cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ሶቪዬት ሕብረት
ሥርወ ቃል
በጆርጂያ ጉዳይ ወቅት፣ ቭላድሚር ሌኒን በጆሴፍ ስታሊን እና በደጋፊዎቹ የታላቋን የሩሲያ የጎሳ ጎሣዊነትን አገላለጽ አስቦ ነበር፣ እነዚህ ብሔር ብሔረሰቦች ሩሲያን እንዲቀላቀሉ በመጀመሪያ የሶቪየት ሪፐብሊኮች ህብረት ብሎ የሰየመውን ታላቅ ህብረት ከፊል ገለልተኛ ክፍሎች እንዲሆኑ ጥሪ አቅርቧል። የአውሮፓ እና እስያ (ሩሲያኛ: Союз Советских Республик Европы и Азии, tr. Soyuz Sovetskikh Respublik Evropy i Azii). ስታሊን መጀመሪያ ላይ ሃሳቡን ተቃውሟል ነገር ግን በመጨረሻ ተቀበለው። ምንም እንኳን በሌኒን ስምምነት የሶቭየት ሶሻሊስት ሪፐብሊኮች ህብረት (ዩኤስኤስአር) ስም ቢቀየርም ሁሉም ሪፐብሊካኖች በሶሻሊስት ሶቪየትነት ቢጀምሩም እስከ 1936 ድረስ ወደ ሌላኛው ስርዓት አልተቀየሩም። በበርካታ ሪፐብሊካኖች ብሔራዊ ቋንቋዎች ውስጥ ፣ ምክር ቤት ወይም ኮንሲሊያር የሚለው ቃል በቋንቋው ውስጥ በጣም ዘግይቶ ወደ ሩሲያ ሶቪዬት መላመድ ተቀይሯል እና በሌሎች ውስጥ በጭራሽ አልተለወጠም ፣ ለምሳሌ የዩክሬን ኤስኤስአር.
የመሬት አቀማመጥ
ሶቪየት ኅብረት ከሩሲያ ጋር በሚመሳሰል መልኩ ከ60,000 ኪሎ ሜትር በላይ (37,000 ማይል) ወይም 1+1⁄2 የምድር ክብ ስፋት ያለው የአለማችን ረጅሙ ድንበር ነበራት። ሁለት ሦስተኛው የባህር ዳርቻ ነበር. አገሪቷ ድንበር (ከ1945 እስከ 1991)፡ ኖርዌይ፣ ፊንላንድ፣ የባልቲክ ባህር፣ ፖላንድ፣ ቼኮዝሎቫኪያ፣ ሃንጋሪ፣ ሮማኒያ፣ ጥቁር ባህር፣ ቱርክ፣ ኢራን፣ ካስፒያን ባህር፣ አፍጋኒስታን፣ ቻይና፣ ሞንጎሊያ እና ሰሜን ኮሪያ። የቤሪንግ ስትሬት አገሪቷን ከአሜሪካ ስትነጠል፣ ላ ፔሩዝ ስትሬት ደግሞ ከጃፓን ለያት።
በልቶ የማይበርደው የሰው ነገር የማይከብደው ሁለቱ አንድ ነው
በልቶ የማይበርደው የሰው ነገር የማይከብደው ሁለቱ አንድ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ውክፔዲያ
ውኪፒዲያ የተመዘገበ (የሚታወቅ) አድራሻ ሳይኖራቸው ኢንተርኔት ላይ ያለምንም ክፍያ በፈቃደኝነት የሚጽፉ የበርካታ ግለሰቦች የጋራ የትብብር ውጤት ነው። ስለሆነም ከአንዳንድ ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ገደብ ከተጣለባቸው ገጾች በስተቀር ማንኛውም የኢንተርኔት አገልግሎት ተጠቃሚና ፈቃደኛ የሆነ ሰው፤ በብዕር ስም፣ ትክለኛ ስምን በመጠቀም ወይም ደግሞ ያለምንም ስምና አድራሻ፣ ውኪፒዲያ ላይ የፈለገውን ሀሳብ የማስፈርና አስተዋጾ የማድረግ አሊያም ቀድሞ በሰፈረ ጽሁፍ ላይ ተጨማሪ መረጃን የማካታት፣ ስህተትን የማረምና የማስተካከል ፈቃድ ተሰጥቶታል።
ውኪፒዲያ ከተመሰረተበት ከ2001 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በፍጥነት በማደግ ላይ ያለና በብዛት ከሚጎበኙና ኢንተርኔት ላይ ከሚገኙ በረካታ የማጣቀሻ ድረ-ገጾች መካከል አንዱ ሲሆን 2011 እ.ኤ.አ. መጋቢት ወር ብቻ ከ400 ሚሊዎን በላይ አዳዲስ ጎብኝዎች ድረገጹን እንደጎበኙት ኮም ስኮር ያካሄደው የጥናተ ዘገባ ያመለክታል። ውኪፒዲያ ከ82,000 በላይ አርታኢዎች፣ ከ270 በላይ በሚሆኑ ቋንቋዎች ያጠናቀሯቸውን ከ19,000,000 በላይ የሚሆኑ መጣጥፎችን አካቶ የያዘ ድረ-ገጽ ነው። ውኪፒዲያ በአሁኑ ጊዜ 3,874,529 የእንግሊዘኛ መጣጥፎችን የያዘ ሲሆን በየቀኑ ከመቶ ሺህ በላይ ጎብኝዎች እንደሚጎበኙትም ይገመታል። በተጨማሪም በተለያዬ የአለም ክፍል የሚኖሩ ግለሰቦች በሚያደርጉት የጋራ አስተዋጽኦ በየቀኑ ከአስር ሺህ በላይ መጣጥፎች የተለያዩ ማስተካከያዎች የሚደረግባቸው ሲሆን ሌሎች በሺዎች የሚቆጠሩ አዳዲስ መጣጥፎች ደግሞ ውኪፒዲያን በየቀኑ ይቀላቀላሉ።
ምንም እንኳን መሰረታዊ የውኪፒዲያ መርሆች የሚባሉት አምስት ቢሆኑም ይህንኑ መዝገበ-ዕውቀት (ኢንሳይክሎፒዲያ) ይበልጥ ለማሻሻልና ለማጎልበት የሚያግዙ ሌሎች በርካታ ፖሊሲዎችና መመሪያዎች በውኪፒዲያ ማህበረሰብ ተቀርጸው ተግባር ላይ የዋሉ ሲሆን ነገር ግን እነዚህን መሰረታዊ መመሪያዎችና ደንቦች አስተዋጾ ማድረግ ካልጀመረ በስተቀር ማንኛውም ሰው የማወቅ ግደታ የለበትም።
መሰረታዊ የውክፔዲያ የገፅ ለገፅ ዝውውር
ሁሉም በውኪፔዲያ የሚገኙ መጣጥፎች እርዕስ በርሳቸው እንዲገናኙ ተደርገዋል። ማንኛውም የተሰመረና ሰማያዊ ቀለም ያለው ጽሁፍ ስለተሰመረው አርዕስት የተሻለና የተብራራ መረጃ ሊሰጥ ከሚችል ሌላ ገፅ ጋር እንደተሳሰረ የሚያመለክት ሲሆን የኮምፒውተራችን ማውስ በዚህ በተሰመረና ሰማያዊ ቀለም ባለው ማንኛውም ጽሁፍ ላይ በመጠቆም የተቀመጠው ትስስር ከየትኛው ገፅ ጋር እንደሆነ መመልከት ይቻላል።
155 እ.ኤ.አ.
150er
ነጭ ኣዝሙድ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ጥቅምት ፲፫
በሁንጋሪያ በ፲፱፻፵፱ ዓ.ም ተነስቶ የነበረውን ጸረ ስታሊን ሽብር እና አዲሲቱ የሁንጋሪያ ሪፑብሊክ በ ፲፱፻፹፪ ዓ.ም በአገሪቱ ፕሬዚደንት ማትያስ ስዙሮስ የታወጀበት ዕለት ማስታወሻ የብሔራዊ ቀን ነው።
ንጉስ አይከሰስ ሰማይ አይታረስ አባት አይወቀስ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ቹሮ
ቹሮ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ቫቲካን ከተማ
ታሪክ
የኢትሩስካውያን ከተማ ቬኢ (ሌላኛው የአገር ቫቲካኑስ መጠሪያ ሪፓ ቬየንታና ወይም ሪፓ ኢትሩስካ) እና በቲቤር ጎርፍ ስለተፈፀመባት ሮማውያን ይህ በመጀመሪያ ሰው የማይኖርበትን የሮማን ከተማ ቬኢ ከሚባለው አካባቢ በመጣችበት ምክንያት እና አስጸያፊ.
የመሬት አቀማመጥ
"ቫቲካን" የሚለው ስም ቀደም ሲል በሮማ ሪፐብሊክ ዘመን ለኤጀር ቫቲካነስ፣ ከሮማ ከተማ ማዶ በቲቤር ምዕራብ ዳርቻ ላይ ረግረጋማ አካባቢ ፣ በጃኒኩለም ፣ በቫቲካን ሂል እና በሞንቴ ማሪዮ መካከል ይገኛል ። ወደ አቬንቲኔ ኮረብታ እና እስከ ክሪሜራ ክሪክ መገናኛ ድረስ. የቫቲካን ከተማ ግዛት የቫቲካን ኮረብታ አካል ነው, እና በአቅራቢያው ያለው የቀድሞ የቫቲካን መስኮች. የቅዱስ ጴጥሮስ ባሲሊካ፣ ሐዋርያዊ ቤተ መንግሥት፣ ሲስቲን ቤተ ክርስቲያን፣ ቤተ መዘክሮች ከተለያዩ ሕንፃዎች ጋር የተገነቡት በዚህ ክልል ነው። አካባቢው እስከ 1929 ድረስ የቦርጎ የሮማውያን ሪዮን አካል ነበር። ከከተማይቱ ተነጥሎ በቲቤር ወንዝ በስተ ምዕራብ ዳርቻ ላይ፣ አካባቢው በሊዮ አራተኛ (847) ቅጥር ውስጥ በመካተት ከከተማው ወጣ ብሎ ነበር ። -855)፣ እና በኋላ በጳውሎስ III (1534-1549)፣ በፒየስ አራተኛ (1559-1565) እና የከተማ ስምንተኛ (1623-1644) በተገነቡት አሁን ባለው የማጠናከሪያ ግድግዳዎች ተዘርግተዋል።የ1929 የላተራን ስምምነት ለግዛቱ ቅርፁን የሰጠው ሲዘጋጅ፣ የታቀደው የግዛት ወሰን አብዛኛው በዚህ ሉፕ የታሸገ በመሆኑ ተጽዕኖ አሳድሯል። ለአንዳንድ የድንበሩ ትራክቶች ምንም ግድግዳ አልነበረም, ነገር ግን የአንዳንድ ሕንፃዎች መስመር የድንበሩን ክፍል ያሟላል, እና ለትንሽ የድንበሩ ክፍል ዘመናዊ ግድግዳ ተሠርቷል.
መደብ:የአውሮፓ አገራት
ራሴን በራሴ፣ አፌን በምላሴ ካላንቆላጰላጠስኩት ማን ያንቆላጰላጥስልኛል?
መደብ:ተረት ረ
ቻንጉክ
ቻንጉክ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ዊቴሊዩስ
አውሉስ ዊቴሊዩስ ለአጭር ዘመን ለ፰ ወር ከሚያዝያ ወር 61 ዓም ጀምሮ የሮሜ መንግሥት ቄሣር ነበር። የአራቱ ቄሣሮች ዓመት ሦስተኛው ንጉሥ ነበረ።
መደብ:የሮሜ ሰዎች
በማን ላይ ቆመሽ እግዜርን ታሚያለሽ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የወጌሻ ልጅ ዛፍ ላይ ያድራል
የወጌሻ ልጅ ዛፍ ላይ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የወጌሻ ልጅ ዛፍ ላይ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
አዲ አርቃይ (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
በራቸውን ክፍት ትተው ሰውን ሌባ ነው ብለው ያማሉ
በራቸውን ክፍት ትተው ሰውን ሌባ ነው ብለው ያማሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጥቅምት ፲፭
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደታት=
ኋራ
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
28 February
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ገብርኤል ቀልድ አታውቅም እንዴ!
