai Amilikaay ko dafong. Midotoc to no Amilika ato Micronesia a katatelekan a rikec, “paifaloco'ay mapapolong a kitakit katatelek”, Micronesia nipatatekoan a kitakit adihayay a kinaira ato sakacomahad no kicay saheto nai Amilika a sapadang. Amilika a yofing ko citodongay to no Micronesia nipatatekoan a kitakit no karopaw ato sakipapotal, no yofing a aca malecad to no Amilika.
Tatapangan: Micronesia nipatatekoan a kitakit kiwyiku. (主條目：密克羅尼西亞聯邦教育)
Misafaloco’ ko sifo pacomahad to kiwyiku a demak, kimpo mitelek to tatapangan a ceding a nikatatelek 5-14 mihecaan o nipaci’cian ko kiwyiku, o sifo to mihecahecaan palolol to yusang 20% sapikiwiku.
O satakaraway a pitilidan malecad to no Amilika 2 miheca a Syako Siyin “College of Micronesia”, malatolo i toloay kanatal ko pitilidan. Sepatay miheca a daykako a kiwyiku, o sito no Micronesia tayra i Guam kanatal daykaku milacad to finawlan no Guam kanatal ko pakadofah, tayra i Hawai daykaku mipasadak to 50% ikakaay tono Hawaii karopaw a finawlan ko sapitilid.
Mirarakat (旅遊)
Micronesia sapiraratan kinaira ko kadofahay, o ciherangay nga’ayay romi’adan. O sapirarakatan o sakaira comahad no kicay, nika o lalowadan ho picowat, polong no hekal a kitakit o pakoniraay to sapicomod i Micronesia nipatatekoan a kitakit. 2003 miheca micomoday a lafang 18154 ko tamdaw, o Amilika tamdaw ko alomanay.
Nikawrira caay kapapina ko tamdaw, o sakaromakat masararemay. Sepatay a kanatal ira ko patefoan no hikoki, nika cecay romi’ad kinacecay ma’efer. Dengan o kasaso’aliw no tamina ko sakaromakat, nika pi:na romi’ad kinacecay ko rakat.
Loma'
O pisanga’ no ’Amis to loma’ i,misi’ayaw to kasadakan no cidal. O pipawalian to panay ko sakapihaen nawhani, i i’ayaw no loma’ ko potal ta caay ka ’ading ko pipawalian to panay.
Micronesia
Kacacofelan a demak (外交)
2022 miheca Russia micingcing to Ukraine, Micronesia nipatatekoan a kitakit saki Russia a picingcing pacecay to sapico’a’ang, I 2 falad 25 romi’ad mipisot to Russia a kasaso’aliw, sacisowal sa to Russia “o pahapinangay to cisawarakay” (unambiguously villainous) saan to picingcing no Russia to Ukraine. [6][7]
Loma'
O satapangan no pisaloma’ i, misongila’ to sera to malopipatirengan to loma’. Lopayenho nangara ko sota’.
O sapisaloma’ to loma’ no ’Amis o kilang,o ’aol,o penen, o folo’. Pili’en ko rakes a kilang to malo hecek no loma’.Onini a rakes a kilang i,caay ka kaen no ’aayad.Karkaren nangra ko sera a misatalolong to saka tanektek no katomireng no hecek.Mapateli i sepatay a toko ko safalat a ’alinonong(’anonong) a kilang.
Micronesia
Sapacefad a tilid (註釋)
1.O saka^caaw ko sasifod Mikeronisiya nipatatekoan a kitakit, awaay ko pisakamoko’ to sowal.
