cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kurgyzstan
O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Almazbek Atambayev(阿爾馬茲別克·阿坦巴耶夫), patirengan a romi’ad i 2011 a miheca(年) saka 12 folad saka 1 a romi’ad.
West sahara
thumb|Flag of Sahrawi Arab Democratic Republic|alt=Flag of Sahrawi Arab Democratic Republic thumb|Areas controlled by the SADR in dark green, claimed but uncontrolled areas in light green
Kurgyzstan
Pi’arawan to lakaw
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
West sahara
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 18.80%, Malo no kilakilangan a sera 2.70%, malo no roma to a sera 78.50%.
Michel Temer
Michel Temer(米歇爾·泰梅爾)
West sahara
siyoto(首都) O [Laayoune ko Siyoto.
O Sawara’an no kitakit anini i ci Brahim Ghali, patirengan a romi’ad i 2016 a miheca saka 7 folad saka 9 a romi’ad.
Michel Temer
Misiel Taymil(米歇爾·泰梅爾)
thumb|Presidente Michel Temer (foto oficial) - cortada (cropped)|alt=Presidente Michel Temer (foto oficial) - cortada (cropped).jpg
West sahara
Pi’arawan to lakaw
Michel Temer
Misiel Taymil(米歇爾·泰梅爾)
I 1940 a miheca(年) saka 9 folad(月) saka 23 a romi’ad masofoc(出生) ci Misiel Taymil(Michel Temer), malamikomoday a tamdaw.
Malaysia
Malaysia（馬來西亞）
Michel Temer
misaparod 家庭
O kahofocan ni Michel Temer iti i Tietê no Seng PawLo, o fa’inayan a wawa ni Nakhoul "Miguel" Elias Temer Lulia ato ci March Barbar Lulia, 1925 a miheca malinah ko Maloni a tinsokiw (Ikiris a sowal :Maronite Church; kowapin a sowal:馬龍派天主教) no Lipanen (Ikiris a sowal : lebanon; kowapin a sowal:黎巴嫩) a tayra to i Pasi (Ikiris a sowal:Brazil; kowapin a sowal:巴西).
Malaysia
thumb|Flag of Malaysia|alt=A blue rectangle with a gold star and crescent in the canton, with 14 horizontal red and white lines on the rest of the flag thumb|Location of Malaysia
West sahara
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Michel Temer
lalamod 配偶
Ci Michel Temer atoya sa’ayaway a fafahi ci Maria Célia Toledo i, tatoloay ko fafahiyan a wawa nangra, Luciana (1969)、Maristela (1972) ato Clarissa (1974). Saka tosa a fafahi ci Masera Teterseci(馬塞拉·特德斯奇·德·亞羅荷·特梅爾), cecay ko fainayan wawa ci Eduardo itini i Longtong(倫敦) a hofocen. 2002 a miheca masaso’araw cangra itini i kasaopoan no kayki, maangoha cangra, kaka ni Misel to sepat polo ira ko tolo a mihecaan ci Maseraan, itini to 2003 a miheca saka pito folad 26 a romi’ad pataloma’ cangra. polong ko laloma’an nangra i lalimaay ko tamdaw.
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Malaysia
Itini i 2 30 N, 112 30 E, noAsiya ko Malaysia. Polong no sekalay i 329,847 sq km “saka 67 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 328,657 sq km, no nanom a sekalay i, 1,190 sq km ” Polong(全部) i 30,949,962 ko tamdaw.
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 23.20%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 62%, malo no roma to a sera 14.80%.
siyoto(首都) O [Kuala Lumpur(吉隆坡) ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 31 a romi’ad.
O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Yang di-Pertuan Agong, patirengan(建立) a romi’ad i 2016 a miheca(年) saka 12 folad saka 31 a romi’ad.
Pi’arawan to lakaw
Willem-Alexander
Willem-Alexander
I 1967 a miheca saka 4 folad saka 27 a romi’ad masofoc ci Willem-Alexander, malamikomoday a tamdaw.
O Sawara’an no kitakit no Netherlands anini i ci Willem-Alexander, patirengan a romi’ad i 2013 a miheca saka 4 folad saka 30 a romi’ad.
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tatoba’
Itiniay i Wufeng Cen no Hsinchu ko Tatoba’ a niyaro’, 159 ko sa’osi no parod no loma’, 407 ko sa’osi no tamdaw.
88% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 360 ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  47 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal60%, Saysiyat27%, Amis1%.
Puyuma
Puyuma（普悠瑪部落）
Tatoba’
Ira ko picodadan(五峰國中、五峰國小、五峰國小附幼、五峰部落圖書資訊站) i niyaro’.
Puyuma
Itiniay i Taitung Cen no Taitung ko Puyuma a niyaro’, 1,136 ko sa’osi no parod no loma’, 3,132 ko sa’osi no tamdaw.
Tatoba’
Ira ko kofa(五峰鄉公所、五峰郵局、五峰戶政事務所) i niyaro’.
Puyuma
39% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 1,233 ko tamdaw; o roma sato i, 61% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,899 ko tamdaw.
Tatoba’
Ira ko paisingan(五峰衛生所) i niyaro’.
Puyuma
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Puyuma28%, Amis6%, Paiwan1%, Bunun1%, roma2%.
Tatoba’
Ira ko Kiwkay(五峰天主堂、台灣基督長老教會五峰教會、真耶穌教會五峰教會) i niyaro’.
Puyuma
Ira ko picodadan(南王國小、卑南國中、南王國小附幼、普悠瑪部落圖書資訊站) i niyaro’.
Tatoba’
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Puyuma
Ira ko imeng(台東分局南王派出所) i niyaro’.
Sinevaudjan
Sinevaudjan（牡丹部落）
Itiniay i Mudan Cen no Pingtung ko Sinevaudjan a niyaro’, 216 ko sa’osi no parod no loma’, 602 ko sa’osi no tamdaw.
Ira ko picodadan(牡丹國小、牡丹國小附幼) i niyaro’.
Ira ko paisingan(牡丹衛生室) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Michelle Bachelet
Michelle Bachelet(蜜雪兒·巴舍萊)
I 1951 a miheca(年) saka 9 folad(月) saka 29 a romi’ad masofoc(出生) ci Michelle Bachelet, malamikomoday a tamdaw.
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Taukak
Taukak（樹湖部落）
Itiniay i Shoufeng Cen no Hualien ko Taukak a niyaro’, 157 ko sa’osi no parod no loma’, 394 ko sa’osi no tamdaw.
14% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 54  ko tamdaw; o roma sato i, 86% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 340 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis9%, Truku2%, Tayal2%, roma1%.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Ruku daya
ruku daya（平和部落）
Itiniay i Ren’ai Cen no Nantou ko ruku daya a niyaro’,  ko sa’osi no parod no loma’,  ko sa’osi no tamdaw.
Mrmurak
Mrmurak（梅拉姆拉克部落）
Itiniay i Jianshi(尖石) Cen no Hsinchu(新竹) ko Mrmurak a niyaro’, 43  ko sa’osi no parod no loma’, 124 ko sa’osi no tamdaw.
Somalia
Somalia（索馬利亞）
thumb|Flag of Somalia|alt=Flag of Somalia thumb|Location of Somalia.
