cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
መርሻ ናሁሰናይ
የአርአያነትና የአገልግሎት ውለታ
የአቶ መርሻ አርአያነትና ሀገራዊ ውለታ በእርግጥ አልተረሳም። በድሬዳዋ ከተማ በዓፄ ኃይለሥላሴ በስማቸው መንገድ ተሰይሞላቸው እስካሁን ድረስ አለ። ድሬዳዋ የተመሠረትችበትን 105ኛ ዓመት በቅርቡ ስታከብር ስማቸው ተጠርቶ ተመስግነዋል። ሆኖም ግን የአቶ መርሻ የህይወት ታሪካቸው ገና አልተፃፈም። በርካታ ኢትዮጵያውያን (የታሪክ ተማሪዎችንና ተመራማሪዎችን ጨምሮ) ማንነታቸውንም ሆነ ሥራቸውን አያውቁም። የመጣበትን የማያውቅ የሚሄድበት ይጠፋዋል እንደተባለው ባለፉት ዘመናት በተለያዩ መስኮች ምሣሌያዊ ተግባራትን የፈፀሙ እንደ አቶ መርሻ ያሉ ቁጥራቸው ከፍተኛ የሆነ ኢትዮጵያዊያን አንደነበሩ ታሪክ ሰለሚይስተምረን የዛሬውም ሆነ መጪው ትውልድ ልብ ሊላቸው ይገባል። በተለይም ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ እንቅስቃሴ እንደገና እየታየ ባለበት በአሁኑ ጊዜ (የአዳዲስ መንገዶችና ባቡር ሀዲዶችን ግንባታን ጨምሮ ማለት ነው) ለዘመናዊ ሥልጣኔ መግባትና መዳበር ልዩ አስተዋጽኦ አድርገው ያለፉ ኢትዮጵያውያንን የህይወት ታሪክና አርአያነት ጠንቅቆ ማወቁ ከፍተኛ ህብረተሰባዊ ጠቀሜታ እንዳለው ያደጉ ሀገሮች ተሞክሮ ያስገነዝባል።
ዋና የፅሁፍ መረጃዎች
መደብ:የኢትዮጵያ መሪዎች መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
የቄስ ጠበቃ ዳዊት ይጠቅሳል
የቄስ ጠበቃ ዳዊት ይጠቅሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቄስ ጠበቃ ዳዊት ይጠቅሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አለማየሁ
የተሰጠ ስም
መደብ:የሚሰጥ ስሞች
ጆሴፍ ስታሊን
ጆሴፍ ስታሊን (በሩሺይኛ: Иосиф Сталин ዮሲፍ ስታልይን ፣በጂዮርጅኛ: იოსებ სტალინი ዮስብ ስታሊን) ወይም ጆሴፍ ጁጋሽቪሊ   (በሩሺይኛ: Иосиф Джугашвили ዮሲፍ ጁጋሽቢሊ ፣በጂዮርጅኛ: იოსებ სტალინი ዮስብ ጁጋሽቢሊ)  ከ1914 ዓ.ም. እስከ 1945 ዓ.ም. ድረስ የሶቭየት ኅብረት መሪ ነበር። በ1870 ዓ.ም. ተወለደ እና በ1945 ዓ.ም. ሞተ።
መደብ:ኮሚዩኒስቶች መደብ:የቀድሞ ፈላጭ ቆርጮች መደብ:ማርክሲዝም መደብ:የሩሲያ ፖለቲከኞች
ቶፋ መቀበሪያው ያው ፈፋ
ቶፋ መቀበሪያው ያው ፈፋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
አስራዶን
ከ እስከ    ዓክልበ. የአሦር ንጉሥ ነበረ።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ዶዶላ (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
አፋር (ብሔር)
አፉር ዘቃና ብሔረሰብ''' በኢትዮጵያ ፣ ኤርትራ እና ጅቡቲ ይገኛሉ፣አፋሮች የጅቡቲን ግማሽ የሕዝብ ብዛት ይሰራሉ።
አፋር (ብሔር) የኢትዮጵያ ኩሽ ህዝብ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ላላዩ ልጅ ዳቦ ፍሪዳው
ላላዩ ልጅ ዳቦ ፍሪዳው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ውዳሴ ማርያም
ውዳሴ ማርያም የሶርያው ቅዱስ ኤፍሬም የደረስውና በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከጥንት ጀምሮ በጣም የታወቀና የተወደደ ጸሎት (የጸሎት መጽሐፍ) ነው። ይኸውም እመቤታችን ድንግል ማርያምን በብዙ ምሳሌ እየመሰለ የሚያወድስ፤ ስነ ጽሑፋዊ ውበት ያለው በመሆኑ ደግሞ ከጸሎትነቱም ባሻገር ጥልቅ ምስጢር ያለበት ትምህርት የሚሰጥ ነው። በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርአተ ትምህርት መሠረት ተማሪዎቹ በቃል ትምህርቱ ዘርፍ ከየዘወትር ጸሎት ቀጥለው በንባብና በዜማ ይህን ውዳሴ ማርያም  የተባለውን የትምህርት ክፍል ይማሩታል።ይህን ትምህርት ከተማሩ  በየእለቱ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ይደገማል።
መደብ:ተዋህዶ
ዝናብ ሳይመጣ ገና የውሀን መንገድ መጥረግ ደህና
ዝናብ ሳይመጣ ገና የውሀን መንገድ መጥረግ ደህና የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝናብ ሳይመጣ ገና የውሀን መንገድ መጥረግ ደህና የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኑሮ እከክ ይወረው ነበር
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኑሮ እከክ ይወረው ነበር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኑሮ እከክ ይወረው ነበር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የቅርብ ጠበል የልጥ መንከሪያ ይሆናል
የቅርብ ጠበል የልጥ መንከሪያ ይሆናል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቅርብ ጠበል የልጥ መንከሪያ ይሆናል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቬሮና
ቬሮና (ጣልያንኛ፦ Verona) የጣልያን ከተማ ነው።
መደብ:የጣልያን ከተሞች
አፋርኛ
አፋርኛ በኢትዮጵያ ፣ ኤርትራ እና ጅቡቲ የሚነገር ቋንቋ ነው። የአፋር ብሔረሰብ ዋና የቋንቋው ተናጋሪ ነው። 1.5 ሚሊዮን የሚገመቱ ተናጋሪዎች አሉት።
መደብ:ኩሺቲክ ቋንቋዎች መደብ:ኢትዮጵያ መደብ:ኤርትራ
ቆራጣ
right|thumb|250px|ቆራጣ፣ በ1873 ቆራጣ ከጣና ሐይቅ በደቡብ ምስራቅ የምትገኝ ትንሽ ከተማ ናት። አጼ ቴዎድሮስ እና ራስ አሊ የዘመነ መሳፍንት ማብቂያ ተብሎ የሚታወቀውን አሰቃቂውን የአይሻል ጦርነት በአካባቢው በማድረጋቸው በታሪክ ተጠቃሽ ናት። 200px|thumb|left|የቆራጣ ቤተክርስቲያን በ1897ዓ.ም.
መደብ :ጣና
ዝናብ ከደመና ነገር ከዋና
ዝናብ ከደመና ነገር ከዋና የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝናብ ከደመና ነገር ከዋና የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀይ እጣን
300px|thumb|ቀይ እጣን ቀይ እጣን ወይም መቀር (Boswellia papyrifera) የተክል ዝርያ ነው።
የተክሉ ጥቅም
በሰፊ በክርስትና ሆነ በእስልምና ሥነ ስርዓቶች ይጠቀማል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ላላወቀው ፎገራ ዱር ነው
ላላወቀው ፎገራ ዱር ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
11 August
11 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 5 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ቶፋ በማን ምድር ትለፋ
ቶፋ በማን ምድር ትለፋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ጥቅምት ፬
ጥቅምት ፬ ቀን የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፴፬ ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ ፍጻሜ ድረስ፤ በዘመነ ሉቃ ፫፻፴፪ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፴፩ ዕለታት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
መደብ:ዕለታት
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኖሮ እከክ በወረሰው
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኖሮ እከክ በወረሰው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኖሮ እከክ በወረሰው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የቅድሙ በዛ ያሁኑ ተንዛዛ
የቅድሙ በዛ ያሁኑ ተንዛዛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቅድሙ በዛ ያሁኑ ተንዛዛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ማቀዝቀዣ
thumb|300px| በሩ የተከፈተ ማቀዝቀዣ
ማቀዝቀዣ (ፍሪጅ) ከሙቀት ከማያስተላልፍ ክፍልና ከሙቀት ፐምፕ (የኬሚካል ወይንም ሜካኒካል) ሙቀትን ከውስጥ ወደውጭ ከሚልክ ክፍል የሚሰራ ነው። ምግብንም ሆነ ሌላን እቃ ሲያቀዘቅዝ፣ ከውስጣቸው ያለውን ሙቀት በሙቀት ፐምፑ ተጠቅሞ ወደውጭ ከባቢው አየር በመላክ ነው። በአደጉ አገሮች ምግብ እንዳይበላሽ እንደ ዋና ዘዴ ተደርጎ ይጠቅማል ምክንያቱም የሙቀት ማነስ የባክቴሪያን መራባት ስለሚቀንስ።
በፍሪጅና በፍሪዘር ያለው ልዩነት
ፍሪጅ፦ ውሃ ወደበረዶነት ከሚቀየርበት ቴምፕሬቸር በትንሹ ከፍ ያለ ቴምፕሬቼር ውስጡ ሲገኝ ፍሪዘር፦ ደግሞ ከውሃ ወደበርዶነት ከሚቀየርበት ቴምፕሬቸር ዝቅ ያለ ቴምፕሬቸር አለው።
መደብ:የቤት ዕቃ መደብ:ፈጠራዎች
ማርሲ
ማርሲ (ማርሳውያን) በራይንና ሊፐ ወንዞች መካከል የሠፈረ አነስተኛ ጀርመናዊ ጎሣ ነበሩ። ምናልባት የሱጋምብሪ ነገድ ከዚያ ዙሪያ ከተሰደዱ በኋላ የቀሩት ሕዝቦች ይሆናሉ። ስትራቦን እንደ ገለጸው ማርሲ መጀመርያ ከራይን አካካቢ ቢሆኑም አሁን በሮሜ መንግሥት ጦርነት ምክንያት ወደ ጌርማኒያ ውስጥ ፈለሱ።
ተመሳሳይ ዕልቂት በ7 ዓ.ም. በካቲ ጎሣ ላይ ተደርጎ የተረፉት ጀርመናዊ ነገዶች እንደገና ተባበሩና በ9 ዓ.ም. ሮማውያን እስከ ቬዘር ወንዝ ድረስ ለመግዛት ያሠቡትን ዕቅድ ተዉ፣ ለዘለቄታም ወደ ራይን ማዶ ተመለሡ።
አሁን የአንዳንድ መንደር ስም የጥንታዊ ማርሲ ትዝታ ይከብራል፦ ለምሳሌ ማርስበርግ እና ፎልክማርዘን።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:የጀርመን ታሪክ መደብ:ብሔሮች
ዝናብ ካልጣለ ሁሉ ቤት እንግዳ ካልመጣ ሁሉ ሴት