የደብሩ አለቃ ዛፍ ቆራጮችን ይኮናተሩና ሥራው እየተካሄደ ሳለ የገብርኤል ዕለት ከቆራጮቹ አንዱ በጣም ረጅም ዛፍ ላይ ወጥቶ ቅርንጫፍ ሲመለምል፤ ክፉ ነፋስ ይነሳና ያን ረጅም ዛፍ እንደጭራሮ ያወናጭፈው ጀመር። የዚህ ሁኔታ መፈጠር እጅግ በጣም ያስደነገጠውና ያስፈራው ቆራጭ፤ «ወይኔ ሲያቀብጠኝ በገብርኤል ዕለት! ለዚያውም በደብር ውስጥ። ገብርኤል ተቆጥቶ ሊገለኝ ነው» እያለ ካለቃቀሰ በኋላ «እንዲያው ቅዱስ ገብርኤል! የዛሬን ያወጣኸኝ እንደሁ አሥር ብር አገባልሃለሁ» ብሎ ይሳላል።
ናክሰውንግ
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
ኣላያ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
የወጣ ቢገባ የገባ ይወጣል
የወጣ ቢገባ የገባ ይወጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የወጣ ቢገባ የገባ ይወጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
በሬ ካራጁ ቢላ ተዋሰ
በሬ ካራጁ ቢላ ተዋሰ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሏንዳ
ሏንዳ (Luanda) የአንጎላ ዋና ከተማ ነው።
አበየጊሪ ቪሃረ
የቻይና ተጓዥ ፋሥየን ተቋሙን በ398 ዓም በጎበኘው ጊዜ 5,000 ተማሮች መኖኩሶች (ቢኩዎች) እንደ ተገኙ ጻፈ። በዚያውም ወቅት፣ ከአለም ዋና ዩኒቨርስቲዎች አንድ ነበረ።
ኔህዩ
ኔህዩ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ፊንኛ
መደብ:ፊኖ-ኡግሪክ ቋንቋዎች መደብ:ፊንላንድ
ንጉስ የፈረደበት መርከብ የተሰበረበት
ንጉስ የፈረደበት መርከብ የተሰበረበት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ለልጅ ምክር ለአባት መታሰቢያ
ምስጋና
መደብ:ኅሩይ ወልደሥላሴ መደብ:አማርኛ መጻሕፍት
ንጉስ የፈረደበት መርከብ የተሰበረበት (አንድ ነው)
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ዮኮሃማ
መደብ:የጃፓን ከተሞች
ቁመት መከርከም
በድሮ ጊዜ ቁመት ክርክም ራዲዮ የሚሰራጨው በመካከለኛ ሞገድ (ከ 540 እስክ 1600 ድግግም በሰከንድ) ነበር። አጭር ሞገድ (ከ 3000 እስክ 30,000 ኪሎ ሳይክል) ምድርን መዞር ስለሚችል፣ አንድ አንድ አገሮች የራዲዮ ዝግጅታቸውን በዚህ መስመር ሲልኩ ይታያሉ። ኤፍ.ኤም ራዲዮ ጥራቱ ከቁመተ ክርክም ራዲዮ ይሻል እንጂ፣ ብዙ ርቀት መጓዝ አይችልም።
ኦሮሚያ ክልል
እ.ኤ.አ. በ1967 የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት የሜጫ እና ቱላማ ራስን አገዝ ማኅበር (MTSHA) የተባለውን የኦሮሞ ማኅበራዊ ንቅናቄ ሕገ-ወጥ በሆነ መንገድ በማውጣት በአባላቶቹ ላይ የጅምላ እስራትና ግድያ ፈጽሟል። ታዋቂ የጦር መኮንን የነበሩት የቡድኑ መሪ ኮሎኔል ጄኔራል ታደሰ ብሩ ከታሰሩት መካከል ይገኙበታል። የአገዛዙ ድርጊት በኦሮሞ ማህበረሰብ ዘንድ ቁጣን ቀስቅሷል በመጨረሻም በ1973 የኦሮሞ ነፃነት ግንባር እንዲመሰረት አድርጓል ። ኦሮሞዎች የአፄ ኃይለ ሥላሴን አገዛዝ እንደ ጨቋኝ አድርገው ይመለከቱት ነበር፣ ምክንያቱም ኦሮምኛ ቋንቋ ከመማር እና ከአስተዳደር ስራ ስለታገደ፣ ተናጋሪዎች በግል እና በአደባባይ ይሳለቁበት ነበር። የዐማራው ባህል በወታደራዊና በንጉሣዊ አገዛዝ ዘመን ሁሉ የበላይ ነበር። የንጉሠ ነገሥቱም ሆነ የደርግ መንግሥት በሰሜኑ የሀገሪቱ ክፍል የተከሰተውን ድርቅ ለመቅረፍ የዛሬውን የኦሮሚያ ክልል ጨምሮ በርካታ አማሮችን ወደ ደቡብ ኢትዮጵያ እንዲሰፍሩ አድርጓል። በተጨማሪም በመንግስት አስተዳደር፣ በፍርድ ቤት፣ በቤተክርስቲያን እና በትምህርት ቤት ሳይቀር የኦሮምኛ ጽሑፎች ተወግደው በአማርኛ ተተኩ። በደርግ መንግስት ተጨማሪ መስተጓጎል የመጣው የገበሬ ማህበረሰቦችን በግዳጅ ማሰባሰብ እና በጥቂት መንደሮች ውስጥ በማቋቋም ነው። የአቢሲኒያ ልሂቃን የኦሮሞ ማንነት እና ቋንቋዎች የኢትዮጵያን ብሄራዊ ማንነት መስፋፋት ይቃወማሉ ብለው ያምኑ ነበር።
ሕዝቡን የመራች ነፃነት
መደብ:ሥዕል
የውሀ ሽታ የእባብ ፍለጋ የለውም
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ደጋ ደሴት
ዋቢ ምንጮች
መደብ:የኢትዮጵያ መልክዐ ምድር መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ መደብ :ጣና
ፑርሽፐጊሪ ቪሃረ
350px|thumb|ላሊትጊሪ ፍርስራሽ ፑርሽፐጊሪ ቪሃረ በአሁኑ ኦዲሻ፣ ሕንድ ምናልባት ከ250 ዓክልበ. እስከ 1200 ዓም ግድም ድረስ የቆየ ቪሃረ ወይም የቡዲስም ገዳም፣ መቅደስና ከፍተኛ ትምህርት ተቋም ነበር። ዛሬ የሚታወቀው በተለይ ከሥነ ቅርስ ፍርስራሽ ነው።
መደብ:ሕንድ መደብ:የጥንት ዩኒቨርሲቲዎች መደብ:ቡዲስም መደብ:ሥነ ቅርስ
አቢሜሌክ
ከዚያ በኋላ በምዕራፍ ፳፮ ይስሐቅ ደግሞ በአቢሜሌክ ግዛት ሲኖር ሚስቱ ርብቃ እኅቴ ነች በማለት እንዲህ ያደርጋል።
ወላይታ
የውጭ መያያዣ
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
14 September
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ግድብ
የግንብ ግድብ
የግንብ ግድቦች ከግስበት ግድቦች የሚመደቡ ሲሆን ከኮንክሪት ?? ወይም ከሲሚንቶና አሸዋ ድብልቅ (ሞርታር) በተያያዙ ድንጋዮች የሚሰሩ ናቸው። የግንብ ግድቦች ቅርፅ በአመዛኙ ሶስት ማዕዘናማ አይነት ሲሆን በውሃ በኩል ያለው ጎን ወደ ቀጥታ ያመዘነ ሆኖ ከውሃው በተቃራኒ በኩል ያለው ጐን በአንፃሩ ያጋደለ ነው። የግንብ ግድቦች የታች ስፋት ከቁመታቸው ጋር ሲነፃፀር 2 ለ 3 የሆነ ምጥጥን ሲኖረው ወደ አናታቸው ሲሄድ ስፋታቸው እየቀነሰ ሄዶ አናቱ ላይ ለመኪና መጒጒዋዣ ያህል ሊሆን የሚችል ስፋት አላቸው።
ኤሌክትሪክ ማመንጫ ግድብ
የኤሌክትሪክ ማመንጫ ግድቦች 19% የአለምን የኤሌክትሪክ ፍላጎት ያሟላሉ።  ታዳሽ ከሚባሉት የኤሌክትሪክ ማመንጫዎች ደግሞ 68% ይይዛሉ።
አሃን
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
የውሀ ውሀ ምን አለኝ ቀሀ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሩማንኛ
thumb|upright=1.25|የሮማንኛ ቀበሌኛዎች የሚነገሩባቸው ሥፍራዎች
ሮማንኛ (română /ሮማና/) በተለይ በሮማንያ የሚነገር ቋንቋ ነው።
ጉባ ኮሪቻ
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ጥቅምት ፲፮
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፹፯ ዓ.ም የአሜሪካው ፕሬዚደንት ቢል ክሊንተን በተገኙበት ስርዐት ዮርዳኖስ እና እስራኤል የዕርቅ ስምምነት ተፈራረሙ።
ኒኮላ ሳርኮዚ
ኒኮላ ሳርኮዚ (በ ፈረንሳይኛ ፡ Nicolas Sarkozy) 23ኛ የፈረንሣይ ፕሬዚዳንት ነበሩ።
አር ኤን ኤ
right|thumb|ኤም-አር ኤን ኤ (መልተኛ አር ኤን ኤ፡ ሐምራዊ - ካርቦን አተም፣ ነጭ - ሃይድሮጅን፣ ቀይ - ኦክስጅን፣ ቢጫ - ናይትሮጅን
የልጅ ክፉ ዲቃላ የቤት ክፉ ሰቃላ የልብስ ክፉ ነጠላ
የልጅ ክፉ ዲቃላ የቤት ክፉ ሰቃላ የልብስ ክፉ ነጠላ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ክፉ ዲቃላ የቤት ክፉ ሰቃላ የልብስ ክፉ ነጠላ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዙር ግልባጭ
ከላይ እንደምንረዳው ሁለቱም አረፍተ ነገሮች እኩል ናቸው። በሌላ አነጋገር፣ አንዱ እውነት ከሆነ ሌላውም የግዴታ እውነት ነው። አንዱ ውሸት ከሆነ ሌላውም የግዴታ ውሸት ነው። ስለዚህ ዙር ግልብጥ  ከዋናው አረፍተ ነገር ጋር እኩል ነው፣ ወይም አንድ ነው እንላለን።
የእንቦጭ አረም
በአንዳንድ አገር ውስጥ፣ እንቦጭን የሚበሉ የነቀዝ ዝርያዎች እና የብል፣ የፌንጣ ዝርያ እንዲበሉት አስገብተዋል።
ጥቅሞች
አረሙ በበዛ ጊዜ አስቸጋሪ ሲሆን፣ አንዳንድ ጥቅሞ አለው።
ጥቅምት ፲፯
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፱ ዓ.ም. የወሎው ንጉሥ፤ የልጅ እያሱ አባት ንጉሥ ሚካኤል የልጃቸውን ከሥልጣን መውረድ አዋጅ ተቃውመው በጦር ኃይል ለማክሸፍ ከነሠራዊታቸው ወደ አዲስ አበባ ሲዘምቱ በአልጋ ወራሹ ራስ ተፈሪ መኮንን መሪነት እና በጦር ሚኒስቴሩ በፊታውራሪ ኃብተ ጊዮርጊስ አበጋዝነት የዘመተው ሠራዊት በሰገሌ ጠራ ሜዳ ወረዳ ላይ ገጥመው ከ፭ ሰዐት ውጊያ በኋላ የወሎ ሠራዊት ድል ሆነ። ንጉሡም ተማረኩ።
፲፱፻፶፩ ዓ.ም. በፓኪስታን የአገሪቱ የመጀመሪያው ፕሬዚደንት ኢስካንደር ሚርዛ በ ጄኔራል አዩብ ካን በሚመራ ወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት ከሥልጣን ወረዱ።
ዎበስ
References
መደብ:የፖላንድ ከተሞች
ተሞተች ሚስቴ ምን አለኝ ካማቴ
ተሞተች ሚስቴ ምን አለኝ ካማቴ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
16 September
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የካናዳ ጥንታዊ ኗሪዎች
የካናዳ ጥንታዊ ኗሪዎች በካናዳ አገር 1974 ዓ.ም. ሕገ መንግስት ሥር ኢንዲያን ("መጀመሪያ አገሮች" የተባሉ)፤ ሜቲ (ክልሶች)፤ እና እኑዊት (ወይም "ኤስኪሞ") ናቸው። እነዚህ 3 ክፍሎች አንድ ላይ ደግሞ "መጀመርያ ሕዝቦች" ይባላሉ። በካናዳ በተደረገው 1993 ቆጠራ ዘንድ፣ የጥንታዊ ኗሪዎች ብዛት ከ900,000 በለጠ።  በዚህ ቁጥር ውስጥ 600,000 ከመጀመርያ አገሮች ዘር፤ 290,000 ሜቲ፣ እና 45,000 እኑዊት ይከተታሉ።
ጌታቸው ኃይሌ
የውጭ ማያያዣዎች
መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች
አሸተን ማርያም
ወደ ገዳሙ ለመግባት መጀመሪያ በተራራው ገጽታ ላይ የተቦረቦረውን በር ማለፍ ያስፈልጋል። ከውስጥ ከገቡ በኋላ፣ የገዳሙ ህንጻ ከቀሪው አለት ተለይቶ ለብቻው የተሰራ ነው።
ማጣቀሻ
መደብ :ነዓኩቶ ለአብ መደብ: አቡነ ዮሴፍ ተራራ መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ሶቺ
መደብ:የሩስያ ከተሞች
ተሞኝ ደጅ ሞፈር ይቆረጣል
ተሞኝ ደጅ ሞፈር ይቆረጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ንፉግ ለግሶ ቢሰጥ እጁ ይንቀጠቀጥ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ዠመዱ ማርያም
ጀመዱ ማርያም፣ በልዩ አወቃቀሩ (ለምሳሌ ብዙ ቅስቶችን በመጠቀም፣ በትክክል በተቀረጹ ቀይ የደንጊያ ግድግዳዎቹ፣ መስቀል ቅርጽ በመያዙ) እና በግድግዳው ውጭ ላይ በተሳሉት ልዩ ልዩ ምስሎቹ ይታወቃል። አሰራሩም ከተራራ ስር ሲሆን አንድ ጠባብ መግቢያ ብቻ ያለውና  ለማያውቅ ሰው በሩ የት እንደሆነ የማይታወቅ ቤ/ክርስቲያን ነው ።
ታይሥዌ
ከጥንት ጀምሮ ተማሮች ያጠኑት «የኮንግ-ፉጸ ስድስቱ ሙያዎች» እንዲህ ነበሩ። 1) የኮንግፉጸ ሥርአተ ቅዳሴ፣ 2) የቻይና ባህላዊ ሙዚቃ፣ 3) ቀስትን ማስፈንጠር፣ 4) ሰረገላ መንዳት፣ 5) የቁም ጽሕፈት፣ 6) ሥነ ቁጥር ነበሩ።
በ573 ዓም፣ የታይሥዌ ስያሜ «ጐዝርጅየን» («የአገር ልጅ ተቋም») ሆነ፤ በዚያውም ስም እስከ 1897 ዓም ድረስ በቻይና ልዩ ልዩ ዋና ከተሞች ቆመ። ከዚያ በኋላ የቤጂንግ ጐዝርጅየን (1395 ዓም ተሠርቶ) ወደ ዘመናዊው «ቤጂንግ ዩኒቨርሲቲ ተቀየረ፣ እስካሁንም ይገኛል። እንዲሁም በናንጂንግ የነበረው «ናንጂንግ አካዳሚ»  ቀድሞ እንደ «ናንጂንግ ታይሥዌ» በ250 ዓም ተመሠርቶ፣ በ1894 ዓም ዘመናዊ ሆነ፣ አሁንም ናንጂንግ ዩኒቨርሲቲ ይባላል።
ቼሪ ክሪክ የትምህርት ድስትሪክት
የውጭ መያያዣ
መደብ:በአሜሪካ የትምህርት ቤት ክልሎች
ዙር
ደግሞ ይዩ፦
የዓለም ጽሕፈቶች
ሙሉ ፊደላት
በጥንትም፦
ብርዝበን
ብርዝበን (እንግሊዝኛ፦ Brisbane) የአውስትራልያ ከተማ ሲሆን የሕዝቡ ቁጥር 2.3 ሚልዮን ኗሪዎች ነው።
ንጉስ ያላቸው ንቦች ማር ይበላሉ ንጉስ የሌላቸው ዝንቦች ጥንብን ይልሳሉ
ንጉስ ያላቸው ንቦች ማር ይበላሉ ንጉስ የሌላቸው ዝንቦች ጥንብን ይልሳሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኣረጨኔ
ኣረጨኔ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
ዘጠኙ ቅዱሳን
ዘጠኙ ቅዱሳን በኢትዮጵያ ታሪክ ጥናት አከፋፈል መሰረት “ ጥንታዊው የታሪክ ዘመን” ተብሎ በሚጠራው ጊዜ ወደ ኢትዮጵያ የገቡት ዘጠኝ የውጭ ሀገር ታላላቅ የክርስትና ሃይማኖት አባቶች ናቸው ፡፡ በየኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ታላቅ የሆነ መንፈሳዊ አስተዋጽኦን ማለትም በመንፈሳዊ ህይወት ፣ በስብከተ ወንጌል፣ ገዳማዊ እና የምንኩስና ሕይወትን በማስፋፋት ፣ መጽሐፍትን በመተርጎም፣ አበርክተዋል፡፡
ከተለያዩ አካባቢ መምጣታቸውም ከየመጡበት አገር ወደ ግዕዝ መጽሐፍ ቅዱስን ጨምሮ አያሌ መንፈሳዊ መጽሐፍትን እንዲተረጉሙ አስችሏቸዋል፡፡ በዚህች ትንሽ ርዕስ ስለተሰዓቱ ቅዱሳን ይህን ያክል ካነሳን በሚከተለው አንቀጽ ደግሞ ማንነታቸውን እናስተዋውቃልኋለን፡፡ ስም የመጡበት አገር የገደሙበት ቦታ የመታሰቢያቸው ቀን
ጊላኪኛ
መደብ:ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች መደብ:ፋርስ
ኩቢክ እኩልዮሽ
የዚህን እኩልዮሽ ስር ለማግኘት መጀመሪያ ƒ(x) = 0 ካደረግን በኋላ a ≠ 0 እንዳይደሉ ስናረጋግጥ የሚከተለውን እናገኛለን:
ይህን ጥያቄ ለመመለስ ብዙ ጥረት በክፍለ ዘመኖች በሚቆጠር ተደርጎአል። በከፊልም ሆነ በሙሉ መልሱን በማግኘት የሚታወቁት የግሪኩ አርኪሜድስ፣ ኢራናዊወቺ ኦማር ካያምና ሻሪፍ አላዲን፣ ጣልያናዊውቹ ታርታግሊያ፣ ካርዳኖ፣ ፊቦናቺ ይገኙበታል።
ቪየና
በሮሜ መንግሥት ግዛት ዘመን ከ23 ዓክልበ. ጀምሮ የቦታው ስም ዊንዶቦና ተባለ።
2 January
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የአማራ ክልል መዝሙር
የታታሪ ህዝቦች የታሪክ ማህደር
ተባብረን በስራ እንገነባሻለን
ባኩ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 3 ሚሊዮን ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,074,300 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 40.36667°N, 49.88333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
የጎባጣ ርዝመት
ማብቂያ የሌለው የትየለሌ ርዝመት
አንድ አንድ ግራፎች የትም ቦታ ቢቆረጡ ቁርጥራጫቸው ምንጊዜም የትየለሌ ርዝመት አለው። ከነዚህ ውስጥ  የኮች ጎባጣ አንዱ ሲሆን የ f(x) = x sin(1/x) ግራፍ ሌላው ነው። ሁለተኛው ግራፍ ምንጊዜም የትየለሌ ርዝመት የሚኖረው ዜሮና ሌላ ነጥብ ላይ ከተቆረጠ ነው።
መደብ:ካልኩለስ መደብ:ሥነ ጉብጠት
ንፍጥ ለባለቤቱ ቅቤ ነው
ንፍጥ ለባለቤቱ ቅቤ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የሎሌ አልቃሽ የሴት ቀዳሽ የቄስ አውደሽዳሽ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኣሪቲ
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
በጣም የሚሸተት ቊጥቋጣም ዕጽ ነው።
የተክሉ ጥቅም
አስደሳች መዓዛ ስላለው እቃ ለማጽዳት ይጠቀማል።
ጉቶ ዋዩ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
የኮርያ ጦርነት
thumb|200px|የ[[አሜሪካ ሠራዊት በኢንቾን መከላከያ ግድግዳ ሲወጡ]]
ግን አንድም አልተማረከም?
እርስዎስ?
የመጀመሪያዬ እሱ ነው፡፡ ከዚያ በኋላ ግን ለምን እንደሆነ ጠላኋት፡፡ ተመልሼ ሀኪም ቤት ተኛሁ፡፡ ሳያት ሁሉ እሸፋፈን ነበር፤ ከጥላቻዬ የተነሳ፡፡ ሳልቆይ ለአለቃዬ ለአስተርጓሚው ነገርኩት፡፡ ድኛለሁ ይላል ይውጣ ተባለ፡፡ እሷ አይወጣም ብላ እንደገና ስምንት ቀን አቆየችኝ፡፡ ከአንዴ በላይ አብረን አልወጣንም፤ እምቢ አልኩ፡፡ በዚሁ መንስኤ ለ15 ቀን ታምሜአለሁ፡፡
ትዳርስ እንዴት መሠረቱ?
=
ተግባብቶ ትዳር የያዘ ወይ ፍቅረኛ የነበረውና የወለደ አልነበረም?