Diana
Diana, Princess of Wales 威爾士王妃戴安娜
縮圖|229x229像素|Diana, Princess of Wales I 1961 a miheca saka pito folad saka 1 a romi’ad masofoc ci Diana, polong a ngangan ni Diana(ikelis：Lady Diana Frances Spencer), malamikomoday a tamdaw, O sawara’an no kitakit no England, O saka cecay a fafahi ni Wales Hongti ci Diana, tatosa ko wawa nangra, ci Wilien ato ci Hali. O ciharatengay cifaloco’ay to pakayni to demak i hekal, kaolahan no tamdamdaw cingra. Kasofocan ni Diana itini i England a lalomaan, ‘aloman ko mikeriday a palatamdaw cingraan, I 1981 a mihecaan malasingsi ho no Yociing cingra i, patikong to cingra to sakakaay a wawa ni Elizabeth II  ci Wiese, I Sen-Paw-lo tata’akay a kiwkay ko pitikong nangra, malakakeridan no England a kitakit, o tadakahemekan to tamdamdaw. Nikaorira, caay ka fangcal ko kalaramod ni Diana aci Wiese, iraay ko roma a fafahiyan mirawraw to kalaramod nangra, saka itini to i 1992 mihecaan satapang to malacinowas a mafoti’, caay ka halafin, malacinowas to cangra i 1996 a mihecaan. Malakakeridan no kitakit ci Diana i, ciinorongay cingra to finawlan, maolah ci Diana to mato’asay ato kaemangay, o roma i, pakayni to demak no ciadadaay to no (愛滋病), ‘alomanay to ko mafana’ay to mitayalan ningra, sa’aya’ayaw i, mangodo ho cingra a mikihatiya to ciadadaay tonian a tamdaw, mananam mananam to ko ‘alomanay a tamdaw cingraan i, safangcal sato ko faloco’ ningra to kalacinowas no kalalamod.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
1. About the Federated States of Micronesia. [2021-03-14]. （nano nina’angan tilid i 2021-06-10）.
Tayal no 'aol
Tayal no 'aol i Taywan(台灣竹產業的發展)
Ano ‘arawen ko likisi(歷史) no Taywan a tamaw a matayal pakayra toya ‘aol hananay i, alatek pakaalaay to topinapina a mihecaan, o ‘aol to ‘orip no tamdaw haw i, caay pakaliyas to kalo’aol hananay, ano do’edoen no mita ko fana’ no mikingkiway(研究), ma’edeng sepat ko ka ralaylay nira.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
2. Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene (PDF). United Nations Development Programme. 15
December 2020: 343–346 [16 December 2020]. ISBN 978-92-1-126442-5. （nano nina’angan tilid (PDF) i December 15, 2020）.
Diana
kapatayan 逝世
1997 mihacaan falo folad 31 a romi’ad to kanikaran, itini tona laloma’ay no pongkang tahasotol to paliding ko kapatay ni Diana. Oya parakatay to paliding ningra ci Hengli Polo hananay i, tangsol a mapatay, midipangay ci Dianaan a tamdaw, ci Telefo Lise CiyongSe kareteng ko doka’, ladaka’ay ko tireng ningra. ira to ko roma a sowal masadak i tilifi, o mirepelan no sapilicayaw to demak ni Diana, malarepel cangara i caay ka pina’on parakat to paliding, masasontol to, onini ko kapatay ni Diana.
Tayal no 'aol
Tayal no 'aol i Taywan(台灣竹產業的發展)
Sakacecay : I’ayaw no 1946 mihcaan, o pipasifana’ to ninanamay to tayal to ‘aol.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
3. FSM government website–Geography mana’ang i calay, pina’angan romi’ad i 2016-03-04.
Diana
kapatayan 逝世
I 1999 a maheca, ira to a makera nangra ko kacirawraw noya parakatay to paliding, koma’enay to ‘epah ci Polo toya romi’ad saka malasang parakat haca to paliding, tata’akay karetengay ko raraw ningra. koma’enay ci Polo to sapitelep to katatiih no tireng ningra, latek o sapaiyo ato ’epah ko mili’angay to fongoh ningra, kali’ki sato a malasang ko fongoh ningra. I 2008 a miheca, ira to ko pisetekan no citodongay to pakayni tonian a demak, tata’akay ko raraw ni Pulo ato yamireperay cangranan a tamdaw, oya ci Telefo Lise CiyongSe midipangay ci Dianaan i,
Tayal no 'aol
Tayal no 'aol i Taywan(台灣竹產業的發展)
Sakatosa : naitini i 1947~1969 a mihcaan, ma’edeng to pakano kamay a misanga’ to kalomaanmaan to ralodisan no ‘aol.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
