cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
28 እ.ኤ.አ.
20er
እስላማዊው መንግሥት
500px|thumbnail|የአሁኑ ሁኔታ፤- ቀይ፤- የ«እስላማዊ መንግሥት» መሬት በጫፉ (2007 ዓም) በኢራቅ፣ ሶርያ፣ ሊብያና ናይጀሪያ፤ ሰማያዊ፦ በ[[አሜሪካ ትብብር ያሉት አገሮች፤ አረንጓዴ፦ ሌሎች በነጻነት «እ.መ»ን የሚቃወሙት አገራት]]
እነዚህም መሬት የያዙባቸው አገራት ኢራቅ፣ ሶርያ፣ ሊባኖስ፣ ሊብያ፣ ናይጄሪያ፣ ግብጽና የመን ነበሩ። ሆኖም በዓለም አገራት ሁሉ ላይ ጦርነት እያደረጉ ነው። በመጋቢት 4 ቀን 2008 ዓ.ም በኮት ዲቯር በባሕር ዳር ላይ ከውቅያኖስ ገብተው አደጋ ጣሉ።
በታህሳስ ወር 2011 ዓም ከነዚህ አገራት ተባርረው ቅሬታቸው ሁለት መንደሮች ብቻ በኤፍራጥስ ወንዝ ይገዛሉ። ከመሸነፋቸው በኋላ አሁን በአቅራቢያው ምንም አሳማኝ አልተረፈላቸውም፤ አብዛኞቻቸውም ተገደሉ።
መደብ:ሸሪዓ መደብ:ኢስላምን ማገልገል መደብ:ሶርያ መደብ:ሊቢያ መደብ:ናይጄሪያ መደብ:ኢራቅ
ሜሪ አርምዴ
right|200px|thumb| ሜሪ አርምዴ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ባህላዊ ዘፈኖችን በወፈረ ድምጽ በማቅረብ ትታወቃለች።  ማርታ አሻጋሪም ከሜሪ አርምዴ ጋር ተመሳሳይ ድምጽ እንዳላት ይነገራል።
የህይወት ታሪክ
ሜሪ አርምዴ
-
ቤተሰቦቿ ያወጡላት ስም ሜሪማ የሚባል እንደነበር ይነገራል፡፡ ኋላ ላይ ዘመናዊነትን ስትነግሥበትና ፒያሳን ስትደምቅበት በራሷ ጊዜ ስሟን ሜሪ ብላ አስተካከለቸው፡፡
ምክንያቱ ባይታወቅም ሜሪ ገና በልጅነቷ አዲስ አበባን ለቃ ወደ ራያ ኮረም የሚባል ቦታ ሄዳለች፡፡ የልጅነት ጊዜዋንም በዚያው አሳለፈች፡፡
ተከበሩ ሰው አይፈሩ
ተከበሩ ሰው አይፈሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሜሪ አርምዴ
የህይወት ታሪክ
ፋሺስት ጣሊያን ኢትዮጵያን ሲወር ሜሪ የ13 ዓመት ልጅ ነበረች፡፡ መዝፈን፣ ማንጎራጎርም በዚያ ወቅት ጀምራለች፡፡
የአምባላጌውን እልህ አስጨራሽ ጦርነትን ጨምሮ ሌሎችም በአርበኞችና ፋሽስት ጣሊያን መካከል የሚደረግን ፍልሚያ በቅርበት አይታለች፡፡
በአንድ አውድ ላይም እግሯን ተመትታ የጦርነትን ዋጋ ከፍላለች፡፡ በዚህ ሁሉ ውስጥም ግን በእንጉርጉሮ ፣ በዘፈንና ሽለላዋ የአርበኞቹ የደስታ ምንጭ ነበረች፡፡
1. ዘመናዊ ዳንስ
2. ዘመናዊ የልብስ ስፌት
3. የፀጉር ተኩስ ስራ  ሙያዎች
በአዲስ አበባ ሜሪን ቀደምትና ታዋቂ አድርገዋታል ፡፡
ፈጭታ የነበረች ላመልማሎ ኮራች
ፈጭታ የነበረች ላመልማሎ ኮራች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሜሪ አርምዴ
የህይወት ታሪክ
በዚያ ላይ ታንጎራጉራለች፣ ክራር ትጫወታለች፣ የዳንስ ቤት ከፍታለች፡፡  በወቅቱ ስላልተለመደ ብዙዎች ባይወዱላትም የፀጉር ተኩስ ስራን ለብዙዎች ቀስ በቀስ እንዲወዱትና እንዲለምዱት አድርጋለች፡፡ በዚህም ሜሪ በከተማው ዝናዋ የናኘ ነበር፡፡
ፈጭታ የነበረች ላመልማሎ ኮራች
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ሜሪ አርምዴ
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
እንግዳ ይጋብዛል ባለቤት ሲያፍር
እንግዳ ይጋብዛል ባለቤት ሲያፍር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ረኔ ዴካርት
[[ስዕል:Frans Hals - Portret van René Descartes.jpg|thumb|right|350px|ደካርት ስም ፡ ሬኔ ደካርት (René Descartes)
የተወለደበት ቀን ፡ 03-31-1596
የተወለደበት ቦታ ፡ ላ ያየ ኤን ቱሪን (ባሁኑ ስሙ ደካርት)፣ ኤንድሬ ሎሬ፣ ፈረንሳይ
ዋና የጥናት ፍላጎት፡ ሥነ ህልውና፣ ሥነ እውቀት፣ ሳይንስ, ሒሳብ
አስተሳሰቡን ተጽኖ ያደረጉት ፕላቶ, አሪስጣጣሊስ, አልሃእን, አቨሮስ, አቬቼና, አልጋዛሊ, አንሴልም, ኦግስጢን, አኳይናስ, ኦክሃም, ሱዋሬዝ, መርሴኔ, ሴክስተስ ኢምፔርከስ, ሞንታኝ, ዱንስ ስኮተስ
ፊርማ ስዕል:Firma Descartes.svg
]]
ሬኔ ደካርት (René Descartes) (መጋቢት 31፣ 1596 – ሐምሌ 1650;) ፈረንሳዊ ሳይንቲስት፣ ሂሳብ ተመራማሪ እና ፈላስፋ የነበረ ሲሆን በአሁኑ ጊዜ የዘመናዊ ፍልስፍና አባት በመባል ይታወቃል። ሶስት ምክንያቶች ይጠቀሳሉ። የመጀመሪያዊ፣ ከጥንት ዘመን ጀምሮ  ይሰራበት የነበረውን  ምሁራዊ አሪስጣጣሊያውነትን ለመጀመሪያ ጊዜ  ከአስተሳሰብ ዘዴው ያሰዎገደ  ፈላስፋ በመሆኑ። ሁለተኛው ምክንያት የአዕምሮ እና አካል  ሁለት እና እማይቀላቀሉ ነገሮች መሆን አስተሳሰብን ለመጀመሪያ ጊዜ ስላስተዋወቀ።  ሶስተኛው ምክንያት ደግሞ፣ በአስተዎሎት እና ሙከራ ላይ የተመሰረተ አዲስ ዓይነት ሳይንስ ስላስተዋወቀ ነበር።
የካርቴዢያን ሰንጠረዥ ተብሎ በሚታወቀው አዲስ የጂዎሜትሪ እና አልጀብራ መቀየጫ ዘዴ በዚህ ሰው የተፈጠረ ሲሆን፣ በሂሳብ ጥናት ላይ ስር ነቀል ለውጥ አምጥቷል። ስለሆነም የትንተና ጂዎሜትሪ አባት በመባል ይታወቃል። ዴካርት፣ ከሒሳብ በተረፈ በሳይንስ ጥናቶች ላይ በመሳተፍ  በዘመኑ የሳይንስ አብዮት በአውሮጳ  እንዲፈነዳ  ጉልህ አስተዋጾ  አድርጓል።
ዴካርት በ17ኛው ክፍለ ዘመን ግዙፍ ስም ያገኘ ፈላስፋ ሲሆን በተለይ በአውሮጳ አህጉር በምክኑያዊነት (rationalism) ፍልስፍና ታዋቂነትን ያተረፈና ከሱ ፍልስፍና ተነሰተው በማስፋፋት እነ ባሩክ ስፒኖዛ እና ሌብኒትዝ ለምክኑያዊ ፍልስፍና ጥበብ ታላላቅ ድርሻ ሊያበረክቱ ችለዋል። በዚህ ተቃራኒ ግን ዳሳሻዊነት (empiricism) ፍልስፍናን ያራመዱ ፈላስፎች፣ ለምሳሌ ሎክ፣ ሆብስ፣ በርክሊ፣ ሩሶና ሁም የምክኑያዊነት ፍልስፍናውን አጥብቀው ተቃውመዋል። ከፍልስፍና ጽሁፎቹ ውስጥ አትኩረተ ህሊና በፍልስፍና መሰረት ላይ (Meditations on First Philosophy) የተባለው ጽሁፉ እስካሁን ዘመን ድረስ በዩንቨርስቲወች ውስጥ እንደ ዋና የትህርት ክፍል ይሰጣል።ደካርት ብዙ ጽሁፍ ቢያቀርብም፣ ባሁኑም ሆነ ቀደምት ክፍለ ዘመናት ስሙ ገኖ የሚታወቀው በአንዲት ጥቅስ ነው፣ እሱዋም «ስለማስብ፣ አለሁ»፣ በላቲኑ «Cogito ergo sum» ተብሎ ይታወቃል።
ከጽሁፎቹ
thumb|ታህሥ 1638 ደካርት በጁ የጻፈው ደብዳቤ
ማጣቀሻ
የተስብሰቡ የደክርት ስራወች
ነጠላ ስራወቹ
ሌሎች ጽሁፎቹ
የውጭ ማጣቀሻወች
ቭዲዩ አጠቃላይ
ስታንፎርድ ዩኒቨርሲቲ መዝገበ-ዕውቀት ይዞታ
መደብ:የፈረንሳይ ሰዎች መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:ሒሳብ ተመራማሪዎች
ሎርድ ባይረን
260px|thumbnail|ሎርድ ባይረን
ሎርድ ባይረን (እንግሊዝኛ፦ Lord Byron) (1780-1816 ዓም) የእንግላንድ ባለቅኔ ነበር።
መደብ:የእንግሊዝ ጸሓፊዎች
African Leadership Academy
የአፍሪካ አመራር አካዳሚ ( ALA ) በጆሃንስበርግ ፣ ደቡብ አፍሪካ ዳርቻ የሚገኝ ቅድመ-ዩኒቨርስቲ ሲሆን ከ16 እስከ 19 አመት ለሆኑ ከአፍሪካ እና ከተቀረው አለም የተመሰረተ ሲሆን በአሁኑ ወቅት ከ46 ሀገራት የተውጣጡ የቀድሞ ተማሪዎች አሉት።
Ethiopia
ALA እ.ኤ.አ. በ 2004 በፍሬድ ስዋኒከር ፣ ክሪስ ብራድፎርድ ፣ ፒተር ሞምቡር እና አቻ ሌክ የተመሰረተ ሲሆን በሴፕቴምበር 2008 በ97 ተማሪዎች ስራውን ጀምሯል።  ALA ቀጣዩን የአፍሪካ መሪዎችን በመለየት፣ በማዳበር እና በማገናኘት አፍሪካን ለመለወጥ ያልማል። ይህንን ግብ ለማሳካት፣ ALA በአፍሪካ ጥናቶች ፣ በፅሁፍ እና በአነጋገር እና በስራ ፈጠራ አመራር እንዲሁም በተለመዱት የአካዳሚክ አንኳር ትምህርቶች የሁለት አመት ስርአተ ትምህርት አለው።
ሰኔ ፳፫
ሰኔ ፳፫ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፺፫ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፸፫ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፸፪  ቀናት ይቀራሉ።
African Leadership Academy
ታሪክ
እ.ኤ.አ. በ 2006 ስዋኒከር እና ብራድፎርድ በዓለም ላይ ካሉት 15 ምርጥ ብቅ ያሉ ማህበራዊ ስራ በመባል Echoing Green እውቅና አግኝተዋል። እ.ኤ.አ. በ 2007 የመነሻ ካምፓስ የተረጋገጠ ሲሆን ክሪስቶፈር ካምባ የትምህርት ቤቱ የመጀመሪያ ዲን ሆኖ ሆኗኑዋል ፣ የአሁኑ ዲን ደግሞ ዲን ሀቲም ኤልታይብ ነው።
ሰኔ ፳፫
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
African Leadership Academy
ታሪክ
መደብ:ደቡብ አፍሪካ መደብ:የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲዎች
ALA ካምፓስ
ካምፓሱ ከጆሃንስበርግ ወጣ ብሎ ሃኒድሪው ውስጥ የሚገኝ ሲሆን ተማሪዎች አብረው ይሚጋሩት መኖሪያ ፣ የስፖርት ሜዳ፣ 350 መቀመጫ አዳራሾች፣ የመማሪያ ክፍሎች እና የመመገቢያ አዳራሾችን ጨምሮ ዘመናዊ መገልገያዎች አሉዋችው።
የአፍሪካ ሊደርሺፕ አካዳሚ በመጀመሪያው ዙር 400 የሚጠጉ የፍጻሜ ውድድር ላይ ለመሳተፍ በሚመረጡበት የመጀመሪያ ዙር በሺዎች የሚቆጠሩ ማመልከቻዎችን ይቀበላል። የመጨረሻ እጩዎች የመግቢያ ፈተናዎችን ይጽፋሉ, በቡድን እንቅስቃሴዎች ውስጥ ይሳተፋሉ እና ቃለ መጠይቅ ይደረግላቸዋል ከዛም 120 ተማሪዎች በአካዳሚው እንዲካፈሉ ይመረጣሉ የመግቢያ ውጠት በኤፕሪል አጋማሽ ላይ ይወጣል።
የምርጫ መስፈርት
የአፍሪካ አመራር አካዳሚ አምስት መስፈርቶችን ይጠቀማል፡-
ሥርዓተ ትምህርት
የአካዳሚክ አስኳል በካምብሪጅ ኤ ደረጃዎች እና በ ALA ልዩ ስርአተ-ትምህርት በኢንተርፕረነርሺያል አመራር፣ በአፍሪካ ጥናቶች እና በፅሁፍ እና በአነጋገር ላይ የተመሰረተ የሁለት አመት የቅድመ-ዩኒቨርስቲ ፕሮግራምን ያጣምራል። ደረጃ.