ይኖራል፡፡ ከኛ በላይ ያሉት ይኖራሉ፡፡ እኛ የመቶ አዛዦች ነን፡፡ ከፍተኛ መኮንኖችና አዛዦቻችን ማለት ነው፡፡ ጠና ያሉ ናቸው፡፡ አራት አምስት ልጅ ከወለዱ በኋላ የዘመቱ ይገኙባቸዋል፡፡ ያላየሁትን አልመሠክርም ሲያደርጉ አላየሁም፡፡ እኛ ብንቀብጥ ብንቀብጥ ከጓደኞቼ ጋር ነው፡፡ ከአዛዦቼ ጋር ሆኜ ደግሞ መቅበጥም አልችልም፡፡
ሊሆን ይችላል፡፡ እኔ በነበርኩበት ጊዜ ይኼ አልተፈፀመም፡፡ ወሬውን ሰምቼዋለሁ፡፡ በዐይኔ ያየሁት ነገር የለም፡፡ በዘመትኩበት ጊዜ እንዲህ አልተደረገም፡፡ ኮርያዎች ከዚያ በፊት ጥሬ ሥጋ አልበሉ ይሆናል፡፡ ተቀቅሎ የሚበላ ጥሬ ሥጋ ግን ይቀርብልሃል፡፡ ሃበሾች ያ ደስ ብሏቸው በልተው ሊሆን ይችላል፡፡
ዶሮ በማሰሮ ገደል ለዝንጀሮ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መይ
መደብ:የጎርጎርያን ወሮች
ክሪስቶፎር ኮሎምበስ
thumb|ክሪስቶፎር ኮሎምበስ ክሪስቶፎር ኮሎምበስ በሰሜን ምዕራብ ጣሊያን፣ ጀኖዋ ከተማ በ1451 እ.ኤ.አ. የተወለደ ነጋዴና አገር አሳሽ ነበር። የአረፈውም በ1506 እ.ኤ.አ. በቫላዶሊድ ስፔን ነበር። ኮሎምበስ በ14 አመቱ የባህር ጉዞ እንደጀመረ ዜና መዋዕሉ ያትታል። ይሁንና በአሁኑ ዘመን የሚታወቀው የአሜሪካን አህጉር በ1492 እ.ኤ.አ. ስለደረሰበት ነው።
ኣሹት
ኣሹት ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የመሬት ሴሰኛ ከመንገድ ዳር ይተኛ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፔኒሲሊን
መደብ:ሕክምና
የዝንጀሮ ንጉስ እሱ ይከምር እሱ ያፈርስ
የዝንጀሮ ንጉስ እሱ ይከምር እሱ ያፈርስ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የዝንጀሮ ንጉስ እሱ ይከምር እሱ ያፈርስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ስፕሪንግፊልድ፣ ኢሊኖይ
300px|thumbnail ስፕሪንግፊልድ (እንግሊዝኛ፦ Springfield) የኢሊኖይ አሜሪካ ከተማ ነው። በ1810 ዓ.ም. አካባቢ «ካልሁን ተብሎ ተመሠረተ። በ1824 ዓም ስሙ ወደ «ስፕሪንግፊልድ» ተቀየረ።
ወደ ሮማውያን ፲፮
ቁጥር ፳ - ፳፯
ወስብሐት ለእግዚአብሔር።
ሰሎሞን ዴሬሳ
ጋሽ ሰለሞን በዩኒቪርሲቲ ቆይታው የስነ-ፁሑፍና ፍልስፍና ትምህርቱን ቢጀምርም ትምህርቱን ሳያጠናቅቅ በኢትዮጰያ ሬድዮ የእንግሊዘኛ ዜና አንባቢ ሆኖ ለ 3ወራት እንዳገለገለ የነፃ ትምህት እድል አግኝቶ ወደ ፈረንሳይ አቀና።ምናልባትም የወደፊት ሂዎቱና አስተሳሰቡ ላይ ጉልህ ተፅዕኖ ካሳደሩበት መካከል ይህ የፈረንሣይ ኑሮው አንዱ ነው። ቱሉዝ በተባለች በደቡብ ፈረንሳይ በምትገኝ ከተማ ይማር የነበረው ጋሽ ሰለሞን ብዙን ጊዜ አውሮፓና ፓሪስን በመጎብኘት ያሳልፍ ነበር።
ኡልትራ አጭር አቆጣጠር
መጣቀሻዎች
መደብ:ታሪክ
ሰሎሞን ዴሬሳ
ጋሽ ሰለሞን በ1965ዓ.ም ወደ አሜሪካ እንደተጓዘ በሃገራችን የመንግስት ለውጥ በመደረጉ በነበረበት መቅረትን መርጧል። በደርግ ስረዓት ወቅት ስለኢትዮጵያ ከመገናኛ ብዙኃን ከሚሰማው በስተቀር ሀገሩን አይቶ የማያቀው ጋሽ ሰለሞን ደርግ ከወደቀ ቡሃላ ሀገሩን ከመጎብኘቱም በላይ በ1991በቤህራዊ ቴያትር አዳራሽ ለአድናቂዎቹ ግጥሞቹን አንብቧል።ጋሽ ሰለሞን በአሜሪካን ኑሮው ከስነ-ፁሁፍ ይልቅ ወደ መምህርነቱ አድልቶ ነበር። እንደገና ዩኒቨርሲቲ በመግባትም በምስራቃዊያን ፍልስፍናና አሜሪካን ስነ-ፀሁፍ የመጀመሪያ ድግሪውን አግኝቷል። እሱ የመጀመሪያ ድግሪ ብቻ ቢኖረውም ከሚያስተምራቸውና ከሚያማክራቸው መካከል የድህረ ምረቃ ተማሪዎችም ይገኙበት ነበር።ተማሪዎቹ የክፍሉ ጓደኞቹ ብቻ ሳይሆኑ በተለያየ የስራ መስክም ተሰማርተው የጠበቀ ወዳጂነት ነበረው።
የሥነ ጽሑፍ አቋም[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
ከብዙ ወጣት ደራስያን ጋር ከዮሐንስ አድማሱ፣ ብርሃኑ ዘርይሁን ጋር የተለየ አቋም ነበረኝ፡፡ ከዮሐንስ ጋር ከሥነ ጽሑፍ ይልቅ የጓደኝነት ግንኙነት ነበረን፡፡ በጣም በጣም አደንቀው የነበረና አሁንም የማደንቀው የአማርኛ ባለቅኔ ብዬ የምገምተው ገብረክርስቶስ ደስታ ነው የተረሳ፡፡ የተረሳ ስል ግጥሞቹ ተሰብስበው በመጽሐፍ መልክ አልወጡም፡፡ ከአቶ መንግሥቱ ለማ ጋርም ጓደኞች ነን፡፡ አንዳንዶቹን ግጥሞቹን በጣም አደንቃቸው ነበር፡፡ እሱ እኔ ላይ ተፅዕኖ ሳይኖረው አይቀርም ብዬ እገምታለሁ፡፡ ምክንያቱም መጻፍ ሳልጀምር ነው የሱን ግጥም እሱ ሲያነብ መስማት የጀመርኩት፡፡ እንዲያውም ልጅነት ውስጥ ‹‹ቱሉዝ ገምቤላ›› የምትል አንድ ግጥም አለች፡፡ እሷ ያለጥርጥር የመንግሥቱ ተፅዕኖ አለባት፡፡
ጓደኛሞች[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
እስክንድር አሁን በቅርብ ‹‹Ethiopian Birr›› በሚል መጽሔት አንድ ረዘም ያለ ድርሰት ስለሱ በእንግሊዝኛ ጽፌ ነበር፡፡ ያው እዚያ ያልኩትን ነው የምደግመው፡፡ እስክንድር በኢትዮጵያ ሥነ ሥዕል ውስጥ የተለየ ቦታ ያለው ይመስለኛል፡፡ የተለየ ቦታ ያለው ስል ከሌሎቹ ሁሉ ይልቃል ለማለት ሳይሆን ጨክኖ መንገድ ክፍቷል ብዬ ነው የምገምተው፡፡ መንገድ ሲከፍት ደግሞ ፓሪስና ሎንደን አሥር ዓመት ከተማረ በኋላ (እውነቱን ለመናገር አልተማረም ከሠዓሊዎች ጋር በመዋል፤ ሙዚየሙም ውስጥ ጊዜ ከማሳለፍ፣ ከማጠንጠን ተነስቶ) ከፈረንጆቹ ተፈናቅሎ ወደ አፍሪካ ትራዲሽን በጠቅላላው፣ በተለይ ደግሞ የምዕራብ አፍሪካ ቅርፆች ተፅዕኖ አሳደሩበት፡፡ የነ ኤምስጋርቱቶላ ጽሑፍ ተፅዕኖ አሳደረበት፡፡ ከዚያ ተላቆ ወደ ኢትዮጵያ ተመለሰ፡፡ ወደ ኢትዮጵያ እ.ኤ.አ. በ1966 እንደገና መንገድ ለመለወጥ በጣም ዝግጁ ሆኖ መጣ፡፡ መጥቶ የአክሱምን፣ የጎንደርን፣ የላሊበላን፣ የወላይታ ቅርፃ ቅርፆችን፣ ኦሮሞ መቃብር ላይ የሚቆሙትን፣ ሐረር ዋሻ ውስጥ ያሉትን አየና አንድ ጊዜ ጭንቅላጹን በረገደው፡፡ ተመልሶ ያንን ሊሠራ ሲችል ተላቀቀና ወደዚህ ዞረ፡፡ አሁን የኢትዮጵያን ሥዕሎች ዞሬ አላሁም እንጂ ለብዙ ጊዜ ተፅዕኖው ይታይ ነበር፡፡ አንዳንዶቹ ሰንፈው ነው፡፡ ባትሰንፍም የአንዳንድ ሰው ሥዕል አንድ ጊዜ ካየኸው አይለቅህም፡፡ የእስክንድር ሥዕሎች ሲታዩ አዲስ ነገር ይመስላሉ፤ ደግመህ ስታየው አብረኸው ያደግኸው ይመስላል፡፡ የኢትዮጵያን ሥዕሎች ጥንት የነበሩት ጎንደር ደብረብረሃን ሥላሴ ያሉት ሥዕሎች የሚያስደንቁ ናቸው፡፡ ከዚያ ወዲህ ጨክኖ ዓይኑን ወደዚህ ዞር ያደረገና ታይቶት የሠራ ነው፡፡ በቅርብ ካሉት ውስጥ በጣም የማደንቀው ሠዓሊ እሱ ነው፡፡ ይልቃል አይደለም አደንቀዋለሁ ነው የምለው፡፡
ናኒና ሚካኤል
ናኒና ሚካኤል ማለት በጎጃም ክፍለ ሃገር የሚገኝ ሲሆን ከመርዓዊ ከተማ በ58 ኪሎሜትር ርቀት የሚገኝና የጀማ ወንዝ ከሰቀላ ወረዳ ጋር የሚካ0ል ገጠራማ ቀበሌ ነው፡፡ ዋና ከተማው፡ ቅዳሚት ( አብራዲ ገበያ) ትምህርት ቤት ፡ ናኒና አንደኛ ደረጃ ሙሉ ሳይክል ት/ቤት (1974 ተሠራ) በስፋራው የናኒና ሚካኤል ገዳም፡ የሸባይታ ሚካኤል ንዑስ ደብር የሚገኝ ሲሆን አሞራ ገደል የሚባል ትልቅ ተራራ ባለፀጋ ነው፡፡
ናኒና በ6 ደሽ/ጎጥ የተከፋፈለ በአንድ ሰበካ ጉባኤ የሚመራ ነው፡፡ ዳንቡርታ፡ ቆለላ፡ ገርባይታ፡ አባይ፡ ደብር፡ ሰላይታ ይባላሉ፡፡
3 ቱትሞስ
የሚከተሉት ጥቃቅን «ዘመቻዎች» ግብር ለመቀበል ብቻ ነበሩ። በ1463 ዓክልበ. በከነዓን ምድር የተገኙት እንስሶችና ዕጽዋት ተዘረዘሩ። በ1459 ዓክልበ በአምስተኛው ዘመቻ በፊንቄ በመርከብ ደርሶ ኡላዛን ወደብ ከቱኒፕ፣ እንዲሁም አርዳታን ያዘ። የሐቢሩም ወገን ሰዎች በኡላዛ ውስጥ እንደተገኙ ግብጾቹ ዘገቡ። በ1458 ዓክልበ. በቃዴስ ላይ ዘምቶ ጹሙሩን (ሰማሪዎን) ወደብና እንደገና አርዳታን ያዘ። በ1455 ዓክልበ. በ8ኛው ዘመቻ እንደገና በሚታኒ ላይ ተዋጋ። በ1454 ዓክልበ. ቱትሞስ ኑሐሼን (በሙኪሽ ግዛት) ዘረፈ። ልዑል ታኩ የኑሐሼ አገረ ገዥ እንዲሆን አደረገው። በ1453 ዓክልበ. የግብጽና የሚታኒ ሥራዊቶች ከሐለብ ስሜን ተጋጥመው ቱትሞስ በአርዓና ውጊያ አሸነፋቸው። በ1452-1450 ዓክልበ ቱትሞስ በኑሐሼ ዙሪያ ይዘምት ነበር፣ አላላኽም (ሙኪሽ) እንኳን ገበረለት።
ወደ ፫ ቱትሞስ ዘመን መጨረሻ፣ ልጁ 2 አመንሆተፕ የጋራ ፈርዖን በሆነበት ጊዜ (1435 ዓክልበ.) ወደያው ብዙ የሃትሸፕሱት ምስሎችና ካርቱሾች ከቅርሶቿ ለመደምሰስ እንደ ጣረ ይመስላል። አመንሆተፕ የዘመንዋን ትዝታ ከታሪክ ለማጥፋት እንዳሠበ ይመስላል። ከተረፉት ምስሎቿ ብዛት የተነሣ ግን ዘመንዋን ማጥፋቱ ስኬታም እንዳልሆነ ግልጽ ነው።
የኢትዮጵያ ነገሥታት
ዝርዝር
አለቃ ታዬ በ1906 ዓ.ም ከጻፉት የኢትዮጵያ የሕዝብ ታሪክ፣ ኅሩይ ወልደሥላሴ በ1913 ዓ.ም. ከጻፉት ዋዜማ፣ እና በ1919 ዓ.ም. ራስ ተፈሪ (በኋላ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ለቻርልስ ረይ ካቀረቡት ዝርዝር የተወሰደው ልማዳዊ ነገሥታት ዝርዝር እዚህ ታች ይከተላል።
ቫሌሪ ጊስካር ዴስቴን
ቫሌሪ ጊስካር ዴስቴን (1966-1973) (በ ፈረንሳይኛ ፡ Valéry Giscard d'Estaing) 20ኛ የፈረንሣይ ፕሬዚዳንት ነበሩ።
መደብ:የፈረንሣይ ፕሬዚዳንት
ሲን-ኢቂሻም
ሲን-ኢቂሻም ኢሲንን ብቻ ሳይሆን ካዛሉንም ኤላምንና ባቢሎንን በ1747 እንዳሽነፋቸው ይዘገባል። በ1746 ግን ሲሊ-አዳድ ለትንሽ ጊዜ የላርሳ ንጉሥ ሆነ።
ፕሮቴስታንት
-Sola Fide/Faith alone
እነዚህ ዋናዎቹ መሰረቶች ናቸዉ። ‎ፕሮቴስታንታዊነት‎‎ ከ16ኛው ክፍለ ዘመን ‎‎የተሃድሶ እንቅስቃሴ‎‎የመነጨ ‎‎የክርስትና‎‎ ሃይማኖት ነው። ተከታዮቹ ‎‎በካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን‎‎ውስጥ ‎‎ስህተት‎‎ ነው ብለው ያሰበውን የሚቃወም እንቅስቃሴ‎‎ነው‎‎ ‎‎ ። ‎‎ ‎‎[1]‎‎ ‎‎ ከተሃድሶው መነሻ የሆኑ ፕሮቴስታንቶች የሮማ ‎‎ካቶሊክን የሊቀ ጳጳሱ የበላይነት‎‎አስተምህሮ ቢቃወሙም ‎‎የቅዱስ ቁርባንን‎‎ብዛት፣ ‎‎ክርስቶስ‎‎ በቅዱስ ‎‎ቁርባን‎‎ ‎‎እውን መገኘቱን‎‎ እንዲሁም ‎‎የቤተ ክህነት ና‎‎ ‎‎ሐዋርያዊ ተተኪነትን‎‎የሚመለከቱ ጉዳዮችን በተመለከተ ግን እርስ በርሳቸው አይስማሙም ። ‎‎ ‎‎[2]‎‎[3]‎‎ ‎‎ ‎‎ለምእመናን ሁሉ ክህነት አበክረዋል‎‎፤ በመልካም ‎‎ሥራ‎‎በእምነት ሳይሆን ‎‎በእምነት ብቻ‎‎ (‎‎sola dede‎‎) ሰበብ ፤ ‎‎መዳን‎‎ የሚመጣው ‎‎በመለኮታዊ ፀጋ‎‎ ወይም "በማይገባ ሞገስ" ብቻ እንጂ እንደሚገባቸው ነገር አይደለም (‎‎sola gratia‎‎)፤ እንዲሁም መጽሐፍ ‎‎ቅዱስ‎‎ ‎‎ከቅዱስ ወግ‎‎ጋር ከመስማማት ይልቅ ለክርስትና መሠረተ ትምህርት ብቸኛ ከፍተኛ ባለሥልጣን‎‎(sola scriptura‎‎ ‎‎ ‎‎ "scripture alone") ወይም ዋነኛ ሥልጣን‎‎(prima scriptura‎‎ ‎‎ ‎‎ "scripture first") መሆኑን ያረጋግጣሉ ። ‎‎ ‎‎[4]‎‎[5]‎‎ ‎‎ የሉተራንና የተሃድሶ ክርስትና ‎‎አምስት ‎‎ሶላቶች‎‎ ‎‎ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያንን በመቃወም ረገድ መሠረታዊ የሆኑ ሃይማኖታዊ ልዩነቶችን ጠቅለል አድርገው ይጠቅሳሉ። ‎‎ ‎‎[6]‎‎[4]‎‎ ‎