ዝናብ ካልጣለ ሁሉ ቤት እንግዳ ካልመጣ ሁሉ ሴት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝናብ ካልጣለ ሁሉ ቤት እንግዳ ካልመጣ ሁሉ ሴት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀወት (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ባለጌ ባለሟል ልብስ ገልቤ ልይ ይላል
ባለጌ ባለሟል ልብስ ገልቤ ልይ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ኧያፍያትላዮኪውትል
ኧያፍያትላዮኪውትል በ፳፻፪ ዓ.ም. የፈነዳ በአይስላንድ የሆነ እሳተ ገሞራ ነው። ብዙ አመድና ጢስ በአውሮጳ ከባቢ አየር ውስጥ አስገብቶ የአይሮፕላን በረራ በሰፊ አቋርጦ ነበር።
መደብ:ተራሮች
የቆጡን አወርድ ብላ መሰላል አመጣች
የቆጡን አወርድ ብላ መሰላል አመጣች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቆጡን አወርድ ብላ መሰላል አመጣች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አሕምድባድ
አሕምድባድ (Ahmedabad) የሕንድ ከተማ ነው።
መደብ:የሕንድ ከተሞች
ዝናብ ካባራ ወደ ዋሻ
ዝናብ ካባራ ወደ ዋሻ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝናብ ካባራ ወደ ዋሻ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፊሊፕ ጆንሰን
right|thumb|275px|ፊሊፕ ጆንሰን ፊሊፕ ጆንሰን (ከጁላይ 6፣ 1906 እስከ ጃንዋሪ 25፣ 2005 እ.ኤ.አ. የኖረ) አሜሪካዊ ተፅዕኖ ፈጣሪ የሕንፃ ጥበበኛ (አርኪቴክት) ነበር። በ1930 እ.አ.አ. በኒው ዮርክ ከተማ በሚገኘው የዘመናዊ ጥበብ ሙዚየም (Museum of Modern Art) ውስጥ የአርኪቴክቸር እና ዲዛይን ክፍልን (Department of Architecture and Design) አቋቋመ። በኋላም (በ1978 እ.ኤ.አ.) ከአሜሪካ የአርኪቴክቶች ተቋም የወርቅ ሜዳሊያ ሽልማት እንዲሁም (በ1979 እ.ኤ.አ.) የመጀመሪያውን የPritzker Architecture Prize ሽልማት አገኘ። ፊሊፕ ጆንሰን በሃርቫርድ የዲዛይን ትምህርት ቤት ነበር የተማረው።
የ2010 ዓ.ም. ታችኛ ፑና ፍንዳታ
400px|thumb|የገሞራትፍ መስፋፋት በሀዋይኢ ከሚያዝያ 25 ቀን ጀምሮ '''የ2010 ዓ.ም. ታችኛ ፑና ፍንዳታ''' ከሚያዝያ 25 ቀን ጀምሮ እስካሁን በሃዋይኢ ክፍላገር ሃዋይኢ ደሴት ደቡብ-ምሥራቅ ጫፍ ላይ ከብዙ መሬት መንቀጥቀጥ ጋራ የተከሠተ የደብረ ኪላዌያ እሳት ገሞራ ፍንዳታ ነው።
ቀስ የሚል አይነት ገሞራትፍ ስላለው እስካሁን ሰው ባይሞትበትም፣ ከ700 በላይ ቤቶችና ሕንጾች ጠፍተዋል። ገሞራትፍ ወደ ውቅያኖስ በገባበት ጊዜ፣ አደገኛ የጎራትፍ ጭጋግ በአየሩ ይነሣል።
መደብ:የአሜሪካ ተባባሪ ክፍላገሮች መደብ:ተራሮች
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኖሮ እከክ ይጨርሰው ነበር
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኖሮ እከክ ይጨርሰው ነበር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ ኖሮ እከክ ይጨርሰው ነበር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የበረሃዋ ድመት
alt=ሳንድ ካት|thumb|የበረሀዋ ድመት
የምትገኝበት አካባቢ
በሰሃራ በረሃ መካከለኛ አካባቢ፣ በዓረብ አገሮች በሙሉና በማዕከላዊ እስያ አንዳንድ ክፍሎች
ክብደት
ተባዕቱ ከ2 እስከ 3 ኪሎ ግራም
ርዝመት (ጅራትን አይጨምርም)
ከ40 እስከ 57 ሴንቲ ሜትር
ጅራት
ከ20 እስከ 30 ሴንቲ ሜትር
ባሕርይ
ጆሯቸው ከሩቅ ስለሚሰማ የሚያድኑት እንስሳ ከመሬት በታች ቢሆንም እንኳ ሊያገኙት ይችላሉ። ተባዕቱ ድመት ተጓዳኝ ለማግኘት ቀጭን የሆነ ኃይለኛ ጩኸት ያሰማል። እንስቷም ይህንን ድምፅ ከረጅም ርቀት መስማት ትችላለች። መዳፎቻቸው በፀጉር የተሸፈኑ ናቸው፤ ይህም በሚሄዱበት ጊዜ አሸዋ ውስጥ እንዳይሰምጡ የሚረዳቸው ከመሆኑም ሌላ መዳፋቸውን ቅዝቃዜም ሆነ ሙቀት እንዳይጎዳው ይከላከልላቸዋል። የጆሮዎቻቸው ውስጠኛ ክፍል ጥቅጥቅ ባለ ነጭ ፀጉር የተሸፈነ መሆኑ ነፋስ በሚኖርበት ጊዜ አሸዋ ጆሯቸው ውስጥ እንዳይገባ ይከላከልላቸዋል። የእነዚህ ድመቶች መዳፍ ጥቅጥቅ ባለ ፀጉር የተሸፈነ በመሆኑ ዱካቸውን ተከታትሎ ማግኘት አስቸጋሪ ነው። እነዚህ ድመቶች ከሚበሉት እንስሳ በሚያገኙት ውኃ ብቻ መኖር ይችላሉ። የካራኩም በረሃ አሸዋ እስከ 80 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ የሚደርስ ሙቀት ሊኖረው ይችላል። በሌሎች ጊዜያት ደግሞ የሙቀቱ መጠን ከዜሮ በታች እስከ 25 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ ሊወርድ ይችላል።
መደብ:የዱር አራዊት
ላመት ልብስ ለእለት ጉርስ
ላመት ልብስ ለእለት ጉርስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ማንቢጅ
ማንቢጅ የሶርያ ከተማ ሲሆን በሥፍራው ጥንታዊ ከተማ ሂየሮፖሊስ ባምቡኬ ወይም ማቦግ ይገኝ ነበር።
መደብ:የሶርያ ከተሞች
ቶሎ ቶሎ ቢቆጡ አብረው አይቀመጡ
ቶሎ ቶሎ ቢቆጡ አብረው አይቀመጡ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ባል ነበር ይቻል ነበር
ባል ነበር ይቻል ነበር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
አምቢሳ
አምቢሳ ዋሻዎች ከአዲስ አበባ በስተ ደቡብ ምስራቅ የሚገኙ  በጥንቱ የሸዋ ግዛት ከአለት ተፈልፍልፍለው የተሰሩ የዲያቆናትና ቀሳውስት መኖሪያ ናቸው።
መደብ: ሸዋ
አምባሰል
ታሪክ
የዓፄ ይኩኖ አምላክ እናት ከሰገረት እንደመጣች ሲነገር፣ አባቱ ደግሞ ከዚህ ቦታ እንደመነጨ ይጠቀሳል። በዚህ ምክንያት ይመስላል፣  የዚህ አምባ ባለስልጣኖች  ጃንጥራር በሚል ልዩ ማዕረግ  ከጥንት ጀምሮ  እስከ ንጉሳዊው ስርዓት ፍጻሜ አካባቢውን ያስተዳድሩ ነበር ( ከቅርብ ምሳሌ እቴጌ መነን የጃንጥራር አስፋው ልጅ ነበሩ)።  የይኩኖ አምላክ የልጅልጅ የሆኑት ዓፄ ጅን  አሰገድ ተገዳዳሪ የነገሥታት ወንድ ልጆችን  በዚህ ወረዳ  በሚገኘው አምባ ግሸን  ላይ ማሳሰር እንደጀመሩ ታሪክ ጸሐፊው ዋሊስ ባጅ ይጠቅሳል።  እኒህ የሚታሰሩት ሰዎች ቤተ እስራኤል ወይንም በቀላሉ እስራኤላውያን ይባሉ ነበር።  ስለሆነም  ከአምባ ግሸን አጠገብ የሚገኘው ተራራ  አምባ እስራኤል ወይንም አምባ ሰል መባል ጀመረ ።
በ1682 ዓ.ም. የታተመው የቪቼንዞ ኮሮኔሊ ካርታ አምባ ሰልን በአምኅራ ግዛት የሚገኝ ተራራ እና የንጉሳዊ ቤተሰቦች መያዣ እንደሆነ  ያሳያል ። ቆይቶ፣ የጣሊያን ወራሪዎች ከመምጣታቸው በፊት አምባሰል ከተራራ ስምነት ባሻገር የአስተዳደር ክፍል ስም በመሆን ከዋና ከተማው ማርየ ስላሴ ይተዳደር ነበር።  በጣሊያን ወረራ ጊዜ የአምባሰል ዋና ከተማ ጎልቦ ሆነ፣ ለዚህም ምክንያቱ ለአዲስ አበባ - መቀሌ መንገድ ጎልቦ ስለሚቀርብ ነበር።  ጣሊያኖች ሲባረሩ ዋና ከተማው ውጫሌ ተብሎ በወረዳነቱ ጸና። ቀጥሎ የአውርጃ  ስርዓት ሲተገበር አምባሰል፣ ተሁለደረ እና ወረ ባቦ አንድ ላይ ሆነው የአምባሰል አውራጃን መሰረቱ።  የአውራጃው ዋና ከተማ ሐይቅ ነበር። የደርግ ስርዓት በአውራጃነቱ ካስቀጠለው በኋላ የዞን ስርዓትን ሲተገብር አውራጃውን ወደ መሰረቱት ወረዳዎች በመክፍል አምባሰል በወረዳነቱ ጸና ። ወረዳው በአሁኑ ወቅት 23 ቀበሌዎችን አቅፎ ይገኛል። ይሄው ከበፊት ከነበረው 34 ጭቃዎች ዝቅ ያለ ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አምባሰል
ቱርኩ
ቱርኩ በፊንላንድ ደቡብ ምዕራፍ ጠረፍ፣ በአውራ ወንዝ አፍ ላይ የሚገኝ ከተማ ነው። ጥንታዊ ስሙ አቦ ነው። ከተማው የተመሠረተው በ፲፫ኛው ክፍለ ዘመን ሲሆን ለብዙ መቶ ዓመታት እስከ 1804 ዓ.ም. ድረስ የፊንላንድ ትልቁ እና ዋና ከተማ ነበር።
ተመልከት
መደብ:የአውሮፓ ከተሞች መደብ:ፊንላንድ
ላሜ ቦራ የልጆቼን ነገር አደራ
ላሜ ቦራ የልጆቼን ነገር አደራ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኬበክ ከተማ
300px|thumbnail thumb|ሰንደቅ ኬበክ ከተማ (ፈረንሳይኛ፦ Ville de Québec) የኬበክ ክፍላገር ካናዳ መቀመጫ ከተማ ነው። በ1600 ዓ.ም. ተመሠረተ። የሕዝቡ ቁጥር 531,902 አካባቢ ነው።
መደብ:የካናዳ ከተሞች
ጋምብሪቪ
ጋምብሪቪ (ሮማይስጥ፦ Gambrivii፣ ጋምብሪቫውያን) የጌርማኒያ ጎሣ ነበሩ።
መጀመርያ በስትራቦን «ጋማብሪቪ» ተብለው ተጠቀሱ። ከካቲ፣ ካቱዋሪ እና ኬሩስኪ ጋራ በአንድ ስብስባ እንደ ነበሩ ይለናል፤ ስለዚህ በቬዘር ወንዝ አካባቢ እንደ ተገኙ ይሆናል። ጋምብሪቪ ደግሞ በታኪቱስ ጌርማኒያ ይታያሉ። በአፈ ታሪካቸው ከማኑስ ልጅ ልጆች ከተወለዱት ነገዶች መካከል ይላቸዋል። (ደግሞ ጋምብሪቪዩስ ይዩ።) ሱጋምብሪ በተባለው ብሔር ውስጥ እንደ ተቆጠሩ ይመስላል።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:የጀርመን ታሪክ መደብ:ብሔሮች
ባልና ሚስት ሊተዋወቅ የሰርገኛ ልብ ይውለቅ
ትርጉም
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ እከክ በፈጀው
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ እከክ በፈጀው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ እከክ በፈጀው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኢትዮጵያ ካርታ 1860
left|600px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
1907
1907 አመተ ምኅረት
መደብ:አመታት
አለክሳንድር ዱማ
አለሽሳንድር ዱማ (ፈረንሳይኛ፦ Alexandre Dumas፤ 1794 - 1863 ዓም) የፈረንሳይ ልብ ወለድ ጸሓፊ ነበር።