4. FSM government website–Population mana’ang i calay, pina’angan romi’ad i 2012-06-29.
Tayal no 'aol
Tayal no 'aol i Taywan(台灣竹產業的發展)
Sakatolo : naitini i 1970~1986 mihcaan, kalokikay to ko sapisanga’ to kalomaanmaan no tamdaw to ‘aol.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
02-24） （Taywan）.
Tayal no 'aol
Tayal no 'aol i Taywan(台灣竹產業的發展)
Sakasepat : naitini i ikol no 1987 a mihcaan, tangasasa imatini caayto pakaliyas to ‘aol a ma ‘orip ko tamdaw.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
6. FSM National Government. Following the Unjustified & Brutal Invasion of Ukraine, the Federated States of Micronesia Severs Diplomatic Relations with
the Russian Federation.
Micronesia（密克羅尼西亞）
Tayal no 'aol
Pasifana’ to dafong no ’aol.
to tamdaw to tayal no kalo’aol, onian haw i, o haharatengen no mita, ano solinga’en a somowal i,
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
thumb|Flag of the Federated States of Micronesia|alt=Flag of the Federated States of Micronesia thumb|Location of the Federated States of Micronesia
Itini i 6 55 N, 158 15 E, noOsiniya ko Micronesia. Polong no sekalay i 702 sq km “saka 191 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 702 sq km, no nanom a sekalay i, 0 sq km ” Polong i 104,719 ko tamdaw.
Tayal no 'aol
Pasifana’ to dafong no ’aol.
o ‘aol hananay, adi:hay ko kanga’ayan nira a misanga’ to kalomaanmaan to saka ‘orip no tamdaw,
ano o ‘arapi to, ano o pongki to, ano o pa^dangan to, ano o hatapes to … to kalomaanmaan i,
saheto saan o sakanga’ay no tamdaw a ma’orip, itini i kadipongan ho(日本時期) a misatipang, ato
itini i Cusaan(竹山)no Nanto(南投) hananay misalingato a mipasifana’ to tayal to samaanen
a misanga’, iraay kopinanaman a picodadan, ato iraay ko mipasifana’ay a singsi, tiya a itini a macakat
kofana’ no tamdaw to pakayraay to ‘aol ko saka’orip.
Nano Dipongan a ‘aol
Nai’ayaw no 1929 amihecaan, yao Dipongho(日本時期) komikowanay to Taywan(台灣) i, iraay to
Itini i Nanto(南投) arotokan a mara’afas topi sa’aolan, o todongay to tadamaanay ko ‘aol itini i
kalo’orip no tamdaw, aca mara’afa’afas ami pakafan’ag to sakafana’aw ami sanga to kalomaamaan
to ‘aol hananay, romasa mikilim to matatodongay a singsi ami nanam.
Rikor no Dipong a ‘aol
Likorsato itini i 1947 amihcaan, toniya milaliw toko Dipong(日本), oyama ’osaway sangra a
‘aol’aolan oya kaholaman(華人) to a Conghamingo(中華民國) hananay, cangra toko citodongay
adihay a masadak ko masamaamaa:nay a missanga’an to ‘aol a sakatayal, aca ami pacakay to saka
cakataw no ‘orip, nano o kamayay hoko sapisanga’, dodo sato o kikay to komisanga’ay, sahawi
saadihay sato a masanga’ kokalo maama:an, tangasangasa sato i romaroma a finacadan, ano i
Taynan(台南)，ano i Taycong(台中) to icowacowa:ay a niyaro’ ama pacakay.
O kikay sakatayal.