‎ፕሮቴስታንትነት የጀመረው በ1517 ‎‎በጀርመን‎‎ሲሆን‎‎ ‎‎ ማርቲን ‎‎ሉተር‎‎ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን የኃጢአት ‎‎ንረት‎‎ ለገዢዎቻቸው ‎‎ጊዜያዊ የኃጢአት ቅጣት‎‎ ያስተላልፋታል በሚል ርዕስ ‎‎ ‎‎ዘጠና አምስት ቴስቶችን‎‎ ‎‎ አሳትሞ ነበር። ‎‎ ‎‎[7]‎‎ ‎‎ ቃሉ ግን በ1529 ዓ.ም. ከጀርመን ሉተራን ‎‎መኳንንት‎‎ ‎‎የማርቲን ሉተርን አስተምህሮ‎‎ ‎‎መናፍቅ‎‎ነት በማውገዝ ‎‎በሽፔየር ዲት‎‎ ‎‎አዋጅ‎‎ ላይ ከጻፈው ‎‎የተቃውሞ ደብዳቤ‎‎ የተወሰደ ነው ። ‎‎ ‎‎[8]‎‎ ‎‎ ምንም እንኳ ቀደም ሲል የካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን በተለይም ‎‎በፒተር ዋልዶ፣‎‎ ‎‎በጆን ዊክሊፍእና‎‎ ‎‎በያን ሁስ‎‎የተሃድሶ እንቅስቃሴ ለማካሄድ ጥረት ተደርጎ የነበረ ቢሆንም ሉተር ብቻ ሰፊ፣ ዘላቂና ‎‎ዘመናዊ‎‎ እንቅስቃሴ እንዲቀጣጠል በማድረግ ተሳክቶለታል። ‎‎ ‎‎በ16ኛው ክፍለ ዘመን‎‎ ‎‎ሉተራኒዝም‎‎ ከጀርመን‎‎[ሐ]‎‎ ‎‎ ወደ ‎‎ዴንማርክ‎‎፣ ‎‎ኖርዌይ‎‎፣ ‎‎ስዊድን‎‎፣ ‎‎ፊንላንድ‎‎፣ ‎‎ላትቪያ‎‎፣ ‎‎ኢስቶኒያና‎‎ ‎‎አይስላንድ‎‎ተዛመተ ። ‎‎ ‎‎ ‎‎የካልቪኒስት‎‎ አብያተ ክርስቲያናት በጀርመን ፣‎‎በኔዘርላንድ‎‎ ‎‎ ‎‎፣‎‎ ‎‎በስኮትላንድ‎‎፣ ‎‎በስዊዘርላንድና‎‎ ‎‎በፈረንሳይ‎‎ እንደ ‎‎ጆን ካልቪን‎‎፣ ‎‎ሁልድሪች ዝዊንግሊ‎‎ እና ‎‎ጆን ኖክስ‎‎ባሉ ‎‎ ‎‎ፕሮቴስታንታዊ ተሃድሶ አራማጆች‎‎ ተሰራጭተዋል ። ‎‎ ‎‎‎‎ ‎‎ ‎‎የእንግሊዝ ቤተ ክርስቲያን‎‎ ‎‎በንጉሥ ሄንሪ ስምንተኛ‎‎ ነት ‎‎ከሊቀ ጳጳሱ‎‎ መለያየታቸው ‎‎አንግሊካኒዝም‎‎የጀመረ ሲሆን ይህም ‎‎እንግሊዝና‎‎ ‎‎ዌልስ‎‎ ወደዚህ ሰፊ የተሃድሶ እንቅስቃሴ እንዲገቡ አደርጓቸው ነበር።‎በዛሬው ጊዜ ፕሮቴስታንታዊ እምነት ‎‎(ከካቶሊክ እምነት‎‎በኋላ) ‎‎ሁለተኛውን‎‎ ደረጃ የያዘ ሲሆን በዓለም ዙሪያ ከ800 ሚሊዮን እስከ 1 ቢሊዮን የሚደርሱ ተከታዮች ወይም ከሁሉም ‎‎ክርስቲያኖች‎‎መካከል 37 በመቶ የሚሆኑት ናቸው ። ‎‎ ‎‎ ‎‎[12]‎‎[13]‎‎ፕሮቴስታንቶች በትምህርት፣ በሰብአዊነትና በሳይንስ፣ በፖለቲካና በማህበራዊ ስርዓት፣ በኢኮኖሚና በኪነ ጥበብ እንዲሁም በሌሎች ብዙ መስኮች ከፍተኛ አስተዋፅኦ በማድረግ የራሳቸውን ባህል አዳብረዋል።‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎[15]‎‎ ‎‎ ፕሮቴስታንታዊ እምነት ከካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን፣ ‎‎ከምስራቅ ኦርቶዶክስ‎‎ ቤተ ክርስቲያን ወይም ‎‎ከኦሪየንታል ኦርቶዶክሳዊ ነት‎‎ይልቅ ‎‎በቲኦሎጂያዊና‎‎ ‎‎በቤተ ክህነት‎‎ የተከፋፈለ ነው ። ‎‎ ‎‎[16]‎‎ ‎‎ ፕሮቴስታንቶች የመዋቅር አንድነትም ሆነ ማዕከላዊ ሰብዓዊ ሥልጣን ሳይኖራቸው ከካቶሊክ ፣ ከምሥራቅ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ፣ ከምሥራቅ ኦርቶዶክስ አብያተ ክርስቲያናት ፣ ‎‎ከምሥራቅ አሦር ቤተ ክርስቲያንና‎‎ ‎‎ከጥንቷ የምስራቅ ቤተ‎‎ክርስቲያን‎‎በተቃራኒ ‎‎በዓይን የማይታይ ቤተ‎‎ክርስቲያን ጽንሰ ሐሳብ አዳብረዋል ።‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎[15]‎‎ ‎‎ አንዳንድ ‎‎ሃይማኖታዊ ቡድኖች‎‎ በዓለም አቀፍ ደረጃ የአባላት ነትና ስርጭት ያላቸው ሲሆን ሌሎቹ ደግሞ በአንድ አገር ብቻ የተወሰነ ነው። ‎‎ ‎‎[16]‎‎ ‎‎ አብዛኛዎቹ ፕሮቴስታንቶች‎‎[g]‎‎ ‎‎ በጣት የሚቆጠሩ የፕሮቴስታንት ሃይማኖት ቤተሠቦች አባላት ናቸው። ‎‎አናባፕቲስቶች፣‎‎ ‎‎የአንግሊካን‎‎/‎‎ኤጲስቆጶሳውያን፣‎‎ ‎‎ባፕቲስቶች፣‎‎ ‎‎ካልቪኒስት/ተሃድሶ‎‎፣‎‎[h]‎‎ ‎‎ ‎‎ሉተራን፣‎‎ ‎‎ሜቶዲስትእና‎‎ ‎‎የጰንጠቆስጤ ተወላጆች‎‎ናቸው። ‎‎አድቬንቲስቶች ከፕሮቴስታንት የተገነጠለ ቡድን ነው። ‎‎[12]‎‎ ‎‎ ‎‎የፕሮቴስታንት እምነት ተከታዮች ያልሆኑ፣‎‎ ‎‎ቻሪስማቲክ፣‎‎ ‎‎ወንጌላዊ፣‎‎ ‎‎ነጻ፣ እና‎‎ሌሎችም አብያተ ክርስቲያናት እየበረቱ ነው። የፕሮቴስታንት እምነት ጉልህ አካል ምእመናን ናቸው። ‎‎ ‎‎[18]‎‎[19]‎‎ ‎ ‎‎
ሸህ ጦልሀ ጀእፈር
መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች መደብ:እስልምና
የሞንጎሊያ ወተት-ጓያ
የተክሉ ጥቅም
የሞንጎሊያ ወተት-ጓያ በቻይና ባሕላዊ ሕክምና አይነተኛ ሚና አለው።
ግብረ ስጋ ግንኙነት
የአንድ ፍጡር ፆታ የሚታወቀው በሚፈጥረው የዘር ህዋሥ አይነት ነው። ተባእት ፍጡራን የተባእትን የዘር ህዋሥ (spermatozoa, or sperm) ሲፈጥሩ፣ እንሥት ፍጡራን የእንሥትን የዘር ህዋሥ (ova, or egg cells) ይፈጥራሉ። የተወሰኑ ዝርያዎች፣ የተባእትንም የእንስትንም የዘር ህዋሥ ከአንድ ግላዊ አካል የሚያፈልቁ ሆነው ይገኛሉ።  እነዚህ ፍናፍንት (hermaphroditic) በመባል ይታወቃሉ።
ወሲባዊ እርባታ
ይህ ተግባር፣ ከላይ እንደተጠቀሰው፣ የእንስትና የተባእትን ዘር በማዋኃድ ወይንም በማዳቀል፣ ፍጡራን ዝርያ (Species)፣በተዋልዶ ከአሮጌ ወደ አዲስ እየተታደስ፡ በቅጥልጣይ ረገድ ለረዥም ጊዜ እንዲቆይ የሚያስችል፣ ተፈጥሯዊ ተግባር ነው። በዘር ሀዋሣት ውህደት ወቅት ክሮሞሶም (Chromosomes) ከአንዱ ለጋሽ (ወላጅ) ወደሌላው ይተላለፋል። እያንዳንዱ ተሣታፊ ህዋሥ የለጋሾችን ግማሽ ክሮሞሶም ይይዛል። ግማሽ የአባት፣ ግማሽ የእናት ክሮሞሶሞች ተገናኛተው ይዋሃዳሉ ማለት ነው።  ተወራሽ የዘር ምልክቶች፣ ዲ-አክሲ-ሪቦ-ኒውክሊክ አሲድ ወይንም ዲ-ኤን-ኤ (deoxyribonucleic acid (DNA)) በመባል በሚታወቀው፣ በክሮሞሶሞች ውስጥ የሚገኝ ንጥረ ነገር ውስጥ ሰፍረው ይገኛሉ።  ይህ ውህደት ክግማሽ የአባት፣ ክግማሽ የእናት ክፍል የተስራ የክሮሞሶም ጥማድ ይፈጥራል።  ክሮሞሶሞች በጥንድ ሆነው በሚገኙበት ጊዜ ዳይፕሎይድ (diploid) ይባላሉ። ክሮሞሶሞች በአሃዳዊ ህላዌ ጊዜ ሃፕሎይድ (haploid) ይባላሉ።  ዳይፕሎይድ የሃፕሎይድ ህዋስን (ጋሜት (gametes)) መፍጠር ይችላሉ።  ይህ የሃፕሎይድ ጥንሰሳ ሂደት ሚዮሲስ (meiosis) በመባል ይታወቃል። ሚዮሲስ የሚባለው ሂደት የክሮሞሶማዊ ቅልቅል (chromosomal crossover) ሁኔታን ሊፈጥርም ይችላል።  ይህ ሁኔታ መሳ በሆኑ ክሮሞሶምች መካከል የሚፈፀም ሲሆን፣ የክሮሞሶሙ ዲ-ኤን-ኤ ከባቢ ተቆርሶ ከሁለተኛው ክሮሞሶም ዲ-ኤን-ኤ ከባቢ ጋር ይዋሃዳል። ተራፊዎቹ ዲ-ኤን-ኤ እርስ በርሳቸው ባኳያቸው ይዋሃዳሉ።  ውጤቱም በባህርይ ከበኩር ዳይፕሎይድ የተለየ አዲስ ዳይፕሎይድ መፍጠር ነው።  ይህ የክሮሞሶም ቅልቅል ሂደት ከለጋሽ ወላጆች በተፈጥሮ ባህሪው የተለየ አዲስ ዝርያ (Species) ይከስታል።
እንስሳት
አእዋፍ፣ አብዛኞቹ ለሠገራ፣ ለሽንት እንዲሁም ለመዳቀል የሚጠቀሙበት አንድ ብቸኛ ቀዳዳ አላችው። ይህ ሬብ (cloaca) ይባላል። ተባእትና እንስት አእዋፍ፣ ሬባቸውን በማገናኘት ወይንም በማጣበቅ የወንዱን ነባዘር (sperm) ያስተላልፋሉ። ይህ ሬባዊ ጥብቀት (cloacal kissing) በመባል ይታወቃል። አብዛኞቹ የመሬት ላይ እንሥሣት የወንዱን ነባዘር ለማስተላለፍ ይሚጠቅም ብልት ይኖራቸዋል።  ይህ ብልት፣ ተስኪ ብልት (intromittent organ) በመባል ይታወቃል።  በሰብአውያንና በአጥቢ እንሥሣት ውስጥ ይህ ብልት፣ ቁላ ተብሎ የሚታወቀው ነው።  ይህ ብልት በእንስቷ የድቅያ ቀጣና (እምሥ) ውስጥ በመግባት የወንዱን ነባዘር ያፈሳል። ይህ ሂደት ወሲባዊ ግንኙነት (የግብረ ሥጋ ግንኙነት) ይባላል።  የወንዱ ብልት፣ የወንዱ ነባ ዘር የሚያልፍበት የራሱ ቀጣና ይኖረዋል።  የእንስት አጥቢ እንሥሣት ወሲባዊ ብልት (እምሥ) ከማህፀኗ ጋር የተገናኘ ነው።  የሴቷ ማህፀን ፅንሱን በውስጡ በማቀፍ አስፈላጊ ንጥረ ነገሮችን ከሴቷ አካል እያንቆረቆረ፣ አቅፎ ጠብቆ ለውልድ እስኪበቃ ያሳድገዋል። ይህ ሂደት እርግዝና  ይባላል።
ዘረ መልአዊ (Genetic)
ሌሎች ነፍሳት፣ ለምሳሌ ንቦችና ጉንዳኖች haplodiploid የሚባለውን የፆታ መወሰኛ ዘይቤ ይጠቀማሉ። በዚህ ጊዜ ዳይፕሎይድ የሆኑት ግላውያን በአብዛኛው እንስት ሲሆኑ፣  ሃፕሎይድ ይሆኑት (ከተደቀለ እንቁላል የሚያድጉት) ደግሞ ተባእት ናቸው።  ይህ የፆታ መወሰኛ ዘይቤ፣ በቁጥር ረገድ ወዳንዱ ፆታ ዝንባሌ ላለው የፆታ ስርጭት ይዳ'ርጋል።  የህ የሚሆንበት ምክንያት የፅንሱ ፆታ የሚወሰነው በድቅለት ጊዜ እንጂ በሚዮሲስ ጊዜ በሚከሰተው ክሮሞሶማዊ ይዘት አለመሆኑ ነው።
ኢ-ዘረመልአዊ
በአንዳንድ ትላልቅ ዛፎች በተለይ ፈርን (ferns)ተብለው በሚታወቁት ውስጥ መደበኛው ፆታ ፍናፍንትነት ነው፣ ሆኖም በቅድሚያ የፍናፍንትን ተክል ያበቀለ አፈር ላይ የሚያድጉት ግላውያን በሚያገኙዋቸው ትርፍራፊ ንጥረነገሮች ተፅዕኖ ምክንያት የተባእትነትን ፆታ ይዘው ያድጋሉ።
ፆታዊ የአካል ልዩነት
ሰብአዊ ፍጡራን፣ ወንዶቹ አጠቃላይ የሰውነት ግዝፈትና የሰውነት ፀጉር በመያዝ እንዲሁም ሴቶቹ ተለቅ ያሉ ጡቶችን በማውጣት፣ ሰፋ ያሉ ዳሌዎችን በመያዝና ከፍ ያለ የውስጥ ሰውነት ቅባታዊ ይዘት በማፍለቅ የፆታ አካልዊ ልዩነትን ያሳያሉ።
ኡቱ-ኸጛል
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ንብ ቢሄድ ካጥር ሰው ቢሰደድ ካገር
ንብ ቢሄድ ካጥር ሰው ቢሰደድ ካገር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኩታበር (ወረዳ)
በምዕራብ ከ ተንታ
የደላው ሙቅ ያኝካል
የደላው ሙቅ ያኝካል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የደላው ሙቅ ያኝካል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኩታበር (ወረዳ)
የወረዳው ዋና ከተማ የተቆረቆረቸው 1938 ጀምሮ በወቅቱ የአካባቢዊ ገዥ በነበሩት በአቶ ብርሃነ ስላሴና በደጅ አዝማች በላይ አሊ አማካኝነት እንደተቆረቆረ የከተማዋ የእድሜ ባለጸጋዎች ይናገራሉ የኩታበር ከተማ የዱሮ ስያሜዋ መታሎ በር ሲሆን ይህ ስያሜ የተሰጣት በአካባቢው መታሎ ተብሎ የሚጠራ ወንዝ በመኖሩ ከወንዙ ስም የተወሰደ ነበረ የአሁኑ ስያሜዋን ያገኘችበት ምክንያት የአገር ሽማሌዎች ሲናገሩ የደጃ አዝማች በላይ አሊ ዘመድ የሆኑት ሴት እሳቸውን ለመጠየቅ ወደ መታሎ በር መጥተው እንደነበረና አካባቢዊ ንፋሳማ በመሆኑ የለበሱትን ኩታ የንፋሱ ኃይል እያውለበለበ ሊውስደባቸው ሲሆን ኩታየን ያገርህ ንፋስ ሊቀማኝ ነው ብለው በመቀለዳቸው በዚህ አጋጣሚ ከሴትዮዋ ኩታ ጋር በማያያዝ ኩታበር እንደተባለች ያስረዳሉ ፡፡
7 January
