cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ሃጊያ ሶፊያ
ህንጻው በ529 ዓም ከተመሠረተ ጀምሮ ቢዛንታይን መንግሥት እስከ ወደቀበት ዓመት እስከ 1445 ዓም ድረስ ጥቅሙ እንደ ቤተ ክርስቲያን ወይም ካቴድራል ነበረ። ኦቶማን ቱርክ ሃያላት በ1445 ዓም ከያዙበት ወቅት ጀምሮ እስከ 1923 ዓም ድረስ ደግሞ ህንጻው መስጊድ ሆነ። እንደገና በ1927 ዓም ተከፍቶ ከዚያን ጊዜ ወዲኅ ሥፍራው ሙዚየም ሆኖዋል።
14 February
14 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 7 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ኤምፓይር እስቴት ሕንፃ
400px|thumb|ኤምፓይር እስቴት ህንጻ ኤምፓይር እስቴት ሕንፃ በኒው ዮርክ ከተማ ውስጥ የሚገኝ ሰማይ ጠቀስ ህንጻ ነው።  በ1923 ዓም ተጨረሰ።
የመዋቅር ትንታኔ
እንደ ንፋስ እና የመሬት ርእደት አይነት ጉልበቶች በቀላሉ ለመተንበይ አስቸጋሪ በመሆናቸው በአወቃቀር ምህንድስና ስር እንደ ንፋስ ምህንድስና እና የመሬት ርእደት ምህንድስናን የመሳሰሉ ንኡስ ዘርፎች እንዲፈጠሩ ምክንያት ሆኖዋል።
ነሐሴ ፳
=ልደት=
አጋ
የሱመራዊ ነገሥታት ዝርዝር፣ የጊልጋመሽ ትውፊት እና የቱማል ጽሑፍ ሁላቸው አጋ የኤንመባራገሲ ልጅና ተከታይ እንደ ነበር በማለት ይስማማሉ። ይህ ኤንመባራገሲ የኪሽ ንጉሥ ሲሆን ከሥነ ቅርስ በእውኑ እንደ ነገሠ ታውቋል። ስለዚህ አጋ እና ጊልጋመሽ እራሳቸው ታሪካዊ ነገሥታት እንደ ነበሩ ይታስባል። በአጭር አቆጣጠር ምናልባት 2370 ዓክልበ. ግድም ነገሠ። የሱመር ነገሥታት ዝርዝር ግን ለመጀመርያው ዘመን ብዙ ጊዜ የማይመስል ቁጥር አቅርቦ እንደ ሆነ፣ አጋ በኪሽ ለ625 ዓመታት እንደ ነገሠ ይላል።
የዑር ንጉሣዊ ጨዋታ
ከ1000 ዓክልበ. በኋላ የሠንጠረዡ መንገድ መጨረሻ ቀና ሆነ፣ የህዋሳት ቁጥር ግን ፳ ሆኖ ቀረ። ለምሳሌ በአሦር ንጉሥ 2 ሳርጎን (715 ዓክልበ.. ግድም) ቤተ መንግሥት ውስጥ በተገኘ ሐውልት ላይ እንዲህ አይነት ሠንጠረዥ ተቀርጾ ይታያል።
የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቃልል
የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቃልል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቃልል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እንደ አጤ ስርአት እንድ አብርሀም እራት
እንደ አጤ ስርአት እንድ አብርሀም እራት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
1890ዎቹ
1890ዎቹ ዓመተ ምኅረት ከ1890 ዓም ጀምሮ እስከ 1899 ዓም ድረስ ያሉት ዓመታት ናቸው።
የቆጠራ መርሆች
ወጋኝ እና አግላይ መርህ
ለሶስት ስብስቦች የሚሰራወ የወጋኝ አግላይ መርህ ቀመር ይህን ይመስላል፡
የደበኔ ሳጥን መርህ
ምሳሌ፡ አንድ ሻንጣ ውስጥ 12ሰማያዊ ካልሲዎችና 18ጥቁር ካልሲወች አሉ። አይናችንን ጨፍነን ስንት ካልሲ ከሳጥኑ ብናወጣ  የግዴታ አንድ አይነት ቀለም ያላቸው ሁለት ካልሲዎች ልናገኝ እንችላለን? ለአንዱ ቀለም አይነት አንድ ሳጥን ብናበጅ እና ለሌላው አንድ ሳጥን ብናበጅ፣ ሁለት ሳጥን በቀለሞች አሉን። ሶስት ካልሲዎች ብናወጣ የግዴታ ሁለቱ አንዱ ሳጥን ውስጥ መውደቅ አለባቸው (አንድ አይነት ቀለም መሆን አለባቸው)፣ ስለሆነም መልሱ 3 ነው ማለት ነው።
ያንዲ
መጨረሻው ያንዲ ዩዋንግ በባንጯን ውግያ ሞተ፤ ኋንግ ዲ (ቢጫው ንጉሥ) በባንጯን ውግያ (2350 ዓክልበ. ግድም) አሸነፈው። ከዚያ የያንዲ እና የኋንግዲ ነገዶች ተዋሔዱ፣ አንድላይ የኋሥያ ወገን (የቻይና ሕዝብ አባቶች) ሆኑ።
ሻውሽታታር
መደብ:የሚታኒ ነገሥታት
ጊዳን
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
እንጭብር
የተክሉ ጥቅም
ሥሩ ዋጋ ያለ ጥቁር ንክር ቀለም የሚሰጥ ነው።
ቭላንደርኛ
ዋቢ ድረገጽ
መደብ:ጀርመናዊ ቋንቋዎች መደብ:ሆላንድ መደብ:ቤልጅግ መደብ:ፈረንሣይ
ቴስላ
የቴስላ ሞዴል ዋይ
thumb|left|ቴስላ ሞዴል አክስየ ቴስላ ሞዴል አክስ መካከለኛ መጠን ያለው ተሻጋሪ የስፖርት መገልገያ መኪና ነው። በ5-፣ 6- እና 7-ተሳፋሪዎች አወቃቀሮች ቀርቧል። ሞዴል X የተሰራው ከሞዴል ኤስ ባለ ሙሉ መጠን ሴዳን መድረክ ነው። የኋለኛው ተሳፋሪ በሮች በአቀባዊ የተከፈቱት ግልጽ በሆነ የ"ፋልኮን ክንፍ" ንድፍ ነው።
65 እ.ኤ.አ.
60er
የምዕራብ ንጉሥ እናት
280px|thumbnail|«የምዕራብ ንጉሥ እናት» የሸክላ ቅርስ፣ 200 ዓ.ም ግድም ተሠራ
«የምዕራብ ንጉሥ እናት» (ቻይንኛ፦ «ሺ ዋንግሙ») በቻይና አፈ ታሪክ ትገኛለች።
የፊት ከብት የእጅ ወረት
የፊት ከብት የእጅ ወረት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፊት ከብት የእጅ ወረት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሩድራይጌ ማክ ሲጥሪጊ
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
እንደ እሸት ፈልፍዬ እንደ ዘንግ መልምዬ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ሥነ ምግባር
መደብ: ሥነ ምግባር
ነሐሴ ፳፬
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
መደብ:ዕለታት
ልብ ገዛ
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
ታኅሣሥ ፩
ታኅሣሥ ፩ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፺፩ኛው ቀን እና የወሩ መጀመሪያ ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፪፻፸፭ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፸፬  ቀናት ይቀራሉ።
ዕለተ ሞት
፲፰፻፹፱ ዓ/ም ደማሚትን የፈጠረውና በኋላም በስሙ የተመሠረተውን የኖቤል ሽልማት ያቋቋመው የስዌድ ተወላጅ አልፍሬድ ኖቤልበዚህ ዕለት አረፈ።
የሆንዱራስ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሆንዱራስ
ሃሪ ፖተር ክፍል ስድስት (ፊልም)
ハリー・ポッターと謎のプリンス
ወጋኝ አግላይ መርህ
ምሳሌ፡
ሃሪ ፖተር ክፍል ስድስት (ፊልም)
ተዋንያንና ገፀባህሪያት
የሃሪና የሄርሞኒ ጓደኛ። ሮን የአስማተኞች ጨዋታ ላይ ተካፋይ ሆኖ ድል ተቀዳጅቷል።
የሆግዋርት ትምህርት ቤት መምህርና በአንድ ጊዜ የቮልድሞርት መምህር። ሃሪ ከስለጎርን ቮልድሞርት የነገረውን ምስጢር ለማወቅ ይሞክራል። ከብዙ ሙከራ በኋላም ተሳክቶለታል።
ሥነ ዲበ አካል
መደብ: ሥነ ዲበ አካል
አቫታር (ፊልም)
አቫታር የ2009 እ.ኤ.አ. የጀምስ ካሜሩን ሳይ-ፋይ ፊልም ነው።
ሻንግጭዩ
መደብ:የቻይና ከተሞች
ማህሙድ አህመድ
ማህሙድ የዝና ጣራ ላይ መድረስ ችሏል፡፡ በሕዝቡ ዘንድ ከመወደዱና ከመፈቀሩ በተጨማሪ በተለያዩ ዓለም አቀፍ መድረኮች ላይም ዝናው ናኝቷል፡፡ የሰዎችን ልብ ከማሸነፉ በተጨማሪ ከኮንሠርቱ በፊት ቲኬቶቹ ተሸጦ የሚያልቅበት አጋጣሚም ተደጋጋሚም ነው፡፡ የተለያዩ ሽልማቶችንም ለማሸነፍም ችሏል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ አንዱ የቢቢሲ ወርልድ ሚዩዚክ አዋርድ አንዱና ዋነኛው ነው፡፡ ምንም እንኳን ይሔን ያህል የጣራ ዝና ላይ ቢሆንም ትሁት፣ ሰዎችን የሚያከብርና በቀላሉም የሚግባባ ሰው ነው፡፡
ማህሙድ ከልጅነቱ ጀምሮ ያጋጠመውን ውጣ ውረድ በማስታወስ አሁን ያለበትን ደረጃም እግዚአብሔርን በማመስገን ተናግሯል፡፡
ጥላሁንና ሌሎቹ ዘፋኞች በተመለሱበት ወቅት የእሱ መዝፈን በጣም ነው ያስገረማቸው፤ የግጥም ደብተርም ሰጡት፡፡ መዝፈን በጀመረበት ወቅት የተለያዩ ዘፋኞችን ሙዚቃ በመዝፈን ነበር፡፡ በዚህም ክለብ ነበር ‹‹አላወቅሽልኝም›› የሚለው የመጀመሪያው ዘፈኑ የሆነው ግጥም የተሰጠው፡፡ ክብር ዘበኛ መቀጠር ፍላጐቱ የነበረ ሲሆን መጀመሪያ ግን ፖሊስ ኦርኬስትራና ምድር ጦር ለመቀጠር ጠየቀ፡፡ በተለያዩ ምክንያቶችም እንደማይቀጥሩት ነገሩት፡፡ መቶ አለቃ ግርማ ሐድጉም (በኋላ ሻለቃ) ክብር ዘበኛ መቀጠር ይፈልግ እንደሆነ ጠየቁት፣ እሱም ተስማማ ከመቀጠሩ በፊት ግን በሕዝብ ፊት ዘፍኖ ማለፍ ነበረበት፡፡ የዚያን ጊዜ የነበረውን እያንዳንዷን ጥቃቅን ነገር በጥልቅ ያስታውሳል፤ የታምራት ሞላን ‹‹ተስፋ አትቁረጪ›› እንዲሁም ‹‹አላወቅሺልኝም››ን ሲዘፍን የተመልካቹ መልስ ለየት ያለ ነበር፡፡
በ1963 ከአይቤክስ ባንድ ጋር ራስ ሆቴል በሚሠራበት ወቅት ‹‹ኩሉን ማን ኳለሽ››፣ ‹‹አምባሰል››፣ ‹‹ችቦ አይሞላም ወገቧ›› እና ‹‹አልማዝ ምን ዕዳ ነው›› የመሳሰሉ ዘፈኖችን ይዘፍን ነበር፡፡ እነዚህ ዘፈኖች ከአንዳንድ ወገኖች ከፍተኛ ትችትም አጋጠመው፡፡ የዱሮ ዘፈኖችን በአዲስ መልክ ትጫወታለህ ለማለት አንድ ጋዜጠኛ ‹‹ፍራሽ አዳሽ›› ብሎ የጠራውን አጋጣሚም አሁንም አይረሳውም፡፡
የማህሙድ ዓለም አቀፍ ዕውቅና የመጣው ፍራንሲስ ፋልሴቶ ኢትዮጲክስ የሚለውን የሙዚቃ ስብስብ ካወጣ በኋላ ሲሆን ማህሙድም ውለታውን የረሳ አይመስልም፡፡
ሌፕቶስፓይሮሲስ
ሌፕቶስፓይሮሲስ ( የመስክ ትኩሳት  በመባል ይታወቃል፤<ማጣቀሻ ስም የአይጥ ማጥመጃ ቢጫ , እና  ፒርትርቢያል ትኩሳት ከሌሎች ስሞች መካከል) የቁስል የሚመጣው በ የቆርኪ መክፈቻ ቅርጽ ባክቴሪያ ሌፕቶስፓይራ ተብሎ ይጠራል፡፡ ምልክቶችን ከምንም እስከ መለስተኛ የራስ ምታት፣ የጡንቻ ህመም፣ እና ትኩሳት እስከ ከፍተኛ ስቃይ ያለበት ከሳንባ መድማት ወይም ማጅራት ገትር:: <ref name=McB2005/> ህመሙ በሰዎች ላይ ወደ ቢጫ ከተቀየረ፣ የኩላሊት አለመስራትካመጣና የመድማት ነገር ካለው ይህ  የዊልስ በሽታ ተብሎ ይታወቃል፡፡ ከፍተኛ የሳንባ መድማት ካመጣ ይህ  ከፍተኛ የመተንፈሻ አካለት ስቃይ ሁኔታ ይባላል፡፡
ተረት መ
<font size="+1"> መደብ:ተረቶች
ፆታ
ፆታ ወንድ እና ሴት በሚል የተለዩ ባህሪያትን የያዙ ፍጥረታት ምድብ ነው።
እንደ እንግዳ ጥልቅ እንደ ውሀ ፍልቅ
እንደ እንግዳ ጥልቅ እንደ ውሀ ፍልቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጌራ ምድርና ቀያ ገብርኤል
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ይስማዕከ ወርቁ
200px|right|thumb|ደራሲ ይስማዕክ ወርቁ ይስማዕከ ወርቁ ኢትዮጵያዊ ወጣት ደራሲ ሲሆን ዴርቶጋዳ በተባለዉ መፅሀፉ በአንባቢዎቹ ዘንድ ታዋቂነትን አግኝቷል፡፡ ይስማዕከ እስካሁን አስራ ሶስት መፅሀፍትን ለህትመት አብቅቷል፡፡ ተከርቸም (የመጀመርያ መፅሀፉ)፣ ሁለተኛ መፅሀፉ የወንድ ምጥ ዴርቶጋዳ ራማቶሓራ ዣንቶዣራ ዮራቶራድ ዮቶድ ሜሎስ ተልሚድ ክቡር ድንጋይ፣ የኦጋዴን ድመቶች፣ ደህንነቱ እና በመጨረሻም ዛምራ የተሰኘ ልብወለድ አበርክቶልናል፡፡