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 70.30%, Malo no kilakilangan a sera 10.60%, malo no roma to a sera 19.10%.
siyoto(首都) O [Mogadishu ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakapito 1 a romi’ad.
O Sawara’an no kitakit anini i ci Borut Pahor, patirengan a romi’ad i 2012 a miheca saka 12 folad saka 22 a romi’ad.
Pi’arawan to lakaw
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Kusunuki
Kusunuki（紅石部落）
Itiniay i Haiduan(海端) Cen no Taitung(台東) ko Kusunuki a niyaro’, 68  ko sa’osi no parod no loma’, 267 ko sa’osi no tamdaw.
96% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 255 ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  12 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Bunun(布農族)85%, Amis(阿美族)3%, Paiwan(排灣族)2%, Puyuma(卑南族)1%, Cou(鄒族)1%, roma(其他)3%.
Ruku daya
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko.
Kusunuki
Ira ko picodadan(崁頂國小紅石分校) i niyaro’.
Wsilung
Itiniay i Fuxing Cen no Taoyuan ko Wsilung a niyaro’, 70  ko sa’osi no parod no loma’, 211 ko sa’osi no tamdaw.
Kusunuki
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Wsilung
82% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 172 ko tamdaw; o roma sato i, 18% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  39 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal74%, Amis2%, Cou2%, Paiwan1%, roma2%.
Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會角板教會) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Mrmurak
94% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 117 ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   7 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)92%, Amis(阿美族)2%, roma(其他)1%.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Mozambique
Mozambique（莫三比克）
thumb|Flag of Mozambique|alt=Flag of Mozambique thumb|Location of  Mozambique  (dark blue)in the African Union  (light blue)
Itini i 18 15 S, 35 00 E, noAfilika ko Mozambique. Polong no sekalay i 799,380 sq km “saka 35 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 786,380 sq km, no nanom a sekalay i, 13,000 sq km ” Polong i 25,930,150 ko tamdaw.
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 56.30%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 43.70%, malo no roma to a sera 0%.
siyoto(首都) O [Maputo(馬布多) ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakaenem 25 a romi’ad.
O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Filipe Nyusi, patirengan(擔任) a romi’ad i 2015 a miheca(年) saka 1 folad(月) saka 15 a romi’ad.
Pi’arawan to lakaw
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Pyahaw
Pyahaw（比亞豪部落）
Itiniay i Nan’ao Cen no Yilan ko Pyahaw a niyaro’, 389 ko sa’osi no parod no loma’, 1,227 ko sa’osi no tamdaw.
92% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 1,133 ko tamdaw; o roma sato i, 8% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  94 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal86%, Amis2%, Truku1%, Paiwan1%, Bunun1%, roma2%.
Ira ko picodadan(碧候國小、碧候國小附幼、碧候部落圖書資訊站) i niyaro’.
Ira ko imeng(蘇澳分局碧候派出所) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taur Matan Ruak
Taur Matan Ruak
I 1956 a miheca saka 10 folad saka 10 a romi’ad masofoc ci Taur Matan Ruak, malamikomoday a tamdaw.
O Sawara’an no kitakit no Timor-leste anini i ci Taur Matan Ruak, patirengan a romi’ad i 2012 a miheca saka 5 folad saka 19 a romi’ad.
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
U Demak nu Cikasuan
U Demak nu Cikasuan i 'a:yaw yo itin i Taywan ko Ripon, o Ripon ko mikowanay to malakoliay a Cikasu'an finawlan. Nay 1898 miheca tangasa 1904 miheca, i aniniay a kalingko (Hwalien ciansyang) o malakoliay no Ripon a Cikasoan finawlan, samsamen no Ripon cangra, pinapi:na to a folad caay palipida'en no Ripon, sisa malocong ko faloco' nangra a mapacefa' a masamsam no no Ripon. U demak nangra itiya o mikaliay a pisabokugo(防空壕) han no Ripon misefengay(看守)  misanga' to rangat ('adiper) matalaw a comodan no Taloko. eca kahacuwa ko nipalipida' i cangra'a, ano eca pidodo tosoeal no tayrin, o matoka'ay han no Ripon cangra. Nikaorira o caay pirara cangra o malalokay madopohay ko Pangcah hananay, sowal sa ko Ripon o matokaay saan, o patelacy ko sowal nangra moraraway ko nipimelaw no Ripon, misanga' to sakasaan(理由) ko Ripon to saka ecaaw palipida' to matayalay no Cikasoan finawlan.
Alo'uday simeden no Ripon ko lipida' nangra, pasoson itiraen i tomok a pateli, o tomok ko pasilsilay a pafeli to lipida' nangra. Mince (明治) 41 miheca (1908 miiheca) 12 folad mikoliay i Ripon a pangcah mingata' to kakoli'an koloma' nangra o kakeridan nangra ci Cilo'using (芝魯霧甸) safaw to walo (18) kotamdaw no heni. Linahen a patayra i miraaay to loma' ko kadademaken nangra, nawhan mararomay hen ko faloco' nangra a maoron to to'as nangra mamaanay to ko loma' hakiya saan kofaloco' nangra.
Tapowaray, Saranawan
Tamdaw no niyaro’
Polong i 124 ko sa’osi no parod no loma’, maala 250 ko tamdaw. 93% ko ka’aloman no Yincomin, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan. O pa-sin-to (百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko ’Amis 89%, roma 4%.
Rayray no Niyaro’
O “Saranawan” han no mato’asay a mipangangan to nini a niyaro’, o naitiya:ayho a ngangan koni. Awaay to ko fana’ no aniniay a tamdaw ko piala tora Saranawan hananay.
O sowal i tilid ato no mato’asay i, micomocomod tayni i Saranawan ko mafolaway a ngasangasawan. Mikilim to kasafangcal no ’orip. Na i Patorongan, i Fakong, i Makotaay, i Dafdaf, ato i cowacowa a niyaro’ no Kalingko. I a’ayaw, malaklak i tatihi no Ritecay ko pipatileng to loma’. Nawhani, ma peleng no lonen ko omah ato loma’ no filawnlan. Miliyaw haca a mafolaw ko roma a finawlan tayra i Koladot (i ka’amis no Cifotingay) ato i Pisirian. Awato ko malo’ay i nalacolan no Saranawan. Ira:ho ko “Naniyaro’an” hananay a ngangan no pala i tatihi no Ritecay i fafaed. O pipatirengan to loloma’ no niyaro’ iti:yaho.
Roma a finawlan i, malinah tayra i timol, tatihi no Pakongkongan ato Ma’oraway, miliyaw a patileng to faelohay a kamalo’an. O “Naloma’an” han no mato’asay a pangangan tora pala no faelohay a katelian. O Saranawan iho ko ngangan no niyaro’ itiya. O mako^koay no Dipong na i Naloma’an tayra to i aniniay a kamalo’an. Ta o “Tapowaray” to tadangangan no malokelonay a niyaro’. O rayray nora ngangan no “Tapowaray”, o kapowar no nemnem noya ’alo (Ritecay). Caayay ko karayas/kaenar nora dafdaf ko kacinganngan no Tapowaray. Moraraw ko pitilid no Taywan i codacodaan ko kaira nora ngangan.