የኢንተርፕረነርሺፕ አመራር እና የአፍሪካ ጥናቶች
የALA ኢንተርፕረነርሺፕ አመራር ሥርዓተ ትምህርት የተማሪው ልምድ የማዕዘን ድንጋይ ሲሆን በመምሰል እና በፕሮጀክት ላይ የተመሰረተ ትምህርት የመሪነት እና የስራ ፈጠራ ችሎታዎችን ለመለማመድ እድሎችን ይፈጥራል። ተማሪዎች በቡድን ግንባታ እና ኦሪጅናል አስተሳሰብ ላይ እንዲሰሩ ይበረታታሉ። በኢንተርዲሲፕሊናዊ የአፍሪካ ጥናቶች ሥርዓተ ትምህርት፣ ተማሪዎች ረሃብን ማጥፋትን፣ የጤና እንክብካቤ አቅርቦትን፣ የኢኮኖሚ ዕድገትን እና የግጭት አፈታትን ያጠናሉ።
የአፍሪካ አመራር አካዳሚ ዲን
የመጀመርያው ዲን ክሪስቶፈር ሲቱማ ካምባ ቀደም ሲል በኬንያ ናይሮቢ ዳርቻ የሚገኘው የአሊያንስ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ርዕሰ መምህር ነበር። ካምባ የ MBA ትምህርቱን ከናይሮቢ ኬንያታ ዩኒቨርሲቲ አግኝቷል።
የአሁኑ ዲን ሀቲም ኤልታይብ ናቸው።
ፋኩልቲ አባላት
የፋኩልቲ አባላት ብዙ ቃለመጠይቆችን፣ የአካዳሚክ ዳራ ፍተሻዎችን፣ እና የግል እና ሙያዊ ማጣቀሻዎችን በማረጋገጥ ሂደት ውስጥ ያልፋሉ። ከመጀመሪያው ዙር ቃለመጠይቆች በኋላ የወደፊት አስተማሪው ተማሪዎች እና ሁለት መምህራን በተገኙበት የማስመሰያ ትምህርት ይሰጣል። ከዚህ በኋላ የመጨረሻው ዙር ቃለ-መጠይቆች ይከተላል.
ሁሉም መምህራን ከዩኒቨርሲቲዎች የተመረቁ እና ቀደም ሲል በመሪ ተቋማት ያስተምራሉ.
ስፖርት
ተማሪዎች በአካል ብቃት እንቅስቃሴ ላይ እንዲሳተፉ ይበረታታሉ። ይሁን እንጂ ስፖርት የአካዳሚው ጠንካራ አካል አይደለም. አሁን ያሉት የውድድር ስፖርቶች እግር ኳስ፣ ቅርጫት ኳስ እና መረብ ኳስ ያካትታሉ።
የተማሪ ክለቦች እና ድርጅቶች
ተማሪዎች በተለያዩ ክለቦች ውስጥ ይሳተፋሉ፣ እና እያንዳንዱ ተማሪ “የተማሪ ኢንተርፕራይዝ”፣ “የመጀመሪያው ሀሳብ ለልማት” ወይም “የማህበረሰብ አገልግሎት ፕሮጀክት” መፍጠር ወይም ማስኬድ ይጠበቅበታል።
የተማሪ ኢንተርፕራይዝ ፕሮግራሞች
በተማሪ የሚተዳደሩት ንግዶች የሚሠሩት በግቢው ውስጥ ብቻ ነው፣ እና የሚከተሉትን ያካትታሉ፡-
ለልማት የመጀመሪያ ሀሳቦች
ኦሪጅናል ሐሳቦች ለልማት (OIDs)፣ ሰፊ ወሰን ያላቸው እና ከተማሪዎቹ ጊዜ በላይ የሚሠሩ ፕሮጀክቶች ናቸው። የአሁኑ ኦአይዲዎች የሚከተሉትን ያካትታሉ፡-
ዓለም አቀፍ ምሁራን ፕሮግራም
የአለም ምሁራን ፕሮግራም የሶስት ሳምንት አለም አቀፋዊ የአመራር የክረምት ፕሮግራም ነው እድሜያቸው ከ13-19 ለሆኑ ታዳጊዎች። በአለም ዙሪያ ያሉ የሌሎች ሀገራት ተማሪዎች ወደ ALA የመምጣት እድል ያገኛሉ እና ስለ አህጉሪቱ እንዲሁም ከአመራር እና ስራ ፈጣሪነት ጋር የተያያዙ ክህሎቶችን ይማራሉ.
የካታሊስት ጊዜ
ከዓለም ዙሪያ ላሉ ሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎች እንደ ማህበራዊ ፈጠራዎች ለማዳበር የውጭ አገር ጥናት። ተማሪዎች በ ALA ውስጥ ሶስት ወር ወይም ሙሉ አመት ለመውሰድ መምረጥ ይችላሉ።
ሞዴል የአፍሪካ ህብረት
MAU በዓለም ዙሪያ ከሚገኙ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የተውጣጡ ተሳታፊዎች በአህጉሪቱ በጣም ውስብስብ በሆኑ ጉዳዮች ላይ የሚከራከሩበት እና የሚወያዩበት የአራት ቀናት ኮንፈረንስ ነው። በአፍሪካ ህብረት ባለስልጣናት እና የውጭ ፖሊሲ ባለሙያዎች ገለጻ ላይ ተሳታፊዎችም ይገኛሉ።
አንዚሻ ሽልማት
የአንዚሻ ሽልማት ለማህበራዊ ተግዳሮቶች ፈጠራ መፍትሄዎችን ያዳበሩ እና ተግባራዊ ያደረጉ ወይም በማህበረሰባቸው ውስጥ ስኬታማ የንግድ ሥራዎችን የጀመሩ ወጣት ሥራ ፈጣሪዎችን ለመሸለም ይፈልጋል። ከመላው አፍሪካ የተውጣጡ 15 የፍጻሜ እጩዎች በህይወት ዘመን ሁሉ የስራ ፈጠራ ስኬት መንገዳቸውን ለማፋጠን የሚረዳውን ቦታ አሸንፈዋል። በዚህ ጉዞ ውስጥ የመጀመሪያው እርምጃ በጆሃንስበርግ ወጣ ብሎ በሚገኘው የአፍሪካ ሊደርሺፕ አካዳሚ ካምፓስ ለአስር ቀናት የሚቆይ የስራ ፈጠራ አውደ ጥናት እና ኮንፈረንስ አካል ለመሆን ሁሉንም ወጪ የሚከፈልበት ጉዞ ወደ ደቡብ አፍሪካ ማሸነፋቸው ነው። ከእነዚህ የመጨረሻ እጩዎች የተመረጡት ታላቅ ሽልማት አሸናፊዎች የ100,000 ዶላር ዋጋ ያላቸውን ሽልማቶች ይጋራሉ። ህብረቱ በመቀጠል ይቀጥላል፣በስራዎቻቸው ውስጥ የእድገት አቅምን ለመክፈት፣ከአለምአቀፍ የመሪዎች አውታረ መረብ ጋር በማገናኘት፣የአለምአቀፍ የንግግር እድሎችን እና ሙያዊ እድገታቸውን የሚደግፉ የንግድ የማማከር አገልግሎቶችን ይሰጣል።
ከ 100 000 ዶላር ውድድር በተጨማሪ የአንዚሻ ሽልማት በአፍሪካ ውስጥ የስራ ፈጣሪዎችን ቁጥር በመሠረታዊነት እና በከፍተኛ ደረጃ ለማሳደግ ይፈልጋል ። ይህን ለማድረግ ዋናው ነገር ከፍተኛ አቅም ያላቸውን ወጣት ሥራ ፈጣሪዎች (ከ15 እስከ 22 ዓመት ዕድሜ ያላቸውን) ለመለየት፣ ለማሰልጠን እና ለማገናኘት ሞዴሎችን መፈተሽ፣ መተግበር እና ማጋራት ሲሆን ይህም በርካታ ድርጅቶች የቧንቧ ሥራ ፈጣሪዎችን በመፍጠር ረገድ የተሻለ የጋራ ስኬት እንዲኖራቸው ማድረግ ነው ብለው ያምናሉ። የመጠን ችሎታዎች ጋር.
አፍሪካ የሙያ አውታረ መረብ
አፍሪካ የስራ አውታረ መረብ (ኤሲኤን) ወጣት አፍሪካዊ ተሰጥኦዎችን ከ ALA እና ከማስተር ፋውንዴሽን ምሁራኖች ፕሮግራም ጋር በአፍሪካ አህጉር ውስጥ ከፍተኛ ተጽዕኖ ከሚያሳድር የስራ ልምምድ እና የስራ እድሎች ጋር የሚያገናኝ መድረክ ነው።
የአፍሪካ አመራር ፋውንዴሽን
የአፍሪካ አመራር አካዳሚ እና ቀጣዩን የአፍሪካ መሪዎችን የሚደግፍ ዩኤስኤ 501(ሐ)(3) ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅት ነው።
መወለድ ቋንቋ ነው
መወለድ ቋንቋ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፊት ያሞጠሙጧል ኋላ ያፏጩዋል
ፊት ያሞጠሙጧል ኋላ ያፏጩዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ዘሪቱ ከበደ
right|400px|thumb| ዘሪቱ ከበደ ዘሪቱ  የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብ ትታወቃለች።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ክረምት ከጭቃ በጋ ከግጫ
ክረምት ከጭቃ በጋ ከግጫ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኢትዮጵያ ሲቪል ኤቪዬሽን ባለሥልጣን
የኢትዮጵያ ሲቪል ኤቪዬሽን ባለሥልጣን በትራንስፖርትና መገናኛ ሚኒስቴር ስር የሚገኝ የመንግሥት ተቋም ነው።
ድር ጣቢያ
መደብ:የኢትዮጵያ ድርጅቶች መደብ:የኢትዮጵያ መንግሥት መደብ:በረራ
ያለ ስራ አይበላ እንጀራ
ያለ ስራ አይበላ እንጀራ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ስራ አይበላ እንጀራ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ንጥረ እሴት
የY ዋጋዎች ከንጥረ እሴትX ወይም |X| ዋጋዎች ጋር ያላቸው ዝምድና|thumbnail|350px|right ንጥረ እሴት የምንለው የተለዋዋጭ ቀ ዋጋ ሲሆን በ |ቀ| መልኩ ይፃፋል። |ቀ| የሚያጠይቀው በ"ቀ" እና ዜሮ መካከል ያለውን ርቀት ብቻ ነው። በሌላ አነጋገር የተለዋዋጭ ቀ ዋጋ ነጌቲቭም ይሁን ፖዘቲቭ ዋጋው ለምልክቱ ደንታ አይሰጥም። ለምሳሌ የ-3 ንጥረ እሴት ወይም |-3| ዋጋ 3 ነው።
መደብ:ቁጥር መደብ:ሥነ ቁጥር
ቫኑአቱ
ቫኑአቱ በሰላማዊ ውቅያኖስ የሚገኝ የደሴቶች አገር ነው። ዋና ከተማው ፖርት ቪላ ነው።
እነዚህ ደሴቶች ላይ ልዩ ልዩ ትንግርት ሃይማኖቶች ዛሬ ተገኝተዋል።
መደብ:አገራት
ተረት አ
<font size="+1">]] ]] ]] መደብ:ተረቶች]]]]
እንግዳ ፊት ወርቅ ኋላ ብር ኋላ ብረት
እንግዳ ፊት ወርቅ ኋላ ብር ኋላ ብረት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ተከብሮ ያደርጋል ደንቆሮ
ተከብሮ ያደርጋል ደንቆሮ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እንግዳ ፊት ወርቅ ኋላ ብር ኋላ ብረት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ወሓካ ዴ ዋሬዝ
ወሓከ ዴ ዋሬዝ (እስፓንኛ፦ Oaxaca de Juárez) የወሓካ፣ ሜክሲኮ ከተማ ነው። ኋሽያካክ ተብሎ የተመሠረተው በ1432 ዓ.ም. በአዝቴክ (መሺካ) ኗሪዎች ነበር። በ1514 ዓ.ም. ስፓኒሾች ደርሰው ጓሓካ አሉት፣ በ1521 ዓ.ም. ግን ስሙ አንቴኬራ ሆነ። በ1813 ዓ.ም. ሜክሲኮ ከእስፓንያ ነጻነቱን እንዳገኘው እንደገና «ወሓካ» ተባለ። በ1864 ዓ.ም. የከተማው ኗሪ ቤኒቶ ዋሬዝን ለማክበር ዴ ዋሬዝ ወደ ስያሜው ተጨመረ። thumb|210px|የወሓካ መሓል
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 3,801,962 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 93,952 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 18.65°N, -93.86667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:የሜክሲኮ ከተሞች
ኦንቴሪዮ
300px|thumbnail|የኦንቴሪዮ ሥፍራ በካናዳ thumb|ሰንደቅ 300px|thumb|[[ናያግራ ፏፏቴዎች]] ኦንቴሪዮ (Ontario) በካናዳ የሚገኝ ክፍላገር ነው።   ዋና ከተማው ቶሮንቶ ነው።
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
የስኮን ድንጊያ
300px|thumb|የስኮን ድንጋይ የስኮን ድንጊያ በቀድሞ ዘመን በአየርላንድ ለከፍተኛ ነገስታታቸው ዘውድ አረመኔ ሥነ ሥራት ተጠቅሞ ነበር። ከዚያ ወደ እስኮትላንድና ከዚያ እስከ እንግሊዝ ድረስ እንደ ደረሰ ይባላል። እንዲሁም በአንዳንድ አፈታሪክ መሠረት፣ ይህ ያዕቆብ በፋራን ምድር የነበረው ቅርስ ድንጋይ ይሆናል።
መደብ:ዩናይትድ ኪንግደም መደብ:የአውሮፓ ታሪክ
የሉክሰምበርግ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሉክሰምበርግ
ፍሪክና ጻድቅ አይቀጣጠርም
ፍሪክና ጻድቅ አይቀጣጠርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የማያደርግ እንትን ከቤተክርስቲያን ይቆማል
የማያደርግ እንትን ከቤተክርስቲያን ይቆማል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያደርግ እንትን ከቤተክርስቲያን ይቆማል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ናቫሆ