ጠጣር ጂዎሜትሪ
ጠጣር ጂዎሜትሪ የሶስት ቅጥ ኅዋ ጂዎሜትሪ የሚጠናበት የሒሳብ ክፍል ነው። ሶስት ቅጥ ማለቱ እኛ የምንኖርበትን ኅዋ ቅጥ ማለት ነው።  ይሄ አይነት ጂዎሜትር በጥንታውያኑ ግብጾችና ግሪኮች ዳብሮና ተመዝግቦ ይገኛል።
መደብ: ጂዎሜትሪ *
ሄኖክ የሺጥላ
መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች
ሳን ሳልቫዶር
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር (1998 ዓ.ም.) 2,224,223 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 13.66667°N, -89.16667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
የሃንጋሪ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሀንጋሪ
የካቲት ፬
=ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
መደብ:ዕለታት
ብርሃን
የብርሃን ፍጥነት
thumb|center|600px|[[ቢጫው መስመር አንድ የብርሃን ጨረር ከመሬት ተነስቶ ጨረቃ ለመድረስ ከመቅጽበት ሳይሆን 1.29 ሴኮንድ እንደሚወስድ በትክክል ያሳያል]]
ብርሃን፣ ከኦና ወጥቶ በቁስ አካል ውስጥ (ለምሳሌ በአየር ውስጥ) ሲጓዝ ፍጥነቱ ይቀንሳል። የዚህ ቀስተኛ ፍጥነት መጠን በቁሱ ዳይኤሌክትሪክ ባህርይና በብርሃኑ አቅም ይወሰናል። ብርሃን ኦና ውስጥ ያለው ፍጥነት cበአንድ ቁስ ውስጥ ላለው ፍጥነቱ ሲካፈል ውጤቱ የዚያ ቁስ የስብራት ውድር ይባላል። በሒሳብ ቋንቋ ሲጻፍ፦ እዚህ ላይ n = የቁሱ የስብራት ውድር ሲሆን፣ v ደግሞ በቁሱ ውስጥ ያለው የብርሃን ፍጥነት ነው።
ስብረት (ሬፍራክሽን)
እዚህ ላይ \theta_1 በብርሃኑ ጨረርና በአንደኛው ብርሃን አስተላላፊ አካል ቀጤ ነክ መካከል ያለውን ማዕዘን ሲዎክል \theta_2 ደግሞ በሁለተኛው አካል ቀጤ ነክና በብርሃኑ ጨረር መካከል ያለውን ማዕዘን ይወክላል። n1 እና n2 የብርሃን አስተላላፊዎቹ የስብራት ውድር ናቸው፣ n = 1 ለጠፈር ሲሆን n > 1 ደግሞ ለማናቸው ብርሃን አስተላላፊና በከፊል አስተላላፊ ቁስ አካሎች የሚሆን ነው።
መወላገድ (ዲፍራክሽን)
ሞገዶች እንቅፋት ወይም ጠባብ ክፍተት ሲያጋጥማቸው በእንቅፋቱ ዙርያ የመጠምዘም ባህርይ ያሳያሉ። ለምሳሌ ከአንድ ክፍል ሆኖ ከሌላ ክፍል የሚወራን ወሬ ማዳመጥ መቻሉ የድምጽ ሞገድ በግድግዳወችና በሮች ዙሪያ መጠማዘዝ በመቻሉ ነው። ከዚህ በተጻራሪ የዕለት ተለት ተመክሯችን እንደሚያረጋግጥልን ብርሃን በቀጥተኛ መንገድ እንደሚጓዝ ነው፣ ሰሆነም አንድ ክፍል ሆነን ሌላ ክፍል የሚሆነውን ማየት አንችልም። ነገር ግን በጥንቃቄ ስናስተውል ይሄ ሙሉ በሙሉ እውነት ሆኖ አናገኘውም። ለምሳሌ በጣም ስል የሆኑ ጠርዞች የሚያሳርፉትን ጥላ በጥንቃቄ ስንመረምር አንድ ወጥ ከመሆን ይልቅ በፈርጅ በፈርጁ የደመቀና የጨለመ ሆኖ እናገኛለን። ብርሃን በቀጥታ እሚጓዝ ከሆነ ለምን ይሄ ሆነ? አንድ ክፍል ሆነን ሌላ ክፍል የሚሆነውን የማናይበት ምክንያት የብርሃን ሞገድ ርዝመት ከድምጽ ሞገድ ርዝመት በጣም ስለሚያን የድምጽን ያህል መጠማዘዝ ስለማይችል ነው።
የብርሃን ምንጮች
አተሞች ብርሃንን አመንጭተው መርጨት ወይም ውጠው ማስቀረት ይችላሉ። ይህን እሚያረጉት እንዲሁ በደፈናው ሳይሆን ለጠባያቸው በሚስማማ አቅም ውስጥ ያለን ብርሃን ነው። ይህ ሲሆን አተሞቹ የመርጨት መስመር በአተሞቹ ብትን ላይ እንዲፈጥር ያደርጋል። ሁለት አይነት የኤሌክትሮማግኔቲክ ምርጨት አለ። ፩ኛው ድንገተኛ መርጨት ሲባል ይህ አይነት ብርሃን በብርሃን ረጪ ዳዮድ፣ ጋዝ ርጭት፣ ኒዖን አምፑል፣ ሜርኩሪ አምፑልና በ እሳትነበልባል ለሚመነጨው ብርሃን ተጠያቂ ነው። ፪ኛው የተነሳሳ መርጨት ሲባል በሌዘር እና ሜዘር ለሚመነጨው ብርሃን ተጠያቂ ነው። right|200px|thumb| የመጠጫው ቱቦ የታጠፈ መምስሉ ከርሱ የሚንጸባረቀው ብርሃን ከውሃው ወጥቶ አየር ውስጥ [[#ስብረት(ሬፍራክሽን)|ስለሚሰበር ነው]] የኤሌክትሪክ ቻርጅ ተሸካሚ አካላት (ለምሳሌ ኤሌክትሮን )፣ የሚጓዙበት ፍጥነት ሲቀንስ ጨረራ ይረጫሉ፣ በዚህ አኳኋን የምታይ ብርሃን ሊፈጥሩ ይችላሉ፡ ሳይክሎትሮን ጨራራ፣ ሲንክሮትሮን ጨራራ እና ብሬምስትራንግ ጨራራ የዚህ ምሳሌወች ናቸው። አንድ አንድ እኑሶች (ፓርቲክልስ) በቁስ አካል ውስጥ ከብርሃን ፍጥነት በላይ ከተጓዙ ቼርንኮቭ ጨረራ የተሰኘን በአይን ሊታይ የሚጭል ጨረር ይፈጥራሉ።
ሞገዳዊ ኅልዮት
የሞገድ ኅልዮት በራሱ ድክመት ነበረው። ድምጽ ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ለመጓዝ በመሃከሉ ሞግዱን ተሸካሚ አካል ያስፈልገዋል። ለምሳሌ አንድ ሰው በጠፈር ውስጥ ቢናገር በሌሎች አይሰማም ምክንያቱም የድምጹን ሞገድ የሚያስተላልፍ አየር የለምና። ልክ እንዲሁ ብርሃንን አስተላላፊ አካል ያስፈልጋል። ነገር ግን ብርሃን በባዶ ጠፈር ውስጥ ከፀሐይ መንጭቶ መሬት ይደርሳል። ስለሆነም የጥንቶቹ ሳይንቲስቶች ጠፈር ውስጥ የሚኖር ኤተር የተባለ በአይን የማይታይ ነገር ሞገዱን እንደሚያስተላልፍ መላ ምት አደርጉ።
ልዩ አንጻርዊ ኅልዮት
በ1905 አልበርት አይንስታይን ይህን እንቆቅልሽ እስከፈታ ድረስ እንቆቅልሽ ሆኖ ቆይቶ ነብር። አይንስታይን እንዳስረዳ፣ ኅዋና ጊዜ ቋሚ ነገር ሳይሆኑ የሚለጠጡና የሚኮማተሩ ነገሮች ናቸው። ስለዚህ የብርሃን ፍጥነት (በጠፈር) ምንጊዜም ቋሚ የመሆኑ ምስጢር የኅዋና ጊዜ መኮማተር እንደሆነ አስረዳ። በዚያውም አይንስትያን ከዚይ በፊት የማይታወቀውን የግዝፈት እና የአቅምን ተመጣጣኘት በሚከተለው ቀመሩ አስረገጠ ፡
መብረቅ
በነገራችን ላይ በአመት እስከ 16 ሚሊዮን ጊዜ መሬትን መብረቅ ይመታታል።
ኋንግ ዲ
የተወለደው ሾው ጪው በተባለ ሥፍራ በጩፉ ሲሆን በኋላ ነገዱን ወደ ዥዎሉ ወሰደው፤ በዚያ ገበሬ ሆኖ ድብ፣ ነብርና ባለክንፍ አንበሣ የመሰለ ፍጡር አንዳስለመደ የሚል ትውፊት አለ። ያንጊዜ የኋንግ ዲ ወገን እና የያንዲ (ዩዋንግ) ወገን ለቢጫው ወንዝ ሸለቆ ተወዳዳሪዎች ነበሩ። ሦስተኛ ወገን - የሊ ሕዝብና ንጉሣቸው ቺ ዮው - ደግሞ ጠላቶቻቸው ሆኑ። ሦስት ውግያዎች ተከተሉ። በመጀመርያው የቺ ዮው ሥራዊት ያንዲውን አሸነፈው። ከዚያ ያንዲው ተሸንፎ ወደ ኋንግ ዲ ሸሸ። በሁለተኛው የዥዎሉ ውግያ ኋንግ ዲ እና ቺ ዮው ተጋጠሙ። በዚህ ውግያ ቺ ዮው ጉምን በጥንቆላ ፈጥሮ ኋንግ ዲ እንደገና በተነው፣ ብዙም ሌሎች ጉድ ሥራዎች እንደ ተከሠቱ የሚል ትውፊት አለ። ቺ ዮው በዚህ ውግያ ቢሸነፍም፣ የኮርያ ሕዝብና የህሞንግ ሕዝብ ዛሬውንም እንደ ቅድማያታቸው ይቆጥሩታል። በሦስተኛው የባንጯን ውግያ፣ ኋንግ ዲ በያንዲው ላይ ድል አደረገ። ከዚያ በኋላ ወገኖቻቸው ተባብረው የኋሥያ ብሔር (የቻይና ሕዝብ ቅድማያቶች) ፈጠሩ። ኋንግ ዲ በይፋ የቻይና ንጉሥነት ማዕረግ ወሰደ፤ የዘውድና ቤተ መንግሥት ሥርዓት ጀመረ። ከዚህ በተረፈ ኋንግ ዲ ጋሪና መርከብ እንደ ፈጠረ ይጻፋል። ደግሞ ምኒስትሩ ጻንግችየ መጀመርያ የቻይና ጽሕፈት ፈጠረ፤ የኋንግ ዲ ሚስት ሌዙም ልብስ ከሃር ትል እንዴት እንደሚሠራ አሳየች። የህክምና መጽሓፍ ኋንግዲ ኔጂንግ ሌሎችንም መጻሕፍት እንደ ጻፈ ይታመናል። ከዚህ በላይ የቻይና ስነ ፈለክና የቻይና ዘመን አቆጣጠር ፈጠረ። ስለ ኋንግ ዲ ብዙ ሌሎች ትውፊቶች አሉ።
የኋንግ ዲ ዘመነ መንግሥት በቀርከሃ ዜና መዋዕል ዘንድ
ኋንግ ዲ 7 አመት ከአረፈ በኋላ፣ ሚኒስትሩ ጻንግችየ ዧንሡን ንጉሥ እንዳደረገው ይባላል።
መደብ:የኋሥያ ነገሥታት
የቱርኪክ ቋንቋዎች ቤተሠብ
upright=1.5|thumb|ቱርኪክ ቋንቋዎች ዛሬ{{legend|#C71585|ኦጉራዊ (ቹቫሽኛ)}} {{legend|#0000FF|ሳይቤራዊ}} {{legend|#32CD32|ዊጉራዊ}} {{legend|#FF0000|ኦጉዛዊ}} {{legend|#FF4500|ኪፕቻካዊ}} {{legend|#FFD700|ኻላጅኛ}} የቱርኪክ ቋንቋዎች ቤተሠብ በተለይ በእስያ የሚገኝ ታላቅ የቋንቋዎች ቤተሠብ ነው።
*
ባርሴሎና
ባርሴሎና (እስፓንኛ፦ Barcelona) የእስፓንያ ከተማ ነው።
ማሪኦ
thumbnail ማሪኦ (በእንግሊዝኛ: Mario፣ በጃፓንኛ: マリオ) ወይም “ሱፐር ማሪኦ” (በእንግሊዝኛ: Super Mario፣ በጃፓንኛ: スーパー・マリオ)　የኒንቴንዶ ልብ ወለድ ባለታሪክ ነው። የርሱ ታናሽ ወንድም ሉኢጂ (በእንግሊዝኛ: Luigi፣ በጃፓንኛ: ルイージ) ነው።
ሬክታይድ ሪግዴርግ
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የሬኽታይድ ዘመን ለ20 ዓመታት ቆየ። በተለይ የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ426 እስከ 406 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
ኢማኑኤል ማክሮን
በከፊል ለፊሎን ጉዳይ ምስጋና ይግባውና ማክሮን በመጀመሪያው ዙር ድምጽ መስጫውን ቀዳሚ ሲሆን እ.ኤ.አ. ሜይ 7 ቀን 2017 የፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ሆነው ተመርጠዋል በሁለተኛው ዙር 66.1% ድምጽ በማግኘት ማሪን ለፔን አሸንፈዋል። በ39 አመቱ ማክሮን በፈረንሳይ ታሪክ ትንሹ ፕሬዝዳንት ሆነ። ኤዶዋርድ ፊሊፕን ጠቅላይ ሚኒስትር አድርጎ የሾመው ሲሆን ከአንድ ወር በኋላ በ2017 በተካሄደው የፈረንሳይ የሕግ አውጪ ምርጫ የማክሮን ፓርቲ ላ République ኤን ማርሼ (LREM) ተብሎ የተሰየመው የብሔራዊ ምክር ቤት አብላጫ ድምፅ አግኝቷል። በፕሬዚዳንትነት ዘመናቸው ማክሮን በሠራተኛ ሕጎች እና በግብር ላይ በርካታ ማሻሻያዎችን ተቆጣጥረዋል። የእሱ ማሻሻያዎች ተቃውሞ፣ በተለይም የታሰበው የነዳጅ ታክስ፣ በ2018 ቢጫ ቀሚሶች ተቃውሞ እና ሌሎች ተቃውሞዎች አብቅቷል። እ.ኤ.አ. በ2020 ፊሊፕ ከስልጣን መልቀቁን ተከትሎ ዣን ካስቴክስን ጠቅላይ ሚኒስትር አድርጎ ሾመ። ከ2020 ጀምሮ የፈረንሳይን ቀጣይነት ያለው ምላሽ ለኮቪድ-19 ወረርሽኝ እና ለክትባት ስርጭት መርቷል።
የመጀመሪያ ህይወት
የማክሮን ቤተሰብ ውርስ በሃውትስ-ደ-ፈረንሳይ ውስጥ ወደሚገኘው አውቲ መንደር የተገኘ ነው። ከአባቶቹ ቅድመ አያቶቹ አንዱ ጆርጅ ዊሊያም ሮበርትሰን እንግሊዛዊ ነበር እና የተወለደው በብሪስቶል፣ ዩናይትድ ኪንግደም ነው። የእናቱ አያቶች፣ ዣን እና ገርማሜ ኖጉዬስ (የተወለደችው አሪቤት)፣ ከፒሬኔን ከተማ ከባግኔሬስ-ዴ-ቢጎሬ፣ ጋስኮኒ ናቸው። እሱ በተለምዶ ባግኔሬስ-ዴ-ቢጎርን ጎበኘው አያቱን ገርማሜን ለመጎብኘት “ማንቴ” ብሎ የጠራት። ማክሮን የንባብ መደሰትን እና የግራ ቀጠናውን የፖለቲካ ዝንባሌ ከጀርማሜ ጋር ያዛምዳል፣ እሱ፣ ከትህትና አባት እና የቤት እመቤት አስተዳደግ ከመጣ በኋላ፣ አስተማሪ ከዛም ርዕሰ መምህር ሆኖ በ2013 አረፈ።
ምንም እንኳን ሃይማኖታዊ ባልሆነ ቤተሰብ ውስጥ ያደገ ቢሆንም, ማክሮን በ 12 ዓመቱ በራሱ ጥያቄ ካቶሊክን ተጠመቀ. እሱ ዛሬ አግኖስቲክ ነው.