Itini i 1970 – 1986 amihcaan, o kikay to komatayalay amisanga’, naitini i ka Diponan(日本)
ami salingato nao tamdawan ho o kamay kosaka tayal ami sanga, tangasa to imatini o kikay toko
satata’ak sa adihay to ko katayalan, aca iraho ko pipadang no safo(政府), ano o ‘alapi to,
ano o ‘anengang to, to polong no ralodisan to lomaloma’an, iraay ami pacakay, naitini i Nanto
O tayal no ‘aol.
Masamaannay ko tayal tosapi pakafanga’ to ralodisan a ‘aol tangsa i matini ?
Ano’arawen ko tayal to pakayniay pisanga’ to ‘aol a rarodisan, nanitini i 1987 a mihcaan tahatini i,
maaraay to pinapina a mihcaan, sa’ayaw yomangaay to a tayra i Tayriok(中國大陸) amipatireng to
London
London （倫敦）
O siyoto(首都) no United Kingdom ko London.
Itini i 51°30′26″N 0°07′39″W noYoropa ko London.
“O sekalay no sera i, 1,572 sq km, no nanom a sekalay i, 0 sq km ”
Polong i 8,908,081 ko tamdaw.
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 25.50%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 74.50%, malo no roma to a sera 0%.
siyoto(首都) O Palikir(帕利基爾) ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakalima 10 a romi’ad.
O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Peter M. Christian(彼得·克里斯琴), patirengan(擔任) a romi’ad i 2015 a miheca(年) saka 5 folad(月) saka 11 a romi’ad.
Tayal no 'aol
O tayal no ‘aol.
kofa(工廠) i adihay ko mipacomodan i Tayriok(中國大陸) to ‘aol, sanaw itini i Taywanay(台灣的) a
misa’aolay i, adihay to ko marasawaday a kofa(工廠), dodosato itini i 1999. 9 a folad to mihcaan,
iraay ko ta^kayai a ‘atoray no Taywan itini i Nanto(南投) tora 921 hananay a ‘atoray, sa itiyahaca a
makali’ang ko misa’aolay, sanawhaw i kelor sato komisa’aolay, saywayni iraay ko pipadang ami
miriyaw aca amapalowad kora tayar pakayraay i ‘aol hananay, tongar haca amisanga’ to tadamaanay
sasanga’en tora misa’aferay to ‘aol(竹炭), ato misasimaray tora ‘aol(竹醋液).
O aikol no tayal to ‘aol
Saikolay to a sowal, o sasatapangan no kapisanga’ to kalo’aol ami samaamaan i naitiniay i
Nantocosan(南投竹山) ato Taynankanmio(台南關廟) hananay a lingato, ato itira i 1987 amihcaan
amisatapang a ira ko pitilidan ami pasifana’, tiya caay karasawad koka fana’ topisanga’ to
kalomaama:an, tangasa imatini a iraay hoko minanamay ato mipasifana’ay, romasato tangasa
imatini, caay kanga’ay a pacefa sato amiparoma ato miretek to ‘aol, nawhani o koka(國家) toko
cidodongay ami sinanot amatayal to ‘aol a tayal, matalaw to kafaliyosan ama ranar ko rotok ato
‘aro, misanga satora’aol i, o Sayfo(政府) to kamipalalanay toka lacecay no tayal topa kayraay i
‘aol atayar. (suman2023/06/08)
Micronesia
Tanengnengan a tilid. (參考文獻)
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
John F. Kennedy
Ni John Fitzgerald Kennedy (Mayo 29, 1917 – Nobiembre 22, 1963), masansan a tinukoy babaen dagiti inisialna a JFK, ket maysa idi nga Amerikano a politiko a nagserbi a kas ti maika-35 a presidente ti Estados Unidos manipud idi 1961 aginggana idi napapatay idi 1963. Isu ti kaubingan a tao tapno mangala ti kinapresidente babaen ti eleksion ken ti kaubingan a presidente iti ngudo ti panagturayna.[2] Nagserbi ni Kennedy idi kangitingitan ti Nalamiis a Gubat, ken ti kaaduan a ganggannaet a pagalagadanna ket maipanggep kadagiti komunista nga estado a kas ti Kappon ti Sobiet ken Kuba. Maysa a Demokrata, ni Kennedy ket nangibagi ti Massachusetts kadagiti agpada a balay ti Kongreso ti E.U. sakbay ti panagpresidentena.