300px|thumb|ናቫሆ ብሔር አሁን የሚኖሩበት ምድር ናቫሆ (ናቫሆኛ፦ /ናቤሆ/ ወይንም /ዲኔ/) በደቡብ ምዕራብ አሜሪካ አገር እሚገኝ ብሔር ነው።
መደብ:የስሜን አሜሪካ ኗሪ ብሔሮች
ክረምትና በጋ ቆላና ደጋ
ክረምትና በጋ ቆላና ደጋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሚስቱ ክፉ ባቄላ እራቱ ብሳና እንጨቱ ሀዘን ነው እቤቱ
ሚስቱ ክፉ ባቄላ እራቱ ብሳና እንጨቱ ሀዘን ነው እቤቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሠረገላ
መደብ:መጓጓዣ
ቴምፕላርስ
ቴምፕላር ወይም በሙሉ ስማቸው የክርሰቶስ እና የሰለሞን መቅደስ ምስኪን ወታደሮች የሚባሉት በጣም ታላቅ እና ሃይለኛ ከነበሩት ክርስቲያናዊ ወታደራዊ ስርአቶች ውስጥ ዋነኞቹ ናቸው። ይህ ስርዓት በ1088 ዓ.ም. ከተካሄደው አንደኛው የመስቀል ጦርነት በኋላ ማለትም በ1110 ዓ.ም. አዲስ የተቋቋመውን የእየሩሳሌም መንግስት ከእስላሞች ለመከላከልና ወደ ከአውሮፓ ወደ እየሩሳሌም የሚጎርፉትን ተሳላሚዎች ደህንነት ለመጠበቅ የተመሰረተ ነው።
አደረጃጀት
ቴምፕላሮች የተዋቀሩት በገዳማዊ ስርዓት ሲሆን ይኸውም የሲሰተርሲያን ስርዓት መስራች የነበረው የክላርቮው በርናርድ በዘረጋላቸው ህግጋት መሰረት ነው። ቴምፕላሮች ከብዙ መሳፍንት ጋር ግንኙነት ስለነበራቸው እና ጳጳሱም እነሱ ከሚቆጣጠሩዓቸው ቦታዎች ሁሉ ግብርና አስራት እንዲሰበስቡ ስለፈቀደላቸው በአጭር ጊዜ ውስጥ ዝነኛና ሃይለኛ ለመሆን ችለዋል።
ቴምፕላሮቹ አራት ዋና ክፍሎች የነበሩአቸው ሲሆን እነዚሁም፤
ታሪክ
መደብ:የአውሮፓ ታሪክ
አርጉስ
አርጉስ (Ἄργος) በግሪክ አፈ ታሪክ የአርጎስ ከተማ-አገር ፬ኛው ንጉሥና ሞክሼ ነበር። የአርጎስ ስም ከዚሁ ንጉሥ አርጉስ እንደ ተሰጠ በግሪኮች ይጻፍ ነበር።
ካስቶር ዘሩድን የሚጠቅሱት ጸሃፊዎች ጄሮምና አውሳብዮስ እንደሚሉ፣ አርጉስ የአርጎስ ንጉሥ ሆኖ በአገሩ «አርገያ» ለ70 ዓመታት ነገሠ፣ የዚውስና የኒዮቤ ልጅ ይባላል። ኒዮቤም የፎሮኔዎስ ልጅ ነች። ከፎሮኔዎስና ከአርጉስ ዘመናት መካከል ግን የአፒስ ግዛት መሆኑን ይላሉ።
ቢብሊዮጤኬ የሚባለው መጽሐፍ እንዲህ ይላል፦ «ኒዮቤ ግን ከዚውስ ልጁን አርጉስን ወለደች፣ ደግሞ አኩሲላዎስ እንደሚል፣ ልጁንም ፔላስጎስን ወለደች፣ የፔላስግያውያን ብሔር የተሰየሙለት ነው።» በዚህ መጽሀፍ የአርጉስ ሚስት ኤዋድኔ ተባለች፣ ይችም የስትሩሞንና የነያይራ ሴት ልጅ ነበረች። የአርጉስና ኤዋድኔ ልጆች እነዚህ ናቸው፦ ኤክባሶስ (ወይም «ያሶስ» በአንዳንድ ምንጭ) ፣ ፒራስ፣ ኤፒዳውሮስ እና ተከታዩ ክሪያሶስ ይባላሉ።
ፓውሳኒዮስ እንደሚጽፍ፣ የአርጉስ ልጆች ፔይራሶስና ፎርባስ ነበሩ፤ ይህ ፎርባስ በካስቶር ዝርዝር ግን የክሪያሶስ ተከታይና ልጅ ነው። በሌላ ቦታ ቲሩንስ የሚባል ከተማ ስለ አርጉስ ሌላ ልጅ ቲሩንስ እንደ ተሰየመ ይላል። እስከ ፓውሳኒዩስ ዘመን ድረስ (2ኛው መቶ ዘመን ዓ/ም) የአርጉስ መቃበር በአርጎስ ከተማ እንደ ታየ ይለናል።
ቅዱስ አውግጢኖስ የእግዜር ከተማ በተባለ መጽሐፍ እንዲህ ጻፈ፦ «በአርጉስ ዘመን፣ የፍራፍሬ ጥቅም በግሪክ አገር ጀመረ፤ እንዲህም የእህል ሰብል በታረሰ እርሻ ውስጥ - ዘሩን ከውጭ አገር አምጥተውት። አርጉስ ደግሞ ከመሞቱ በኋላ እንደ አምላክ ይቆጠር ጀመር፤ በቤተ መቅደስና በመስዋዕትም ተከበረ። ይህ ክብር ለእርሱ ሳይሰጥ፣  በዘመኑ ውስጥ በሬ ወደ ማረሻ መጀመርያ ለጣመደው ግለሰብ ተሰጥቶ ነበር፤ ይህም በመብራቅ የተመታው ሆሞጊውሮስ ነበረ።»
በሌላ ትውፊት አርጉስ ፓኖፕቴስ (አርጉስ «ሁሉ-ዓይኖች») የሚባል ትልቅ ሰው አለ። ይህ ትልቅ ሰው የኤክባሶስ ልጅ ልጅ ይባላል። በአንዳንድ ምንጭ አርጉስ ፓኖፕቴስ ስለ አፒስ ግድያ ቂም ይበቅላል። የትውልድ ሓረጎቹ ቀደም-ተከተል ግን በየምንጩ በጣም ይለያያሉ። አንዳንዴም አርጉስ ፓኖፕቴስ በራሱ ላይ አንድ መቶ አይኖች ነበሩት ብለው ጻፉ።
መደብ:የአርጎስ ነገሥታት
ያለ ስራ አይበላ እንጀራ አለባል ቆጥ አይሰራ
ያለ ስራ አይበላ እንጀራ አለባል ቆጥ አይሰራ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ስራ አይበላ እንጀራ አለባል ቆጥ አይሰራ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ብጉንጅ
ብጉንጅ ብጉር መስለ የቆዳ በሽታ ፡ የቆዳ ማበጥ ወይም መደደር ነው።
መደብ:ሕክምና
አቢ ላቀው
right|400px|thumb| አበባ ላቀው አቢ ላቀው  ወይም በሙሉ ስሟ አበባ ላቀው የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብ ትታወቃለች። ጀግና አማራ ጎንደር ያበቀላት ነች
የህይወት ታሪክ
አቢ ላቀው በጐንደር ከተማ የተወለደች ሲሆን ትምህርቷን የተከታተለችውም በህብረት ትምህርት ቤት ነው።
የስራ ዝርዝር
አቢ ላቅወ እጀጉን ትወዳጅ ዘፈኖች ካላቸው
ማጣቀሻዎች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ፍሬ በመስጠቱ ባልታወቀ ሾላ የወፎች ዝማሬ ቀደመ አሉ
ፍሬ በመስጠቱ ባልታወቀ ሾላ የወፎች ዝማሬ ቀደመ አሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሰንበት
ሰንበት ማለት ምን ማለት ነው ?
ሰንበት ማለት አቆመ፣አረፈ ማለት ነው፡፡ይህ ቀን የጌታ ዕረፍት የተባረከም ቀን ነው፡፡ከማንኛውም ሥጋዊ ሥራ ተቆጥበን የእግዚአብሔርን ውለታ የምናስብበት ቀን ነው፡፡ ሰው እረፍት ያስፈልገዋል፡፡ የሰንበት ቀንም የተፈጠረው ለዚህ ነው፡፡ (ዘዳ
5፡14)፣(ማር 2፡38)
ከሳምንቱ ሰባት ቀናት መካከል ለእረፍት የተቀደሰው
የተባረከው ዕለት ሰንበት ብቻ ነው፡፡ ስለሌሎች ቀናት
የተነገረው ‹‹ ያ መልካም እንደሆነ አየ››የተባለው ብቻ ነው፡፡
ሰንበትን ግን ባርኮታል ቀድሶታል፡፡ (ዘፍ 1፡12፣ 18፡ 20፣
25፡31)
በሐዲስ ኪዳን ለክርስቲያን ሁለት ሰንበት አለ ቀዳሚት ሰንበት
(ቅዳሜ) እና ሰንበተ ክርስቲያን(እሑድ)
1. ቀዳሚት ሰንበት (ቅዳሜ) ጌታ ያረፈባት ለእስራኤል ዘሥጋ
የታዘዘው ሰንበት ነው፡፡
ይህ ቀን እስራኤላውያንን እግዚአብሔር አምላክ ከግብፅ
ባርነት ወደ እረፍት እንዳወጣቸው ያመለክታል፡፡(ዘዳ
5-2-16) በእግዚአብሔር እና በህዝቡ መካከል ምልክት ነበረ
ሰንበትን አለማክበር ግን ከባድ ቅጣት ያስከትል ነበር፡፡ (ዘጸ 3፡
17) ፣ (ሕዝ 20፡12) ፣ (ዘኁ 15፡32-36)
ፈሪሳውያን በነበራቸው የተሳሳተ አመለካከት በሰንበት ቀን
እንኳን መልካም ሥራን አይሰሩም ነበር፡፡ስለዚህም በጌታችን
በኢየሱስ ክርስቶስ ተወቅሰዋል፡፡ (ማቴ 12፡14) ፣ (ሉቃ 4፡
16)
በዘመነ ሐዲስ የክርስቲያኖች የቀዳሚት ሰንበት አከባበር እንደ
አይሁድ ለሰው የሚከብድ እንዳይሆን በፍትሐ ነገሥት አንቀጽ
19 ላይ ተገልጿል፡፡
2. ሰንበተ ክርስቲያን (እሑድ)
እሑድ ማለት ‹‹አሐደ›› ከሚለው የግእዝ ቃል የወጣ ሲሆን
ትርጉሙም የመጀመሪያ ማለት ነው፡፡ ይህቺ ዕለት በመጽሐፍ
ቅዱስ ‹‹ከሳምንቱ በፊተኛው ቀን›› በመባል ትታወቃለች፡፡
ዮሐንስም በራዕዩ ‹‹የጌታ ቀን›› ያላት ናት (ራእይ 1፤10) ፡፡
ቅዱስ ያሬድም በድጓው ላይ ‹‹ዕለተ እግዚአብሔር›› የሚላት
ዕለተ እሑድ ናት፡፡
ዕለተ እሑድ እንደ ሰንበት የሚከበርበት ምክንያቶች፡-
ዕለተ (ጥንተ ዕለት) ናትና
- ዕለተ ሥጋዌ ናት፡፡ ጌታ የተፀነሰባትና እርቅ የተወጠነባት
የፍሰሐ ቀን፡፡
- ዕለተ ትንሣኤ ናት፡፡ ጌታ ከሙታን ተለይቶ የተነሳባት ዕለት
- የቤተ/ክ የልደት ቅን ናት፡፡መንፈስ ቅዱስ ለሐዋሪያት
የወረደባት ኃይልና ፅናትን ያኙባት ዕለት
መላእክቱ ታጅቦ በጌትነቱ ለፍርድ የሚመጣባት ታላቅ የፍርድ
ቀን ናትና የተለያዩ መንፈሳዊ አገልግሎቶች የሚካሄዱባት ዕለት
ናት (1ኛ ቆሮ 16፤1)
-የሐዋሪያት ዘመንም በጤሮዓዳ ያሉ ክርስቲያኖች እሑድ ቀን
ይሰበሰቡ ነበር (የሐዋ. 20፤7)
በቤተክርስቲያን ታሪክ ንጉሥ ቆስጠንጢኖስ ዕለተ እሑድ
የክርስቲያኖች ሰንበት ናት በማለት ሥራ እንዳይሰራባት አዋጅ
አስነግሮ ነበር፡፡ ምንም እንኳን ይህቺ ዕለት በሐዲስ ኪዳን
መከበር የጀመረ ቢሆንም በብሉይ ኪዳን ከፋሲካ በፊት የሰንበት
(የቀዳሚት) ማግስት በመባል በኩራት እና ቀዳሚያት
የሚያቀርቡበት ቀን ነበር፡፡ (ራዕ 1፡10)
በቀዳሚት ሰንበት ቅዱስ እግዚአብሔር ከሥራው ሁሉ አርፎ
ሥጋዊ እረፍትን ለሰው እንዳስተማረ በእሑድ ቀን (በሰንበተ
ክርስቲያን) በጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አዳኝነት
የተገኘውን የዘላለማዊ የነፍስ ዕረፍት የምናስብበት ነው፡፡ (ዕብ
ኑዋዳ
ኑዋዳ አይርገትላም (ኑዋዳ «የብር እጅ») በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። አባቱ የነመድ ተወላጅ ኤሕታሕ ነበረ።
ቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ
ይሁን እንጂ በስልጣን ላይ ያለው መንግስትባልተረጋገጠ ሁኔታ በምርጫ በማሰነፉና ከምርጫ በኋላ የተደረጉት ድርድሮች ዘልቀው ባለመሄዳችው ከፍተኛ አለመረጋጋት ተፈጥሮ ቆይቶ መንግስት የቅንጅት መሪዎችን እንዲሁም ተቃውሞ ያስሙትን ብዙ ወገኖችን በተለያዩ ክሶች ወንጅሎ በእስራት ይዞዋቸው ይገኛል። ሆኖም ጥቂት የቅንጅት አባሎች የፓርላማ ወንበራችውንም ተረክበው በመንቀሳቀስ ላይ ናቸው።
ኑዋዳ
የቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን እንደ ፊር ቦልግ የነመድ ተወላጆች ነበሩ። በ1625 ዓ.ም. አካባቢ የታተመው የሴጥሩን ኬቲን ታሪክ መጽሐፍ የአይርላንድ ታሪክ እንዳለው፤ የነመድ ልጆች ከአይርላንድ ሲበተኑ ቱዋጣ ዴ ዳናን ደግሞ በግሪክ አገር (ቦዮቲያና አቴና አካባቢ) ይቆዩ ነበር። በዚያ ሲኖሩ ጠንቋይና አስማት ተማሩ። በዚያን ጊዜ የሶርያ ሥራዊት በብዙ መርከቦች ውስጥ ለጦርነት በግሪክ ደረሱ።  ሶርያውያን የቱዋጣ ዴ ጠንቋይ አሸንፈው ቱዋጣ ዴ ሁላቸው ከግሪክ ወደ «ሎቅላን» (የአሁኑ ኖርዌ) ሸሹ፤ በዚያ ስለ ዕውቀታቸው አራት ከተሞች ከሕዝቡ ዘንድ ተቀበሉ፦ ከተሞቹም ፋልያስ፣ ጎርያስ፣ ፊንያስና ሙርያስ ተባሉ።  በያንዳንዱ ከተማ ሕዝቡን ለማስተምር ትምህርት ቤት ከመሠረቱ በኋላ፣ ከኖርወይ ወደ ስኮትላንድ ሔደው እዚያ ለ፯ ዓመት ቆዩ። መሪያቸውና ንጉሣቸው ኑዋዳ ነበር።
ሰንበት
4፡1-10)bb
ደር
ደር የሱመር ጥንታዊ ከተማ ነበር። ዛሬው ሥፍራው ተል አካር ተብሎ በዘመናዊው አገር ኢራቅ ውስጥ ይገኛል። እስካሁን ድረስ ይህ ቦታ በሥነ ቅርስ መርማሪዎች አልተቆፈረም።
ኑዋዳ
