cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
እድሜና ጨርቅ በደህና አያልቅ
እድሜና ጨርቅ በደህና አያልቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እድሜና ጨርቅ በደህና አያልቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሰኞ
ሰኞ በእሑድ እና በማክሰኞ መሀከል የሚገኝ በብዙ አገሮች የሳምንቱ ሁለተኛ ቀን፣ በሌሎች ብዙዎች ዘንድ (ለምሣሌ፦ የአውሮፓ አገሮች) ደግሞ የመጀመሪያ ቀን ነው።
1915
እንደ አውሮጳውያን አቆጣጠር:
መደብ:አመታት
ዋርካ (ድረገጽ)
ዋርካ ሳይበር ኢትዮጵያ በመባል የሚታወቀው ድረገጽ የአማርኛ ቋንቋ የውይይት መድረክ ድረ ገጽ ነው። ይህ ድረገጽ ኢትዮጵያውያን በራሳቸው ፊደል መወያየት ይችሉ ዘንድ በሁለት ወንድማማች ኢትዮጵያዊያን በሰኔ 1992ተፈጥሮ ዛሬ ሁሉንም ኢትዮጵያዊያን በስፋት እያገለገለ ያለ ዌብሳይት ሆኖአል።
ያለቁልፍ ቁልፍ መክፈት
alt=Esteem
የክራቫት አስተሳሰር ዘዴወች
የተለያዩ የክራቫት አስተዳደር ዘዴወች አሉ። ከዚህ በታች የአስተሳሰሮቹ ዘዴወች ይታያሉ።
ያለቁልፍ ቁልፍ መክፈት
መደብ :ቁልፍ መደብ: ኑሮ ዘዴ
.
እድሜ ካላነሰው ጊዜ አለው ለሰው
እድሜ ካላነሰው ጊዜ አለው ለሰው የአማርኛ ምሳሌ ነው። እድሜ ካላነሰው ጊዜ አለው ለሰው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቀንድ
መደብ:ሥነ ሕይወት
ነደርሳክስኛ
መደብ:ጀርመናዊ ቋንቋዎች መደብ:ሆላንድ
የክራቫት አስተሳሰር ዘዴወች
መደብ:ኑሮ ዘዴ መደብ : አለባበስ
እጄ ከበትር አፌ ከነገር
እጄ ከበትር አፌ ከነገር የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጄ ከበትር አፌ ከነገር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እድሜና ቁረንጮ ተበጣጥሶ ያልቃል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ካምፓራዳ
መደብ:የኢትዮጵያ ፊልሞች
ሃይማኖት
በአንዳንድ አስተሳሰብ ማርክሲስም-ሌኒኒስም በሃይማኖት ፈንታ የአንዳንድ መንግሥት ፍልስፍና፣ ትምህርት ወይም ርዕዮተ ዓለም በመሆኑ በውኑ እንደ አንድ ሃይማኖት መቆጠሩ ተገቢ ነው።
አርጎብኛ
አርጎባዎች በኤርትራም እንደሚኖሩ ሲጠቆም «ጀበርት» የሚል መጠሪያ አላቸው፡፡ «አርጎባ» የብሔረሰብ እና የቋንቋ መጠሪያ ነው። በ13ኛው ክፍለ ዘመን የየወላስማ ሥርወ መንግሥት [የይፋት ወላስማ እና የአደል ወላስማ ስርወ መንግስትን ከመነሻው የሸዋ ሱልጣኔት 896 ጀምሮ ከ1108 አካባቢ ጀምሮ የተስፋፋ ከ1285 እስከ 1559 እኤአ ድረስ ያስተዳደረ ] ንግድን መሥርቶ በነበረ በኢትዮጵያ የመጀመሪያውን እስላማዊ መንግሥትን እንዳቋቋመ የሚገለጸው ፤በሁለተኛው ሂጅራ በነብዩ መሐመድ የእስልምና እምነት ተከታዮች ከቁረሾች ጋር በነበረው ግጭት ወደ ኢትዮጵያ የገቡ አረቦችን ተቀብሎ ያስተናገደ የመጀመሪያው የሙስሊም ማህበረሰብ የአርጎባ ማህበረሰብ እንደሆነም ይጠቁማሉ። ከወላስማ ሱልጣኔት መፍረስ ጀምሮ እየተዳከመ እና ከኢማም አህመድ ሞት ቡሃላ የተበታተነ ህዝብ ነው። ሰለሞናዊው ሥርወ-መንግሥት የኢትዮጵያ የቀድሞ ሥርወ-መንግሥት ነበረ። የወላስማ ስርወ መንግስት ከ1285 –1559:1577 ቢዳከምም እስከ 1680ዎቹ ድረስ ከሰለሞናዊያን ጋር በሃይማኖት ልዩነቶች በፈጠሩ አለመግባባቶች በጦርነቶች የግዛት ክልላቸው ሲሰፋና ሲጠብ ኖሯል። ሰለሞናዊው ሥርዎ መንግሥት በኢትዮጵያ 1270 አንስቶ እስከ 1966 ዓ.ም. ያለውን ጊዜ ወይም እስከ ሐይለ ሥላሤ ቀዳማዊ ንጉሠ፦ነገሥት ዘኢትዮጵያ እስከ ወደቁበት ጊዜ የሚመለከት ነው። በአሁኑ ደግሞ በአፋር ክልል አርጎባ ልዩ ወረዳ ከ1989አም ጀምሮ እና በአማራ ክልል አርጎባ ልዩ ወረዳ በ1998አም ጀምሮ ተቋቁሞ ራሱን በራሱ በከፊል እያስተዳደረ ይገኛል።
ሐምሌ ፳፫
ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ዮሐንስ ፵፫ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ማቴዎስ፤ ማርቆስ እና ሉቃስ ደግሞ ፵፪ ዕለታት ይቀራሉ።
አርጎብኛ
ከሰሜን እስከ ደቡብ ምስራቅ ተበታትነው በስብጥርና በኩታገጠምነት የሚገኙት አርጎባዎች ሙሉ በሙሉ የእስልምና እምነት ተከታዬች ሲኾኑ «አርጎባ» የሚለው የብሔረሰቡ መጠሪያ ስያሜ እንደ አካባቢው ነዋሪዎች እምነት የአፄው መንግስት እስልምን ላለመደገፍ… «አረብ ገባ» ለማለት የተፈለገ ነው።
ሉል
የሉል ይዘት ስንት ነው?
የሚለውን ይሉል ይዘት ቀመር እናገኛለን። thumb|350px|right| በሰው ልጅ ከተሰሩ ሉሎች ሁሉ በጣም ትክክል ነው ተብሎ የሚገመተው ሉል ከ[[አልበርት አንስታይንን ፎቶ ፊት ለፊት ተቀምጦ ይታያል። ከትክክለኛ ሉል የሚለይበት ስህተቱ በ40 አተሞች ብቻ ነው።]]
እኩልዮሽ በR3
የሉል ቆዳ ስፋት ለሉሉ ግዝፈት ሲካፈል የተወሰነ ቆዳ ስፋት ይባላል፣ ቀመሩም እንዲህ ነው
ቤኒን
ከ17ኛው እስከ 19ኛው ክፍለ ዘመን እ.ኤ.አ. የሀገሪቱ መሬት በዳሆሚ መንግሥት ነበር የሚመራው። በ17ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የአትላንቲክ የባሪያ ንግድ በአካባቢው ሰፍቶ ስለነበር ቦታው የባሪያ ጠረፍ ይባል ነበር። በ1892 እ.ኤ.አ. ፈረንሳይ አካባቢውን በመቆጣጠር የፈረንሳይ ዳሆሚ ብላ ሰየመችው። በ1960 እ.ኤ.አ. ዳሆሚ ነፃነቷን በማግኘት ለ፲፪ ዓመታት በዴሞክራሲያዊ መንግሥት ተመርታለች።
ዊሊያም ማኪንሊ
ዊሊያም ማኪንሊ (እንግሊዝኛ: William McKinley) የአሜሪካ ሃያ አምስተኛ ፕሬዝዳንት ነበሩ። ፕረዝዳንቱ ሥልጣን ላይ የወጡት እ.አ.አ. በ1897 ሲሆን በስልጣን ዘመናቸው ምክትል ፕሬዝዳንት ሁነው የተሾሙት ጋሬት ሆባርት እና ቴዎዶር ሮዝቬልት ናቸው። ፕሬዝዳንቱ የሪፐብሊካን ፓርቲ አባል የነበሩ ሲሆን ከሥልጣን የወረዱት እ.አ.አ. በ1901 ነበር።
1980ዎቹ
አሥርታት:
እጅ እሾህን ይነቅሰዋል ጥጋብ ሞትን ያስረሳዋል
እጅ እሾህን ይነቅሰዋል ጥጋብ ሞትን ያስረሳዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። እጅ እሾህን ይነቅሰዋል ጥጋብ ሞትን ያስረሳዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኡሩካጊና
ኡሩካጊና (ሱመርኛ፦ 𒌷𒅗𒄀𒈾፤ ወይም ኡሩ-ኢኒም-ጊና? 2102-2095 ዓክልበ. ገደማ የነገሠ) በሱመር ውስጥ የላጋሽ ከተማ ገዢ ንጉስ ነበረ። የሉጋላንዳ መረን ግዛት በወደቀ ጊዜ፣ ኡሩካጊና በላጋሽ ንጉስ ሆነ።
አራት ማዕዘን
ጎናቸው ወደውስጥ የማይገቡ አራት ማዕዘኖች መጠነ ስፋት
a,b,c,d የአራት ማዕዘኑን ጎኖች ርዝመት ሲወክል, s ደግሞ የአራት ማዕዘኑ መጠነ ርዝመት ግማሽ ነው። \gamma and \lambda ማናቸውንም ተቃራኒ ሁለት የአራት ማዐኑ ማዕዘኖችን ይወክላሉ።
ሄርበርት ሁቨር
በ1913 በፕሬዝዳንት ዋረን ሃርዲንግ ዘመን ሁቨር የአሜሪካ የንግድ ሚኒስትር ሆኑ። በሃርዲንግ ተከታይ በፕሬዝዳንት ካልቪን ኩሊጅ ዘመን ደግሞ እንዲህ ያለን ማዕረግ ይዘው አገለገሉ። የንግድ ሚኒስትር እየሆኑ ሃይለኛ ሰው ነበሩ። የንግድ ዘርፍና መንግሥት አንድላይ ይሠሩ የሚለውን ተስፋ በመያዛቸው በዚህ አንጻር ብዙ አደረጉ። በማዶ ባሕርና በውጭ አገር ለባለጉዳዮች ምክርና እርዳታ የሚሰጡ መሥርያ ቤቶች በማስከፈቱ የአለም አቀፍ ንግድ በጉልበት አስለሙ። በተለይም የሆሊዉድ ፊልም ማዶ ባሕር ለመግፋፋት ጉጉ ነበሩ። ዜጎችም ቤት እንዲያገነቡና የራሳቸው መሬት ባለአባት እንዲሆኑ አበረታቷቸው።
እጅ ይዘው ያስገቡት እጅ ይዞ ያስወጣል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
1966
መደብ:አመታት
እሑድ
መደብ:ዕለታት
ተረት ገ
<font size="+1">
ገ
ይግባ ጽዮን
የመንግስት ሽግግር
በጥንቱ የኢትዮጵያ ነገስታት የነበረው ቋሚ ችግር፣ ስልጣንን የማወርስ ችግር ነበር።  ይግባ ጺዮን 5 ወንድ ልጆች ነበሯቸው  ግን ከ5ቱ የትኛው እንዲነግስ መወሰን ስላልቻሉ እያንዳንዱ ልጅ ለአንድ አመት እንዲነግስ እንዳረጉ ታሪክ ጻህፍት ይዘግባሉ
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት
1641
1641 አመተ ምኅረት
ያሁ
መደብ:ያሁ
1928
1928 አመተ ምኅረት
እገሌ የዋለበት ሸንጎ አይጥ የገባበት እርጎ እርጎውንም ለውሻ እርሱንም ለውርሻ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
1928
400px|thumb|ቅኝ አገራት በ1928 ዓ.ም.
አርበኛ
በጠላት ወረራ ጊዜ አገሩ መልካም የቡና ምርት ያስገኝልናል አስቦ በአርበኞቹ ረዳት ግን ከጠላት ጋር ባለመተባበር ምርቱ ፈጽሞ እንዲቀር አደረጉ።
ዊልያም ሃወርድ ታፍት
275px|thumb|right|ዊልያም ሃወርድ ታፍት ዊልያም ሃወርድ ታፍት (እንግሊዝኛ: William Howard Taft) የአሜሪካ ሃያ ሰባተኛ ፕሬዝዳንት ነበሩ። ፕረዝዳንቱ ሥልጣን ላይ የወጡት እ.አ.አ. በ1909 ሲሆን በስልጣን ዘመናቸው ምክትል ፕሬዝዳንት ሁነው የተሾሙት ጄምስ ሼርማን ናቸው። ፕሬዝዳንቱ የሪፐብሊካን ፓርቲ አባል የነበሩ ሲሆን ከሥልጣን የወረዱት እ.አ.አ. በ1913 ነበር።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ መሪዎች
ጅን አሰገድ
ሆነም ቀረም ጅን አሰገድ የነገሱት ለአንድ አመት ብቻ ነበር።
አህያ
የእንስሳው ሳይንሳዊ ጸባይ
ለማዳ አህያ ወይም Equus africanus asinus የመጣ ከአውሬ አህያ Equus africanus ነበር።
ስጦታ (ፊልም)
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የኢትዮጵያ ፊልሞች
እግሩን ለጠጠር ግንባሩን ለጦር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፍራንስ ፕረሸረን
ፍራንስ ፕረሸረን (France Prešeren) (3 December 1800 - 8 February 1849 እ.ኤ.አ.) የስሎቪንኛ ባለ ቅኔ ነበር። ከስሎቪንኛ ባለ ቅኔዎች ሁሉ የላቀ ይቈጠራል።
ሙኸርኛ
መደብ:ሴማዊ ቋንቋዎች መደብ:የኢትዮጵያ ቋንቋዎች
የአሜሪካ ሕገ መንግሥት 22ኛ ማሻሻያ አንቀጽ
Section 2
This article shall be inoperative unless it shall have been ratified as an amendment to the Constitution by the legislatures of three-fourths of the several States within seven years from the date of its submission to the States by the Congress.
