cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ጀዋር መሐመድ
ጀዋር መሀመድ ( ጃዋር መሐመድ፡ ግንቦት 12 ቀን 1986 ተወለደ) ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ተንታኝ እና አክቲቪስት ነው።  ከኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ (ኦኤምኤን) መስራቾች አንዱ የሆነው ጃዋር የ2014-2016 የኦሮሞ ተቃውሞ ግንባር ቀደም አዘጋጅ ነበር።  2018 በስልጣን ላይ ያለውን መንግስት በመጣል እና አብይ አህመድን ስልጣን ላይ እንዲወጠጣ በመርዳት ጉልህ ሚና ተጫውቷል።
የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት
ጃዋር መሀመድ ግንቦት 12 ቀን 1986 በሃረርጌ አዋሳኝ በአርሲ ግዛት በዱሙጋ ተወለደ። አባቱ የእስልምና እምነት ተከታይ የሆነ የአርሲ ኦሮሞ ሲሆን እናቱ አማራ እና የኦርቶዶክስ እምነት ተከታየይ ነበረች።
የህግ ጉዳዮች
ከአርሰቲስት ሀጫሉ ሁንዱሳ ግድያ በኋላ በተነሳው
2 አሹር-ኒራሪ
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ደሞዝተኛ አርፈህ ተኛ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
25 March
25 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 16 ቀን ማለት ነው።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
አቡ ሩሚ
የውጭ መያያዣዎች
መደብ:የአማርኛ ሥነ ጽሑፍ መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
አዲስ ምዕራፍ
አዲስ ምዕራፍ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
ደረቴን ሲያመኝ እግሬን አገመኝ
ደረቴን ሲያመኝ እግሬን አገመኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ደረቴን ሲያመኝ እግሬን አገመኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
2 አዳድ-ኒራሪ
ከ እስከ    ዓክልበ. የአሦር ንጉሥ ነበረ።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ተክለ ሐዋርያት ተክለ ማርያም (ፊታውራሪ )
250px|right|thumb|ፊታውራሪ ተክለሐዋርያት ተክለማርያም ፊታውራሪ ተክለ ሐዋርያት ተክለ ማርያም የኢትዮጵያ የሥነ ጽሑፍና የመንግሥት ሰው ነበሩ።
ጠቅላይ ብሄረ
ጠቅላይ ብሄረ (በእንግሊዝኛ: Pan-ethnicity, Panethnicity, Supra-ethnicity, ወይም, Supraethnicity) ተዛማጅ ባህላዊ አመጣጣቸውን መሠረት በማድረግ የተለያዩ ብሄረችን በአንድነት ለመቧደን የሚያገለግል ቃል ነው ፡፡ ጂኦግራፊያዊ ፣ ቋንቋዊ ፣ ሃይማኖታዊ ወይም “የዘር” መመሳሰሎች ብዙውን ጊዜ ለብቻ ወይም ድንበር ድንበሮችን ለመሳል ያገለግላሉ ፡፡ በዋናነት በማኅበራዊ ሳይንስ ውስጥ ከመሠረታዊው የብሔር ደረጃ "በላይ" ላለው ለተለየ መዋቅራዊ ምድብ መደበኛ ስያሜ ሆኖ ያገለግላል ፡፡ እሱ ብዙውን ጊዜ ከተፈጥሮአዊነት ጋር ተመሳሳይ ነው ፣ ተመሳሳይ ቴክኒካዊ ቃል በትክክል ተቃራኒ ትርጉም ካለው ፣ እንዲሁም የተለየ የመዋቅር ምድብ እየሰየመ ፣ ግን በጎሳ ደረጃ “ስር” ካለው። ሁለቱም ቃላት በብሔረሰብ ጥናቶች ውስጥ ጥቅም ላይ የሚውሉት በመሰረታዊ (የጋራ) የብሄር ማንነት እና “ከፍ” (supraethnic) ወይም “በታች” (subethnic) ደረጃዎች ተብለው የሚመደቡ የተለያዩ ተዛማጅ ክስተቶች መካከል መዋቅራዊ እና ተግባራዊ ግንኙነቶችን ለመግለጽ ነው ፡፡
ደረጃ ለፍቶ መሄጃ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ደስታና መከራ ቀኝና ግራ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ባንጋባንዱ ብሔራዊ ስታዲየም
thumb|right
ስታዲየሙ ብዙ ጊዜ እድሳት ተደርጎለታል፣ በቅርቡ ለ 2011 የክሪኬት የአለም ዋንጫ የመክፈቻ ስነ ስርዓት። በቅርብ ጊዜ ከመታደሱ በፊት ወደ 55,000 የሚጠጋ አቅም ነበረው ነገር ግን 36,000 አዲስ አቅም ያለው በባንግላዲሽ ውስጥ ትልቁ ስታዲየም ነው። የአሁኗ ስሟ የሀገሪቱ አባት የሆኑትን ሼክ ሙጂቡር ራህማንን እንዲሁም "ባንጋባንዱ" ወይም "የቤንጋል ወዳጅ" በመባል ይታወቃል።
ሾርዥ
ሾርዥ (ፈረንሳይኛ፦ Chorges)
27 March
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ስሙሮቢ ገላሎ
በአፋር ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ዴፖርቲቮ ካሊ