በመጨረሻ በአይርላንድ ደረሱ፤ ነገር ግን ዘመዶቻቸው ፊር ቦልግ ግማሹን ደሴት ለማካፈል ፈቃደኞች አልነበሩም። ስለዚህ በአንድ ታላቅ ውግያ በማግ ቱይረድ ውግያ ፊር ቦልግ ተሸነፉ። የቱዋጣ ዴ ንጉሥ ኑዋዳ እጅ ስለ ተቋረጠ ዮካይድ ብሬስ ለ፯ አመት በአይርላንድ ነገሠ። እርሱ ግን ግማሽ ከፎሞራውያን ወገን ስለሆነ ለነርሱ ጥቅም ገዛቸው። በ፯ኛው ዓመት ኑዋዳ በጠንቋይ አዲስ የብር እጅ ስላገኘ ያንጊዜ እንደገና የቱዋጣ ዴ ንጉሥ እንዲሁም የአይርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ሆነ።
ተከብት እንስት ተሀብት ርስት
ተከብት እንስት ተሀብት ርስት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሰመንካሬ ነብኑኒ
ሰመንካሬ ነብኑኒ (ወይም ነብኑን፣ ነብነኑ) ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1800 እስከ 1798 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የ6 አመነምሃት ተከታይ ነበረ።
ተከብት እንስት ተሀብት ርስት
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ኑዋዳ
ኑዋዳ ለ፳ ዓመታት ገዝቶ በ1474 ዓክልበ. ብሬስ በፎሞራውያን እርዳታ ተመልሶ ኑዋዳን ተዋግቶ በሁለተኛው የማግ ቱይረድ ውግያ ተሸነፈ። ሆኖም ኑዋዳ በዚሁ ውግያ ተገድሎ ሌላ የፎሞራውያን ክልስ ሉግ ተከተለው።
ደር
ታላቁ ሳርጎን ከተማውን ለአካድ መንግሥት ያዘ፤ ተከታዩም ሪሙሽ ከንቲባውን ማረከና ከተማውን አጠፋ። በዑር መንግሥት ዘመን በ1945 ዓክልበ. ሹልጊ ደግሞ ደርን አጠፋ። ለትንሽ ጊዜ ደር የኤሙትባል ነጻ መንግስት መቀመጫ ሆነ፣ ንጉሡም ኤሽኑናን በቢላላማ ዘመን ዘረፈው።
ቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ
መደብ: በምርጫ 2003 የተሳተፉ የኢትዮጵያ ፓርቲዎች መደብ: የኢትዮጵያ ፖለቲካ ፓርቲዎች
ሰመንካሬ ነብኑኒ
ሕልውናው ከአንድ ጽላት ብቻ ተረጋግጧል። ይህም ጽላት በሲና ልሳነ ምድር በኩልና እርሳስ ማዕድን ቦታ ተገኘ። በኋላ ዘመን በተጻፈው በቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ላይ ሲጠቀስ የዘመኑ ርዝመት ግን በከፊል ከሰነዱ ጠፍቶ ስለ ሆነ፣ «ነብኑኒ <..> እና ፳፪ ቀን ገዛ» ብቻ ሊነብ ይቻላል። የግብጽ ታሪክ ሊቅ ኪም ራይሆልት ለ፪ ዓመታት ብቻ ያሕል እንደ ነገሠ የሚል ግመት አቅርቧል። በራይሆልት አሳብ ተከታዩ ሰኸተፒብሬ ነበረ።
ኑዋዳ
መደብ:ቱዋጣ ዴ ዳናን
ደር
እንዲሁም የላርሳ ንጉሥ በ1715 ዓክልበ.፣ የባቢሎን ንጉሥ አሙ-ዲታና በ1559 ዓክልበ. ደርን አጠፉ። ከዚህ በኋላ ደር የኤላምን ጠረፍ የሚወስን አምባ ይባላል። በ1118 ዓክልበ. ግድም የባቢሎን ንጉሥ 1 ናቡነደነጾር ኤላምን ከደር አንሥቶ ወረረ። በ1050 ዓክልበ. በተከታዩ አዳድ-አፕላ-ኢዲና ጊዜ አራማውያን ባቢሎኒያን ከሶርያ ወርረው ደርን አጠፉ። በ900 ዓክልበ. ግድም የአሦር ንጉሥ 2 አዳድ-ኒራሪ ደርን ከባቢሎኒያ ግዛት ያዘው። በ821 ዓክልበ. ደግሞ የአሦር ንጉሥ 5 ሻምሺ-አዳድ የባቢሎንን ንጉሥ ማርዱክ-ባላሡ-ኢቅቢን በደር ማረከው።
ሰመንካሬ ነብኑኒ
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ደር
በ728 ዓክልበ. በደር በአንድ ታላቅ ውግያ የባቢሎን ንጉሥ 2 ማርዱክ-አፕላ-ኢዲና እና የኤላም ንጉሥ 1 ሁምባኒጋሽ አንድላይ የአሦርን ንጉሥ 2 ሳርጎንን አሸነፉት። በ631 ዓክልበ. ደር በአመጽ ከአሦር መንግሥት ተለየ።
መደብ:የሱመር ከተሞች
የማያድግ ልጅ ቅዘን ይበዛዋል የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል
የማያድግ ልጅ ቅዘን ይበዛዋል የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያድግ ልጅ ቅዘን ይበዛዋል የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
26 እ.ኤ.አ.
20er
የማያድግ ልጅ ቅዘን ይበዛዋል የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንግዳ ፊት ወርቅ ኋላ ብር ኋላ ብረት ኋላ ጨርቅ
እንግዳ ፊት ወርቅ ኋላ ብር ኋላ ብረት ኋላ ጨርቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ሥርዓተ ጉልት
ሥርዓተ ጉልት ከዓፄ ሠርፀ ድንግል እስከ ዓፄ ኢያሱ ድረስ የተጻፉትን የመሬት ክፍፍሎች የሚመዘግብ፣ በጊዜያቸው በግዕዝ የተመዘገብ መጽሐፍ ነው።
300px|thumb|left| ከገጽ4 እስከ 6 - የዓፄ ሠርፀ ድንግል ሥርዓተ ጉልት ገጽ 6 - የዓፄ ቀዳማዊ ኢያሱ ሥርዓተ ጉልት ገጽ 17-21 የ[[ክብራን ገብርኤልን ሥርዓተ ጉልት መዝገብ ይዳስሳል |page=4]]
አይን (ሥነ አካል)
ተጨማሪ ይዩ
መደብ:ሥነ አካል
አልቤርታ
300px|thumbnail|የአልቤርታ ሥፍራ በካናዳ thumb|ሰንደቅ
አልቤርታ (Alberta) በካናዳ የሚገኝ ክፍላገር ነው። ዋና ከተማው ኤድመንተን ነው።
ኒያ ሴጋማይን
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
አልቤርታ
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
ኒያ ሴጋማይን
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ተከተማ ወደዱር ተአልጋ ወደምድር
ተከተማ ወደዱር ተአልጋ ወደምድር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
''መ/ር ደሳለኝ በሪሁን''
=መ/ር ደሳለው በሪሁን= ጎጥ በእግዜብሄር በእየሱስ ክርስቶስ ፍቃድ ተወለዱ። ታጠሪ እና ጠንካራ ሲሆን በኢትዮጲያ ከሚገኙት መምህራን ውስጥ አንዱ ነው።
ፍቅር ሲጠና ቆሎ ያጓርሳል
ፍቅር ሲጠና ቆሎ ያጓርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር
የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር የኢትዮጵያ ፖለቲካ ወገን ነው።
የውጭ መያያዣ
መደብ:ኢትዮጵያ መደብ:ፓርቲዎች
የምድር እምቧይ
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
የዚህ ኪያር ፍሬው በጣም መርዛም ነው አይበላም።
የምድር እምቧይ በውነት እምቧይ አይደለም፤ የኪያር ዘመድ ነው።
የሮማይስጥ ስሙ Cucumis prophetarum ማለት «የነቢያት ኪያር» ሲሆን፣ ይህም ከአረብኛው «የኒቢዩ ኪያር» ወይም «የውሻዎች ኪያር» ከመባሉ ነው።
ከዚህም በላይ የምድር እምቧይ ቢጫው ፍሬ እንደ ሌላ ዱባ ዝርያ የበረሃ ቅል Citrullus colocynthis ትንሽ ይመስላል፤ እሱም (Citrullus colocynthus) ደግሞ አንዳንዴ «የምድር እምቧይ» ተብሏል።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በመስክ ይታያል። በከፊል ደረቅ አየር ይገኛል።
የተክሉ ጥቅም
ፍሬው ለልጆች ኳስ ተጠቅሟል እንጂ መርዛም ስለ ሆነ አይበላም።
በአንድ ጥናት ዘንድ፣ ሥሩ (C. ficifolius) የተለያዩ ጥቅሞች እንዳሉት ተዘገበ። ሥሩን መብላት ለእባብ ነከስ፣ ወይም ለ«ሞኝ ባገኝ» (አበባ ሰንጋ)። ሥሩን ጭማቂውንም መኘካት ለሆድ ቁርጠት ወይም ለትኩሳት («ምች»)። ሥሩ ተድቅቆ እንደ ለጥፍ ለ«ቁስል መርዝ» (የቁስል ልክፈት)። ሥሩ በቅቤ እንድ ለጥፍ ለችፌ። ሥሩም ከአንዳንድ ሌሎች ተክሎች ጋር ሌሎችንም ጥቅሞች አሉት።
በተጨማሪ ጥናት፣ የሥሩ (C. ficifolius) መኘካት ደግሞ ለቁርባ፣ አኖሬክሲያ፣ ለወላድ ምጥ ያከማል፤ የሥሩም ዱቄት በማር ለማጅራት ገትር ይበላል፣ በጤፍ ቂጣ ለውሻ በሽታ ይበላል፤ በወተት] ወይም [[ኑግ ለወፍ በሽታ በጥዋት ይጠጣል፤ ወይም ለነስር የሥሩ ጭማቂ ወደ አፍንጫ ማስገባት ነው።
ማኦ-ኮሞ ልዩ-ወረዳ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ፕሌምናዮስ
ፕሌምናዮስ (ግሪክ፦ Πλημναῖος) በሲክዮን ነገሥታት ዝርዝር የአፒያ (በኋላ ሲክዮን) ንጉሥ ነበር። ካስቶርን የጠቀሱት ጸሐፊዎች ፕሌምናዮስ 48 ዓመት እንደ ነገሠ ይላሉ።  ይህ ምናልባት 1941-1893 ዓክልበ. ግድም ያህል ነው። ከአባቱ ፐራቱስ በኋላ እና ከልጁ ኦርጦፖሊስ በፊት ገዛ። ጸሐፊው ፓውሳኒዩስ በተረከው ትውፊት፣ የፕሌምናዮስ ሕጻን ልጆች ሁሉ እንዳለቀሱ ወዲያው ሞቱ። በመጨረሻ ግን ዴሜተር (አረመኔ ሴት ጣኦት) ማረችው፣ ልጁን ኦርጦፖሊስ አሳደገችና በሕይወት ኖረ።
መደብ:የሲክዮን ነገሥታት
ምስስል
እንደ ፈላስፋው ካርል ፓፐር፣ አንድ ኅልዮት ከሌላው ኅልዮት ወደ እውነቱ የበለጠ የቀረበ እንደሆነ እሚወስነው ነገር ያ ኅልዮት ያለው እውነት እና በውስጡ ያዘለው የእውነት መጠን ናቸው። አንድ ኅልዮት ከሌሎች ኅልዮቶች ጋር ሲዎዳደር የበዛ እውነታ በውስጡ ካዘለ፣ ወደ እውነቱ ይቃረባል፣ ሃቅን ይመሳሰላል እንላለን።
የኢሳቅ ኒውተን የእንቅስቃሴ ህግጋት ከፈላስፋው አሪስጣጣሊስ ይበለጠ እውነቶችን ያዘለ ነበር። ሆኖም የሁለቱም ኅልዮቶች በውስጣቸው ውሸት እንዳለባቸው የታዎቀ ነው። ይሁን እንጂ የኒውተን ኅግጋት ለእውነቱ የበለጠ ይቀረበ ነበር። በሌላ ጎን ሁለት ኅልዮቶች ወይንም አረፍተ ነገሮች እኩል እውነት ቢሆኑም ቅሉ በውስጣቸው ያዘሉት የእውነት መጠን አንዱን ከሌላው ይበለጠ ምስስል እንዲኖረው ያደርጋል። ለምሳሌ "በሚቀጥለው ሳምንት ሐሙስ ዕለት ዝናብ ይዘንባል" የሚለው አባባል እውነት ቢሆንና ሌላ ዓረፍተ ነገር «በሚቀጥለው ሳምንት ሊዘንብ ወይንም ጸሐይ ሊዎጣ ይችላል» ቢል፣ ምንም እንኳ ሁለቱም ዓረፍተ ነገሮች እውነት ቢሆኑም የመጀመሪያው ዓረፍተ ነገር ከሁለተኛው አረፍተ ነገር በበለጠ ለእውነቱ ይጠጋል፣ ስለሆነም የበለጠ ምስስል አለው እንላለን።
ሚኪ ሌላንድ
ጆርጅ ቶማስ ሚኪ ሌላንድ (George Thomas "Mickey" Leland) አሜሪካዊ ፖለቲከኛ ነበሩ።
መደብ:የአሜሪካ ሰዎች
አልጀብራ
300px|right|thumb|ከአልቋርዝሚ መጽሃፍ አንድ ገጽ አልጀብራ በሂሳብ ጥናት ውስጥ ስለ ኦፕሬሽን፣ ዝምድናና ከነዚህ ሁለት ነገሮች ተነስተው ስለሚመጡት ፖሊኖሚያል፣ ተርም፣ የአልጀብራ አቋቋም የሚያጠና ነው። አልጀብራ የሚለው ስም የመጣው «አል ጃብር»፣ الجبر ከሚለው የአረብኛ ቃል ሲሆን ትርጉሙም «መመለስ» ማለት ነው። ብዙው የአልጀብራ ዘዴ በአረብ ተማሪወች የተፈለስፈ ሲሆን ከነዚህ ቀደምት ተብሎ የሚጠራው መሃመድ ኢብን ሙሳ አል-ቋርዝሚ ነው።
መደብ:አልጀብራ
ትዕግስት ወይሶ