መደብ:የፈረንሳይ ጸሓፊዎች
ባልና ሚስት ከአንድ ባህር ይቀዳል
ትርጉም
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ታደሰ
ታደሰ የተለያዩት ፍች ሊሆነው ይችላል፦
12 August
12 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 6 ቀን ማለት ነው።
ታደሰ
የተሰጠ ስም
መደብ:የአያት ስሞች
መደብ:የሚሰጥ ስሞች
12 August
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ትፈጭ የነበረች ማንጓለል ተሳናት
ትፈጭ የነበረች ማንጓለል ተሳናት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ዝናብ ዘነበ ቢለው ከደጅህ እየው
ዝናብ ዘነበ ቢለው ከደጅህ እየው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝናብ ዘነበ ቢለው ከደጅህ እየው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሱክሬ
ሱክሬ በይፋ የቦሊቪያ ዋና ከተማ ነው።
በ1890 ዓ.ም. የቦሊቪያ መንግሥት መቀመጫ በተግባር ከሱክሬ ወደ ላፓዝ ተዛወረ። ይሁንና በሕጋዊ ረገድ (በስም ብቻ) ሱክሬ እስከ ዛሬ ድረስ ዋና ከተማነቱን ይዟል።  ላይኛ ችሎቱ ግን እስካሁን በሱክሬ ይገኛል።
ላም ሲበዘበዝ ጭራዋን ያዝ
ላም ሲበዘበዝ ጭራዋን ያዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሱክሬ
መደብ:ቦሊቪያ መደብ:ዋና ከተሞች
ላም ሲበዘበዝ ጭራዋን ያዝ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ብሔር
ብሔር  ስለ  ልዕልናው፣  አንድነቱና  የራሱ ጥቅም  የነቃ አንድ ባህላዊ-ፖለቲካዊ ማህበረሰብ ነው።  በሌላ ትርጓሜ፣  በጋራ ቋንቋ፣  ግዛት፣ ኢኮኖሚ፣ ጎሳ (ብሔረሰብ) ወይንም ሥነ ልቦና  ላይ የተመሰረተና የረጋ ማህበርሰብ ሊባል ይቻላል። ብሔር በሰው የተፈጠረ ነው በሚሉና ብሔር በተፈጥሮ የሚገኝ ነው በሚሉ ምሁራን መካከል   የግንዛቤ ልዩነት አለ።
በአሁኑ የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 39 መሰረት የ«ብሔር፣ ብሔረሰብ ወይም ሕዝብ» ትርጉም ከዚህ አንድ ላይ ነው። ሦስቱ ቃላቶች፦ «ብሔር»፣ «ብሔረሰብ» እና «ሕዝብ» አንድ ትርጉም ስላላቸው ሊለዋወጡ ይችላሉ እንደ ማለት ይመስላል።
መደብ:ብሔርተኝነት
ድሀ በህልሙ ቅቤ ባይጠጣ እከክ ይጨርሰው ነበር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ባልን ወዶ ምጥን ፈርቶ
ትርጉም
መደብ :ተረትና ምሳሌ
ክርስታደልፍያን
thumb|200px|ክርስታደልፍያን አዳራሽ፣ [[ባዝ፣ እንግሊዝ ]] ክርስታደልፍያን (እንግሊዝኛ፦ Christadelphians) በ1848 እ.ኤ.አ. የተመሠረተ በሥላሴ የማያምን ቤተ ክርስቲያን ነው።
የቆጡን አወርድ ብላ የብብቷ ጸጉር ታየ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ትፈጭ የነበረች ማንጓለል አቃታት
ትፈጭ የነበረች ማንጓለል አቃታት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ኒዥኒ ኖቭጎሮድ
ኒዥኒ ኖቭጎሮድ (ሩስኛ፦ Ни́жний Но́вгород /ኒዥንይ ኖቭገረት/) የሩስያ ከተማ ነው።
መደብ:የሩስያ ከተሞች
እስክስታ
200px|thumb|right| እስክስታ - 2000 ዓ.ም. እስክስታ ትኩረቱ የትከሻ እንቅስቃሴ የሆነ፣ ነገር ግን  የእግር እንቅስቃሴንም  የሚያካትት የውዝዋዜ አይነት ነው።  እስክስታ የሚለው ቃል እስክስ ከሚለው እንደተመዘዘ ይታመናል። እስክስ ማለት አንድን ነገር  ያለ መቆራረጥ  ወይንም  ፍስስ በሚል መልኩ መስራት እንደማለት ነው።  ስለዚህም የትከሻ  አካባቢ ንቅናቄ የውሃ አወራረድን ወይንም የፏፏቴ ጅረትን በመወከል ይከወናል።
ከላይ ከተሰጠው ትርጓሜ አንጻር አብዛኛው ኢትዮጵያ ውስጥ የሚታዩ የውዝዋዜ አይነቶች በእስክስታ ስር ሊጠቃለሉ ይችላሉ። ልዩነታቸው እንግዲህ በየትኛው  የሰውነት ክፍል ላይ ትኩረት እንደሚሰጡ ነው።  የጉራጌ እስክስታ    ለምሳሌ  ከትከሻ ይልቅ ለእግር እንቅስቃሴ ትኩረት ይሰጣል፣ የ ሸዋ እስክስታ (ምንጃር እስክስታ) እንዲሁ  ለእግር ትኩረት ሲሰጥ፣ የወሎ እስክስታ (ሆታ) ወደ ትከሻ ያደላል። የጎጃም እስክስታ  (እንቅጥቅጥ፣ ዝናብ፣ ድረባ)እና የጎንደር እስክስታ  (ዋንጫ ልቅለቃ፣ ደበኔ እስክስታ) ወደ ላይ ሰውነት ክፍል እንቅስቃሴ እያደላ ይሄዳል። የትግራይ እስክስታ  (እስታሌላይ፣ አውርስ ) በመዘዋወር ላይ ሲያተኩር እስክስታን እንደ ቤት መምቻነት ይጠቀማል።  የኦሮሞ እስክስታ  (ረጋዳ፣ ሻጎየ፣ ኢጪሳ )እንዲሁ  እስክስታንና የጭንቅላት እንቅስቃሴን ለቤት መምቻነት ይጠቀማል።  ስለሆነም፣ እስክስታ፣ ሰፋ ባለ ሁኔታ ሲተረጎም ብዙ አይነት ውዝዋዜዎችን አጠቃሎ ሊተረጉም ይችላል።
እስክስታ ከኢትዮጵያም ባለፈ በአሜሪካውያን ዘንድ እንደ አዲስ የውዝዋዜ አይነት ሲተገበር ይታያል። በተለይ የሃርሌም ሼክ የሚባለው እንቅስቃሴ ከኢትዮጵያ ውዝዋዜ  የሚመነጭ  ነው።
መደብ: እስክስታ
ስዕል
right|200px ስዕል ማለት በስሌዳ ላይ በቀለምም ይሁን በጠመኔ አለዚያም በርሳስና በሌላ ነገር ተስርቶ በዓይን በማየት የሚገነዘቡት ጥበብ ነው። ለዓይንና ለመንፈስ ከሚስጠው አርካታ ሌላ ፡ ያንድን ህብረተስብ ብሎም የኪነ ጥበቡን ስው ዓመለካከት ይጠቁማል ተብሎ ስለሚታመን በዘመናዊ ዓለም የተለየ እንክብካቤ የተስጠው የስው ልጅ ጥበባዊ ተግባር ነው። የዚህ አይነት ጥበብ የሚስራው ደገሞ ስዓሊ ይባላል።
http://www.ethiopianart.org
*
ሉክሰምበርግኛ
upright=1.5|thumb|ሉክሰምበርግኛ (በሉክሰምበርግ) እና የተዛመደው ጀርመንኛ ቀበሌኛ [[ሞዘል ፍራንክኛ (አካባቢዋ)]] ሉክሰምበርግኛ (Lëtzebuergesch /ልጽቡውርየሽ/) እንደ ጀርመንኛ ቀበሌኛ የሚመስል የሉክሰምበርግ አገር መደበኛ ይፋዊ ቋንቋ ነው። የሉክሰምበርግ ሕዝብ ባብዛኛው ደግሞ መደበኛ ፈረንሳይኛና ጀርመንኛ ይናገራሉ፣ እነዚህም ደግሞ በይፋ ብሔራዊ ቋንቋዎች ናቸው። ብዙም የፈረንሳይኛ ቃላት ወደ ሉክሰምበርግኛ በብድር ገብተዋል።
መደብ:ጀርመናዊ ቋንቋዎች
የቬትናም ጦርነት
300px|thumb|የቬትናም ጦርነት በ1957 ዓም የቬትናም ጦርነት ከ1948 ዓ.ም. እስከ 1967 ዓ.ም. ድረስ በቬትናም የነበረ ጦርነት ነበር።
ይህ ጦርነት እንደ ኮሪያ ጦርነት ሳይሆን ከተመድ ምንም በረከት ያላገኘ ሥራ ነበር። ከ1946 ዓም የጀኔቭ ጉባኤ በኋላ የፈረንሳይ ቅኝ አገር የነበረችው የፈረንሳይ ኢንዶቻይና በላዎስ፣ ካምቦዲያ፣ ስሜን ቬትናምና ደቡብ ቬትናም ተከፋፈለች። በቅርቡ ግን ከስሜን ቬትናም (በሶቪዬት ሕብረትና በቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ ድጋፍ) እና ከደቡብ ቬትናም (በዩናይትድ እስቴትስ ድጋፍ) መካከል፣ ኹኔታው ወደ እርስ-በርስ ጦርነት መራ።
በአሜሪካዊው ፕሬዚዳንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ ዘመን በየወገኑ የቻይና ወይም የአሜሪካ ሚለታሪ አማካሪዎች በቬትናም ተገኙ። ባጠቃላይ አሜሪካውያን ግን ስለ ቬትናም ባሕል ወይም ታሪክ ያወቁት እምባዛም ነበር።
በተለይ ኬኔዲ በጥይት ተገድሎ ምትኩ ፕሬዚዳንቱ ሊንደን ጆንሰን በኅዳር 1956 ዓም ፕሬዚዳንት ከሆነ በኋላ፣ ሰበብ አድርጎ ቬትናም ትልቅ የአሜሪካ ጦርነት እንዲሆን አሰበ። በነሐሴ ወር 1956 ዓም ስሜኑን በቦምብ መደብደብ ጀመረ፣ ይህ እስከ 1961 አም ድረስ ያለመቋረጥ ተቀጠለ። ከ1957 ዓም ጀምሮ ጆንሰን ብዙ የአሜሪካ ወጣት ልጆች ወደ ሥራዊት በግዴታ ምዝገባ አስገብቶ ወደ ቬትናም ጦርነት ይላኩ ነበር።
ከ1960 ዓም ጀምሮ አሜሪካ በስሜን ቬትናም ላይ እንደማይሸንፍ ግልጽ ሆነ። በዚህም ሰዓት በአሜሪካዊ ሕዝብ አስተያየት ትልቅ ጸረ-ጦርነት እንቅስቃሴ ተነሣ። ነገር ግን የአሜሪካ መንግሥት ጦርነቱን አላስጨረሱም። ብዙ የማያስፈልግ መከራ ተደረገ። ከደቡብም ቬትናም ሕዝብ ግማሹ ስሜኑን ቬትናም ከአሜሪካውያን በላይ እንደ መረጡ ይመስል ነበር።
በ1961 ዓም በተደረገ አሜሪካ ፕሬዚዳንት ምርጫ የጆንሰን ዴሞክራት ወገን በጭራሽ ተሸነፈ። አዲሱ ፕሬዚዳንት ሪቻርድ ኒክሰን እንደ ቃሉ ወታደሮች ከቬትናም ማስወጣት ጀመረ። ይህ ግን እጅግ ቀስ ብሎ ተደረገ። በ1962 ዓም ደግሞ የአሜሪካና የደቡብ ቬትናም ኃያላት ወደ ካምቦዲያ ገብተው ወረሩ፤ ከዚህ አንሥቶ በአሜሪካ ትልቅ ተቃውሞች ተደረጉ።
በታህሳስ ወር 1965 ዓም ጦርነት ሳይጨርስ ኒክሰን ስሜኑ ቬትናም በፍጹም እንደ ምንጣፍ በቦምብ እንዲደበደብ አዘዘ። አሁን ለዚህ መልስ ተቃወሞቹ የተደረጉ በአለም ዙሪያና በተለይ በአውሮፓ ተደረጉ። በመጨረሻ የምዕራብ ጀርመን ፕሬዚዳንት ቪሊ ብራንት ለኒክሰን ተናግሮ መደብደቡን አሁን ካልጨረስክ የአውሮፓ ግንኙነቶችህ በአደጋ ውስጥ ገብተው ነበር ብሎ አሳመነው። መደብደቡም በዚያች ቀን ተወ፤ በአንድ ወርም ውስጥ የአሜሪካ ሥራዊት በሙሉ ከቬትናም ወጡ።
ከዚህ በኋላ እርስ-በርስ ጦርነት ከስሜንና ደቡብ መካከል እስከ 1967 ዓም ድረስ የስሜኑ ኃያላት ሳይጎንን እስከያዙ ድረስ ተቀጠለ፤ ከ1967 ዓም ጀምሮ አንድ የተዋሀደ አገር ቬትናም ሆኗል።
መደብ:ጦርነት መደብ:ቬትናም መደብ:የእስያ ታሪክ
ሁሉ ሄደ ተበተነ እህና እኔ ቀረነ አለ ያዘነ
ሁሉ ሄደ ተበተነ እህና እኔ ቀረነ አለ ያዘነ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁሉ ሄደ ተበተነ እህና እኔ ቀረነ አለ ያዘነ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
የመለያየትን አስከፊነትን የሚያሳይ ነው።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዝናብና ልጅ ሲጠሉት ያከብር