Naipasngay iti nalatak a pamilia Kennedy idiay Brookline, Massachusetts, ni Kennedy ket nagturpos idiay Unibersidad ti Harvard idi 1940 sakbay a nakikadua iti U.S. Naval Reserve iti simmaruno a tawen. Bayat ti Gubat Sangalubongan II, isu ket nangibilin kadagiti agsasaruno a bilog ti PT iti teatro ti Pasipiko. Ti pannakaisalakan ni Kennedy kalpasan ti pannakalned ti PT-109 ken ti panangispalna kadagiti padana a marino ket nagaramid kaniana a bannuar ti gubat ken nakagun-od ti Medalia ti Armada ken Marine Corps, ngem nangibati kaniana kadagiti nakaro a pannakadangran. Kalpasan ti apagbiit a panagserbina iti periodismo, ni Kennedy ket nangibagi ti maysa a klase ti mangmangged a distrito ti Boston idiay Kamara dagiti Pannakabagi ti E.U. manipud idi 1947 aginggana idi 1953. Isu ket kalpasanna ket napili iti Senado ti E.U. ken nagserbi a kas ti junior a senador para iti Massachusetts manipud idi 1953 aginggana idi 1960. Bayat nga adda iti Senado, impablaak ni Kennedy ti librona, Profiles in Courage, a nangabak iti Premio Pulitzer. Ni Kennedy ket nagtaray idi 1960 nga eleksion ti presidente. Ti kampaniana ket nakagun-od ti pigsa kalpasan dagiti immuna a naipabuya iti telebision a debate ti presidente iti pakasaritaan ti Amerika, ken isu ket nabutos a kas presidente, nga akikid a nangabak ti Republikano a kalaban a ni Richard Nixon, nga isu idi ti agdama a bise presidente. Isu ti immuna a Katoliko a nabutos a presidente.
Ti administrasion ni Kennedy ket nangiraman kadagiti nangato a tension kadagiti komunista nga estado idi Nalamiis a Gubat. Pinaaduna ti bilang dagiti mamalbalakad iti militar nga Americano idiay South Vietnam. Isu ket nangipalubos kadagiti adu nga operasion tapno mangparmek ti gobierno ti Kuba ni Fidel Castro, a mairaman ti napaay a Panagraut ti Bay of Pigs idi Abril 1961. Iti simmaruno nga Oktubre, dagiti eroplano ti espia ti E.U. ket nakaduktal kadagiti base ti missile ti Sobiet idiay Cuba; ti nagbanagan a panawen dagiti tension, a naawagan iti Krisis ti Misil ti Cuba, ket gistay nagbanag iti panagbettak ti sangalubongan a termnuklear a panagdadangadang. Isu ket nagpirma pay ti immuna a katulagan ti nuklear nga armas idi Oktubre 1963. Ni Kennedy ket nangidaulo ti pannakaipasdek ti Kuerpo ti Kappia, Alyansa para iti Panagrang-ay iti Latin Amerika, ken ti panagtultuloy ti programa ti Apollo nga addaan ti panggep a mangidisso ti maysa a tao iti Bulan. Isu ket sinuportaranna pay ti movimiento ti karbengan sibil ngem medyo naballigi laeng a nangipasa kadagiti domestiko a pagalagadanna iti Baro a Pagbeddengan.