right|400px|thumb|ትግስት ወይሶ ትዕግስት ወይሶ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብ ትታወቃለች።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
እንግዳና ሞት በድንገት
እንግዳና ሞት በድንገት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ያለ በሬ ምን ያደርጋል ገበሬ
ያለ በሬ ምን ያደርጋል ገበሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ በሬ ምን ያደርጋል ገበሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኖርተን እርግጥ
frame|በጥቁሩ ሳጥን ውስጥ የሚታዩት የተወሳሰቡ የጅረት ምንጮች፣ የቮልቴጅ ምንጮች እና የቅዋሜዎች ቅንብር በኖርተን እርግጥ መሰረት እቀኝ በሚታየው መልኩ በአንድ ቅዋሜና ከርሱ ትይዩ ባለ በአንድ የጅረት ምንጭ ይተካሉ
የኖርተን እርጉጥ የተወሳሰቡ የኤሌክትሪክ ኡደቶችን ለማቃለል የሚረዳ ስሌት ነው።  እርግጡ እንደሚለው፣ ማናቸውም የምንጮች፣  ኤኤክትሪክ ጅረት ምንጮች እና ኤሌክትሪክ ተቃውሞወች ጥምረት፣  በተመጣጣኝ ሁኔታ በአንድ የኤሌክትሪክ ጅረት ምንጭ እና ከርሱ ትይዩ ባለ የኤሌክትሪክ ተቃዋሚ ሊተካ ይችላል።
በአንድ አይነት ብቻ የሚደጋገም  ተለዋዋጭ የኤሌክትሪክ ስርዓት እንዲሁ በኖርተን እርጉጥ መሰረት በተመጣጣኝና ቀላል የኤሌክትሪክ ዑደት ሊተካ ይችላልል።  በዚህ ወቅት እርጉጡ ለኤሌክትሪክ ተቃዋሚዎች ብቻ ሳይሆን እንደ ካፓሲተር እና ኢንደክተር ላሉ የኢምፒደንስ አይነቶችም ይሰራል።
የኖርተን እርጉጥ ስሌት
1. መጀመሪያ የኖርተን ኤሌክትሪክ ጅረትን INo አግኝ። 2. ቀጥሎ የስርዓቱን ኖርተን ቅዋሜውን  RNo አግኝ።
ምሳሌ
በጭነቱ ውስጥ ሊያልፍ የሚችለው ጅረት በጅረት ማካፈያ ህግ መሰረት እንዲህ ይሰላል:
ከክፍቱ የጭነት ማስቀመጫ ወደ ኋላ ስንመለከት የሚገኘው ተመጣጣኝ ቅዋሜው እንዲህ ይሰላል:
ስለሆነም ተመጣጣኙ የኖርተን  ዑደት   3.75 mA  ጅረትና ከርሱ ትይዩ  2 kΩ ቅዋሜ አለው ማለት ነው።
= ከቴቭኒን ወደ ኖርተን አቀያየር ዘዴ=
የኖርተን ተመጣጣኝ ኡደት ከ የቴቭኒን ተመጣጣ ዑደት ጋር እንዲህ ይዛመዳሉ፡
የውጭ ማያያዣ
መደብ:ኤሌክትሪክ ዑደት
ሚስቱ ደግ ስንዴ እራቱ ወይራ እንጨቱ ደስታ ነው እቤቱ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ክረምትና ኮሶ ቤት በምሰሶ
ክረምትና ኮሶ ቤት በምሰሶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የማያድግ ልጅ ባራስ ቤቱ ዳንኪራ ይመታል
የማያድግ ልጅ ባራስ ቤቱ ዳንኪራ ይመታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያድግ ልጅ ባራስ ቤቱ ዳንኪራ ይመታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አል ኪንዲ
አቡ ዩሱፍ የዕቁብ ኢብኑ ኢስሃቅ አል-ኪንዲ በ 800 እ.ኤ.አ. አካባቢ በኩፋ ነበር የተወለደው። አባቱ የኸሊፋ ሃሩን አር-ረሺድ ባለሥልጣን ነበር። አል-ኪንዲ በአል- መእሙን፣ አል-ሙእተሲም እና በአል- ሙተወኪል (የአባሲ ሙስሊም ኸሊፋዎች) ዘመን የኖረ ሲሆን በዋናነትም በባግዳድ ነው ያደገው።
በአል-ሙተወኪል ዘመን ለኸሊፋው ተቀጥሮ በካሊግራፈርነት (የእጅ ፅሁፍ ጥበብ) ሠርቷል። በፍልስፍና አመለካከቱ የተነሣ የሙስሊሞች ኸሊፋ የነበረው አል-ሙተወኪል ተቆጥቶበት መፅሃፎቹንም ሙሉ በሙሉ የወረሰው ሲሆን ኋላ ላይ ግን መልሦለታል። የሞተውም በ873 በአል-ሙተአሚድ ዘመን ነው። አል-ኪንዲ ፈላስፋ፣ የሂሣብ ሊቅ፣ የፊዚክስ ባለሙያ፣ የስነ-ከዋክብት ተመራማሪ፣ የህክምና ሰው፣ አሣሽ (geographer) እንዲሁም በሙዚቃ አዋቂም ነበር። በነኚህ ዘርፎች ሁሉ ዙሪያ ወጥ የሆነ አስተዋፅኦ ማበርከቱ እጅግ የሚገርም ነው። በነኚሁ በርካታ ሥራዎቹም የተነሣ አል-ኪንዲ “የዓረቡ ዓለም ፈላስፋ” በመባል ይታወቃል። በሂሣብ መስክ በቁጥሮች ሥርዓት (number system) ዙሪያ አራት መፅሃፎችን የፃፈ ሲሆን ለአብዛኛው ዘመናዊ አሪትሜቲክ ክፍልም መሠረት ያስቀመጠው እሱ ነው። ምንም እንኳ አብዛኞቹ የዐረብኛ ቁጥሮች የጎለበቱት በእውቁ የሂሣብ ሊቅ በአል-ኸዋርዝሚ ቢሆንም አል-ኪንዲም ተጨማሪ ጉልህ የሆኑ አስተዋፅኦዎችን አክሎበታል። አል-ኪንዲ ለሥነ ከዋክብት ጥናት ለሚያግዘው ስፈሪካል ጂኦሜትሪ / spherical geometry/ ያበረከተው አስተዋፅኦም ቀላል አልነበረም። በኬሚስትሪ በኩል ብረት-ነኬ ቤዞች (base metals) ወደ ውድ ብረቶች (precious metals) ሊቀየሩ ይችላሉ የሚለውን ሀሣብ የተቃወመ ሲሆን በተቃራኒው ደግሞ በዘመኑ የተንሰራፋውን የአል-ኬሚያን እይታ በመቃወም በኬሚካል ፅግበራ (chemical reactions) የተነሣ የንጥረ-ነገሮች (elements) ትራንስፎርሜሽን (ሙሉ ለሙሉ የንጥረ-ለወጥ) አይከሠትም በሚለው ላይ አፅንኦት ሠጥቷል። በፊዚክስ በኩል ለጂኦሜትሪካል ኦፕቲክስ / geometrical optics/ ትልቅ አስተዋፅኦ ያበረከተ ሲሆን በዚሁ ዙሪያም መፅሃፍ ፅፏል። ይህ መፅሃፍ ኋላ ላይ ሮጀር ባኮንን /Roger Bacon/ ለመሣሠሉ እውቅ ሣይንቲስቶች መነቃቃትንና መንገድን አመላክቷል። በህክምናው ዘርፍ ደግሞ በዚያ ዘመን ይታወቁ ለነበሩት መድሃኒቶች ሁሉ ስልታዊ በሆነ መንገድ የአጠቃቃም መጠናቸውን ለማስቀመጥ ከፍተኛ አስተዋፅ ነበረው። ይህም በሃኪሞች ዘንድ በአጠቃቀም መጠን ዙሪያ ይነሣ የነበረውንና መድሃኒት ለማዘዝ ይቸገሩበት የነበረውን ሁኔታ አስወግዷል። በሱ ዘመን ስለ ሳይንሣዊ ሙዚቃ የነበረው እውቀት እጅግ በጣም ኢምንት ነበር። በዚህ ዙሪያም መጣጣምን (harmony) ለመፍጠር የሚያግዙ በርካታ የሙዚቃ ኖታዎች (notes) የየራሣቸው የሆነ ክረዜማ (pitch) እንዳላቸውና በዚህም የተነሣ እጅግ አነስተኛ አሊያም እጀግ ከፍተኛ ኖታ ያላቸው ክረዜማ አስደሳች አለመሆናቸውን አመልክቷል። የመጣጣም ደረጃ በኖታ ድግግሞሽ (frequency of notes) ላይ መወሰኑንም አብራርቷል። ከዚህም ሌላ ድምፅ ሲፈጠር በአየር ውስጥ የጆሮን ታምቡር የሚመታ ሞገድ የሚያመነጭ መሆኑንም ጠቁሟል። ሥራው ክረዜማን በመወሰኑ ዙሪያ ጠቃሚ ማስታወሻዎችን ይዟል። በሌላ በኩል ደግሞ ዉጤታማ ፀሃፊ የነበረ ሲሆን በሱ የተፃፉ መፃህፍትም 241 ያህል ይደርሣሉ። እጅግ የታወቁትን በዚህ መልኩ ልንከፍላቸው እንችላለን:- አስትሮኖሚ 16፣ አሪትሜቲክ 11፣ ጂኦሜትሪ 32፣ ህክምና 22፣ ፊዚክስ 12፣ ፍልስፍና 22፣ ሎጂክ 9፣ ሥነ-ልቦና 5፣ ሙዚቃ 7 ናቸው። ከዚህም በተጨማሪ በማዕበል (tides)፣ በሥነከዋክብት መሣሪያዎች፣ በአለት፣ በውድ ድንጋዮችን እና በመሣሠሉት ዙሪያ በርከት ያሉና ለሣይንስ እጅግ ጠቃሚ የሆኑ ፅሁፎችን ፅፏል። የግሪክ ሥራዎችን ወደ ዐረብኛ ከተረጎሙት ቀደምት ሰዎች መካከልም የሚጠቀስ ነው። ነገር ግን ይህ እውነታ በቁጥር በርካታ በሆኑ ወጥ ሥራዎቹ ሊሸፈን ችሏል። ያለመታደል ሆኖ በርካታ መፅሃፎቹ ዛሬ የሉም። ያሉት ግን አል-ኪንዲ የነበረበትን የመጠቀ የእውቀት ደረጃ የሚመሠክሩ ናቸው። አል-ኪንዲ በላቲኖች አልኪንዱስ / Alkindus/ በመባል የሚታወቅ ሲሆን በርካታ መፅሃፎቹም በክሬሞናዊው ጄራርድ (Gherard of Cremona) አማካይነት ወደ ላቲን ተተርጉመዋል። በመካከለኛው ዘመን ወደ ላቲን ከተተረጎሙ መፅሃፎቹ መካከል “ሪሣላ ዳር ተንጂም”፣ “ኢክቲያራት አል- አያም”፣ “ኢላሂያቱ አሪስቱ”፣ “አል-ሙሲቃ”፣ “መድኡ ጀዝር” እና “አድዊያ ሙረከባ” ይገኙበታል። በሣይንስ እና በፍልስፍናው በኩል በዚያን ዘመን ለነበረው የሣይንስ ማንሠራራት የአል- ኪንዲ ተፅእኖ ቀላል አልነበረም። በመካከለኛው ዘመን በዘመኑ ከነበሩት አሥራ ሁለት ትላልቅ ምሁራን መካከል አንዱ እንደነበረ ካርዳኖ /Cardano/ መስክሮለታል። ሥራዎቹ በርግጥም በበርካታ ጉዳዮች ላይ ትልቅ ለውጥና እድገትን ያመጡ ሲሆን በተለይም ፊዚክስ፣ ሂሣብ፣ ህክምናና ሙዚቃ በዋናነት ይጠቀሣሉ።
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:ሒሳብ ተመራማሪዎች መደብ:የመስጴጦምያ ታሪክ
ጆን ሎክ
200px|thumb|right| ጆን ሎክ
ጆን ሎክ ( 29 ነሐሴ 1632 – 28 ጥቅምት 1704), የለዘብተኝነት (ሊብራሊዝም) አባት በመባል የሚታወቀው ሎክ የእንግሊዝ ፈላስፋና ሐኪም ነበር።  የሎክ ጽሑፎች በፈረንሳዊዎቹ አብዮተኞች ቮልቴር እና ሩሶ ዘንድ የሰረጸና በስኮትላንድ አሳቢዎች እና እንዲሁም በአሜሪካ አብዮተኞች ዘንድ ተሰሚነት የነበራቸው ነበሩ። በአሜሪካ የነጻነት ድንጋጌ ላይ የጆን ሎክ ስም ሰፍሮ ይገኛል።
የሎክ ኅልዮቶች (ሃሳቦች) ብዙ ጊዜ የሚያጠነጥኑት በማንነት ጥያቄወችና በራስ ግምት ላይ ነበር። እንደ ሎክ አስተሳሰብ ሁሉም ያለምንም ዕውቀት እንደተወለደ የታመነ ነበር። ማናቸውም እውቀቶች የሰው ልጅ ከተወለደ በኋላ በተጨባጩ አለም ሲኖር ከሚያጋጥመው ተመክሮ የሚመነጭ ነው ፡፡
ማጣቀሻ
መደብ:የእንግሊዝ ሰዎች መደብ:ፈላስፋዎች
አንድሮሜዳ 1 (መፅሀፍ)
"አንድሮሜዳ 1" በዶክተር ሮዳስ ታደሰ እና በዶክተር ጌትነት ፈለቀ የተፃፈ ሳይንሳዊ መፅሀፍ ነው።
ፍቅርና ጉርሻ ካላስጨነቀ አያምርም
ፍቅርና ጉርሻ ካላስጨነቀ አያምርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ
የዜግነት ክብር በኢትዮጵያችን ፀንቶ
ታየ ህዝባዊነት ዳር እስከዳር በርቶ
ብሪቲሽ ኮለምቢያ
300px|thumbnail|የብሪቲሽ ኮለምቢያ ሥፍራ በካናዳ thumb|ሰንደቅ
ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ
ለሰላም ለፍትህ ለህዝቦች ነፃነት
ብሪቲሽ ኮለምቢያ
ብሪቲሽ ኮለምቢያ ( British Columbia) ( Colombie-Britannique) በካናዳ የሚገኝ ክፍላገር ነው። ዋና ከተማው ቪክቶሪያ፣ ካናዳ ነው።
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
ወደፊት ገስግሺ ውድ እናት ኢትዮጵያ
በእኩልነት በፍቅር ቆመናል ባንድነት
መሰረተ ፅኑ ሰብዕናን ያልሻርን
ህዝቦች ነን ለስራ በስራ የኖርን
ድንቅ የባህል መድረክ ያኩሪ ቅርስ ባለቤት
የተፈጥሮ ፀጋ የጀግና ህዝብ እናት<br ብብብብብ> እንጠብቅሻለን አለብን አደራ
ግጥም ደረጀ መላኩ መንገሻ፤ ዜማ ሰሎሞን ሉሉ ምትኩ
መያያዣዎች
መደብ:ብሄራዊ መዝሙር መደብ:የኢትዮጵያ ዘፈኖች
የማላዊ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ማላዊ
25 እ.ኤ.አ.