7 January በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ታኅሣሥ 29 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ተሰው አለሁ ብዬ ከጅብ ጋር ተዳብዬ
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የደላው ወርቅ ያስራል
የደላው ወርቅ ያስራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የደላው ወርቅ ያስራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጊምቢ (ወረዳ)
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ተሰግዳዳ ቦታ ታዳጊ ጌታ
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የመበደሪያ አፍ መክፈያ አይሆንም
የመበደሪያ አፍ መክፈያ አይሆንም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመበደሪያ አፍ መክፈያ አይሆንም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዦው ዉ
ዦው ዉ በቻይና የነገሠ ንጉሥ ነበር።
A
በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ድምጽ እንደ ተናባቢ («እ») ሲሆን፣ በግሪክ አልፋቤት ግን ይህ ምልክት የአናባቢ ድምጽ «ኣ» ለማመልከት ተጠቀመ። ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "አልፋ" (Α α) ደረሰ። በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «አ» («አልፍ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «አሌፍ» ስለ መጣ፣ የላቲን 'A' ዘመድ ሊባል ይችላል።
እናቲቱ ማርያም
መደብ :አብያተ ክርስቲያናት መደብ: ደብረ ታቦር
ዛምቢያ (የኢሲን ንጉሥ)
የውጭ መያያዣ
መደብ:የኢሲን ነገሥታት
ጅጅጋ
መደብ:የኢትዮጵያ ከተሞች [[መደብ:ሶማሌ ክልል
የመጀመሪያው የዓለም ጦርነት
የአንደኛው ዓለም ጦርነት ተስቦ
የቀድሞ ኃያላን መንግሥታትትን ውድመት ያስከተለ ክስተት ከመሆኑም ሌላ፤ በመካከለኛ አውሮፓ የብዙ ትናንሽ ሉዓላዊ አገሮችን መወለድ፤ የዓለም መንግሥታት ማኅበርን መቋቋሚያ መንስዔ፤ ከሁሉም በላይ ግን በአውሮፓ አኅጉር የብሔራዊነትን መንፈስ የቀሰቀሰና የጀርመን ሽንፈትን ያረጋገጠው የቬርሳይ ውል (Treaty of Versailles) በጀርመኖች ላይ ያስከተለው የጭቆና ስሜት አገራችን ኢትዮጵያ በ፲፱፻፳፰ ዓ/ም በፋሽስት ኢጣልያ በግፍ ስትወረር የተለኮሰውን የሁለተኛው የዓለም ጦርነት መነሻ ምክንያት መሆኑ ነው።
የውጭ መያያዣ
መደብ:ጦርነት
የደመና ውሀ ጥምና የእናት በደል አይታወቅም
የደመና ውሀ ጥምና የእናት በደል አይታወቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የደመና ውሀ ጥምና የእናት በደል አይታወቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኣበቃ
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በመጀመርያ ከአፍሪካ ሲሆን በሌላ አገር እንደ አበባ ይታደጋል።
የተክሉ ጥቅም
በፍቼ ወረዳ እንደ ተዘገበ፣ የምስርች ሥር ጭማቂ በውሃ ለማስታወክ ይጠጣል።
ተስስታም አንድ ያንቀው አንድ ይወድቀው
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የመታሰር ምልክቱ መጋዝ የመዳኘት ምልክቱ መያዝ
የመታሰር ምልክቱ መጋዝ የመዳኘት ምልክቱ መያዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመታሰር ምልክቱ መጋዝ የመዳኘት ምልክቱ መያዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጌሤም
በ፵፯፡፮ «ፈርዖን» ለዮሴፍ እንዲህ ይላል፦ «የግብፅ ምድር በፊትህ ናት፤ በመልካሙ ምድር አባትህንና ወንድሞችህን አኑራቸው፤ በጌሤም ምድር ይኑሩ፤ ከእነርሱም ውስጥ እውቀት ያላቸውን ሰዎች ታውቅ እንደ ሆነ በእንስሶቼ ላይ አለቆች አድርጋችው።» ከዚህ በኋላ የእስራኤል ነገዶች በጌሤም ዕጅግ በለጠጉ፣ በምድሩም በዙ። thumb|300px|የ14ኛው ሥርወ መንግሥት ግዛት ዮሴፍ ከዓረፈ በኋላ እስራኤላውያን በአገራቸው ዕጅግ ኃይለኛና ሀብታም ባለሥልጣኖች ሆኑ። ዳሩ ግን መጽሐፈ ኩፋሌ እንደሚገልጸው የዛኔው የግብጻውያን ፈርዖን ከከነዓን ንጉሥ መምከሮን ጋር ጦርነት እየዋጀ ሲገደል፤  እነዚህ ከከነዓን የደረሱት እረኞች በግብጻውያን ዘንድ በጥርጣሬ ይታዩ ጀመር። ስለዚህ በኋላ በነገሠ ፈርዖን ትዕዛዝ ዕብራውያን የግብጻውያን ባርዮች (የሕንጻ ሠራተኞች) ተደረጉ። ሙሴ በተወለደበት ዘመን የነገሠው ፈርዖን በተለይ ጨካኝ እርምጃ በዕብራውያን  ላይ ወሰደ፤ ይህም የዕብራውያን ወንድ ጨቅላ ሲወለድ ወደ አባይ እስከ መጣላቸው ድረስ ሆነ።  ዳሩ ግን ኦሪት ዘጸዓት እንደሚተርክ ሙሴ በእናቱ እርዳታ ይህን አመለጠ፤ አድጎም ሕዝቡን ሁሉ ከግብጽ ባርነት ወደ ከነዓን (በ፵ ዓመት ላይ) መራቸው።
በዕብራይስጡ መጽሐፍ ቅዱስ ዕብራውያን በጌሤም ለ፬ መቶ ዓመታት ቆዩ ሲለን በሌሎች ጥንታዊ ትርጉሞች ግን ፬ መቶ ዓመት በከነዓን (ከካራን ወጥተው) እና በግብጽ የዋሉበት ዘመን አንድላይ ነው። በመጽሐፈ ኩፋሌ ያለው ዜና መዋዕል ዘንድ ከግብጽ ታሪክ ጋር ሲነጻጽር ታላቁ ረሃብ በ2171 ዓመተ ዓለም (1900 ዓመታት ከክርስቶስ ልደት በፊት ዓ.ም.) የደረሰው ነው፤ በሚከተለውም ዓመት ነገዶቹ ወደ ጌሤም ወረዱ። በ2193 ዓ.ዓ. (1878 ዓክልበ.) ያዕቆብ በግብፅ ዓርፎ በከነዓን ተቀበረ። በ2244 ዓ.ዓ. (1827 ዓክልበ.) ዮሴፍ ዓረፈ። ከዚህ ትንሽ በኋላ በታችኛ ግብጽ 14ኛው ሥርወ መንግሥት በመጀመርያ ፈርዖናቸው በያክቢም ሰኻኤንሬ የተነሣበት ዘመን ልክ ይስማማል። እነርሱ በግብጻውያን ፈቃድ በጌሤም አካባቢ የነጋዴዎች ሠፈር እንዳስተዳደሩ ይመስላል። የግብጻውያን ጦርነት ከከነዓን ንጉሥ መምከሮን ጋር በ2263 ዓ.ዓ. (1808 ዓክልበ.)፤ የሙሴም ልደት በ2330 ዓ.ዓ. (1741 ዓክልበ.)፤ ዘጸአት በ2410 ዓ.ዓ. (1661 ዓክልበ.) ደረሰ።
ኑ ኦርሌንዝ
ኑ ኦርሌንዝ (እንግሊዝኛ፦ New Orleans) የሉዊዚያና አሜሪካ ከተማ ነው። በ1710 ዓ.ም. በፈረንሳይ ሰዎች ተመሠረተ።
የመነነ ከዱር የሞተ ከመቃብር
የመነነ ከዱር የሞተ ከመቃብር የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመነነ ከዱር የሞተ ከመቃብር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እብድ ለእብድ ቀን ይባጅ
እብድ ለእብድ ቀን ይባጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ቤልሞፓን
መደብ:ዋና ከተሞች
ደረስጌ ማርያም
ውጭ ማያያዣ
ካርታ
ተስፋ መስጠት እያዩ እዳ መግባት
ተስፋ መስጠት እያዩ እዳ መግባት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጥር ፲፩
ጥር ፲፩ ቀን፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፴፩ ኛው ዕለት ሲሆን ፲፮ ኛው የበጋ ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ዮሐንስ ፪፻፴፭ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ማቴዎስ፤ ማርቆስ እና ሉቃስ ደግሞ ፪፻፴፬ ዕለታት ይቀራሉ።
=ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
አንትረቢ
አንትረቢ ወይም ኤንትሮፒ በስነግለት (ቴርሞዲናሚካ) ዘንድ በስነግሌታዊ ሁለተኛ ሕግ ሙቀትና ቅዝቃዜ ምንጊዜም ቢቀላቅሉ ወደ አንድ ሙቀት አንድላይ እስከሚደርሱ ድረስ በአንዱ ጣቢያ ውስጥ ሲቀላቀሉ ወደ ኤንትሮፒ ይመለሳል ይባላል። ለምሳሌ አንድ በረዶ ክፍል በሙቅ ውሃ ተጨምሮ ቶሎ ይቀልጣልና የውሃው ሙቀት ወደ አንትረቢ መሄድ ይባላል።
በዚህ አጋጣሚ አንትረቢ በሌላ ረገድ የሥልጣኔ ተቃራኒ ማለት ሊሆን ይችላል። በዚህም ትርጉም አንድ ኅብረተሠብ ያለ ምንም ሕግ ወይም ሥልጣኔ የሚደርስበት ኹኔታ ያመልክታል።
ሻርል ደ ጎል
ዴ ጎል አውሮፓን የሉዓላዊ ሀገራት አህጉር አድርጎ በመደገፍ የበላይ የሆነ የአውሮፓን ማንኛውንም እድገት ተቃወመ። ዴ ጎል በቬትናም ውስጥ የዩናይትድ ስቴትስ ጣልቃ ገብነት እና የዩናይትድ ስቴትስ ዶላርን "የተጋነነ ልዩ መብት" በግልፅ ተችቷል. በኋለኞቹ ዓመታት፣ “Vive le Québec libre” የሚለውን መፈክር መደገፉ እና ብሪታንያ ወደ አውሮፓ ኢኮኖሚ ማህበረሰብ እንድትገባ ያደረገው ሁለት ተቃውሞ በሰሜን አሜሪካ እና በአውሮፓ ከፍተኛ ውዝግብ አስነስቷል። እ.ኤ.አ. በ1965 ለፕሬዝዳንትነት በድጋሚ ቢመረጥም፣ በግንቦት 1968 በተማሪዎች እና በሰራተኞች ሰፊ ተቃውሞ ገጥሞት ነበር፣ ነገር ግን የሰራዊቱን ድጋፍ አግኝቶ በብሔራዊ ምክር ቤት አብላጫ ድምጽ በምርጫ አሸንፏል። ዴ ጎል እ.ኤ.አ ተጨማሪ ያልተማከለ. ከአንድ አመት በኋላ በኮሎምቤይ-ሌ-ዴክስ-ኤግሊሴስ በሚገኘው መኖሪያው ሞተ፣ የፕሬዚዳንታዊ ትዝታውንም ሳያጠናቅቅ ቀረ።
የትምህርት እና የአዕምሮ ተጽእኖዎች
ደ ጎል በፓሪስ በኮሌጅ ስታኒስላስ የተማረ እና ለአጭር ጊዜ በቤልጂየም ከተማረ በኋላ ታሪክን የማንበብ እና የማጥናት ፍላጎቱን ማሳየቱን ቀጠለ እና ብዙ የሀገሩ ሰዎች በሀገራቸው ስኬት የተሰማቸውን ታላቅ ኩራት አጋርተዋል። በ1930 በጀርመን ላይ ድል እንዲቀዳጅ የፈረንሣይ ጦርን እየመራ “ጄኔራል ደ ጎል” የሚል ጽሁፍ አሥራ አምስት ጻፈ። በወጣትነቱ በ1870 የፈረንሣይ ሽንፈትን ለመበቀል ከጀርመን ጋር የሚደረገውን የማይቀር ጦርነት በተወሰነ የዋህነት ተስፋ ይጠባበቅ እንደነበር ጽፏል።
መዋጋት
የ7ኛው ኩባንያ አዛዥ በመሆን በጥቅምት ወር ወደ ክፍለ ጦርነቱ ተቀላቀለ። ብዙዎቹ የቀድሞ ጓዶቹ ሞተዋል። በታኅሣሥ ወር የሬጅመንታል ረዳት ሆነ።
በ1920ዎቹ መጨረሻ፡ ትሪየር እና ቤሩት
አሥራ ሁለት ዓመታትን በካፒቴንነት ካሳለፈ በኋላ፣ መደበኛ ጊዜ፣ ደ ጎል በሴፕቴምበር 25 ቀን 1927 አዛዥ (ሜጀር) ሆነ። በኅዳር 1927 የ 19 ኛው ቻሴርስ ኤ ፒድ (የሊቃውንት ሻለቃ ጦር) አዛዥ ሆኖ ለሁለት ዓመት መለጠፍ ጀመረ። ቀላል እግረኛ) በትሪየር (ትሬቭስ) ከወረራ ኃይሎች ጋር።፡ 94 thumb|ደ ጎል እንደ ካዴት በሴንት-ሲር፣ 1910 (አውሮፓዊ) ደ ጎል ሰዎቹን ጠንክሮ አሰልጥኖ ነበር (በሌሊት የቀዘቀዘውን የሞሴሌ ወንዝ የወንዝ መሻገሪያ ልምምድ በአዛዥ ጄኔራልነት ውድቅ ተደርጓል)። ወታደሩን ለምክትል (የፓርላማ አባል) ወደ ኩሺየር ክፍል እንዲዘዋወር ይግባኝ በማለቱ ወህኒ አስሮ እና ሲመረመር መጀመሪያ ላይ የሜይሶን ፔታይን አባልነቱን ለመጥራት ሞክሯል፣ በመጨረሻም ፒቴን ከሚደርስበት ተግሣጽ ራሱን እንዲጠብቅ ይግባኝ ብሏል። በወታደሩ የፖለቲካ መብቶች ውስጥ ጣልቃ መግባት. በዚህ ወቅት አንድ ታዛቢ ስለ ደ ጎል እንደፃፈው ወጣት መኮንኖችን ቢያበረታታም "የእሱ ኢጎ... ከሩቅ የከበረ"። እ.ኤ.አ. በ 1928-1929 ክረምት 30 ወታደሮች ("አናሜሴን ሳይቆጥሩ") "የጀርመን ጉንፋን" ተብሎ በሚጠራው በሽታ ሞቱ ፣ ከእነዚህም ውስጥ ሰባቱ ከደ ጎል ሻለቃ። ከምርመራ በኋላ በተካሄደው የፓርላማ ክርክር ልዩ ችሎታ ያለው አዛዥ በመሆን ለሙገሳ ተለይቷል እና ወላጅ አልባ ለሆነው የግል ወታደር የልቅሶ ባንድ እንዴት እንደለበሰ ሲጠቅስ ከጠቅላይ ሚኒስትር ሬይመንድ የአድናቆት መግለጫ አግኝቷል። Poincare