Yo caayho ka palokelon no Dipong tayni i kamalo’an anini, o “Cisielacay” han no ’alomanay a mipangang tora pala. Adihay ko masamaanay a sielac i tatihi no riyar. Caay ka fangcal a misaomah, adihay tato ko sielac ato fokeloh. I ’ayaw, ’aloman ko mipodpoday to kohecalay a sielac no Tapowaray a mipacakay. Anini sato, maleneng to no riyar ko sawali:ay a hekal, caay to ka hakowa ko sielac a ma’araw.
I tiyaho, mipanay ato malingad ko mato’asay, tay:ra i Ritecay a miladom to kietecay a nanom. O samafana’ay a minanom i, no i tadalaenoay ato i fafaeday noya to’el ko tatodongay saan. Aedengan, taka:raw tato ko kaci’apol (石灰含量) no nanom no Ritecay, caay ka fangcal a mararid a nanomen, makali’ang ko fowa’ ato cefo.
Ilisin(豐年祭)
Malopon ko tayar no malingaday i kacihelangan, mi salisin ko niyaro’ a mapolong. ’Adihay ko tayal i piilisinan a romi’ad.
Misacepo’
I ’ayaw no pikakahongan a romi’ad, misacepo’ ko fa’inayan no niyaro’ i riyar.
Pakacidal
O sowal no mato’asay i, ano mararid sa ma’orad ko romi’ad, masa’opo ko niyaro’ a mamipakacidal. Ira ko sakero, radiw, pitolon (祈禱) no ’alomanay i talo’an. Misanga’ to nisapangaan a kilang, o hahawikiden a tayra i lotok. Ira ko lalan tora lotok na i fafaed no Sadipongan. Maratar a lomowad ko kapakapah (tolo ko toki no matiniay a to’ek (時代)), miliyas to pikalat no cidal. Tayra to i lotok, mitolon to kawas no cidal (cilocidal a kawas?), mipatireng tora nisapangaan a kilang tora lotok, haw mapakalemed ni cilocidal a kawas ko niyaro’ no mipakacidalay. Herek sato, tayra ho i taro’an no niyaro’ a milepon tora lisin. Ikor sato, miliyaw ho a misanga’ to faelohay a nisapangaan a kilang to sapipakacidal. Caay ka pipatedo saan mikilim to masamaanay a kilang ko sapisanga’ tora panga (o masamaanay a kilang?). O ya katelangay a nisapangaan, todohen ano misafaeloh toya lisin, ato i lisin no pipaka'orad.
Paka’orad
Ano mararid a tata’ang ko cidal, eca ka ’orad, makerah to ’alo (eca ka kerah ko ’alo no Ritecay), eca ka edeng ko nanom to sapipaloma, sapipadateng, sapisa’ayam, sapisafafoy i, misa’opo ko ’alomanay a misatapang to lisin no sapipaka’orad i taro’an. Ira ko kero, radiw ato lisin. Maherek to i, tayra ho ko kapah no niyaro’ toya pipakacidalan a lotok, mitolon to kawas no mipa’oraday. Malokelon sato na i lotok, tayra i ’alo no Ma’oraway, misakero, romadiw, mitodoh toya sa’ayaway a nisapangaan a kilang i pipakacidalan ho. Mitala ko roma a tamdaw no niyaro’ i ’alo, mapolong a misalisin.
Ngasaw no niyaro’
Pacidal (太陽氏族)：’Aloman ko nai Makotaay. Cikatopay: Ciwidian: O nani Ciwidiaanay. Monali: Malolang: O Pi’edoan han no roma a finawlan.
Radiw no niyaro’
«Radiw no Tapowaray (Saranawan)»
Misi’ayaw to riyar o paniyaro’an niyam (ako). Kaetip, o lotok pidongecan. Kawali, o riyar pifotingan say no kapah. Fangcal, fangcalay kopaniyaro’an no Tapowaray (Saranawan). O kahemekan no tayniay. Cecay ko ’awas matahafikod no kakahong i Tapowaray (Saranawan). I-yo-in-hay-yan-na-i-ya-yan, hoy-yan-no-i-yo-yin, hoy-ya-yan-hay-yo-yin, o-hi-ya-hoy-yan.
Selal
No i tiyaayho a selal ko mitilidan i laeno.
Malitengay: Mato’asay. Mama no kapah: Mamikimad, mipapro to tayar. Cipo’otay: O mipacokay to fafoy, mitokaday o titi. Malacacaway: O mitefocay. Mikelid to safa a selal. Malakapahay: (Hakeno, cima ko mitongal?) Pakarongay: I piilisinan, miala to dotong hananay a kilang, o safangcalay a matodoh a kilang. Tosa a raya’ ko cecay a tamaw. Ano mimaan ko loma', militemoh, miradom, mipananom to mato’asay. Mi'afatay: Misoped to ’afat (ma’icangay a ’aor), ’acam, ato maamaanay a sapitodoh to kilang. Mipaedil to talo’an no niyaro’. Miasikay: O sakaemangay a wawa. Mamiasik to lawac ato lalan no niyaro’.
Anini sato, masapafaeloh ko ngangan no selaselal, mikapoto ko fafahiyan i selaselalan. Lima a miheca ko cecay tatodongan a selal.
tayal i riyar
dadangoyan O sapifoting i riyar ko dadangoyan. I tiyaho, kaaway ho no soka (塑膠), a cidadangoyangoyan ko finawlan no niyaro’. Miala ko ’aol i lotok, kelacen ko ca’ang ato podac no ’aol, tenoren i nanom, ta faloden to keliw no ’oway. Matatodong sa cecay (ano tosa to?) a tamdaw tomireng i fafaed. O ceray no kamoraw (榕樹的氣根) ko sapisakadot (kadot, 槳). Mocelay, kakaya’ay ko matiniay a ceray, fangcal a malasakadot no dadangoyan. Edengan to o Saranawan a niyaro’ ko ci dadangoyanay, malaliday a mifoting tayra i wali i Kakacawan anini.
Roma
Malignad, mifoting, mitama’, misiyakay ko ’orip no finawlan no Tapowaray. O mafana'ay a misanga’ to tamina ko fa’inayan no Tapowaray. Ci taminamina ko ’alomanay i tiyaho. Iraho ko cisapaday a timina a fa’inayan anini. O samafana:’ay a mifoting, mitoor to kakohong ato maamaanay a foting. Mafana’ haca a micelem, mipacing, micekiw, ato mi’aowang.
Misakosoy (種植香茅草) ko mato’asay i lotolotok no Tapowaray. Cietan i ’ayaw ko misakosoyay.
Pi’arawan to lakaw
Kasasiwasiw:Pasawalian ’Amis
Singapore
Singapore（新加坡）
thumb|Flag of Singapore|alt=Flag of Singapore thumb|Location of  Singapore  (red)
Itini i 1 22 N, 103 48 E, noAsiya ko Singapore. Polong no sekalay i 697 sq km “saka 192 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 687 sq km, no nanom a sekalay i, 10 sq km ” Polong i 5,781,728 ko tamdaw.
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen a sera 1%, Malo no kilakilangan a sera 3.30%, malo no roma to a sera 95.70%.
siyoto(首都) O [Singapore ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakafalo 9 a romi’ad.