ማኒሽቱሹ
300px|thumbnail|«የማኒሽቱሹ ሐውልት»፣ በ[[ኪሽ ዙሪያ የርስት አከፋፈል ይዘግባል]]
እንደ ንብ ቀስሞ እንደ ወጥ ቀምሞ
እንደ ንብ ቀስሞ እንደ ወጥ ቀምሞ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፎቶ ላ ሴሌ
ፎቶ ላ ሴሌ (በሓይቲያን ክሬኦሌ: Pik Lasèl) በሃይቲ ውስጥ ከፍተኛው ተራራ ነው።
መደብ:ተራሮች መደብ:ሃይቲ
ቅዱስ ዐማኑኤል
እንዲሁም አንዳንድ ሃይማኖቶች ደግሞ የእግዚአብሔር መልዕክተኛ ነው ሲሉ አንዳንዶቹ ደግሞ ነቢይ ነው ብለው ያምናሉ።
1. ኢየሱስ የእግዚአብሔር ልጅ ነው
ከሁለት ሺህ ዓመት በፊት በሰው ልጆች ታሪክ ውስጥ አንድ እንግዳ ሰው ብቅ አለ፡፡ ይህ ሰው በአለም ውስጥ የተወለደ ቢሆንም፣ ልክ እንደማንኛውም ሰው ሰብአዊ ማንነት ቢኖረውም ተራ ሰው አልነበረም። ከድንግል ማርያም በመንፈስ ቅዱስ ተፀንሶ ወደ ምድር የመጣው፣ በሰው አምሳል የተገለጠው ራሱ እግዚአብሔር ነው፡፡ ይህ ሰው (የእግዚአብሔር ልጅ) ነው (ሉቃስ 1፡26-35)፣ (ዮሐንስ 1፡1 እና ዮሐንስ 1፡14)።
በብሉይ ኪዳን ስለሚመጣው መሢህ (ክርስቶስ) ሲተነበይ ከመጠሪያዎቹ አንዱ አማኑኤል በዕብራይስጥ «ኢሜኑ» (ከኛ ጋር) «ኤል» (አምላክ) ወይም አምላክ ከኛ ጋራ ማለት ነው። ምድር የእግዚአብሔር መረገጫ እንደ ተባለች (ኢሳይያስ 66:1 እና ማቴ. 5:35) ወደፊት «ከወንዝ እስከ ምድር ዳርቻ ድረስ» ለዘላለም የሚነግስ ብለው የተነበዩለት አምላክ የሚሉት እግዚአብሔር ነው።
ማላቦ
የኪራይ ጊዜ አልቆ ደሴቱ ወደ እስፓንያ ሲመለስ የከተማው ስም 'ሳንታ ኢዛቤል' (Santa Isabel) ሆነ። በ1961 ዓ.ም. የኤኳቶሪአል ጊኔ ዋና ከተማ ወዲህ ከባታ ተዛወረ። በ1965 ስሙ 'ማላቦ' ሆነ።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን
ታቦት
1ኛ፦ ታቦት እንደሙሴ ሕግ የሚዘጋጀው ከግራር እንጨት ሆኖ፣ ርዝመቱ ሁለት ክንድ ተኩል፣ ወርዱም አንድ ክንድ ተኩል፣ ቁመቱም አንድ ክንድ ተኩል ይሁን ይልና፣ በውስጥና በውጭም በጥሩ ወርቅ ለብጠው፣ በዙሪያውም የወርቅ አክሊል አድርግለት ይላል። ደግሞም ታቦቱን የሚሸከሙት ከወርቅ በተሠሩ መሎጊያዎች አራት ሰዎች እንደሆኑ እንረዳለን። በአጠቃላይ የብሉይ ኪዳን የታቦት አሠራር እጅግ ከባድ በመሆኑ በሁሉም ዘንድ አይቻልም ነበር። ምናልባት አንዳንድ የቤተ ክርስቲያን ፍቅር የነበራቸው ነገሥታትና ዛሬም ፍቅረ ቤተ ክርስቲያን ያላቸው አንዳንድ ምዕመናን ይችሉት እንደሆነ ነው እንጂ ቀላል ኣይደለም።
ስለጽላቱም እንደዚሁ ነው፥ ከቻልን ከከበረ ድንጋይ፣ ከዕብነ በረድ መቅረጽ እንችላለን፤ ካልቻልን ጽላቱን ከማይነቅዝ እንጨት መቅረጽ እንችላለን። በሌላ በኩልም ከቻልን እንደ ብሉይ ኪዳኑ በአንድ ታቦት ሁለት ጽላት ማስቀመጥ እንችላለን፤ ካልቻን በአንድ ታቦት አንድ ጽላት ብቻ ይሆናል። በተጨማሪም ጽላቱን ማስቀመጫ ታቦት ባይኖረን፣ ጽላቱን ታቦት ብለን በመጥራት በጽላቱ ብቻ መጠቀም እችላለን፥ ቀኖና ነውና።
እኛ የምናምነው ቅዱስ ስሙ የተጻፈበትን የክርስቶስ ሥጋና ደም፣ የክብር ዙፋን የሆነውን ታቦት ማክበራችን. በኪሩቤል ዙፋን የሚቀመጥ መድኅነ ዓለም ክርስቶስን ማክበራችን መሆኑን ነው። በታቦቱ ፊት መስገዳችንም በታቦቱ ለተጻፈው ለቅዱስ ስሙ ነው። በታቦት ፊት ለእግዚአብሔር ስም ይሰግዱ የነበሩ ኢያሱና የእስራኤል ሽማግሌዎች በረከት አገኙበት እንጂ አልተጎዱበትምና ነው፤ ኢያ 7፥6፣ ዘዳ 33፥10።
በርግጥ እህቶቻችን በዚህ እንደማይስማሙ እናውቃለን፤ አብዛኞቹም ስለተመቸኝና የምወደው ዓይነት አለባበስ ስለሆነ ነው እንዲህ የምለብሰው ይሉናል። ይሁን እንጂ እውነቱ ሌላ ይመስላል ምክንያቱም፦
አንዳንድ ሴቶች እግዚአብሔር "ምን ሠራሽ?" እንጂ "ምን ለበስሽ?" አይለኝም፣ ይላሉ። እግዚአብሔር ግን እንዲህ ይላል፦ “እንግዳ ልብስ የሚለብሱትንም ሁሉ እቀጣለው” ትን ሶፎ 1፥18። እንግዲህ የሴቶቹን እንቀበል? ወይስ የእግዚአብሔርን? ምርጫው ያንቺው ነው እህቴ። መፅሐፍ ግን እንዲህ ይላል፦ “ከስው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባል” የሐዋ 5፥29። በሴቶችና በወንዶች መካከል የአለባበስ ልዩነት ሊኖር ይገባል። “ሴት የወንድን ልብስ አትልበስ፣ ወንድም የሴትን ልብስ አይልበስ፣ ይህን የሚያደርግ በአምላክህ በእግዚአብሔር ዘንድ የተጠላ ነው” ዘዳ 22፥5። ታዲያ ቀሚስን የወንድ፣ ሱሪን የሴት ማን አደረገው? ይህ የሰነፍና ለስህተታቸው ምክንያትን የሚሹ ሴቶች የሚያነሱት ጥያቄ ነው። በመጀመሪያ ደረጃ እኛ ኦርቶዶክሳውያን የእግዚአብሔርን ቃል ዓውቀን ልንፈፅመው እንጂ በቃሉ ላይ የምንፍቅና ጥያቄ እናነሳ ዘንድ ተገቢ አይደለም። ግን ደግሞ ተፈጥሯችንን ብቻ በማየት ኅሊናችን ራሱ ቢናገር ሱሪ የሴት ነውን? ቀሚስስ የወንድ ነው እንዴ? “ተፈጥሮ እንኳን አያስተምራችሁምን?" 1ኛ ቆሮ 11፥14። “ዳሩ ግን ማንም ሊከራከር ቢፈቅድ እኛ ወይም የእግዚአብሔር አብያተ ክርስቲያናት እንዲህ ያለ ልማድ የለንም” 1ኛ ቆሮ 11፥16። ቅዱስ ጳውሎስ እንዳለው ስህተት መሆኑን መናገር እንጂ መከራከር አያስፈልግም፣ ክርስትና በምርጫ ነውና። “በፊትህ እሳትና ውኃን አኑሬአለው፥ ወደ ወደድኸው እጅህን ክተት” ሲራ 15፥15። ከዚህ ላይ ግን ቀሚስ ሲባል ከውስጥ ሱሪ የማይሻለውን ብጣሽ ጨርቅ እንዲሁም ቁመቱ ረዥም ሆኖ ከሰውነት ጋር የሚጣበቀውን ዓይነት አለባበስ ማለት እንዳልሆነ ልብ እንበል።
የምድር ጉድ
የምድር አጫዋች  በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።ትርጉሙም አጭር ወይም በተለምዶ ቁመቱ ያጠረ ሰው ማለት ነው።
ሮጠክታይድ ሮጣ
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የሮጠኽታይድ ዘመን ለ7 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ769 እስከ 762 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
የካቲት ፮
=ዋቢ ምንጮች=
ማሌሜ
መያያዣዎች
መደብ:የስዊድን ከተሞች
ካጊሾ ዲክጋኮይ
ካጊሾ ኤቪደንስ ዲክጋኮይ (ኅዳር ፲፭ ቀን ፲፱፻፸፯ ዓ.ም.) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። በአሁኑ ጊዜ ለፉልሃም እና የደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን ይጫወታል።
የሚዳቋ ብዛት ለውሻ ሰርግ ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
21ኛው ምዕተ ዓመት
21ኛው ምዕጤ ዓመት ከ2001 እስከ 2100 ዓም ድረስ የነበረው ክፍለ ዘመን ነበረ።
ታሊን
ታሊን (Tallinn) የኤስቶኒያ ዋና ከተማ ነው።
ሰቆጣ
ታሪክ
ከአክሱም መዳከም በኋላ በአረብ ጸሐፊዎች ዘንድ እንደ የኢትዮጵያ ዋና ከተማነት ብዙ ጊዜ የሚጠቀሰውኩባር የተሰኘው የጥንቱ የኢትዮጵያ ገናና ማዕከል ሰቆጣ እንደነበር በታሪክ ግንዛቤ አለ ።  ስለሆነም ይመስላል፣ ላስታን በዋግ ሹም ማዕረግ ያስተዳደሩ ገዢዎች መቀመጫቸው ሰቆጣ ነበር።
ነሐሴ ፳፮
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፸፫ ዓ/ም በመካከለኛው የአፍሪቃ ሪፑብሊክ የተካሄደው ወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት አገሪቱን ከነጻነት ጀምሮ የመሩትን ፕሬዚደንቱን ዴቪድ ዳኮን ከሥልጣን አወረደ።
=ልደት=
የፍቅር ጣእሙ በመሳለሙ
የፍቅር ጣእሙ በመሳለሙ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቶኒ ኦርላንዶ ኤንድ ዳውን
ከዚያም በኋላ እስካሁን ድረስ ሦስቱ ዘፋኞች ከጊዜ ወደ ጊዜ ዘፈኖችን እንደገና ለማጫወት ተባብረዋል።
ሃርፐር ቫሊ ፒ. ቲ. ኤ.
በማኅበሩ ግብዝነት ተናድዳ፣ ስቴላ እራስዋ በሚከተለው ማኅበር ስብሰባ ድንገት ገባች። የማኅበር አባላት ምስጢሮችን ገልጣ ግብዞች እንደ ሆኑ በገሃድ አወጣች።
57 እ.ኤ.አ.
50er
መስከረም ፲፱
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ዕለተ ሞት=
መደብ:ዕለታት
የሚዳቋ ግርግርታ ለውሻ ሰርግ ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዓይንባይን ዝምድና
ምሳሌ
እዚህ ላይ
መስከረም ፩
ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ ፫፻፷፭ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ፤  ማቴዎስ፤ እና ማርቆስ ደግሞ ፫፻፷፬ ቀናት ይቀራሉ።
20 February
20 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 13 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ጨሊያ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
2 ባርዱስ
ሎንጎ እና ልጁ 2 ባርዱስ አብረው ሎንጎባርዲ የተባለውን ወገን እንደ መሠረቱ የሚያምኑ ጸሐፊዎች አሉ። ሆኖም ሎንጎባርዲ እራሳቸው በጻፉት ታሪክ መጻሕፍት ዘንድ፣ መጀመርያ ከስካንዲናቪያ ወጥተው ሎንጎባርዲ ወይም «ረጅም ጺሞች» ከተባሉ በኋላ ነው በስሜን ጣልያን በ6ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. የሠፈሩ። ስለዚህ ሎንጎባርዲ ከሎንጎ እና ከባርዱስ እንዳልተሰየሙ የስሞቹም ተመሳሳይነት አጋጣሚ እንደ ሆኑ የሚጽፉም አሉ።
ፈረሰኛ የወሰደውን እግረኛ አይመልሰውም
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
1910ሮቹ
1910ሮቹ ዓመተ ምኅረት ከ1910 ዓም ጀምሮ እስከ 1919 ዓም ድረስ ያሉት ዓመታት ናቸው።
የላኦስ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ላኦስ
ሊምቡርግኛ
thumb|350px|ሊምቡርግኛ የሚናገርበት ዙሪያ
ሲርላም
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ጓደር ወደብ
ወደቡ በቅርብ ጊዜ በጣም እየተደረጀ ነው። ከ2005 ዓም ጀምሮ ለቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ መንግሥት ተከራይቷል፤ በ2008 ዓም፣ ቻይና በይፋዊ ስምምነት ለ43 አመታት ወይም እስከ 2051 ዓም ድረስ ከፓኪስታን ተከራይቷል። የቻይና ቀለብቶና መንገድ እቅድ ለንግድ በዋናነት የተፈጸም ሥራ ሚና አለው።
ካሽሚርኛ
በተጨማሪ ለመረዳት
መደብ:ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች መደብ:ሕንድ መደብ:ፓኪስታን
1656
1656 አመተ ምኅረት የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር አመት ነበር። በጎርጎርያን ካሌንዳር የ1663 እ.ኤ.አ. መጨረሻና የ1664 እ.ኤ.አ. መጀመርያ ይቆጠራል።
የሚጣፍጥ ምግብ ምንድን ነው ቢሉት ሲርብ የበሉት ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አየርላንድኛ
በአሁኑ ቀን በአየርላንድ አገር የእንግሊዝኛ ጥቅም ከአየርላንድኛ ይበዛል። ነገር ግን ባለፈው ቅርብ ጊዜ የአየርላንድኛ ጥቅም እንደገና እየተስፋፋ ነው።
ሲዮሞን ብሬክ
ሲዮሞን ብሬክ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ650 እስከ 644 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
እንደ ገና ይመታል በገና
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ኢሪና ቢልክ
አልበሞች
መደብ:ዘፋኞች
የኢትዮጵያ ካርታ 1459 በዝርዝር
ስለካርታው ትችትና ቁምነገር፡- በዚህ በጥንት ዘመን እኒህን በጣም ትክክል መረጃወችን የያዘው የጣሊያኑ ካርታ ይህን መረጃ ያገኘው ወደ ጣሊያኑ ፍሎረንስ ከተላከው የኢትዮጵያ ሚሲዮን (1441) እንደሆነ ግምት አለ።
18ኛው ምዕተ ዓመት
18ኛው ምዕጤ ዓመት ከ1701 እስከ 1800 ዓም ድረስ የነበረው ክፍለ ዘመን ነበረ።
ሻቭካት ሚርዚዮየቭ
በጥቅምት 2021 ሻቭካት ሚርዚዮዬቭ የኡዝቤኪስታን ፕሬዝዳንት ሆነው ተመረጡ።
ሰማይ አንጎደጎደ
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
መስከረም ፳፮
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ዋቢ ምንጮች=
2000ዎቹ
2000ዎቹ ዓመተ ምኅረት ከ2000 ዓም ጀምሮ እስከ 2009 ዓም ድረስ ያሉት ዓመታት ናቸው።
መደብ:አሥርታት
ሴትና አይርት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
አለም አቀፍ ገንዘባዊ መዝገብ
500px|thumb|የአሁኑ IMF ዳይሬክተር ፈረንሳዊቱ [[ክርስቲን ላጋርድ]] አለም አቀፍ ገንዘባዊ መዝገብ (እንግሊዝኛ፦ IMF ወይም International Monetary Fund) በዋሺንግተን ዲሲ የተመሠረተ ድርጅት ሲሆን 189 አባላት አገራት አሉት።
ክርስቶስ
ይህ ጥቅስ ትንቢት ሲሆን ትንቢቱም ስለ ካህንና ካህኑ የሚሄድበት መሢሑ ናቸው፤ ምሁራን ካህኑ ሳዶቅ ሲሆን መሢሑ ደግሞ ቤት የሰራው ሰለሞን ነው፦ 1 ኛ ነገሥት 1፥39 ካህኑም ሳዶቅ ከድንኳኑ የቅብዓቱን ቀንድ ወስዶ ሰሎሞንን ቀባ וַיִּמְשַׁ֖ח፤ ቀንደ መለከትም ነፉ፤ ሕዝቡም ሁሉ፦ ሰሎሞን ሺህ ዓመት ይንገሥ አሉ።
የሕግ የበላይነት
መደብ:ሕግ
ባንጁል
ባንጁል (Banjul) የጋምቢያ ዋና ከተማ ነው። thumb|right|የባንጁል መንገድ
ቡርዥ
ቡርዥ (ፈረንሳይኛ፦ Bourges) የፈረንሳይ ከተማ ነው።
ሥነ ዕውቀት
የኢቲዮጲየ
ወምበር ገፍ
ወምበር ገፍ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
የሚፈርስ ከተማ ነጋሪት ቢመታ አይሰማ
የሚፈርስ ከተማ ነጋሪት ቢመታ አይሰማ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚፈርስ ከተማ ነጋሪት ቢመታ አይሰማ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጎዛምን
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
የፍየል ጅራት ከብርድ አያድን እፍረት አይከድን
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
53 እ.ኤ.አ.