የራይንላንድ የተባበሩት መንግስታት ወረራ እያበቃ ነበር፣ እና የዴ ጎል ሻለቃ ሊበተን ነበር፣ ምንም እንኳን ውሳኔው በኋላ ወደ ቀጣዩ መለጠፍ ከሄደ በኋላ ተሰርዟል። ዴ ጎል በ 1929 ኤኮል ደ ጉሬር የማስተማር ቦታ ፈለገ። ፋካሊቲው በጅምላ የመልቀቂያ ስጋት ነበረው በዚያ ቦታ እንዲሾም ተደረገ። ወደ ኮርሲካ ወይም ሰሜን አፍሪካ ስለመለጠፍ ወሬ ነበር ነገር ግን በፔታይን ምክር ወደ ሊባኖስ እና ሶሪያ የሁለት አመት መለጠፍን ተቀበለ።፡ 93–94  በቤሩት የጄኔራል ሉዊስ ፖል 3ኛ ቢሮ (ወታደራዊ ኦፕሬሽን) ሃላፊ ነበር። - Gaston de Bigault du Granrut፣ እሱም የሚያበራ ማጣቀሻ የጻፈው ለወደፊቱ ከፍተኛ ትእዛዝ እንዲሰጠው ይመክራል።
በ1930ዎቹ መጀመሪያ፡ የታጠቀ ጦርነት ሀሳብ
ከፔታይን በተቃራኒ ዴ ጎል ከትሬንች ጦርነት ይልቅ ታንኮችን እና ፈጣን መንቀሳቀስን ያምን ነበር። 108  ደ ጎል የኤሚሌ ማየር (1851–1938) ደቀ መዝሙር ሆነ፣ ጡረታ የወጣ ሌተና ኮሎኔል (ስራው በድሬፉስ ጉዳይ ተጎድቷል) እና ወታደራዊ አሳቢ። ሜየር ምንም እንኳን ጦርነቶች አሁንም መከሰታቸው የማይቀር ቢሆንም፣ በሠለጠኑት አገሮች እንደቀደሙት መቶ ዓመታት እርስ በርስ መፈራረቅ ወይም ጦርነት መክፈት “ጊዜ ያለፈበት” እንደሆነ አሰበ። እሱ ስለ ፈረንሣይ ጄኔራሎች ጥራት ዝቅተኛ አመለካከት ነበረው ፣ እና የማጊኖት መስመርን ተቺ እና የሜካናይዝድ ጦርነት ደጋፊ ነበር። Lacouture ሜየር በጠንካራው መሪ ሚስጥራዊ (Le Fil d'Epee: 1932) ላይ ካለው አባዜ ርቆ ለሪፐብሊካን ተቋማት ታማኝነት እና ወታደራዊ ማሻሻያ እንዲሆን የዴ ጎልን ሃሳቦች እንዳተኮረ ይጠቁማል።
የድመት ልጅ መቧጨሯን አትረሳም
የድመት ልጅ መቧጨሯን አትረሳም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የድመት ልጅ መቧጨሯን አትረሳም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
አውራከፕት ና ኔኬስ
የፌኒየስ ክፍል
ይህ ክፍል (መስመሮች 1102-1639) እንዲህ ይጀመራል፦
ኩርባ
ኩርባ በትክክል ሲተረጎም በሁለት ነጥቦች መካከል ያለውን የቁመት ልዩነት በአድማሳዊ አቀማመጣቸው ባለው ልዩንት ስናካፍል የምናገኘው ቁጥር ነው።
ኦክላሆማ ከተማ
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ዶሮ ከቤት ሆና ዝናም ይመታታል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
10 January
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
፩ኛ ወደ ቆሮንጦስ ፩
ቁጥር ፳፩ - ፴፩
21፤በእግዚአብሔር፡ጥበብ፡ምክንያት፡ዓለም፡እግዚአብሔርን፡በጥበቧ፡ስላላወቀች፥በስብከት፡ሞኝነት፡ የሚያምኑትን፡ሊያድን፡የእግዚአብሔር፡በጎ፡ፈቃድ፡ኾኗልና። 22፤መቼም፡አይሁድ፡ምልክትን፡ይለምናሉ፡የግሪክ፡ሰዎችም፡ጥበብን፡ይሻሉ፥ 23፤እኛ፡ግን፡የተሰቀለውን፡ክርስቶስን፡እንሰብካለን፤ይህም፡ለአይሁድ፡ማሰናከያ፡ለአሕዛብም፡ ሞኝነት፡ነው፥ 24፤ለተጠሩት፡ግን፥አይሁድ፡ቢኾኑ፡የግሪክ፡ሰዎችም፡ቢኾኑ፥የእግዚአብሔር፡ኀይልና፡ የእግዚአብሔር፡ጥበብ፡የኾነው፡ክርስቶስ፡ነው። 25፤ከሰው፡ይልቅ፡የእግዚአብሔር፡ሞኝነት፡ይጠበባልና፥የእግዚአብሔርም፡ድካም፡ከሰው፡ይልቅ፡ ይበረታልና። 26፤ወንድሞች፡ሆይ፥መጠራታችኹን፡ተመልከቱ፤እንደ፡ሰው፡ጥበብ፡ጥበበኛዎች፡የኾኑ፡ብዙዎች፥ ኀያላን፡የኾኑ፡ብዙዎች፥ባላባቶች፡የኾኑ፡ብዙዎች፡አልተጠሩም። 27፤ነገር፡ግን፥እግዚአብሔር፡ጥበበኛዎችን፡እንዲያሳፍር፡የዓለምን፡ሞኝ፡ነገር፡መረጠ፤ብርቱንም፡ነገር፡ እንዲያሳፍር፡እግዚአብሔር፡የዓለምን፡ደካማ፡ነገር፡መረጠ፤ 28፤እግዚአብሔርም፡የኾነውን፡ነገር፡እንዲያጠፋ፡የዓለምን፡ምናምንቴ፡ነገር፡የተናቀውንም፡ነገር፡ ያልኾነውንም፡ነገር፡መረጠ፥ 29፤ሥጋን፡የለበሰ፡ዅሉ፡በእግዚአብሔር፡ፊት፡እንዳይመካ። 30-31፤ነገር፡ግን፦የሚመካ፡በእግዚአብሔር፡ይመካ፡ተብሎ፡እንደተጻፈው፡ይኾን፡ዘንድ፥ከእግዚአብሔር፡ዘንድ፡ጥበብና፡ጽድቅ፣ቅድስናም፣ቤዛነትም፡በተደረገልን፡በክርስቶስ፡ኢየሱስ፡የኾናችኹ፡ከርሱ፡ነው።
ላርሳ
ላርሳና ኢሲን፣ ከ1807 በኋላ ባቢሎንም ተወዳዳሪዎች ነበሩ። በየጊዜ ሦስቱ እርስ በርስ ጦርነት ያድርጉ ነበር። ኢሲን በ1709 ከወደቀ በኋላ የላርሳ ንጉሥ ሪም-ሲን ለትንሽ ወቅት ላይኛ ሥልጣን ነበር። ነገር ግን የባቢሎን አዲስ ንጉሥ ሃሙራቢ በረታና በ1675 ላርሳን ያዘ።
የላርሳ ነገሥታት
(ኡልትራ አጭር)
ኪቲም
መታወቂያዎች
እንዲሁም አኒዩስ በ1490 ዓም. ባሳተመው ታሪክ ውስጥ «ኪቲም» በጥንት የእስፓንያና የጣልያን ንጉሥ አትላስ ኪቲም ፪ኛ ስም ነበር። ይህን «አትላስ» ወይም «ኢታሉስ» የኢጣልያን ሞክሼ ይለዋል።
የ19ኛው ክፍለ ዘመን ጀርመን አገር መምህር ማክስ ሚውለር እንደ መሰለው፣ የ«ኪቲም» መታወቂያ በአናቶሊያ ከነበረው ብሔር ከ«ሐቲ» ጋር አንድላይ ነበረ። አብዛኞቹ ሊቃውንት ግን የ«ሐቲ»ን ስም ከከነዓን ልጅ ከኬጢ ጋራ አገናኙት።
ተስፋ ያድናል ክህደት ያመነምናል
ትርጉም
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ተስፋ የተሰቀለ ዳቦ ነው
ትርጉም
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሀንጋርኛ
መደብ:ፊኖ-ኡግሪክ ቋንቋዎች መደብ:ሀንጋሪ
ደውክቻንግ
ደውክቻንግ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ኣብሽ
300px|thumb|አብሽ ኣብሽ (Trigonellum foenum-graecum) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
አፍሪካና ብዙ አገራት፣ በሕንድ በተለይ እንደ ሰብለ ገብያ በጅምላ ይታረሳል።
የተክሉ ጥቅም
የአብሽ ዘሮችም ለስኳር በሽታ እንዲረዳ በኢትዮጵያ ይታመናል። በ2008 በተደረገ ትንትና ዘንድ፣ ይቻላል ግን ተጨማሪ ምርመራ ያስፈልጋል ብለዋል።
ጭርቆስ ውቅሮ
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።
ዳሙል
ዳሙል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
የአርመኒያ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:አርመኒያ
ኣተር
ኣተር ኢትዮጵያ ከጥራጥሬ ምድብ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
መጋቢት ፲፱
=ዋቢ ምንጮች=
መጥምቁ ዮሐንስ
ዮሴፉስ
የአይሁድ ታሪክ ጸሐፊ ፍላቪዩስ ዮሴፉስ (70 ዓም ግ.) እንዳለን፣ ሄሮድያስ የተከታዮቹን ብዛት ፈርቶ ዮሐንስን በወህኒ ስላስገደለው፣ ከዚህ እርጉም የተነሣ ከ፮ ዓመታት በኋላ በ28 ዓም የሄሮድያስ ሥራዊት በውግያ ተሸነፈ።
የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን
thumb|right|የኮሚሽኑ ምልክት የፌደራል የሥነምግባር እና የፀረ-ሙስና ኮሚሽን (ፌ.ሥ.ፀ.ሙ.ኮ.) በኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ውስጥ የሥነምግባር መከታተያ ኮሚሽን ነው። የኮሚሽኑ ተጠሪነት በቀጥታ ለኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ነው። የኮሚሽኑ ኮሚሽነር ክቡር አቶ ዓሊ ሱለይማን ሲሆኑ ም/ኮሚሽነሩ ደግሞ ክቡር አቶ ወዶ አጦ ናቸው። ኮሚሽኑ «ሥነምግባር» (እንግሊዝኛ፦ Ethics) የተባለ በዓመት አራት ጊዜ የሚታተም መፅሄት እና «መስታወት» (እንግሊዝኛ፦ Insight) የተባለ በዓመት ሁለት ጊዜ የሚወጣ ኒውስሌተር አለው።
ሳራዬቮ
ሳራዬቮ (Сарајево) የቦስኒያ-ሄርጸጎቪና ዋና ከተማ ነው።
ሜላሊን
መደብ:ብራዚል መደብ:ከተሞች
በንጋልኛ
የቋንቋ ቤተሰብ ኢንዶ-አውሮፓዊ ኢንዶ-ኢራናዊ ኢንዶ-አርያን ምስራቃዊ ኢንዶ-አርያን ቤንጋሊ-አሳእዝ ቤንጋሊ ቀደሞቹ ፓሊ-ፕራርክሪ ሙስና በፍፁም Uranራን Bangla ድምጾች የራዲ ቋንቋ የቤንጋሊ ቀበሌኛ ባውንድሪ ዘዬር የጃካርካ ቋንቋ Rajbangshi ቀበሌኛ ዝርዝሮችን በቤንጋሊያዊ ዘዬዎች ውስጥ ይመልከቱ የመፃፊያ ዘዴ ቤንጋሊኛ የአጻጻፍ ስርዓት ቤንጋሊ ብሬይል የመንግስት ሁኔታ ኦፊሴላዊ ቋንቋ ባንግላዴሽ (የስቴቱ ቋንቋ) ሕንድ; በሚቀጥሉት ግዛቶች እና ህብረት ግዛቶች ውስጥ- ምዕራብ ቤንጋል ትሪፓራ አሳም (ባርቅ ሸለቆ) ጃርካንድንድ (እ.ኤ.አ. በ 2011 እንደ ሁለተኛ ቋንቋ እውቅና የተሰጠው) ካርናታካ (እንደ ሁለተኛ ቋንቋ እውቅና የተሰጠው) አናማ እና ኒኮባር ደሴቶች ሴራ ሊዮን (ክቡር) [5] የቺካጎ ፣ ኢሊኖይ.svg ቺካጎ [৬] [৭] [৮] የቁጥጥር አካል የባንግላዴሽ Bangla አካዳሚ የህንድ ምዕራብ ቤንጋል Bangla አካዳሚ ቋንቋ ኮዶች አይኤስኦ 639-1 bn አይኤስኦ 639-2 ቤን ISO 639-3 ቤን ግሎሎሎጂ beng1280 [9] ላንጉስፓወር 59-ኤኤፍ-ዩ ቤንጋሊ-ዓለም.svg በአለም ውስጥ በጆግራፊያዊ መልክአ ምድራዊ ስርጭት የቤንጋሊ ቋንቋ ብቸኛው ብሄራዊ እና ኦፊሴላዊ ቋንቋ ነው የቤንጋሊ ቋንቋ ሁኔታ ከብዙ ኦፊሴላዊ ቋንቋ አንዱ ነው የቤንጋሊ ቋንቋ ተናጋሪ ሰዎች ይኖራሉ (1,00,000+) የቤንጋሊ ቋንቋ ተናጋሪ ሰዎች ይኖራሉ (10,000+) ቤንጋልሊስኪንግ region.png የደቡብ እስያ ቤንጋሊኛ ተናጋሪ ክልል የቤንጋሊ ቋንቋ ልማት ታሪክ 1300 ዓመት ነው። ቻሊያፓ የዚህ ቋንቋ የመጀመሪያ ንድፍ ነው ፡፡ የቤንጋሊ ቋንቋ የአስራ ስምንተኛው ክፍለ-ዘመን መጨረሻ በስምንተኛው ምዕተ-ዓመት በተከናወነው ሰፊ የቤንጋሊ ሥነ ጽሑፍ አማካይነት የአሁኑን መልክ ይይዛል ፡፡ የቤንጋሊ ቋንቋ እስክሪፕት ‹እስልምና› እስክሪፕት ነው ፡፡ በባንግላዴሽ እና በምእራብ ቤልጋል ቋንቋ በሰፈረው የቤንጋሊ ቋንቋ የቃላት እና የቃላት አጠራር ትንሽ ልዩነት አለ ፡፡ የቤንጋሊ ቋንቋ እና ሥነ ጽሑፍ በቤንጋል ህዳሴ ግንባታ እና በቤንጋሊ ብሔራዊ ስሜታዊነት እና በባንግላዴሽ ምስረታ ውስጥ በጣም አስፈላጊ ሚና ተጫውተዋል ፡፡
yemenigisiti hunētani maremi Rabindranath Tagore yeḥinidi biḥērawī get’amī newi kazī nazīli isilami yebanigiladēshi biḥērawī get’amī newi betech’emarī yimeliketu: - hinidi bebēnigalī k’wanik’wa tenagarīwi hizibi wisit’i ḥinidi ziriziri bebanigiladēshi hige-menigisiti ānik’ets’i 3 mešereti ፣ ībirahīmi bichenyawi yemenigisiti k’wanik’wa ina yebanigiladēshi ofīsēlawī k’wanik’wa newi ፡፡ [11] i.ē.ā.