ሲሸልስ
መደብ:ምሥራቅ አፍሪቃ
ፋሲለደስ
ንግስና
በስረፀ ክርስቶስ በተመራው አመፅ ምክንያት በ1630 ፋሲለደስ ለንግስና ቢበቃም፣ ዘውዱን ግን እስከ 1632 አልጫነም ነበር። ሲመተ ንግስናው በ1632 እንደተገባደደ የመጀመሪያው ስራው የተዋህዶ ቤ/ክርስቲያንን የቀድሞው ቁመና መመለስና የካቶሊኮችን መሬት በመቀማት ከደንካዝ በማባረር በፍሪሞና እንዲወሰኑ ማድረግ ነበር። ወዲያውም በማከታተል ከግብፅ አገር አዲስ ጳጳስ እንዲላክለት በማድረግ በአባቱ ዘመን እንዲደበዝዝ ተደርጎ የነበረውን የግብፅና ኢትዮጵያ አብያተ ክርስቲያናት ግንኙነት እንዲጸና አደረገ። በኬኒያ የሚገኘው የሞምባሳ ወደብ በፖርቱጋሎች መደብደቡን ሲሰማ፣ የሮማው ፓፓ ከበስትጀርባው ያለበት ሴራ ነው በማለት በምድሩ የነበሩትን የካቶሊክ ጀስዊቶች በመሰብሰብ አባረራቸው።
የፋሲል እረፍት
አፄ ፋሲል አዘዞ ተብላ በምትታወቀው ከጎንደር ከተማ 5 ማይል ርቃ በምትገኘው ከተማ ጥቅምት18፣1667 እ.ኤ.አ. (ጥቅምት 10፣ 1660) ከዚህ አለም በሞት ተለዩ። አሟሟታቸውንም፣ በጊዜው በህዝቡ ዘንድ የነበራቸውን ተቀባይነት በሚያንጸባርቅ መልኩ፣ የዜና መዋዕል ዘጋቢያቸው እንዲህ ሲል ይተርካል፡
ኃይሉ ገብረዮሐንስ (ገሞራው)
ሌሎቸ ስራዎች
መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች
ኢሎካኖኛ
thumb|250px|ኢሎካኖ በስሜን ፊፍሊፒንስ ይገኛል ኢሎካኖኛ (Ilocano) በተለይ በፊልፒንስ ሉዞን ደሴት የሚነገር ቋንቋ ነው። የኢሎካኖ ብሔር ኗሪ ቋንቋ ነው።
ፍቅር
ፍቅር በብሉይ ኪዳን
በመጽሐፈ ምሳሌ ደግሞ፦ «የጎመን ወጥ በፍቅር መብላት የሰባ ፍሪዳን ጥል ባለበት ዘንድ ከመብላት ይሻላል።» - (15፡17) እናም ፍቅር ወሳኝ ነው
ኪሽ
በዝርዝሩ ላይ 12ኛው የኪሽ ንጉሥ፣ ኤታና፣ «ወደ ሰማይ ዐርጐ ውጭ አገሮችን ሁሉ ያሠለጠነው» ይባላል። ለርሱም ኅልውና የቅርስ ማረጋገጫ ገና ባይገኝም፣ ስሙ ከአንዳንድ ሌላ የትውፊት ጽላት ይታወቃል። አንዳንዴም ይህ ኤታና የኪሽ መጀመርያው ንጉሥና መስራች ይባል ነበር።
ሽምብራ ዓሳ
ይተርጎም
Shimbra Asa W'et serves 6-8
ገደረ
ገደረ ወይም ገደራት በግምት ከ3ኛው ክፍለ ዘመን በፊት በአክሱም የነገሰ የኢትዮጵያ ንጉሥ ነበር። የንጉሥ ገደረ ሠራዊት በደቡብ አረብ ስለመዝመቱ የሚናገሩ መረጃዎች ተገኝተዋል። ሆኖም የመንን በቁጥጥሩ ሥር አድርጎ መግዛቱን ለማረጋገጥ አያስችሉም። በሳባ ቋንቋ ተጽፎ በየመን የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው ንጉስ ገደረ (ገደራት) ከሂምያር ቤተሰቦች ተቀናቃኝ ከሆነው ሓምዳ አኒድ ባላባት አል-ሃን፣ ናህፋን እና ከልጆቹ ሳይ-ሩውም፣ አውታር፣ እና ያሪም አይመን ጋር ወግኖ እንደነበርና ሆኖም ቆይቶ ወገንተኝነቱን ቀይሮ ከሂምያሮች ጎን እንደተሰለፈ ያመለክታል። የንጉስ ገደረ ዘመቻዎች ውጤቶች ባይታወቁም፡ ከሌላ ጽሑፍ በተገኘው መረጃ መሰረት፤ ናህፋን ወደ ሃበሻት (ሃበሻ) ሠራዊቱን እንዳዘመተና ከገደራት ጋር ባደረገው ውጊያ እንደቀናው መረጃው ይጠቁማል። በዚሁ ተመሳሳይ መረጃ መሰረት፡ የንጉሥ ገደረ ልጅ ባይጃ (በይጋ) በደቡብ አረብ ናይድና ዛፋር በተባሉ ቀጠናዎች ጦርነት ውስጥ እንደተሰለፈና ተሸንፎ ወደ ባሕር ጠረፍ ክልሎቹ እንዳፈገፈገ ያወሳል። የአክሱም ኃይላት ግን ዋዲ ሱርዱድ እና ዋዲ ሣሃም በተባሉት የስሜን የመን የባሕር ማዶ ቀጠናዎች እንቅስቃሴያቸውን ቀጥለው በጉራቲድ ነገስታት ኢልሳራህ ያህዱብ እና ያዚል ባይዪን በኃይል ተገፍተው እስኪለቁ ድረስ በአካባቢው ቆይተዋል። ንጉስ ገደረ በእርግጥ ደቡብ አረብን መግዛቱን የምያረጋግጥ ማረጋገጫ እስካሁን ባይገኝም የአክሱም ሠራዊት በደቡብ የመን ያደረገው ዘምቻና ቆይታ በወቅቱ በኢትዮጵያና በደቡብ አረብ ግዛቶችና ነገስታት መካከል ጠንካራ ግንኙነት እንደነበር ይረጋግጣሉ።
የአሜሪካ ታላቅ ማኅተም
ጀርባ
250px|thumb|left|የአሜሪካ ታላቅ ማኅተም (ጀርባ)
ኢሮንኛ
መደብ:ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች መደብ:ሩስያ
ዕዝራ
በአይሁዳዊው ታሪክ ጸሐፊ በዮሴፉስ ዘንድ ይህ የፋርስ ንጉስ አርጤክስስ ሳይሆን አሕሻዊሮስ ነበረ። አርጤክስስ የአሕሻዊሮስ ልጅ ሲሆን እነዚህ 2 ነገስታት ስሞች ብዙ ጊዜ በተለያዩ ቅጂዎች ተደናገሩ። ዮሴፉስ ደግሞ ዕዝራ የሞተበት ወራት ኤልያሴብ ታላቁ ካህን በሆኑበት ወቅት ገደማ እንደ ነበር ይመሰክራል።  የአሕሻዊሮስ ዘመን ከሆነ 7ኛው አመት 486 ክ.በ. ነበር።
ደቡብ ሚንኛ
ደቡብ ሚንኛ (Bân-lâm-gú) በደቡብ ቻይና እንዲሁም በታይዋን የሚናገር ቋንቋ ነው። የመደበኛ ቻይነኛ ዘመድ ሆኖ ከሱ ጋር ግን ምንም መግባባት የለውም። 49 ሚሊዮን ተናጋሪዎች አሉት። ወይም በቻይናዊ ጽሕፈት ወይም በላቲን ፊደል ሊጻፍ ይችላል።
ቸሃኛ
ቸሃኛ ወይም ቸሃ በኢትዮጵያ የሚነገር ቋንቋ ሲሆን የሴማዊ ቋንቋዎች (ሰባትቤት) አባል ነው።
እዣኛ
እዣኛ በኢትዮጵያየሚነገር ቋንቋ ሲሆን የሴማዊ ቋንቋዎች ነው።
ዱር ደፊ
ዱር ደፊ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ቪክቶሪያ፥ ሲሸልስ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 23,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው -4.63333°N, 55.46667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ቢዮንሴ
ቢዮንሴ ጊሴሌ ኖውለስ (Beyoncé Giselle Knowles) ሙሉ ስሟ ሲሆን የአሜሪካ ዜግነት ያላት የአር አንድ ቢ (R and B) የሙዚቃ ዘርፍ አቀንቃኝ፣ የሙዚቃ አዘጋጅ፣ ተዋናይት፣ ሞዴል እና የሙዚቃ ደራሲ ናት። እ.አ.አ. በሴፕቴምበር 4 1981 ሀውስተን በቴክሳስ ውስጥ ተወለደች። በልጅነቷ ጀምሮ ማቀንቀን ትወድ የነበረችው ይህች አርቲስት ገና በወጣትነት እድሜዋ ዴስትኒስ ቻይልድስ የተሰኘ የሙዚቃ ቡድን ከ ባልደረቦቿ ኬሊ ሮላንድ እና ዊሊያምስ ጋር በመሆን እ.አ.አ. በ 1997 ቴክሳስ ውስጥ አቋቋመች (የኋላ ኋላ ግን ቡድኑ ፈርሶ እ.አ.አ ከ2006 ጀምሮ ለብቻዋ መስራት ጀምራለች)። ቡድኑ እስከፈረሰበት አመት ድረስ በተለያዩ ስራዎች ውጠታማ ነበር። በተለይ ከባልተቤቷ [[ጄዚ ጋር የሰራችው ክሬዚ እን ላቭ የተሰኘው ዜማ ከፍተኛ ዝናን አትርፏል። በ2008 እ.አ.አ ያወጣችው I'm... sasha fierce አልበሟ አሁን ለደረሰችበት ከፍተኛ እውቅና ዋናውን ድርሻ ይይዛል።
አዋዜ ጥብስ
አዋዜ ጥብስ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከበግ ወይም በሬ ስጋ ነው። ከሌላው አይነት ጥብስ የሚለየው ብዙ ቃሪያና በርበሬ መጠቀሙ ነው።
ሥልጣኔና እንጉርጉሮው
መጽሃፉ ባጭሩ
ፍሮይድ መጽሃፉን የሚጀመረው የሃይማኖታዊነት ስሜት መነሻ ሊሆን ይችላል ያለውን  የውቅያኖሳዊነት ስሜትን በመመርመር ነው። ውቅያኖሳዊነት ስሜት የሚለው ጽንሰ ሃሳብ አንድ ግለስብ በአንድ ወቅት ምሉዕነት፣ ወሰን አልባነትና ዘላለማዊነትን  በጥልቅ ሲሰማው  የሚመጣ ልዩ ስሜት ነው።  ፍሮይድ ይህን  "በአለም ውስጥ እንደጨው የመሟሟት" ስሜት በግሉ ሊሰማው ባይችልም ሌሎች ግለሰቦች በጤናማ እና በታወከ አዕምሮ ሊሰማቸው እንደሚችል አስተውሏል።  ለምሳሌ ሰዎች ፍቅር ሲይዛቸው በእኔነትና በሚወደደው ውጫዊ ነገር መካከል ያለው ድንበር ወይ ይደበዝዛል ወይም ደግሞ ሟሙቶ ይጠፋል።  ስለዚህም ለፍሮይድ የውቅያኖሳዊ ስሜት የሚመነጨው ቀደምት የሰዎች ንቃተ ህሊና  እኔነቱን ከከባቢው አለም ሳይለይ በፊት ሁሉ በሁሉ በተደባለቀበት ኩነት  ውስጥ ሟምቶ ሲጠፋ ነው።  ይህም ከፍሮይድ አጠቃላይ እምነት ጋር የተያያዘ ነው፦ ማለት ፍሮይድ ከዚህ መጽሃፍ በፊት እንዳስረዳ የሃይማኖታዊነት ስሜት የሚመነጨው ጨቅላዎች  ከሚሰማቸው ደካማነትና እራስን አለመቻል የተነሳ "የአባታቸውን እርዳታ ከመፈለግ" የሚመጣ ነው ፤ ስለሆነም በፍሮይድ አስተያየት "የውቅያኖሳዊ ስሜት በኋላ ከሃይማኖት ጋር የተያያዘ" በጨቅላነት  የእኔነት መሟሟት የሚመነጭ ነው።  በሌላ አባባል እውነተኛ የሃይማኖት ስሜት ሳይሆን ነገር ግን ይህን ሁኔታ  የተሰማቸው ሰዎች እንደ እውነተኛ የሃይማኖት ስሜት የሚረዱት ስሜት ነው።
ኔፓል ባሳ
ኔፓል ባሳ ወይም ነዋሪኛ (नेपाल भाषा) በኔፓል የሚነገር ቋንቋ ነው። በቻይናዊ-ቲቤታዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ ውስጥ ካሉት ቋንቋዎች መካከል እሱ ብቻ በዴቫናጋሪ አቡጊዳ የሚጻፈው ነው። ነዋር ከተባለ ነገድ የሆኑት 1 ሚልዮን ያሕል ሰዎች ይችሉታል። የቻይንኛና የቲቤትኛ ዘመድ ቢሆንም ከሕንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ከፍ ያለ ተጽእኖ ተቀብሏል።
ዛሬ ኔፓል ባሳ ጋዘጣዎች፣ የአንደኛ ደረጃ ትምህርት፣ በራዲዮና በቴሌቪዥን ጣቢያ ላይ የተወሰነ መደብ፣ አንዳንድም ዌብሳይት ይገኛሉ። ነገር ግን በቅርቡ ዘመናት የኔፓል መደበኛ ቋንቋ ኔፓል ባሳ ሳይሆን ኔፓልኛ (አንድ የህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች አባል) ስለ ሆነ፣ የኔፓል ባሳ ሁኔታ ወደ ታች ወርዷል።
ሆኒያራ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 54,600 ሆኖ ይገመታል። ከተማው -9.46667°N, 159.95°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ልዩብልያና
ልዩብልያና (Ljubljana) የስሎቬኒያ ዋና ከተማ ነው። thumb|right|ልዩብልያና ከልዩብልያና ግምብ ጋር
ጎረድ ጎረድ
ጎረድ ጎረድ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከስጋ ነው።
ስቅለት (የማይክል አንጄሎ ቅርጽ)
መግለጫ
“ወታደሮቹ ኢየሱስን ከስቀሉ በኋላ እጀ ጠባቡ ሲቀር ልብሱን ወስደው ለእያንዳንዱ አንድ አንድ እንዲዳረስ ለአራት ተከፋፈሉት እጀ ጠባቡንም ከላይ አንድ ወጥ ሆኖ ያለ ስፌት የተሰራ ነበር። ስለዚህ ዕጣ ተጣጥለን ለሚደርሰው ይድረስ እንጂ አንቅደደው ተባባሉ። ይህም የሆነው ልብሴን ተከፋፈሉት በእጀ ጠባቤም ላይ ዕጣ ተጣጣሉ የሚለው የመጽሐፍ ቃል እንዲፈጸም ነው። ወታደሮቹ ያደረጉትም ይህንኑ ነው። “
ፖሊስ
thumb|ፖሊስ ፖሊስ ስርዓትን በጉልበትና በሕግ ለማስከበር የሰለጠነ የመንግስት ቅጥረኛ ማለት ነው።
እግርህን በፍራሽህ ልክ ዘርጋ
እግርህን በፍራሽህ ልክ ዘርጋ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግርህን በፍራሽህ ልክ ዘርጋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ማድሪድ
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የእስፓንያ ከተሞች
እሙን
በስነ- አምክንዮ ወይም ሒሳብ፣ እሙን ማለት በጣም ግልጽ ከመሆኑ የተነሳ ሌላ ማረጋገጫ ሳይቀርብለት እውነትነቱ የታመነ አረፍተ ነገር ማለት ነው። እሙን አረፍተ ነገሮች በአምክንዮ መስተጻምር እንደ ሃረግ በመቀጣጠል ርጉጥ አረፍተ ነገሮችን ይሰጡናል ማለት ነው።
አሦር
thumb|250px|በአሦር ግቢ የተወቀረ ግድግዳ - አርዛ ሊባኖስ ሲሸክሙ አሦር (አሹር) ማለት በጥንታዊ ዘመን በላይኛ ጤግሮስ ወንዝ አጠገብ የተገኘ ከተማና አካባቢው ነበረ። በኋለኛ ጊዜ የአሦር መንግሥት ሃይለኛ ሆኖ መላ መሬት እስከ ግብጽ ድረስ ገዛ። በጥንታዊ አሦር ከተማና በጤግሮስ አጠገብ ያሉትም ተራሮች እስከ ዛሬው አርሜንያ ድረስ 'የአሦር ተራሮች' ይሰየሙ ነበር።
የፍርድ ቀን
እድሳት
የሲስቲኒ ቤተ ክርስቲያን ስእሉ በ1993 እድስት ተደርጎለታል። በባህል ቅርጽ እና ቫቲካን ሙዚየም ፋብሪዚዮ ማንሲኔሊ የበላይ ተቆጣጣሪነት ስራው ተፈጽሟል እድሳቱም ይህን ያመለክታል።
አሦር
3 ቴልጌልቴልፌልሶር
በ755 ዓክልበ. አሦር በብሔራዊ ጦርነት ተይዞ ባቢሎን በንጉሱ ናቦፖላሣር መሪነት እንደገና ነጻነቱን አዋጀ። በሚከተለው አመት ፎሐ (ፑሉ) የሚባል አለቃ የአሦር መንግሥት ቀምቶ 3 ቴልጌልቴልፌልሶር ተብሎ ንጉስ ሆነ። እሱ በዘመኑ ባቢሎንን ዳግመኛ ቀርጦ ኡራርቱን፤ ሜዶንንና ኬጢያውያንን ድል አድርጎ ሠራዊቱን ወደ ሶርያ ወደ ፊንቄም አዞረ። አርፋድን በ 748 ዓክልበ. አጠፋ፤ ሐማትንም ያዘ። በ746 ዓክልበ. ፊልሥጥኤም ወርሮ የእስራኤልን ንጉስ ምናሔምን 1000 መክሊት ብር አስገበረ። በኋላ (740 ዓክልበ.) የእስራኤል ንጉስ ፋቁሔ ከሶርያ (አራም) ንጉስ ረአሶን ጋራ አደጋ በይሁዳ ላይ ሲጣሉ የይሁዳ ንጉሥ አካዝ የመቅደሱን ወርቅ ሰጥቶ ከቴልጌልቴልፌልሶር እርዳታ ጠየቀ። ከዚያ ቴልጌልቴልፌልሶርም ደማስቆን አጠፍቶ የሶርያ ሕዝብና የእስራኤል ግማሽ ሕዝብ በምርኮት ወደ ሌላ አገሮች ሰደዳቸው።
ደግሞ ይዩ
*
ኮሞሮስ
የውጭ መያያዣ
መደብ:ምሥራቅ አፍሪቃ
እግርና እራስ እኔ እለብስ እኔ እለብስ ይጣላሉ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሲንጋፖር
ታሪክ
የነበረው ከተማ ጠፍቶ ዙሪያው በፖርቱጊዞች ይገዛ ነበር፤ ብዙም ሳያልፍ የሆላንድ ነጋዴዎች ዙሪያውን አስተዳደሩ። የሲንጋፖር ደሴት እራሱ በይፋ በጆሖር ሡልጣን ግዛት ነበር። በ1811 ዓ.ም. የእንግሊዝ አገረ ገዥ ስታምፎርድ ራፈልዝ የሆላንድ ነጋዴዎችን ላዕላይነት ለማቃወም አስቦ ፡ የጆሖር ሡልጣን ጣውንት ወንድሙን ለሡልጣንነቱ ደግፎ ፡ በደሴቱ ላይ አዲስ ከተማ ለመመሥረት ፈቃድ በዚያ አገኙ። የብሪታንያ ቅኝ አገርና ንግድ ጣቢያ ሆኖ በቶሎ አደገ፤ በ1815 ዓ.ም. ጆሖር ደሴቱን ለእንግሊዝ መንግሥት ሸጠው። በብዛት በሲንጋፖር የሰፈሩት ሰዎች ቻይናዊ ነበሩ።
ቋንቋዎች
በሲንጋፖር 4 ይፋዊ ልሳናት አሉ። እነርሱም መላይኛ፣ እንግሊዝኛ፣ ቻይንኛ (ፑቶንግኋ) እና ታሚልኛ ናቸው። መላይኛ ደግሞ ብሔራዊ ቋንቋ ነው።
ክክ ወጥ
ሊተረጎም የሚገባ
Preparation Method:In large pot, simmer onion, garlic and ginger with vegetable oil till lightly brown. Add Berbere and Paprika, continue to simmer for about 15-20 minutes at low heat stirring occasionally by adding a touch of water as needed to avoid sticking. Add chicken and simmer until chicken is done. Finish of simmering by add salt, Koreria, Wot kimem and water. Serve hot with Injera (Ethiopian flat bread made of teff).