Maldives
Maldives（馬爾地夫）
thumb|Flag of Maldives|alt=Flag of Maldives thumb|Location of Maldives in the Indian Ocean
Itini i 3 15 N, 73 00 E, noAsiya ko Maldives. Polong no sekalay i 298 sq km “saka 210 ko rayray no ngangan. ” “O sekalay no sera i, 298 sq km, no nanom a sekalay i, 0 sq km ” Polong i 392,960 ko tamdaw.
sera(土地) Masakilac ko sera o malo kakaomahen(農業) a sera 23.30%, Malo no kilakilangan(林業) a sera 3%, malo no roma to a sera 73.70%.
siyoto(首都) O [Male(馬利) ko Siyoto.
katomirengan no kitakit a romi’ad(國家紀念日) Pihiratengan no kitakit a romi’ad i sakapito 26 a romi’ad.
O Sawara’an no kitakit(國家) anini i ci Abdulla Yameen(阿卜杜拉·雅門), patirengan(建立) a romi’ad i 2013 a miheca(年) saka 11 folad saka 17 a romi’ad.
Pi’arawan to lakaw
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Singaw
Singaw（茅圃部落）
Itiniay i Wufeng Cen no Hsinchu ko Singaw a niyaro’, 119 ko sa’osi no parod no loma’, 315 ko sa’osi no tamdaw.
94% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 295 ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  20 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal85%, Saysiyat7%, Truku1%.
Ira ko imeng(竹東分局茅圃派出所) i niyaro’.
Ira ko Kiwkay(茅圃基督教長老教會) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Singapore
O Sawara’an no kitakit anini i ci Tony Tan, patirengan a romi’ad i 2011 a miheca saka 9 folad saka 1 a romi’ad.
Pi’arawan to lakaw
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Mswati III
Mswati III(恩史瓦帝三世)
thumb|King Mswati III 2014|alt=King Mswati III 2014.jpg
I 1968 a miheca(年) saka 4 folad saka 19 a romi’ad masofoc(出生) ci Mswati III, malamikomoday a tamdaw.
O Sawara’an no kitakit(國家) no Swaziland(史瓦帝尼)anini i ci Mswati III, patirengan(擔任) a romi’ad i 1986 a miheca saka 4 folad(月) saka 25 a romi’ad.
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Riyar
riyar (kuwaping a sowal: 海洋)
Adihay ko kasasiromaroma no foting itini i riyariyaran,
Riyar o nitaliyokan no nanom, o kaheciday nanom ko sakaira. Salong no sera ira ko 71% nitahepoan no riyar (362 ’ofad ko dadahal), mapado’edoay ko kacinanom, masiiked ko tata’angay ato mamangay a riyar. Mataelif malitosaay 3000 kungce (9800 ingce) ko talolong. Polong no riyar saheto o kaheciday 30-38 ppt laloma’an, no riyar a kahecid patek no 35 (35ppt; 3.5%). Cingangan ko kasahira no riyar, nika o cecayay a sowal, kasakakafit no kahecid o no hekal a riyar (World Ocean or global ocean) ahan. O na riyar ira (ta’angay tangasa mimingay): Taypinyang, Tasiyang, Intoyang, Nantayang ato Piepinyang.
kasasiroma no cekiw 螺
O 'Amis hananay a finacadan, o palo ho no riyar ato lotok i, awaay to ko malawaay. mangalef to ko cekiw, O cekiw, mafana’ay ko 'Amis a mipato’ol to cikay no riyar toya fita’ol nira, sa tenak saan i salawalawacan no pasawali, fo:kil sato ko mato’asay a misacecacecay a mipangangan to kaadihay no cekiw.
'Adipit 花笠螺
Sakodepa sa cayka tadaapocong koya podac no 'adipitay hananay, mafana'ay mikilim to marecaday to tireng ningra ilo a fakeroh malopiresapan, nga' caka hapinang no micekiway sa. ano satapangay to masi'ac sa i, milimekay to i 'ate'ateman anca i kaleno no fakeloh, marenoay to sa i, alasadasadak sa cangra mikilim to kaka'enen. a:redetay ko heci no 'adipit, saka co:wa ka lawaen no misetikay.
Sampilaw 花松螺
O sakakaay no cekiw ko sampilaw hananay. o tadakaolahan no mato'asay a koma'en, i tangongongolay a ongcoy ko piresapan nangra, anca ira ko ma'anofay tato to saka'adihayaw no mi'alaan, sa ola:han sa moloho a micekiw, matawalay to ko karenoan no riyar, ikol to i, samaamaanen ho a misa'oca'ocay a midangoy, cayto pakafilo, sokid han to no nanom, ma'alol mapatay to i riyariyaran.
Tapicongay 花青螺
Marecaday to sampilaw, i ongcoyongcoyan a miresap cangra, sano tapocong sa takalaw koya podac nira, samapangangan no mato'asay to tapocangay. mafana'ay mililim to mirecaday to ilo no tireng a fakeloh a miresap, nga' malipalaw ko micekiway sa. sateloteloay to ka'enen kora heci nira, ka, anengenengelay to maman, saka, maolahay ko malitengay a misasiraw to hatiniay a cekiw.
Howad 九孔
I tangongongolay ko howad a ma'orip, itira i matatodongay a fakeloh, pato'ol han ko picoloh no tapelik a mifohat tora fakeloh, alaslaslaslas sako raracan,kaliwkiway ato howad, hapinangen a minengneng ko tatefad nangra, tingalaw to i, hececay han to a mipodpod,
’Afar 蝦子
O ’afar hananay maaraway to no mita i kakoma’enan, adihayay ko kasasiroma nangra, nikaorira, caay ka pina ko mipangangan no to’as, iraay ko orang, piyakpiyak, ya osaw ho saheto o ’afar hananay.
A’owang 海膽
O saka ola:han no ’Amis a koma’en ko ’aowang, ayaw ho no kafaliyosan i, o ka rengawan no talod aro damay itiya, sa, adihayay kadofahay ko kaka’enen no ’aowang, saka, o ka ciheci’an, ka cifita’olan ato katenakan no ’aowang itiya.
Saka, ano ira ko demak no niyaro’ anca laloma’an i, caykanca salofolofoc sa ko ’aowang no misetikay.
romi'ami'ad 氣候
Romi’adan patodong toya toki, patonekan no romi’ad a niyaro’ a demak. Adihayay kadademakan no rimi’ad i kaca’elisan masadak. O romi’ad patodong to cecayay romi’ad a falawfaw ato kalokelon no nanom, i kadademak no lahod mahapinang ko toki a romi’adan. I caayay ko patoro’an, romi’adan o patoro to romi’ad no cikiw. Romi’adan o kaira no niyaro’ to mahemhemay ato soemetay a kasasiroma kasamaan no romi’ad.
kasafalifalic no romi'ad(氣候變遷)
Kasafalifalic no romi’ad a falawfaw, so^emet, mipececay a lahod, ’icel no fali, sakatefad a nanom, no lahod a safak ato adihayay kasafalifalic no paromi’ad ato patonekan a niyaro’. Pipalecad to kasafalifalic, romi’adan o patodong no kasafalifalic no romi’ad tosaay lipay mahapinang ko paromi’adan. Kasafalifalic no romi’ad midotoc to kasasiroma no romi’ad to liyok ato masamaan ko rakat a misiiked, marariday o kafalawfaw ato katefad no nanom. Pakaynien i Koppen Kasafalifalic no romi’ad pisiiked no faco.