መደብ:የኮሎምቢያ እግር ኳስ ክለቦች
28 March
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ጥንታዊ ግብፅ
መጀመርያው መካከለኛ ዘመን
በማኔጦን ዝርዝር ከ«አቅቶይስ» በቀር ለነዚህ ፱ኛ፣ ፲ኛ፣ ፲፩ኛ ሥርወ መንግሥታት እና እስከ «አመነመስ» ድረስ (፲፪ኛ ሥ.መ.) ምንም የፈርዖን ስያሜ አይሰጠንም። ከሌሎች የድሮ ምንጮች (በተለይ በሚካኤል ሶርያዊውና ባር ሄብራዩስ  እንደ ታተመ) ለነዚህ «ጨለማ ዘመን» ፈርዖኖች መረጃ የነበረው ልማድ ይገኛል።
በዚህ መረጃ ዘንድ ለዚሁ ዘመን ከማኔጦን የቀሩት ስያሜዎች (በልዩ ልዩ ቅጂዎች) እንዲህ ናቸው፦
መካከለኛው መንግሥት
የሥርወ መንግሥቱ መሥራች 1 አመነምሃት (2002 ዓክልበ.) የዱሮውን ጥንታዊ መንግሥት ፈሊጥ በሥነ ሕንጻ እና በሥነ ጽሑፍ ለማሳደስ ጣረ። በ1982 ዓክልበ. ልጁን 1 ሰኑስረት እንደ ጋርዮሽ ፈርዖን አስነሣው፣ ዋና ከተማቸውም ከጤቤስ ወደ እጭታዊ ተዛወረ። በ1973 ዓም በኩሽ መንግሥት ላይ ዘመቱ፣ በሚከተለውም ዓመት ልጁ ሰኑስረት በሊብያ እየዘመተ አመነምሃት በሤራ ተገደለ።
ቀርጨጬ
ቀርጨጬ ከተማ በድጉና ፋንጎ ወረዳ ውስጥ የሚትገኝ ከተማ ናት። በደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል በወላይታ ዞን ይገኛል። ቀርጨጬ ከቤዴሳ በስተሰሜን 10 ኪ.ሜ. እንዲሁም ከቢቴና ደቡብ ምዕራብ በሶዶ-ዲምቱ ሀዋሳ መንገድ ላይ 8 ኪ.ሜ. ገደማ ትገኛለች። ከአዲስ አበባ ከተማ እስከ ቀርጨጬ ከተማ ያለው ርቀት በግምት 362 ኪ.ሜ. በአዲስ-ሐዋሳ-ዲምቱ-ሶዶ መንገድ ላይ ይገኛል። ከወላይታ ዞን ዋና ከተማ ከሶዶ 38 ኪ.ሜ. ርቀት ላይ ይገኛል። በከተማዋ ያሉት አገልግሎቶች የ24 ሰአታት የኤሌክትሪክ መብራት፣ የንፁህ ውሃ አገልግሎት፣ አፀደ ህጻናት፣ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት፣ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት፣ የሁል ጊዜ ገበያ፣ ጤና ጣቢያ እና ሌሎችም ናቸው።
ኢትኤል
5-  የሱዳንና የአረብ ንጉሥ መሊ አቡሰላም
8-  የአዳል ንጉሥ አውርና
1-  ናሁ አዳም(ከወንድሙ ጋር) ተነሳ ከኢትዮጵያ
3-  አሕራም ከየመን
~ በአጠቃላይ በሰብአ ሰገል ማንነት ላይ ሁሉም ተመራማሪዎች ቢያንስ ከ3 ወይንም ከ12 አንዱ ኢትዮጵያዊ ነው በማለት ይስማማሉ።
🔰ስለ ኮከቡ ምንነት በቤተክርስቲያን አስተምሕሮ መሰረት ሁሉም አንድ ወጥ ሃሳብ አላቸው፤ ‘ኮከቡ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ገብርኤል ነው’ የሚል። ለዚህም ማስረጃ የሚሆነን ኮከብ በቀን አይታይምና ኮከብ ዝቅ ብሎ እነርሱ ባሉበት ደረጃ አይጓዝም የሚል ነው። ኮከብ የተባለው በምስጢራዊ አነጋገር ነው ይላሉ መተርጉማነ መጻሕፍት።
ቦቄ (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
3 ስልማናሶር
ከ እስከ    ዓክልበ. የአሦር ንጉሥ ነበረ።
የሐረሪ ብሔራዊ ሊግ
የሐረሪ ብሔራዊ ሊግ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
1 April
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ሰንሊ፣ ዋዝ
ሰንሊ (ፈረንሳይኛ፦ Senlis)
3 ሻምሺ-አዳድ
3 ሻምሺ-አዳድ በአሦር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ ለ16 ዓመታት (ከ1539 እስከ 1524  ዓክልበ. ገደማ) የአሦር ንጉሥ ነበረ።
3 አሹር-ዳን
ከ እስከ    ዓክልበ. የአሦር ንጉሥ ነበረ።
Samuel Nebiyou
ሳሙኤል ነብዩ በጋምቤላ ከተማ በ2000 ዓም ተወለደ፡፡ ወላጆቹ በስራ የሚያግዝ ጎበዝ ተማሪ ነው፡፡ በት/ቱም ቢሆን በጣም ጎበዝ ነው፡፡ ወደፊትም ቢሆን ሀገሩን ትልቅ ደረጃ ላይ የማድረስ ህልም አለው፡፡ እግዚአብሔር ይርዳው፡፡ አሜን
ተላላክ
ማጣቀሻ
መደብ:አፋር ክልል መደብ:
የሐድያ ብሔር ዴሞክራሲያዊ ድርጅት
የሐድያ ብሔር ዴሞክራሲያዊ ድርጅት የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
ማንያዘዋል እንደሻው
ሰዎችን ማገዝ የሚወድ፣ ደግ፣ ጎበዝ አዳማጭ፣ ዘመናዊ አስተሳሰብ ያለው፣ግልፅ እና የዋህ ሰው መሆኑን ወዳጆቹ ሁሉ የመሰከሩለት ድንቅ የቴአትር አዘጋጅ ነው።
5 April
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ተልተል (ወረዳ)
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ደግ አባት እርስት ያቆማል ክፉ አባት እዳ ያቆያል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