Joe Biden
縮圖|Joe Biden Ni Joseph Robinette Biden Jr. (/ˈbaɪdən/ (dumngeg) BY-dən; naipasngay idi Nobiembre 20, 1942) ket maysa nga Amerikano a politiko nga isu ti maika-46 ken agdama a presidente ti Estados Unidos. Maysa a kameng ti Demokratiko a Partido, isu ket dati a nagserbi a kas ti maika-47 a bise presidente manipud idi 2009 aginggana idi 2017 babaen ni Presidente Barack Obama, ken nangibagi ti Delaware iti Senado ti Estados Unidos manipud idi 1973 aginggana idi 2009.
Naipasngay idiay Scranton, Pennsylvania, immakar ni Biden a kaduana ti pamiliana idiay Delaware idi 1953. Isu ket nagadal idiay Unibersidad ti Delaware sakbay a nakagun-od ti degree-na iti linteg manipud iti Unibersidad ti Syracuse. Isu ket napili iti Konseho ti Kondado ti Baro a Kastilio idi 1970 ken nagbalin a maikanem nga ub-ubing a senador iti pakasaritaan ti E.U. kalpasan a nabutos iti Senado ti Estados Unidos manipud idiay Delaware idi 1972, idi agtawen iti 29. Ni Biden ket isu idi ti tserman wenno ranggo a kameng ti Senado a Ganggannaet Relations Committee iti 12 a tawen. Isu ket nangidaulo ti Komite ti Hudisial ti Senado manipud idi 1987 aginggana idi 1995; indauluanna ti panagregget a mangipasa iti Violent Crime Control and Law Enforcement Act ken ti Violence Against Women Act; ken nangimaton iti innem a pannakadengngeg ti pammatalged iti Korte Suprema ti E.U., agraman dagiti nasuppiatan a pannakadengngeg da Robert Bork ken Clarence Thomas.
Ni Biden ket saan a naballigi a nagtaray para iti Demokratiko a nominasion ti presidente idi 1988 ken 2008. Pinili ni Barack Obama ni Biden a kas ti running matena idi 2008 ken 2012 nga eleksion ti presidente. Bayat ti dua a terminona kas bise presidente ni Obama, masansan a nangibagi ni Biden iti administrasion kadagiti negosasion kadagiti kongressional a Republikano ken nasinged a mamalbalakad ken ni Obama.
Charles III
縮圖|Charles kas Prinsipe ti Wales idi 2021 Ni Charles III (Charles Philip Arthur George; naipasngay idi 14 Nobiembre 1948) ket Ari ti Nagkaykaysa a Pagarian ken dagiti 14 a dadduma pay a pagarian ti Mankomunidad.[fn 1] Isu ket isu idi ti kapaut ti panagserbina nga agtawid a nabatad ken Prinsipe ti Gales ken, idi agtawen iti 73, ket nagbalin a ti kalakayan a tao a simrek iti trono ti Britania, idi pimmusay ti inana, ni Elizabeth II, idi 8 Septiembre 2022.
Ni Charles ket naipasngay idiay Palasio ti Buckingham idi las-ud ti panagturay ti apongna iti ina, ni Ari George VI, ken agtawen idi iti tallo idi ni nanangna ket simmang-at iti trono idi 1952, a namagbalin kenkuana nga agtawid a nabatad. Isu ket naaramid a Prinsipe ti Wales idi 1958 ken ti investiturena ket naangay idi 1969. Isu ket nasursuruan kadagiti pagadalan ti Cheam ken Gordonstoun, a kas ti amana, ni Prinsipe Felipe, Duke ti Edinburgh. Idi agangay, nangbusbos ni Charles iti innem a bulan iti kampus ti Timbertop ti Geelong Grammar School idiay Victoria, Australia. Kalpasan ti pananggun-odna iti Bachelor of Arts degree manipud iti Unibersidad ti Cambridge, ni Charles ket nagserbi iti Air Force ken Navy manipud idi 1971 aginggana idi 1976. Idi 1981, isu ket nakiasawa kenni Lady Diana Spencer, a kaduana ket addaan kadagiti dua nga annak a lallaki, da William ken Harry. Idi 1996, nagdiborsio ti agassawa kalpasan a nakipaset ti tunggal maysa kadagiti nasayaat ti pannakaipakaammona nga extramarital affairs. Natay ni Diana iti pannakadungpar ti lugan iti simmaganad a tawen. Idi 2005, nakiasawa ni Charles iti nabayagen a kaduana, ni Camilla Parker Bowles.