tayal no mifotingay漁撈文化
Ano mangalay ko tamdaw a mifoting ^i, i 'ayaw no pifoting nira ^i, minengnengho to 'alo. Ano matama nirako nga'ayay a pifotingan ^i, itiyato cingra a mihapinang to sakalingad nira. Ano o mitafokoday ^i, ma^deng cingra a cacay. Ano micadiwayay ^i,cacay, anoca ^i, tatosa ato wawa anoca o ramod. Ano mi^tengay to 'alo ko demak a mifoting ^i, caay ka nga'ay a cacay, tatosa. 'Aloman cangra a tayra i pifotingan.Ira ko milakelaway to dadaya a pifoting. Lakelawen ^i, ira ko sapitahepo a lalosidan. Maolah ko foting toya likat. O taata'angay a foting ko maalaay tonini. O roma a pifoting ^i, itira i masacascasay a 'alo a mipacaholak. O romasato, ira kono mipatikeday(pacemotay) a pifoting. Itira I masacascasay ko roma; itira i masafanaway ko roma a pipatiked.
Mifotingay 捕魚
Ira kono kapolongan a pifoting. O komoris han konini a demak. Sakapolongan ko finawlan a mifoing i tata’angay a ‘alo. I’ayaw no pi^teng to ‘alo ^i, mapateli ko rakar i cepo. Matayal ma^min ko kasaselal itiya. Nikaorira, o saadihayay ko tayal itiya ^i, o sasafaay, opakarongay. Omamiala cangra to talod to malo sa^teng a mikerah to tata’angay a ‘alo. Orasaka, ano caay ka kalamkam cangra a mi^teng to ‘alo ^i, caay ka nga’ay. Saka, o cacomikay ko pakarongay a ma^min a miala to talod a mipatorod i mi^tengay a kapah. Saka, matiya o comikayay i kalalidetan ko cikay no pakarongay. Tangasa i ka^minan no nanom a ma^teng ^i, tada maroray cangra; o sto’ no tireng nangra. Katalawan konini a tayal no pakarongay. Sti’en no kakakaka to sakakalamkamaw nangra a mipatorod to talod i mi^tengay a tamdaw.
參考資料
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Singpo
Singpo(Singpu;Senghu;Simpu;Sinpu)
Tausa
Itiniay i Zhuoxi Cen no Hualien ko Tausa a niyaro’, 12  ko sa’osi no parod no loma’, 592 ko sa’osi no tamdaw.
98% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 578 ko tamdaw; o roma sato i, 2% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  14 ko tamdaw.
Ira ko imeng(玉里分局立山派出所) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tafolod
’Alofo/ dofot o mita’eselan no wina sapafeli to wawa malotafolod sakatayal, rama i, o papinang patalahekal to taneng a mita’esel, todongay to o olah ato palata’ang to katadamaan no loloma’an a wawa ato katanestes. Orasaka. ano masasiolah ko fa’inayan ato fafahiyan malosapatiwid mafafalic to lalosidan, todongay to papinang to olah, ano iraira ko ka papaliw a matayal i, iraen ko pihayda no laloma’an roma i pasadak sa patalahekal toni a demak.
O faco no ’alofo / dofot caayay ka lecad kono kasaniyaro’, o roma i, o cecay a niyaro’ caayay kalecad ko kasangasaw pita’esel ato malosa’eres, o nakamayan ko pi’arawan. Nano rayray a faco toni ta’eselan a ’alofo/dofot deng o tilid ato fidac ko sa’eres, nika na malalacal to roma a finacadan, adihay to ko kasasiroma no ’eres, ira to pakafitay to payso ato tangroy. Ano hapinangen a minengneng ko faco no aniniay i, tosa aca ira ko masasikakay, masalonanay. No sa’amisan a ’etal Siwkolan ato sa’amisan no pasawaliay o Kalingko a ’etal, kakahad ko kaikor, masasikak ko tafolod, saca’elay mapakafit to maedilay, kimolmolay dadingo, masatapelik ko tilid, mapakafit to ’odo, o kahengangay ko cengel, pacamol to langdaway kaliyalaway kangdaway ato romaay a cengel sasiroma sa; satimolan no pasawali a Pangcah, itiraay i Posong a Pangcah miming ko saca’elay sakakaya sa, masalonan ko ’alofo, kalaeno i mapasaysay to kohetingay, awaay ko sapaedil, saheto o nakamayan a mita’eselan ko pisanga’, pasayra i langdaway ko cengel, nika o kahengangay ko cengel no fafahiyan, awaay ko saysay no ’eres. No itiraay to i Falangaw ,’Etolan Torik no satimolan a niyaro’ masalonan ko ’alofo. No Kalingko Fakong, Kakacawan no Posong, Madawdaw no Sa’aniwan, nawhan adihay to ko kalalacal no mararamoday, orasaka cacamol sato ira ko masalonanay, ira ko masasikakay no ’alofo anini.
Hakikawananen misiwit talakawili ko pica’elay to ’alofo/dofot. caayay pakido sa patafolod to roma fa’inayan anca o fafahiyan. No Tafalong a niyaro’ i, ano cipadesay a loma’ hakikawili talakawanan a mico’is ko pica’elay, todongay cipadesay sa ko papinang. Ca kalecad ko pinangan no kasaniyaro’, nika ano sowalen i, saikoray to a romi’ad no kailisinan, mangaay to pacomod to fafahiyan pakapot to selal no fa’inayan a masakero, ano ira ko kaimahan no fafahiyan, mangaay comod sa mikayat toya kaolahan a fa’inayan a masakero, o roma i, cacay ko fa’inayan ’aloman ko miraoday a fafahiyan mikayat, todongay to ’aloman ko maolahay a fafahiyan toni a fa’inayan. roma i, cifaloco’ay a mato’asay mitapal to cimacima koya masasiolahay to ’ayaw a miheca, anca nima a kapah a fafahiyan ko maolahay kiting han nira koya fafahiyan pakayat toya fa’inayan palacafay a masakero. ano ira ko mato’asay to ko mihecaan o cahoay ka ciramod, mangaay masamatini sowal han ko mato’asay, cingra to papakayat, roma i patahekal han palimo’ot, papisafaloco’en pakaciramod
Ano mapatahekal to ko sakaciramodaw oni o tafolod ko kacipinangan, itini no Siwkolan tono to’as a rayray pinangan, itini i kailisinan toya kasakeroan, ano cima ko kaolahan cefis han nira ko tafolod noya kapah, todongay to maolah toya fa’inayan, nika ano maceficefis koya tafolod nira, ano ira ho ko cofi’it no faloco’, sakatosa a romi’ad mangaay ho patikoen toya fa’inayan. Ano na macefis koya tafolod awa sa patiko, roma i mata’elif to ko kailisinan awa ho patiko, todongay maketon to ko kasasiolah no faloco’. Itiya to misatapang to ko mato’asay caciyaw to sakararamod nangra.