እግርህን ለጠጠር ደረትን ለጦር
እግርህን ለጠጠር ደረትን ለጦር የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግርህን ለጠጠር ደረትን ለጦር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አውራሪስ
መደብ:የዱር አራዊት መደብ:የኢትዮጵያ አጥቢ እንስሳት
ችኮ የጦም ስጋ
ችኮ የጦም ስጋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሳንስክሪት
ሳንስክሪት ጥንታዊ የሕንድ ቋንቋ ነበር። ለሕንዱ ለቡዳ እና ለጃይን ሃይማኖቶች እንደ ቅዱስ ቋንቋ ተቆጠረ። ብዙ ዘመናዊ ቋንቋዎች እንደ ህንዲ ማራጢ ወዘተ. የወጡ ከሳንስክሪት ነው። በዚህ ረገድ እንደ ሮማይስጥ ለአውሮጳ ወይም እንደ ግዕዝ ለኢትዮጵያ የሚመስል ሁናቴ አለው።
ባለ ወፍራም እንቁር ቁራ
መደብ:አዕዋፍ
የታፈነ ፍቅር
መደብ:የኢትዮጵያ ፊልሞች
ዶሃ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 550,700 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 400,051 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 25.25°N, 51.6°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መንግስቱ ኃይለ ማርያም
ምንም እንኳን መንግስት እንደዚህ ያሉ ክሶችን በተደጋጋሚ ቢክድም በ 2006 (2008) በኢትዮጵያ አዲስ አበባ ፍ / ቤት በዘር ማጥፋት ወንጀል ተከሷል ፡፡ ሆኖም በሰብዓዊ መብት ጥሰት ወንጀል እንዲከሰስ በሄግ አልተከሰሰም ፡፡ thumb|160px|መንግስቱ ኃይለ ማርያም 1978|left ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለ ማርያም' ከ1966 እስከ 1983 ዓ.ም. (1974 እስከ 1991 እ.ኤ.አ.) ለ17 ዓመታት የኢትዮጵያ መሪ ነበሩ። ወደ ስልጣን የወጡት በደርግ ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ንጉሠ ነገሥቱን ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴን በመገልበጥ ሲሆን የአብዮቱ መሪ ሆነው ከቆዩ በኋላ በመለስ ዜናዊ በሚመራው በኢሓዴግ ሽምቅ ተዋጊ ቡድን እና በአሜሪካው የቀድሞው የሲአይኤ ዳሪክተር ሃርማንኮህ እርዳታ በ1983ዓ.ም ከስልጣን ተወገዱ። በአሁኑ የሀገሩ መንግስት እና በአብዛኞቹ የምዕራባውያን አገራት የኮሚኒስት አምባገነን ተደርጎ ፣ ይህ መፈንቅለመንግስት በሲአይኤ ስውር ዘዴ የተከናወነ ሲሆን የህወሓትና የሻእብያው መሪ ከሱዳን በቦይን 777 ከቀድሞው ከሲአይኤ ዳሪክተር ከ ሃርማንኮህ ጋር ታጅበው አዲስ አበባ ገብተዋል።  ይህነው የኮሎኔል መንግሰቱ ኃይለማርያም የመንግሰቱ ግልበጣ ሳቦታጅ!! መንግስቱ ኃይለማርያም ያላሰበው ግልበጣ ተቀናብሮበት ያለአማራጭ በአየርላይ ቀረ እንጂ በራሱ ፍላጎት ሸሽቶ ዚምቡዋቤ ተሸሸገ የሚለው አባባል ከእውነት የራቀነው።  ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም በቃላቸው የሚገኙ አገር ወዳድ ጀግና ሰው እንደነበሩ እናውቃለን። መንግሥቱ ኃይለማሪያም ወደ ርዕሰ ብሄርነት ሥልጣን ብቅ ሲሉ ገና የ፫፯ ዓመት ወጣት የነበሩ ሲሆኑ በሀረር የ3ኛ ክፍለ ጦር የመሳሪያ ግምጃ ቤት ውስጥ ይሰሩ ነበር። በወቅቱ በክፍለ ጦሩ አዛዥ የነበሩት ጀነራል ሓይሌ ባይከዳኝ የሚባሉ ኮ/ መንግስቱን በባህሪያቸው በመጠርጠራቸው ከአጠገባቸው ዞር ለማድረግ ወደ ኦጋዲን አዛውረዋቸው እንደ ነበር ይነገራል። በእዚያም ጥቂት ጊዜ በኋላ ለትምህርት ወደ አሚሪካ ሜሪላንድ ለወታደራዊ ሳይንስ ትምህርት ተላኩ። ከትምህርት ሲመለሱም በ3ኛ ክፍለ ጦር የመሳሪያ ግምጃ ቤት ሃላፊ ሆነው ተሾሙ። ከዛም በደረጃ እድገት ካገኙ በሁዋላ የአፄ ኃይለስላሴን ጨቋኝ አገዛዝ ለመገርሰስ የደርግ ኩዴታን መሰረቱ በመኮንኖች ህብረት የተመሰረተው ደርግ በአብዛኛው ተደማጭነትና የፓለቲካ ብስለት በነበራቸው በቆራጥነታቸው ታዋቂ በሆኑት በመንግስቱ ኃይለማርያም ስልታዊ አደረጃጀት ተቀናብሮ የንጉሱን ወንበር ገለበጡት ይህ በሆነ ወቅት በነበረው አለመረጋጋት በከተማው የተኩስ ልውውጥ ተደረጎነበር። የመጀመርያውን ስልጣን በመያዝ የደርግ ሊቀመንበር ሆነው የተሾሙት ጀኔራል አማን አምዶም ነበሩ። በተለያየ አመታት በተለያየ ክህደትና አሻጥር የተገኙ አመራሮች ከስልጣን ሲወገዱ ቆይተው በአራ0ተኛው ዙር ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም የኢትዮጵያ የመጀመርያው ፕሬዚዳንት ለመሆን በቅተዋል። thumb|የመንግስቱ ተቃዋሚዎች ወደ ስልጣን በመጡ ማግስት ሶማሊያየዚያድባሬ መንግስት በሶቭየቶች ተደግፋ ሀገራችንን ድንገት ወረረች። በወቅቱ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ነበሩትን ፕሬዚዳንት ጂሚ ካርተርን ፈጣን ወታደራዊ እርዳታ ጠይቀው እሳቸውም የንጉሱ የቅርብ ወዳጅ ስለነበሩ በስዊስ ባንክ ያለውን የኢትዮጵያ ሃብት ለመንግስቱ ኃይለማርያም ከሰለመስጠት በተደረገው ውይይት የአሜሪካ እጅ ስለነበረበት መንግስቱ ነጮችን በ73 ሰአት ውስጥ ኢትዮጵያን ለቀው እንዲወጡ አድርጎ ስለነበር በዚህ ቂም ጥያቄውን ሳይቀበሉ ቀሩ። በእዚህም ምክንያት አማራጭ ያጣው ደርግና መንግሥቱ ሀገሪቱ በከፍተኛ ስጋት ላይ በመውደቋ የግድ ወደ ሞስኮ መሳሪያ ልመና ልኡካን ላኩ። በሌላ በኩል ሞስኮ ከሶማሊያ ጋር ጥቅምዋን በማወዳደር ለመንግስቱ መሳሪያ መስጠት ካስፈለገ በፊርማ ሶሻሊስት ካምፐ መግባቱን እንዲያረጋግጡ ስለ ጠየቀች ኮ/መንግሥቱ ይህን በማድረጋቸው በይፋ የሚመሩት አብዩት የሌኒኒስት ማርክሲስት መሆኑን በአዋጅ አሳወቁ። ኮ/መንግሥቱ የቼጉቬራና የሶቬቱን ማርክሲዝም አሜሪካ ለወታደራዊ ሳይንስ ትምህርት በተላኩበት ዘመን ትምህርታቸውን አጠናቀው ወደ ሃር ሳይመለሱ ወደ ሞስኮ በማምራት የራሻን ሶሻሊዝም በግላቸው ተምረው ነበር፣ወደ አገር ሲመለሱም ንጉሱ በዚህ ድርጊታቸው ለሁለት አመት በኦጋዴን በረሃ በቅጣት እንዲቆዩ ተደርጎነበር። የመንግስቱ ስለሶቪየት ሶሸሰሊዝም ፖለቲካ እውቀት የሚያውቁት የቅርብ መኮንኖች በደርግ ኩዴታው የነቃውንና ብስለት ያለውን ደፋሩን መንግስቱ ኃይለማረወያምን ነበር በአደራጅነት የመደቡት። ከስምምነቱም በሁዋላ በ፪ ወር ጊዜ ውስጥ የብዙ ሚሊዮን ዶላር ታንክና የጦር መሣሪያ እርዳታ ማግኘት ብቻ ሳይሆን በሞስኮ በኩል የኩባን የጦር አማካሪዎች በማግኘታቸው የወራሪውን የሶማሊያን ኃይል መመከት ችለዋል። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ አሜሪካ የጭንቅ ጊዜ ጥያቄ መላሽ ሆና ባለመገኘትዋና በንጉሱ ስም በስዊስ ባንክ የተቀመጠውን በትሪሊዮን የሚቆጠር ዶላርና ወርቅ የስዊስ ባንክ ለኢትዮጵያ መንግስት እንድትመልስ መንግስቱ ኃይለማረወያም ያቀረበውን ጥያቄ ውድቅ በማድረጓ የአሜሪካ ትብብር በመኖሩ ምክንያት መንግስቱ ኃይለማርያም በስልጣን እስከቆዩበት ዘመን ሁሉ በዋና ጠላትነት ተፈርጀዋል። አንዳንድ ሚሲዮናዊያንንም ከአገር አባረሩ። በንጉስ ኃይለስላሴ ፊርማ በስዊስባንክ የነበረው የኢትዮጵያ ሃብት እስካሁን አልተመለሰም። አብይ አህመድ ይህን የመጠየቅ ወኔ የለውም፣ምፅዋእት ከመለመን በቀር። በወቅቱ በአገር ውስጥ ግንባር ቀደም ተቃናቃኝና ተቃዋሚ ከነበረው ከኢህአፓ ጋር የከተማ ለከተማ ውጊያና መገዳደል ተጀመረ። ሁለቱም ወገኖች ቀን በቀን ግድያም ለብዙ ወጣትና አዋቂ እልቂት ምክንያት ሆኑ።
አውኛ
መደብ:ኩሺቲክ ቋንቋዎች
ዲሲ የሕዝብ ትምህርት ቤቶች
አጠቃላይ
ዲሲፒኤስ በጠቅላላው የ168 ትምህርት ቤቶች እና የመማርያ ማዕከሎች ስብስብ ሲሆን፤ 101 የአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ 11 መካከለኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ 9 የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች እና 20 የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችን አሉት። በተጨማሪም በዚህ ሥርዓት ውስጥ 6 የትምህርት ማዕከሎች እና 20 ልዩ ትምህርት ቤቶች ተካተዋል። በ2003 እ.አ.አ. ሥርዓቱ በአጠቃላይ 65,099 ተማሪዎች ነበሩት።
መጋቢት ፲፭
=ዕለተ ሞት=
መጋቢት ፳፬
መደብ:ዕለታት
ስንግ
አዘገጃጀት
ስንግ አዘገጃጀት በመጀመሪያ ሽንኩርት በደቃቁ ይከተፋል። በመቀጠልም ጎድጎድ ያለ እቃ ላይ ይደረግና በትንሹ ዘይትና ጨው ይጨመርበታል። ከዛም ለስንግ የሚሆኑትን ቃሪያዎች በአንድ ጎን በቢላ ተቀዶ የውስጡ ፍሬ ይወጣል። ከዛም የተቀላቀለውን ሽንኩርት ቃሪያው ውስጥ ይከተታል። በቃ ከዛማ ስንግ ሆነ።
አብርሀም ሊንከን
የእናት ሞት
እ.ኤ.አ. ኦክቶበር 5፣ 1818 ናንሲ ሊንከን በወተት ህመም ተሸነፈ፣ የ11 ዓመቷ ሳራ አባቷን፣ የ9 ዓመቱን አብርሃምን እና የናንሲ የ19 ዓመቷን ወላጅ አልባ የአጎት ልጅ ዴኒስ ሃንክስን ጨምሮ የቤተሰብ አስተዳዳሪን ትተዋለች። ከአሥር ዓመታት በኋላ፣ ጥር 20 ቀን 1828፣ ሳራ የሞተ ወንድ ልጅ ስትወልድ ሞተ፣ ሊንከንን አውድሟል።
የኤልያስ ራዕይ
አሁን የሚታወቁት ሁለት ልዩ ልዩ የኤልያስ ራዕይ ትርጉሞች እጅግ የተዛቡ ይመስላል።
ታኅሣሥ ፳፪
ታኅሣሥ ፳፪ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፲፪ተኛው እና  የመፀው ወቅት ፹፯ተኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፪፻፶፬ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፶፫ ቀናት ይቀራሉ።
እግዜር ሲስጥ እንጀራ በወጥ
እግዜር ሲስጥ እንጀራ በወጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግዜር ሲስጥ እንጀራ በወጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ታራ
ዘፍጥረት 11፡26-32 ስለ ታራ በአማርኛ እንደሚለው፣ የታራ ዕድሜ 100 ዓመት ሲሆን አብራም፣ 2 ናኮርና ሐራን የተባሉትን ወንድ ልጆች ወለደ። ከዚያ በኋላ ሐራን የሎጥ አባት ሆነ፣ ዳሩ ግን ታራና ቤተሠቡ በከለዳውያን ዑር ገና እየኖሩ ልጁ ሐራን ሞተ። አብራም ሚስቱን ሦራን (ሣራን) አግብቶ እስዋ ግን መካን ነበረች። ከግዜ በኋላ ታራ ልጁን አብራምን፣ የአብራምንም ሚስት ሦራንና የልጁን ልጅ ሎጥን ወሰዳቸው፣ ከከለዳውያን ዑር ወደ ከነዓን አገር ለመዛወር ተጓዙ። ሆኖም ካራን የሚባለውን ከተማ በደረሱ ጊዜ መንገዳቸውን ተዉና በዚያ ተቀመጡ። በጠቅላላ የታራ ዕድሜ 205 ዓመታት ነበረ። (በዕብራይስጥ፣ ግሪክና በሳምራዊው ትርጉሞች ዘንድ፣ ታራ ልጆቹን ሲወልድ እድሜው 70 አመት ብቻ ነበረ። በተጨማሪ፣ በሳምራዊው ትርጉም ዘንድ የታራ እድሜ በጠቅላላ 145 ዓመታት ብቻ ደረሰ።)
መደብ:የብሉይ ኪዳን ሰዎች
ራስ በዛብህ
መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች
ድንች ወጥ
ሊተረጎም የሚገባ
መደብ:የኢትዮጵያ አበሳሰል
እግዜር ሲቆጣ በዝናብ አር አመጣ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሁሉ አማረሽን ገበያ አታውጧት
ሁሉ አማረሽን ገበያ አታውጧት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁሉ አማረሽን ገበያ አታውጧት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ባይሶኛ
መደብ:ኩሺቲክ ቋንቋዎች
በትረ ሎሚ
250px|right|thumb| [[ሐምራዊ በትረ ሎሚ ]] በትረ ሎሚ በሰብትሮፒክ ክፍል የሚያድግ መራራ የሎሚ አይነት ፍራፍሬ ነው። ብዙ ጊዜ በትረ ሎሚ ከሌሎች የሎሚ አይነቶች ተለቅ ይላል፣ መራራነቱም ከሎሚ ያነሰ ግን ከብርቱካን የበዛ ነው።
የውሃ ድብ
300px|thumb|የውሃ ድብ የውሃ ድብ በውሃ ውስጥ የሚኖር የደቂቅ ዘአካል ክፍለስፍን (Tardigrada) ነው።
ቅርጹ እና አካሄዱ በተለይ እንደ ድብ ስለመሰለ ስለዚህ ስሙ «የውሃ ድብ» ተብሏል። የውሃ ድብ ስምንት ትንንሽ እጆች አሉት። እንስሳው ከአንድ ሚሊሜትር በላይ አይረዝሙም። የአትክልት ህዋስ ይበላል፤ አንዳንድም ዝርያ የእንስሳ ህዋስ (የሌላ ደቂቅ ዘአካል) ይበላል።
ዝክረ ነገር
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ሥነ-ጽሁፍ
ፓንጋሲናንኛ
thumb|300px|ፓንጋሲናንኛ በስሜኑ ደሴት ላይ በብዛት የሚናገርበት ክፍል (ሰማያዊ ቀለም)