20er
አልቢና ሻጊሙራቶዋ
አልቢና ሻጊሙራቶዋ (መስኮብኛ፦ Альбина Анваровна Шагимуратова) (1979 እ.ኤ.አ.፣ ታሽኬንት፣ ሶቪዬት_ሕብረት) የሩሲያ ኦፔራ ዘፋኝ (ሶፕራኖ) ነች።
ማጣቀሻወች
http://www.albinashagimuratova.com/
መደብ:ዘፋኞች መደብ:የሩስያ ሰዎች
የባቢሎን ነገሥታት ዝርዝር
የባቢሎን ነገሥታት ዝርዝር ከመዝገቦች ታውቋል።
* መደብ:የነገሥታት ዝርዝሮች
24 September
24 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 14 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ጂም ሞሪሰን
thumb|285px|ጂም ሞሪሰን በ1968 እ.ኤ.አ.
ጂም ሞሪሰን (እንግሊዝኛ፦ Jim Morrison) የአሜሪካ ዘፋኝና የዘፈን ደራሲ እንዲሁም የግጥም ደራሲ ነበር። ዲሴምበር 8 ቀን 1943 እ.ኤ.አ. ተወልዶ በጁላይ 3 ቀን 1971 እ.ኤ.አ. ሞተ።
መደብ:የአሜሪካ ዘፋኞች
የሰይጣን ዱባ
300px|thumb የሰይጣን ዱባ ኢትዮጵያና በአለም ውስጥ የሚገኝ ዱባ ነው። ባብዛኛው ይህ ከCucurbita pepo ይበቅላል፣ ያውም ዝርያ በልዩ ልዩ አይነቶች ደግሞ ቢጫ ዱባና ዙኪኒ ያስገኛል።
በእንግሊዝኛው አለም፣ ዱባው ውስጡ እንደ ቡርቡር ቅል ባዶ ተደርጎ አስፈሪ መልክ ተቀርጾበት እንደ ሻማ ማስቀመጫ መደረጉ ከ19ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በተለይ የልጆች ልማድ ሆነ። ከ1850 ዓም በኋላ፣ ይሄ ልማድ «ሃሎዊን» («የሙታን ዋዜማ») የተባለውን ከአረመኔነት የቆየ ጥንታዊ በዓል ለማክበር መጣ። ፍሬው «የሰይጣን ዱባ» መባሉ ከዚያ ሆነ።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:አትክልት
ኒያል ኖይጊያላቅ
ኒያል ኖይጊያላቅ ከ370 እስከ 397 ዓም ድረስ የአየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
የአራት ሊቃውንት ዜና መዋዕል (1608 ዓም ታትሞ) እና ክሮኒኮን ስኮቶሩም (1142 ዓም) በዚህ አቆጣጠር ይስማማሉ።
ተከናንቦ የሚበላውን ተጎንብሰህ ግባበት
ተከናንቦ የሚበላውን ተጎንብሰህ ግባበት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ቱሉዝ
የአየር፡ ጸባይ
ቱሉስ፡ በአመት፡ ውስጥ፡ አብዛናዎን፡ ገዛ፡ ፀሐያማ፡ ስትሆን፣ በየፈረንሳይ፡ ሞቃታማ፡ ከሚባሉት፡ ከተማዎች፡ ውስጥ፡ ትመደባለች፡፡ ከፍተኛ፡ ሙቀትዋ፡ ከ28°c እስከ 33°c ሲሆን፣ (እስከ 44°c የደረስበት፡ አመታት፡ ተመዝግበዋል) ዝቅተኛው፡ 0°c እስከ 3°c፡ ይደርሳል ። ጸደይ- ዝናባማና፡ መብረቅ፡ የበዛበት። በጋ- ደረቅና፡ ሞቃታማ። ክረምት- እርጦብና፡ ቀዝቃዛ፡ (በብዛት፡ ካለ፡ በረዶ)።
ሱሳና ሓርፕ
thumb|ሱሳና ሐርፕ በወሓካ ሱሳና ሓርፕ (እስፓንኛ፦ Susana Harp) በኤፕሪል 8 ቀን 1968 እ.ኤ.አ. በወሓካ ዴ ዋሬዝ፣ ወሓካ፣ ሜክሲኮ) ታዋቂ ሜክሲካዊት ዘፋኝ እና ዘፈን ደራሲ ስትሆን በብዙ ቋንቋ በመዝፈን፣ በተለይ በእስፓንኛ እና እንግሊዝኛ ትታወቃለች።
መደብ:የሜክሲኮ ዘፋኞች
ላው ድዙ
300px|thumb|ላው ድዙ ወደ ምዕራቡ በጎሽ ጀርባ ሲሄድ ላው ድዙ በ6ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ያህል የቻይና ፈላስፋ ነበር። የዳዊስም መሥራችና የእምነት ጽሑፉ የዳው ዴ ጂንግ («የምግባር መንገድ ጽሑፍ») ደራሲ ነበር። በኋላ (ከ2ኛ ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ጀምሮ) በዳዊስም ውስጥ እንደ አንድ አምላክ ተቆጥሯል።
ልክ መቼ እንደ ኖረ በእርግጥ ባይታወቅም በኮንግ-ፉጸ ዘመን ያሕል (6ኛው ክፍለ ዘመን ክክርስቶስ በፊት) እንደ ነበር ይታመናል። (እንዲሁም ይህ በሕንድ አገር የኡዲስም መሥራች ጎታማ ቡዳና የጃይኒስም መስራች ማሃቪራ ዘመን ያሕል ነበር።) በዳዊስቶች ዘንድ፣ ላው ድዙ እና ኮንግ-ፉጸ አንዴ  ተገኛኑ።
ላው ድዙ የመዝገብ ጽሑፍ ዘጋቢ እንደ ነበር ይባላል። በአንዳንድ አቆጣጠር በ610 ዓክልበ ግድም ተወለደ፣ መጽሐፉን የጻፈው 540 ዓክልበ. ያሕል ነበር። ቅጂዎች ቢያንስ ከ300 ዓክልበ. ጀምሮ እንደ ተገኙ ከሥነ ቅርስ እርግጥኛ ነው።
በፍልስፍና መጽሐፉ ዳው ዴ ቺንግ ከጻፈው በተለይ ታዋቂ የሆነው የዳዊስም «ሦስት ሀብቶች» (ቆጠባ፣ ምሕረት፣ ትሕትና) ናቸው። ከላው ድዙም አስቀድሞ ለእስራኤል ነቢይ ሚክያስ (700 ዓክልበ. ግድም) በትንቢተ ሚክያስ 6:8 በጣም ተመሳሣሳይ መልዕክት ተሰጠ፤ በዚያ መሠረት በእግዚአብሔር ሕግ ውስጥ ሦስቱ አስፈላጊነቶች ፍርድ፣ ምሕረትና ትሕትና ናቸው።
መደብ:የቻይና ሰዎች መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:ዳዊስም
ጉንጉን (የቻይና)
250px|thumbnail|የቻይና ጉንጉን
ጉንጉን የጽጉር አሠራር አይነት ሲሆን ይህ ቄንጥ በቻይና ታሪክ ከ1611 እስከ 1904 ዓ.ም. ድረስ ለቻይናዊ ወንድ ሁሉ ግዴታ ሆነ።
የማንቹ ሕዝብ ወገን አገሩን ወርረው ሲይዙ፣ በቻይና ክፍሎች ውስጥ የማንቹዎቹን ልማዳዊ ጽጉር አሠራር በተገዙት ሕዝቦች ላይ ከ1611 ዓ.ም. ጀምሮ አስገደዱ። ይህም ማለት ጽጉሩን ከፊት በየአሥሩ ቀኖች መላጭ፤ በኋላም ረጅም የማይቋረጥ የተጐነጐነ ሹሩባ መኖር አስፈላጊ ሆነባቸው።
በ1904 ዓም በሢንኃይ አብዮት ዘመን የቻይና ሕዝብ አንድላይ ጉንጉናቸውን ቈረጡ።
መደብ:የቻይና ታሪክ
ሙሃማድ ዓሊ
መደብ:ስፖርት መደብ:የአሜሪካ ሰዎች
ክረምትና ወላድ ሲጠሉት ያከብራል
ክረምትና ወላድ ሲጠሉት ያከብራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንጎቻ የበላ ከራት ይታገሳል
እንጎቻ የበላ ከራት ይታገሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ድመት
thumb|380px| ስድስት ድመቶች ድመት አንስተኛ ስጋ በሊታ እንስሳ ስትሆን እቤት ውስጥ አይጥና የመሳሰሉትን ተውሳኮች ለመያዝ ታገለግላለች።
ድመት በአሁኑ ጊዜ ከሁሉም እንስሳ በላይ በቤት እንስሳነቱዋ ተፈላጊነትን ያላት ናት። ተመራማሪወች የድመትን ለማዳነት ቢያንስ ቢያንስ 9500 ዓመት እንደሚሞላው ሊያረጋግጡ ችለዋል።
የቤት እንስሳ ድመቶች እንዳሉ ሁሉ በየዱሩም የሚላወሱ፣ ምግባቸውን አድነው መብላት የሚችሉ ድመቶችም አሉ። ለማደን እንዲረዳቸውም አይናቸው የሰው ልጅ ማየት ከሚችልበት 1/6ኛ ብርሃን ውስጥ እንኳ ይሰራል፣ ጆሮዋቸውም ከሰውና ከውሻ ይልቅ በጣም ሃይለኛ ነው፣ አፍንጫቸውም እንዲሁ። የድመቶች ድክመት ምንድን ነው፣ ስኳር ስኳር የሚልን ነገር መቅመስ አይችሉም፣ ከዚ በተረፈ አይናቸው ከአረንጓዴና ሰማያዊ ቀለማት ውጭ መለየት አይችልም። ለምሳሌ ቀይና አረንጓዴ ለድመት አንድ አይነት ቀለም ነው።
የውጭ ማያያዣዎች
መደብ:ለማዳ እንስሶች መደብ:የዱር አራዊት
የማያድግ ልጅ ታዝሎ ያፏጫል
የማያድግ ልጅ ታዝሎ ያፏጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያድግ ልጅ ታዝሎ ያፏጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ያለ ባለቤቱ አይነድም እሳቱ
ያለ ባለቤቱ አይነድም እሳቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ባለቤቱ አይነድም እሳቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፍቅር ካለ ዘጠኝ ቂጣ ለባልና ሚስት ይበቃል
ፍቅር ካለ ዘጠኝ ቂጣ ለባልና ሚስት ይበቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሚስቱን ጠልቶ ካማቱ ልጁን ከሶ ካባቱ
ሚስቱን ጠልቶ ካማቱ ልጁን ከሶ ካባቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፍቅር ካለ ዘጠኝ ቂጣ ለባልና ሚስት ይበቃል
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ሚስቱን ጠልቶ ካማቱ ልጁን ከሶ ካባቱ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ተከፈት ያለው ጉሮሮ ጦም አያድርም
ተከፈት ያለው ጉሮሮ ጦም አያድርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ንዋየ ማርያም
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሕዱ አምላክ አሜን
ንዋይ=ቅዱስ ቁሳቁስ
ማርያም=የሰው ስም
ፍቅር ፍቅር ሲሉ ደሀ ሆነው ቀሩ
ፍቅር ፍቅር ሲሉ ደሀ ሆነው ቀሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
24 እ.ኤ.አ.
20er
ቫሌሪ ሌዮንትየቭ
ቫሌሪ ሌዮንትየቭ (1941 ዓም- ) ዝነኛ የሩስያ ዘፋኝና ተዋናይ ነው።
መደብ:የሩስያ ሰዎች መደብ:ዘፋኞች መደብ:ተዋናዮች
ርግ ቬዳ
ሪግ-ቬዳ (ሳንስክሪት፡= ऋग्वेद /ርግቬዳ/ «የምስጋና ዕውቀት» ) በሂንዱ ሃይማኖት ታሪክ ከሁሉ ጥንታዊ የሆነ እምነት ጽሁፍ ነው። የተቀነባበሩበት ቋንቋ በጣም ጥንታዊ የሳንስክሪት አይነት ሲሆን፣ ይህ ቋንቋ የተነገረው ምናልባት ከ1700-1100 ዓክልበ. ያህል እንደ ሆነ ይታመናል። የጽሕፈት እውቀት (ዴቫናጋሪ ፊደል) ከዚያ በኋላ ወደ ሕንድ የደረሰው ሲሆን፣ ግጥሞቹ በቃል ድምጽ ብቻ ተወርሰው እንደ ታወሱ ይታመናል።  በአሥር መጻሕፍት ወይም «መንደላ» ይከፈላሉ፤ ከነዚህም፣ መንደላዎቹ 2-7 ከሁሉ ጥንታዊ እንደ ሆኑ ይታመናል።
ግጥሞቹ ባብዛኛው አርያኖች በዚያን ጊዜ የታመኑባቸው አማልክት ምስጋና መዝሙሮች ናቸው፤ ከነዚህ አማልክት ዋናዎቹ ኢንድራ፣ ሚትራና አግኒ («እሳት») ናቸው። ሌሎች የተፈጥሮ ባሕርዮች እንደ ጣኦታት እራሳቸው ከፍ ከፍ ተደረጉ፦ ቨሩና (ውሃ)፣ ሱርያ (ፀሐይ)፣ ቫዩ (ንፋስ)፣ ድያውስ (ሰማይ)፣ ፕርጢቪ (ምድር) ናቸው። ከነዚህም ጣኦታት፣ የኢንድራ፣ ሚትራ፣ ቨሩና ወዘተ. ስሞች ደግሞ በሚታኒ ጽላቶች (ከ1500-1300 ዓክልበ. ሶርያ አካባቢ) ተገኝተዋል፤ ሚጥራ በተጨማሪ በአቨስታ (የፋርስ ዞራስተር ሃይማኖት መጽሐፍ) ይገኛል። እነዚህ ሁለት ብሔሮች፣ ሚታኒ እና ጥንታዊ ፋርስ፣ በርግ ቬዳ መሠረት ሕንድን ከወረሩት አርያን ወይም ሳንስክሪት ነገዶች ጋራ በቋንቋም ሆነ በእምነት በኩል ቅርብ ዝምድና እንደ ነበራቸው ግልጽ ነው።
መደብ:ሃይማኖት መደብ:ሕንድ መደብ:ሥነ ጽሁፍ መደብ:የህንዱ እምነት
የሚኒሊክ ድኩላ ለምን ተባለ
የሚኒሊክ ድኩላ ለምን ተባለ?ማብራሪያ ቢሰጥበት
ኒያል ካይሌ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ማኒቶባ
300px|thumbnail|የማኒቶባ ሥፍራ በካናዳ 300px|thumbnail|የማኒቶባ ባንዲራ
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
የሰው ልጅ
ወንድ እና ሴት ሰው|thumbnail|250px|right የሠው ልጅ ወይም በአጭሩ ሰው በዝርያ ምደባ ሳይንስ መጠሪያው Homo sapiens (የላቲን ቃል፡ ብልጡ ሰው ወይም አዋቂው ሰው አልያም ደግሞ ጨዋው ሰው) እየተባለ የሚጠራው ዘር ሲሆን ከታላቁ የሰብአስትኔ ዘር በHominidae ከሚገኙት Homo የሚባሉ ባለ ሁለት እግር ዝርያዎች ንዑስ ቤተሰብ በህይወት የቀረ ወይንም ያልጠፋ ምድርንም ለመግዛት የተዘጋጀው ብቸኛው ዝርያ ነው። ነገር ግን ሠው የሚለው ቃል ለማንኛውም በHomo ውስጥ ለሚገኝ ዝርያ መጠሪያ ነው።
መደብ:የሰው ልጅ ጥናት
ኤማጥያ
ደግሞ ይዩ
መደብ:የአውሮፓ ታሪካዊ አገሮች
ሰኔ ፳
ሰኔ ፳ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፺ኛው ቀን ሲሆን የፀደይ (በልግ)ወቅት ፹፭ኛው ቀን ነው።   ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፸፮ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፸፭ ቀናት ይቀራሉ።
ልደት
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ክረምትን የፈጀ በጋ እዳውን የፈጀ ዜጋ
ክረምትን የፈጀ በጋ እዳውን የፈጀ ዜጋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ክሌኦጳትራ ስትራታን
ክሌኦጳትራ ስትራታን (2002 እ.ኤ.አ.፣ ኪሺንው፣ ሞልዶቫ) የሞልዶቫ ዘፋኝ ነች።
ተኩላ እንደ አንበሳ እጮህ ብላ ተተረተረች
ተኩላ እንደ አንበሳ እጮህ ብላ ተተረተረች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ክሌኦጳትራ ስትራታን
ማጣቀሻወች
www.cleopatrastratan.com
መደብ:ዘፋኞች መደብ:ሞልዶቫ
የውሻ ወገን
እነዚህ ዝርዮች ሁሉ 78 ሐብለ በራሂ ጥንዶች (39 x 2) ስላሉዋቸው፣ እርስ በርስ ሊከለሱ ይቻላል።
መደብ:አጥቢ እንስሳት መደብ:የዱር አራዊት
እንጣጥ እንደ ፌቆ ሙልጭ እንደ ስብቆ
እንጣጥ እንደ ፌቆ ሙልጭ እንደ ስብቆ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የማያድግ ጥጃ ከበሬ ፊት ይነጫል
የማያድግ ጥጃ ከበሬ ፊት ይነጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያድግ ጥጃ ከበሬ ፊት ይነጫል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፍየል ሁለት ወልዳ አንዱ ለመጽሀፍ አንዱ ለወናፍ
ፍየል ሁለት ወልዳ አንዱ ለመጽሀፍ አንዱ ለወናፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
23 እ.ኤ.አ.