6 April
6 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 28 ቀን ማለት ነው።
የመላው ኢትዮጵያዊያን ብሔራዊ ንቅናቄ
የመላው ኢትዮጵያዊያን ብሔራዊ ንቅናቄ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
ቱሎ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
Raya Bala, ራያ ባላ (Raya Bala)
5.Nguse hayle:Head of Raya Bala wereda secretary office
6.Getahun lijalem: Head of finance
All these was ellect as temporary governor of Raya Bala werda with respect of the following kebeles:
ጥሩነሽ ዲባባ
የግል ሕይወት
ጥሩነሽ ዲባባ ስለሺ ስህንን አግብታለች። ስለሺ ስህን በ2004 እና 2008 የ 10000 ሜትር ኦሎምፒክ ውድድር የብር ሜዳሊያ ተሸላሚ አትሌት ነው።
የመላው ኦሮሞ ህዝብ ዲሞክራቲክ ፓርቲ
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
ኖይማገን-ድሮን
ኖይማገን-ድሮን (ጀርመንኛ፦ Neumagen-Dhron)
9 April
9 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 1 ቀን ማለት ነው።
ተፈራ ወልደሰማዕት
በሙያ
ክቡር አቶ ተፈራ በትዕግስት፥ በብልህነት እና በቅንነት እጅግ ከባድ የሆነውን ሓላፊነታቸውን በመወጣት ለብዙ ዓመታት ከአገለገሉ በኋላ የአገሪቷ ሁኔታ ከመሻሻል ይልቅ ወደባሰ አቅጣጫ እያመራ መሄዱን በመገንዘባቸው እ.ኤ.አ 1982 ዓ.ም. ቤተሰባቸውን ይዘው ወደ አሜሪካ በመምጣት ከስራቸው በገዛ ፈቃዳቸው ተሰናብተዋል። በረጅም ጊዜ የአገልግሎት ዘመን የቀሰሙትን ሰፊ የስራ ልምድ በተለይ በፋይናንስ አና ባንክኒግ በበጀት በጥናት እና ምርምር ከፍተኛ ፖሊስ ነክ የምክር አገልግሎት ለ 10 ዓመታት ያህል ለልዩ ልዩ አገሮች እና ድርጅቶች አበርክተዋል። ጥቂቶቹን ለመጥቀስ ያህል።
ዶርማገን
መደብ:የጀርመን ከተሞች
ፓይታጎረስ እርጉጥ
የፓይታጎረስ እርጉጥ የምንለው ታላቁ ፈላስፋ ፓይታጎረስ (Pythagores) የፃፋቸው 3ቱ ህጎች ናቸው። ህጎቹ የሚሰሩት በ90 ዲግሪ ጎነ-ሶስቶች ላይ ነው።
ዱላ ለባለጌ ምርኩዝ ለአሮጌ
ዱላ ለባለጌ ምርኩዝ ለአሮጌ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዱላ ለባለጌ ምርኩዝ ለአሮጌ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የሲዳማ አርነት ንቅናቄ
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
ዱላ የሚጠላው ሸክላ ብቻ ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አዋሽ ፈንታሌ
ማጣቀሻ
መደብ:አፋር ክልል መደብ:
ነጆ (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
13 April
13 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 5 ቀን ማለት ነው።
14 April
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ዱላን ይዞ ሌባን መጠየቅ
ዱላን ይዞ ሌባን መጠየቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዱላን ይዞ ሌባን መጠየቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዱባ ባገሩ ጋን ያህላል አሉ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የጢያ ትክል ድንጋይ
ትራቭል አፍሪካ በተሰኘው የጎብኝዎች የኢንተርኔት መረጃ ምንጭም ጢያ የሚገኙት ትክል ድንጋዮች አዳዲ ማርያም ከተባለው ከድንጋይ ፍልፍል የተሠራው ቤተ ክርስቲያን፣ ሀረ ሸይጣን ከተባለው ክሬተር ሐይቅ፣ ከመልካ አዋሽ መስመር ጋር ስለሚገኙ ለጎብኝዎች በአንድ ጉዞ ብዙ ታሪካዊ ቦታዎችን ለመጎብኘት ያስችለዋል በማለት አስፍሯል፡፡ ፊሊፕ በሪግ የተሰኙት አጥኚም የጥያ ትክል ድንጋይ ጥንታዊነትን ለዓለም በማስተዋወቅ አዎንታዊ አስተዋጽኦ ማበርከታቸው ይታወቃል፡፡ የፈረንሳይ አርኪዮሎጂ ባለሙያዎች መረጃ እንደሚያመለክተው የጢያ ትክል ድንጋይ ባለበት ቦታ ዕድሜያቸው ከ18-30 የሚገመቱ ብዙ ወጣቶች በአንድ ላይ የተቀበሩበት ሥፍራ ነው፡፡
የሸኮና አካባቢው ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ድርጅት
የሸኮና አካባቢው ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ድርጅት የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