ኻሆተፕሬ 6 ሶበክሆተፕ
ኻሆተፕሬ 6 ሶበክሆተፕ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ምናልባት ከ1680 እስከ 1676 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ።
ስሙ የቶሪኖ ቀኖና በተባለው ዝርዝር ይገኛል፤ ዘመኑ ፬ አመት፣ ፰ ወር፣ ፳፱ ቀን እንደ ቆየ ይለናል። ከዚህ በላይ ከአንዳንድ ቅርስ ይታወቃል።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
መጋቢት ፳፯
መጋቢት ፳፯፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፯ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ (በልግ)ወቅት ፪ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፶፱ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፶፰ ቀናት ይቀራሉ።
=ልደት=
=ዋቢ ምንጮች=
ሞስኮ
ታላቁ መሳፍንት ግዛት (1283–1547)
ዳንኤል ሞስኮን እንደ ግራንድ ዱክ እ.ኤ.አ. እስከ 1303 ድረስ በመግዛት የበለጸገች ከተማ አድርጎ በመሠረታት የቭላድሚርን የወላጅነት ግዛት በ1320ዎቹ የምትገለብጥ።
በሞስኮ ወንዝ ቀኝ ባንክ፣ ከክሬምሊን ስምንት ኪሎ ሜትር (5 ማይል) ርቀት ላይ፣ በ1282 ሳይዘገይ፣ ዳንኤል የመጀመሪያውን ገዳም ከቅዱስ ዳንኤል እስታይላይት የእንጨት ቤተ ክርስቲያን ጋር መሰረተ፣ እሱም አሁን ዳኒሎቭ ነው። ገዳም. ዳንኤል በ1303 ዓ.ም በ42 ዓመቱ አረፈ።ከመሞቱ በፊትም ምንኩስና ሆኖ እንደ ኑዛዜውም በቅዱስ ዳንኤል ገዳም መቃብር ተቀበረ።
የመጀመሪያው የሞስኮ ክሬምሊን የተገነባው በ 14 ኛው ክፍለ ዘመን ነው. በ1480ዎቹ ከኢጣሊያ ህዳሴ የመጡ አርክቴክቶችን እንደ አዲስ የገነባው ኢቫን እንደ ፔትሮስ አንቶኒየስ ሶላሪየስ፣ አዲሱን የክሬምሊን ግንብ እና ግንብ የነደፈው እና ማርኮ ሩፎ አዲሱን ቤተ መንግስት ለልዑል የነደፈ ነው። የክሬምሊን ግንቦች በ1495 በሶላሪየስ የተነደፉ ናቸው። የክሬምሊን ታላቁ ደወል ግንብ በ1505-08 ተገንብቶ አሁን ካለው ከፍታ ጋር በ1600 ጨምሯል።
አርክቴክቸር
thumb|left|የሞስኮ ፓኖራሚክ እይታ|650px thumb|ቀይ አደባባይ የዓለም ቅርስ ነው።|650px
ኢኮኖሚ
thumb|የሞስኮ የንግድ ማዕከል ሚል ሞስኮ ሄሊኮፕተር ፕላንት ወታደራዊ እና ሲቪል ሄሊኮፕተሮች ግንባር ቀደም አምራቾች አንዱ ነው። የክሩኒቼቭ ግዛት ምርምር እና ምርት የጠፈር ማእከል የተለያዩ የጠፈር መሳሪያዎችን ያመርታል፡ እነዚህም ለስፔስ ጣቢያዎች ሚር፣ ሳላይት እና አይኤስኤስ እንዲሁም የፕሮቶን ማስጀመሪያ ተሽከርካሪዎችን እና ወታደራዊ አይሲቢኤምን ጨምሮ። Sukhoi, Ilyushin, Mikoyan, Tupolev እና Yakovlev የአውሮፕላን ዲዛይን ቢሮዎች ደግሞ ሞስኮ ውስጥ ይገኛሉ. NPO Energomash፣ ለሩሲያ እና ለአሜሪካ የጠፈር መርሃ ግብሮች የሮኬት ሞተሮችን በማምረት እንዲሁም በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ተዋጊ አውሮፕላኖችን የገነባው የላቮችኪን ዲዛይን ቢሮ ነገር ግን ከህዋ ውድድር ጀምሮ ወደ ጠፈር ምርምር የተለወጠው ኪምኪ አቅራቢያ በምትገኝ በሞስኮ ክልል በምትገኝ ገለልተኛ ከተማ ይገኛሉ። በአብዛኛው በሞስኮ ከጎኖቹ ተዘግተዋል. የመኪና ፋብሪካዎች ዚኤል እና AZLK እንዲሁም የቮይቶቪች የባቡር ተሽከርካሪ ፋብሪካ በሞስኮ የሚገኙ ሲሆን ሜትሮቫጎንማሽ ሜትሮ ሠረገላ ከከተማው ወሰን ውጭ ይገኛል። የፖልጆት ሞስኮ የእጅ ሰዓት ፋብሪካ በሩሲያ እና በውጭ አገር የታወቁ ወታደራዊ, ሙያዊ እና የስፖርት ሰዓቶችን ያዘጋጃል. ዩሪ ጋጋሪን ወደ ጠፈር ባደረገው ጉዞ በዚህ ፋብሪካ የተሰራውን "ሽቱማንስኪ" ተጠቅሟል። ኤሌክትሮዛቮድ ፋብሪካ በሩሲያ ውስጥ የመጀመሪያው ትራንስፎርመር ፋብሪካ ነበር. የክሪስታል ፋብሪካ በሞስኮ ኢንተርሬፐብሊካን ወይን ማምረቻን ጨምሮ በሞስኮ ወይን ተክሎች ውስጥ ወይን ሲመረት "ስቶሊችናያ" ን ጨምሮ የቮዲካ ዓይነቶችን የሚያመርት በሩሲያ ውስጥ እጅግ ጥንታዊው የዲስቲል ፋብሪካ ነው. የሞስኮ ጌጣጌጥ ፋብሪካ እና ጌጣጌጥ ፕሮም በሩሲያ ውስጥ የጌጣጌጥ አምራቾች ናቸው; Jeellerprom በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት የሶቪየት ዩኒየን ቀይ ጦርን ለሚረዱ የተሸለመውን ልዩ የድል ትእዛዝ ያዘጋጅ ነበር። ከሞስኮ ከተማ ወጣ ብሎ የሚገኙ ሌሎች ኢንዱስትሪዎች እንዲሁም የሩሴሌክትሮኒክስ ኩባንያዎችን ጨምሮ በዜሌኖግራድ ውስጥ የማይክሮ ኤሌክትሮኒክስ ኢንዱስትሪዎች አሉ ። በዓለም ላይ ትልቁ የተፈጥሮ ጋዝ አውጭ እና ትልቁ የሩሲያ ኩባንያ የሆነው ጋዝፕሮም በሞስኮ ዋና ቢሮዎች እንዲሁም ሌሎች የነዳጅ ፣ የጋዝ እና የኤሌክትሪክ ኩባንያዎች አሉት ። ሞስኮ 1C፣ ABBYY፣ Beeline፣ Kaspersky Lab፣ Mail.Ru Group፣ MegaFon፣ MTS፣ Rambler&Co፣ Rostelecom፣ Yandex እና Yotaን ጨምሮ የበርካታ የቴሌኮሙኒኬሽን እና የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ዋና መሥሪያ ቤት ያስተናግዳል። የከተማዋን ስነ-ምህዳር ለማሻሻል አንዳንድ ኢንዱስትሪዎች ከከተማ ውጭ እየተዘዋወሩ ነው።
ሎሜ
ከተማው በ18ኛ ክፍለ-ዘመን በኤዌ ሕዝብ ተመሠረተ። ያንግዜ ስሙ 'በይ ቢች' ነበር። በ1889 ዓ.ም. ጀርመኖች የመንግሥት መቀመጫ ወዲህ ከአኔሆ አዛወሩት። በ1907 ዓ.ም. በ1ኛ ዓለማዊ ጦርነት መጀመርያ ፈረንሳዮች ያዙት።
ኑኩአሎፋ
ኑኩአሎፋ በ1787 ዓ.ም. በቱኢ ካኖኩፖሉ ሙሙኢ ለመኖሪያቸው ተመረጠ። ይሁንና የቤተ መንግሥት ግቢ በሙዓ ከተማ ስለ ቀረ ኑኩአሎፋ ዋና ከተማ እስከ 1837 ዓ.ም. ድረስ አልሆነም።
ማሽን
ኢንጅን የማሽን አይነት ሲሆን፣ ሙቀትን ወይም ሌላ አይነት አቅሞችን ወደ ተንቀሳቃሽ አቅም የሚቀይር መሳሪያ ነው።  ብዙ ጊዜ ኢንጅኖች የበላይ ማሽኖች አካል ሁነው ይታያሉ፣ ለምሳሌ ተቀጣጣይ ኢንጅን የመኪና አካል እንደሆነ።
ፖርት ኦፍ ስፔን
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 263,800 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 45,300 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 10.63333°N, -61.51667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ክትፎ
thumbnail|right ክትፎ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከበሬ ስጋ ነው።
ታሪካዊ ሰነዶች
ምንጮች
መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
ቀዳማዊ ዓፄ ኢያሱ
ቀዳማዊ ዓፄ ኢያሱ ከሐምሌ ፲፭ ቀን ፲፮፻፸፬ እስከ ጥቅምት ፭ ቀን ፲፮፺፱ ዓ.ም. የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ።
አንካራ
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:ቱርክ መደብ:የእስያ ከተሞች
ኡሩጓይ
መደብ:ኡሩጓይ
መጋቢት ፳፰
=ልደት=
የሾጣጣ ክፍሎች
[[File:Conic sections with plane.svg|right|450px|thumb| የሾጣጣ ክፍሎች አይነቶች:
እግዜር ሲቆጣ በዝናብ አር ያመጣ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አርሰናል የእግር ኳስ ክለብ
ኦክቶበር 1886 ተመሠረተ። ከ136 ዓመታት በፊት፣ እንደ Dial Square
1886–1919፡ ከዲያል አደባባይ ወደ አርሰናል
በአዲስ ቤት እና አንደኛ ዲቪዚዮን እግር ኳስ፣ የተሰብሳቢዎች ብዛት በማኖር ግራውንድ ከእጥፍ በላይ ነበር፣ እና የአርሰናል በጀት በፍጥነት አድጓል።[27][28] ቦታቸው እና ሪከርድ የሰበረ ደሞዝ እ.ኤ.አ. በሚቀጥሉት አምስት አመታት ቻፕማን አዲስ አርሰናል ገነባ። ዘላቂ የሆነ አዲስ አሰልጣኝ ቶም ዊትታከርን ሾመ፣[31] የቻርሊ ቡቻንን አዲስ ጅምር በWM ምስረታ ላይ ተግባራዊ አድርጓል፣[32][33] እንደ ክሊፍ ባስቲን እና ኤዲ ሃፕጉድ ያሉ ወጣት ተጫዋቾችን ማረከ እና የሃይቤሪን ገቢ እንደ ዴቪድ ጃክ እና አሌክስ ባሉ ኮከቦች ላይ አወድሷል። ጄምስ ሪከርድ በመስበር ወጪ እና የበር ደረሰኞች አርሰናል በፍጥነት የእንግሊዝ ባንክ ክለብ በመባል ይታወቃል።[34][35]
ሾጣጣ
ሌላ አተረጓጎም ዘዴ
አንድ ሾጣጣ ቁንጮው በጠፍጣፋ ከተቆረጠ ቁና እንለዋለን።
እግዜር በትር ሲቆርጥ ቆላ አይወርድም
እግዜር በትር ሲቆርጥ ቆላ አይወርድም የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግዜር በትር ሲቆርጥ ቆላ አይወርድም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የታኅሣሥ ግርግር
ለምን? ከ፲፱፻፷፮ቱ አብዮት በፊት ዙፋኑን ክፉኛ ያናጋ ተቃውሞ ቢኖር፤ እንዲያውም የአብዮቱ ምሥረታ፣ በኢትዮጵያ “ዘመናዊ” ታሪክ ውስጥ ወሳኝ የሆነ የፖለቲካ ተቃውሞ ምዕራፍ መክፈቻ ሊባል የሚገባው ይኼው የአምሳ ሦስቱ ሙከራ ስለሆነ ነው። ከዚያ በፊት ዙፋኑ “የማይደፈር፣ የማይሞከር”፤ ንጉሠ ነገሥቱ የማይፈተን መለኮታዊ ሥልጣን እና እንደ ሥርወ መንግሥታቸው አመጣጥ “ሰሎሞናዊ ጥበብ”ን የተቀዳጁ ናቸው የሚባለውን ዕምነት እውን እንዳልሆነ የተገነዘብንበት የታሪክ ምዕራፍ ስለሆነ ነው። ከዚህም አልፎ በአፍሪቃ አኅጉር ከንስር ወይም ግብጽ ስኬታማ መፈንቅለ መንግሥት ተከትሎ የተጸነሰው ሁለተኛው ሙከራ ነበር።
ሚሸል ደ ሞንታኝ
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:የፈረንሳይ ጸሓፊዎች
አንበሳ
አንበሳ (Panthera leo) ጡት አጥቢ የእንስሶች መደብ ውስጥ Felidae ተብሎ የሚታወቀው ቤተሰብ አባል ሲሆን ግዙፍ ድመቶች ከሚባሉት 4 አራዊት አንዱ ነው። ከነዚህም መካከል ነብር ከሚባለው ግሥላ መሳይ አውሬ ቀጥሎ በቁመቱና ክብደቱ ሁለተኛ ደረጃን ይዟል። አንበሳ ዛሬ በአፍሪካ (ከነኢትዮጵያ) እና በህንድ ብቻ የሚገኝ ሲሆን በታሪክ እስያና በደቡብ አውሮፓ እንደነበርና እንደጠፋ ይታወቃል።
ሲምባ*—በማኅበር የሚኖር እንስሳ
አንበሶች በማኅበር ከሚኖሩት የድመት ወገን የሆኑ እንስሶች መካከል የሚጠቀሱ ናቸው። በትልልቅ መንጋ ተከፋፍለው የሚኖሩ ሲሆን እያንዳንዱ መንጋ ከጥቂት አባሎች አንስቶ ከ30 በላይ ሊደርስ ይችላል። አንድ መንጋ የጠበቀ ዝምድና ያላቸው በርከት ያሉ ሴት አንበሶች ይኖሩታል። አንድ ላይ ይኖራሉ፣ ያድናሉ እንዲሁም ይወልዳሉ። ዕድሜ ልካቸውን ሊዘልቅ የሚችለው ይህ የጠበቀ ትስስር ለመንጋው ጠንካራ መሠረት የሚጥል ከመሆኑም በላይ ለመንጋው ሕልውና ጥሩ ዋስትና ይሆናል።
አንበሳ ሲያገሣ
አንበሶች በሚያገሡበት ጊዜ በብዙ ኪሎ ሜትር ርቀት ሊሰማ የሚችል ከፍተኛ ድምፅ የማውጣት ልዩ ችሎታ አላቸው። አንበሳ ሲያገሣ የሚያሰማው ድምፅ “እጅግ ማራኪ ከሆኑት የተፈጥሮ ድምፆች” አንዱ እንደሆነ ይነገራል። ብዙውን ጊዜ አንበሶች በጨለማ ሰዓትና ንጋት ላይ ያገሣሉ። ወንዶቹም ሆኑ ሴቶቹ አንበሶች የሚያገሡ ሲሆን አንዳንዴም የመንጋው አባላት በአንድነት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው ያገሣሉ።
በሬ ካራጁ ይውላል
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ በሬ ካራጁ ይዉላል
ግዑዝነት
ግዑዝነት
የዚህ የአዲሱ ሐሳብ መነሻ፣ ቁስ አካላት ከፍ ዝቅ በማይል አንድ ፍጥነት እና አንድ ቀጥተኛ አቅጣጫ መጓዝ  የተፈጥሮ ፍላጎታቸው ነው የሚል ነው።  ማለትም በነገሮች ላይ የውጭ ጉልበት እስካለረፈ ድረስ፣  ፍላጎታቸው አርፎ መቆም ብቻ ሳይሆን፣ ሌላም  ፍጥነት ካላቸው ከፍ ዝቅ ሳይል በዚያ ፍጥነት መቀጠል ነው።   ይህ ግን ከለት ተለት ተሞክሮ የሚቃረን ይመስላል  ምክንያቱም በምድር ላይ የሚንቀሳቀሱ ነገሮች  ከውጭ ጉልበት ካላገኙ ምንጊዜም ስለሚቆሙ።  ለአሪስጣጣሊስ መሳሳትም ዋናው ምክንያት ይህ ነበር።  በምድር ላይ  የነገሮች ቆሞ መገኘት ምክንያት በተፈጥሮ ፍላጎታቸው ሳይሆን፣ በሰበቃ  ጉልበት ተገደው ነው።  ከምድር፣ ከአየር እና ከሌሎች ቁሶች ጋር በሚያደርጉት ፍትጊያ ምክንያት ቁሶች እንቅስቃሴያቸው  ይሞታል። በኦና ውስጥ ቢሆኑ ኖሮ ያለማቋረጥ በተንቀሳቀሱ ነበር።