Ona matiniay o fafahiyan ko miki’ayaway patahekal to olah hananay i, oya pakainay hananay a finacadan no Pangcah koni, caayay ko nipatangican todod sanay to nafaloco’an, ano maolah ho ko fa’inayan toni a fafahiyan, mangaay ano ’aloman ko tamdaw patiwid sa toya ’alofo/dofot paca’elay toya fafahiyan, roma i pa’araw sa koya fafahiyan milikicoh to ’icep pafili toya fa’inayan, onini ko pakafana’ to kalalacal nangra a tatosa, onini koya “sakiolah a tafolod ” matini ko saka ira noni a ngangan, toni a dadaya i “O kasasiolahan a dadaya ” hananay ko pangangan imatini.
Ira to koni patatodong a ngangan nona tafolod, orasaka malasa’eres to no rayray a losid no Pangcah, mato cicaedong to losid ano caay ka citafolod a kapah, mato o caay ka lalok a matayal malecad awaay ko maolahay, awa ko salosalongan a manengneng. Itiya i 1965 a mihecaan palowad itira i Kalingko to pisalamaan mapatireng ko “ Serangawan no Pangcah” hananay piki’arawan, ira to ko patafoloday to miki’araway a lafang, malasaka hapinang to ko sa’eres no finacadan a serangawan no mita tahanini.
Kasasiwasiw:Siwkulang 'Amis
Maledep
Maledep（麻勒得泊部落）
Itiniay i Jinfeng(金峰) Cen no Taitung(台東縣) ko Maledep a niyaro’, 94  ko sa’osi no parod no loma’, 242 ko sa’osi no tamdaw.
99% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 239 ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   3 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko.
Ira ko kofa(太麻里戶政金鋒辦公室) i niyaro’.
Ira ko imeng(大武分局金鋒分駐所) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Micista
Micista（那羅六部落）
90% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 46  ko tamdaw; o roma sato i, 10% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   5 ko tamdaw.
Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會石磊教會、石磊天主堂) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Singsiya
Itiniay i Hualien Cen no Hualien ko Singsiya a niyaro’, 725 ko sa’osi no parod no loma’, 2,092 ko sa’osi no tamdaw.
16% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 345 ko tamdaw; o roma sato i, 84% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 1,747 ko tamdaw.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Mudan
Mudan（牡丹鄉）
Itini i Pingtung(屏東) ko Mudan Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 173.85 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 78.01 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 67.38 km²), 4,619 ko tamdaw i Mudan Siyang, 1,806 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin(原住民) sa’osi han ira ko 4,318 a tamdaw, pakaala to 93%(Paiwan排灣族, Amis阿美族) no polong no tamdaw. o Paiwan, Amis ko sa’alomanay i Pingtung.
O kasaniyarona
6 ko cun, 8 ko niyaro’ i Mudan Siyang. Maljipa（東源部落）, Sinevaudjan（牡丹部落）, Macaran（旭海（馬查蘭）部落）, Kus kus（高士部落）, Pungudan（大梅部落）, Kapanan（石門部落）, Anteng（安藤部落）, Draki（四林部落）.
Lopas
left|100px|thumb|Lopas
Sadu
Itiniay i Ren’ai Cen no Nantou ko sadu a niyaro’, 101 ko sa’osi no parod no loma’, 366 ko sa’osi no tamdaw.
95% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 348 ko tamdaw; o roma sato i, 5% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  18 ko tamdaw.
Ira ko picodadan(合作國小、合作國小附幼) i niyaro’.
Sinka
Sinka（新化部落）
Itiniay i Daren Cen no Taitung ko Sinka a niyaro’, 18  ko sa’osi no parod no loma’,  42 ko sa’osi no tamdaw.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Malepa
Malepa（新望洋部落）
Itiniay i Ren’ai(仁愛) Cen no Nantou(南投縣) ko Malepa a niyaro’, 200 ko sa’osi no parod no loma’, 645 ko sa’osi no tamdaw.
97% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 625 ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  20 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Tayal(泰雅族)93%, Seediq(賽德克族)2%, Bunun(布農族)1%, Amis(阿美族)1%.
Sapal
sapal(幼苗)
Maripa' no mako ko sapal no panay.
thumb|Oryza sativa of Kadavoor
Kasasiwasiw:Siwkulang 'Amis
Tavila
Tavila（太平部落）
Itiniay i Zhuoxi Cen no Hualien ko Tavila a niyaro’, 103 ko sa’osi no parod no loma’, 408 ko sa’osi no tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun91%, Tayal1%, Truku1%, Paiwan1%, roma4%.
Madaljalu
Itiniay i Jinfeng(金峰) Cen no Taitung(台東縣) ko Madaljalu a niyaro’, 99  ko sa’osi no parod no loma’, 278 ko sa’osi no tamdaw.
Tavila
Ira ko picodadan(太平國小、太平國小附幼) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Madaljalu
98% ko ka’aloman no Yincomin(原住民), polong han i, 273 ko tamdaw; o roma sato i, 2% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   5 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko.
Ira ko kofa(太麻里戶政金鋒辦公室) i niyaro’.
Ira ko imeng(大武分局金鋒分駐所) i niyaro’.
Ira ko paisingan(嘉蘭村衛生所) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tafalong
[[Faylo:太巴塱木雕.JPG|替代文字|縮圖|Tafalong 瞭望台]]
O ngangan no Tafalong (太巴塱部落由來)
O kaitiraan nona niyaro' itiraay i saka'etp 'apilis no sawalian a tokos no Taywan.O no Tafalong no pangcah i, o sowal są a cecay, caay ka lacodad. pakayni i Fakong a Cilakala lotok a tyani ko tato’as no Tafalon a niyaro’, i rikor i, ta malinah ko finawlan i Dong-fo niyaro’ saan. Saka, Masa’alomanay ko i niyaro'ay a tamdaw ato caay ka pipalomaan a sera. samisalinalinahan kora paniyaro'an ngara tahaniniay Tafalon. i ’ayaw ho, adihay ko apalang hananayay a kalang i 'alo, saka, o “’afalong” ko ’ayaway a ngangan no Tafalon, falic han sano Kuwaping o Apalong(阿巴塱) hananay, o tatodong nonini a sowal o Adihayay ko kohecalay a kalang sanay, orasaka falic han to to Tafalong, ono sano Kuwaoingan a pangangan to 太巴塱 konini,  o romai, lra ko kakahaday a sera hananay a sowal itini.
Mulatu Teshome
Mulatu Teshome(穆拉圖·特肖梅·沃圖)
Tafalong
O kasiikedan no niyaro’(部落特色)
[[Faylo:太巴塱拉祖傲階層.JPG|替代文字|縮圖|548x548像素| 加一串文字 ]] O Tafalong a riyaro’, o ta’akay a niyaro’ i ilaloma'ay no Guangfu-syang (光復鄉 sowal no holam ) no Hualien-siyen (花蓮縣 sowal no holam ) ko Tafalon, itini i ira ko sepat a niyaro’ pisaopoan, o kawalian a niyaro’(東富村)、o saetipan a niyaro’(西富村)、o satatimolan a niyaro’(南富村) ato sa'amisan a niyaro’(北富村) a masaopo itini i Tafalon, itira i Tafalonan iraay ko patiyamay iraay ko matayalay, oya to ko saka'aloman. sa o sowal no holam i o 富田 han.