አንቅቲፊ
አንቅቲፊ በደቡብ (ላይኛ) ግብጽ በ1ኛው ጨለማ ዘመን የነቀን (3ኛው) እና የበህደት (2ኛው) ኖሞች ገዢ ነበረ። በዚያው ዘመን ከጤቤስ የራቁት ክፍሎች ወደ ደቡብም ሆነ ወደ ስሜን ከጤቤስ ፈርዖኖች (11ኛው ሥርወ መንግሥት) ያመጹ ነበር። ስለዚህ አንቅቲፊ የጤቤስ መንግሥት ተጋጣሚ እና የ«ቀቲዎች» ወገን (በ10ኛው ሥርወ መንግሥት በስሜን ግብጽ የገዙ) ደጋፊ ነበር። ይህ ምናልባት በጤቤስ ፈርዖን 1 አንተፍ ዘመን ይሆናል።
ሞንቴው ዳ ፖ
ሞንቴው ዳ ፖ (ጣልያንኛ፦ Monteu da Po) በፖ ወንዝ ላይ በስሜን ጣልያን የሚገኝ መንደር ነው።
አውራ (ወረዳ)
ማጣቀሻ
መደብ:አፋር ክልል መደብ:
ዱባና ቅል አበቃቀሉ አንድ ይመስላል አበላሉ ለየቅሉ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አፋምቦ
በአፋር ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
20 April
20 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 12 ቀን ማለት ነው።
ኖኖ (ሸዋ)
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ዲያቆን ከዘፈነ ፍየል ከቀዘነ መዳኛም የለው
ዲያቆን ከዘፈነ ፍየል ከቀዘነ መዳኛም የለው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዲያቆን ከዘፈነ ፍየል ከቀዘነ መዳኛም የለው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኖኖ (ሸዋ)
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የትግሪ ወርጂ ብሔረሰብ ዲሞክራሲያዊ አንድነት ፓርቲ
የትግሪ ወርጂ ብሔረሰብ ዲሞክራሲያዊ አንድነት ፓርቲ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
የኮንሶ ባህላዊ የእርከን ስራ
የኮንሶ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ የእንኳን ደህና መጣችሁ መልዕክት ባስተላለፉበት  ወቅት በአገራችን የኮንሶ ህዝብ የአኗኗር ዘይቤና መገለጫው የሆነው ታታሪነቱን መሰረት በማድረግ በመልከዓ-ምድርና ባህላዊ እሴቶች ጥበቃ በአለም አቀፍ ደረጃ እዉቅና ማግኘቱ የኮንሶ ህዝብ የአገር በቀል ዕውቀት ዉጤት ቢሆንም የተለያዩ ባለድርሻ አካላት  ከፍ ያለ የዕውቀት አሻራ ያረፈበት በመሆኑ ለአስተዳደር እቅድ ሰነድ ክለሳው እየተደረገ ላለው ርብርብ አጋዥ ሆናል ብለዋል፡፡ አያይዘውም ሀገራችን ኢትዮጵያ ብዝሃነት ባላቸው ታሪካዊ፣ባህላዊና ተፈጥሮአዊ መስህቦች የተሞላች መሆኗ በአለም አቀፍ ቅርስነት ደረጃ የተመዘገቡ አስር ቅርሶች ፣ የሰው ልጅ መገኛነቷን የሚመሰክሩ በርካታ ቅሬተ አካላት ፣ የተለያዩ ብሄር ብሄረሰቦች እምቅ የማይዳሰሱ ባህላዊ ቅርሶች  እና አስደናቂ ባህል፣ቋንቋ እንዲሁም የራስዋ የሆነ የቀን አቆጣጠር ማሳያዎች ናቸው፤ከነዚህም ውስጥ  የኮንሶ መልከዓ ምድር ቅርስ ሲሆን ይህ  የኮንሶ መልከዓ-ምድር በርካታ ማራኪ የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ቅርሶች የያዘ በዋናነትም በውስጡ የተለያዩ ባህላዊ እርከኖች የሚሰሩበት፣በካብ የታጠሩ መንደሮች የተቀለሱበት፣ባህላዊ ጎጆዎን፣ጥብቅ ደኖችን፣ሀውልቶችና ባህላዊ ኩሬዎች የያዘና ከትውልድ ትውልድ ሲተላለፍ የመጣ ከመሆኑ ባለፈ አሁንም ባህላዊ ሂደቱን ጠብቆ እየተጓዘ ያለና የተለያዩ ተመራማሪዎችንና ሳይንቲስቶች ቀልብ የሚስቡ ታሪካዊና ባህላዊ መስህቦቿ የሚደነቁ ሲሆኑ ይህም መንግስት ለዘርፉ በሰጠው ከፍተኛ ትኩረት የአገራችን ዘጠነኛ ቅርስ አድረጎ እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር ሰኔ 2003 ዓ.ም መመዝገቡ ይታወሳል፤ይሁን እንጂ ቅርሱ ለአለም ህብረተሰብ ከሚሰጠው ፋይዳ አንጻር በአግባቡ ጥበቃና እንክብካቤ በማድረግ እሴቶቹ ሳይቀየሩና ሳይበረዙ ለተተኪው ትውልድ ለማስተላለፍ በሚደረገው ጥረት ዉስጥ የተጋረጡ የዘመናዊነት አስተሳሰቦች ቅርሱን እንዳይጎዱት ሁሉም ባለድርሻ አካላት የድርሻቸውን እንዲወጣ አሳስበዋል፡፡
በዓዉደ ጥናቱም የአለም ዓቀፍ የቅርስ ስምምነት በኮንሶ ዓለም አቀፍ ቅርስ ላይ ያለው ፋይዳ፣ቀደም ሲል የነበረው የአስተዳደር ዕቅድ ሰነድ ዉስጥ የተነሱ ዋና ዋና ጉዳዮች፣የህግ ማዕቀፎች( በደቡብ ብ/ብ/ክ/መ/ባህልና ቱሪዝም ቢሮ የተዘጋጀ አዋጅ ቁጥር 141/2003 የኮንሶ ባህላዊ መልከዓ-ምድር አለም ዓቀፍ ቅርስ ለመጠበቅ የወጣ አዋጅ)፣በኮንሶ ዓለም አቀፍ ቅርስ የኮንሰርቬሽንና የጥገና ችግሮችና የተወሰዱ መፍትሄዎች፣የኮንሶ ዓለም አቀፍ ቅርስ የቱሪዝም አስተዳደርና የህ/ሰብ ተጠቃሚነት እና የ2003 የኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርሶች ስምምነትና ለኮንሶ ባህላዊ መልከዓ-ምድር ያለው ፋይዳ በሚሉት ዙሪያዎች ላይ ጥናታዊ ጽሑፎች ቀርበው ወይይት የተደረገባቸው ሲሆን በዋናነትም በአሁኑ ሰዓት የኮንሶ ባህላዊ መልከዓ-ምድር አለም አቀፍ ቅርስ ያለበት ደረጃ ላይ በስፋት ውይይት ተደርጓል፡፡