20er
ኒያል ግሉንዱብ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
የሞሪሽስ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሞሪሽስ
ያለ እዳው መዝመት ዋ ብሎ መቅረት
ያለ እዳው መዝመት ዋ ብሎ መቅረት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ እዳው መዝመት ዋ ብሎ መቅረት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰስካቸወን
300px|thumbnail|የሰስካቸወን ሥፍራ በካናዳ
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
ክፉ ሴት በኑሮ ላይ ከባድ ሬሳ ትሆናለች
ክፉ ሴት በኑሮ ላይ ከባድ ሬሳ ትሆናለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንጥስ ቢሉ ቅንጥስ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ተረት ከ
መደብ:ተረቶች
ፍየል መንታ ወልዳ አንዱ ለመጽሀፍ አንዱ ለወናፍ
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
የአስቴር ትዝታዎች
የአስቴር ትዝታዎች  በ1996 ዓ.ም (በ2004 እ.ኤ.አ.) የወጣ የአስቴር አወቀ አልበም ነው።
የዜማዎች ዝርዝር
መደብ:አልበሞች
ተኩላ ፍየል በላ
ተኩላ ፍየል በላ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
የማያግዙ በፈር ያግዛሉ በከንፈር
የማያግዙ በፈር ያግዛሉ በከንፈር የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያግዙ በፈር ያግዛሉ በከንፈር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሥነ ጽሑፍ
የሥነ ጽሑፍ ጠበብት
ደራስያን
ሐያስያን
ጸሐፌ ተውኔቶች
ተዋንያን
ጋዜጠኞች
ገጣምያን
ጸሐፍት
ሥነ ጽሑፍ በሃገር፤ በቋንቋ ወይም በባህል
የአፍሪካ ሥነ ጽሑፍ
የእስያ ሥነ ጽሑፍ
የአውሮፓ ሥነ ጽሑፍ
የሰሜን አሜሪካ ሥነ ጽሑፍ
የላቲን አሜሪካ ሥነ ጽሑፍ
ሥነፅሁፋዊ ሂስ
*
ያለ እዳው ዘማች ዋ ብሎ መቅረት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አሰር ማለት ምን ማለት ነው ?
አሰር ማለት የግእዝ ቁንቋ ሲሆን ትርጉሙም የነበረንን ነገር እንደገና ፈልጎ ማግኝት ማለት ነው፤''
የቀዳማዊ ዓፄ ዮሐንስ አጭር ዜና መዋዕል- በሌሎች ቦታዎች እንደተኘ
ታሪክ ዘአጽናፍ ሰገድ ዳግም ዘረከብነ በካልዕ ብሔር  የቀዳማዊ አጼ ዮሐንስን ዜና ውሎ የሚተርክ አጭር ጽሑፍ ነው። ይሄ እንግዴህ ከረጅሙ፣ የቀዳማዊ ዓፄ ዮሐንስ ዜና መዋዕል የተለየና 2 ገጽ ብቻ ያለው መጽሐፍ ነው። ከታች በግዕዝና በፈረንሳይኛ ቀርቧል። thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ  በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች  በ[[ግዕዝ ማንበብ ይችላላሉ|page=6]]
መደብ:ቀዳማዊ ዓፄ ዮሐንስ መደብ:የኢትዮጵያ ዜና መዋዕል መደብ:ግዕዝ
ሰኸተፒብሬ
ሰወሰኽታዊ ሰኸተፒብሬ ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1798 እስከ 1796 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የሰመንካሬ ነብኑኒ ተከታይ ነበረ። ስሙ «ሰኸተፒብሬ» ትርጉም ከግብጽኛ «የሬን ልብ የሚያረጋጋ» ማለት ነው።
አንድ ማሕተም ቅርስ የሰኸተፒብሬ ስያሜ በሃይሮግሊፍ እና የጌባል (በፊንቄ) ገዥ ያኪን-ኢሉ ስም በኩነይፎርም ጽሕፈት አንድላይ ያሳያል።
ሕልውናው ደግሞ ከአንድ ጽላት ተረጋግጧል። ይህም ጽላት በሲና ልሳነ ምድር በኩልና እርሳስ ማዕድን ቦታ ተገኘ። በኋላ ዘመን በተጻፈው በቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ላይ የሆተፒብሬ ስም ደግሞ «ሰኸተፒብሬ» ስለሚጻፍ፣ አንዳንድ ሊቃውንት ሁለቱን አደናግረዋል። በአቶ ራይሆልት ግመት ተከታዩ ሰዋጅካሬ ነበር።
ኒያል ፍሮሳቅ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
አልፍሬድ ሂችኮክ
300px|thumb|አልፍሬድ ሂችኮክ በ1947 ዓም ፎቶ አልፍሬድ ሂችኮክ (1891-1972 ዓም) ዝነኛ የኢንግላንድ ፊልም ዳይረክቶር ነበሩ። በ1947 ዓም የአሜሪካ ዜጋ ሆኑ።
25 September
25 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 15 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
እንጨት ሞልቶ ዛቢያ አይገኝበት
እንጨት ሞልቶ ዛቢያ አይገኝበት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሲርባ አባይ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
22 እ.ኤ.አ.
20er
ምዕ/ጎጃም ዞን
ሜጫ ወረዳ የመስኖ ተጠቃሚ ከሆኑ የም/ጎጃም ወረዳዎች የመጀመሪያዋ ስትሆን ዋና ከተመዋም መራዊ ነች። በወረዳዋ ፩ የመንግስትና በርካታ የግል ኮሌጆች ይገኛሉ። በመሪዊ ከተማ ፩ ደረጃውን የጠበቀ ሆስፒታል እተገነባ ነዉ ግምባታው ሲጠናቀቅ 43ት ቀሌዎችን ተጠቃሚ ያደርጋል። መራዊ ለኑሮ ተስማሚና ለኢንቨስትመንት አመች ናት። በከተመዋ ፩ የወረቀት ፋብሪካ እየተገነባ ይገኛል። ለልማትም ቢሆን ተስማሚ ናት፤ ምክንያቱም የቆጋ መስኖ በዉስጧ ስለሚገኝ ነው። መራዊ ከባህር ዳር 35ኪ.ሜ  ርቃት ገኛለች።
መደብ:አማራ ክልል
ሚስቱን ገድሎ አማቱ ቤት ተሽሽገ
ሚስቱን ገድሎ አማቱ ቤት ተሽሽገ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ተኩሶ ጣለ ወጋ ነቀለ
ተኩሶ ጣለ ወጋ ነቀለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ማከዶን
ማከዶን (ግሪክኛ፦ Μακεδών) ወይም ማከድኖስ (ግሪክ፦ Μακεδνός) በጥንታዊ ግሪክ አፈ ታሪክ የመቄዶን አገር መሥራች። ይህ አገር ቀድሞ ኤማጥያ ይባል ነበር።
ጸሐፊው ዲዮዶሮስ ሲኩሉስ እንደሚለን፣ ማከዶንና አኑቢስ የኦሲሪስ አፒስ ልጆች ነበሩ፤ ከኦሲሪስ ጋር ወደ አገሮች ሁሉ፣ በአፍሪቃ እስያና አውሮፓ ይጓዙ ነበር። አኑቢስ የውሻ ቆዳ እንደ ካባ ይለብስ ነበር፤ ማከዶንም የተኲላ ፍርምባ ለበሰ። በኋላ ኦሲሪስ ልጁን ማከዶን በመቄዶን አገር ላይ እንደ ንጉሥ ለቀቀው።
ፍየል መንታ ትወልድና አንዱ ለወናፍ አንዱ ለመጽሀፍ
ፍየል መንታ ትወልድና አንዱ ለወናፍ አንዱ ለመጽሀፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
የውሻ አስተኔ
የውሻ አስተኔ (Canidae) በስጋበል ክፍለመደብ ውስጥ ሲሆን፣ ያሉበት አጥቢ እንስሶች ሁሉ ውሻ፣ ተኩላ፣ ቀበሮ ወይም የዪ ይባላሉ።
በዘመናዊ ሥነ ሕይወት ረገድ፣ 36 ዝርያዎች በ12 ልዩ ልዩ ወገኖች ይከፈላሉ።
ነጠላ ዝርዮች፦
መደብ:አጥቢ እንስሳት መደብ:የዱር አራዊት
ታልጠገቡ አይዘሉ ካልዘለሉ አይሰበሩ
ታልጠገቡ አይዘሉ ካልዘለሉ አይሰበሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
የሸዋ ኣረም
300px|thumb|የሸዋ አረም የሸዋ ኣረም (Galinsoga parviflora) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
የሸዋ አረም እስከ 75 ሴንቲ ሜትር ድረስ ሊሆን ይችላል። ባለ ቅርንጫፍ እጽ፣ ፊት ለፊት የሆኑ ባለ አገዳ ቅጠሎቹ ዳርቻቸው ጥርስ ባለ ሚስማር ላይ ነው። አበቦቹ በትንንሽ ራሶች ናቸው፣ ራሱም በ3-8 ነጭ አበቢቶች ተከብቦ፣ እነዚህም አበቢቶች 1 mm ሆነው ሦስት ግርብ ያላቸው ናቸው። በመሃሉ ያሉት አበቢቶች ቢጫ ሲሆኑ ቱቦአዊ ቅርጽ አላቸው።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
ስሙ «የሸዋ» ቢባልም እንዲያውም መነሻው በፔሩ ነበረ። አሁን ወደ ብዙ አህጉራት ተስፋፍቶ በአጠቃላይ እንደ አረም ይቆጠራል።
የተክሉ ጥቅም
በኮሎምቢያ አገር አበሳሰል «አሕያኮ» በሚባል ሾርባ አይነት ውስጥ እንደ ቅመም ይበላል። በሠላጣ ደግሞ ሊበላ ይችላል።
በኢትዮጵያ ባህላዊ መድሃኒት፣ የትኩስ ቅጠልና ህብራበባ ውጥ የቆዳ ቁስል ለማከም ይጠቀማል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
አረጋኸኝ ወራሽ
right|400px|thumb| አረጋኽኝ አረጋኸኝ ወራሽ  የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብ ይታወቃል።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ትሮያ
400px|thumb|የትሮያ ግድግዳ 400px|thumb|የትሮያ ዙሪያ 'ትሮያ (ግሪክኛ፦ Τροία፣ Τροίας ወይም  Ἴλιον፣  Ἴλιος /ኢሊዮን/ኢሊዮስ/፤ ኬጥኛ፦ ትሩዊሻ፣ ዊሉሻ) በጥንታዊ አናቶሊያ አሁንም ቱርክ አገር የነበረ ከተማና ፍርስራሽ ነው። በተለይ ከሆሜር «ኢሊያዳ»ና ከሌሎች ግጥሞችና ታሪኮች ይታወቃል። ዝነኛው የትሮያ ጦርነት ከግሪኮችና ትሮያኖች መካከል ምናልባት በ1192 ዓክልበ. አካባቢ እንደ ተከሠተ ይታስባል። አሁን ለሥነ ቅርስ ይታወቃል።
መደብ:ሥነ ቅርስ መደብ:ታሪካዊ አናቶሊያ መደብ:የቀድሞ ከተሞች
ሶማልኛ
300px|thumbnail|ሶማልኛ በተለይ የሚነገርባቸው ቦታዎች ሶማልኛ ኩሺቲክ ተብሎ በሚታወቀው የቋንቋ መደብ የአፍሮ-እስያ ቤተሰብ የሚካለል ቋንቋ ነው። በአፍሪካ ቀንድ በሚገኙ አገሮች፥ በኢትዮጵያ፥ ጅቡቲ፥ ሶማሌና ኬንያ፥ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ተናጋሪዎች አሉት።
ፈግታ ለኮማ
=ፋግታ ለኮማ=
ክፉ ሴት ጠዋት ወተት ማታ ሬት
ክፉ ሴት ጠዋት ወተት ማታ ሬት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፈግታ ለኮማ
"ፋግታ ለኮማ" በአማራ ክልል የሚገኝ ወረዳ ሲትሆን ዋና ከተማዋ አ/ቅዳም ከተማ ናት።
ክፉ ሴት ጠዋት ወተት ማታ ሬት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሶማልኛ
በ1964፥ በዚአድ ባሬ መንግስት አነሳሽነት፥ ለመጀመሪያ ጊዜ በላቲን ፊደል መጻፍ ጀመረ።
መልካሙ ተበጀ
right|300px|thumb| መልካሙ ተበጀ መልካሙ ተበጀ ታዋቂ ኢትዮጵያዊ የተውኔትና ዜማ ደራሲ፣ የቲያትር ተዋናይ እና ድምፃዊ ነው።
የሕይወት ታሪክ
መልካሙ ተበጀ የተወለደው በ፲፱፻፴፰ ዓ.ም. በሲዳሞ ክ/ሀገር ክብረ መንግሥት በሚባል ቦታ ነው። መልካሙ የሙዚቃ ፍቅር ከሕፃንነቱ ጀምሮ አብሮት ያደገ ነው። ቤተሰቦቹ ለሥራ ጉዳይ ወደ ሐረር ከዚያም ወደ አዲስ አበባ ሲዛወሩ አብሮ በመምጣት በአምኃ ደስታ ትምህርት ቤት ይገባል። በትምህርት ቤት በተለያዩ በዓላት በተለይም በወላጆች ቀን በሚያደርገው ተሳትፎ የሙዚቃ ስሜቱ ከእሱ አልፎ በተመልካች ዘንድ እየጎላ በመሄድ ነሐሴ ፲፭ ቀን ፲፱፻፶፯ ዓ.ም. በብሔራዊ ቲያትር የታዳጊ ኦርኬስትራ /ዳዊት ኦርኬስትራ/ በድምፃዊነት ተቀጠረ።