50er
17ኛው ምዕተ ዓመት
17ኛው ምዕጤ ዓመት ከ1601 እስከ 1700 ዓም ድረስ የነበረው ክፍለ ዘመን ነበረ።
ኡተራኸንድ
400px|thumb|ኡተራኸንድ በሕንድ
መደብ:የሕንድ ክፍላገራት
ግራኝ አህመድ
በተለምዶው ግራኝ አሕመድ ተብሎ የሚታወቀው የጦር መሪ ሙሉ ስሙ ኢማም አሕመድ ኢብን ኢብራሂም አልጋዚ ሲኾን የኖረውም ከ1507 እስክ ታህሳስ 21፣ 1543 (እ.ኤ.አ) ነበር። [1]) በዘመኑ በእስልምና ሃይማኖት የኢማምነት ደረጃ የደረሰ ሲኾን የአዳል ግዛት ተብሎ ይታወቅ የነበረውን የጥንቱን የኢትዮጵያ ክፍል በመምራት እንዲሁም በዘመኑ የነበሩትን ነገሥታት ከመካከለኛው የኢትዮጵያ ክፍል እንዲያፈገፍጉ በማድረግ በታሪክ ይታወቃል። በዚህ የተነሳ 3/4ኛ የሚኾነውን የኢትዮጵያ ክፍል ለተወሰነ ጊዜ መቆጣጠር ችሏል። አንድ አንድ የታሪክ ተመራማሪዎችም የግራኝ አሕመድ ሰራዊት ከሞላ ጎደል በሱማሌ ጎሳ ሰዎች የተድሎችን በመቀዳጀቱ ምክኒያት በዚህ ስያሜ እንደጠሩት ይነገራል። ይህ መሪ ከ1529 እስከ 1543 ከነበሩት የመካከለኛው የኢትዮጵያ ክፍል ነገስታት ጋር ጦርነት እንዳረገ ታሪክ ይዘግባል።
የኢማም አሕመድ ጎሳ
ለግራኝ አህመድ እንቅስቃሴ አስተዋጾ ያደረጉ ነገዶች እንደ ኢሳቅ፣ ዳሩድ እና ማረሃን የተሰኙት የሱማሌ ጎሳወች ሲሆኑ ጎሳወቹ ግን በዘር ምክንያት ሳይሆን ያብሩ የነበሩት በሃይማኖት ተመሳሳይነት ነበር።
ቀደምት ዓመታት
ኢማም ግራኝ አህመድ የተወለደው ዘይላ ተብላ ትታወቅ በነበረው የባህር በር አካባቢ በሰሜናዊ ምዕራብ አዳል ( በአሁኑ ዘመን ሶማሊያ) ነበር።300px|thumb|right| የአዳል ሱልጣኔት  ይህ ታሪካዊ አዳል (ሶማሊያ)   የእስልምና ሃይማኖትን የሚከተል መንግስት ይሁን እንጂ  በጊዜ ለነበረ የክርስትና ተከታይ ኢትዮጵያው መካከለኛ መንግስት ግብር ይከፍል ነበር።   ግራኝም በጎለመሰ ጊዜ   ማህፉዝ የተባለን  የዘይላ አስተዳዳሪን ልጅ ባቲ ድል ወምበሬ አገባ።. ነገር ግን ማህፉዝ ከመካከለኛው የኢትዮጵያ መንግስት ተጣልቶ በአጼ ልብነ ድንግል ላይ ጥቃት አድርሶ ሲመለስ በ1517 ተገደለ። በአዳል እርስ በርስ ጦርነት ተነሳ። ግራኝ አህመድም ከተወሰኑ የትግል ዓመታት በኋላ በስልጣን የሚሻኮቱትን በማሸነፍ ሐረርን ተቆጣጠረ። በዚህ ጊዜ  የአዳል መሪ ሆነ።
ዘመቻዎች
የመረብ ምላሽ (አሁኑ ኤርትራ) አስተዳዳሪ ባህር ንጉስ ይስሃቅ ከተደባለቀ በኋላ፣ አጠቃላዩ ሰራዊ ወደ ደቡብ በመነቀሳቀስ በ10ኛው ቀን ከግራኙ ጦር ፊት ለፊት አረፈ። በዚህ መሃል ክረምት ስለገባ በዝናቡ ምክንያት ደጋማ  ለሶስተኛ ጊዜ ግራኝን ሊገጥመው ፈልጎ ግን ሳይችል ቀረ።  በንግስት ሰብለ ወንጌል ጎትጓችነት ደጋማ በወፍላ፣ ከአሻንጌ ሃይቅ ፊት ለፊት፣ ከግራኝ ጦር ብዙም ሳይርቅ ክረምቱን አሳለፈ።  በዚህ ትይዩ ኢማሙ ደግሞ በ ዞብል ተራራወች ላይ ሰራዊቱን አስፈረ።
የካቲት ፰
መደብ:ዕለታት
ሲሞን ቦሊቫር
መደብ:መሪዎች መደብ:ቬኔዝዌላ መደብ:ኮሎምቢያ መደብ:ቦሊቪያ መደብ:ፔሩ መደብ:ታሪክ
እንደ ፈታሂነቱ ሁላችን እንኮነናለን እንደ መሃሪነቱ ሁላችን እንማራለን
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
14ኛው ምዕተ ዓመት
መደብ:ክፍለ ዘመናት
ክትክታ
300px|thumb|ክትክታ
ውሻ አይበላሽ ጥል
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
ቁጥር
የቁጥር ምልክቶች
የሕንዳዊ-አረባዊ ቁጥሮች ምልክቶች (0123456789) በዘመናዊ ቅርጾቻቸው በአውሮፓ ከ1550 ዓም ግድም ጀምሮ ነው። ከዚያ በፊት በነባሮች ቅርጾቻቸው በአውሮፓ ከ968 ዓም ጀምሮ ይታወቁ ነበር። እነርሱም ከአረብኛ ቁጥሮች ተወሰዱ። አረቦችም የሕንድ ቁጥሮች የበደሩ ከ768 ዓም ጀምሮ ነበር። የአረብ ሊቃውንት ከአውሮፓ ሊቃውንት በነዚህ ፪ መቶ አመታት በዜሮ (0) ጥቅም ቅድምትነታቸው ምክንያት፣ በሥነ ቁጥር ብቻ ሳይሆን በሌሎች ሳይንስ ዘርፎች ሥነ ቁጥሮች በመቀለላቸው በኩል፣ ለጊዜው የአረብ አለም ሊቃውንት በይበልጥ ለመግፋት ቻሉ። ሕንዶችም የዜሮ ጥቅም ያወቁት ቢያንስ ከ620 ዓም ጀምሮ ነበር። ለያንዳንዱ ሕንዳዊ-አረባዊ ቁጥር ምልክት አደረጃጀት፣ በየአማርኛ ስሙ አንድ ሁለት ሦስት አራት አምስት ስድስት ሰባት ስምንት ዘጠኝ ይዩ።
7ኛው ምዕተ ዓመት
7ኛው ምዕጤ ዓመት ከ601 እስከ 700 ዓም ድረስ የነበረው ክፍለ ዘመን ነበረ።
ፌሪያል ሃፋጄ
ሙያ
እ.ኤ.አ. በ 1994 የፋይናንሺያል ሜይል መጽሔትን ተቀላቀለች እና ለፖለቲካው ክፍል ሀላፊነት ነበረች እና በ 1997 ውስጥ አርታኢ ሆነች ፣ እንደዚህ አይነት ቦታ በመያዝ የመጀመሪያዋ ነጭ ያልሆነች ሴት ነበረች ።
እ.ኤ.አ. በጥቅምት 2013 ሃፋጄ በአርትኦት ሰራተኞቿ ውስጥ በጥቁር ጋዜጠኞች በትዕቢት እና በዘረኝነት ተከሷታል ምክንያቱም የአርትኦት ክፍሏን በበቂ ሁኔታ ስለማታስተካክል ፣ነገር ግን በወቅቱ 8 ጋዜጠኞች ነበሯት ፣ይህም 5 ጥቁሮች ፣ 3 ነጮች ፣ 4 ሴቶች እና 4 ወንዶች በምላሹም ተቃዋሚዎቿን ጃኮብ ዙማን እንደምታይ አላስተናግድም ብለው የሚከሷት ተቃዋሚዎቿ ራሳቸው ዘረኞች ናቸው ስትል መለሰች። ከዚያም በሃፋጄ ላይ ቅሬታ አቅርበዋል በመጨረሻም አስተያየቱን አቋርጦ ይቅርታ ጠየቀች, ።
ጮሌ (ወረዳ)
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
እማሆይ ገላነሽ አዲስ
ገላነሽ የገጠማቸውን መከራ ተቀብለው በመመንኮስ ሀገር ሰላም ሲሆን ከዚያው ከአባታቸው ቦታ ላይ ጉባኤያቸውን አጠናክረውና አስፍተው የተጠሩበትን የቅኔ መምህርነት በመቀጠል ማስተማሩን ተያያዙት። ተማሪው ዝናቸውን ከየሀገሩ እየሰማ በእርሳቸው እየተደነቀ ለመማር ይጎርፍ ነበር። በቅኔ መምህርነት በቆዩባቸው ኅምሳ ዓመታት ውስጥ ከጎጃም፣ ከጎንደር፣ ከትግራይ፣ ከኤርትራና ከሸዋ ክፍላተ ሀገራት እንዲሁም ከላስታና ከላሊበላ የተሰበሰቡበትን አንድ ሺ ሰባት መቶ ሃምሳ ተማሪዎች አስተምረዋል። ከኢትዮጵያ የተለያዩ ክፍላተ-ሀገር የመጡ ሠላሳ ስድስት መሪጌቶችን በቅኔ መምህርነት አስተምረው ብቁ መሆናቸውን በመመስከር አረጋግጠዋል።
እንዲህ ልጠግብ በሬዪን አረድኩት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
እማሆይ ገላነሽ አዲስ
ዲካ የሌለው
ሞልቶ ፈሰሰ በዓለም
በዚህ ሁኔታ ከኖሩ በኋላ በተወለዱ በሰማንያ ዓመታቸው ባደረባቸው ሕመም ምክንያት የቅኔዋ ምንጭ እማሆይ ገላነሽ አዲስ ከነማይጠገብ ለዛቸው ሐምሌ ፲፪ ቀን ፲፱፫፸፰ ዓ.ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ። የቀብር ሥነ ሥርዓታቸውም ባደጉበትና ባስተማሩበት በደብረ ጽላሎ አማኑኤል ገዳም ተፈጽሟል።
የፖሊስ ዘመድ የቤንዚን አመድ የለውም
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኮረሪማ
የተክሉ ጥቅም
የኮረሪማ ጥቅም
ጄተቨነራመየ
ጄተቨነራመየ በአኑራደፑረ፣ ስሪ ላንካ የሚገኝ ጥንታዊ የቡዲስም ትልቅ ገዳምና ቤተ መቅደስ ነበር። በ270 ዓክልበ. በንጉስ መሃሴነ ተመሠረተ። እስከ 1157 ዓም ድረስ ቆመ።
የአኑራደፑረ መንግሥት ነገሥታት አደልዎን ለአበየጊሪ ወገን ያሳዩ ነበር። እንዲሁም መሃሴነ መሃቪሃረውን አጥፍቶ አዲስ ሦስተኛ ተቋም ጄተቨና በአኑራደፑረ ከተማ መሠረተ። ከዚህ ትንሽ በኋላ ግን ያው ንጉሥ ዳግመኛ መሃቪሃረውን አሠራ። ይሄ ሦስተኛው ተቋም ጄተቨና ደግሞ ከ270 እስከ 1157 ዓም ድረስ ቆመ።
መደብ:ስሪ ላንካ መደብ:የጥንት ዩኒቨርሲቲዎች መደብ:ቡዲስም
ባያዶሊድ
መደብ:የእስፓንያ ከተሞች
የማሽላ ዘር ከነአገዳው ቸር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኤፍሬም ታምሩ
የህይወት ታሪክ
ከእናቱ አትገኝ ብዙነህ እና ከአባቱ ከአቶ ታምሩ … ባህር ዳር ተወለደ፡፡
1ኛ ክፍል ባህርዳር፡
ቬነስ፣ ዲያፍሪክ፣ ራስ ሆቴል፣ ግዮን፣ ሒልተን … የተጫወተባቸው ሥፍራዎች ናቸው፡፡
50 እ.ኤ.አ.
50er
አንሪ ማቲስ
300px|thumb|አንሪ ማቲስ 1905 ዓም ፎቶ አንሪ ማቲስ (ፈረንሳይኛ፦ Henri Matisse) ዝነኛ የፈረንሳይ ሰዓሊ ነበሩ።
ቴወድሮስ ታደሰ
right|250px|thumb|ቴወድሮስ ታደሰ ቴወድሮስ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ብዙ የሙዚቃ ስራወችንና አንድ አንድ የቤ/ክርስቲያን መዝሙሮችን በማበርከት ይታወቃል። He is also known for ordering expensive items from restaurants, demanding the manager once the check has been dropped off and then being off escorted by police out of the building because he refuses to pay for the meal he consumed.
ፈሩ ፈሩ ማጀት አሩ
ፈሩ ፈሩ ማጀት አሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሞርጌስ
ሞርጌስ በጣልያን አገር አፈ ታሪክ  በጣልያን ሀገር የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ኮሰረት
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ዪዪዪዪዪ .........አለ !አምቡላንስ (የቁጭት አባባል)
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
49 እ.ኤ.አ.