በዚህም የኮንሶ መልክዓ ምድር በዓለም አቀፍ ቅርስነት ለመመዝገብ ያበቋቸው መስፈርቶች  1ኛ/ ተወዳዳሪ የሌለው ወይም ቢያንስ  ለባህላዊ አሰራር  ወይም ለአለ ወይም ለጠፋ የሰው ልጆች ስልጣኔ ብቸኛ ማስረጃ በመሆኑ 2ኛ/ ለሰው ልጆች ባህላዊ አሰፋፈር  እና የመሬት አጠቃቀም የላቀ ምሳሌ በመሆን የአንድን ህብረተሰብ ባህል የሚወክል የላቀ ምሳሌ በመሆኑ  በተለይም ቅርሱ ሊቀለበስ በማይችል ሁኔታ ለጉዳት ለሚያጋልጥ ተጽዕኖ ያልተጋለጠ በመሆኑ እና 3ኛ/  በቀጥታ ወይም በተጨባጭ መንገድ  ከሁነቶች ወይም ከህያው ባህል  ወይም አስተሳሰብ ወይም እምነት፣ ስነ-ጥበብ ወይም ስነ-ጽሁፍ  ጋር በተገናኘ የላቀ ሁለንተናዊ ፋይዳ ያለው በመሆኑ ማለትም ፡-የቅርሱ የላቀ ሁለንተናዊ  እሴት ዓለም-አቀፍ ፋይዳ ስላለው፣ቅርሱ ጥንታዊ ይዘቱን የጠበቀ በመሆኑ  ቅርሱ ሙሉዕነቱ በአግባቡ የተጠበቀ ስለሆነ፣ ቅርሱ በቂ ባህላዊ ጥበቃ የሚደረግለት እና የአስተዳደር ሥርዓት የተዘረጋለት መሁኑን ተወስቷል፡፡ከዚሁ ጋር ተያይዞ  ቅርሱን ማስመዝገብ በራሱ ውጤት ያለመሆኑ ምክንያቱም የቅርሱን ጥበቃና እንክብካቤ ማረጋገጥ እና ቅርሱን ለዘላቂ ልማት ለማዋል እና ለቀጣዩ ትውልድ ለማስተላለፍ ቀጣይነት ያላቸውን የአስተዳደር ስራዎችን መስራት አስፈላጊ ይሆናል በማለት ጽሑፍ አቅራቢዎቹ አንስቷል፡፡
ይህ ደግሞ በአዋጁ መሰረት የቅርሶቹን ይዘት የሚቀይሩ ማንኛዉንም እንቅስቃሴ መፈጸም ወንጀል ከመሆኑም በተጨማሪ ኮንሶ ከአለም ተምሳሌትነቷ ተሰርዞ የኮንሶ ማህበረሰብ የማንነት ጥያቄዎች፣የቋንቋና የስራ ባህሉና እሴቶች ይጠፋሉ፡፡
21 April
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ኢሊያ ዳግማዊ
ኢሊያ ዳግማዊ (ጆርጂያኛ ილია II) እንዲሁም በቋንቋ ፊደል የተጻፈው ኢሊያ ወይም ኤልያስ (እ.ኤ.አ. ጥር 4 ቀን 1933 ተወለደ) የጆርጂያው ካቶሊኮስ ፓትርያርክ እና የጆርጂያው ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን መንፈሳዊ መሪ ናቸው ፡፡ የመላው የጆርጂያ ካቶሊኮስ ፓትርያርክ ፣ የምጽህታ-ትብሊሲ ሊቀ ጳጳስ እና የቢችቪንታ እና የ Tskhum-Abkhazia ሜትሮፖሊታን ኤhopስ ቆ officiallyስ ፣ የቅዱስነታቸው እና የብፁዕነታቸው ኢሊያ II በይፋ ተቀርፀዋል ፡፡
23 April
23 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 15 ቀን ማለት ነው።
25 April
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
28 April
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
የኢትዮጵያ ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ
የኢትዮጵያ ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
የኢትዮጵያ አዲስ ምዕራፍ ፓርቲ
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ፓርቲ
የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ፓርቲ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
የኢትዮጵያ የሠላምና የዴሞክራሲ ፓርቲ
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
አሌ (ወረዳ)
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
የኢትዮጵያ ዲሞክራሲያዊ አንድነት ንቅናቄ
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
ደወ
ማጣቀሻ
መደብ:አፋር ክልል መደብ:
የኢትዮጵያዊያን አንድነት ዴሞክራሲያዊ ድርጅት
ታሪክ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
አማያ (ወረዳ)
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
የከምባታ ሕዝቦች ኮንግረስ
የከምባታ ሕዝቦች ኮንግረስ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲ ነው።
አርሲ ነገሌ (ወረዳ)
አርሲ ነገሌ በኦሮሚያ ክልል በምዕራብ አርሲ የምትገኝ ሲሆን በሰሜን ምስራቅ ሸዋ አዳሚቱሉ ወረዳ በደቡብ የሻሸመኔ ወረዳ በምዕራብ የሻላ ወረዳ በምስራቅ የቀርሳ ወረዳ