የኤምፒተስን አስተሳብ ግድፈቶች ለማረም የተቻለው በአዲሱ አመለካከት የቁሶችን  እንቅስቃሴ በማየት ነበር።  አዲሱ አመለካከት፣ ቁሶች ጉልበት ሳያርፍባቸው ሊንቀሳቀሱ መቻላቸው በውስጣቸው እንደክትባት በተወጉት እና በተላለፈላቸው ልዩ ጉልበት አይደለም። ይልቁኑ ቁሶች፣ በተፈጥሮአቸው፣ ያለምንም እርዳታ፣ በአሉበት ፍጥነት፣ በቀጥተኛ መንገድ  ለመንቀሳቀስ ይፈልጋሉ። ይህ የቁሶች መሰረታዊ ባህርይ ግዑዝነታቸው  (inertia)  በመባል ተሰየመ።  ስለዚህ  ግዑዝነት ማለት፣ በዘመናዊ ትርጓሜው፣ « አንድ ቁስ አካል   የያዘውን  ፍጥነት እንዳይቀየር የሚያሳየው ተቃውሞ» ማለት ነው።  ሓሳቡ  እጅግ የተሳካ  ስለነበር፣ እስካሁን ዘመን ድረስ ይሰራበታል።
ድንጋይ ውርወራ ከግዑዝነት ጽንሰ ሐሳብ አንጻር
ከግዑዝነት ጽንሰ ሐሳብ አንጻር፣ አንድ ድንጋይ ነባራዊ ፍጥነቱን በጉልበት ካልተገደደ አይቀይርም። ለምሳሌ አርፎ ቁጭ ያለ ድንጋይ ፍጥነቱ ዜሮ ስለሆነ፣ ይህን ፍጥነት መልቀቅ አይፈልግም።  ድንጋዩን ለማንቀሳቀስ ጉልበት ያስፈልጋል።  በእጅ እየተገፋ፣ በጉልበት ተገዶ ድንጋዩ የተወሰነ ፍጥነት ላይ ይደርሳል። የድንጋዩ ግዑዝነት ለውጥን ምንጊዜም ስለሚቃወም  ጉልበት አስፈለገ።   ሆኖም አንድ ጊዜ፣ አዲስ ፍጥነት በእጅ ተገዶ ከያዘ በኋላ፣ ሲለቀቅ፣ አሁንም ይህን አዲሱን ፍጥነት እንዳይቀየር ግዑዝነቱ  ግድ ይላል።  ድንጋዩ፣ በራሱ ተፈጥሯዊ የግዑዝነት ባህርይ ምክንያት  በያዘው ፍጥነት ለዘላለም መጓዝ  ይጀምራል።  ግን ደግሞ የአየር ሰበቃ  በጉዞው ተቃራኒ የሆነ ጉልበት ያሳርፍበታል።  ይህ ጉልበት፣ የድንጋዩን ግዑዛዊ ተቃውሞ ቀስ በቀስ በማሸነፍ ፍጥነቱን እንዲቀንስ ያደርጋል። ሰበቃው በጉልበት የድንጋዩን ፍጥነት ቀይሮ ዜሮ ሲያደርሰው፣ ድንጋዩ አዲሱን ፍጥነት በመያዝ አርፎ ይቀመጣል።
ሌሎች ምሳሌዎች
የመኪና ጎማዎችና የኤሌክትሪክ ጄኔረተሮች፣ የፈለኮች በፀሐይ ዙሪያ መዞር፣ ወዘተ በከፊል የግዑዝነታቸው ባህርይ ውጤት ናቸው።  የፔንዱለም መዎዛዎዝ፣ ሩዋጮች  ማብቂያ መስመራቸውን አልፈው መንደርደር፣  ኳስ ተጫዋቾች "ማጣጠፋቸው"  ፣ እነዚህ ሁሉ የግዑዝነት ውጤት ናቸው። ባጠቃላይ መልኩ፣ ግዑዝነት የቁስ አካላት መገለጫ ባህርይ እንደመሆኑ፣ በአብዛኛው የገሃዱ ዓለም ክስተቶች ሠርጾ ይገኛል።
የአዋሽ በሔራዊ ፓርክ
የአዋሽ በሔራዊ ፓርክ በደቡብ የኢትዮጵያ ክፍል የሚገኝ ሲሆን ከመዲናይቱ አዲስ አበባ በምስራቅ 225 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ይገኛል። ፓርኩ በደቡብ ከአዋሽ ወንዝ ጋር ሲዋሰን ፓርኩ ባጠቃላይ 756 ስኬ.ኪ.ሜ ይሸፍናል። ፓርኩ በ1958 አ.ም ተመስርቷል። በፓርኩ ውስጥ ከ350 በላይ ዝርያ ያላቸው ዓእዋፋት ሲኖሩ የተለያዩ አይነት የዱር እንሣትም መገኛ ነው። ፓርክ በአፋር ክልል ደቡባዊ ክፍል አዋሽ ስንት ኪሎ አከባቢ የሚገኝ ነዉ።
መደብ:መዝናናት መደብ:የኢትዮጵያ መልክዐ ምድር
አልፍ
በአረብኛ ደግሞ «አሊፍ» ከጥንት ተፈናጣሪ ተናባቢ ድምጽ ነበር። በኋላ ግን 'አ' የሚለውን አናባቢ ብቻ ሊያመልከት መጣ። ስለዚህ ነዛሪ የጉሮሮ እግድ ለመጻፍ ሌላ አዲስ ፊደል «ኅምዛ» ተፈጠረ።
ዞርባ
አለም በብዙ ነገሮች የተሞላች ናት። የአለማችን ትልቁ ውሻ ዞርባ የሚባል ሲሆን 156.5 ኪ.ግ. ነው።
እግዚአብሄር የተናገረውን አያስቀር የማያደርገውን አይናገር
እግዚአብሄር የተናገረውን አያስቀር የማያደርገውን አይናገር የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግዚአብሄር የተናገረውን አያስቀር የማያደርገውን አይናገር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እግዜርን ሳይጨምር የቆጠረ ሁልጊዜ ሲቆጥር ይኖራል
እግዜርን ሳይጨምር የቆጠረ ሁልጊዜ ሲቆጥር ይኖራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። እግዜርን ሳይጨምር የቆጠረ ሁልጊዜ ሲቆጥር ይኖራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሳሆኛ
መደብ:ኩሺቲክ ቋንቋዎች
እጸድቅ ብዬ ባዝላት ተኝታ ቀረች
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ገና
ክፍል ፫
ነቢዩ ኢዩኤልም እንዲህ ተናገረ የእግዚአብሔር ዙፋን የሆነች ብላቴና ድንግልን አየሁ እርሷም እንደ እሳት ያልባት ነበር ስለርሷም ይቺ ማን ናት ብዬ ኪሩብን ጠየቅሁት ከአዳም ልጆች የተመረጠች የእግዚአብሔር ዙፋን ይህች ድንግል ናት በርሷም የተጐሳቈሉ አሕዛብ ይድናሉ ለአመነባትም ረድኤትና መጠጊያ ናት ።
ኧረ ሳቄ ናልኝ ጥርሴስ አመሉ ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፊኒክስ፥ አሪዞና
መደብ:ማሪኮፓ ካውንቲ፥ አሪዞና መደብ:አሪዞና ከተማዎች
ቴሌቪዥን
ታሪክ
ከ7 አመታት በኋላ በ1925 እ.ኤ.አ. ጆን ሎጂ ቤርድ የተሰኘው የስኮትላንድ ተመራማሪ 2ቅጥ ያላቸው ተንቀሳቃሽ ምስሎችን ለመላክ ቻለ ከዚያም በ1926 እ.ኤ.አ. ጥቁርና ነጭ የሆኑ ምስሎችን ለማስተላለፍ በቃ። በዚህ ጊዜ የሚላኩት ምስል ጥራት 30 መስመር በአንድ ጊዜ ነበር፣ በዚህም ምክንያት የሰውን ፊት ለመለየት አስቸጋሪ ቢሆንም ግን ይቻል ነበር። አቶ ቤርድ በ 1918 ዓ.ም. (26 January 1926 እ.ኤ.አ.) የመጀመሪያውን የቴሌቪዥን መግለጫ ሰጠ።
ከለር ቴሌቪዥን
ጃፓን በ1952 ዓም፣ ሜክሲኮ በ1955፤ ካናዳ በ1958፣ የአውሮፓ ኅብረትና የሶቪዬት ሕብረት በ1959፣ ኮት ዲቯር በ1962፣ አውስትራሊያ በ1967 ከለር ስርጭትን ጀመሩ። በኢትዮጵያም ከለር ስርጭት ከ1976 ዓም ጀምሮ ተገኝቷል። በ1977 ዓም ሮማኒያ ከጥቁርና-ነጭ ስርጭት ወደ ከለር ማሰራጨት የለወጠ በዓለም መጨረሻው ሃገር ሆነ።
አባ ጎርጎርዮስ
መጽሐፉ፣ ከተለያዩ የሰዋሰው ጥናቶች በተጨማሪ የሉቃስ ወንጌል ም:፲፩ ፣ ቁ. ፩ - ፲፫ ትርጓሜን፣ አባ ጎርጎሪዮስ ስለ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም የደረሱትን ምስጋና፣ ግጥሞችና የለተ ተለት ንግግሮችን መዝግቦ ይገኛል ።
የለጥ ቅዱስ ጊዮርጊስ
የለጥ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን በሰሜን ሸዋ ሀገረ ስብከት፤ በከሰም ወረዳ ውስጥ የሚገኝ ቤተ ክርስቲያን ነው። ማረጋገጫ ጽሑፍ ባይገኝም፤ አፈ ታሪኩ፣ የጊዮርጊስ ታቦት በቡልጋ የለጥ የተተከለው በዓጼ ዮሐንስ ዘመን ነው ይላል። እስከ ፲፱፻፵፫ ዓ.ም. ድረስ የቤተ ክርስቲያኑ ሕንጻ ክብ የሳር ክዳን ሕንጻ እንደነበር ይነገራል። እስከ እዚያም ዘመን የሰማእቱ ቅዱስ ጊዮርጊስ ታቦት ከድንግል ማርያም፣ ቅዱስ ፋሲለደስ እና መድሃኔ ዓለም ታቦታት ሌላ 13 ታቦታት እዚያው እሳር ክዳን ቤተ ክርስቲያኑ ውስጥ እንደነበሩ ይነገራል።
ሰዓሊ
ሥዕል የተለያዩ ቀለሞችን በመጠቀም ሀሳባዊ እና እውነታዊ ምስሎችን በመደብ ላይ የማስቀመጥ ጥበብ ነው። ሥነ-ጥበብ ድርጊት እና ውጤትን የያዘ ጥበብ ሲል ይገልፀዋል፤ ሥዕልን። በሰዓሊነት ሙያ ውስጥ ሸራ፣ ብሩሽ፣ ወረቀት እና ሌሎች መሳሪያዎች ሊያስፈልጉ ይችላሉ። ነገር ግን በዘመናዊ የሥዕል ጥበብ ውስጥ በአሸዋ፣ የሸክላ አፈር እና ሌሎች ነገሮችን መጠቀም ተችሏል። ሥዕል ውድ በሆኑ ነገሮች (ለምሳሌ ወርቅ) ሊዋብ ይችላል።
ሽክርክርና ዘንግ
መደብ:ማሽን መደብ:ሥነ-ተፈጥሮ
ሐምሌ ፳፰
ሐምሌ ፳፰ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፫፻፳፰ ኛው ዕለት ነው።
የርሻ ተግባር
ግብርና ወይም እርሻ ለሰው ልጅም ሆነ ለእንስሶች የሚሆን ምግብን፥ ቃጫንና ሌሎችም በአትክልት ከልማት የሚገኙ ነገሮችን ማምረትና እንስሳ ማርባትን ይሰይማል። thumb|280px|left|ገበሬ ሲያርስ
አረንጓዴ ዛጎል አሳ
ይኸ የዛጎል አሣ ዝርያ በተለይ ለአንጓ ብግነት (ሪህና ቁርጥማት) የሚያስታግስ ልዩ መድኃኒት በውስጡ ይሠራል። በዚህ ምክንያት በኒው ዚላንድ የሚበሉት ማዖሪ ኗሪዎች ከአንጓ ብግነት እምባዛም አይቸገሩም፤ ከአሳው የወጣው መድኃኒት ደግሞ በሌላ አገር በሚኖሩት የቁርጥማትና የሪህ ህመምተኞች ይፈለጋል።
ጎበዝ አየን
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ሥነ-ጽሁፍ
የቻይና ጽሕፈት
የተቀየረ ዘመድ ምልክት
ይህ መደብ የነባር ቃል ተቀይሮ በሌላ ትርጉም ያገኙት ምልክቶች ናቸው።
ዳግማዊ ዓፄ ዳዊት
ዳግማዊ ዓፄ ዳዊት፣ ዙፋን ስም አድባር ሰገድ፣ ከ1708 እስከ 1713 ዓም ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። ከዘመኖች በፊት ነግሠው የነበሩት ዓፄ ልብነ ድንግል ደግሞ በይፋ «ዳግማዊ ዳዊት» ስለ ተሰየሙ፤ ይሄው ንጉሠ ነገሥት እንዲሁም ሣልሳዊ ዓፄ ዳዊት ተብለዋል። የቀዳማዊ ዓፄ ኢያሱና የቁባታቸው የቅድሥተ ክርስቶስ ልጅ ነበሩ።
ሞልዶቫ
መደብ:የአውሮፓ አገራት
ለድሪ ያሉት አንገት ለአሸንክታብ
= ትርጉሙ = መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጣይቱ ብጡል
የሕይወት ጓዳቸው የሕይወት ፍጻሜ
ስለሆነም የተመኘነውን ፈቃዳችንን ለመፈጸም ብለው በታላቅ ቸርነትዎ ላደረጉልን በጎ አድራጐት እኔው እራሴ በፍጹም ልቤ ግርማዊ ሰውነትዎን አመሰግናለሁ፡፡ ይህንን ሁሉ ነገር መጻፋችን እነሱን ለማዋረድ ብለን አይደለም። የንጉሡ ልቡና እንዳይቀየምብን ብለን ነው እንጂ፡፡ ዳሩ ግን አንድነት የማያዋህደንን ታላቁን ፍቅራችንን ለማሰናከል ይህ ትንሽ ነገር ምክንያት ይሆናል ተብሎ አለመጠርጠሩ ግልጥ ነገር ነው፡፡
ዳንዡ
ንጉሥ ያው ልጁን ዳንዡ ለማስደሰት «ወይጪ» (ወይም «ጎ») የተባለውን ጨዋታ የፈጠረው ነበር። ዳንዡ ግን እንደ አባቱ ምግባረ ጥሩ ሳይሆን ግፈኛና ባለጌ ስለሆነ አባቱ ወደ ዳንሽዌ አባረረው ይባላል።
ዳንዡን ንጉሥ ማድረጉ ስላልተቻለ፣ በዘውዱ ፈንታ ታንግ በተባለ ክፍላገር ውስጥ አንድ ትንሽ ግዛት ተሰጠው።
የብሪታንያ ሕንድ ውቅያኖስ ግዛት
ከደሴቶቹ ሁሉ ትልቁና ከሁሉም ደቡባዊ የሆነው ዲዬጎ ጋርሲያ ነው። በዚህ ደሴት ላይ የአሜሪካ እና ብሪታኒያ የሚጋሩት የውትድርና ተቋም አለ። በ1960 እና 1970ዎቹ እ.ኤ.አ. በደሴቱ ላይ ይኖሩ የነበሩት ቻጎሳዊዎች በግዳጅ ከተፈናቀሉ በኋላ በአሁኑ ጊዜ በደሴቱ ላይ የሚገኙት ወደ አራት ሺህ የሚሆኑ የአሜሪካና ብሪታኒያ ሰራተኞች ብቻ ናቸው።
ጥቅማዊነት
መደብ:ፍልስፍና
ድንች
በጣም ጠቃሚ የሆነውን የድንች ዘር ወደ ኢትዮጵያ መጀመርያው በ19ኛው ክፍለ ዘመን ያመጡት የጀርመን ተወላጅ ዶ/ር ጆርጅ ቪልሄልም ሺምፐር ነበሩ።
እባብ
እባብ ተናዳፊ በመሆኑ በሰዎች ዘንድ እጅግ ይፈራል።
ኃይል
ኃይል የተለያዩ ትርጉሞች አሉት። በጠቅላላው «ለውጥ የማስካሂድ ማንኛውም ችሎታ» ማለት ነው።
ቀጭኔ
ቀጭኔ በአፍሪካ የሚኖር ባለሙሉ ጣት ሸሆኔ ጡት አጥቢ አራዊት ሲሆን በምድር ከሚገኙ እንሰሳት በርዝማኔ የመጀመሪያውን ደረጃ ይዞ ይገኛል። ወንዱ ከ 4.4 እስከ 5.5 ሜትር ርዝማኔና 1,360 ኪሎግራም ክብደት ያስመዘግባል። እስካሁን በሪኮርድ የተያዘው የ 5.87ሜና የ2000ኪ.ግ ቀጭኔ ነው። ሴቶቹ በጥቁቱ አነስ ብለው ይታያሉ።
ፈጣንና ባለ ግርማ
እነዚህን ፍጥረታት በአራዊት ማቆያ ቦታዎች አንገታቸውን ከታጠሩበት አጥር በላይ ወጣ አድርገው የተመለከተ ሰው በአፍሪካ ቁጥቋጦዎች ነፃ ሆነው ሲሮጡ ያላቸውን ውበትና ግርማ መገመት ያስቸግራል። የቀጭኔ እንቅስቃሴ ትልቅ ግርማ ያለውና እንደ ውኃ ሙላት የሚፈስ ነው። በገላጣው የግጦሽ መስክ ላይ በሚጋልቡበት ጊዜ ቁመናቸው ትንሽ እንቅፋት ቢነካቸው ወድቀው የሚሰባበሩ ያስመስላቸዋል። ይሁን እንጂ እስከ 1, 300 ኪሎ ግራም የሚደርስ ክብደት ያላቸው ወንድ ቀጭኔዎች ቀልጣፋና ምንም የማያደናቅፋቸው ሯጭ ከመሆናቸውም በላይ በሰዓት እስከ 60 ኪሎ ሜትር ሊሮጡ ይችላሉ።
አስደናቂ የሆነ አፈጣጠር
ቀጭኔ ከዝሆን በስተቀር ማንኛውም ሌላ እንስሳ ሊደርስ በማይችልበት ከፍታ ላይ የሚገኙ ረዣዥም ቀንበጠቦችን ለመብላት የሚያስችል አስደናቂ አፈጣጠር አላት። ልዩ የሆነ የመቆንጠጥ ችሎታ ያለው የላይኛው ከንፈሯና እንደተፈገለው የሚተጣጠፍ ችሎታ ያለው ምላሷ ሹል በሆኑ እሾሆች የታጠሩ ቅጠሎችን ለመቀንጠብ ያስችሏታል።
የጂኦሜትሪክ ዝርዝር
አጠቃላይ ፎርሙላ
ይህ ፎርሙላ የሚሰራው ለተጠጊ ድርድሮች ብቻ እንደሆነ እንዳንረሳ። ማለት ተጠጊ ያልሆኑ ድርድሮችን በደፈናው ከላይ በተቀመጠው ፎርሙላ መደመር ይቻላል፦ ለምሳሌ ውድሩ 10 r = 10 የሆነ አንድ ዝርዝር በላይ ባለው ፎርሙላ ብንደመርው s = −1/9 የሚል መልስ እናገኛልን ነገር ግን ይሄ ስህተት ነው ምክናይቱም ውድሩ 10 የሆነ ዝርዝር ተጠጊ ዝርዝር አይደለማ።
ዋሽንት
የዋሽንትአሰራርእንዴትነው?