ዝናብና ልጅ ሲጠሉት ያከብር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝናብና ልጅ ሲጠሉት ያከብር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ላም ቀንዷ አይከብዳትም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዝናብና ልጅ ሲጠሉት ያከብር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቆፋሪዎቹ
thumb|300px|አንድ ገጽ ከቆፋሪዎቹ ጽሑፍ ቆፋሪዎቹ (እንግሊዝኛ፦ Diggers /ዲገርዝ/) ከ1641 እስከ 1643 ዓ.ም. ድረስ በእንግሊዝ አገር የቆየ ኅብረተሠባዊ እንቅስቃሴ ነበረ። በ1641 በኦሊቨር ክሮምዌል ዘመን የመሠረተው ሳባኪው ጄራርድ ዊንስታንሊ ሲሆን ደንበኛ ስማቸው «ዕውነተኛ አስተካካዮቹ» (/ትሩ ሌቨለርዝ/) ይባል ነበር። ሆኖም ከድርጊቶቻቸው የተነሣ «ቆፋሪዎቹ» ተብለው ይታወቁ ጀመር።
«ዕውነተኛ አስተካካዮቹ» የሚለው ስያሜያቸው የመጣ ከሐዋርያት ሥራ 4፡32 ቃል መሠረት የምጣኔ ሀብታቸው እኩልነት እምነት ስለ ነበራቸው። ቆፋሪዎቹ ርስትን በ«ማስተካከል» የቆየውን ኅብረተሠብ ለማሻሻል ሞከሩ። ዋና ሃሳባቸው በትንንሽ እርሻ ሰፈሮች ላይ በግብርና ሁላቸው እኩል ሆነው ለመኖር ነበር። በዚሁ ዘመን ከተነሡት ከእንግሊዝ ቤተክርስቲያን ተቃራኒ እንቅስቃሴዎች አንዱ ናቸው።
የንጉሥ ጉባኤ በአዲስ መንግሥት ጉባኤ ወዲያው ተተካ። የፓርላማም ሥልጣን በጠብ ብዛት ስለ ተደከመ ይህ አዲስ ጉባኤ በሠራዊቱ ተገዛ። ብዙ ሰዎች በፖለቲካ ውስጥ ገብተው የአዲስ መንግሥት ለውጥ እንዴት እንደሚሻሻል ያላቸውን ልዩ ልዩ ሃሣቦቻቸውን እያቀረቡ ነበር። የቀደመውን ንጉሥ ልጅ 2ኛ ቻርልስ በዙፋን ላይ ማስቀመጥ የፈለጉ ወገን ሲኖር እንደ ክሮምዌል የነበሩት መሪዎች ደግሞ ባለ ሃብታሞች ብቻ የሚውከሉበት ፓርላማ ፈለጉ። በጆን ሊልቡርን መጻሕፍት ተጽእኖ የወጣ ተቃራኒ ወገን ደግሞ እያንዳንዱ አዋቂ ወንድ ባላቤት እንዲወከል እንጂ በሀብት መሠረት እንዳይሆን ጣሩ። እነኚህ «አስታካካዮቹ» (/ሌቨለርዝ/) ተባሉ። ከዚህ በላይ «አምስተኛው ንጉዛት ሰዎች» የሚባለው ወገን ሃይምኖታዊ መንግሥት (theocracy) ፈለጉ። ከነዚህ ወገኖች መካከል የዊንስታንሊ ቆፋሪዎች ሥርነቀል መፍትሔ አራመዱ።
ጄራርድ ዊንስታንሊና 14 ሌሎች እራሳቸውን ከአስተካካዮቹ ለመለየት ስማቸውን «ዕውነተኛ አስተካካዮቹ» ብለው አንድ ጽሑፍ አሳተሙ። ሃሳባቸውን ተግባራዊ አድርገው የጋራ መሬት ለማረስ ከጀመሩ በኋላ ሰዎች «ቆፋሪዎች» ይሉዋቸው ነበር። በቆፋሪዎቹ እምነት ተፈጥሮአዊ አኗርኗር አይነተኛ ነበረ። ዊንስታንሊ እንዳለው «ዕውነተኛ ነጻነት ሰው ምግቡንና ደህንነቱን ባገኘበት ይተኛል፣ ያውም በምድሪቱ ጥቅም ነው።»
በቆፋሪዎች አስተሳሰብ፣ ከኖርማኖች ወረራ (1058 ዓ.ም.) አስቀድሞ እንግሊዞች ቀና፣ ጻድቅ፣ እና በእኩልነት የኖረ ነገድ ሆነው ነበር። ኖርማኖች ከወረሩ በኋላ ግን መንግሥቱን በመያዛቸው መኳንንት ሆኑ፣ ኗሪ እንግሊዞች ግን ተራ ሕዝቦች ሆነው በኖርማኖች ሥር («የኖርማኖች ቀንበር») ተጨቆኑ። ዊንስታንሊ እንደ መሰለው የእንግሊዝ ንጉሥና የእንግሊዝ መንግሥት የኖርማኖች ተከታዮች ስለ ሆኑ መጣል ነበረባቸው።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ኮረብታ፣ ወይብሪጅ፣ ሳሪ
በሚያዝያ 1641 ዓ.ም. ለመንግሥት ጉባኤ በቀረበው ደብዳቤ መሠረት፣ ብዙ ግለሠቦች በቅዱስ ጊዮርጊስ ኮረብታ፣ ወይብሪጅ ላይ፣ በኮብሃም፣ ሳሪ ዙሪያ በጋራ መሬት ላይ አትክልትን ይተክሉ ጀመር፣ ይህም የምግብ ዋጋ ካለፈው ጊዜ ይልቅ ከሁሉ ከፍ ባለ ደረጃ ሲደርስ ነበር። የአቶ ሳንደርዝ ደብዳቤ እንዳወራው፣ «ሰው ሁሉ መጥቶ እንዲረዳቸው ሲለምኑ ምግብን፣ መጠትንና ልብስን በምላሽ እንዲያገኙ ቃላቸውን ሰጥተው ነበር።» አጥሮቹን ሁሉ በመፍረስ የዙሪያው ሕዝብ አንድ ላይ እንዲሠሩ ለማድረግ አሰቡ። በ10 ቀን ውስጥ ቁጥራቸው ብዙ ሺህ እንዲሆን አሳመኑ። «ዕቅድ በእጅ እንደ ያዙ የሚል ፍርሃት አለ።» በዚሁም ወር፣ ቆፋሪዎቹ «የእውነተኛ አስተካካዮቹ መርኅ ተራመደ» የሚባል ጽሑፍና አቤቱታ አሳተሙ።
በዙሪያው ባለርስቶች ጥያቄ፣ የአዲስ አራያ ሠራዊት አለቃ ሰር ቶማስ ፌይርፋክስ ከወታደሮች ጋር ደረሰና ዊንስታንሊንና ሌላ ቆፋሪ ዊልያም ኤቨራርድን በጥያቄ መረመራቸው። ኤቨራርድ  ብርቱ ችግር እንደ ፈላ ስለ መሰለው ከእንቅስቃሰው ቶሎ ወጣ። ዳሩ ግን በፌይርፋክስ አስተያየት  ቆፋሪዎች ጉዳት የሚያምጡ ስላልነበሩ፣ ባለርስቶቹ ጉዳዩን በችሎት እንዲቀጥሉት መከረ።
ዊንስታንሊ በሰፈሩ ላይ ቆየና ቆፋሪዎቹ ስላገኙት እንቅብቃቤ ለመጻፍ ቀጠለ። የርስቱ ጌታ ፍራንሲስ ድረይክ (ይህ የስመ ጥሩ ተጓዥ ፍራንሲስ ድረይክ አልነበረም) ሆን ብሎ በቅጥ ሊያሳድዳቸው ሞከረ። ወንበዶችን በቡድን አሰብስቦ ብዙ ጊዜ ከመደበደባቸው በላይ አንዴ የጋራ ቤታቸውንም አቃጠሉ። በችሎቱ ጉዳይ ቆፋሪዎች ለራሳቸው እንዳይመሰክሩ ተከለከለ። መረኑ የ«ዘላባጆቹ» (/ራንተርዝ/) ወገን አባላት ተብለው ተፈረደባቸው። (እንዲያውም ግን ዊንስታንሊ የዘላባጆች መሪ ላውረንስ ክላርክሶንን መረንንነትን ስለማስተማሩ ወቀሰው) በችሎቱ ጉዳይ ስለ ተሸነፉ፣ መሬቱን ለመልቀቅ እምቢ ካሉ ሠራዊት በእርግጥ ያስወጣቸው ነበር፤ ስለዚህ ለባለርስቶቹ ደስታ ቅዱስ ጊዮርጊስ ኮረብታን በነሐሴ 1641 ተዉ።
ኤዲሰን አዝኮና
ኤዲሰን አሌክሳንደር አዝኮና ቬሌዝ (Edison Alexander Azcona Vélez; እ.ኤ.አ. ህዳር 21 ቀን 2003 ተወለደ) የዶሚኒካን ፕሮፌሽናል እግር ኳስ ተጫዋች ሲሆን ለሜጀር ሊግ እግር ኳስ ክለብ ኢንተር ማያሚ እና ለዶሚኒካን ሪፐብሊክ ብሄራዊ ቡድን አማካኝ ሆኖ ይጫወታል።
ቆፋሪዎቹ
ሊተል ሂስ በኮብሃም፣ ሳሪ ዙሪያ
ከቅዱስ ጊዮርጊስ ከተሳደዱት ቆፋሪዎች መካከል አንዳንድ በትንሽ ርቀት ወደ ሊተል ሂስ ፈለሱ። 4.5 ሄክታር የመሬት ስፋት ልክ ታረሰ፤ ስድስት ቤቶች ታሠሩ፣ የበጋ ሰብል ተመረተ፣ አንዳንድ ጽሑፍ ታተመ። መጀመርያ በርኅራኄ ያያቸው የኮብሃም ርስቱ ጌታ ካህን ጆን ፕላት በኋላ ዋና ጠላታቸው ሆነ። በሥልጣኑ አማካይነት የዙሪያው ሕዝብ እንዳይረዳቸው አሰናከለ፤ እንዲሁም ቆፋሪዎቹም ሆነ ንብረታቸው በግፍ እንዲበደሉ አደረገ። በሚያዝያ 1642 ዓ.ም. ፕላትና ሌሎች ባለርስቶች ከርስታቸው በፍጹም አባረሯቸው።
ዌሊንግቦሮ፣ ኖርሳምቶንሺር
ሌላ የቆፋሪዎች ሰፈር ደግሞ በዌሊንግቦሮ፣ ኖርሳምቶንሺር አካባቢ ቆመ። ይህ ማህበር በ1642 ዓ.ም. ያሳተመው አዋጅ እንዲህ ተባለ፦
ይህ ሠፈር የተጀመረው ከሳሪ ቆፋሪዎች ግንኙነት የተነሣ ይመስላል። በመጋቢት 1642 ከሳሪው ሰፈር የደረሱ 4 ተልእኮዎች በባኪንግሃምሸር ታሠሩ፤ የያዙትም ደብዳቤ በጄራርድ ዊንስታንሊና በሌሎች ቆፋሪዎች ተፈርሞ ሰዎች በየቦታው ለራሳቸው የቆፋሪ ሠፈር ለማቆምና የሳሪን ሰፈር በስንቅ ለመርዳት የሚል ልማኔ ነበር። «ፍጹም በየዕለቱ» የሚባለው ጋዜጣ እንደሚናግረው፣ እነኚህ ተልእኮዎች ከሳሪ ወደ ሚድልሴክስ፣ ህርትፎርድሺር፣ ቤድፎርድሸር፣ ባኪንግሃምሸር፣ ባርክሸር፣ ሃንቲንግደንሸር እና ኖርሳምቶንሸር አውራጃዎች ከተጓዙ በኋላ ታሠሩ።
በሚያዝያ 10 ቀን 1642 ዓ.ም. የመንግሥት ጉባኤ የኖርሳምቶንሸር ዳኛ አቶ ፔንትሎው በሚከተለው ችሎት «በአቅራቢያው ባሉት አስተካካዮች ላይ» ክስ እንዲያካሄድባቸው ታዘዘ። የአይቫ ቆፋሪዎች እንደ መዘገቡት፣ ከዌሊንግቦሮ ቆፋሪዎች 9 በወህኒ ታስረው ምንም ወንጀል በነርሱ ማረጋገጥ ባይቻልም ኖሮ ዳኛው ነጻ እንዳያስወጣቸው እምቢ ብለው ነበር።
አይቫ፣ ባኪንግሃምሸር
ከሳሪና ከኖርሳምቶንሸር ሠፈሮች ጋር ግንኙነት የነበራቸው ሌላ ቆፋሪዎች ሰፈር በአይቫ፣ ባኪንግሃምሸር ተገኘ። ይህም ከቅዱስ ጊዮርጊስ ኮረብታ በ14 ኪ.ሜ ይርቃል። የአይቫ ቆፋሪዎች አዋጅ እንዳለው፣ ሌሎችም ሠፈሮች ደግሞ በባርኔት፣ ህርትፎርድሸር፣ በኤንፊልድ፣ ሚድልሴክስ፣ በዳንስተብል፣ ቤድፎርድሸር፣ በቦስዎርስ፣ ግሎስተርሸር እና እንዲሁም በኖቲንግሃምሸር ኖሩ። በተጨማሪ የሳሪ ሰፈር ከተሳደደ በኋላ፣ ቆፋሪዎቹ ልጆቻቸውን በአሳዳጊነት መተው እንደ ተገደዱ ይገልጻል።
የእንቅስቃሴው መጨረሻ
በመላ እንግሊዝ አገር የቆፋሪ ሰፈሮች በጠቅላላ ከጥቂት መቶ ሰዎች በላይ አልነበሯቸውም። በባለርስቶችና በመንግሥት ጉባኤ ማሳደድ ምክንያት እንቅስቃሴው በ1643 ዓ.ም. ጨረሰ።
ጽሑፎች
መደብ:የአውሮፓ ታሪክ መደብ:እንግሊዝ መደብ:የክርስትና ክፍልፋዮች
ቃሉ (ወረዳ)
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ጥቅምት ፭
ጥቅምት ፭ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፴፭ኛው ዕለት እና የመፀው ፲ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ  ፫፻፴፩ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፴ ዕለታት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
13 August
13 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 7 ቀን ማለት ነው።
ጥቅምት ፭
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ዋቢ ምንጮች=
13 August
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ጥቅምት ፭
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/
13 August
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ጥቅምት ፭
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
{{ወራት}}
መደብ:ዕለታት
ሎንጎ
ሎንጎ በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) ስድስተኛ ንጉሥ ነበረ። የባርዱስ ልጅና ተከታይ ሲሆን ለ23 ዓመት (ምናልባት 2076-2053 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ በሌላ አፈታሪካዊ ምንጭ ተብሏል።