ፍቼ ጫምባላላ በዓል በዩኔስኮ የሰው ልጆች ወካይ የማይዳሰስ ባሕላዊ ቅርስ ዝርዝር ላይ በዩኔስኮ ተመዘገ
በ2003 (እ.ኤ.አ) በዩኔስኮ የፀደቀው የኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርሶች ጥበቃ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን (Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage Convention) መሰረት ኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርስ ማለት ግለሰቦች፣ቡድኖችና ማህበረሰቦች ባህላቸው አድርገው የተቀበሏቸው ድርጊቶች፣ ውክልናዎች፣ መገለጫዎች፣ እውቀት፣ ክህሎት እንዲሁም ከእነዚህ ጋር የተያያዥ የሆኑ መሳሪያዎች፣ ቁሶች፣ እደጥበባትና ባህላዊ ሥፍራዎችን የሚያካትት ነው፡፡ በዚህ ኮንቬንሽን የኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርሶች በአምስት ክፍሎች ተመድበዋል፡፡እነሱም አፋዊ ትውፊቶችና መገለጫዎች (Oral traditions and expressions)፤ ማህበራዊ ክንዋኔዎች፣ ሥነ-ስርዓቶችና ፌስቲቫሎች (Social practices, rituals and festive events)፤ሀገር በቀል እውቀቶች ወይም ስለ ተፈጥሮና ዓለም እውቀትና ትግበራ (Knowledge and practices concerning nature and the universe)፤ትውፊታዊ የዕደ ጥበብ እውቀቶችና ክህሎቶች (Traditional craftsmanship) እና ሀገረሰባዊ ትውን ጥበባት (Performing arts) ናቸው፡፡
በ2004 በጀት ዓመት የመስቀል በዓል አከባበርን በዩኔስኮ ማስመዝገብ የሚያስችል የጥናት ሰነድ ተዘጋጅቶ ለዩኔስኮ የተላከ ሲሆን በአዘርባጃን ዋና ከተማ ባኩ ከህዳር 23-28 ቀን 2006 ዓ.ም በተካሄደው 8ኛው የዩኔስኮ የኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርሶች ጥበቃ የኢንተርገቨርንመንታል ኮሚቴ መደበኛ ጉባዔ ውሳኔ መሰረት የመስቀል በዓል አከባበር በዩኔስኮ የሰው ልጆች ወካይ ኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርስ ዝርዝር (Representative List of Intangible Cultural Heritage of Humanity) ውስጥ ተካቷል፡፡ ለተጨማሪ መረጃ፡-
አረሮ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
አሴኮ (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ፉርሲ
በአፋር ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
የደንጣ፣ ዱባሞ ክንችችላ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት
ዓላማ
ምን ነበር ዓላማው??
ሻለቃ ግርማ ይልማ
ትምህርት ቤቱን በበላይነት ይመሩ የነበሩት አካላት አብዛኞቹ የውጭ ሃገር ዜጓች ነበሩ፡፡ ካናዳውያኑ በወቅቱ በነበሩ ተማሪዎች ላይ ጭቆና  ያደርሱ ነበር። ይህንን ለመከላከል ከፍተኛ ተጋድሎም ያደርጉ ነበር፡፡ የተማሪዎች ፕሬዚደንት ሻለቃ ግርማ።
በዚህ ወቅት ወደተለያዩ የሃገራችን አካባቢዎች በመዘዋወር ወንጀል ነክ የሆኑ ፕሮግራሞችን በመፃፍ በጋዜጣ ላይ እንዲወጡም ያደርጉ ነበር። በዚህ መሀል በመልካም የስራ አፈፃፀማቸው የፖሊስ ጠቅላይ መምሪያ ባመቻቸላቸው የትምህርት እድል ተጠቅመው በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የህግ ትምህርት ተምረው ተመርቀዋል።
ነፃ ፕሬሶች ተጠናክረዉ ከማየትና ሕዝቡም ማወቅ ያለበትን ያለማጣቱን ከማየት በላይ እኔን የሚያጠግበኝ አንዳችም ዓይነት ሌላ ዋጋ የለም” ሲሉ አብዝተዉ ይደመጣሉ።
ከ1970-1975 ዓም የማስታወቂያ ሚኒስቴር ሚኒስትር ባሉ ግዜ አጠቃላይ የቴሌቪዠንም ሆነ የሬድዮ ጋዜጠኞች በስራቸው ነበሩ። እነ ሙሉጌታ ሉሌ እነ በአሉ ግርማና ሌሎችም ። በዚህ ወቅት ሙያው እንዲያድግ በሃገር ውስጥም ሆነ በውጭ ሃገራት የትምህርት እድል ሲገኝ ባለሙያዎች እንዲማሩ እንዲያነቡ ያደርጉ ነበር።
ዘመነ ኢህአዴግ
አባያ
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ገዳ ሥርዓት አራማጅ ፓርቲ
ገዳ ሥርዓት አራማጅ የኦሮሞ  ህዝብ ነው።
ቴዎድሮስ ንዋይ
አውራ ጎዳና ሰፈር በ1963 ነሐሴ ወር ነው የተወለደው፤ አዲስ አበባ፣ ከሽመልስ ሀብቴ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት ጀርባ፣ ጨርቆስ፡፡