ቤት (ፊደል)
ቤት በአቡጊዳ ተራ ሁለተኛው ፊደል ነው። እንዲሁም በከነዓን በአራማያ በዕብራይስጥ በሶርያና በዓረብኛ ፊደሎች ሁለተኛው ፊደል «ቤት» ይባላል። በግሪክም ሁለተኛው ፊደል «ቤታ» ይባላል።
ታሪክ
የቤት መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የመኖርያ ቤት ስዕል መስለ።  ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር፤ አጠራሩ ግን «ፐር» ነበር። (ይህም ቃል በ«ፈርዖን» ስም ይታያል።) በግብፅ የሠሩት ሴማውያን ግን በቋንቋቸው «ቤት.. ስላሉት፣ ይህ ስዕል «ብ.. ሆኖ እንዲሰማ መጣ።
መፈንቅል
መፈንቅል የማይልመጠመጥ ጠንካራ እቃ ሲሆን ከደጋፊ ችካል ላይ በመቀመጥ ሸክምን ለማንሳት በሚደረገው ስራ ጉልበትን ለማባዛት ወይም ሸክሙ የሚሄደውን ርቀት ከፍል ለማድረግ የሚጠቅም ቀላል ማሽን ነው። የጥንቱ የግሪክ ሂሳብ ተመራማሪ የነበረው አርክሜድስ፣ የመፈንቅልን ጉልበት የማብዛት ጠባይ በማዳነቅ እንዲህ ብሎ ነበር  የምቆምበት ቦታ ስጡኝ እንጂ፣ መሬትን በመፈንቅል አነሳታለሁ።  በጥንቱ ግብጽ አናጺወች ወደ 100 ቶን የሚጠጉ የድንጋይ ቅርጾችን በመፈንቅል ያነሱ እንደነበር ታሪክ ይዘግባል ።
ሂድ ካገር ኑር ካገር
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ክራር
300px|thumb|right| ክራር ክራር ባለ አምስት ወይም ስድስት ክር (ጅማት) የሙዚቃ መሳሪያ ነው።
ሥነ ሕይወት
ሥነ፡ሕይወት ወይም ባዮሎጂ የሕይወት ጥናት ነው። ባዮሎጂ ሕይወት ያላቸው ነገሮች ባሕሪ፣ ጸባይ፣ አፈጣጠር እና ከአካባቢያቸው ጋር እርስ በርስም ያላቸውን ግንኙነት ያጠናል። በባዮሎጂ ስር አጅግ በጣም ብዙ ንዑስ ጥናቶች አሉ።
ዶት ማትሪክስ ፕሪንተር
መደብ:የመረጃና የመገናኛ ቴክኖዎሎጂ መደብ:የጽህፈት መሳሪያዎች
ላዲኖ
የውጭ መያያዣ
መደብ:ሮማንስ ቋንቋዎች መደብ:አይሁድ
23 May
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
አበበ ቢቂላ
ሁለተኛው የኦሎምፒክ ወርቅ
‹‹እንደ በረዶ ነጫጭ ጥርስ አብቅሎ፤ ይቆረጣጥማል ሰዓት እንደቆሎ፤›› ብለው በወቅቱ የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ዋና ጸሐፊና የልዑካኑ መሪ የነበሩት አቶ ይድነቃቸው ተሰማ (፲፱፻፲፬ - ፲፱፻፸፱) እንዲቀኙለት አድርጓቸዋል።
ሜክሲኮ ከተማ
በ ፲፱፻፷ ዓ/ም ላይ በሜክሲኮ ከተማ የተካሄደው ፲፱ኛው ኦሊምፒክ ውድድር ከመጀመሩ በፊት አበበ በ፲፱፻፶፯ ዓ/ም እና ፲፱፻፶፰ ዓ/ም ሦስት ማራቶኖች ላይ ተሳትፎ ሦስቱንም አሸንፏል። በሰኔ ወር ፲፱፻፷ ዓ/ም እግሩ ላይ በደረሰበት ጉዳት ምክንያት ዝግጅቱን እንዲያቋርጥ ተገዶ ነበር። በድ ግሪንስፓን “የኦሊምፒክ ተወዳጅ ታሪኮች” በሚባለው የትረካ ፊልም ላይ “ከውድድሩ ጥቂት ቀናት በፊት አበበ ትንሽ የእግር አጥንቱን ሰብሮ ነበር” ብሏል።
የማራቶኑ ውድድር እሑድ ጥቅምት ፲ ቀን ፲፱፻፷ ዓ/ም ሲጀመር ከአርባ አንድ አገራት የተውጣጡ ሰባ አራት ሯጮች ተሰልፈው ነበር። ኢትዮጵያ በቶክዮው ማራቶን እንድተደረገው በሜክሲኮም ከአበበ ጋር ሦስት ሯጮችን አሰልፋለች። ማሞ ወልዴ እና ገብሩ መራዊ ሌሎቹ ተሳታፊዎች ነበሩ። አበበ ውድድሩን ጀምሮ ከፊት ከሚመሩት ጋር እስከ አስራ ሰባተኛው ኪሎሜትር ድረስ ከሮጠ በኋላ የእግሩ ሕመም ስለጠናበት አብሮት የነበረው ማሞ ወልዴ ባልገመተውና ባላሰበው ሰዓት በጆሮው ተምዘግዝጐ የገባውን የአበበን ቃላት ማመን አቃተው። እንደመደንገጥ ብሎ «ምን አልከኝ ?» በማለት ጠየቀው። አበበም የማሞን መደናገጥ ስለተገነዘበ እንደ ማባበል ዓይነት አለና « አይዞህ ታሸንፋለህ፤ እኔ አልቻልኩም፤ የ እግሬ ወለምታ በጣም ተሰምቶኛል፤ ሌላም የማላውቀው ስሜት እየተሰማኝ ነው። ስለዚህ አደራዬን ተቀበለኝ፤ የ ኢትዮጵያ ሕዝብ ይጠብቀናል፤ እኔ ስላልቻልኩ አንተ ቀጥል፤ የ ኢትዮጵያ አምላክ ይከተልህ» ካለው በኋላ አስፋልት ዳር ወደቀ። እውነትም በጣም ታሟል። ወዲያውኑ አበበ ሜክሲኮ ሆስፒታል በአስቸኳይ ተወሰደ።
በዚህ ውድድር ገብሩ መራዊ ስድስተኛ ሆኖ ሲገባ ከአበበ ቢቂላ ጋር አብሮ የተጓዘው ማሞ ወልዴ አሸንፎ ለኢትዮጵያ ሦስተኛውን የማራቶን ወርቅ ተቀበለ። ማሞ ወልዴ ከውድድሩ በኋላ እንድብራራው አበበ ቢቂላ በሕመም ምክንያት ባያቋርጥ ኖሮ ያለምንም ጥርጥር ያሸንፍ ነበር ብሏል። አበበ ቢቂላ ከዚህ በኋላ ውድድር አላደረገም።
ጋሞጐፋ ዞን
[[
ከባህር ወለል በላይ ከ1,300 እስከ 1,500 ሜትር ከፍታ ላይ ስትገኝ undefinedየአርባ ምንጭ ከተማ አየር ንብረት በተለምዶ ቆላማ የሚሉት አይነት ሲሆን፤ የከተማዋ ዓመታዊ አማካይ የሙቀት መጠኗ 240c ነው፡፡ የከተማዋ ዓመታዊ አማካይ የዝናብ መጠኗ 900 ሚሊ ሜትር ሆኖ ግንቦት፣ ሰኔ፣ መስከረምና ጥቅምት ወራት ከፍተኛ የዝናብ መጠን በዓመቱ ውስጥ የሚመዘግብባቸው ወራት ሆነው እናገኛቸዋለን፡፡  በተፈጥሮ ውበት በታደለው ድንቅ ስፍራ እንደመከተሟ አርባዎቹ ምንጮች የሚመነጩባትን መንትያዎቹ የአባያና ጫሞ አስደናቂ የስምጥ ሸለቆ ሀይቆች ፤በአካባቢው ታይተው የማይጠገቡ የዱር እንሰሳት ያለሀሳብ የሚፈነጩባትን   የነጭ ሣር ብሔራዊ ፖርክ፤ የአዞ እርባታ ጣቢያ፤ የአዞ ገበያ  እና የተፈጥሮ ደኖችን  ሌሎች ከህሊና ጓዳ የማይፋቅ ትዝታን ጥለው የሚያልፉ ሃብቶች ባለቤት ናት
በተፈጥሮ ውበት በታደለው ድንቅ ከተማ እንደመከተሟ አርባዎቹ ምንጮች የሚመነጩባትን የአባያና ጫሞ አስደናቂ የስምጥ ሸለቆ ሀይቆች ያለሀሳብ የሚፈነጩባትን ፤ የነጭ ሣር ብሔራዊ ፖርክ፤ የአዞ እርባታ ጣቢያ፤ የአዞ ገበያን በአካባቢው ታይተው የማይጠገቡ የዱር እንሰሳት እና የተፈጥሮ ደኖችን ይገኛሉ፡፡
ታኅሣሥ ፲፯
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ግሬጎር መንደል
250px|thumb|ግሬጎር መንደል 1857 ዓም ግድም ግሬጎር መንደል (ጀርመንኛ፦ Gregor Mendel 1814-1876 ዓም) የኦስትሪያ መኖኩሴና ሥነ አትክልት ሊቅ ነበረ። እርሱ የሥነ ባህርይ (ጀነቲክስ) መሥራች ተብሏል።
ጀርመናዊ ቋንቋዎች
ምሥራቅ ጀርመናዊ ቋንቋዎች
እነዚህ ቋንቋዎች አሁን አይገኙም። ጎትኛ፣ የክሪሜያ ጎትኛ፣ ቫንዳልኛ፣ እና ቡርጉንድኛ ምሥራቅ ጀርመናዊ ልሳናት ነበሩ።
ዋዌ
ታሪክ
የከነዓን «ዋው» እንዲሁም ከዚህ ምልክት ተወስዶ በዚያ መንገድ የዕብራይስጥና የአራማያ የአረብኛም «ዋው» ወለደ።
ከልብ ካለቀሱ ነጻ ምርጫ ይካሄዳል
ከልብ ካለቀሱ ነጻ ምርጫ ይካሄዳል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከልብ ካለቀሱ ነጻ ምርጫ ይካሄዳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
25 May
25 May በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ግንቦት 17 ቀን ማለት ነው።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ቦሊቪያ
ልዩ ልዩ የጨፈራና የዘፈን አይነቶች አሉ። አበሳሰሉ በተለይ ባቄላ፣ በቆሎ፣ ድንች ይጠቀማል። እግር ኳስ በተለይ የተወደደው እስፖርት ነው።
*
ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ
ሕይወት
- በ1936 ዓ.ም. ከገነት ውትድርና ማሠልጠኛ ት/ቤት የምክትል ሌፍተናንት ምሩቅ፣
ቶኪዳይደስ
thumb|የቶኪዳይደስ ሃውልት፣ በ[[ቶሮንቶ ካናዳ ]]
ቶኪዳደስ (452 – 387 ዓክልበ.) (ግሪክኛ፦ Θουκυδίδης /ቱኩዲዴስ/) የጥንታዊት ግሪክ ታሪክ ፀሐፊ ነበር። ቶኪዳደስ በተለይ የሚታወቀው ከክርስቶስ ልደት በፊት በ5ኛው ክፍለዘመን ተደርጎ የነበረውን የስፓርታ እና አቴና ጦርነት ታሪክ ዘግቦ በማቆየቱ ነው። የፔሎፖኔዥያን ጦርነት ባለው በዚህ የታሪክ ዘገባ፣ የጦርነቱን መንስኤ እና ውጤት እስከ 411 ዓ.ም. በመከታተል ያቀርባል። ይህ የታሪክ ዘገባ ከአማልክትና ሌሎች ዝባ-ዝንኬዎች የጸዳና በጠራ ሁኔታ ከመንሴ-እና-ውጤትን ብቻ የሚተረትር የታሪክ ስራ ስለነበር የሳይንሳዊ ታሪክ አባት እንዲባል አስችሎታል።
ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ
ሕይወት
- በ1969 ዓ.ም. በጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት የኤርትራን ችግር በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት በተቋቋመው የሰላም ኮሚሽነር ፕሮግራም ተቀዳሚ ኮሚሽነር፣
- በ1992 ዓ.ም. በተደረገው 2ኛ ዙር ምርጫ፣ በምዕራብ ሸዋ ዞን፣ በቾ ወረዳ፣ በግል በመወዳደር የኢ. ፌ. ዲ. ሪ. የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል፣
ቶኪዳይደስ
የውጭ ድረ ገጾች
መደብ:የግሪክ ሰዎች መደብ:ታሪክ
ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ
ሕይወት
- የኢትዮጵያ ንግድ ምክር ቤት የቦርድ አባል፣
ኢሊኖይ
ይህ ግዛት እንደ ሪቻርድ ፕሪየር፣ ሮናልድ ሬጋን እና እናትህ ያሉ የብዙ ታዋቂ ሰዎች መኖሪያ ነው። መኖሪያው የቺካጎ ግልገሎች (ቤዝቦል) የቺቻጎ ድቦች (የአሜሪካ እግር ኳስ) እና የቺካጎ ብላክሃውክስ የስፖርት ቡድኖች ነው። (ሆኪ) ባሲሊ ሁሉም የስፖርት ቡድኖች በቺቻጎ ናቸው።
ፕሬዝዳንት
ቃሉ ከሮማይስጥ ሲሆን ትርጉሙ «ሊቀ መንበር» ነው። በሮማይስጥ ግሡ praesidere /ፕራይሲዴሬ/ «ሊቀ መንበር መሆን» የመጣ ከprae /ፕራይ/ «በፊት፣ ፊተኛ» እና sidere /ሲዴሬ/ «መቀመጥ» ነው።
𝄵
ምልክት
𝄵
27 May
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ሞሊዬር
thumb|230px|right|ሞሊዬር
ሲዳምኛ
ሆጃሜሳ=ረጅም
ከእፑ=ዉሸት
ማለቤ ለምን በል
ጪጋ
አርባቄሱ
ጎዱዋፉጊሳ
ቆሎሌ
ሌዶኤሬና
ነሐሴ ፭
=ዋቢ ምንጮች=
ሳህለወርቅ ዘውዴ
የዲፕሎማት ስራቸው
አምባሳደር ሳህለወርቅ ዘውዴ ለኢትዮፕያ እንደ ውጪ አገር አገልግሎት ሰራተኛ ብዙ አመታት አገልግለዋል። እኤአ ከ1989-1993 ተቀማጭነታቸውን ሴነጋል በማድረግ የማሊ፣ የኬፕ ቨርድ፣ የጊኒ ቢሳዎ፣ የጋምቢያና የጊኒ አምባሳደር በመሆን አገልግለዋል። እኤአ ከ1993-2002 ደግሞ በጅቡቲ አምባሳደር ሆነው የሰሩ ሲሆን በወቅቱ የምሥራቅ አፍሪካ የልማት በየነ መንግሥታት ድርጅት (ኢጋድ) ቋሚ ተወካይም ነበሩ።
የተባበሩት መንግስታት ስራቸው
በአፍሪካ ሕብረት ውስጥና በተባበሩት መንግሥታት የኢኮኖሚ ኮሚሽን ውስጥም የኢትዮጵያ ቋሚ ተወካይ ሆነው ያገለገሉት አምባሳደር ሳህለወርቅ በውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ውስጥም የአፍሪካ ጉዳዮች ዳይሬክተር ጄነራል ሆነው ሰርተዋል።
በተባበሩት መንግሥታት ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉቴሬስ በአፍሪካ ሕብረት ልዩ ተወካይ እንዲሁም በአፍሪካ ሕብረት የተባበሩት መንግሥታት ቢሮ ኃላፊ ሆነው ተሾመዋል።
ልድያ
መጀመርያ መሐለቆች
እነኚህ መጀመርያ መሐለቆች በ660-600 ክ.በ. ገዳማ እንደ ተሰሩ ይታመናል። መጀመርያው መሐለቅ ከኤሌክትሩም (በተፈጥሮ የሚገኝ የወርቅና የብር ቅልቅል) ነው የተሠራ። በእስታቴር ሢሶ ድፍን ሆኖ ክብደቱ 4.76 ግራም ነበር፣ በንጉሡም ምልክት በአንበሣ ራስ ስዕል ይታተም ነበር። አንድ እስታቴር 14.1 ግራም ኤሌክትሩም ነበር። ይህም ለአንድ ወታደር የአንድ ወር ደመወዝ ነበረ።