Pakayni i saka’orip o pala ko pinengnengan no Tafalon, i enaray ko ’orip a Pangcah haw i, fangcal ko pisapala no Tafalon, misafonon a malingad paedeng sa to kakaenen, tada adihay ko mapalomaay panay, o lamlo, o tefos, o konga, losay ato masamaamaa:nay. ira ko ’osaw mana’ang, to laday misadateng, anca talalotok mi’adop, midongec ato midateng to no pala a dateng, roma i, tala’alo mitafokod mifoting, ano i pala to, i fatad no lalan, i lawac no ’alo, i lotok to haw i, iraay ko mamalitod nangra itira. caay kanikaw to kakaenen.
Mulatu Teshome
O Sawara’an no kitakit(國家) no Ethiopia(衣索比亞) anini i ci Mulatu Teshome, patirengan(擔任) a romi’ad i 2013 a miheca saka 10 folad saka 7 a romi’ad.
Tafalong
O kasiikedan no niyaro’(部落特色)
o roma i, Ira ko talolongay a rayray no Pangcah i Tafalong, mapakanengneng to ko ’atomo、nito’to’an、mitenoon ato nakamayan to saki’orip a lalosidan i niyaroan. sato maemin cinaneng ko mato'asay no 'Amis. i polong no lisin no Pangcah i laloma’ no cecay a mihecaan, o satata’akay haw i, ya ilisin no kaloniyaro’ itiniay i faloay a folad. o roma sato, itini i ira ko pita’ong ngara to to’as ato rayray no pangcah, onini a piilisinan a romi’ad, o kaolahan no mihololay a tayra mikapot to acang no kaloniyaro’.
Mulatu Teshome
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Tafalong
O Rikisi no Tafalong (歷史)
O Tafalong a niyaro’ itiya ho i, o tata’akay pisanga’an to ’atomo, i ’ayaw ho, o sota' ko sapisanga' nangra to kapowa, adihay ko misanga’an to saki’orip a lalosidan, o kaysing, o sala, o kopo ato... masamaamaa:nay a kapowa. o nakamayan misanga’an a lalosidan i, o roma soto, ira ko ’atomo, o koreng, o tatoronan, o tamangan...ato masamaamaanay. nikaorira, yo tayni to ko Ripon a mikowan to Taywan how i, misatapang a misawad ko niyaro’ay a tamdaw to misa’atomo a tayal. pasayra to pisafonon a paloma to panay, nika manengneng ho ita ko pisanga'an to ’atomo a kaysiyaan no sa’ayaway i Atomo a niyaro’.
O nikalopisak no Tafugan (人口分佈)
Do'edoen ko sa'osi no Citodongay tono kalotamdaw a demak no Kalinko kowan, ira ko 5,000 ko loma' 1.2 'ofad ko tamdaw no Tafalong, o sa'awaay ko tamdaw a niyaro' o 大華村ato 大富村, i 2022 mihecaan a sa'osi 'dengan 1,349 kotamdaw ato 315 kotamdaw. Tafalong（太巴塱部落） thumb|[[adawan no niyaro' a Tafalong i Ilisinan]]
Itiniay i Guangfu Cen no Hualien ko Tafalong a niyaro’, 1,007 ko sa’osi no parod no loma’, 2,958 ko sa’osi no tamdaw.
88% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 2,609 ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i, 349 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Amis83%, roma4%.
Ira ko picodadan(太巴塱國小、太巴塱國小附幼) i niyaro’.
Ira ko imeng(鳳林分局富田派出所) i niyaro’.
Ira ko paisingan(東富村衛生室) i niyaro’.
Ira ko kofa(富田村郵局) i niyaro’.
O finacadan no Yincomi(所屬阿美族群)
itiniay i Guangfun-syang (光復鄉 sowal no holam ) no Hualien-siyen(花蓮縣sowal no holam) ko Tafalong a niyaro’, O tatapangan a niyaro’, ira ko Tafalong, o Fata’an a niyaro’, o Kiwit a niyaro’, mililis to tarawadaw no Siwkolang a siniyaro’, na itira i tarawadaw no Kalingko talatimol tangasa i Cilamitay, nawhani maemin paniyaro’ i lawac no Siwkolan a tarawadaw sa mapangangan to Siwkolan a ’amis. ira ko Fata’an a niyaro’, o Tafalong a niyaro’, o Sadoa niyaro’, o Atomo a niyaro’, o Kalotong a niyaro’, o Kalotong a niyaro’, o Fahol a niyaro’, o Laso‘ay a niyaro’ ato O kakay a niyaro, falo a niyaro' ko pipolongan.
O pitooran no finawlan (族人信仰)
O pitooran ko finawlan no Tafalong i, adihay ko pitooran no niyaro’ a tamdaw, ira ko tingsikiw, o kirisito-kiw, o taw-kiw, o sintaw-kiw ato to’as a kawas no ’amis. o tingsikiw a tamdaw ko ka adihay. itini i ira ko pitooran ngara, pakayni sa’opo no kawas, malosakarikec sto sakavakat no ’orip no Yincumin, saka o Pangcah a tamdaw, ano iraay ko adada, o pades ato ira ko tatiihay a manmaan a demakan, maemin mitahidang to kiwkay mipadang.
O tahapinangan（參考文獻）
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Pyanan
Pyanan（南山部落）
Itiniay i Datong Cen no Yilan ko Pyanan a niyaro’, 259 ko sa’osi no parod no loma’, 857 ko sa’osi no tamdaw.
94% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 806 ko tamdaw; o roma sato i, 6% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  51 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal86%, Amis1%, Truku1%, roma5%.
Ira ko picodadan(南山國小、南山國小附小) i niyaro’.
Ira ko imeng(三星分局南山派出所) i niyaro’.
Ira ko paisingan(南山衛生室) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Sinpitu
Sinpitu（鹿湖部落）
Itiniay i Nanzhuang Cen no Miaoli ko Sinpitu a niyaro’, 15  ko sa’osi no parod no loma’,  35 ko sa’osi no tamdaw.
100% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 35  ko tamdaw; o roma sato i, 0% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,     ko tamdaw.
Ira ko imeng(鹿湖派出所) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Parius
Parius（分水嶺部落）
Itiniay i Manzhou(滿州) Cen no Pingtung(屏東) ko Parius a niyaro’, 88  ko sa’osi no parod no loma’, 246 ko sa’osi no tamdaw.
96% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 236 ko tamdaw; o roma sato i, 4% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  10 ko tamdaw.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Tayax
Itiniay i Jianshi Cen no Hsinchu ko Tayax a niyaro’, 38  ko sa’osi no parod no loma’, 142 ko sa’osi no tamdaw.
99% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 141 ko tamdaw; o roma sato i, 1% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,   1 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal94%, Amis1%, Paiwan1%, roma1%.
Sinkam
Sinkam（中正部落）
Itiniay i Zhuoxi Cen no Hualien ko Sinkam a niyaro’, 126 ko sa’osi no parod no loma’, 431 ko sa’osi no tamdaw.
Tayax
Ira ko Kiwkay(台灣基督長老教會抬耀教會) i niyaro’.
Sinkam
88% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 379 ko tamdaw; o roma sato i, 12% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  52 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Bunun80%, Amis4%, Puyuma0.5%, Saysiyat0.5%, Truku0.5%, roma2%.