ሎንጎ ላንግረ የተባለውን ከተማ እንደ መሠረተ በአንዳንድ ደራሲ ይታስባል። ይህ ከተማ ከሮሜ መንግሥት ዘመን አስቀድሞ ሊንጎናውያን የተባለው የኬልቶች ጎሣ ዋና ከተማቸው አንደማንቱኑም (ወይም ሊንጎኔስ) ሆኖ ነበር። ደግሞ ናሙር ከተማ (በቤልጅግ) መመሥረቱ በአንዳንድ ምንጭ ይጻፋል።
መደብ:የፈረንሣይ አፈታሪካዊ ነገሥታት
የወታደሮች መዝሙር
የወታደሮች መዝሙር የሚባሉት አስራ ሁለት በጥንቱ አማርኛ የተጻፉ ግጥሞችን ነው። ከነዚህ ግጥሞች አራቱ በ1300ወቹ በአጼአምደ ጽዮን ዘመን የተጻፉ ሲሆን ምናልባትም በጣም ቀደመትና እስካሁን ካልጠፉ የአማርኛ ጽሁፎች መካከል ናቸው። እኒህ አራቱ ግጥሞች በኤድዋርድ ኡልንድሮፍ የበለጠ ተጠንተዋል ። የመጀመሪያዎቹ ግጥሞች ስለ 15ኛው ክፍለ ዘመን ንጉስ፣ ስለ ቀዳማዊ አፄ ይስሐቅ የተገጠሙ ሲሆን ጣሊያናዊው ታሪክ ተማሪ ሴሩሊ የኢትዮጵያ ሥነ-ጽሑፍ ፈርጥ ካላቸው ወገን ናቸው።   ቀሪዎቹ ግጥሞች ለዓፄ ዘርአ ያዕቆብና በኋላም ለዓፄ ገላውዲወስ የተገጠሙ ነበሩ።
ከዚህ ጎን በ1881 በጣሊያን አገር ታትሞ ከወጣው የጥናት መጽሄት ሙሉው ፲፪ቱ ግጥሞች ቀርበዋል።  የቃላቶቹ አጻጻፍ፣ አልፎ አልፎ አደናጋሪና በ1686ዓ..ም ለታተመው የአማርኛ መጽሐፍ  መጽሐፈ፡ትምህርት፡ዘልሳን፡አምኅራ።‎  የቀረቡ ናቸው።
ከግጥሞቹ የተወሰደ
እንዴት ታስደነግፅ
ደንጊያ በቁልቁለት ስሮጽ
እርሱ በእርሱ ሲፋለጽ
እንዴት ያስደነግጽ
ኮከብ ትመስል ዣን በጽሩ ሰማይ ሲሮጽ
ወደ ምዕራብ ሲሠርፅ
ገጽኹ እንዴት ያስደነግፅ
ሲሬ ሠራዌ የመስል ዣን
ሐምበል አልብሶ ረመጽ
ጎድን በሪም ሲፈጸፍጽ
ሐንገት በሰይፍ ሲቆርጽ
ዣን ይስሐቄ ገጽ
ምላት የመስል ዣን
ወርካ ከስሩ ነቅሎ ሲያሮጽ።
እንዴት ያስደነግፅ
ገጽኹ የዣን ይስሐቄ እንዴት ያስደነግጽ
ዣን ይስሐቄ ገጽ።
ማጣቀሻ
መደብ:14ኛ ክፍለ ዘመን የአማርኛ ሥነ ጽሑፍ መደብ: 15ኛ ክፍለ ዘመን የአማርኛ ሥነ ጽሑፍ መደብ: 16ኛ ክፍለ ዘመን የአማርኛ ሥነ ጽሑፍ መደብ: የኢትዮጵያ ታሪክ
ትጸድቅ ትኮነን ቢለው ቆይ መክሬ አስታውቅሀለሁ አለ
ትጸድቅ ትኮነን ቢለው ቆይ መክሬ አስታውቅሀለሁ አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ላም በረቱን የሰው ልጅ አባቱን አይረሳም
ላም በረቱን የሰው ልጅ አባቱን አይረሳም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሱለይማን እጹብ ድንቅ
300px|thumb|ሱለይማን እጹብ ድንቅ ሱለይማን እጹብ ድንቅ (1487-1558 ዓም) ከ1513 እስከ 1558 ዓም የኦቶማን መንግሥት ሡልጣን (ንጉሥ) ነበረ።
መደብ:ቱርክ መደብ:መሪዎች መደብ:የእስያ ታሪክ
የቆጡን አወርድ ብላ የብብቷን ጣለች
የቆጡን አወርድ ብላ የብብቷን ጣለች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቆጡን አወርድ ብላ የብብቷን ጣለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኡማ
ኡማ የሱመር ጥንታዊ ከተማ ነበር። ዛሬው ሥፍራው በአረብኛ ተል ጆኃ ተብሎ በዘመናዊው አገር ኢራቅ ውስጥ ይገኛል።
ኢናና ወደ ታቸናው አለም ስትወርድ በተባለ ሱመራዊው ትውፊት ሰነድ መሠረት፣ አጋንንት የኡማ ድሃ አለቃ ሻራን ወደ ሢኦል ለመውሰድ ሲያስቡ፣ ኢናና እንዳይይዙት ታሳምናቸዋለች። በሻራ ፈንታ አጋንንቱ በቅንጦት የኖረውን የኡሩክን ንጉስ ዱሙዚድን ይወስዳሉ።
ለረጅም ዘመን የኡማ ዋና ተወዳዳሪ ከተማ ላጋሽ ነበረ። የኡማ ንጉስ ሉጋል-ዛገሲ (2102-2077 ዓክልበ. ግድም) በተለይ ሰፊ ግዛትና የሱመር ላዕላይነት አገኘ። በኋላ በኡር መንግሥት ዘመን ትልቅ ከተማ ነበር። በ1777 ዓክልበ. የላርሳ ንጉሥ ሱሙኤል ኡማን አጠፋው። በፍርስራሹ ላይ ብዙ ቅርሶች ቢገኙም ከ1995 ዓ.ም. ጦርነት ጀምሮ ሌቦች በዝተው በመስረቃቸው ለቦታው ጉዳት ሁነዋል።
መደብ:የሱመር ከተሞች
ስፓይደርማን
ስፓይደርማን
የ1970ው ስፓይደርማን ፊልም በኮሎምቢያ ምስሎች ተዘጋጅቶ የቀረበ ሲሆን ኢ. ደብሊው ስዋክ ሀመር ዳይሬክት ተደርጎ ለእይታ የቀረበ ፊልም ነው። የፊልሙን ፖስተር ለማየት እዚህ ይጫኑ።
ስፓይደርማን ስትሪክስ ባክ
በግንቦት 1 1971 ለእይታ የቀረበ ፊልም ነው። ተዋናዮች poster
የማርቭል ፊልሞች
መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት መደብ:ተከታታይ ፊልሞች መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች
ድሀ በሽታ አያውቅም ሀብታም ጤና የለውም
ድሀ በሽታ አያውቅም ሀብታም ጤና የለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ በሽታ አያውቅም ሀብታም ጤና የለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፓስዋን
ሥር-ነክ ጥናት
በማኅበራዊ ሁኔታቸው ውስጥ መሻትን ለመፈለግ ፓስዋውያን መገኛቸውን ከብዙ ሰዎች እና ገጸ-ባህሪ ገጸ-ባሕሪያት ይናገራሉ ፡፡ አንዳንዶች Paswan እነርሱ የመነጨው ብለው ያምናሉ Rahu, ከሰው በላይ እና ውስጥ ፕላኔቶች አንዱ የሂንዱ ሌሎች ያላቸውን ምንጫቸው ይናገራሉ አፈ Dushasana, ወደ አንዱ Kaurava አለቃ. "Gahlot Kshatriya" ከ ምንጭ በተመለከተ የይገባኛል ደግሞ castemen አንዳንድ በማድረግ የማያቋርጥ ነው እነርሱ ግን ጋር ተያይዞ ዘንድ እንደ ምን እንደ ሌሎች የበታች አድርጎ እነዚህ ሰዎች ቢነሱም መመልከት Rajputs.
ላንግረ
ላንግረ (ፈረንሳይኛ፦ Langres) የፈረንሳይ ከተማ ነው።
መደብ:የፈረንሣይ ከተሞች
ፓስዋን
ሥር-ነክ ጥናት
እንዲሁም በአንዳንድ ቡሚሃርስስ በሁለት የተለያዩ ተዋንያን ወንዶች እና ሴቶች መካከል የመስቀል ጋብቻ ዘሮች እንደሆኑ ተከራክሯል ፡፡ ሆኖም የፓስዋን ማህበረሰብ እነዚህን ፅንሰ-ሀሳቦች ውድቅ አድርጎ ‹ዱዳድ› የሚለው ስም መነሻው በዱሳድ ነው የሚል ሲሆን ይህም ትርጉሙ “ለመሸነፍ አስቸጋሪ ነው” ማለት ነው ፡፡
ታሪክ
የማይዳሰሱ ማህበረሰብ እንደሆኑ ተደርገው ተቆጥረዋል ፡ በቢሃር ውስጥ እነሱ በዋነኝነት መሬት አልባ ፣ የግብርና ሠራተኞች እና በታሪክ ውስጥ የመንደሩ ጠባቂዎች እና መልእክተኞች ነበሩ ፡ ከ 1900 በፊትም በተለይም በዩታር ፕራዴሽ እና በቢሃር ውስጥ አሳማዎችን ወደ ኋላ ይደግፉ ነበር ፡ ፓስዋንስ ሙስሊሞችን ለመቃወም እንደ ስትራቴጂ በመጥቀስ አሳማዎችን የማሳደግ ሥራ ይከላከላሉ ፡ እነሱ እራሳቸውን ያረጋግጣሉ ፣ የፓስዋን ሴት ልጆች ከሙስሊሞች ለመጠበቅ ሲሉ ከአሳማ አጥንቶች የተሰሩ ክታቦችን ይለብሱ ነበር እንዲሁም አሳማዎችን በአሳማዎች በመጥላት አሳማቸውን በራቸው ላይ ያደርጉ ነበር ፡፡ ጀምሮ Rajputs መካከል ራጃስታን እንዲሁም የሚፈለግ የዱር አሳማዎች እንደ ይህንን እውነታ እውነታ ቈጠራ በዚህ ስራ ለመከላከል በእነሱ በኩል ደግሞ ጥቅም ላይ ነው ያደገው መሆኑን መጨረሻ በኋላ Zamindari ሥርዓት, ወደ ከእጅ ማቅረብ አልቻለም ጠባቂዎች ሆነው በማገልገል ያለውን ባህላዊ ወረራ እነሱን
ድሀ በሽታ አያውቅም ሀብታም ጤና የለውም
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፓስዋን
ታሪክ
የ Paswans ከታሪክ የማርሻል በማሳደድ ጋር ተያይዘው ተደርጓል በ ፈንታ ተዋጋ እና ብዙ የምስራቅ ሕንድ ኩባንያ በ ቤንጋል ጦር በ 18 ኛው መቶ ዘመን. የ ህንድ 2011 የሕዝብ ቆጠራ ኡታር ፕራዴሽ ለ ሆኖ ሊመደብ ነው ይህም Paswan ህዝብ, አሳየኝ የተያዘለት ካስት 230.593 መሆን እንደ. ይኸው የሕዝብ ቆጠራ በቢሃር ውስጥ 4,945,165 ህዝብ ያሳያል።
የ Paswans ያለው ባሕላዊ ጀግና ነው Chauharmal. በፓስዋን ባህላዊ ታሪክ ውስጥ የቻውሃርማል እና ረሻማ ተረት የታወቀ ነው ፡፡ Reshma, ኃይለኛ ሴት ልጅ Bhumihar ባለንብረቱ, የአባቷን ፍላጎት ላይ ሊያገባት Chauharmal ያባብላል አሉ. በመጨረሻም Chauharmal በእነርሱ ላይ ማህበረሰብ ድል በሚያመለክተው የሚወደው አባትና ሽንፈቶችን እሱን እስኪያጋጥሙን Bhumihar ከጨቋኞች. ወደ ተረት ሌሎች ስሪቶች Chauharmal በአንድ ውስጥ የተወለደው በመናገር ይህን ኃይልን መልእክት ውድቅ Brahmin Reshma ሚስቱ ሆኖ የተወለደው ሳለ ቀደም ልደት ውስጥ ቤተሰብ.
ከኩሃርማል ባባ በስተቀር የተወሰኑ ዱሳድ እንዲሁ ጋሪያሪያ ባባን ያመልካሉ ፡፡ ይህ የቃል ጀግና እንደ የቃል ወጎቻቸው በሕንድ ውስጥ የሙጋልን አገዛዝ ዘመናዊ ነው ፡ ወደ folklores መሠረት አንድ ፈረስ ለመንዳት ጥቅም እንዲሁም የራሱን castemen ነገር ግን ደግሞ በሌላ ብቻ የተጠበቁ ሂንዱዎች ደግሞ ጨምሮ Rajputs Mughal ወታደሮች እና በኃይል ውይይቶችን ተቋቁማ ከ እስልምና. ባባ መንደሩ ዳርቻ በሚገኘው ቤቱ ፊት ለፊት የአሳማውን ጭንቅላት ይቀብረው ነበር ፡፡ አሳማዎች ለሙስሊሞች የተፀየፉ በመሆናቸው መንደሩን በብዛት ሙስሊም ከሆኑት የሙጋል ወታደሮች ወረራ ይጠብቀዋል ፡፡
Paswan ታደርጋለች ጀመረ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ አንድ በጣም. ስም Paswan underwent ብዙ ለውጦች ውስጥ የጥንት ዘመናት እንደ ቤተሰብ ስሞች ነበሩ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እነዲሆን በታሪክ. Paswan Samaj ነበር Samaj ማን ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ስለጀመሩ ቅድሚያ አሁን Rajputs እና ለአባቱም maharajas. ሕዝብ Paswan ማህበር ነበሩ የታዘዘ የተለያዩ ስእሎች እንደ ቅር, አርክቴክቸር እና ቤተመቅደስ ህንፃ. በውጤቱም, ሕዝብ Paswan Samaj ወደ ሌሎች የዓለማችን ክፍሎች እና የኤኮኖሚ ሁኔታ ነው እነዚያ ስለጀመሩ ቅድሚያ አለው deteriorated. Paswan የቤተሰብ አባላት በይፋ የሚሰጡዋቸውን በዓሇም ዘሪያ በመላ ታሪክ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን አዲስ ቋንቋ ባህል እና የማህበረሰብ ግብይት ብዙ ተጨማሪ bigwahs ስለጀመሩ ስም.