12 January
12 January በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥር 4 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ኤድስ
ተጨማሪ መረጃ
ኤድስ በመጨባበጥና በመሳሳም እንዲሁም በሽንትና በሰገራ፣ በወባ ትንኝና ቁንጫን በመሳሰሉት ደም መጣጮች ኣይላለፍም ተብሏል።
ኣናሺሎዝ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ቀለሙ ደስታ
መደብ:የኢትዮጵያ ሀኪሞች
ሚልተን ኦቦቴ
አፖሎ ሚልተን ኦቦቴ (ከ 1917 / Dec. 28, 1924 እስከ 1998 / Oct. 10, 2005) - ከ 1962 እስከ 1966 እ.ኤ.አ. የዩጋንዳ ጠቅላይ ሚኒስተር እና ከ1966-1971 እ.ኤ.አ./1980 - 1985 እ.ኤ.አ. የዩጋንዳ ፕሬዝዳንት ነበሩ። በ1962 እ.ኤ.አ. ዩጋንዳን ከብሪታን ቅን ገዥ አመራር ነጻ ያወጡ ሰው ናቸው።
አንጎላ
ነፃነትና የእርስ በርስ ጦርነት
አንጎላ ነጻነቷን በኅዳር ፲፱፻፷፰ ከተቀዳጀች በኋላ ግን ለብዙ አሥርተ ዓመታት የሚቀጥል የእርስ በርስ ጦርነት ገጠማት። ይህ ውጊያ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ለሞትና ስደት አብቅቷል። ከአልቮር ስምምነት በኋላ ሶስቱ ትልቅ የትግል ግንባሮች የሽግግር መንግሥትን ለማቋቋም በጃኑዋሪ 1975 እ.ኤ.አ. ተስማሙ። ነገር ግን በሁለት ወራት ውስጥ እነዚህ ግንባሮች ወደ ውጊያ ተመልሰው አገሯ ወደ ክፍፍል እያመራች ነበር። በዚህ ወቅት የቀዝቃዛው ጦርነት ኃያል አገራት የነበሩት የሶቭየት ሕብረትና አሜሪካ አንዱን ወይም ሌላውን ወገን ደግፈው ወደ ጦርነቱ ገብተዋል። ሌሎችም እንደ ፖርቱጋል፣ ብራዚል፣ ደቡብ አፍሪካና ኩባ የመሳሰሉት ሀገራትም ከማገዝ ወደ ኋላ አላሉም።
መርዝ ሐረግ
300px|thumb|መርዝ ሐረግ
ልጆች በተለይ የአረሙን መታወቂያ ባለማወቃቸው ወደ ዱር ሔደው ሲመለሱ በሽፍታ ይሸፈናሉ።
ጂዮርጂያ
ስለ አሜሪካ ክፍላገር ለመረዳት፣ ጆርጂያ ይዩ። thumb|300px|የጂዮርጂያ ሥፍራ፤ ክፍት አረግንጓዴ፦ ከጂዮርጂያ መንግሥት ሥልጣን ውጭ የሆኑት ሥፍራዎች ([[አብካዝያ እና ደቡብ ኦሴቲያ)]] thumb|300px|right ጂዮርጂያ (ጂዮርጅኛ፦ ሳካርትቬሎ) በአውሮፓና በእስያ ጠረፍ ላይ ያለ ሀገር ነው።
ዶሮ ካልበሏት አሞራ ናት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መጋቢት ፳፫
=ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
ሎቲ
የወረቀት ገንዘብ
መደብ:የአፍሪቃ ገንዘቦች
እናቴን ሳይ ሴት ማግባቴ ቤትን ሳይ ትምባሆ መጠጣቴ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የመከራ ልጅ ሁል ጊዜ መከራ መስሎ ይታያል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሻንግ ሥያንግ
በሚከተለውም ዦው ሥርወ መንግሥት (1054-229 ዓክልበ.) በዋና ከተማቸው ውስጥ አምስት ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ነበሩዋቸው፦ 1) ሻንግ ሥያንግ፣ 2) ዶንግ ሹ፣ 3) ቸንግ ጁ፣ 4) ጉ ዞንግ (የሙዚቃ ተቋም)፣ 5) ፒ ዮንግ ወይም ታይሥዌ (ማዕከለኛው ከፍተኛ ተቋም) ነበሩ።
በዚሁ ዘመን ተቋማት የ«ስድስቱ ሞያዎች» አስተማሩ፦ ሊ (禮 ሥርአተ ቅዳሴ)፣ ይዌ (樂 ሙዚቃ)፣ ሼ (射 ቀስትን ማስፈንጠር)፣ ዩ (禦 ሠረገላ መንዳት)፣ ሹ (書 ሥነ ጽሑፍ ወይም ጽሕፈት)፣ ሹ (數 ሥነ ቁጥር) ነበሩ።
ብሔርተኝነት
ሁለት ዓይነት ብሔርተኝነት
* መደብ: ፖለቲካ
ስብስብ
አባልነት
ሌላ ከበድ ያለ ምሳሌ ለመውሰድ ያክል A = {1,2,3,4}, B = {ቀይ, ቢጫ አረንጓዴ}, እና F = {n2 − 4 : n መቁጠሪያ ቁጥር ነው; እና 0 ≤ n ≤ 19}
ታህታይ ስብስብ
A የB ታህታይ ስብስብ ሆኖ ነገር ግን ሁለቱ ስብስቦች እኩል ካልሆኑ, A የB ደንበኛ ታህታይ ስብስብ ይሰኛል፣ በሒሳብ ምልክት ሲጻፍ A ⊂ B። ሌሎች ደራሲያን ይህን ምልከት A ⊊ B ይጠቀማሉ።
ውሁድ ስብስብ
ሁለት ስብስቦች "ሊደመሩ" ይችላሉ። መደመርን መተግብሪያ ውህድ ስብስብ ሲሆን፣ የA እና B ውህድ እንዲህ ይጻፋል A ∪ B ። ትርጓሜውም   በ A ወይም በ B  የሚገኙ ሁሉም አባላት ስብስብ ማለት ነው።
የስብስብ ውጭ
thumb| B ከ A ሲቀነስ ወይንም የB ውጭ ከA አንጻር thumb| የ  A ውጭ-ስብስብ በ U ውስጥ thumb| የ A እና B ሚዛናዊ-ውጭ
ምሳሌ:
የስነ ስብስብ ቦታ በሂሳብ ጥናት
የስብስብ ኅልዮት (ትምህርት) ለሁሉ የሒሳብ ትምህርት መሰረት እንደሆነ ይታመናል። ለምሳሌ አልጀብራ፣ ቡድን ሂሳብ፣ መስክ ሂሳብ፣ ቀለበት ሂሳብ በሙሉ አንድ አይነት ወም ሌላ አይነት ስብስቦች ሲሆኑ የሚለያዩትም በአንድ ወይም በሌላ መተግብሪያ (ኦፕሬሽን) ስር መዘጋታቸው ብቻ ነው። በሌላ ጎን የስብስብ ኅልዮት ለዝምድና ሂሳብ መሰረት ነው።  ይሄም ለፈንክሽንና ሌሎች ጽንሰ ሃሳቦች አስፈላጊ ነው።
የኦስትሪያ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ኦስትሪያ
ባንዳር ሰሪ ቤጋዋን
right|thumb|300px| ሱልጣን ኦማር ዓሊ ሰይፍኡዲን መስጊድ
አፖሎ ፲፩
ጨረቃን መልቀቃቸውና ወደ መሬት መመለሳቸው
ጨረቃ ላይ ስራቸውን ካጠናቀቁ በኋላ ሁለቱ ጠፈርተኞች ወደ ማረፊያ መንኮራኩራቸው በመመለስ ለ7 ሰዓት ጨረቃ ላይ ከተኙ በኋላ ከላይ በኮሊንስ ወደ ሚበረው የትዕዛዝ ማዕከል ለመብረር ዝግጅት ጀመሩ። በመሃሉ አልድሪን የሞተር ማቀጣጠያ ኤሌክትሪክ ሽቦን ሳያስበው ስለቆረጠ በጨረቃ ላይ ሊቀሩ ሆነ። ኔል አርምስትሮንግ ግን እስክርቢቶውን በመጠቀም ሽቦውን በማያያዝ ጠገነ። በዚህ ሁኔታ ከጨረቃ በመፈንጠር ከላይ ከኮሊንስ ጋር በትዕዛዝ ማዕከሉ ተገናኙ።
ሳራ በርናርት
መደብ:የፈረንሳይ ሰዎች መደብ:ተዋናዮች
ኣንጮቴ
የተክሉ ጥቅም
ድንቼው ይበላል። ቅጠሎቹም ሊበሉ ይቻላል።
የዊሠ
በዜና መዋዕሉ ዘንድ መኮነናቸው ቸርድች መጀመርያ በ፭ መርከቦች በብሪታኒያ ጠረፍ ላይ በ487 ዓም ወረረ። ከ511 ዓም ጀምሮ ይህ ቸርድች የንጉሥነት ማዕረግ ወሰደ። በኋላ በንጉሣቸው ኪውነግልስ ሥር በ628 ዓም፣ የዊሠ ክርስትናን ተቀበሉ።
ኡተር ፕረዴሽ
400px|thumb|ኡተር ፕረደሽ በሕንድ
ኦልድ ሳሩም
መደብ:የቀድሞ ከተሞች መደብ:የእንግሊዝ ከተሞች
የጉልበት ግማሹ አፍ ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አበንስበርግ
መደብ:የጀርመን ከተሞች
ዶሄ
ዶሄ (ኮሪይኛ፦ 도해) በኮርያ ልማዳዊ አፈ ታሪክ በጥንታዊ ኮርያ (ጎጆሰን) የነገሠ ንጉሥ ወይም «ዳንጉን» ነበር። እርሱ ከዳንጉን ኖዕል መንግሥት ቀጥሎ ገዛ።
በጠቅላላ ለ57 ዓመታት (ምናልባት 1676-1619 ዓክልበ.) እንደ ነገሠ ይጻፋል። ከዚያ በኋላ አሃን ተከተለው።
ድጎ ጽዮን /አርብ ገበያ
ድጎ ፅዮን የ ቢቡኝ ወረዳ አስተዳደር ማዕከል ነው ። በአብዛኛው ድጎ እየተባለ ይጠራል ። በእድሜ ሸምገል ያሉ ሰዎች አርብ ገበያ እያሉ ሲጠሩት ይሰማል ። በ10.83333°N, 37.73333°W
ፎርድ ሞዴል ቲ
thumb|የ [[1925 ሞዴል ቲ ጉብኝት.]]
መደብ:መኪናዎች መደብ:መጓጓዣ
ኮመን ኮር ሊነክስ
በኮመን ኮር ሊነክስ ዋይት ፔፐር ውስጥ የሚገኙ የኮምፒውተር ትእዛዞችን በMIT License መጠቀም ይቻላል።
ላሊበላ
በላሊበላ 11 ውቅር ዐብያተ ክርስቲያናት ያሉ ሲኾን ከነዚህም ውስጥ ቤተ ጊዮርጊስ (ባለ መስቀል ቅርፁ) ሲታይ ውሃልኩን የጠበቀ ይመስላል። ቤተ መድሃኔ ዓለም የተባለው ደግሞ ከሁሉም ትልቁ ነው። ላሊበላ (ዳግማዊ ኢየሩሳሌም) የገና በዓል ታህሳስ 29 በልዩ ኹኔታ ና ድምቀት ይከበራል፣ "ቤዛ ኩሉ" ተብሎ የሚጠራው በነግህ የሚደረገው ዝማሬ በዚሁ በዓል የሚታይ ልዩ ና ታላቅ ትዕይንት ነው።የሚደረገውም ከቅዳሴ በኋላ በቤተ ማርያም ሲኾን ከታች ባለ ነጭ ካባ ካህናት ከላይ ደግሞ ባለጥቁር ካብ ካህናት በቅዱስ ያሬድ ዜማ ቤዛ ኩሉ እያሉ ይዘምራሉ።
ኣክርማ
300px|thumb|አክርማ ኣክርማ (Eleusine) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ የሣር ወገን ነው።
ጋሴራና ጎሎልቻ
ህዝብ ቆጠራ
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ሙሴ
በዚህ ዘመን ግብፅን ያስተዳድር የነበር፣ ስሙ በብሉይ ኪዳን ያልተጠቀሰው የግብፅ ፈርዖን፣ የእስራኤል ልጆች ከውጭ የግብፅ ጠላቶች አግዘው ሊወጉን ይችሉ ይሆናል በሚል ፍራቻ ማናቸው የእስራኤል ወገን የሆኑ ወንድ ልጆች በተወለዱ ጊዜ እንዲገደሉ አዘዘ። ሆኖም የሙሴ እናት፣ ዮካብድ፣ ልጇን ደብቃ ታኖር ነበር። ከሶስት ወር ድበቃ በኋላ ልጁን በደንገል ሳጥን አድርጋ በአባይ (ናይል) ወንዝ አጠገብ አስቀመጠችው። ሳጥኑ እየተንሳፈፈ የፈርዖን ልጅ እምትታጠብበት ስፍራ ደረሰ፣ የፈርዖንም ልጅ ለህጻኑ ስላዘነች በፈርዖን ቤት አደገ።
ከስደቱ እስከ እረፍቱ ባጭሩ
በአዲሱ ፈርዖን ዘመን የእስራኤላዊያኑ ጭቆና ባሰ እንጅ አልቀነሰም። ከኮሬብ ተራራ በሚገኝ ቁጥቋጦ ውስጥ በተገለጠለት መልዕክት መሰረት ሙሴ እድሜው 80 ከሞላ በኋላ ወደ ግብፅ ተመለሰ ። 200px|thumb|እግዚአብሔር ሙሴን በምትቃጠለው እፀጳጦስ ሆኖ እስራኤላውያንን ነፃ እንዲያወጣ ሲያዘውየመመለሱም ዋና ዓላማ እስራኤላውያኑ ግብፅን ለቀው እንዲወጡ አዲሱን ፈርዖን ለማስፈቀድ ነበር። አዲሱ ፈርዖን እምቢ ስላለ ሙሴ 10 መቅሰፍቶችን በግብፅ ላይ ከፈፀመ በኋላ ንጉሱ ስለተስማማ እስራኤላውያንን እየመራ ፣ ቀይ ባሕርን በእግዚአብሔር ኃይል ከፍሎ በደረቅ ምድር ላይ አሳልፏቸው ከተገዙበት ግብፅ አውጥቶ በሲናይ (ሲና) በረሃ ብዙ ታአምራትን እያደረገ ፣ ውሀ ከዲንጋይ እያፈለቀ ፣ ከፀሐይ በደመና እየጋረደ ፣ በሌሊት ብርሃን እያደረገ ፣ መና ከሰማይ እያወረደ ሌላም ብዙ ተአምር የሠራ መርቷቸዋል ። 200px|thumb|እስራኤላውያ ቀይባሕርን ሲሻገሩ በዚህ ወቅት እስራኤላውያኑ በኮሬብ ተራራ ተመስርተው የኤዶምን ደንበሮች ያስሱ ነበር ። thumb|300px|ሙሴ ጽላቱን ሲቀበል አሥርቱ ትዕዛዛትን ሙሴ የተቀበለው በዚህ ወቅት ነበር። በእንደዚህ አይነት ሁኔታ ሙሴና ህዝቡ ለ40 ዓመት በበረሃው ውስጥ ከዋተቱ በኋላ ሙሴም ወደ ተስፋይቱ ምድር ወደ ከነዓን ሳይገባ እሱን እንዲተካው እያሱን መርጦ በዚሁ በስደት ወራት እድሜው 120 ሲሆን አልፏል።
ዋድላ
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ቁንጫ
ቁንጫ በኤሌክትሮን አጉሊ መነፅር ሲታይ|thumbnail|200px|right ቁንጫ በጡት አጥቢ እንስሳቶች ቆዳ ላይ በመጣበቅ ደም ለሚመጡ ክንፍ አልባ ሶስት አጽቂዎች የተሰጠ ስያሜ ነው። መጠናቸው ከ1.5 እስከ 3.3 ሚ.ሜ ያህል ሊረዝም ይችላል። በአብዛሀኛው ጊዜ የጥቁር ቀለም ሲኖራቸው አንዳንዶቹ የቀይ ቡናማ ቀለም አላቸው።
ጀሰ
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
እንግሊዝኛ
እንግሊዝኛ ከሌሎቹ ልሣናት ለምሳሌ ከቻይንኛ፥ ከህንዲ፥ ከጃፓንኛ እና ከእስፓንኛ አንዳንድ አዲስ ቃላት ከመውሰድ አላቋረጠም። ከተለያዩ አገሮች የነበሩት ሊቃውንት እርስ በርስ ለመነጋገር የቻሉ የጋራ ካወቁት ልሳናት ከሮማይስጥና ከግሪክ የጥናቶቻቸውን ቃሎች በመምረጥ ነበር። እነዚያ የተክኖሎጂ ቃሎች ደግሞ ወደ እንግሊዝኛ ገቡ፤ ለምሳሌ፣ photograph (ፎቶግራፍ) ከግሪክ photo- ፎቶ (ብርሀን) እና -graph ግራፍ (ሰዕል)፤ ወይም telephone (ተለፎን) ስልክ። ስለዚህ እንግሊዝኛ ከብዙ ቋንቋዎች ይሠራል ሊባል ይችላል።
የመኮንን ልጅ አዘን ቢነግሩት አደን
የመኮንን ልጅ አዘን ቢነግሩት አደን የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመኮንን ልጅ አዘን ቢነግሩት አደን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
መሐረቤን ያያችሁ
መደብ:ጨዋታ
የባህሬን ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ባህሬን
የጉድ አገር ገንፎ እያደር ይፋጃል
የጉድ አገር ገንፎ እያደር ይፋጃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የጉድ አገር ገንፎ እያደር ይፋጃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
17 January
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
የባርባዶስ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ባርባዶስ
ቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል
ቤንሻንጉል ጉሙዝ ከኢትዮጵያ 9 ክልሎች አንዱ ነው። ዋና ከተማው አሶሳ ነው። 50,248 ካሬ ኪ.ሜ. ቦታ ሲሸፍን በ1991 የሕዝብ ብዛቱ 523,000 ነበር።
ቤተ ጊዮርጊስ
መደብ:ላሊበላ መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ተበድሮ ቅቤ ታርዞ ጎፈሬ
ተበድሮ ቅቤ ታርዞ ጎፈሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የ፲፱፻፹፱ የኢትዮጵያ አየር መንገድ በረራ ጠለፋ
ዓለማየሁ በቀለ በላይነህ ፣ ማትያስ ሰሎሞን በላይ እና ሱልጣን አሊ ሁሴን የተባሉ ሦስት ኢትዮጵያውያን፣ ከአዲስ አበባ ተነስቶ በናይሮቢ በኩል ወደ ቦምቤይ በረራ ላይ የነበረውን የኢትዮጵያ አየር መንገድ በረራ ቁ. ፱፻፷፩ በአየር ላይ ኅዳር ፲፬ ቀን 1989 ዓ.ም ጠለፉ። በጠላፊዎቹም ትእዛዝ ወደ አውስትራሊያ ሲያመራ ነዳጅ በመጨረሱ ምክንያት በረራው በሕንድ ውቅያኖስ ላይ ወደምትገኘው የቆሞሮስ ደሴት ተጠግቶ ከደሴቷ ግማሽ ኪሎሜትር ውቅያኖሱ ላይ ሊያርፍ ሲሞክር የአየር ተሽከርካሪው ተሰባብሮ ፈነዳ። ከመንገደኖቹም ውስጥ፣ ጠላፊዎቹን ጨምሮ መቶ ሃያ ሦሥት ሰዎች ሕይወታቸውን አጡ። ከሞቱት መንገደኞች አንዱ፣ ኬንያዊው የፎቶ-ጋዜጠኛ ሞሐመድ አሚን ነበር።
የመጣ ሳይመጣ የውሃ ቦይ ጥረግ
የመጣ ሳይመጣ የውሃ ቦይ ጥረግ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የመጣ ሳይመጣ የውሃ ቦይ ጥረግ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዶሮን ሲያታልሏት አንቺ እሩጭ እኛ እንከተልሽ አሏት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሪሺ ሱናክ
እንደ ቻንስለር ሱናክ ለኮቪድ-19 ወረርሽኝ በሰጠው የፋይናንስ ምላሽ እና በኢኮኖሚው ተፅእኖ፣ የኮሮና ቫይረስ የስራ ማቆያ እና ለእርዳታ መብላትን ጨምሮ። በፓርቲጌት ቅሌት መካከል፣ በብሪታንያ ታሪክ ውስጥ የመጀመርያው የውጭ ጉዳይ ሚኒስተር ቻንስለር በመሆን ቢሮ ውስጥ በነበሩበት ወቅት ህጉን በመጣስ ማዕቀብ የተጣለባቸው በመቆለፊያ ጊዜ የኮቪድ-19 ደንቦችን በመጣስ የቅጣት ማስታወቂያ ከተሰጣቸው በኋላ ነው። በመልቀቂያ ደብዳቤው ላይ በእራሱ እና በጆንሰን መካከል ያለውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ልዩነት በመጥቀስ በጁላይ 5 2022 ቻንስለርነቱን ለቋል።
የፓርላማ አባል
በጁን 2016 የአውሮፓ ህብረት አባልነት ህዝበ ውሳኔ ላይ ሱናክ ብሬክሲትን (እንግሊዝ ከአውሮፓ ህብረት ለቃ) ደገፈ። በዚያው ዓመት፣ ከ Brexit በኋላ ነፃ ወደቦችን ማቋቋምን የሚደግፍ የፖሊሲ ጥናት ማእከል (የTcherrite ቲንክ ታንክ) ሪፖርት ጻፈ፣ እና በሚቀጥለው ዓመት ለአነስተኛ እና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች የችርቻሮ ቦንድ ገበያ መፍጠርን የሚደግፍ ዘገባ ጻፈ።.