ሌላው ተመሳሳይ ገጠመኝ አንድ እለት ስለቀድሞ የደርግ ከፍተኛ ባለስልጣናት ዜና ለመዘገብ በተለምዶ አለም በቀኝ ወደሚባለው እስር ቤት ተላከ፡፡
ሆኖም ሰፈርህ ጨርቆስ አይደለም? ብለው ሲጠይቁት በአለበት ደርቆ ይቀራል፡፡ በገና ጠጅ ቤት በር ላይ ልብስ ስፌት ይሰሩ እንደነበር፣ልጅ ሆኖ ከእናቱ ጋር እየመጣ ልብስ ያሰፋ እንደነበር ሲነግሩት በደንብ እንደሚያውቃቸው ገልጾላቸው ብዙ ነገሮችን አውርተው ተለያዩ፡፡
አምስቱ ጋዜጠኞች በዚያን እለት አንድ ሜትር ስፋት ባላቸው ሁለት ፍራሾች ላይ ተጣበው አደሩ፡፡ ቴዎድሮስ በነጋታው ከዋናው አዛዡ ኮሎኔል አጠገብ ሳይለይ አላማችሁ ምንድነው? ብዛታችሁ ስንት ነው? ለምን ያህል ጊዜ ትቆያላችሁ? ምን ስትሰሩ ትቆያላችሁ? የሚሉና ሌሎችንም ጥያቄዎች ሲጠይቃቸው በቂ መረጃ ስለሰጡት ስለሰላም አስከባሪ ሀይል ምንም ግንዛቤ ላልነበረው የኢትዮጵያ ህዝብ ሶስት ደቂቃ የሚረዝም ዜና ወደ አዲስ አበባ በስልክ ንባብ ልኮ ከጓደኞቹ ጋር ተቀላቀለ፡፡
ቴዎድሮስ የኢፌድሪ ሕገመንግስት በ1987 ሲጸድቅ ከሕገ-መንግስቱ ጉባኤ የአንድ ወር ቆይታ 80 በመቶውን ጊዜ በመገኘት ዘግቧል፡፡ ከ500 በላይ የሚሆነው መቀመጫ በ99 በመቶ የኢህአዴግ አባላት በተያዘበት በዚያ ጉባኤ፣ ሻለቃ አድማሴ ከ500 በላይ የሆነውን አባል ብቻቸውን በመከራከር ከኢሕአዴግ በተቃራኒ የሆነውን ሀሳብ ለሕዝብ በማድረስ ብቻቸውን ያደረጉት ተጋድሎ ታሪክ ሲያስታውሰው የሚኖር ነው፡፡ሻለቃ አድማሴ በዚያ ጉባኤ ባይኖሩ ኖሮ ዜናው ከባድ ይሆንበት እንደነበር ይናገራል፡፡ዜናው ጠንካራ እንዲሆን፣ዜናው ሚዛናዊ እንዲሆን የረዳው በኢሕአዴግ ተቃራኒ የነበረው የሻለቃ አድማሴ ሀሳብ ስለነበር ነው፡፡
ለአስራ ስድስት አመታት በሕዝብ ግንኙነት ኃላፊነት በሰራበት በብሔራዊ ሎተሪ በሙሉ ትኩረቱ የኮሞዩኒኬሽን ስራዎች ሲሰራ የቆየበት አሁንም እየሰራ የሚገኝበት ተቋም ነው፡፡ብሔራዊ ሎተሪ የስፖንሰርሽፕ፣የዶክመንተሪ በተለይ የኤሌክትሮኒክስ ሚዲያ ማስታወቂያ የግሉን ሚዲያ ጨምሮ በሰፊው እንዲሰራበት የበኩሉን ጥረት ሲያደርግ ቆይቷል፡፡የሎተሪ ዕጣ አወጣጥ ሥነስርአቶች በቴሌቭዥን ቀጥታ ስርጭት እንዲተላለፉ በመስራት፣ሕብረተሰቡ ስለሎተሪ ያለው እምነት እንዲጨምር በማድረግ፣የሎቶ ሎተሪን የዕጣ አወጣጥ ሥነስርአት በሀገሪቱ ትላልቅ ከተሞች እንዲወጣና ሕብረተሰቡ ስለሎተሪ ግንዛቤ እንዲኖረው በመቀስቀስ ሂደቱን ከእቅድ ጀምሮ በመምራት፣በተለያዩ ከተሞች በወጣቶች መካከል በሎተሪና በሌሎች ጉዳዮች የጥያቄና መልስ ውድድሮች እንዲዘጋጁ በማድረግ፣ ዕድለኞች በመኖርያቸው አካባቢ ሕዝብ በተሰበሰበባቸው አደባባዮች ሽልማታቸው እንዲሰጥ በማድረግና ግንዛቤ እንዲኖር በመስራት፣ትላልቅ ሁነቶችን ከዕቅድ እስከ ዝግጅት በመምራት፣የከፋ ማህበራዊ ችግር ላይ ያሉ ዜጎች ድጋፍ እንዲያገኙ ጥረት በማድረግ፣ተቋሙ ፈታኝ ሁኔታ ውስጥ በገባበት ወቅት ለሚዲያዎች ተከታታይ መግለጫ በመስጠትና የመስርያቤቱን መልካም ዝና በመጠበቅ በሙሉ ትኩረቱ የኮሙዩኒኬሽን ስራዎች ሲሰራ ቆይቷል፡፡
፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨፨
አይራ ጉሊሶ
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ሑንጨ
300px|thumb|ሑንጨ ሑንጨ (Hibiscus) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ወገን ነው።
ሊሻሊሾ
የተክሉ ጥቅም
በኮንሶ ዘሮቹ ሲበሉ፣ ቻቃ የተባለ መጠትም ለማዘጋጀት ይጠቀማሉ። በደቡብ ኦሞ የአገዳ ቡቃያ በአሪ ብሔር ይበላል። በጉራፈርዳ ጅማ፣ የሊሻሊሾ አረቄ ወይም «ቦርዴ»፣ የሊሻሊሾ ቂጣ፣ እና ለሕፃን የሊሻሊሾ አጥሚት ይሠራሉ።
አዳሚ ቱሉ እና ጂዶ ኮምቦልቻ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ማሽላ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:አትክልት
መተሬ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:የመድኃኒት እጽዋት መደብ:ኮሶ በሽታ
ሓረግ
የተክሉ ጥቅም
ተክሎ ደግሞ በገበሬዎች ለማገዶ፣ እንዲሁም የጫት ጥቅልን ለማሠር እንደ ገመድ ይጠቀማል።
መቅመቆ
የተክሉ ጥቅም
ድንቼው ቀይ ንክር ቀለም ይሠራል፣ የሴቶች እጅና እግር ለማጌጥ ነው። ድንቼው ሲበሠል ጠንካራ ቢጫ ንክር ቀለም ይሠራል፣ ይህም ለቅቤና ለቅመም ነው።
ምጫምጮ
አስተዳደግ
የአጸድ አረም ነው።
የአለም አገራት ዝርዝር
Criteria for inclusion
Note that in some cases there is a divergence of opinion over the interpretation of the first point, and whether an entity satisfies it is disputed.