መልካሙ ከግጥምና ዜማ ደራሲነቱ ባሻገር ቲያትርም የመድረስና በተዋናይነት የመሳተፍ ችሎታ ያለው ሲሆን ስለ ማህበራዊ ህይወት፣ ስለ ወጣትነት፣ ስለ ተፈጥሮ፣ ስለ ፍቅር እና ስለ ሌሎችም ብዙ የተጫወተ አንጋፋ ከያኒ ነው።
የሥራዎች ዝርዝር
መልካሙ እስካሁን ድረስ ከሁለት መቶ በላይ የሚሆኑ ዜማዎችን ተጫውቷል። ከእነዚህም ዜማዎቹ አንድ መቶ ሃምሳ ያህል የራሱ ድርሰቶች ናቸው። «የሲዳሞ ቆንጆ»፣ «በይ እንግዲህ ተለያየን»፣ «ቸብ ቸብ»፣ «ዳህላክ» እና «ሙዚቃ» የተሰኙ ዜማዎቹ እራሱ ደርሶ ከተጫወታቸው ዘፈኖች መካከል በዋቢነት ሊጠቀሱ የሚችሉ ናቸው።
የድርሰት ችሎታውን ካስመሰከረባቸው ስራዎቹ አንዱ የሆነውና እራሱም በተዋናይነት የተሳተፈበት «ቢሮክራሲያዊ የከበርቴ አሻጥር» የተሰኘው ድርሰቱ ነው። መልካሙ በበርካታ የቴሌቪዥን ድራማዎች ከመጫወቱ ሌላ በፀጋዬ ገ/መድህን በተደረሰው «አቡጊዳ ቀይሶ»፣ በአያልነህ ሙላት በተደረሰው «ሻጥር በየፈርጁ» እና በሌሎችም ቲያትሮች ተሳትፎአል።
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች መደብ:የኢትዮጵያ ተዋናዮች
ሶማልኛ
መደብ:ኩሺቲክ ቋንቋዎች
ፈግታ ለኮማ
=ቀበሌ= በፋግታ ለኮማ ወረዳ ወደ 26 ቀበሌዎች አሉት።
1. ኮሪጎሃና
2. ገዘሃራ አዊዲ
3. አግታ አያጀስታ
4. አንኩሪ
5. ችጎሊ ማርያም
6. አይካልታ
9. ደጊ አቮላ
10. ድማማ መንጉዳ
11. ደለከስ
12. አዝማች
13. ሻንጋና
15. አሸዋ
16. አመሻ ሽንኩሪ
17. ጋፈራ
18. እንዳሃ
19. ሻራታ
20. ዘንበላ (ስግላ)
21. ደብረ ዘይት (በሰና)
አመዳይ
አመዳይ ከከባቢ አየር ከደመና እንደ ዝናብ የሚወድቅ እንደ አመድ የመሠለ ነጭ በረዶ ነው።
ፈግታ ለኮማ
22. ፊንዚት
አመዳይ
መደብ:አየር ፀባይ
ፈግታ ለኮማ
23. ፋግታ
24. ዋዝ
25. ድማማ
26. ፉሪ ጀጎላ
28. ቱጂ
29. አ/ቅዳም ከተማ አስተዳደር
= ህዝብ ቆጠራ =
የሞናኮ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሞናኮ
የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል
የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ተኳሽ በሁለት አይኑ አያነጣጥርም
ተኳሽ በሁለት አይኑ አያነጣጥርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ፍየል ላምስት ዶሮ ለባልና ለሚስት
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ናጥ ኢ
ናጥ ኢ ወይም ዳጢ ከ397 እስከ 420 ዓም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ  ንጉሥ ነበር።
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ዴቪድ ሁም
thumb|right|ዴቪድ ሁም
ዴቪድ ሁም (ግንቦት 7 1711 - ነሐሴ 25 1776) የነበረ የስኮትላንድ ታሪከኛ እና ፈላስፋ ነበር። ሁም በዘመኑ ይታወቅ የነበረው በታሪክ ተመራማሪነት ነበር። የእንግሊዝ ታሪክ የሚሉ ትላልቅ መጻሕፍትን በዘመኑ ደርሶ ለህትመት አብቅቶ ነበር። አሁን ግን ሁም የሚታወቀው በዋና ፈላስፋነቱ ነው።
በፍልስፍና መጽሕፉ ላይ እንደሚያስረዳ ብዙው የሰው ልጅ አምኖ የሚቀበላቸው ነገሮች በ በምክንያት የተደገፉ አይደሉም። ይልቁኑ ከስሜትና ደመነፍስ የሚመነጩ ናቸው። ለምሳሌ አምክንዮ የአንድ ነገር መንስኤ ሌላ ነገር ነው ብሎ አይናገርም። ነገር ግን አንድ ክስተት ሲፈጠርና ከዚያ ቀጥሎ ሌላ ክስተት ሲፈጠር ስናይ የመጀመሪያው ክስተት ለሚቀጥለው ክስተት መንስኤ ነው ብለን በ"ስሜት" እንደመድማለን። በተመሳሳይ አንድ ሰው ሰናይ ግለሰብ እንደሆነ ምክንያት አይነግረንም። ይልቁኑ ያ ሰው ደግና ተግባቢ ሆኖ ስናየው በስሜት ሰናይ ነው እንላለን። እኒህ ነገሮች ከምክንያት አይመነጩም ብሎ ሁም ስለሚያምን ተጠራጣሪ ወይንም ኢ-ምክንዮት ፈላስፋ ተብሎ ይታወቃል።
ሁም ሃይማኖት ላይም ተጠራጣሪ ነበር ። ሁም ሃይማኖተኛ ሰው አልነበረም። በተአምራትም አያምንም ነበር። thumb|left|የሁም ሐውልት፣ [[ኤደንብራ፣ ስኮትላንድ]]
ሄርናንዶ ኮርተስ
300px|thumb|ሄርናንዶ ኮርተስ ሄርናንዶ ኮርተስ (እስፓንኛ፦ Hernando Cortes) 1477-1540 የእስፓንያ ጦር አለቃ ሲሆን እሱ ሜክሲኮን ለእስፓንያ መንግሥት ወርሮ የያዘው ነበር።
መደብ:የእስፓንያ ሰዎች መደብ:ሜክሲኮ መደብ:ታሪክ
ሚስት ባታብል ባሏን ትወልዳለች
ሚስት ባታብል ባሏን ትወልዳለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
21 እ.ኤ.አ.
20er
እንጨት ቢጠርቡት ይቀጥናል ሰው ቢበልጡት ይቀናል
እንጨት ቢጠርቡት ይቀጥናል ሰው ቢበልጡት ይቀናል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ሚኪ ማውዝ
thumbnail
thumbnail ሚኪ ማውዝ (በእንግሊዝኛ: Mickey Mouse) የዲዝኒ ባለታሪክ አይጥ ነው። በአንደኛ የ1928 እ.ኤ.አ. በካርቱኑ ስቲምቦውት ዊሊ መጣ።
ክፉ ባይኖር የመልካም ዋጋ አይታወቅም
ክፉ ባይኖር የመልካም ዋጋ አይታወቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፍየል ሲሰባ ሾተል ይልሳል
ፍየል ሲሰባ ሾተል ይልሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ያለ ክንፍ መብረር ያለ ስራ መክበር
ያለ ክንፍ መብረር ያለ ስራ መክበር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለ ክንፍ መብረር ያለ ስራ መክበር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
26 September
26 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 16 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ታረጁ አይበጁ
ታረጁ አይበጁ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
26 September
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ታረጁ አይበጁ
ትርጉሙ
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ኬኔዲ መንገሻ
right|400px|thumb| ኬኔዲ መንገሻ ኬኔዲ መንገሻ  የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ የነበረ ሲሆን በነበረችው ጥቂት ዘመን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ተወዳጅነትን አፍርቶ በወጣትነቱ በሞት ከዚህ አለም የተለየ ዘፋኝ ነበር።
== የህይወት ታሪክ ==
የስራ ዝርዝር
ደላሽ ወይ መንገዱ
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
የማያፍር እንግዳ ባለቤቱን ይጋብዛል
የማያፍር እንግዳ ባለቤቱን ይጋብዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማያፍር እንግዳ ባለቤቱን ይጋብዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዣን-ዣክ ሩሦ
300px|thumb|ሩሦ በ1745 ዓም ዣን-ዣክ ሩሦ (ፈረንሳይኛ፦ Jean-Jacques Rousseau) 1704-1770 ዓም. የስዊዘርላንድ ፈላስፋ እና ጸሓፊ ነበር።
መደብ:ስዊዘርላንድ መደብ:ጸሓፊዎች መደብ:ፈላስፋዎች
ሰዋጅካሬ
ሰዋጅካሬ ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) በ1796 ዓክልበ. ግድም የገዛ ፈርዖን ነበረ። የሰኸተፒብሬ ተከታይ ነበረ።
ስሙ ከቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ብቻ ይታወቃልና ሕልውናውን የሚያስረዳ ቅርስ ገና አልታወቀም። በዝርዝሩም «ሰዋጅካሬ ለ<...>ና ለ፲፩ (ወይም ፲፬?) ቀን ነገሠ» ሲል በአቶ ራይሆልት ግመት ከጥቂት ወር በላይ አይሆንም። በርሳቸው ግመት ተከታዩ ነጀሚብሬ ነበር። በዚሁም ወቅት ባጭር ጊዜ ውስጥ አያሌ ፈርዖኖች እንደ ጠፉ ይመስላል።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ራስታፋራይ እንቅስቃሴ
400px|thumb|አንድ ራስታ በጃማይካ ራስታፋራይ በመጀመርያ በ1930ዎቹ እ.ኤ.አ. በጃማይካ የተነሣ እንቅስቃሴና እምነትና አኗርኗር ነው። ዛሬ በአለም ዙሪያ ምናልባት 1 ሚሊዮን ራስታዎች አሉ።
የራስታፋራይ እንቅስቃሴ የጀመረው አፄ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በ1930 እ.ኤ.አ. (1923 ዓም.) የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ዘውድ ከመጫናቸው ቀጥሎ ዜናውስ ወደ ዩናይትድ ኪንግደም ቅኝ ግዛት ደሴት በካሪቢያን ባህር ውስጥ ወደ ጃማይካ በደረሰበት ወቅት ያሕል ነበር። ስያሜው «ራስታፋራይ» የመጣው ከአጼ ኃይለ ሥላሴ ቀድሞ አርእስት ከራስ ተፈሪ በማክበርም ነው።
ከዚህ በፊት የጃማይካ ሕዝቦች ታሪክ በቅኝ ግዛትነት ሥር በመከራዎች ይሞላ ነበር። የሕዝቡ ብዛት ከአፍሪካዊ ዘር ሲሆን፣ አያቶቻቸው በባርነት ዘመን (ከ1800ዎቹ አስቀድሞ) ከአፍሪካ ተወስደው በሸንኮራ ኣገዳ እርሻ በስኳር ግብርና እንዲሠሩ ወደ ጃማይካ ደርሰው ነበር። አንዳንዶቹ ወደ ተራሮቹ አምልጠው ማሩን የተባሉት አመጸኞች ሆኑ። ባርነት ከተከለከለ በኋላም ቅኝ አገሪቱ የብሪታንያ ስኳር እርሻ መሆንዋ አልተቋረጠም ነበር። የጃማይካ ሕዝብም ጥልቅና ጽኑ መንፈሳዊነት ያላቸውና የመጽሐፍ ቅዱስ አንባብያን ስለ ሆኑ በነርሱ በኩል በርካታ መንፈሳዊ እንቅስቃሴዎች ተነሥተው ነበር።  የጃማይካ ሕዝብ ዘር ብዙ ክፍል ደግሞ ከአሻንቲ መንግሥት በመድረሱ፣ ከምዕራብ አፍሪካ የተዘረጉ ልማዶች፣ እምነቶች ወይም ተጽእኖች ሊገኙ ተችሏል።  ከነዚህ ቅድመኞች መንፈሳዊ እንቅስቃሴዎች መካከል፦
እንግዲህ ራስታፋራይ በዚህ አይነት ሁኔታና ትርምስ ተወለደ ማለት ሰባኪው አቶ ሌናርድ ፕ ሃወል በብዕር ስሙ «ጋንጉሩ ማራግ» ሥር በጽሑፉ የተስፋ ቁልፍ ያሳተማቸው ጽንሰ ሀሣቦች ልደት ነበር።  የተስፋ ቁልፍ በተለይ ከፊጽ ባልንታይን ፐተስቡርግ ጽሑፍ ንጉሣዊ ጥቅል ብራና ብዙ መፈክሮች ከመበደሩ በላይ፣ ሃወል ባስተማረው ትምህርት ዘንድ የ«ንጉሥ አልፋ» ትርጉም ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ፣ የ«ንግሥት ኦሜጋ»ም መታወቂያ እቴጌ መነን ነበሩ።  ስለ ኢትዮጵያ ጥንታዊነትና ክርስትና እና ስለ ጃንሆይ ሥራተ ነግሥም ይገልጻል። ጃንሆይ በራሳቸው እግዚአብሔር ወልድ (መሢኅ) ተመልሰው ስለ ሆኑ፣ አዲስ ሃይማኖት መመሥረት እንደሚገባ የሚል ጽሑፍ ነው። እነዚህም ሀሣቦች እስካሁን ድረስ በራስታፋራይ አማኞች (ራስተፈሪያውያን)  በኩል ተቀብለዋል።   (በሃወል ጽሑፍ ደግሞ ጥቁሮች ከሌሎች ዘሮች ብልጫ አንዳላቸው ይላልና ስለ ነጮች በተለይም ስለ እንግሊዝ ዘር ብዙ ስድቦች ሲኖሩበት፣ በአሁን ዘመን ግን ብዙ ራስታዎች ስለ ጃንሆይ እራሳቸው ቃላት በደንብ በማጥናት፡ ብዙዎቹ በዘሮች ሁሉ እኩልነት የሚያምኑ ሆነዋል። )