ሻሙቄኑ
ሻሙቄኑ ወይም ሰምቀን በጥንታዊ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን የ15ኛው ሥርወ መንግሥት (ሂክሶስ) ፈርዖን ነበር።
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
አሶሳ
ከኮንጎ የመጣ የቤልጅግ ሠራዊት በ 1933 ዓ.ም. የጣልያንን ሠራዊት አሸንፎት 1500 ወታደሮች ማርኮ አሶሳን ያዘ።
ኅዳር ፳፩
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፶፱ ዓ.ም. የባርባዶስ ደሴት ከብሪታንያ ነጻነቷን ተቀዳጀች።
ሪሙሽ
በአባቱ ሳርጎን መሞት ሪሙሽ ንጉሥ በሆነበት ወቅት ሳርጎን አሸንፎ የገዛቸው አገራት ሁሉ በአመጽ ተነሡ። ሪሙሽ የኡር ገዥ ካኩ፣ የላጋሽ ገዥ ኪቱሺድ፣ የካዛሉ ገዥ አሻረድ፣ የአዳብ ገዥ መስኪጋላ፣ የዛባላም ገዥ ሉጋል-ጋልዙ ሁላቸውን በዘመቻዎች ማረካቸው፣ በነዚያ ከተሞች ብዙ ሰዎችን ገደለ። የማርሐሺ ገዢ አባልጋማሽና ሻለቃው ሲድጋው ከአዋን ገዥ ኤማህሲኒ ጋር በአመጽ ተነሥተው ከሱስንና ከአዋን መካከል በውግያ ተሸነፉ። አካዳውያን ከኤላምና ከማርሐሺ 30 ምና ወርቅ፣ 3600 ምና ብርና 300 ባርዮቭ ማረኩ። ሪሙሽ አመጸኞቹን በሱመርና በኤላም ቢያሸንፍም፣ ከሐቡር ወንዝ ስሜን ግን ሥልጣኑን ለመስፋፋት አልቻለም። በመጨረሻ በራሱ ሎሌዎች በግድያ ሞቶ ወንድሙ ማኒሽቱሹ እንደ ተከተለው ይመስላል።
ቤተ ገብርኤል ወሩፋኤል
መደብ:ላሊበላ መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ኅዳር ፳፪
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፺፬ ዓ.ም. የኢትዮጵያ አየር መንገድን የመሠረተው የአሜሪካው ትራንስ ወርልድ አየር መንገድ (Trans World Airlines) ከሰባ ስድስት ዓመታት አገልግሎት በኋላ በአሜሪካ አየር መንገድ (American Airlines) ተገዛ።
አርፋክስድ
በመጽሐፈ ኩፋሌ 8፡15 አማርኛ ትርጉም የሴም ልጆች ኤላም፣ «አቡር»ና አርፋክስድ ከማየ አይህ ፬ኛ አመት በኋላ ተወለዱ ሲል፣ በሌሎቹ ትርጉሞች (እንደ ግሪክ፣ ሶርያ) ግን ኩፋሌ ከዘፍጥረት ጋር በመስማማት በ«አቡር» ፈንታ «አሹር» (አሦር) አለው (ዘፍ. 10፡22)፤ አርፋክስድም በማየ አይህ ፪ኛ አመት እንደ ተወለደ (ዘፍ. 11፡10) ይላል ።
መደብ:የኖህ ልጆች
ናፖሊ
ናፖሊ (ጣልኛ፦ Napoli) የካምፓኒያ ጣልያን ከተማ ነው። የሕዝቡ ቁጥር 1,061,644 አካባቢ ነው።
ሥነ ባህርይ
አንዳንድ ቅንጅበራሂ ጎልባች፣ አንዳንድ ተጎልባች ይባላል። የአንዱ በራሂ ሁለት ቅንጅበራሂዎች (ከእናትና ከአባት) ሁለቱ ተጎልባች ከሆኑ፣ የሰውነትን ባሕርይ ሊቀይር ይችላል።
አሪያሪ
ሳንቲሞች
በስርጭት ላይ የዋሉት ሳንቲሞች፦
ሳላ (የኤቦር አባት)
የጀርመን ታሪክ ጸሐፊ ዮሐንስ አቬንቲኑስ 1513 ዓ.ም. ባሳተመው መዝገቦች ዘንድ፣ አሕዛብ ከሰናዖር ከተበተኑ በኋላ ሳላ ከዔቦርና ኢስተር (ዮቅጣን) ጋራ በአሁኑ ኦስትሪያ ዙሪያ ሠፈረ። ሳላ ከሠራቸው ከተሞች መካከል ማሪያ ዛልና ዛላሉቩ ይጠቅሳል። የሳላ አባት «ፓኖ» ደግሞ በፓኖኒያ ሠፈረ ይላል። የሳላ ዕድሜ 433 አመት ሲሆን እንዳረፈ ይጨምራል።
መደብ:የኖህ ልጆች
የአቢዶስ ሥርወ መንግሥት
መደብ:ጥንታዊ ግብፅ
እስክርቢቶ
መደብ:የጽህፈት መሳሪያዎች እንደ ሸምበቆ እስክሪብቶ፣ ብርድ እስክሪብቶ፣ ዳይፕ እስክሪብቶ እና ገዥ እስክሪብቶ ያሉ ቀደምት እስክሪብቶች ትንሽ መጠን ያለው ቀለም በኒብ ላይ ወይም በትንሽ ባዶ ወይም ጎድጓዳ ውስጥ ይይዛሉ ይህም የብዕሩን ጫፍ ወደ ቀለም ጉድጓድ ውስጥ በማስገባት በየጊዜው መሙላት ነበረበት።
እኔም አራዳ አንቺም አራዳ ምን ያጣላናል በሰው በረንዳ
እኔም አራዳ አንቺም አራዳ ምን ያጣላናል በሰው በረንዳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የሙሽራ እድሜ ቢያጥር የሰርጉ ድግስ ሆነ ለተዝካር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ግሪንስሊቭዝ
መደብ:ዘፈኖች መደብ:እንግሊዝ
ሰንደቅ ዓላማ
አቶ ከበደ ሚካኤል "ታሪክና ምሳሌ - ፩ኛ መጽሐፍ" በተባለው ድርሰታቸው ላይ፦ ሰንደቅ ዓላም የነጻነት ምልክት የአንድ ሕዝብ ማተብ፤ የኅብረት ማሰሪያ ጥብቅ ሐረግ ነው። «ተመልከት ዓላማህን፣ ተከተል አለቃህን።» ብለው አስፍረውታል።
«ሰንደቅ» የሚለው ቃል ከቱርክኛ «ሳንጃክ» ደረሰ። በኦቶማን ቱርክ ዘመን ይህም ከ«አላማ ሰንደቅ» በላይ «አስተዳደር ክልል» አመለከተ፣ ለምሳሌ  የኖቪባዛር ሳንጃክ በዛሬው ሰርቢያ ዙሪያ እስካሁን «ሳንጃክ» ተብሏል።
ዕንቁጣጣሽ
ሃይማኖታዊ መሠረት
ከዚህ በመቀጠል በዓሉ በተለያየ ስያሜ ስለመጠራቱና ትርጓሜያቸውን እንመለከታለን፡፡
በመሠረቱ ዘመን ተለወጠ ሲባል የሚለወጡት ወራቱ ብቻ አይደሉም፡፡ በወቅቱ የሚከሰቱት/የተከሰቱት/ መልካምም ሆነ ክፉ ነገር /ገጠመኝ/ ሲሆን ወራቶቹ ግን ያው በየዓመቱ እየተፈራረቁ ይመጣሉ፡፡ ዘመን መለወጫ ላይ የሰው ልጆች ሕይወት ሊለወጥ ይገባል፡፡ ተማሪው ተምሮ ወደቀጣዩ ክፍል /ደረጃ/ የሚለወጥበት፣ ገበሬው የክረምትን ወራት በሚገባ ተጠቅሞ የሚቀጥለውን የበጋ ወራት የሚቀበልበት፣ ሠራተኛው የክረምቱን ዝናብ ታግሶ የፀሐይን ወራት የሚቀበልበት ሌላውም እንደዚያ ሆነው ወራቶቹ በዚያ ዘመን ያለው የተፈጥሮ ክስተቶች የሚለወጥበት ዘመን ተለወጠ እየተባለ ይነገራል፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ በየዓመቱ በታላቅ ስሜት ከሚያከብራቸውና ከሚያዘክራቸው በዓላት አንዱና ተወዳጅ የዘመን መለወጫ በዓል ነው።
እናት አባት ዘመድ አዝማድ በልጆቻቸውና በወዳጅ ዘመዶቻቸው የተበረከተላቸውን የዕንግጫ ጉንጉን (የአበባ አክሊል) በራሳቸው፣ እንጀራ ማቡኪያቸው፣ በመሶባቸው፣ በወጋግራቸው... ላይ ያስራሉ። ይህም የአበባ ጉንጉን ተፈትቶና ወጥቶ የሚቃጠለው በመስቀል ደመራ ዕለት እሳቱ (አመዱ) ላይ በመጣል ነው። ተምሳሌቱም መጥፎ ውቃቢ እንዲቃጠልና በረከትም እንዲቀርብ ታስቦ ነው። ከምሽት ጀምሮ እስከ ንጋት ድረስ በየቤቱ የተዘጋጀው ድግስ ይበላል፣ ይጠጣል።
ከዚያ "ፍየሌን ነብር በላት" የተባለው ሁለተኛው የጨዋታ ዓይነት ይቀጥላል። የሳመው ወጣት እንደነብር ተመስሎ ይደበቃል። የሳማት ወይም ሊስማት የከጀላት ልጃገረድ ደግሞ በፍየል ግልገል እንድትመስል ትደረግና ተሸፋፍና ትቀመጣለች። ከዚያም ነብሩ እያጉረመረመ ይመጣል። ከዚያ ተው አያ ነብሮ ግልገሌን አትውሰዳት፣ አትውሰዳት፣ እያሉ ሴቶቹም ይጮሁበታል። እርሱ ግን እምቢ አሻፈረኝ ብሎ ከግልገሏ ላይ ዘልሎ ይከመርባታል። ይስማታል። ልጆቹ ዋይ ዋይ እያሉ የጩኸት ድምፅ ያሰሙና እያጨበጨቡና እየጨፈሩ፣ "ፍየሌን ነብር በላት ለቅዱስ ዮሐንስ አረዳት ለገና ብዬ ስደለድላት እንግጫዬ ደነፋ ጋሻውን ደፋ እንግጫዬ ሰሌን ልደቁሰው ኩሌን እንግጫዬ የወሩ ዘረዘረ ዳርዳሩ እንጉብሌ ሊሄዱ ናቸው ተጫነላቸው ፈረስ በቅሏቸው፣ ያው አማረበት ዓይነርግባቸው።"
ኣደስ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:አትክልት መደብ:ተቅማጥ
እኔም ፈጣጣ አንቺም ፈጣጣ ምን ያጣላናል በሰው ሰላጣ
እኔም ፈጣጣ አንቺም ፈጣጣ ምን ያጣላናል በሰው ሰላጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እኔ ባልኩ ይልኩና ይላኩ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የሙት አልቃሹ የቁም ወራሽ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ተናት ቀን ይሻላል
ተናት ቀን ይሻላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
አስራ ሁለቱ መንገዶች
የተሰየመ ኳስ፣ ያልተሰየመ ቁና፣ ≥1 (ተ ል +)
አንድ ቁና ውስጥ ቢያንስ ቢያንስ 1 ኳስ እንዲቀመጥ ያዛል። ስለሆነም የኳሶቹ ብዛት ክቁናዎቹ ወይ እኩል ነው ፣ ወይ ደግሞ ይበልጣል። በተረፈ፣ ኳሶቹ የተሰየሙ፣ ተለይተው የሚታወቁ ናቸው። ቁናዎቹ ግን ተለይተው አይታወቁም። ስለሆነም አንዱ ጥምረት ከሌላኛው የሚለየው የኳሶቹ አንድ ላይ መቀመጥ አይነት ሲለያይ ብቻ ነው። የትኛው ቁና ውስጥ የቱ ኳስ ተቀመጠ የሚለው ጥያቄ እርባና የለውም ምክንያቱም ቁናዎቹ ሁሉ አንድ አይነት ናቸው፣ ሚለያቸው ነገር የለም።
ሶዲየም
መደብ:ንጥረ ነገሮች
የሙት የለውም መብት
የሙት የለውም መብት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሙት የለውም መብት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጋደውክ
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
የብርሃን ልጆች ጦርነት በጨለማ ልጆች ላይ
በዚህ ጽሑፍ ጦርነቱ ፴፭ ዓመታት እንደሚፈጅ ይነበያል። መጀመርያ ፮ ዓመታት መሠለፍ ነው። በተረፉት ፳፱ ዓመታት የውግያ ተራ እንዲህ ይገለጻል፦
በተጨማሪ ብዙ ሌሎች ትዕዛዛት በዚህ ጥንታዊ ብራና ጽሑፍ ተገኙ።
ግራር ጃርሶ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ዓፄ ሱሰኒዮስ
አሰምሳዮቹ አጼ ያዕቆቦች
በጎል ጦርነት ጊዜ የአጼ ያዕቆብ ሰራዊት ሽንፈት ይድረስበት እንጂ  የንጉሱ  ሬሳ  በጦር ሜዳው ስላልተገኘ  በጦርነቱ መሞቱ አጠራጣሪ ሆነ። በዚህ ምክንያት ብዙ  "አጼ ያዕቆብ እኔ ነኝ" የሚሉ የአመጽ መሪወች በሱሰኒዮስ ንግስና ዘመን ተነሱ። ለምሳሌ ሱሰኒዩስ ከነገሰ በኋላ በ1608 ደብረ ቢዘን  (ያሁኑ ኤርትራ ) ውስጥ አጼ ያዕቆብ ነኝ የሚል ብዙ ተከታይ ያለው መሪ ተነሳ።  ይህ አሰምሳይ ንጉስ ሁል ጊዜ ፊቱን ተሸፋፍኖ ነበር ሰው ፊት የሚቀርበው።  ለዚህ እንግዳ ጸባዩም የሚሰጠው ምክንያት "በጦርነት ፊቴ ላይ ጠባሳና ቁስል ስለደረሰ  ሰውን ላለማስቀየም"  ነው ይል ነበር ። የትግራይ ገዢ የነበረው ሰዕለ ክርስቶስ  የአመጹን መነሳት በሰማ ጊዜ የራሱንና የፖርቱጋል ወታደሮችን አሰልፎ በአስመሳዩ ንጉስ ላይ ዘመተ፡፡ አመጸኛው ሶስት ጊዜ በጦርነት ቢሸነፍም ሳይማረክ በማምለጥ በሐማሴን ተራራወች ለመደበቅ ቻለ።
የሃይማኖት ነጻነት
ከዚህ ድል በኋላ አመት ባልሞላ ጊዜ ስኔ 14፣ 1632 ካቶሊክ ሃይማኖትን የሚከተል መከተል እንደሚችል፣ ግን ያን ሃይማኖት ማንም በግድ መከተል እንደሌለበት ከቤተ መንግስቱ ደንቀዝ አዋጅ አሳወጀ። በዚህ ጊዜ የካቶሊክ ቤ/ክርስቲያን የአገሪቱ መንግስት ቤ/ክርስቲያን መሆኑ አከተመለት።
ደራ (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ጥቅምት ፳
ዋቢ ምንጮች
{{ወራት}}
ጉብር ትንታኔ
ምሳሌ
በዚህ ዑደት ያልታወቀው ቮልቴጅ V1 ብቻ ነው። በዚህ ዑደት ሦሥት ግንኙነቶች ሲኖሩ፣ ሦስት ጅረቶች ላይ ትኩረት ማድረግ አስፈላጊ ነው። የነዚህ ጅረቶች አቅጣጫ ከጉብሩ ወጥተው እንደሚፈሱ ተደርጎ ይወሰዳል። ከዚህ በመነሳት