40er
ካም
የከነዓን መረገም
በዘፍጥረት 9፡20-27 አንድ ታሪክ ስለ ካም አለ። ትንሽ ከጥፋት ውኃ በኋላ ቤተሠቡ ገና በአራራት ተራራ ሲኖሩ አባቱ ኖህ ሰክሮ ካም በዕራቁትነቱ እንዳየው ይላል። ስለዚህ ኖኅ ተቆጥቶ በካም ታናሽ ልጅ ከነዓን ላይ ርጉም ጣለ። በኩፋሌ ዘንድ ይህ የሆነበት በ1321 ዓ.ዓ. ወይም መርከቡ ከቆመው 12 ዓመታት በኋላ ነበር። ካም ከዚያ ወጥቶ ከተማ በአራራት ደቡብ ገጽ በሚስቱ ስም እንደ ሠራ በኩፋሌ ይጨመራል። ከዚያ ሴምና ያፌት በሚስቶቻቸውም ስሞች ለራሳቸው ከተሞች በዙሪያው ሠሩ ይላል።
አል-ታባሪ
የፋርስ ታሪክ ጸሐፊ ሙሐማድ ኢብን ጃሪር አል-ታባሪ በ907 ዓ.ም. ግድም በጻፈው የነቢያትና የነገሥታት ታሪክ ስለ ካም ተጨማሪ ትውፊት አለው። ይህ በጣም ግሩም ትውፊት ግን ስለ ካም ሕይወት ዘመን ነው ሊባል አይችልም። በዚህ አፈ ታሪክ ዘንድ፣ አንድ ቀን የኢየሱስ ሐዋርያት ስለ ኖህ (ኑኅ) መርከብ ምስጢራዊ መረጃ ለማወቅ ኢየሱስን ለመኑት። ኢየሱስም መልሶ ለጥቂት ጊዜ የኖህን ልጅ ካም ከሞት አነሣው። ያንጊዜ ካም እራሱ ስለ መርከቡ አንድ ትምህርት ይሰጣቸዋል። ካም በሰጣቸውም መረጃ ዘንድ፣ በመርከቡ ላይ ቆሻሻ በበዛበት ጊዜ፣ ያስወግዱት ዘንድ ኑህ በተዓምር ዐሣማዎች ከዝሆን ኩምቢ አወጣ፤ እንደገና አይጥ ያለ ፈቃድ በመርከቡ ስለ ገባ ድመት ከአንበሣ አፍንጫ ፈጠረ አላቸው። እነዚህ ተአምራት በቁርዓን ስለማይገኙ ግን ብዙዎቹ እስላሞች አይቀብሉዋቸውም።
ጠንታ (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ቤተ መጻሕፍት
መደብ:ትምህርት መደብ:ሥነ ጽሁፍ
ስላንጋ
የተቀበረበት ቦታ እስከ አሁን ስለይን፣ አይርላንድ ይባላል።
ፈሪ ለናቱ
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ኮሶ
300px|thumb|ኮሶ ኮሶ (Hagenia abyssinica) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የላቲን አልፋቤት
ከላቲን ፊደል ቀድሞ፦ ጥንታዊ ኢታሊክ ፊደል
በሮማውያን አፈ ታሪክ ሁጊኑስ 1 ዓም አካባቢ እንደ ጻፈው፣ ኤቫንደር የተባለው ጀግና ምናልባት 1240 ዓክልበ. የግሪክ አልፋቤት ወደ ጣልያን አስገባ፣ ከዚያም እናቱ ሲቡሊቷ ካርሜንታ 15ቱን ፊደላት ወስዳ የላቲን አልፋቤት ፈጠረች። ነገር ግን ይህ ተረት እንደ ታሪካዊ አይቆጠረም።
በኋላ የተጨመሩት ፊደላት
ከ1516 አስቀድሞ፣ የላቲን ፊደል «I» ለተነባቢው «ይ»፣ ለአናባቢው «ኢ» ተጠቀመ። ሆኖም በቃል መጨረሻ ሲደረብ እንደ -ii ሲጻፍ፣ ቅርጹ እንደ -ij ይምሰል ጀመር። ከ1516 ዓ.ም. ጀምሮ ቅርጹ «J» ለተናባቢው «ይ» እና ቅርጹ «I» ለአናባቢው «ኢ» ይለያዩ ጀመር። ይህም ልዩነት በእንግሊዝኛ («ጅ» ከ«ኢ/አይ» ለመለየት) ከ1625 ዓም ኖሯል።
ሚያዝያ ፲፱
ልደት
መደብ:ዕለታት
ሶቅራጠስ
የሶቅራጠስ ሃሳቦች
ሶቅራጠስ እንደሚለው "ያልተመረመረ ህይወት ምንም ዋጋ የሌለው ህይወት ነው"። ማለቱ እያንዳንዱ ሰው ስለራሱ ህይወት አላማና ተግባር እንዲመረምር መልካም ነው የሚል ነው።
ካልኩለስ
thumb|right|350px|[[የካልኩለስ መሰረታዊ እርግጥ ]] ካልኩለስ የሂሳብ ትምህርት ክፍል ሲሆን ለውጥን ለማጥናት የሚጠቅም መሳሪያ ነው። የካልኩለስ ዋና ዋና ክፍሎች  ጥግ (limit); ውድድር(derivative); ጥርቅም (integral) እና በመጨረሻም አዕላፍ ዝርዝር (infinite series)  ሲሆኑ  እነዚህ አራቱ  ጽንሰ ሓሳቦች በሁለት ዋና ዋና የጥናት ክፍሎች ይከፈላሉ እነርሱም ሥነ ማወዳደር (differentiation) እና ሥነ ማጠራቀም(integration) ናቸው።
ኩርባ እንደ ውድድር
ከጂኦሜትሪ አንጻር አንድ ፈንክሽን  "f"  በነጥብ "a"  ላይ ያለው ውድድር፣ በዚያ ነጥብ  ላይ ክሚያርፈው የጨራፊ መስመር ኩርባ ጋር እኩል ነው።
እንግዲህ ከዚህ የምንረዳው የፈንክሺኑ ጨራፊ መስመር ኩርባ በነጥብ (3,9) ላይ 6 ነው, ይህም ማለት ፈንክሽኑ ወደላይ የሚያድግበት ፍጥነት ከወደጎን ከሚያድግበት ፍጥነት ጋር ሲነጻጸር 6 ጊዜ እጥፍ ነው።  ይህም የሚያሳየው ዳገት መሆኑን ነው። ነጌቲቭ ቢሆን ኖሮ ቁልቁለት ይሆን ነበር።
አጠራቃሚካልኩለስ
ያልተወሰነ ጥረዛ (indefinite integeral) የውድድር ግልባጭ ወይም ተቃራኒ  ኦፕሬሽን ነው። ማለት  F የ  f  ያልተወሰነ ጥርምር ነው ካልን  f የ F ውድድር ነው ማለታችን ነው።. ( በሌላ ቋንቃ ትንሹ f ውድድርን ሲያመልከት ...ትልቁ F ጥረዛን ያመለክታል)
ያንን መጠነ ስፋት በጥሩ ለመገመት፣ ቀላሉ ዘዴ በ a ና በ b መካከል ያለውን የጠቆረውን ክፍት ቦታ ወደ ጥቃቅን አራት ማዕዘኖች ቀይሮ የነዚያን ስፋት ካገኙ በኋላ በመደመር ለትክክለኛው ስፋት ተቀራራቢ ስፋት ማግኘት ነው። በሌላ ቋንቋ አድማሳዊ መሰመር X'ን ፣    Δx በተባሉ ጥቃቅን ስፋቶች መጀመሪያ መከፋፈል አለብን።   ለያንዷ ትናንሽ ክፍል አንድ የተወሰነ የ f(x) ዋጋ ከመረጥን በኋላ ያንን ዋጋ h እንለዋለን።  ከዚያ በΔx እና በ ቁመቱ h የሚሰራውን አራት ማዕዘን መጠነ ስፋት ስናሰላ   (  Δx ጊዜ ቢወክል እና  በዚያች ጊዜ ውስጥ የሚገኘን አንዱን ፍጥነት  h ቢሆን) በዚያች ቅጽበት ውስጥ የተኬድውን  ርቀት እናገኛለን።   በየክፍልፍዩ የምናገኘው f(x)=h የዚያ ክፍል አማካይ ቁመት መሆንኑን አንዘንጋ።  የነዚህ ሁሉ ጥቃቅን አራት ማዕዘናት ድምር እንግዲ በ ታችኛው አድማሳዊ መስመርና በተንጋደደው ላይኛው መስመር ያለውን መጠነ ስፋት ይጠጋል፣ ይህ ስፋት ደግሞ ከላይ እንዳየነው መኪናው በአጠቃላይ የተጓዘውን ርቀት ይለካል። የክፍልፋዩን Δx መጠን እያሳነስንና እያሳነስን በሄድን ቁጥር የድምሩ ስፋት ከዋናው ስፋት ጋር እየተቀራረበ እና እየተቀራረበ ይሄዳል። ግን ከመቅረብ አልፎ አንድ አይነት እንዲሆኑ የ Δx ጥግ ዜሮ ሲሆን የስፋቱ መጠን ጥግ ስንት እንደሆነ መቀመር ያሻል።.
ሲነበብም << የ ኤፍ-ኦፍ-ኤክስ አጠራቃሚከ a እስከ b በ x አንጻር >> ይሆናል።    ከጥግ ካልኩለስ አንጻር የሚከተለው ምልክትን መረዳት የሚገባን
የካልኩለስ መሰረታዊ እርግጥ
በተጨማሪ, በ(a, b) መካከል ለሚገኝ ለያንዳንዱ x
ኢንተርኔት ድረ ገጾች
*
እንዳልተወው ወለድኩ እንዳልሰው ነደድኩ አለች ላም
እንዳልተወው ወለድኩ እንዳልሰው ነደድኩ አለች ላም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
አራስ ወንዝ
አራስ ወንዝ ወይም አራክስ (አርሜንኛ)፣ በጥንት አራክሴስ (ግሪክና ሮማይስጥ) በካውካሶስ ተራሮች የሚፈስ ወንዝ ነው። በደብረ አራራት አጠገብ ይፈስሳል።
ቻይና
ቅድመ ታሪክ
thumb|በዓለም ላይ ካሉት በጣም ጥንታዊ ከሆኑት ድስቶች አንዱ የአርኪኦሎጂ ማስረጃዎች እንደሚያሳዩት ቀደምት ሆሚኒዶች ከ 2.25 ሚሊዮን ዓመታት በፊት በቻይና ይኖሩ ነበር. እሳት የተጠቀመው የፔኪንግ ማን ሆሚኒድ ቅሪተ አካላት በቤጂንግ አቅራቢያ በሚገኘው ዡኩውዲያን በሚገኝ ዋሻ ውስጥ ተገኝተዋል። ከ680,000 እስከ 780,000 ዓመታት በፊት ታይተዋል።የሆሞ ሳፒየንስ ቅሪተ አካል ጥርሶች (ከ125,000-80,000 ዓመታት በፊት የነበረው) በዳኦ ካውንቲ ሁናን ውስጥ በፉያን ዋሻ ውስጥ ተገኝተዋል። የቻይንኛ ፕሮቶ-ጽሑፍ በጂያሁ በ7000 ዓክልበ አካባቢ፣ በዳማዲ በ6000 ዓክልበ አካባቢ፣ ዳዲዋን ከ5800 እስከ 5400 ዓክልበ. እና ባንፖ በ5ኛው ሺህ ዓመት ዓክልበ. አንዳንድ ሊቃውንት የጂያሁ ምልክቶች (7ኛው ሺህ ዓመት ከዘአበ) የጥንቶቹ የቻይናውያን የአጻጻፍ ሥርዓት እንደሆኑ ይጠቁማሉ።
የቀድሞ ሥርወ መንግሥት አገዛዝ
በቻይናውያን ወግ መሠረት፣ የመጀመሪያው ሥርወ መንግሥት በ2100 ዓክልበ. አካባቢ የመጣው Xia ነው። የ Xia ሥርወ መንግሥት የቻይናን የፖለቲካ ሥርዓት በዘር የሚተላለፍ ንጉሣዊ ወይም ሥርወ መንግሥት ላይ የተመሠረተ፣ ለአንድ ሺህ ዓመት የሚዘልቅበት ጊዜ ነበር። እ.ኤ.አ. በ1959 በኤርሊቱ ሄናን ሳይንሳዊ ቁፋሮዎች ቀደምት የነሐስ ዘመን ቦታዎች እስኪገኙ ድረስ ሥርወ መንግሥቱ በታሪክ ተመራማሪዎች እንደ አፈ ታሪክ ይቆጠር ነበር። እነዚህ ቦታዎች የXia ሥርወ መንግሥት ቅሪቶች ወይም በተመሳሳይ ጊዜ የመጡ የሌላ ባሕል ቅሪቶች እንደሆኑ ግልጽ አይደለም። የሻንግ ሥርወ መንግሥት በዘመናዊ መዛግብት የተረጋገጠው የመጀመሪያው ነው። ሻንግ በቻይና ምስራቃዊ የቢጫ ወንዝ ሜዳ ላይ ከ17ኛው እስከ 11ኛው ክ.ዘ. የእነሱ የቃል አጥንት ስክሪፕት (ከ1500 ዓክልበ. ግድም) ጥንታዊውን የቻይንኛ አጻጻፍ ቅርጽ ይወክላል እና የዘመናዊ ቻይንኛ ቁምፊዎች ቀጥተኛ ቅድመ አያት ነው።
የኪንግ ሥርወ መንግሥት ውድቀት
በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ የኪንግ ሥርወ መንግሥት ከብሪታንያ እና ከፈረንሳይ ጋር በተደረገው የኦፒየም ጦርነቶች የምዕራባውያን ኢምፔሪያሊዝም አጋጥሞታል። ቻይና ካሳ እንድትከፍል፣ የስምምነት ወደቦች እንድትከፍት፣ ለውጭ ዜጎች ከግዛት ውጪ እንድትሆን እና ሆንግ ኮንግ ለብሪቲሽ እንድትሰጥ ተገድዳ ነበር። የመጀመሪያው የሲኖ-ጃፓን ጦርነት (1894-1895) የቺንግ ቻይናን በኮሪያ ባሕረ ገብ መሬት ላይ ያላትን ተፅዕኖ እና እንዲሁም ታይዋን ወደ ጃፓን እንድትገባ አድርጓታል። የኪንግ ስርወ መንግስት በተጨማሪም በአስር ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች የሞቱበት ውስጣዊ አለመረጋጋት ማጋጠም ጀመረ፤ በተለይም በነጭ ሎተስ አመጽ፣ ደቡብ ቻይናን በ1850ዎቹ እና 1860ዎቹ ያወደመው ያልተሳካው የታይፒንግ አመጽ እና በሰሜን ምዕራብ የዱንጋን አብዮት (1862-1877)። እ.ኤ.አ. በ1860ዎቹ እራስን የማጠናከር ንቅናቄ የመጀመሪያ ስኬት በ1880ዎቹ እና 1890ዎቹ በተደረጉ ተከታታይ ወታደራዊ ሽንፈቶች ተበሳጨ።
የውጭ ግንኙነት
አሁን ያለው አብዛኛው የቻይና የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ በፕሪሚየር ዡ ኢንላይ አምስቱ የሰላም አብሮ የመኖር መርሆዎች ላይ የተመሰረተ ነው ተብሏል።እንዲሁም የርዕዮተ ዓለም ልዩነት ቢኖርም በክልሎች መካከል ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነትን በሚያበረታታ "አንድነት ያለ ወጥነት ያለው ስምምነት" በሚለው ፅንሰ-ሃሳብ የሚመራ ነው ተብሏል። ይህ ፖሊሲ ቻይና እንደ ዚምባብዌ፣ ሰሜን ኮሪያ እና ኢራን ባሉ ምዕራባውያን አገሮች እንደ አደገኛ ወይም ጨቋኝ የሚሏቸውን አገሮች እንድትደግፍ አድርጓት ይሆናል። ቻይና ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ኢኮኖሚያዊ እና ወታደራዊ ግንኙነት ያላት ሲሆን ሁለቱ ግዛቶች በተባበሩት መንግስታት የፀጥታው ምክር ቤት ውስጥ በአንድነት ድምጽ ይሰጣሉ
የኢኮኖሚ እድገት
መደብ:ቻይና
ኡር
በኩፋሌ 10፡24 መሠረት «የከለዳውያን ዑር» በአርፋክስድ ወገን በኬሴድ ልጅ በዑር ተሠርቶ ነበር፤ ይህም በመጽሐፍ ቅዱስ አብርሃም የተወለደበት ከተማ ነው። የሥነ ቅርስ ሊቅ ሌዮናርድ ዉሊ «የከላውዴዎን ኡር»ና በኤፍራጥስ ላይ የነበረው ዑር ሱመር አንድላይ እንደ ነበሩ የሚያምን ቢሆን፤ በቀድሞው አይሁድና አረብ ልማድ ግን «የከላውዴዎን ኡር» በስሜን መስጴጦምያ እንደ ተገኘ ይላል።
ኡር እጅግ ጥንታዊ መሆኑ ይመዘገባል። የዱሙዚድ ሕልም በተባለ ትውፊት፣ የኡሩክ ንጉሥ ዱሙዚድ ከቅንጦቱ በተገለበጠው ጊዜ፣ ያባረሩት አመጸኛ ረሃብተኞች ከኡርና ከሌሎች የሱመር ከተሞች እንደ መጡ ይነግረናል። በኡር ፍርስራሽ ውስጥ፣ የከተማው መጀመርያ ነገሥታት መቃብሮች ተገኝተዋል፤ ከነኚህም ውስጥ የንጉሦች አካላምዱግና መስካላምዱግ፣ የንግሥት ፑአቢም መቃብሮች አሉ። የመስካላምዱግ ልጅ ንጉሥ መስ-አኔ-ፓዳ ኡሩክ፣ ኪሽና ኒፑርን ይዞ የሱመርን ላዕላይነት ለኡር መንግሥት መሰረተ። ይህ የኡር 1ኛው ሥርወ መንግሥት ይባላል። በዚህ ስርወ መንግሥት መጨረሻ፣ ኡር ድል ሆኖ ሥልጣኑ ወደ ኤላም ከተማ ወደ አዋን እንደ ተወሰደ በሱመር ነገሥታት ዝርዝር ላይ ይተረካል።