ዝንብ ሩቅ አይበር ሜዳ አደግ ዱር አይደፍር
ዝንብ ሩቅ አይበር ሜዳ አደግ ዱር አይደፍር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝንብ ሩቅ አይበር ሜዳ አደግ ዱር አይደፍር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እጨጌ
እጨጌ በጥንቱ ዘመን ኢትዮጵያውያን ይጠቀሙበት የነበረው የቤተ ክርስቲያን የማዕረግ አይነት ነው። ከፓትሪያርኩ ዝቅ ብሎ ግን ከተቀሩት ጳጳሳት ከፍ ያለ ነበር።
ትርጉሙ ሲብራራ፦ እጨጌ ከወላይትኛው ጨጋ (ጮጌ) የመጣ ሳይሆን መሠረቱ ከግእዙ ሐፄጌ የመጣ ነው፤ ሐጼጌ ማለት የምድር ጠባቂ ማለት ሲሆን በአማርኛ ዐጨ (አጨ) ዕጮኛ ጠባቂ፤ አጨጌ የሃገር ጠባቂ የገዳማትና የአድባራት ዋና ሹም አቡን ማለት ነው፡፡ የአጼው ሁለተኛ ረዳት (ከእቴጌ ቀጥሎ) ያለ ባለሲሶ ድርሻ የሆነ ሹም የሚሰጥ የማዕረግ ስም ነው፡፡ አጨ ጠበቀ፥ እጮኛ ጠባቂ፤ ጌ፦ ስፍራ ቦታ ሃገር፤ (እቴጌ እጨጌ ሰላምጌ ንብጌ ቅዱስጌ ደረስጌ አምባላጌ አሸንጌ ሐረርጌ ጉራጌ እጅጌ አንገትጌ ወገብጌ እራስጌ ግርጌ ወዘተ…) በተገናኘ ጊዜ እጨጌ፦ የሃገር ጠባቂ፥ ባለአደራ፥ ይምድር ዕጮኛ ማለት ነው፤ በግአዝ ሐጼጌ (ሐፄጌ) ትርጉሙ ተመሳሳይ ነው፡፡ (የቋንቋዎች መወራረስ ቢኖርም እንደ አካባቢው ማይት ይቻላል ለምሳሌ በአራዳ ጮጋ ዝም ማለት እንዲሁም ጮጌ (ጨጋ) በወላይትኛ አባት ማለት ሲሆን፤ ጌ በክስታኒኛ ቤት ማለት ነው ሁሉም ከእጨጌ ጋር በድምጽ እንጂ በትርጉም አይገናኙም፡፡) ተወራራሽ ድምጾች፦ ሐጼ አጼ (ዐፄ) አጤ አጨ (ዐጨ)፡፡ እጨጌ የተሰኘው ማእረግ ይሰጥ የነበረው ከግብጻዊው ሊቀ ጳጳስ ቅጥሎ ያለ ትልቁ ሹመት ሲሆን፥ እጨጌ ሆኖ የሚሾመው አባት የደብረ ሊባኖስም ገዳም አበምኔትም ነበር፡፡ ከመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ ሊቀ ጳጳስና ኋላም የመጀመሪያው ፓትርያሪክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ባስልዮስና ሁለተኛው ፓትርያሪክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ እጨጌነትንም ደርበው ይዘው ነበር፡፡ በመጀመሪያው የሃገራችን የመደብ አብዮት ዘመን በመንግስት የተሰየመው የተሐድሶ ምክር ቤት እጨጌነቱን ከፓትርያሪኩ በመቀማት የመንግሥት ተወካይ የሆነው የቤተ ክህነት ጠቅላይ ሥራ አስኪያጅ እንዲሠራው በመወሰኑ ሦስተኛውና አራተኛው ፓትርያሪኮች እጨጌ አልነበሩም፡፡ በሁለተኛው የዘውግ አብዮት ዘመን ከመንግሥት የሚመደበው ጠቅላይ ሥራ አስኪያጅ በመቅረቱና ቅዱስ ሲኖዶስ የሚመርጠው ሊቀ ጳጳስ ጠ/ሥራ አስኪያጅ እንዲሆን በመወሰኑ አምስተኛውና አሁን በመንበሩ ላይ ያሉት ፓትርያሪክ ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለ ሃይማኖት በመሰኘት የእጨጌነትን መንበር የመሠረቱት ቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖትም የስያሜው አካል ሆነዋል፡፡ በአሁኑ ጊዜ እጨጌነት የፓትርያሪኩ ሥልጣን ስለሆነ የደብረ ሊባኖስ አበምኔት ጸባቴ ተብሎ ይጠራል፡፡
ምንጭ፦ መጽሐፈ ሰዋሰው ወግስ ወመዝገበ ቃላት ሐዲስ፡፡ ዐዲስ የአማርኛ መዝገበ ቃላት፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ፡፡ (ል.ሣ.)
ታዋቂ ፊት አፄወች
መደብ:የኢትዮጵያ ማዕረግ
ሃርሌም ሼክ
ሃርሌም ሼክ ወይንም አልቢ በ1973ዓም በሃርሌም፣ ኒው ዮርክ የተጀመረ የዳንስ ወይንም ውዝዋዜ አይነት ነው። አመጣጡም ከእስክስታ ሲሆን፣  ለ20 ዓመት በአሜሪካ መንደሮች ሲዘወተር ቆይቶ በመጨረሻ በ1993 ዓ.ም. ጎልቶ የወጣና በቴሌቪዥን የቀረበ የእንቅስቃሴ አይነት ነው።
References
መደብ:እስክስታ
ሁሉ ሆነ ቃልቻ ማን ይሸከም ስልቻ
ሁሉ ሆነ ቃልቻ ማን ይሸከም ስልቻ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁሉ ሆነ ቃልቻ ማን ይሸከም ስልቻ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ሁሉም አንድ አይነት ስራ መስራት እንደሌለበት ይሚመክር ነው
ልዑል
ልዑል በኢትዮጵያ የነገሥታት ተወላጆች፤ የታላላቆች መሳፍንትና ባላባቶች የወንድ ፆታ የስም ቅጽል፣ ማዕርግ ሲሆን ትርጓሜውም ከፍ ያለ፤ በላይ የኾነ፣ ላይኛ፤ ከፍተኛ ማለት ነው።
በርትራንድ ረስል
በርትራንድ ሩስል (Bertrand Arthur William Russell ) (1872 – 1970) በስነ አምክንዮአዊ ሂሳብና በፍታሃታዊ ፍልስፍና ጥናት እውቅናን ያገኘ የ20ኛው ክፍለዘመን እንግሊዛዊ ፈላስፋ፣ ስነ አምክንዮ አዋቂ እና አጠቃላይ ትችት ጸሃፊ ነበር። ከሚታወቅባቸው የጥናት ውጤቶቹ መካከል፣ ማንኛውም ሂሳብ ወደ ስነ-አምክንዮ መለወጥ ይችላል በማለቱ፣ የጀርመኑን ፍሬገ ስነ አምክንዮ ስልት በማጥራት እንዲሁም ለኒውራል አንድዮሽ (አለም ከአንድ ነገር ብቻ ተሰርታ ስታበቃ ይህ አንድ ነገር ሙሉ ለሙሉ ምናባዊ ወይም ደግሞ ሙሉ ለሙሉ ተጨባጭ አይደለም) ጥብቅና በመቆም...ወዘተ ይታወቃል።
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:የእንግሊዝ ጸሓፊዎች መደብ:ሒሳብ ተመራማሪዎች
የዓለም ዋንጫ
thumb|right|upright=0.5|የዓለም እግር ኳስ ዋንጫ
የዓለም ዋንጫ በዓለም አቀፍ እግር ኳስ ማኅበር አባል አገሮች የወንድ እግር ኳስ ቡድኖች መካከል የሚከናወን ውድድር ነው። ከ፲፱፻፳፪ ዓ/ም ጀምሮ በየአራት ዓመቱ ይካሄዳል። ነገር ግን በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ምክንያት የ፲፱፻፴፬ ዓ/ም እና የ፲፱፻፴፰ ዓ/ም ውድድሮች ሲሰረዙ እስካሁን አሥራ ዘጠኝ ውድድሮች ተካሂደዋል። የዋንጫና ደረጃ ጨዋታዎቹ በዓለም በብዙ ተመልካቾች ከሚታዩ የስፖርት ዝግጅቶች አንደኛ ነው። በደቡብ አፍሪቃ የተካሄደው የ ፳፻፪ቱ ፲፱ ኛው የዋንጫ ውድድር በ ፩ ነጥብ ፩ ቢሊዮን ሰዎች እንደታየ ይገመታል።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:ፊፋ የዓለም ዋንጫ መደብ:እግር ኳስ
ባጎረስሁኝ ጣቴን ተነከስኩኝ ባፍ ይጠፉ በለፈለፉ
ትርጉም
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ታይላንድ
ታይላንድ በደቡብ-ምሥራቅ እስያ በአውሮፓ አገራት መቸም ያልተገዛው ብቸኛ አገር ነው። ዋና ከተማው ባንኮክ ነው። እስከ 1931 ዓ.ም፣. ድረስና እንደገና ከ1937 እስከ 1941 ዓ.ም. ድረስ የአገሩ ስም በይፋ ሳያም ነበረ።
የታይላንድ መንግሥት ሃይማኖት ቡዲስም ነው።
ባህል
የታይላንድ ባህል ምግብ እጅግ የተቀመመ ነው፣ አበሳሰሉም በተለይ ስኳር፣ ፍራፍሬ፣ ሚጥሚጣ፣ አሣ ይጠቅማል። ከሁሉ የተወደደ እስፖርት እግር ኳስ ነው፤ ሆኖም ታክራው የሚባል ሌላ ኗሪ የኳስ ጨዋታ ይወደዳል። ታይላንድ «የፈገግታ አገር» በመባል ታውቋል፤ በጣም ጨዋ አገር ነው፤ ሰላምታ ሲሰጡም ፈገግ ማለት እና መዳፎች አንድላይ በማድረግ እጅ መንሣት አይነተኛ ነው።
*
ትገርም ሻሸመኔ ትብስ ኮፈሌ
ትገርም ሻሸመኔ ትብስ ኮፈሌ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጃንጥላ
thumbnail|250px|right|ጃንጥላ ጥቅም ላይ ሲውል ጃንጥላ ወይም ጥላ ራስን ከፀሐይ ወይም ዝናብ ለመከላከል የሚያገለግል ከውሀ እና ብርሀን የማያሳልፍ ጨርቅ የተሰራ መሳሪያ ነው።
ትገርም ሻሸመኔ ትብስ ኮፈሌ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ጃንጥላ
መደብ:የቤት ዕቃ
14 August
14 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 8 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
1938
ልደቶች
መደብ:አመታት
ኒው ዮርክ ከተማ
ከኒውዮርክ ግዛት ለመለየት ብዙ ጊዜ ኒውዮርክ ሲቲ (NYC) ተብሎ የሚጠራው በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በሕዝብ ብዛት የምትገኝ ከተማ ናት። እ.ኤ.አ. በ 2020 8,804,190 ህዝብ ብዛት ከ300.46 ካሬ ​​ማይል (778.2 ኪ.ሜ.2) በላይ ተሰራጭቷል) ኒው ዮርክ ከተማ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በጣም ብዙ ህዝብ የሚኖርባት ዋና ከተማ ነች። በኒውዮርክ ግዛት ደቡባዊ ጫፍ ላይ የምትገኘው ከተማዋ የኒውዮርክ ሜትሮፖሊታን አካባቢ ማእከል ናት፣ በከተማ አካባቢ በአለም ላይ ትልቁ የሜትሮፖሊታን አካባቢ ነው። በ2020 ከ20.1 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በሜትሮፖሊታን ስታቲስቲካዊ አካባቢ እና 23.5 ሚሊዮን በስታቲስቲክስ አካባቢዋ ከ2020 ጋር፣ ኒውዮርክ ከአለም በህዝብ ብዛት ካላቸው ሜጋሲቲዎች አንዷ ናት። ኒውዮርክ ከተማ የዓለም የባህል፣ የፋይናንስ እና የሚዲያ ዋና ከተማ ተብላ ተገልጻለች፣ በንግድ፣ በመዝናኛ፣ በምርምር፣ በቴክኖሎጂ፣ በትምህርት፣ በፖለቲካ፣ በቱሪዝም፣ በመመገቢያ፣ በሥነ ጥበብ፣ በፋሽን እና በስፖርት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያሳደረች እና በፎቶ የተደገፈች ከተማ ነች። በዚህ አለም. የተባበሩት መንግስታት ዋና መሥሪያ ቤት ኒውዮርክ ለዓለም አቀፍ ዲፕሎማሲ አስፈላጊ ማዕከል ነው, እና አንዳንድ ጊዜ የዓለም ዋና ከተማ ተብላ ትጠራለች.