ኤንመባራገሲ
የውጭ መያያዣዎች
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ሚዲያ
1.1 የመንግስት መመሪያዎች
1.2.1 በክልል ደረጃ
ጎመን
አዘገጃጀት
መደብ:የኢትዮጵያ አበሳሰል መደብ:አትክልት
አነባበሮሽ
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከጤፍና ተልባ ነው።
ዳኛ ምን ያደላ ከተረታው ሊበላ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ለድሪ ያሉት አንገት ላሽክት
= ትርጉሙ = መደብ : ተረትና ምሳሌ
ስንዴ
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በአለም ዙሪያ ዋና ሰብል ነው።
የራሷ አሮባት የሰው ታማስላለች
ትርጉም፦ ያለአቅም እና ያለቦታ መገኘት
ከመሞት መሰንበት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፀሐይ ዮሐንስ
የሕይወት ታሪክ
ከዚያም መሀይምነትን ለማጥፋት የመሠረተ ትምህርት ዘመቻ በታወጀበት ጊዜ «ማንበብና መፃፍ» የተሰኘው ዘፈኑ በጣም ቀሽቃሽና አስተማሪ ስለነበር ፀሐይን ይበልጥ እንዲታወቅ አድርጎታል።
ህመሙ ቀርቶ ሞቱን በሰጠኝ
ህመሙ ቀርቶ ሞቱን በሰጠኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ህመሙ ቀርቶ ሞቱን በሰጠኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጡሪማቆስ
መደብ:የሲክዮን ነገሥታት
አዚፋ
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከምስር ነው።
ሊተረጎም የሚገባ
መደብ:የኢትዮጵያ አበሳሰል
ራስ ጎበና ዳጨ ከ1882-1889
መደብ:ኢትዮጵያ_በ19ኛው_ክፍለ_ዘመን
የላቲን አሜሪካ ሥነ ፅሁፍ
መደብ:ሥነ ጽሁፍ መደብ:ደቡብ አሜሪካ
ቤሪክ
ቤሪክ ወይም ቤሪግ በስዊድን አፈ ታሪክ የጎጣውያን ንጉሥ ነበረ።
ሱኒል ቼትሪ
ቸትሪ ህንድን የ 2007 ፣ 2009 እና 2012 የኔህሩ ዋንጫን እንዲሁም የ 2011 ፣ 2015 እና 2021 SAFF ሻምፒዮና እንድታሸንፍ ረድቷታል። በ27 አመታት ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ የኤሲያ ዋንጫ እንዲሳተፉ ያደረጋቸውን ህንድ የ 2008 የAFC Challenge Cup እንዲያሸንፍ ረድቷቸዋል፣ በ 2011 የመጨረሻ ውድድር ላይ ሁለት ጊዜ አስቆጥሯል። ቸትሪ በ2007፣ 2011፣ 2013፣ 2014፣ 2017፣ 2018–19 እና 2021-22 የአይኤፍኤፍ የአመቱ ምርጥ ተጫዋች ተብሎ ተመርጧል።
ኦገስት
ኦገስት (እንግሊዝኛ: August) በጎርጎርያን ካሌንዳር ውስጥ 8ኛው ወር ነው። በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር ይህ ወር የሐምሌ መጨረቫና የነሐሴ መጀመርያ ነው። ይህ ወር ስሙን ያገኘው ከአውግስጦስ ቄሳር (Augustus Caesar) ነው።
ኮካ ኮላ
thumb|ኮካ-ኮላ thumb|[[ሞንትሬያል, ካናዳ.]] ኮካ-ኮላ (ወይም ኮካ) በአለም ዙሪያ የሚሸጥ ለሥላሣ መጠጥ ነው።
ስላቫዊ ቋንቋዎች
*
ህመሙ ቀርቶ ሞቱን በተወኝ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቶከላው
370px|thumb|ቶከላው በፖሊኔዥይስ ቶከላው የፖሊኔዥያ ደሴቶች አገር ሲሆን የኒው ዚላንድ ጥገኛ ግዛት ነው። ኗሪዎቹ ቶከላውኛ ሲናገሩ ብዙ እንግሊዝኛ ወይም ሳሞዓኛ ይችላሉ።
አባ ሐና ጅማ
አባ ሐና ጅማ በቀዳማዊ ኃይለስላሴ ጊዜ የነበሩ ካህን እንደነበሩና በንጉሱ ተመርጠው የግል አባታቸው (የነብስ አባት) እንደነበሩ በአፈታሪክ ይነገራል፤ እኝህም ካህን በጣም የሚታወቁት በሕብረተሰቡ ዘንድ ከንጉሱ የማይለዩና ታማኝ ብለው ስለሚያምኗቸው ንጉሱ ወደከተማ በሚወጡበት በማንኛውም ጊዜ ተከትለው እንደሚወጡና በንጉሱ ትእዛዝ በመንገድ የቆሙትን ልጆች ወይንም አዛውንቶች ገንዘብ ይሰጡ ስላነበር፡ አባሐና ግምጃቤት (የገንዘብ ያዥ)በመሆን ስጡየታባሉትን ሳይሆን ከተነገራቸው በመቀነስ ማለት 10ብር ከተባሉ ግማሹን ወደኪሳቸው እንድሚያደርጉ ነገራል፡ በታሕሳስ ግርግር ማለት ጀረናል መንግስቱ ነዋይ የመንግስት ግልበጣ ባካሄደበት ጊዜ በወቅቱ የነበሩትን ሚኒስትሮችና መኳንንቶችን ሰብስቦ ሲገላቸው አባ ሐናም በዛው ወቅት ገንዘብ አጉርሶ ገደላቸው እየተባለ ይነገራል፡ በወቅቱ ከግርግሩ የተረፉት የሰራዊት አባሎች የተሰናበቱና እንኢሁም በጊዜው የተከሰተባቸው የአይምሮ ቀውስ በተመለከት በየአነስተኛ ከተሞች ተበትነው ይኖሩ ከነበሩት ከሚሰጡት ያላቸውን በስራአቱ ተጫኝነት የነበረውን ዘውዳዊ አገዛዝ እንዳሁኑ ሳይሆን በግልጽ የመናገር የማጋለጥ ሁኔታዎች ይታዩ ነበር ይህም እንድማስታውሰው ወደ ደርግ የመምጫ አካባቢ ነበር፡ ይኽም በአሁኑ ያለኛ አስተሠብና ብስለት ደረጃ ሳይሆን በወቅቱ የማላዋውጣቸው እማልረዳቸው ነበሩ ከማስታውሰው ስሙን እናት አለም እያለ የሚጠራ አንድ አውቆ አበድ በናዝሬ ከተማ የሚኖር በየመጠጥ ቤቶች ደጃፍ በመቆም የበላይ የጦር አዛዦች በሚገቡበት ጊዜ የሚገጥማቸው ፖለቲካዊ (ተቃውማዊ) መልክቶች ነበሩት፡ እነዚህም ይህን ይመስሉ ነበር.. ጀነራ ገዳይ የጦሩን መሪ ኮለኔል ገዳ ኒሻን አሳሪ መነክሴ ገዳይ ድሃን ቀባሪ አሽከር ተናጋሪ ጌታ ነገር ሰሚ እኔስ መሄዴነው ይብላኝ ለቀዋሚ ይል ነበር
አፍሪቃ
አፍሪቃ (አፍሪካ) ከዓለም ሁለተኛ ትልቅ አህጉር ነች። ከ1,869 ሚሊዮን በላይ ህዝብ በዚች አህጉር የሚኖር ሲሆን በጠቅላላ 56 ሀገሮች ይገኛሉ። ከእነዚህም ሀገሮች መሀል ናይጄሪያ በህዝብ ብዛት (127 ሚሊዮን) የመጀመሪያውን ደረጃ ስትይዝ፤ ግብፅና ኢትዮጵያ በ126 ሚሊዮን እና በ120 ሚሊዮን ህዝብ በሁለተኛና በሶስተኛ ደረጃ ይገኛሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት የህዝብ ብዛት በከፍተኛ ሁኔታ መጨመር ከሌሎች የፖለቲካና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታዎች ጋር በመደማመር ድህነትን በማባባስ ደረጃ ትልቅ ሚና ይጫወታል፡፡
ዩጋንዳ
ግንኙነት
ስልክ፦
ራዲዮ፦
ዱግዳ ዳዋ
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ጎንደር ከተማ
1- ቋራ ሆቴል በድሮ አጠራሩ (Grand Bar) ሲመሰርቱ፣
ከእነኚህ 130,000 ነጭ ጣሊያኖች ውስጥ  70,000 የጦር እስረኞችና                                    60000 ደግሞ ሲሺሊያን ነበሩ።
ከሁሉም በላይ የቴክኒሻኖች አስፈላጊነታቸው በጣም ሰፊ ስለነበር እነኝህ ጣሊያኖች የመጓጓዣ ተሽከርካሪዎችን፣ የህንፃ ስራወች ጆሜትሪ፣ የመኪና ጥገና በሆስፒታሎች ለማገዝ እና ብዙ ሥራዎችን ለማከናወን ያገለግላሉ በሚል እምነት ነበር ብዙወቹ በፍላጎታቸው  ኢትዮጵያ ውስጥ የቀሩት።
ጣሊያን ልክ ሲወጣ በዚይን ዘመን አባባል ጎንደርን በአገረ ገዥነት ከደርግ በኋላ ደግሞ አስትዳዳሪ ነው የሚባለው አገረ ገዥ የነበሩት የንጉሡ ልጅ አልጋ ወራሽ እንደነበሩ ይነገራል።
በዚህ ጊዜ ጎንደር ምንም ዓይነት የወታደር ባጀት ስላልነበረው አልጋ ወራሽ የጎንደር ነጋዴወች ለመንግስት ብድር እንዲያበድሩ  ይጠይቁ ነበር።
አፄ ፋሲልም በሚሰራቸው ስራወች በጣም በመደሰት ማሪያማዊት የተሰኘች ሴት ልጃቸውን
ቅድመ-ታሪክ
ከግብጽ ውጭ፣ በሌሎች አገራት የቅድመ-ታሪክ መጨረሻና የታሪክ መጀመርያ የሚወሰንበት ጊዜ መዝገቦች ለመጻፍ የጽሕፈት ችሎታ በዙሪያው እንደ ታወቀ ይለያያል። ለምሳሌ በመስጴጦምያ ዙሪያ ታሪክ በ2400 ዓክልበ. ግድም ይጀምራል፤ ከዚያ በፊትም ቅድመ-ታሪክ ሊባል ይችላል። በአውሮጳ ግን ከሁሉ ቀድሞ ማንበብ የምንችልበት ጽሑፎች በ«ሚውኬናይ ጽሕፈት» ግሪክ አገር ከ1400 ዓክልበ. ግድም ናቸው። በአሜሪካዎችም በሜክሲኮ ዙሪያ ጽሕፈቶች ቢያንስ  ከ900 ዓክልበ. ጀምሮ እንደ ታወቁ ቢመስልም፣ ከ300 ዓክልበ. በፊት የሆኑት ቅርሶች ግን ማንበብ ገና አልተቻለም። በአውስትራሊያ ከ1780 ዓም አስቀድሞ ምንም ጽሕፈት ወይም መዝገብ ባለመገኘቱ የአውስትራሊያ ቅድመ-ታሪክ እስከ 1780 ዓም እንግሊዞች እስከ መጡ ድረስ ቆየ ይባላል።
መደብ:ታሪክ
ለንደን
ቶፖኒሚ
የጋራ Brythonic ቅጽ toponymy ክርክር ነው. ታዋቂው የሪቻርድ ኮትስ እ.ኤ.አ. በ1998 ያቀረበው ክርክር ከሴልቲክ ብሉይ አውሮፓውያን *(p)lowonida የተገኘ ሲሆን ትርጉሙም “ወንዝ ለመሻገር በጣም ሰፊ ነው። ኮትስ ይህ በለንደን በኩል ለሚፈሰው የቴምዝ ወንዝ ክፍል የተሰጠ ስም እንደሆነ ጠቁመዋል። ሆኖም፣ አብዛኛው ስራ ግልጽ የሆነ የሴልቲክ ምንጭን ተቀብሏል። የቅርብ ጊዜ ጥናቶች የሴልቲክ ተዋጽኦ የፕሮቶ-ኢንዶ-አውሮፓ ሥር * ሌንድ- ('ሲንክ፣ እንዲሰምጥ ምክንያት')፣ ከሴልቲክ ቅጥያ *-ኢንጆ- ወይም *-ኦንጆ- (ቦታ ለመመስረት ይጠቅማል) ማብራሪያን ይደግፋል። ስሞች)። ፒተር ሽሪጅቨር ስሙ በመጀመሪያ “የሚያጥለቀልቅ ቦታ (በየጊዜው፣ በየጊዜው)” ማለት እንደሆነ ጠቁሟል።
መካከለኛ እድሜ
በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን በሀገሪቱ ዙሪያ የንጉሳዊ እንግሊዛዊ ፍርድ ቤትን ተከትለው የቆዩት የማዕከላዊ መንግስት ተቋማት በመጠን እና በዘመናዊነት እያደጉ እና ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተስተካከሉ መጡ, ለአብዛኛው ዓላማ በዌስትሚኒስተር, ​​ምንም እንኳን የንጉሣዊው ግምጃ ቤት ከዊንቸስተር ተወስዷል. ግንብ ውስጥ አረፈ። የዌስትሚኒስተር ከተማ እውነተኛ መንግሥታዊ ዋና ከተማ ሆና ሲያድግ፣ የተለየ ጎረቤቷ፣ የሎንዶን ከተማ፣ የእንግሊዝ ትልቅ ከተማ እና ዋና የንግድ ማእከል ሆና በራሷ ልዩ አስተዳደር፣ በለንደን ኮርፖሬሽን ስር ሆናለች። በ1100 ነዋሪዎቿ 18,000 ገደማ ነበሩ። በ 1300 ወደ 100,000 የሚጠጉ ነበር. በ14ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ለንደን አንድ ሶስተኛ የሚጠጋውን ህዝቧን ባጣችበት ወቅት በጥቁር ሞት መልክ አደጋ ደረሰ። ለንደን በ1381 የገበሬዎች አመፅ ትኩረት ነበረች።
በ1290 በኤድዋርድ አንደኛ ከመባረራቸው በፊት ለንደን የእንግሊዝ የአይሁድ ሕዝብ ማዕከል ነበረች። በ1190 በአይሁዶች ላይ የሚፈጸመው ግፍ ተፈጸመ፤ በ1190 አዲሱ ንጉሥ በንግሥናው ዕለት ራሳቸውን ካቀረቡ በኋላ ጭፍጨፋቸውን አዝዟል ተብሎ ሲወራ ነበር። እ.ኤ.አ. በ 1264 በሁለተኛው ባሮን ጦርነት ወቅት የሲሞን ደ ሞንትፎርት አማፂዎች የዕዳ መዝገቦችን ለመያዝ ሲሞክሩ 500 አይሁዶችን ገደሉ ።
የመሬት አቀማመጥ
ከቪክቶሪያ ዘመን ጀምሮ ቴምዝ በሰፊው ታጥቧል፣ እና ብዙዎቹ የለንደን ገባር ወንዞች አሁን ከመሬት በታች ይጎርፋሉ። ቴምዝ ሞገድ ወንዝ ነው፣ እና ለንደን ለጎርፍ የተጋለጠች ናት። በድህረ- የብሪቲሽ ደሴቶች ቀስ በቀስ 'ማዘንበል' (በስኮትላንድ እና በሰሜን አየርላንድ እና በደቡባዊ የእንግሊዝ ፣ ዌልስ እና አየርላንድ) በድህረ - በከፍተኛ የውሃ መጠን መጨመር ምክንያት ስጋቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ ጨምሯል። የበረዶ መመለሻ.