የኡር 3ኛ መንግሥት
መደብ:የሱመር ከተሞች
ዋሻ ዳዊት
የአጼ ዳዊት ዋሻዎች
ሸዋ
የሰሜን ሸዋ ዞን
ዞኑ ከቅድመ ታሪክ ጀምሮ እስከ ታሪክ ዘመን ያሉ አሻራዎች የሚገኙበት ስለመሆኑ የሥነ ቅርስ ግኝቶች ይጠቁማሉ። ከ፲፪፻፸ ዓ/ም እስከ ፲፭፻፳፯ ዓ/ም ድረስ «የሰሎሞን ስርወ መንግሥት» የመራሄ መንግሥቱ ዋና ማዕከል እንደነበረም የተለያዩ የታሪክ ምንጮች ይገልፃሉ። የሰሜን ሸዋ ምሥራቃዊ ክፍል ከ፰፻፸፪ ዓ/ም ጀምሮ ዋነኛው የእስልምና ስርወ መንግሥት መቀመጫ ከመሆኑ ባሻገር ከ፲፪ኛው እስከ ፲፮ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ድረስ የይፋት ስርወ መንግሥት የማዕከላዊ መንግሥቱ ተቀናቃኝ ኃይል እስከመሆን ደርሶ ነበር። በመጨረሻም ከሌሎች ታሪካዊ ሁኔታዎች ጋር ተደማምሮ በ፲፮ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የእስልምናው ኃይል በግራኝ አህመድ መሪነት በማየሉና በማሸነፉ ማዕከላዊ መንግሥቱ ከሸዋ ወደ ጎንደር ለመዛወር ተገዷል።
ታሪካዊ ቦታዎች
“ሙሽራ ድንጋዮች” በገድሎ ሜዳ ምዕራባዊ ዳርቻ ላይ የሚገኙ የሰው ቅርጽ ያላቸው ትክል ድንጋዮች ናቸው። ትክል ድንጋዮቹ ቆመውና ካሉበት ሳይነሱ የሚገኙ ፳፩፣ በሥፍራው ወድቀው የሚገኙ ፪፣ ከሥፍራው ተነስተው ገበሬዎች ለእርሻ ድንበር መለያ የተጠቀሙባቸው ፵፬ ናቸው። የሙሽራ ድንጋዮች ስያሜቸውን ያገኙበት በአንድ ወቅት በመንገድ ላይ እያሉ ሙሽሮችና ሠርገኞች ባደረጉት ከልክ ያለፈ ጭፈራ እግዚአብሔርን በማሳዘናቸው ተረግመው ወደ ቤታቸው ሳይመለሱ ወደ ድንጋይነት ተቀይረው በዚያው እንደቀሩ ይነገራል።
ሙኒክ
250px|thumbnail ሙኒክ (ጀርመንኛ፦ München /ሚውንችን/) የጀርመን ባቫሪያ ከተማ ነው። የሕዝቡ ቁጥር 1.45 ሚሊዮን ያህል ነው።
17 September
17 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 7 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
አልጋ ወራሽ
አልጋ ወራሽ የአማርኛ ቅጽል ስም ሲሆን በዘውድ የመንግሥት ሥርዓት የአባቱን ዙፋን ለሚወርስ የንጉሥ ልጅ የሚሰጥ ማዕርግ ነው። ይህ ማዕርግ በግዕዝ 'ወራሴ-መንግሥት' ሲሆን በእንግሊዝኛ ደግሞ Crown-Prince በፈረንሳይኛ "Héritier du trône" የሚሉትን ቅጽል-ስሞች የሚተካ ነው።
በኢትዮጵያ ዘውዳዊ የመንግሥት ሥርዓት የቅርብ ታሪክ ከነበሩት አልጋ ወራሾች ለብዙ ዘመናት የማዕርጉ ባለቤት እና የመጨረሻው አልጋ ወራሽ የነበሩት መርድ አዝማች አስፋ ወሰን ነበሩ። እኚህ ሰው አባታቸው ተፈሪ መኮንን ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ተብለው ከነገሡበት ከጥቅምት ፳፫ ቀን ፲፱፻፳፫ ዓ/ም ጀምሮ ከዙፋን እስከወረዱበት እስከ መስከረም ፪ ቀን ፲፱፻፷፮ ዓ/ም ድረስ ለ፵፬ ዓመታት ዙፋኑን ለመውረስ ሲጠባበቁ ኖረዋል።
እንዳትሄድ ቀየዳት እንዳትበላ ለጎማት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የማታድግ ውርንጫ እናትዋን ትመራለች
የማታድግ ውርንጫ እናትዋን ትመራለች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማታድግ ውርንጫ እናትዋን ትመራለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የሐዋርያት ሥራ ፯
ቁጥር ፵፩ - ፶
41፤በዚያም፡ወራት፡ጥጃ፡አደረጉ፡ለጣዖቱም፡መሥዋዕት፡አቀረቡ፥በእጃቸውም፡ሥራ፡ደስ፡አላቸው። 42፤እግዚአብሔር፡ግን፡ዘወር፡አለ፡የሰማይንም፡ጭፍራ፡ያመልኩ፡ዘንድ፡አሳልፎ፡ሰጣቸው፥በነቢያትም፡ መጽሐፍ።እናንተ፡የእስራኤል፡ቤት፥አርባ፡ዓመት፡በምድረ፡በዳ፡የታረደውን፡ከብትና፡መሥዋዕትን፡ አቀረባችኹልኝን፧ 43፤ትሰግዱላቸውም፡ዘንድ፡የሠራችዃቸውን፡ምስሎች፡እነርሱንም፡የሞሎክን፡ድንኳንና፡ሬምፉም፡የሚሉትን፡ የአምላካችኹን፡ኮከብ፡አነሣችኹ፤እኔም፡ከባቢሎን፡ወዲያ፡እሰዳችዃለኹ፡ተብሎ፡እንዲህ፡ተጽፏል። 44፤እንዳየው፡ምስል፡አድርጎ፡ይሠራት፡ዘንድ፡ሙሴን፡ተናግሮ፡እንዳዘዘው፥የምስክር፡ድንኳን፡ከአባቶቻችን፡ ዘንድ፡በምድረ፡በዳ፡ነበረች፤ 45፤አባቶቻችንም፡ደግሞ፡በተራ፡ተቀብለው፡እግዚአብሔር፡በፊታቸው፡ያወጣቸውን፡የአሕዛብን፡አገር፡ በያዙት፡ጊዜ፡ከኢያሱ፡ጋራ፡አገቧት፥እስከዳዊት፡ዘመንም፡ድረስ፡ኖረች። 46፤ርሱም፡በእግዚአብሔር፡ፊት፡ሞገስ፡አግኝቶ፡ለያዕቆብ፡አምላክ፡ማደሪያን፡ያገኝ፡ዘንድ፡ለመነ። 47፤ነገር፡ግን፥ሰሎሞን፡ቤት፡ሠራለት። 48-50፤ነገር፡ግን፥ነቢዩ፦ሰማይ፡ዙፋኔ፡ነው፥ምድርም፡የእግሬ፡መረገጫ፡ናት፤ለእኔ፡ምን፡ዐይነት፡ ቤት፡ትሠራላችኹ፧ይላል፡ጌታ፥ወይስ፡የማርፍበት፡ስፍራ፡ምንድር፡ነው፧ይህንስ፡ዅሉ፡እጄ፡የሠራችው፡ አይደለምን፧እንዳለ፥ልዑል፡የሰው፡እጅ፡በሠራችው፡አይኖርም።
ቁጥር ፶፩ - ፷
51፤እናንተ፡ዐንገተ፡ደንዳናዎች፥ልባችኹና፡ዦሯችኹም፡ያልተገረዘ፥እናንተ፡ዅልጊዜ፡መንፈስ፡ቅዱስን፡ ትቃወማላችኹ፤አባቶቻችኹ፡እንደ፡ተቃወሙት፡እናንተ፡ደግሞ። 52-53፤ከነቢያትስ፡አባቶቻችኹ፡ያላሳደዱት፡ማን፡ነው፧የጻድቁንም፡መምጣት፡አስቀድሞ፡የተናገሩትን፡ ገደሏቸው፤በመላእክት፡ሥርዐት፡ሕግን፡ተቀብላችኹ፡ያልጠበቃችኹት፡እናንተም፡አኹን፡ርሱን፡አሳልፋችኹ፡ ሰጣችኹት፥ገደላችኹትም። 54፤ይህንም፡በሰሙ፡ጊዜ፡በልባቸው፡በጣም፡ተቈጡ፡ጥርሳቸውንም፡አፋጩበት። 55፤መንፈስ፡ቅዱስንም፡ተሞልቶ፡ወደ፡ሰማይ፡ትኵር፡ብሎ፡ሲመለከት፡የእግዚአብሔርን፡ክብር፡ኢየሱስንም፡ በእግዚአብሔር፡ቀኝ፡ቆሞ፡አየና፦ 56፤እንሆ፥ሰማያት፡ተከፍተው፡የሰው፡ልጅም፡በእግዚአብሔር፡ቀኝ፡ቆሞ፡አያለኹ፡አለ። 57፤በታላቅ፡ድምፅም፡እየጮኹ፡ዦሯቸውን፡ደፈኑ፥ባንድ፡ልብ፡ኾነውም፡ወደ፡ርሱ፡ሮጡ፥ 58፤ከከተማም፡ወደ፡ውጭ፡አውጥተው፡ወገሩት።ምስክሮችም፡ልብሳቸውን፡ሳውል፡በሚሉት፡ባንድ፡ጐበዝ፡ እግር፡አጠገብ፡አኖሩ። 59፤እስጢፋኖስም፦ጌታ፡ኢየሱስ፡ሆይ፥ነፍሴን፡ተቀበል፡ብሎ፡ሲጠራ፡ይወግሩት፡ነበር። 60፤ተንበርክኮም፦ ጌታ፡ሆይ፥ይህን፡ኀጢአት፡አትቍጠርባቸው፡ብሎ፡በታላቅ፡ድምፅ፡ጮኸ። ይህንም፡ ብሎ፡አንቀላፋ።ሳውልም፡በርሱ፡መገደል፡ተስማምቶ፡ነበር።
ቢሳው
ቢሳው የጊኔ-ቢሳው ዋና ከተማ ነው።
ሚያዝያ ፳
ልደት
=ዋቢ ምንጮች=
ቢሳው
ከተማው በፖርቱጊዞች በ1679 ዓ.ም. ተሠራ። የፖርቱጋል ጊኔ መቀመጫ በ 1934 ዓ.ም. ሆነ። በ1966 ዓ.ም. ውስጥ ዋና ከተማ ማዲና ዶ ቦ ሲሆን ካለው ትንሽ ጊዜ በስተቀር፣ ከነጻነት ጀምሮ ቢሳው የአገሩ ዋና ከተማ ሆኗል።
ባይታን ማክ ኒኔዳ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ፈሪ እንዳይሉኝ አንድ ገደልሁ ጀግናም እንዳይሉኝ አልደገምሁ
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ወለተ ጴጥሮስ
ሃይማኖቱዋን ለማስቀየር
መልክዐ ክርስቶስ ወለተ ጴጥሮስን የካቶሊኮች ጳጳስ ወደሚኖርበት ጎንደር አዘዞ ወሰዳት። ሁለቱ ተከታዮቿ ወለተ ክርስቶስ እና እኅተ ክርስቶስ አብረዋት ሰነበቱ። ወለተ ጳውሎስ ዘጌ ቀርታለች። አልፎኑስሜንዴዝም ዘወትር እየሄደ የልዮንን ክህደት ያስተምራት ነበር። ንጉሡም የወለተ ጴጥሮስን ወደ ካቶሊክነት መቀየር በየጊዜው ይጠይቅ ነበር፣ የሚያገኘው መልስ ግን ሁልጊዜ አንድ ነው "በፍጹም"። ክረምቱ አለፈ። ኅዳርም ታጠነ። ወለተ ጴጥሮስም በትምህርትም በማባበልም ከተዋሕዶ ሃይማኖቷ ንቅንቅ አልል አለች። ስለዚህ ወደ ስደት ቦታዋ ገርበል በርሃ በሱስንዮስ ወታደሮች ተጋዘች። ወለተ ጴጥሮስ ብቻዋን ገርበል ወረደች። በእርጅና ላይ ያለችው እናቷ ይህንን ስትሰማ አንዲት አገልጋይ ላከችላት። ቆራጧ ተከታይዋ እኅተ ክርስቶስም ወዲያው ወደ እርሷ መጣች።
ከስደት መልስ
አጼ ሱስንዮስ ምላሱ ተጎልጉሎ ከእግዚአብሔር ቅጣቱን ሲቀበልና የተዋሕዶ ሃይማኖት ስትመለስ አቡነ ማርቆስ ግብጻዊው ጵጵስና ተሹመው  ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ ከመንገድ ላይ ጠብቃ ቡራኬ ተቀበለች። እርሳቸውም ሊቀ ዲያቆናት አድርገው ሾሟት። ስለሃይማኖቷ ብላ ከባሏ መለየትዋ እና መከራ መቀበሏ እስከ ግብጽ ድረስ መሰማቱን ጳጳሱ ነግረዋታል።
ተረት በ
መደብ:ተረቶች
ግዕዝ አጻጻፍ
የግዕዝ አጻጻፍ የተለያዩ ኢትዮጵያና ኤርትራ ውስጥ የሚገኙ ቋንቋዎች እንደ አማርኛ እና ትግርኛ ለመጻፍ የሚጠቀም አጻጻፍ ነው። አጻጻፉ ከግራ ወደ ቀኝ ይጸፋል። አጻጻፉ አቡጊዳ ሲሆን በመጀመሪያ እንደ ዓረብኛ እና ዕብራይስጥ አብጃድ ነበረ።
መሄድ በጋ ነው መቀመጥ ክረምት ነው
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጆሮውን ቢቆርጡት መስሚያው ይቀራል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሲማ ጭየን
በተለይ በ100 ዓክልበ. ግድም ስላሳተመው «የታላቁ ታሪክ ጸሐፊ መዝገቦች» ወይም «ሽጂ» ይታወቃል። በዚህ መጽሐፍ የቻይና ታሪክ ከኋንግ ዲ (2389 ዓክልበ. ግድም) ጀምሮ እስከ ራሱ ዘመን ድረስ ይጽፋል።
ፈሪ ከውሀ ውስጥ ያልበዋል
ፈሪ ከውሀ ውስጥ ያልበዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የኢትዮጵያ ካርታ 1931
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
የካቲት ፲፩
=ዕለተ ሞት=
ህብስት ጥሩነህ
የስራ ዝርዝር
ሸጋው ባንተላይ
ኮንሴፕሲዮን
ኮንሴፕሲዮን (እስፓንኛ፦ Concepción) የቺሌ ከተማ ነው። በ1542 ዓ.ም. በእስፓንያ ሰዎች ተመሠረተ።
እብናት (ወረዳ)
ጥር 12፣ 1600 ዓ.ም. ዓፄ ሱሰንዮስ ወደዚህ አካባቢ በዘመተ የኦሮሞ ቡድን ላይ ድንገት ጦርነት በመክፈት ወደ 12፣000 የቡድኑ አባሎችን በመግደል እና በራሱ ላይ ደግሞ 400 ጉዳት በማድረስ በታሪክ ተጠቅሶ ይገኛል። ምንም እንኳ በግል እና በአካባቢያዊ ጥቅም ምክንያት መጀመሪያ ላይ የአርበኞች ትግል እብናት ውስጥ የቀዘቀዘ የነበር ቢሆንም በኋላ ግን የበጌምድር የአርበኞች ትግል ማዕከል በመሆን በጣሊያን ወራሪ ሃይል ላይ ብዙ ትግል በዚህ ቦታ ተካሂዷል ። በ1974 ዓ.ም. እብናት ውስጥ የርሃብተኞች መርጃ ካምፕ የተቋቋመ ሲሆን፣ ካምፑ በመጀመሪያ 7፣000 ሰዎችን ሲያስተናግድ በ1977 ዓ.ም እስከ 50፣000 ሰዎችን አስጠልሎ ነበር። በ'77 ዓ.ም. በደርግ ባለስልጣን ትዕዛዝ ካምፑ ፈርሶ ሰዎቹ ያልምንም ርህራሄ ወደ መጡበት ወሎ ክፍለሃገር እንዲሄዱ የታዘዙ ሲሆን፣ በተባበሩት መንግስታት ሰራተኞች ጣልቃ ገብነት፣ ከካምፑ ተሰደው ከተደበቁበት ያካባቢው ተራራ እንደገና ተመልሰው በዚሁ ካምፕ ኑሮ እንደጀመሩ የተባበሩት መንግስታት ሰነዶች ያስታውቃሉ ። አወ እብናት ታሪካዊ ቦታናት
ወርቅ በሜዳ
የተክሉ ጥቅም
እንዲሁም በዘጌ፣ የሥሩ ዱቄት በወተት ወይም በኑግ ለወፍ በሽታ በጥዋት ይጠጣል፣ እንዲሁም ለውሻ በሽታ ለ፯ ቀን ይጠጣል፤ ዱቄቱም በማር ለቂጥኝ ይበላል፤ ዱቀቱም በማር ለ፯ ቀን ተቡኮ ለተቅማጥና ለትኩሳት መድሃኒት ነው። ለአህያ ኪንታሮት የሥሩ ለጥፍ ይለጠፋል፤ ለነቀርሳም ሥሩ በቀጥታ በቀዳዳ ይጨመራል።
መልከ ጥፉ በስም ይደግፉ
መልከ ጥፉ በስም ይደግፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፓምባ
መደብ:ታሪካዊ አናቶሊያ
የኢትዮጵያ ካርታ 1905
ይህ ካርታ በ1905 እ.ኤ.አ. ወይም በ1897 ዓ.ም. ተሠራ። left|600px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
ፈሪ ውሀ ውስጥ ሆኖ ያልበዋል
ፈሪ ውሀ ውስጥ ሆኖ ያልበዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ብሪያን ቦሩማ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
የማትሄድ መበለት ዞራ ዞራ ትሰናበት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ያህያ ባል ከዥብ አያስጥል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኦሞ ወንዝ
1998 (ዓም) ጎርፍ