የኒውዮርክ ከተማ መነሻውን በ1624 በኔዘርላንድስ ቅኝ ገዥዎች በማንሃታን ደሴት ደቡባዊ ጫፍ ላይ የተመሰረተ የንግድ ቦታ ነው። ሰፈሩ ኒው አምስተርዳም (ደች፡ ኒዩው አምስተርዳም) በ1626 ተሰይሟል እና በ1653 እንደ ከተማ ተከራይታለች። ከተማዋ እ.ኤ.አ. በ 1664 በእንግሊዝ ቁጥጥር ስር ወደቀ እና የእንግሊዙ ንጉስ ቻርልስ II ለወንድሙ ለዮርክ መስፍን መሬቶቹን ከሰጠ በኋላ ስሙ ተቀይሯል ። ከተማዋ በጁላይ 1673 በሆች ተመልሳ አዲስ ኦሬንጅ ተባለች ለአንድ አመት ከሦስት ወር; ከተማዋ ከህዳር 1674 ጀምሮ ያለማቋረጥ ኒውዮርክ ተብላ ትጠራለች።ከ1785 እስከ 1790 ድረስ ኒውዮርክ የዩናይትድ ስቴትስ ዋና ከተማ ነበረች እና ከ1790 ጀምሮ ትልቁ የአሜሪካ ከተማ ነበረች። ዩኤስ በመርከብ በ19ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ እና በ20ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ፣ እና የአሜሪካ እና የነፃነት እና የሰላም እሳቤዎች ምልክት ነው። በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን, ኒው ዮርክ እንደ ዓለም አቀፋዊ ፈጠራ, ሥራ ፈጣሪነት እና የአካባቢ ዘላቂነት እና የነፃነት እና የባህል ልዩነት ምልክት ሆኖ ብቅ አለ. እ.ኤ.አ. በ 2019 ኒውዮርክ የባህል ብዝሃነቷን በመጥቀስ ከ30,000 በላይ የሚሆኑ በአለም ዙሪያ ከ48 ከተሞች የተውጣጡ ከ30,000 በላይ ሰዎች በተደረገ ጥናት የአለም ታላቅ ከተማ ሆና ተመርጣለች። መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ላም ባልዋለበት ኩበት ለቀማ
ላም ባልዋለበት ኩበት ለቀማ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ድሀ በአመዱ ንጉስ በዘውዱ
ድሀ በአመዱ ንጉስ በዘውዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ በአመዱ ንጉስ በዘውዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሁሉም ሰው መምሰሉ ባይታይ አመሉ
ሁሉም ሰው መምሰሉ ባይታይ አመሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁሉም ሰው መምሰሉ ባይታይ አመሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
የሰው ልጅ የውስጥ ባህርይው ከውጭ ከሰው ጋር ለመግባባት ከሚያሳየው ጸባይ ጋር አንድ እንዳልሆነ የሚያሳይ ነው።
ጥቅምት ፲፬
ጥቅምት ፲፬ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፵፬ኛው እና የመፀው ፲፰ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፪፻፳፪ ቀናት ሲቀሩ፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፳፩ ቀናት ይቀራሉ።
ዕለተ ሞት
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ደመና
300px|thumb|ደመናት ደመና በሰማይ የሚታይ የውሃ እንፋሎት ቅርጽ ነው። ይህም እንፋሎት ለንፋስ አጠማመዱ በተለይ ግሩም ነው። ውሃዎች ምንጊዜም ከምድር ወደ ሰማይ በጸዳል እየተነኑ፣ ከሰማይም ወደ ምድር በጸዳል እየዘነቡ፣ በዚሁ መንገድ የውሃ ሞለኪሎች ከሥፍራ ወደ ሥፍራ ቶሎ ይዛወራሉ።
መደብ:መሬት መደብ:አየር ፀባይ
ዝንብ ሩቅ አይበር የሜዳ ልጅ ዱር አይደፍር
ዝንብ ሩቅ አይበር የሜዳ ልጅ ዱር አይደፍር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝንብ ሩቅ አይበር የሜዳ ልጅ ዱር አይደፍር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዳንቴ አሊጊዬሪ
260px|thumbnail|ዳንቴ በሕይወቱ እንደ ተሳለ ዳንቴ አሊጊዬሪ (ጣልኛ፦ Dante Alighieri) (1257 - 1313 ዓ.ም.) የጣልያን ባለቅኔ ነበር።
መደብ:የጣልያን ሰዎች መደብ:ጸሓፊዎች
የቆጡን አወርድ ብላ የጣራውን አወረደች
የቆጡን አወርድ ብላ የጣራውን አወረደች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቆጡን አወርድ ብላ የጣራውን አወረደች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እሳት
320px|thumb|የ[[መስቀል ደመራ፣ 2006 ዓም]] እሳት ብርሃንንና ሙቀት የሚሰጥ የጥንተ ንጥሮች አፀግብሮት ነው፣ የውክሰዳ ምሳሌ ነው። የሚነካቸውን ነዳጅ ነገሮች ሁሉን ይበላል፣ ጢስንም ያወጣል፣ አመድ ወይም ቀላጭ ይተርፋል። አስፈላጊ የሆኑት  ነገሮች ኦክሲጅን፣ ነዳጅና ሙቀት በሚፈለገው መጠን አንድላይ ሲጋጥሙ፣ እሳት ይከሠታል። የራሱን ሙቀት ከዚያ ይፈጥራል፣ ኦክሲጅን ወይም ነዳጅ እስከሚያልቅ ድረስ ይቃጠላል። ለምሳሌ ሀይድሮጅን እና ኦክስጅን በአፀግብሮት ሂሊየምን ይፈጥራል።
መደብ:የጥንተ ንጥር ጥናት
አርዋድ
በትንቢተ ሕዝቅኤል (27:8,11) በአማርኛ አራድ ተብሎ ይጠቀሳል፣ ይህ ከግሪክኛው ስም አራዶስ ነው። አርዋድ እጅግ ጥንታዊ ስሙ ሲሆን ለከነዓን ልጅ ለአራዴዎን (ዕብራይስጥ፦ አርዋዲ) እንደ ተሰየመ በሰፊ ይታመናል።
መደብ:የሶርያ ከተሞች መደብ:ከነዓን
መስከረም ፭
መስከረም ፭ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፭ኛው ዕለት ነው።  ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ  ፫፻፷፩ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፷ ዕለታት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ሄኑካ
thumb|250px|የሄኑካ ስም ናሙና በፈርዖን ሰመርኸት ጽላት
የውጭ መያያዣዎች
መደብ:ጥንታዊ ግብፅ
ዶዶታና ሲሬ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ባልዋን ጎዳሁ ብላ ትምህርት ቤት ገባች
ባልዋን ጎዳሁ ብላ ትምህርት ቤት ገባች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ትካዜ ሲመጣ መከፋት ጓዝ ይሆናል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ላም አለኝ በሰማይ ወተትዋንም አላይ
ላም አለኝ በሰማይ ወተትዋንም አላይ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሦስት አጽቄ
thumb|250px
መደብ:ሦስት አጽቄ
ሐማት
መደብ:የሶርያ ከተሞች መደብ:ከነዓን
ዝንብ ሳያቆሙ ዝግን አይቅሙ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቆቦ (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ዝናብ
መደብ:አየር ፀባይ
አዞሬስ
330px|thumb|የአዞሬስ ሥፍራ በአትላንቲክ ውቅያኖስ አዞሬስ (ፖርቱጊዝኛ፦ Açores /ኧሶሪሽ/) በአትላንቲክ ውቅያኖስ የሚገኝ የፖርቱጋል ደሴቶች ነጻ ክፍላገር ነው።
መደብ:ፖርቱጋል
ሰዋጅካሬ ሆሪ
ሰዋጅካሬ ሆሪ በላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ምናልባት ከ1653 እስከ 1648 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ።
በዚሁ ዘመን የሥርወ መንግሥቱ ሥልጣን ከጤቤስ ከተማ በጣም እንዳልራቀ፣ ሂክሶስም ወገኖች በስሜን እንደ ገዙ ይታስባል።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ጣት
350x350px|thumb|አምስቱ ጣቶች በግራ እጅ ላይ ጣት በሰዎች እንዲሁም በሌሎች እንስሶች እጅ እና እግር ጫፍ ላይ የሚገኝ አንጓ ያለው ተንቀሳቃሽ የሰውነት ክፍል ነው። አብዛኛውን ጊዜ ሰዎች በእያንዳንዱ እጆቻቸው ላይ አምስት ጣቶች አላቸው። አንዳንድ ጊዜ ግን በአፈጣጠር ችግር ቁጥሮቻቸው ሊጨምሩ እንዲሁም በአደጋ ምክንያት ቁጥሮቻቸው ሊያንሱ ይችላሉ። የመጀመሪያው ጣት አውራ ጣት ተብሎ ይጠራል። በመቀጠልም ሌሎቹ አመልካች ጣት (በተለምዶ ሌባ ጣት) ፣ የመሃል ጣት ፣ የቀለበት ጣት እናም ትንሿ ጣት (በተለምዶ ማርያም ጣት) በመባል ይታወቃሉ።
መደብ:ሥነ አካል ባለ አምስት ሬይ የፊት እግሮች የምድር አከርካሪ አጥንቶች ከፋይሎጀኔቲክ የዓሣ ክንፎች ሊገኙ ይችላሉ።
260 እ.ኤ.አ.
260er
ሐምሌ ፳፭
ሐምሌ 25 ቀን:
መርዶዎች
መደብ:ዕለታት
ሳን ማሪኖ (እግር ኳስ)
ዓለም አቀፍ የመጀመሪያ (ኦፊሴላዊ)፡ ሳን ማሪኖ 0–4 ስዊዘርላንድ (ሴራቫሌ፣ ሳን ማሪኖ፣ ህዳር 14፣ 1990)
የበላ በለጠኝ የሮጠ አመለጠኝ
የበላ በለጠኝ የሮጠ አመለጠኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የበላ በለጠኝ የሮጠ አመለጠኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሳን ማሪኖ (እግር ኳስ)
ትልቁ ድል፡ ሳን ማሪኖ 1–0 ሊችተንስታይን (ሴራቫሌ፣ ሳን ማሪኖ፣ ኤፕሪል 28፣ 2004)
የበላ በለጠኝ የሮጠ አመለጠኝ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሳን ማሪኖ (እግር ኳስ)
ትልቁ ሽንፈት፡ ሳን ማሪኖ 0–13 ጀርመን (ሴራቫሌ፣ ሳን ማሪኖ፣ ሴፕቴምበር 6፣ 2006)
የሳን ማሪኖ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን በእግር ኳስ ውስጥ ሳን ማሪኖን ይወክላል። የቡድኑ የመጀመሪያ ድል ​​ሚያዝያ 18 ቀን 2004 ከሊችተንስታይን 1-0 በሆነ የወዳጅነት ጨዋታ ተከሰተ።
የሳን ማሪኖ ብሄራዊ ቡድን በሊችተንስታይን አንድ ጊዜ ብቻ በማሸነፍ በእግር ኳሱ ታሪክ እጅግ አስከፊ ቡድን በመባል ይታወቃል።
የሳን ማሪኖ የመጀመሪያ ግጥሚያ በፊፋ ጨዋታ ከስዊዘርላንድ ጋር በ 2011 ነበር ። ሳን ማሪኖ በ 1992 ዩሮ ውስጥ የመጫወት እድሉን አጥቷል። በአጠቃላይ 33 ጎሎችን አስተናግደዋል።