Kas Prinsipe ti Wales, ni Charles ket nangaramid kadagiti opisial nga annong ken dagiti panagkallaysa iti pannakabagi ti Reyna. Isu ket nangibangon ti youth charity ti Prince's Trust idi 1976, isponsorna ti Prince's Charities, ken maysa a patron, presidente, wenno kameng ti nasurok nga 400 a dadduma pay a charities ken organisasion. Isu ket nangitantandudo para iti konserbasion dagiti naipakasaritaan a pasdek ken ti kinapateg ti arkitektura iti kagimongan.[2] Maysa a kritiko ti modernista nga arkitektura, ni Charles ket nagtrabaho iti pannakapartuat ti Poundbury, ti maysa nga eksperimental a baro nga ili a naibatay kadagiti panagramanna iti arkitektura. Maysa pay nga autor wenno kaduana nga autor ti nasurok a 20 a libro. Maysa nga environmentalista, ni Charles ket sinuportaranna ti organiko a panagtalon ken panagtignay tapno malapdan ti panagbalbaliw ti klima bayat ti panawenna a kas ti manager dagiti estate ti Dukado ti Cornwall, a nakagun-od kaniana kadagiti premio ken pannakabigbig manipud kadagiti grupo ti aglawlaw;[3] isu ket maysa pay a nalatak a kritiko ti panangampon kadagiti genetiko a nabaliwan taraon, bayat a nababalaw ti suportana iti homeopathy ken dadduma pay nga alternatibo a medisina.
Greenlan
縮圖|Hata no Kolinlan
Kolinlan格陵蘭
縮圖|Kaitiraan no Kolinlan Kolinlan(Kolinla a sowal:Kalaallit Nunaat; Tanmay a sowal:Grønland）o sakakay a kanatal itini i hekal, o kakahad i, ira2,166,086 km², mahaop a matahepo no so’eda ko 80% a sera. O sowal no Tanmay to “Kolinlan” hananay i, o “kandaway pala” anoca o “langsaway sera”, o ilaloma’ay no Tanmay Hontian-Kitakit a Niyah-pikowan a Etal. nikawrira, i 2008 mihecaan a Kapolongan-Pitopa malaheci i 2009 mihecaan a mafalic ko faco no kitakit malamisiieday to niyah-pikowan i lalomaan a demak, o kacacefelisan-demak ato roma a kitakti, o sofitay ato paysoan a demak o Tanmay sifo ko citodongay. O tatapangan a kitakit no Kolinla o Tanmay i 1973 miheca mikapot to kasasiromaroma a saopo no Yoropa, nikawrira, i 1982 mihecan a Kapolongan-Pitopa mihayi ko ‘alomanay i 1985 miheca a “Kakaketon no Kolinlan” to piliyas to Yoropa-Lekatep,orasaka tahanini cowa ko cefang no Yoropa-Lekatep, nikawrira, o siikeda sanay a kapot no Yoropa-Patekoan Lekatep. O tamdaw no Kolinlan o tamdaw no Tanmay hananay ko pisa’osi, patokeled sa ira ko solongoc no Tamdaw no Yoropa-Lekatep. O Kolinlan matiya o Falo-kanatanatal, manga’ay a miocor to tosa a tamdaw mikapot to Kalomaocan no Tanmay kitakit. O sera no kolinlan sahetoay itiraay i Saka’amisay-Poco’ no cikiw, ikakaay ko kasi’enaw. Malalaeday to riyar makakecor ato So’eda-Kanatal kitakit ato Kanata.