ፓብሎ ፒካሶ
thumb|270px|ፓብሎ ፒካሶ 1954 ዓ.ም. ግድም ፓብሎ ፒካሶ (1874-1965 ዓ.ም.) ስመ ጥሩ የእስፓንያ ሠዓሊ ነበሩ።
ለንደን
የስነ ሕዝብ አወቃቀር
በ19ኛው እና በ20ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ የለንደንን ህዝብ ጨምሯል፣ እና ለተወሰነ ጊዜ በ19ኛው እና በ20ኛው ክፍለ ዘመን መባቻ ላይ ከአለም በህዝብ ብዛት የምትገኝ ከተማ ነበረች። የሁለተኛው የዓለም ጦርነት ከመፈንዳቱ በፊት በ1939 በ8,615,245 ከፍ ብሏል፣ ነገር ግን በ2001 የሕዝብ ቆጠራ ወደ 7,192,091 አሽቆልቁሏል። ሆኖም በ2001 እና 2011 የሕዝብ ቆጠራ መካከል የህዝቡ ብዛት ከአንድ ሚሊዮን በላይ ብቻ በማደግ በኋለኛው 8,173,941 ደርሷል።
የጎሳ ቡድኖች
እንደ ብሄራዊ ስታቲስቲክስ ቢሮ በ2011 የህዝብ ቆጠራ ግምት መሰረት 59.8 በመቶው የለንደን 8,173,941 ነዋሪዎች ነጭ ሲሆኑ 44.9% ነጭ ብሪቲሽ፣ 2.2% ነጭ አይሪሽ፣ 0.1% ጂፕሲ/አይሪሽ ተጓዥ እና 12.1% እንደ ሌሎች ነጭ ተመድበዋል። ይህ በእንዲህ እንዳለ 20.9% የሎንዶን ነዋሪዎች የእስያ እና የድብልቅ እስያ ተወላጆች ሲሆኑ 19.7% ሙሉ የእስያ ዝርያ ያላቸው እና የተቀላቀሉ የእስያ ቅርሶች ከህዝቡ 1.2% ናቸው። ህንዶች 6.6%፣ ፓኪስታናውያን እና ባንግላዲሽ እያንዳንዳቸው 2.7% ይከተላሉ። የቻይና ህዝቦች 1.5% እና አረቦች 1.3% ናቸው. ተጨማሪ 4.9% እንደ “ሌሎች እስያውያን” ተመድበዋል።
የሳውዲው ልዑል
መደብ:የኢትዮጵያ ቀልዶች
ለንደን
ሃይማኖት
አብዛኛዎቹ የብሪቲሽ አይሁዶች በለንደን ይኖራሉ፣ በሰሜን ለንደን ውስጥ በስታምፎርድ ሂል፣ ስታንሞር፣ ጎልደርስ ግሪን፣ ፊንችሌይ፣ ሃምፕስቴድ፣ ሄንደን እና ኤድግዌር ውስጥ ከሚታወቁ የአይሁድ ማህበረሰቦች ጋር። በለንደን ከተማ የሚገኘው ቤቪስ ማርክ ምኩራብ ከለንደን ታሪካዊ የሴፋርዲክ አይሁዶች ማህበረሰብ ጋር የተያያዘ ነው። በአውሮፓ ውስጥ ከ300 ለሚበልጡ ዓመታት ያለማቋረጥ መደበኛ አገልግሎት ሲሰጥ የቆየ ብቸኛው ምኩራብ ነው። ስታንሞር እና ካኖንስ ፓርክ ምኩራብ በ1998 ከኢልፎርድ ምኩራብ (በተጨማሪም በለንደን) በመብለጥ በአውሮፓ ውስጥ ካሉት የኦርቶዶክስ ምኩራቦች ትልቁ አባል አለው ። የለንደን የአይሁድ ፎረም በ 2006 የተቋቋመው በ 2006 የሎንዶን መንግስት የሚሰጠውን አስፈላጊነት በመመልከት ነው።
ሚዲያ እና ቴክኖሎጂ
የመገናኛ ብዙሃን ኩባንያዎች በለንደን ውስጥ ያተኮሩ ናቸው, እና የሚዲያ ስርጭት ኢንዱስትሪ የለንደን ሁለተኛ በጣም ተወዳዳሪ ዘርፍ ነው. ቢቢሲ ወሳኝ አሰሪ ሲሆን ሌሎች ብሮድካስተሮችም ዋና መሥሪያ ቤት በከተማዋ ዙሪያ አላቸው። በለንደን ብዙ የሀገር ውስጥ ጋዜጦች ተስተካክለዋል። ለንደን ዋና የችርቻሮ ማእከል ነች እና በ 2010 በዓለም ላይ ካሉ ከማንኛውም ከተማዎች ከፍተኛው ምግብ ነክ ያልሆኑ ችርቻሮ ሽያጭዎች ነበሩት ፣ አጠቃላይ ወጪው ወደ £ 64.2 ቢሊዮን። የለንደን ወደብ በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ ሁለተኛው ትልቁ ሲሆን 45 ሚሊዮን ይይዛል። በየዓመቱ ጭነት ቶን.
ቱሪዝም
የብሪቲሽ ሙዚየም: 6,820,686
ተውላጠ ስም
ምድብ ተውላጠ ስም
በአማርኛ ዋና ምድብ ተውላጣ ስሞች እንዲህ ናቸው፦
እያንዳንዱ ቋንቋ ለየራሱ የተለየ ምድብ ተውላጠ ስም አከፋፈል ዘዴ አላቸው፤ እንደ ጾታ፣ ቁጥር ወይም ለተናጋሪዎች ግንኙነት ወይም ክብር ረገዶች የተመሠረተ አከፋፈል ሊሆን ይችላል።
ጀርም
መደብ:ሕክምና
ከሜዳ ወዲያ ፈረስ ካርባ ወዲያ ቄስ
ከሜዳ ወዲያ ፈረስ ካርባ ወዲያ ቄስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ከሜዳ ወዲያ ፈረስ ካርባ ወዲያ ቄስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
በአንድ ጣት ፊት አይታጠብም
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
6 June
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ገንፎ
መደብ:የኢትዮጵያ አበሳሰል
መንፈስ ቅዱስ
አብዛኛውን ጊዜ “መንፈስ” ተብለው የሚተረጎሙት ሩዋሕ የተባለው የዕብራይስጥ ቃልና ፕነቭማ የተባለው የግሪክኛ ቃል ብዙ ትርጉሞች አሏቸው። ሁሉም የሚያመለክቱት ለሰው ዓይን የማይታይንና በእንቅስቃሴ ላይ የሚገኝን አንድ ኃይል ነው። የዕብራይስጡና የግሪክኛው ቃላት የሚከተሉትን ነገሮች ለማመልከት ያገለግላሉ:- (1) ነፋስን፣ (2) በምድራዊ ፍጥረታት ውስጥ የሚሠራውን አንቀሳቃሽ የሕይወት ኃይል፣ (3) ከአንድ ሰው ምሳሌያዊ ልብ የሚወጣውንና አንዳንድ ነገሮችን በሆነ መንገድ እንዲሠራ ወይም እንዲናገር የሚያደርገውን አስገዳጅ ኃይል፣ (4) ከማይታይ ቦታ የሚመጡ መግለጫዎችን (5) ሕያው የሆኑ መንፈሳዊ አካላትን (6) አንቀሳቃሽ የሆነውን የአምላክ ኃይል ወይም መንፈስ ቅዱስ።
ዓፄ በካፋ
ዓጼ በካፋ (የዘውድ ስም "መሲህ ሰገድ " ወይም "አድባር ሰገድ") የነገሡት ከእ.ኤ.አ  ከግንቦት18፣ 1721 እስከ መስከረም 19፣1730 ነበር። በካፋ የቀዳማዊ እያሱ ልጅ ሲሆን  ከሱ ቀድሞ የነገሱት ቀዳማዊ ተክለሃይማኖትና ሳልሳዊ ዳዊት ወንድም ነበር። ትውልዳቸውም ከ ጎዣም(ጎጃም) ይመዘዛል
ምንትዋብን አገባ
ከላይ እንደተጠቀሰው ከመጀመሪያይቱ ሚስት ሞት በኋላ ከፍተኛ ፍርሃትና ሽብር ይታይ ነበር። ይህ በዚህ እንዳለ ነበር ብርሃነ ሞገሴ  ስሟን ቀይራ በንግስና ስሟ ምንትዋብ ተብላ ፋሲል ግምብ የገባችው። በፍርሃትና ጥርጣሬ በተሞላ ከተማ ውስጥ የነበረውን አደገኛ ሴራ ሁሉ ተቋቁማ ነበር ሃይሏን አጠናክራ በኋላም ለከተማይቱ ከፍተኛ አስተዋጾን ያደረገች።
ቂንጨ
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሰራ የምግብ አይነት ሲሆን፣ የሚሰራውም ከስንዴ ነው። ብዙ ጊዜ ለቁርስ የሚቀርብ ነው።
ኤፌሶን
ኤፌሶን (ግሪክኛ፦ Ἔφεσος /ኤፈሶስ/) በጥንታዊ ኢዮኒያ የነበረ ከተማ ሲሆን አሁን በቱርክ አገር ያለው ሰፊ ፍርስራሽ ቦታ ነው።
ዘንግ
ዘንግ በሚሽከረርክር ጎማ (ሽክርክር) መሃል ላይ ገብቶ አንደ ምህዋር የሚረዳ ማናቸውም ቀጥተኛ መሳሪያ ነው። ኣንድ ኣንድ ጊዜ ሽክርክሩ ከዘንጉ ጋር በቍሚነት ይጣበቅና ሽክርክሩ ሲዞር አብሮ ዘንጉም ይዝራል። ሌላ ጊዜ ዘንጉ በችኩኔታ ኣማካይነት ከጎማው ጋር ይጣበቅና፣ አራሱ ሳይዞር ጎማው አንዲዞር ይሆናል። መደብ: ማሽን
ቦዩስ
በአቨንቲኑስ መጽሐፍ፣ የቦዩስ ተከታይ ልጁ ኢንግራም ይባላል። ነገር ግን በኢንግራም ዘመን የጎጣውያን ንጉሥ ታናውሲስ ሕዝቡን ወደ ክሪሜያ ወሰዳቸው ሲለን ይህ ታናውሲስ የገዛው ከጊዜ በኋላ በ1563 ዓክልበ. ግድም ይመስላል። ስለዚህ ከቦዩስ ዘመን በኋላ 1699-1563 ዓክልበ. በጎጣውያን፣ ኪሜራውያንና አማዞኖች ምክንያት መዝገቦች እንደ ጠፉ ይቻላል።
መደብ:የጀርመን አፈ ታሪክ
ቆጮ
አዘገጃጀት
ቆጮ በቂጣ ወይም አምባሻ መልክ ይዘጋጃል።
የሰካራም ግጥም ሁልጊዜ ቅዳ ቅዳ
የሰካራም ግጥም ሁልጊዜ ቅዳ ቅዳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሕንድ ውቅያኖስ
ማጣቀሻ
መደብ:የውሃ አካል
Dr Kildare
መደብ:ተከታታይ ፊልሞች መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች
መሎኛ
መደብ:ኦሞቲክ ቋንቋዎች መደብ:ኢትዮጵያ
ፓብሎ ኔሩዳ
ፓብሎ ኔሩዳ የቺሌ ባለቅኔና ፖለቲከኛ ነበረ።
ዕብራይስጥ
የዕብራይስጥ ፊደላት
የታችኞቹ ፊደላት ደግሞ ሶፈት ይባላሉ። ማለትም በጽሁፍ በመጨረሻ ላይ የሚገኙ ለማለት ነው.ለምሳሌ כולך חורף פרטים להתכונן («ሁላችሁ ዝርዝሩን ለማዘጋጀት በጋ አላችሁ») እነዚህ ፊደላት ናቸው። א ב ג ד ה ו ז ח ט י כ ל מ נ ס ע פ צ ק ר ש ת ך ם ן ף ץ
የዘመናዊ ዕብራይስጥና የምእራባዊያኑ (אכּ) ዝምድና
ዘመናዊ ዕብራይስጥ እነዚህ ተናባቢዎች፦ א ב ג ד ה ו ז ח ט י כ ל מ נ ס ע פ צ ק ר ש ת እና כ מ נ פ צ በቃላት መጨረሻ ላይ ሲመጡ ወደ ך ם ן ף ץ ይቀየራሉ። ሶፊት የዕብራይስ አናባቢዎች ኒኩድ ይባላሉ። በፊደላቱ ላይ ነጠብጣቦችን ወይም ጭረቶችን በማስቀመጥ ይጻፋሉ።
ዲዬጎ ጎዲን
ዲዬጎ ሮቤርቶ ጎዲን ሊል (Diego Roberto Godín Leal, የካቲት ፱ ቀን ፲፱፻፸፰ ዓ.ም. ተወለደ) ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለአትሌቲኮ ማድሪድ የሚጫወት ሲሆን የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን አባል ነው።
ጨጨብሳ
ሊተረጎም የሚገባ
መደብ:የኢትዮጵያ ዳቦ አይነቶች
ላፕላስ ሽግግር
በሒሳብ ጥናት ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ ስራ ላይ የሚውል የመደመራዊ ሽግግር ቢኖር ይሄው ላፕላስ ሽግግር (Laplace Transform) የሚባለው ነው። ይህ ሽግግር በፊዚክስ፣ሒሳብ፣ በምህንድስናና በእድል ጥናት የዕውቀት ዘርፎች በከፍተኛ ስራ ላይ ይውላል። ሎጋሪዝም ማባዛትን ወደ መደመር እንደሚቀይርና ማባዛትን እንደሚያቃልል ሁሉ የላፕላስት ትራንስፎርም የካልኩለስን ሥነ ለውጥና ሥነ ማጎር ወደ ማባዛትና ማካፈል በማሻገር የካልኩለስን ተግባር ያቃልላል።
የላፕላስ ሽግግር ግልብጥ
የላፕላስ ሽግግር ግልብጥ በእንዲህ መልኩ በአቅጣጫ ቁጥር ሥነ ጥረዛ ይጻፋል፡
ሸኮኛ
ይህም በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል ውስጥ ከሚገኙ 13 ነባር ብሔረሰቦች ውስጥ ይገኛል። መደብ:ኦሞቲክ ቋንቋዎች
የሩሲያ ሥነ-ፅሁፍ
አንቷን ቼኾቭ
ሚካኤል ሾሎኮቭ
አዶልፍ ሂትለር
አዶልፍ ሂትለር (ጀርመንኛ: Adolf Hitler አዶልፍ ሂትለ) እ.አ.አ. ከ1933 ጀምሮ የጀርመን ቻንስለር እንዲሁም ከ1934 ጀምሮ ደግሞ የጀርመን መሪም (Führer) ጭምር የነበረ ሰው ነው።
ፖለቲካ
በነበረው ዘረኛ አስተዳደሩ 6 ሚሊዮን የአውሮፓ አይሁዶችን እና 5 ሚሊዮን ሌሎች የተለያዩ ሀገራት ህዝቦችን (በተለይም ስላቮችን) በገፍ (በሆሎኮስት) አስጨርሷል።
ጨረቃ
በ2011 የቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ሳይንቲስቶች ሮቦቶችን ወደ ጨረቃ ልከው የጎመንዘር አይነት (Brassica napus)፣ የድንችና የጥጥ ዘሮችን በጨረቃ ላይ በመያያዣ ውስጥ ማብቀል እንደተቻለ አስረዱ። ወደፊት ሰዎች ወደ ጨረቃ ቢመልሱ ኖሮ፣ በነዚህ ሦስት ምርቶች፦ ጎመንዘር ለዘይት፣ ድንች ለምግብ፣ ጥጥም ለልብስ፦ እንደሚረዷቸው አሉ። እንዲሁም የድንጋይ ፌጦ (Arabidopsus spp)፣ እርሾና የፍራፍሬ ዝንብ በሙከራው ውስጥ እየታደጉ ነበር። ሆኖም ከ፫ ቀን በኋላ ናሙናዎቹ ሁሉ ከጨረቃ አየር ሙቀት የተነሣ በርደው አርፈው ነበር።