በዚህ የአገሪቱ ክፍል ወቅቱን የጠበቀ ከባድ ዝናብ የተለመደ ቢሆንም፣ ልቅ ግጦሽ እና የደን መጨፍጨፍ ለዚህ አደጋ ተጠያቂ ናቸው።
ቤሊጊዩስ
በአንዱ መጽሐፍ ዘንድ በቤልጅግ ዙሪያ አሸናፊ ነበር። በሌላ መጽሐፍ ግን ሦስተኛው የሉግዱስ ልጅ ሆኖ ከወንድሞቹ ጋር አገሩን አካፍሎ ከሰን ወንዝና ማርን ወንዝ እስከ ራይን ወንዝ ያለውን ክፍላገር ለራሱ ወሰደ።
ጆቬኔል ሙሴ
እሱ ከ ጮኸ ኩዊስኬያ ዩኒቨርሲቲ እና ያገባ ነበር ማርቲን ሙሴ እ.ኤ.አ. በ 1995 እና ሶስት ልጆች ነበሯቸው ፣ የንግድ ሥራው በሙዝ ገበያ ውስጥ ነበር። በ 2015 ፕሬዚዳንቱ ሚካኤል ማርቴሊ በባዮ-ኢኮሎጂካል ፖሊሲው ምክንያት ጆቬኔልን እንደ ተተኪ ይሾማል እና ይቀላቀላል የሄይቲ ቴት ኬሌ ፓርቲ፣ በፔሽን-ቪል በሚገኘው ዋና መኖሪያው ባልታወቁ አጥቂዎች ይገደላል ሙሴ በተተኮሰው ጥይት ምክንያት ሲሞት ሚስቱ ትተርፋለች።
ፋክቶሪያል
ለምሳሌ፦
ሶሪያ
ሶሪያ (አረብኛ፡ سُورِيَا ወይም سُورِيَة፣ Sūriyā)፣ በይፋ የሶሪያ አረብ ሪፐብሊክ (አረብኛ፡ ٱلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلۡعَرَبِيَّةُ ٱلسُّورِيَة፣ በምእራብ-አስያ-አራብዒህ-አስያ-አስያ-አስያ-አስያ-ጁምህ-ሀገር፣ ሮማንኛ ሶሪያ በምዕራብ የሜድትራንያን ባህርን፣ በሰሜን ቱርክ፣ ኢራቅን በምስራቅና በደቡብ ምስራቅ፣ በደቡብ ዮርዳኖስ፣ እና እስራኤል እና ሊባኖስን በደቡብ ምዕራብ ትዋሰናለች። ቆጵሮስ በምዕራብ በሜዲትራኒያን ባህር በኩል ትገኛለች። ለም ሜዳ፣ ከፍተኛ ተራራዎች እና በረሃዎች ያሉባት ሀገር፣ ሶሪያ የተለያዩ ጎሳ እና ሀይማኖታዊ ቡድኖች የሚኖሩባት ሲሆን አብዛኞቹ የሶሪያ አረቦች፣ ኩርዶች፣ ቱርክማን፣ አሦራውያን፣ አርመኖች፣ ሰርካሲያን፣ ማንዳውያን እና ግሪኮች ይገኙበታል። የኃይማኖት ቡድኖች ሱኒዎች፣ ክርስቲያኖች፣ አላውያን፣ ድሩዝ፣ ኢስማኢሊስ፣ መንዳኢያን፣ ሺዓዎች፣ ሳላፊዎች እና ያዚዲስ ይገኙበታል። የሶሪያ ዋና ከተማ እና ትልቁ ከተማ ደማስቆ ነው። አረቦች ትልቁ ጎሳ ሲሆኑ ሱኒ ደግሞ ትልቁ የሃይማኖት ቡድን ነው።
የጥንት ጥንታዊነት
ሶሪያ እና የምስራቅ ምዕራባዊ አጋማሽ ከዚያም ወደ ሰፊው የኒዮ አሦር ግዛት ወደቀ (911 ዓክልበ - 605 ዓክልበ.)። አሦራውያን ኢምፔሪያል አራማይክን እንደ ግዛታቸው ቋንቋ አስተዋውቀዋል። ይህ ቋንቋ በ7ኛው እና በ8ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ዓ.ም የአረቦች እስላማዊ ወረራ እስካበቃ ድረስ በሶሪያ እና በምስራቅ አካባቢ ሁሉ የበላይ ሆኖ እንዲቀጥል እና ለክርስትና መስፋፋት መሸጋገሪያ መሆን ነበረበት። አሦራውያን የሶሪያን እና የሊባኖስን ቅኝ ግዛቶች ኤቦር-ናሪ ብለው ሰየሙ። የአሦራውያን የበላይነት አብቅቷል አሦራውያን በተከታታይ ጨካኝ በሆኑ የውስጥ የእርስ በርስ ጦርነቶች ራሳቸውን ካዳከሙ በኋላ፣ ከሜዶን፣ ባቢሎናውያን፣ ከለዳውያን፣ ፋርሳውያን፣ እስኩቴሶች እና ሲሜሪያውያን ጥቃቶች ተከተሉ። በአሦር ውድቀት ወቅት እስኩቴሶች አብዛኛውን የሶርያን ክፍል ዘረፉ። የመጨረሻው የአሦር ጦር በ605 ዓክልበ. በሰሜን ሶርያ በቀርኬሚሽ ነበር።
መካከለኛ ዘመን
መሐመድ ከሶሪያ ሕዝብና ጎሣዎች ጋር ለመጀመሪያ ጊዜ ያደረገው ግንኙነት በጁላይ 626 በዱማቱል ጃንዳል ወረራ ወቅት ተከታዮቹ ዱማን እንዲወርሩ ትእዛዝ አስተላልፏል።ምክንያቱም መሐመድ አንዳንድ ጎሳዎች በሀይዌይ ዘረፋ ላይ ተሰማርተው መዲናን ራሷን ለመውጋት መዘጋጀታቸውን መረጃ ስለደረሰበት ነው።
ፋርስ
ፋርስ አገር (ፋርስኛ፦ ایران /ኢራን/) ወይም የኢራን ኢስላማዊ ሬፑብሊክ (جمهوری اسلامی ایرا /ጆምሁሪ-የ ኤስላሚ-የ ኢራን) በእስያ ውስጥ የሚገኝ አገር ነው። ዋና ከተማው ቴህራን ነው።
እየሱስ ክርስቶስ
thumb|160px|ይህ ስዕል በ14ኛው ከፍለ ዘመን መሰራቱ የሚታመን የእየሱስና የማሪያም ምስል ሲሆን ፣ [[እቴጌ ምንትዋብ ለማርያምና ለልጇ እየሱስ ክርስቶስ ስትሰግድ ለራሷ ማስታወሻ ያሣለችው ስዕል ነው።]] ኢየሱስ በዕብራይስጥ: ሲጻፍ፣ ישוע ፣ ሲነበብ፡ የሹዓ፣ ትርጉሙም፡ የሚያድን ማለት ነው፤ የክርስትና ሃይማኖት መሰረት ነው። ክርስቶስ በግሪክ ቋንቋ ሲጻፍ ፣ Χριστός  ሲሆን ፣ ይህም መሢሕ ማለት ነው :: በተጨማሪም ዐማኑኤል ይባላል ፣ (ኢሳያስ ም.፯ ቁ.፲፬ ) ፤ በዕብራይስጥ ሲጻፍ ፣ עִמָּנוּאֵל ፤ በግሪክ ሲጻፍ ፣ Εμμανουήλ  ሲሆን፣ ትርጉሙም እግዚአብሔር ከኛ ጋር ሆነ ማለት ነው።
ስምና ልደትተጨማሪ ማስረጃ
ከዚህም በቀር «ኢያሱ» (ወይም በግዕዝ «ኢየሱስ»፣ በግሪክ «ኢዬሶውስ»፣ በዕብራይስጥም «ያህሹዓ») የተባሉት ሌሎች ግለሠቦች ከብሉይ ኪዳን እና ከአዲስ ኪዳን ማየት ይቻላል፦
የኢየሱስ ጥቅሶችና ትምህርቶች
በወንጌላት በኩል እጅግ በርካታ ተመሳሳይ ትምህርቶች በቀላሉ ሊነቡ ይቻላል።
4. ኢየሱስ መከራችንን ተቀበለ
ኢየሱስ በምድር ሕይወቱ እኛ የምንቀበለውን የሕይወት ችግሮች በሞላ አይቷል፤ ስለዚህም ሊራራልን ይችላል። (ዕብ 4፡15)፡፡ በተጨማሪ ማቴዎስ 8፡17 ይመልከቱ።
አዛኒያ
የባንቱ ፍልሰቶች ከ950 ዓም ያህል ደረሱ። ከዚህ በኋላ የባሕር ዳር አገር በአረቦች «ዘንጅ» ይባል ነበር፤ ይህም ስያሜ አሁን በዛንዚባርና በ«ታንዛኒያ» መጠሪያዎች ይታያል።
አስረካቢ
የአስረካቢ አይነቶች
የአሰረካቢ ግዛት አባላት በቋሚ ሁኔታ ሁላቸውም መጣመር ስላለባቸውና እያንዳንዳቸው ከአንድ የጥምረት ግዛት አባል ጋር የግድ መዛመድ ስላለባቸው አስረካቢዎችን ለመክፈል አይጠቅሙም። ይልቁኑ የአስረካቢ ተጣማሪ ግዛቶች (ውጤቶች) 4 ዓይነት መልኩ ከግዛቱ አባላት (ግቤቶች) ጋር ስለሚዛመዱ አስረካቢዎችን በ4 ይከፍላሉ። እነርሱም፦
ቩንግ ታው
መደብ:የቬትናም ከተሞች
እንዳይወልዱ ይመነኩሱ እንዳይጸድቁ ይልከሰከሱ
እንዳይወልዱ ይመነኩሱ እንዳይጸድቁ ይልከሰከሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ፊልም
ፊልም ተረት ለማሳየት በተንቀሳሳሽ ስዕልና በድምፅ የሚጠቀም ትርዒት ማለት ነው። ፊልሞች በተለመደ ሊታዩ የሚቻል በቴሌቪዥንም ሆነ በሲኒማ ውስጥ ነው።
አብካዝኛ
መደብ:ቋንቋዎች
ሄሠ
መደብ:የጀርመን ክፍላገራት
ያህያ ባል ከጅብ አያስጥል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቦስቶን
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ካልቀበጡ አይዘሉ ካልዘለሉ አይሰበሩ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሱንግክዩንኳን ዩኒቨርሲቲ
በዘመናት ላይ ብዙ ስሞች ኖረውታል፦
ፈሪ የሚያባርረው ሳይኖር ይሸሻል
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
የካቲት ፲፬
=ዋቢ ምንጮች=
ኬብሮን
ኬብሮን በምእራብ ባንክ ውስጥ በጣም ጥንታዊ ከተማ ነች። አሁንም 250,000 ነዋሪዎች አሏት። አብዛኞቹ [የፍልስጤም አረቦች] ናቸው እነሱም አሉ በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ኬብሮን አብርሃም መቀመጫ ናት በክርስትናም ሆነ በእስልምና እንደ ቅዱስ ቦታ ተወስዷል።
በኦሪት ዘኊልቊ 13፡22 በከነዓን ዘምተው የእስራኤላውያን አርበኞች ወደ ኬብሮን በደረሱ ጊዜ፥ «በግብፅ ካለችው ከጣኔዎስ በፊት ስባት ዓመት ተሠርታ» የሚለውን መጠሪያ እንዳገኘ ይገለጻል። ይህ መረጃ ደግሞ ከመጽሐፈ ኩፋሌ 11:23 ሊገኝ ይችላል። አብርሃም ወደ ግብጽ በሄደበት ዘመን፥ «የግብጽ ክፍል የምትሆን ጣይናስም ያን ጊዜ ከኬብሮን በኋላ በሰባት ዓመት ተሠራች።» በዚህ አከፋፈል ኬብሮን የተሠራች በ1954 ዓ.ዓ. (2117 ዓክልበ. ግድም) ሆነ።
ፍሎረንስ
መደብ:የጣልያን ከተሞች
ቡዳፔስት
thumb|200px|ቡዳፔስት የሀንጋሪ ዋና ከተማ ነው። thumb|200px thumb|200px
አናቶሊያ
በተለመደው በታሪክ «አናቶሊያ» ማለት ልሳነ ምድሩ እራሱ ብቻ ማለት ነበር። ከ1933 ዓ.ም. ጀምሮ የቱርክ መንግሥት በይፋ «አናቶሊያ» ማለት ለቱርክ እስያዊ ግዛት ሁሉ እንዲሆን ጠቀመው። ይህ ጥቅም አሁን በሰፊው ይቀበላል። በዚህ ትርጉም፣ የስሜን መስጴጦምያ ክፍል ደግሞ የአናቶሊያ ምሥራቅ ክፍል ነው።
ኦይለር ቁጥር
የተለያዩ ትርጓሜወች
2) በሌላ ትርጓሜው የኦይለር ቁጥር የሚከተሉት የትየለሌ ድርድሮች ድምር ውጤት ነው፦ ] n! ሲነበብ የ n  ፋክትሮሪያል ማለት ነው።
ሽለስቭክ-ሖልሽታይን
300px|thumbnail|ሽሌስቭክ-ሖልሽታይን በጀርመን ሽሌስቭክ-ሖልሽታይን (ጀርመንኛ፦ Schleswig-Holstein) የጀርመን ክፍላገር ነው። መቀመጫው ኪል ነው።
መደብ:የጀርመን ክፍላገራት
ወይራ
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
ከቅድመ-ታሪክ ጀምሮ በሜድትራኔያን ባህር ዙሪያ ታርሷል፤ አሁንም በብዙ አገራት ይታድጋል። በተለይ በሞቀ አገር ለባህር ወይም ውቅያኖስ  ቅርብ በሆነ ቦታ ይበቅላል።
ካ ማው አውሮፕላን ማረፊያ
thumb|300px|ካ ማው አውሮፕላን ማረፊያ ካ ማው አይሮፕላን ማረፊያ በካ ማው ክፍላገር ቬትናም የሚገኝ አውሮፕላን ማረፊያ ነው።
ጁዘፔ ቬርዲ
ጁዘፔ ቬርዲ (ጣልኛ: Giuseppe Verdi) 1806-1893 የጣልያን ኦፔራ አቀነባባሪ ነበሩ።
ወገርት
ወገርት ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
ጊዜ
በአሁኑ ወቅት ጊዜ በሁለት አይነት መንገድ ይታያል፦
ማጣቀሻወች
*
መልካም አባት ለልጆቹ እጁን ኪሱ ይከታል
መልካም አባት ለልጆቹ እጁን ኪሱ ይከታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ፈሪ ፈራና እጉድባ ቢኛ ጆሮውን በላው ያይጥ ቀበኛ
ፈሪ ፈራና እጉድባ ቢኛ ጆሮውን በላው ያይጥ ቀበኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ያህያ እንግዳ የጅብ እራት ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንዳለጌታ ከበደ
- ምሳሌ
"ልዩነቱ ይሄ [የመጽሐፍት ባንኩ] የተደራጀ የተቀናጀ ቋሚ ቢሮ፣ ቋሚ ሠራተኛ ያለው ወጪ የሚጠይቅ ጉልበት የሚጠይቅ መሆኑ ነው። .... ያነበቡ እንዴት እንደሚፈወሱ አይቻለሁ። ያነበቡ የሚያደርጉትን ያውቃሉ። የሚያደርጉትን ካወቁ ደግሞ ኃላፊነት ይሰማቸዋል። ኃላፊነት የሚሰማው ደግሞ ለራሱም ለአገሩም መድኃኒት ለመሆን እንጂ ችግር ውስጥ ለመክተት የሚተጋ አይሆንም " ሲል ለዛጎል የመጽሐፍት ባንክ መመስረት ምክንያት የሆነውን ጉዳይ አስረድቷል።
20 September
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
እስከዳር መላኩ
በአውሮፕላኖቹ ላይ ከጠፉት ሰዎች ስሞች መካከል ሌላ ኢትዮጵያዊ ዶ/ር የኔነህ በትሩ ተብሏል። እንኳን በኢትዮጵያ ውስጥ አንድ የሆስፒታል ክፍል እሱን በማክበር እንደ ተሰየመ እንነገራለን። ነገር ግን የትኛው ሆስፒታል መሆኑ አልተገለጸም። የኢትዮጵያም ኤምባሲ እስካሁን ድረስ መታወቂያዎቻቸውን ለማረጋገጥ አልተቻለውም።
የባቢሎን ግንብ
የአይሁድ ሚድራሽ
የአይሁድ ረቢዎች ሥነ ጽሑፍ ስለ ባቢሎን ግንብ ማገንባት ምክንያቶች የተለያዩ አስተያየቶች ያቀርባሉ። በእግዚአብሔር ላይ አመጽ እንደ ማድረግ ሚሽና ይቈጥረዋል።
በሌሎች ባህሎች አፈታሪክ
በሜክሲኮ እና በማዕከል አሜሪካ አፈታሪክ ውስጥ ለባቢሎን ግንብ በጣም ተመሳሳይ ተረቶች አሉ። ለምሳሌ በአንድ ተረት ዘንድ፣ ሸልኋ ከማየ አይህ ያመለጡ 7 ራጃጅሞች አንዱ ሲሆን፣ ሰማይን ለመውረር ታላቅ ፒራሚድ በቾሉላ ሠራ። አማልክት ግን በእሳት አጥፈውት የሠሪዎቹን ቋንቋ አደናገሩ። የስፓንያዊው መነኩሴ ዲየጎ ዱራን (1529-1580 የኖሩ) ሜክሲኮ ከተወረረ በኋላ ይህንን ተረት ከባለ መቶ አመት ቄስ ሰምተው ጻፉበት።
ዘመናዊ ባሕል
በ1920 ፊልሙ ሜትሮፖሊስ፣ የባቢሎን ግንብ በአለማዊ መንግሥት ሁለተኛ ይሰራል።
የማን ዘር ጎመን ዘር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
39 እ.ኤ.አ.