Bibliography
መደብ:አገራት
ሰሪቲ
የተክሉ ጥቅም
በባህል መድሃኒት፣ የሰሪቲ ድንቼ ሥር ለአቀዥቃዥና ለአባለዘር በሽታ እንደ ጠቀመ ተዘግቧል።
ሂና
«እንሶስላ» ባብዛኛው ለሌላ ዝርያ (Impatiens tinctoria) ያጠቁማል።
ኢጄሪ
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ኮኮሳ (ወረዳ)
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ሰንሰል
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በኢትዮጵያ በመንደሮች፣ በከተሞችም በቆሻሻ ቦታዎች፣ ወይም እንደ ተክል አጥር ይታደጋል። ቶሎ በቃይ፣ ደጋ ይመርጣል።
የተክሉ ጥቅም
በዘጌ ጥናት እንደ ተዘገበ፣ የሰንሰል ቅጠል ጭማቂ ለቁርባ ወይም ለወፍ በሽታ ይጠጣል።
ኦሞ ናዳ
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ያዩ (ወረዳ)
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ሮቃ
300px|thumb|ሆማር / ሮቃ thumb|300px| ሆማር፣ ሆመር፣ ወይም እንደ ኦሮምኛ ሮቃ (Tamarindus indica) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ዛፍ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
ፍሬው ከሞከከ ስለ አሲዱ መዳብንም ሆነ ነሐስን ለማጽዳት ይስማማል።
ዝዋይ ዱግዳ
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ሮቃ
የተክሉ ጥቅም
ቅጠሎቹ ከፍ ያለ አሲድ አለባቸው፣ በብጉንጅ ላይ እንደ አምቅ ያገልግላሉ። የውስጡ ዘሮቹም በተቅማጥ ተጠቅመዋል።
በናይጄሪያ በተደረገ 1998 ዓም ጥናት፣ ሆማር ፀረ-ባክቴሪያ ባህሪዮች እንዳሉት ተረጋገጠ።
ውጫሌና ጂዶ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ደገም
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ዩብዶ (ወረዳ)
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ተወዳጅ ሚድያ ና ኮሚኒኬሽን
ተወዳጅ ሚድያ እና ኮሚኒኬሽን የካቲት 2 1996 ዓ.ም የተመሰረተ ድርጅት ነው፡፡ የድርጅቱ መስራች እና ዋና ስራ አስፈጻሚ ጋዜጠኛ ዕዝራ እጅጉ ነው፡፡ ተወዳጅ ሲመሰረት በርካታ ዓላማዎችን ሰንቆ የተነሳ ሲሆን ከእነዚህ አንዱ በነጻ የሚሰራጭ የማስታወቂያ ጋዜጣ ለህትመት ማብቃት ነበር፡፡ ድርጅቱ በአሁኑ ሰአት የህይወት ታሪክ ዝግጅት ፣ የታሪካዊ አርካይቭ ፣ የድምጸ-መጽሀፍት እና የስልጠና ፣ የማማከር ስራዎችን በብቃት የሚያከናውን ድርጅት ነው፡፡ ይህ ድርጅት የካቲት 2 2015አ.ም  ሲመጣ 19 አመቱን የሚያከብር ሲሆን በ19 አመት ያለፈበትን ሂደት በዝርዝር በዚህ ጽሁፍ ውስጥ የሚቀርብ ይሆናል፡፡
11. ተናፋቂ ትዝታችን.የኮሎኔል መለሰ ተሰማ ታሪክ… ትረካ በእዝራ እጅጉ
4.7 ታማኙ እግዚአብሄር / ያልታተመ ግን ስራው 70 ከመቶ ያለቀ
መዝገበ-አእምሮ ማተሚያ ቤት ከገባበት ቀን ጀምሮ እስኪወጣ ድረስ 74ቀናት ወይም 2 ወር ከ10 ቀናት የወሰደ ሲሆን የህትመት ስራውም በቂ ክትትል የተደረገበትና የመጽሀፉም ጥራት ደረጃውን የጠበቀ እንዲሆን ተደርጓል፡፡ በተለይም የሌይ አውት ንድፉ በብዙዎች ለመደነቅ የቻለ ነው፡፡
6.5 የጸሀፌ-ትእዛዝ አክሊሉ የምረቃ መርሀ-ግብር
ተወዳጅ ሚድያ እና ኮሚኒኬሽን በአንድ በኩል ተወዳጅን እያሳተመ በሌላ ደግሞ ስለ ኢንተርኔት ግብይት የሚያስረዱ መጽሀፍትን በማሰባሰብ ለማጥናት ችሎ ነበር፡፡ በወቅቱ ከነበሩ ስለ ቢዝነስ ከሚያስረዱ መጽሀፍት መካከል ሪች ዳድ ፑር ዳድ ፤ ሁ ሙቭድ ማይ ቺዝ ፤ ዘ ፓሬብል ኦፍ ዘፓይፕ ላይን የተሰኙትና የመሳሰሉት ይገኙበታል፡፡
4.2  ኔትወርክ ማርኬቲንግ
ተወዳጅ ሚድያ ከዚህ ባሻገር  ከታች የሚጠቀሱትን መርሀ-ግብሮች አሰናድቶ ነበር
12.  የደበበ ሰይፉ ግለታሪክ  በግንቦት 2011
2 .በዚህ ለመጀመርያ ጊዜ በወጣ መጽሀፍ ላይ የ180 የሚድያ ሰዎች ታሪክ የተካተተ ሲሆን 144 ያህሉ መጽሀፉ እስከወጣበት ቀን ድረስ በህይወት ያሉ ናቸው፡፡
6.1 የገጠሯ ሴት የቀን ውሎ
6.የኢትዮጵያ የእንስሳት ህክምና የ100 አመት ታሪክ
የዚህን ኦድዮ ሲዲ ሙሉ ወጪ በመቻል ያሳተመው ተወዳጅ ሚድያና ኮሚኒኬሽን መሆኑ ይታወቃል፡፡