Muhammadu Buhari
Muhammadu Buhari(穆罕默杜·布哈里)
Sasi
sasi（親愛部落）
Itiniay i Ren’ai Cen no Nantou ko sasi a niyaro’, 263 ko sa’osi no parod no loma’, 755 ko sa’osi no tamdaw.
93% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 705 ko tamdaw; o roma sato i, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  50 ko tamdaw.
Muhammadu Buhari
thumb|Muhammadu Buhari - Chatham House|alt=Muhammadu Buhari - Chatham House.jpg
Sasi
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan i, ko Tayal88%, Bunun2%, Seediq3%.
Muhammadu Buhari
I 1942 a miheca(年) saka 12 folad(月) saka 17 a romi’ad masofoc(出生) ci Muhammadu Buhari, malamikomoday a tamdaw.
Sasi
Ira ko picodadan(親愛國小、親愛國小附幼) i niyaro’.
Muhammadu Buhari
O Sawara’an no kitakit(國家) no Nigeria(奈及利亞) anini i ci Muhammadu Buhari, patirengan(擔任) a romi’ad i 2015 a miheca saka 5 folad saka 29 a romi’ad.
Sasi
Ira ko imeng(仁愛分局親愛派出所) i niyaro’.
Muhammadu Buhari
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:Pasawalian 'Amis
Sasi
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Sinkam
Ira ko picodadan(卓溪國小、卓溪附幼、卓溪圖書館、卓溪部落圖書文化資訊站) i niyaro’.
Ira ko imeng(玉里分局卓溪分駐所) i niyaro’.
Tayax
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Sinkam
Ira ko paisingan(卓溪衛生所) i niyaro’.
Ira ko kofa(卓溪鄉公所、卓溪戶政所、卓溪郵局) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Sipazi’
Sipazi’（十八兒部落）
Itiniay i Wufeng Cen no Hsinchu ko Sipazi’ a niyaro’, 126 ko sa’osi no parod no loma’, 377 ko sa’osi no tamdaw.
93% ko ka’aloman no Yincomin, polong han i, 349 ko tamdaw; o roma sato i, 7% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong han i,  28 ko tamdaw.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Piwansyawan
O kaacangan no Taywan koni Piwansyawan hananay a romi'ad, marecaday to Pisyongacan, Cing-ming(Pipoyfongan), Twan^o(Pipak-cangan), Cong-yin(中元), ato Cong-ciw(中秋) a romi'ad, saheto o tadamaanay a romi'ad no misaTaywanay, misaNgayngayay ato misaHolamay. O Piwansyawan a romi'ad i, itiraay i saka safaw lima a romi'ad no saka cecay a folad no mihecahecaan(o katelangay a koyomi ko pinengnengan). Minengneng to masamaamaanay, makapahay a nisanga'an a malikatay a tingkitingki i Piwansyawan, ato mitatamatama to montay a misalama(猜燈謎).
Wulai
Wulai（烏來區）
Itini i New Taipei City ko Wulai. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 333.51 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 299.28 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 19.98 km²), 5,931 ko tamdaw i Wulai, 1,793 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 2,793 a tamdaw, pakaala to 47%(Tayal) no polong no tamdaw. Itini i niyaro’ a finawlan, o Payrang ko sa’alomanay.
O kasaniyarona
5 ko cun, 4 ko niyaro’ i Wulai. Tampya（忠治(桶壁)部落）, Ulay（烏來部落）, Lahaw（信賢部落）, Tranan（福山部落）.
Muliyaw
Muliyaw（振興部落）
Itiniay i Chishang(池上) Cen no Taitung(台東) ko Muliyaw a niyaro’, 196 ko sa’osi no parod no loma’, 499 ko sa’osi no tamdaw.
72% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 359 ko tamdaw; o roma sato i, 28% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 140 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Amis(阿美族)70%, Bunun(布農族)1%, roma(其他)1%.
Ira ko picodadan(萬安國小振興分校、萬安國小振興分校附幼) i niyaro’.
Ira ko paisingan(振興村衛生室) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Murisaka
Murisaka（摩里莎卡部落）
Itiniay i Wanrong(萬榮) Cen no Hualien(花蓮) ko Murisaka a niyaro’, 148 ko sa’osi no parod no loma’, 463 ko sa’osi no tamdaw.
97% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 448 ko tamdaw; o roma sato i, 3% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,  15 ko tamdaw.
Edirne
Edirne (埃迪爾內)
Murisaka
Ira ko picodadan(萬榮國小、萬榮圖書館、萬榮鄉部落圖書資訊站) i niyaro’.
Ira ko kofa(萬榮鄉公所、萬榮鄉代會、萬榮調解會、萬榮戶政事務所) i niyaro’.
Edirne
Itini i Edirne Province, Turkey ko Edirne. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 0844 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 0.326 km², o palaan noto’as i'a:yaw ira ko 0.42 km²), 400.280 ko tamdaw i Edirne, 6.098 ko parod no loma’ itini i niyaro’ a Yinconmin sa’osi han ira ko 180,327 a tamdaw, pakaala to 66% (Turkey) no polong no tamdaw. o Turkey ko sa’alomanay i Edirne Province.
Murisaka
Ira ko imeng(萬榮分駐所) i niyaro’.
Ira ko paisingan(萬榮鄉衛生室) i niyaro’.
Edirne
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Turkey
Murisaka
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Maliwang
Maliwang（馬里旺部落）
Itiniay i Fuli(富里) Cen no Hualien(花蓮縣) ko Maliwang a niyaro’, 112 ko sa’osi no parod no loma’, 327 ko sa’osi no tamdaw.
17% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 54  ko tamdaw; o roma sato i, 83% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i, 273 ko tamdaw.
Ira ko picodadan(學田國小) i niyaro’.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Xi Jinping
I 1953 a miheca saka 6 folad saka 15 a romi’ad masofoc ci Xi Jinping, malamikomoday a tamdaw.
No papotalay a kakafit
Kasasiwasiw:China
Mulinaga
Mulinaga（森永部落）
Itiniay i Daren(達仁) Cen no Taitung(台東) ko Mulinaga a niyaro’, 30  ko sa’osi no parod no loma’,  53 ko sa’osi no tamdaw.
85% ko ka’aloman(多的) no Yincomin(原住民), polong han i, 45  ko tamdaw; o roma sato i, 15% ko ka’aloman no roma a finacadan, polong(全部) han i,   8 ko tamdaw.
O pa-sin-to(百分比) no ka’aloman no tamdaw no kasafinacadan(族群) i, ko Paiwan(排灣族)85%.
o kasadakan no lihaf
Kasasiwasiw:Farangaw 'Amis
Taimali
Taimali（太麻里鄉）
Itini i Taitung ko Taimali Siyang. sa’osi han ko po:long no palaan i, ira ko 102.29 km² (lalotolotokan a plalan no sa’osi i ira ko 4.53 km², o palaan noto’as i'a:yaw i ira ko 57.38 km²), 7,128 ko tamdaw i Taimali Siyang, 2,979 ko parod no loma’, itini i niyaro’ a Yincomin sa’osi han ira ko 4,782 a tamdaw, pakaala to 67%(Paiwan, Amis) no polong no tamdaw. o Paiwan, Amis ko sa’alomanay i TaitungSiyang.