30er
የማን ገበሬ ሹሩባ ይሰራል
የማን ገበሬ ሹሩባ ይሰራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማን ገበሬ ሹሩባ ይሰራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ወፍጠጭ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ፖል ካጋሜ
ማመዛገቢያ
መደብ:የአፍሪካ መሪዎች
ጃካርታ
ጃካርታ የኢንዶኔዢያ ዋና ከተማ ነው። thumb|225px|መሃከለኛ ጃካርታ
ፋርጣ
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ቡርያቲያ
thumb|500px|right ቡርያቲያ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍለ-ሀገር («ሪፐብሊክ») ነው።
መመራመር ያገባል ከባህር
መመራመር ያገባል ከባህር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ብሬስ
ዮካይድ ብሬስ በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ መጀመርያው ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። አባቱ የፎሞራውያን ንጉሥ ኤላጣ ሲሆን እናቱ የቱዋጣ ዴ ልዕልት ኤሪው ነበረች።
ዘምባባ
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
የዘምባባ አስተኔ ደግሞ ብዙ ሌሎች ዛፎች ያጠቅልላል፣ በተለይም ተምር እና ኮኮነት ዘምባባ የታወቁ አይነቶች ናቸው።
ፈስቶ ቂጥን መያዝ
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ናሚቢያ
ታሪክ
መደብ:ደቡባዊ አፍሪቃ
ፈስ ያለበት ቂጥ ዝላይ አይችልም
ፈስ ያለበት ቂጥ ዝላይ አይችልም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ፋ/ለ ወረዳ
2. አ/ቅዳሜ ከተማ 02
17. ጋፈራ
23. ፋግታ
እንጀራ የለም እንጂ በወተት አምገህ ትበላ ነበር
እንጀራ የለም እንጂ በወተት አምገህ ትበላ ነበር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፈስ ያለበት ዝላይ አይችልም
ፈስ ያለበት ዝላይ አይችልም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ያህያ ፍሪዳ የእባብ ለማዳ የለውም
ያህያ ፍሪዳ የእባብ ለማዳ የለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያህያ ፍሪዳ የእባብ ለማዳ የለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ተናግሮ ከማሰብ ተከንፈር መሰብሰብ
ትርጉም
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የማያበላ ቢገላምጥ አያስደነግጥ
የማያበላ ቢገላምጥ አያስደነግጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያበላ ቢገላምጥ አያስደነግጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቲገርንማስ
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ናንጂንግ
ማጣቀሻ ቁሳቁሶች
መደብ:የቻይና ከተሞች
ማሽ (የቴሌቪዥን ትርዒት)
280px|thumb|ዋና ተዋንያን በ1964 ዓ.ም. ማሽ ከ1964 ዓም ጀምሮ እስከ 1975 ዓም ድረስ በአሜሪካ ቴሌቪዥን ላይ የታየ አስቂኝ ተከታታይ ፊልም ነበረ። በትርዒቱ ጊዜውና ሥፍራው በኮርያ ጦርነት (1942-1945) ውስጥ እየሆነ የአሜሪካ ሥራዊት ሕክምና ክፍል ያሳያል። የኮርያ ጦርነት እራሱ ለ፫ አመት ብቻ ሲፈጅ፣ ትርዒቱ በጣም ስለ ተወደደ በቴሌቪዥን ላይ ለአስራ አንድ አመታት ቆየ። አርእስቱም በእንግሊዝኛ M*A*S*H* ወይም ሞባይል አርሚ ሰርጂካል ሆስፒታል (ተንቀሳቃሽ ሥራዊት ቀዶጥገና ሀኪምቤት) ነው።
ተናግሮ ከመጨነቅ የቀልቀሎዬን አፉን እንቅ
ትርጉም
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቶማስ አኳይናስ
ማጣቀሻ
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:የጣልያን ሰዎች መደብ:ሥነ መለኮት መደብ:ክርስትና
ቨኔቶ
ቨኔቶ የጣልያን ክፍላገር ነው። ዋና ከተማው ቬኒስ ነው።
ያለ መከራ አይገኝም እንጀራ
ያለ መከራ አይገኝም እንጀራ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ መከራ አይገኝም እንጀራ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የማያበድር ገዳይ የማይመልስ አባይ
የማያበድር ገዳይ የማይመልስ አባይ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያበድር ገዳይ የማይመልስ አባይ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሂሩት በቀለ
የግል ህይወት
ሂሩት በቀለ በሙዚቃ አለም በነበረችበት ጊዜ ከፍተኛ አድናቆትንና ዝናን ያተረፈች እንዲሁም ደግሞ በመንፈሳዊ ህይወቷ ደሰታንና የመንፈስ እርካታን ያገኘች ቢሆንም: የግል ህይወቷን በተመለከተ ግን ያላትን ትርፍ ግዜ ሁሉ ከልጆቿና ከቤተሰቧ ጋር ማሳለፍ እጅግ አድርጎ ያስደስታት ነበር::
ሂሩት ከሙዚቃ ስራዋና ከመንፈሳዊ ህይወቷ በተጨማሪ፥ በጨዋታ አዋቂነቷ በቅርብ የሚያውቋት የስራ ባልደረቦቿ: ጏደኞቿና ቤተሰቦቿ ይናገራሉ::
እንጀራው ሳይኖር ከወጡ አስነኩልኝ
እንጀራው ሳይኖር ከወጡ አስነኩልኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
መሣፖስ
መሣፖስ (ግሪክ፦ Μέσσαπος) በሲክዮን ነገሥታት ዝርዝር የአፒያ (በኋላ ሲክዮን) ንጉሥ ነበር። ካስቶርን የጠቀሱት ጸሐፊዎች 47 ዓመት እንደ ነገሠ ይላሉ። ይህ ምናልባት 2034-1987 ዓክልበ. ግድም ያህል ነው። ቅዱስ አውግስጢኖስ እንደጻፈ አንዳንዶች የመሣፖስ ሌላ ስም «ኬፊሶስ» እንደ ነበር አሉ። ፓውሳኒዩስ ግን ይህን ንጉሥ አይጠቅስም። በስትራቦን ዘንድ፣ መሣፒዮ ተራሮች በቦዮቲያ ግሪክ ፣ እንዲሁም መሣፒያ በጣልያን «ተረከዝ» (ደቡብ-ምሥራቅ) ከመሣፖስ ተሰየሙ።
የማያዋጣ ማህበር በጠጅ ይጀመራል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ተንኮለኛ መበለት በጾም ዶሮ በፋሲካ እልበት
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሰዋስው (ድረ ገጽ)
የውጭ መያያዣ
መደብ:ኢንተርኔት መደብ:አማርኛ
፳፻፬
በሌሎች አቆጣጠሮች
ከዚህ በላይ በየአገሩ ብዙ ልዩ ልዩ ሃይማኖታዊ አቆጣጠሮች አሉ።
ሐና ወኢያቄም
የተስፋ ዋዜማ
በድንግል መወለድም የአዳም ተስፋው ሊፈፀም ዋዜማው ተጀመረ "ከልጅ ልጅህ ተወልጄ አድንሃለሁ" ተብሎ የተነገረለት ተስፋ ሊፈፀም መሠረት ተጣለ ። ሊቃውንት ይህን አስመልክተው "አዳም ከገነት በተሰደደ ጊዜ የመዳን ተስፋው ባንቺ በኩል ይሆናል" ብለው የሚያመሰግኑበት ዘመን (ዘመነ ሐዲስ) ሊጀመር አዋጅ ተነገረ ። "'መሠረቶችዋ በቅዱሳን ተራሮች ናቸው' ሲል ዳዊት የተናገረው ድንግል ማርያም ከአብርሃምና ከዳዊት ዘር መወለድዋን ለመግለፅ ነው መዝ.፹፮፥፩ እንዲሁም በመዝ.፵፬፥፲፪-፲፯ ፣ በሰለሞን መኃይልም ፣ በራእዪም በትንቢተ ኢሳያስ ... በብዙ መጽሐፍት የተተነበየላት ናት ።"
የማያዋጣ ባል ቅንድብ ይስማል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጋሊስያ (የእስፓንያ ክፍላገር)
መደብ:የእስፓንያ ክፍላገራት
የኢትዮጵያ ቡና
የመጀመሪያው ሊግ (እ.ኤ.አ 1997-2010)
ክለቡ በ 1996-97 የውድድር ዘመን በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ የመጀመሪያውን ዲቪዚዮን ሻምፒዮን ሆነ።በመጀመሪያው ሻምፒዮንነት ክለቡ ኢትዮጵያን ወክሎ በ 1998 የካፍ ሻምፒዮንስ ሊግ። በዚያው ዓመት አሰግድ ተስፋዬ ከሴንት ሚlል ዩናይትድ FC (ሲሸልስ) ጋር በ 8–2 የቅድመ ዙር ድል በአንድ ጨዋታ 5 ግቦችን በማስቆጠር በካፍ ቻምፒየንስ ሊግ ታሪክ የመጀመሪያው ተጫዋች ሆነ። የአቶ ተስፋዬ መዝገብ እስከዛሬ ድረስ አለ።
ያለ ምቀኛ አይገኝ ፍቅረኛ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አይጥ
«አይጠ መጐጥ» ልዩ ልዩ ትርጉሞች አሉት። አንዳንዴ ማናቸውም ትልቅ አይጥ «አይጠ መጐጥ» ቢባልም፣ በትክክል ግን «መጐጥ» እንዳጋጣሚ አይጥ በጣም የመሠለ እንጂ ዘራይጥ ያልሆነ ሌላ ፍጡር ነው።
ክሪስታል ራዲዮ
3- ወደ መሬት የሚቀበር ሽቦ የሚያያዝበት። ቀዝቃዛ ውሃ ተሸካሚ የቧምቧ ውሃ ቱቦ ጋር ማያያዝ ነገሩን ያቃልላል።
ማርታ አሻጋሪ
right|400px|thumb| ማርታ አሻጋሪ ማርታ አሻጋሪ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብና በድምጿ ወፈር ማለት ትታወቃለች።
ፈጣሪን የሚያህል ጌታ ገነትን ያህል ቦታ
ፈጣሪን የሚያህል ጌታ ገነትን ያህል ቦታ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እንግዳ ሆነህ ብትመጣ ሳይሰለቹህ ውጣ
እንግዳ ሆነህ ብትመጣ ሳይሰለቹህ ውጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኑዋዱ ኔኽት
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት፣ ቀዳሚውን ኤቴርስኬል ከገደለ በኋላ፣ ለ'ሁለት ወራት' ወይም ፮ ወሮች ቆየ፣ ከዚያም የኤቴርስኬል ልጅ ኮናይረ ሞር ገደለውና በፈንታው ገዛ።
ካንጀት ነው ካንገት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፈጥነው የገመዱት ፈጥኖ ይበጠሳል
ፈጥነው የገመዱት ፈጥኖ ይበጠሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ነመድ
ነመድ በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ በአየርላንድ በጥንት የሰፈረ ንጉሥ ነበር። የነመድ ዘመድ ፓርጦሎን ወገን በቸነፈር ከሞተ 30 ዓመታት በኋላ የነመድ ወገን ከእስኩቴስ እንደ ደረሰ ይጻፋል። በነመድ ዘመን 4 ሐይቆች ከምድር መነጩ። ነመድ በሮስ ፍሬቃይን ውግያ የፎሞራውያንን አለቆች ጋንና ሰንጋንን ገደላቸው። አምባዎች በራይጥ ቂምባይጥና በራይጥ ቂንደይቅ እንደ ቆፈረ 12ም ሜዳዎች እንደ ተጠሩ ይጨመራል። በሌላ 3 ውግያዎች ደግሞ ነመድ ፎሞራውያንን አሸነፈ፦ ባድብግና በኮናሕት፤ ክናምሮስ በለይንስተር፣ ሙርቦልግ በዳልሪያታ። 9 አመት ከደረሰ በኋላ ነመድም ከቸነፈር ሞተ።
የሊክተንስታይን ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሊክተንስታይን
ያለ ሴት ቤት ያለበሬ መሬት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዝውውር ትንታኔ
በተጨማሪ በመጽሐፉ «I'm OK, You're OK» («እኔ ደህና ነኝ፣ አንቱም ደህና ነህ») እንደ ተገለጠ፣ የሚከተሉ ኹኔቶች ሊኖሩ ይችላሉ፦
ፈጥኖ መስጠት ኋላ ለመጸጸት
ፈጥኖ መስጠት ኋላ ለመጸጸት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሸሆኔ
thumb|ሸሆኔ ሸሆኔ (Ungulata) በሥነ ሕይወት ባለ ኮቴ (ሸኮና) እንስሳ መደብ ነው። ለዚሁ መደብ ምሳሌዎች ፈረስ፣ አህያ፣ አውራሪስ፣ ቀጭኔ፣ ላም፣ እሪያ ወዘተ. ናቸው።
መደብ:እንስሳት
ተንጋሎ ቢተፉ ተመልሶ ካፉ
ተንጋሎ ቢተፉ ተመልሶ ካፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ያለ ስራ መብል ያለዳኛ ውል
ያለ ስራ መብል ያለዳኛ ውል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ስራ መብል ያለዳኛ ውል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
መንገድ ካገር ልጅ ምክር ከጨዋ ልጅ
መንገድ ካገር ልጅ ምክር ከጨዋ ልጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ማራጦኒዮስ
በማራጦኒዮስ ዘመን (ጀሮም እንደሚለን በ፬ኛው ዓመት ወይም በ1827 ዓክልበ. ግድም) ከክሮፕስ የአቴና መንግሥት መሠረተ።
ማንዱራ
ማጣቀሻ
መደብ:ማንዱራ
ዘ በገሉዝ
መደብ:ተከታታይ ፊልሞች መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች
አራጎን
መደብ:የእስፓንያ ክፍላገራት
P
በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «ፈ» («ፈፍ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ፔ» ስለ መጣ፣ የላቲን 'P' ዘመድ ሊባል ይችላል።
ያለ ስራ መብል ያለዳኛ ውል አይቻልም
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እስላማዊው መንግሥት
«እስላማዊው መንግሥት» ቀድሞም «የኢራቅና የሶርያ እስላማዊ መንግሥት» እና አል ቃይዳ፤ ደግሞ «አይሲስ» (በምዕራብ) ወይም «'''ደውለተል ኢስላም (በምሥራቅ) በአንዳንድ ሀገር ውስጥ በማስፋት (በኢስላምን በማገልገል )  መሬትን የያዙ ሙስሊም ህዝብ በማገልገል ላይ ያለ ተወዳጅ ኢስላምን አፍቃሪ ኸሊፋ እያስፋፋ   ነው።
ሜሪ አርምዴ
የህይወት ታሪክ
ሜሪ የተወለደችው በ1910 ዓ. ም.  በአዲስ አበባ ከተማ ዶሮ ማነቂያ ከሚባለው ሰፈር ነው፡፡
ቤተሰቦቿ ፈረንሳይኛን የተማሩ ሲሆኑ በፈረንሳይ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ውስጥ ይሰሩ እንደነበር ሜሪ በ1973 ዓ. ም.  ለኢትዮጵያ ሬዲዮ በሰጠችው ቃለ መጠይቅ ላይ ተናግራለች፡፡
አምባላጌ ላይ የኢትዮ - ጣሊያን ጦርነት ሲጧጧፍ ሜሪ ብላታ ኅሩይ ከተባሉ አርበኛ ጋር አብራ ዘምታ ነበር፡፡
ረኔ ዴካርት
ያረፈበት ቀን ፡ 02-11-1650 ያረፈበት አገር ፡ ስቶኮልም፣ ስዊድን
እሱ አስተሳሰባዊ ትጽኖ ያደረገባቸው፡ ከሱ ወዲህ የተነሱትን ፈላስፎች በሙሉ ትጽኖ አድርጓል ታዋቂ ውጤቶቹ ስለማስብ ህልው ነኝ, ስርዓት ያለው ጥርጥር, የካርቴዢያን ሰንጠረዥ, የካርቴዢያን ሁለትዮሽ, ኦንቶሎጂካል አክንዮ ; ሞደርን ፍልስፍና ጀማሪ