ለመጀመሪያው የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ ሳን ማሪኖ ከእንግሊዝ፣ ኔዘርላንድስ፣ ኖርዌይ፣ ፖላንድ እና ቱርክ ጋር ምድብ ውስጥ ነበረች። በመጀመሪያው ጨዋታ ከኖርዌይ ጋር 0-0 ተለያይተው 2-0 ተሸንፈዋል። ሳን ማሪኖ የመጀመሪያውን የአለም ዋንጫ ጎል ከቱርክ ጋር ባደረገው ጨዋታ 4-1 በሆነ ውጤት ተሸንፏል። ከእንግሊዝ ጋር ባደረጉት የመጨረሻ ጨዋታ 7-1 ተሸንፈዋል። ሳን ማሪኖ በ10 ጨዋታዎች 46 ጎሎችን አስተናግዶ አንድ ነጥብ ይዞ አጠናቋል።
በዩሮ 1996 የማጣሪያ ዘመቻ ሳን ማሪኖ በየጨዋታው ተሸንፏል። በዩሮ ማጣርያ ከፊንላንድ ጋር በተደረገው ጨዋታ የመጀመሪያዋን ጎል ያስቆጠረ ቢሆንም 4-1 ተሸንፏል።
በ1998ቱ የአለም ዋንጫ ማጣሪያዎች እያንዳንዱን ጨዋታ ተሸንፈው ምንም ግብ አላስቆጠሩም። በዩሮ 2000 የማጣሪያ ጨዋታ ሳን ማሪኖ በየጨዋታው ሽንፈትን አስተናግዷል።
እ.ኤ.አ. በ 2004 ሳን ማሪኖ ከ 70 ሙከራዎች በላይ የመጀመሪያ ድላቸውን አግኝተዋል ፣ በሊችተንስታይን 1-0 አሸንፈዋል። ግጥሚያዎች ሽንፈት ነበሩ።የሳን ማሪኖ የመክፈቻ የኢሮ 2008 ማጣሪያ በሴፕቴምበር 6 2006 በጀርመን 13–0 የተሸነፈበት ነው።በ2010 የአለም ዋንጫ ማጣሪያ 10ቱንም ጨዋታዎች ተሸንፈው ምንም ማለፍ አልቻሉም። በስሎቫኪያ 3-1 በተሸነፈበት ጨዋታ አንድ ጊዜ አስቆጥረዋል። በሆላንድም 11-0 ተሸንፈዋል።
በጥቅምት 2020 ሳን ማሪኖ በውድድሩ አራተኛውን ሽንፈት አስተናግዷል።
ምስጋና ለ፡ https://en.wikipedia.org/wiki/San_Marino_national_football_team
ንግሥት ኤልሣቤጥ ዳግማዊት
Elizabeth II (ኤልዛቤት አሌክሳንድራ ሚያዝያ 12, 1919 - ጳጐሜን 3, 2014) የዩናይትድ ኪንግደም ንግሥት እና ከየካቲት 6 ቀን 1952 እስከ ዕለተ ሞቷ ድረስ የ 14 ሉዓላዊ አገሮች ንግሥት ነበረች። ሰባት ወር ከየትኛውም የብሪታንያ ንጉስ ረጅሙ ነበር።
ኤልዛቤት የተወለደችው በሜይፌር፣ ለንደን፣ የዮርክ ዱክ እና ዱቼዝ የመጀመሪያ ልጅ (በኋላ ኪንግ ጆርጅ ስድስተኛ እና ንግሥት ኤልዛቤት) የመጀመሪያ ልጅ ስትሆን ነው። አባቷ በ1936 ወንድሙ ንጉስ ኤድዋርድ ስምንተኛ ከስልጣን ሲለቁ ኤልዛቤትን ወራሽ እንድትሆን አድርጓታል። በቤት ውስጥ በግል የተማረች ሲሆን በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ህዝባዊ ተግባራትን ማከናወን ጀመረች, በረዳት ግዛት አገልግሎት ውስጥ አገልግላለች. በኖቬምበር 1947 የግሪክ እና የዴንማርክ ልዑል የነበረውን ፊሊፕ ማውንባተንን አገባች እና ትዳራቸው በ 2021 ፊሊፕ እስከሞተበት ጊዜ ድረስ ለ 73 ዓመታት የዘለቀ ሲሆን አራት ልጆች ወለዱ: ቻርልስ, የዌልስ ልዑል; አን, ልዕልት ሮያል; የዮርክ መስፍን አንድሪው; እና ልዑል ኤድዋርድ፣ የቬሴክስ አርል
እ.ኤ.አ. . ኤልዛቤት እንደ በሰሜን አየርላንድ በተከሰቱት ችግሮች፣ በዩናይትድ ኪንግደም የስልጣን ሽግግር፣ የአፍሪካን ከቅኝ ግዛት በመግዛት እና ዩናይትድ ኪንግደም የአውሮፓ ማህበረሰቦችን በመቀላቀል እና ከአውሮፓ ህብረት በመውጣት በመሳሰሉት ትልልቅ የፖለቲካ ለውጦች እንደ ህገ-መንግስታዊ ንጉስ ነግሳለች። ግዛቶች ነፃነት ሲያገኙ፣ እና አንዳንድ ግዛቶች ሪፐብሊካኖች ሲሆኑ የግዛቶቿ ቁጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ ይለያያል። በርካታ ታሪካዊ ጉብኝቶቿና ስብሰባዎቿ በ1986 በቻይና ሕዝባዊ ሪፐብሊክ፣ በ1994 የሩስያ ፌዴሬሽን፣ በ2011 የአየርላንድ ሪፐብሊክ፣ እና የአምስት ሊቃነ ጳጳሳት ጉብኝቶች ወይም ጉብኝት ያካትታሉ።
እ.ኤ.አ. በ1953 የኤልዛቤት ዘውድ እና የብር፣ የወርቅ፣ የአልማዝ እና የፕላቲኒየም ኢዮቤልዩ ክብረ በዓላት በ1977፣ 2002፣ 2002፣ 2012 እና 2022 እንደቅደም ተከተላቸው ጉልህ ክንውኖች ይገኙበታል። ኤልዛቤት ረጅሙ እና ረጅሙ የብሪታኒያ ንጉሠ ነገሥት ፣ አንጋፋ እና ረጅሙ የስልጣን ርእሰ መስተዳድር እና በዓለም ታሪክ ውስጥ ሁለተኛው ረዥም የግዛት ሉዓላዊ ንጉስ ናቸው። በንጉሣዊው ቤተሰብ ላይ አልፎ አልፎ የሪፐብሊካን ስሜት እና የፕሬስ ትችት ገጥሟታል፣ በተለይም የልጆቿ ትዳር መፍረስ፣ በ1992 የእሷ አንነስ ሆሪቢሊስ እና በ1997 የቀድሞ አማቷ ዲያና፣ የዌልስ ልዕልት ከሞተች በኋላ። ይሁን እንጂ በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ ለንጉሣዊው አገዛዝ የሚደረገው ድጋፍ ከፍተኛ ነበር እናም አሁንም እንደ ግል ተወዳጅነቷም ጭምር ነው.thumb|የግርማዊነቷ ምስል በ1933 (የአውሮፓውያን የቀን መቁጠሪያ) በፊሊፕ አሌክሲየስ ደ ላዝሎ-ልዕልት
የመጀመሪያ ህይወት
ኤፕሪል 21 ቀን 1926 ኤልዛቤት በ02፡40 (ጂኤምቲ) የተወለደችው በአባቷ በንጉስ ጆርጅ 5ኛ በአባቷ የዮርክ መስፍን (በኋላ ንጉስ ጆርጅ ስድስተኛ) የንጉሱ ሁለተኛ ልጅ ነበር። እናቷ፣የዮርክ ዱቼዝ (በኋላ ንግስት ኤልዛቤት ንግስት እናት)፣ የስኮትላንዳዊው መኳንንት ክላውድ ቦውስ-ሊዮን፣ 14ኛው የስትራትሞር እና የኪንግሆርን ታናሽ ሴት ልጅ ነበረች። በቄሳሪያን ክፍል የተገላገለችው በእናቷ አያቷ ሎንደን ቤት፡ 17 ብሩተን ስትሪት፣ ሜይፋይር ነው። በግንቦት 29 በቡኪንግሃም ቤተ መንግሥት የግል ቤተ ጸሎት ውስጥ በዮርክ የአንግሊካን ሊቀ ጳጳስ ኮስሞ ጎርደን ላንግ ተጠመቀች እና በእናቷ ኤልዛቤት ብላ ጠራች ። አሌክሳንድራ ከአባቷ ቅድመ አያት በኋላ, ከስድስት ወር በፊት ከሞተች በኋላ; እና ማርያም ከአያት ቅድመ አያቷ በኋላ. መጀመሪያ ላይ እራሷን በጠራችው መሰረት "ሊሊቤት" እየተባለች የምትጠራው በአያቷ ጆርጅ አምስተኛ በፍቅር "አያቴ እንግሊዝ" ትላለች እና በጠና ታምሞ በ1929 ዓ.ም. ታዋቂው ፕሬስ እና በኋላ ባዮግራፕ9
የኤልዛቤት ብቸኛ ወንድም ልዕልት ማርጋሬት በ1930 ተወለደች። ሁለቱ ልዕልቶች በእናታቸው እና በገዥታቸው በማሪዮን ክራውፎርድ ቁጥጥር ስር በቤት ውስጥ ተምረው ነበር። በታሪክ፣ በቋንቋ፣ በሥነ ጽሑፍ እና በሙዚቃ ላይ ያተኮሩ ትምህርቶች። ክራውፎርድ የንጉሣዊውን ቤተሰብ አሳዝኖ የኤልዛቤት እና ማርጋሬት የልጅነት ዓመታትን ዘ ትንንሽ ልዕልቶችን በ1950 የሕይወት ታሪክ አሳተመ። መጽሐፉ ኤልዛቤት ለፈረስና ለውሾች ያላትን ፍቅር፣ ሥርዓታማነቷን እና የኃላፊነት ዝንባሌዋን ይገልጻል። ሌሎችም እንደዚህ ያሉትን አስተያየቶች አስተጋብተዋል፡- ዊንስተን ቸርችል ኤልዛቤትን የሁለት ልጅነቷ ጊዜ “ገጸ-ባህሪይ ነች። በጨቅላ ህጻን ውስጥ የሚያስደንቅ የስልጣን እና የማንጸባረቅ አየር አላት። የአጎቷ ልጅ ማርጋሬት ሮድስ እሷን “ደስ የምትል ትንሽ ልጅ ፣ ግን በመሠረቱ አስተዋይ እና ጥሩ ባህሪ ነበረች” በማለት ገልፃዋታል።
ወራሽ ግምታዊ
በአያቷ የግዛት ዘመን ኤልሳቤጥ ከአጎቷ ኤድዋርድ እና ከአባቷ በመቀጠል የብሪታንያ ዙፋን በመተካት ሶስተኛ ነበረች። ምንም እንኳን ልደቷ የህዝብን ፍላጎት ቢያመጣም ኤድዋርድ ገና ወጣት ስለነበር አግብቶ የራሱ ልጆች ስለሚወልድ ንግሥት ትሆናለች ተብሎ አልተጠበቀም ነበር። በ 1936 አያቷ ሲሞቱ እና አጎቷ እንደ ኤድዋርድ ስምንተኛ ሲተካ ከአባቷ ቀጥሎ በዙፋኑ ላይ ሁለተኛ ሆናለች። በዚያው ዓመት በኋላ ኤድዋርድ ከስልጣን ተወገደ፣ ከተፋታች ሶሻሊስት ዋሊስ ሲምፕሰን ጋር ለመጋባት ካቀደው በኋላ ሕገ መንግሥታዊ ቀውስ አስነሳ። በዚህም ምክንያት የኤልዛቤት አባት ነገሠ፣ የግዛት ስም ጆርጅ ስድስተኛ ወሰደ። ኤልዛቤት ወንድሞች ስላልነበሯት ወራሽ ሆናለች። ወላጆቿ በኋላ ወንድ ልጅ ቢወልዱ ኖሮ, እሱ ወራሽ እና ከእሱ በላይ በሆነው ወራሽ ይሆናል, ይህም በወቅቱ በወንድ ምርጫ ቅድመ ሁኔታ ይወሰናል.
ኤልዛቤት በህገ-መንግስታዊ ታሪክ የግል ትምህርት ከኢቶን ኮሌጅ ምክትል ፕሮቮስት ከሄንሪ ማርተን ተቀብላ ፈረንሳይኛ ከተከታታይ የአፍ መፍቻ ተናጋሪ ገዥዎች ተምራለች። ገርል አስጎብኚዎች ድርጅት፣ 1ኛው የቡኪንግሃም ቤተመንግስት ኩባንያ የተቋቋመው በራሷ ዕድሜ ካሉ ልጃገረዶች ጋር እንድትገናኝ ነው። በኋላ፣ እሷ የባህር ጠባቂ ሆና ተመዝግቧል።
በ 1939 የኤልዛቤት ወላጆች ካናዳ እና ዩናይትድ ስቴትስ ጎብኝተዋል. እ.ኤ.አ. በ1927፣ አውስትራሊያን እና ኒውዚላንድን ሲጎበኙ ኤልዛቤትም በብሪታንያ ቆይታለች፤ ምክንያቱም አባቷ ህዝባዊ ጉብኝት ለማድረግ በጣም ትንሽ እንደሆነች አድርጎ ስለገመተ። ወላጆቿ ሲሄዱ "እያለቀሰች ትመስላለች።" አዘውትረው ይፃፉ ነበር፣ እና እሷ እና ወላጆቿ በግንቦት 18 የመጀመሪያውን የንጉሣዊ ትራንስትላንቲክ የስልክ ጥሪ አደረጉ
ሁለተኛው የዓለም ጦርነት
እ.ኤ.አ. በ 1943 ኤልዛቤት ባለፈው አመት ኮሎኔል ተብሎ የተሾመችውን የግሬናዲየር ጠባቂዎችን ጎበኘች ። ወደ 18ኛ አመት ልደቷ ሲቃረብ ፓርላማው ህጉን በመቀየር አባቷ አቅመ ቢስነት ወይም ውጭ አገር በሌለበት ሁኔታ ከአምስቱ የመንግስት አማካሪዎች መካከል አንዷ ሆና እንድትሰራ ለምሳሌ በጁላይ 1944 ጣሊያንን ሲጎበኝ በየካቲት 1945 ተሾመች። በረዳት ቴሪቶሪያል አገልግሎት የክብር ሁለተኛ ሱባሌተር ሆና በአገልግሎት ቁጥሩ 230873 በሹፌርነት እና በመካኒክነት የሰለጠነች ሲሆን ከአምስት ወር በኋላ የክብር ጁኒየር አዛዥ (በዚያን ጊዜ ሴት ካፒቴን የምትመስል ሴት) ማዕረግ ተሰጥቷታል።
በአውሮፓ ጦርነት ማብቂያ ላይ በአውሮፓ የድል ቀን ኤልዛቤት እና ማርጋሬት በለንደን ጎዳናዎች ላይ ከነበሩት ሰዎች ጋር ማንነትን የማያሳውቅ ነገር ቀላቀሉ። በኋላ ላይ ኤልዛቤት አልፎ አልፎ ባደረገችው ቃለ ምልልስ ላይ “ወላጆቼን ራሳችንን ሄደን ማየት እንደምንችል ጠየቅናቸው። መታወቃችን በጣም ያስፈራን እንደነበር አስታውሳለሁ... ክንድ እያገናኙ በኋይትሆል የሚሄዱ ያልታወቁ ሰዎች መስመር አስታውሳለሁ። በደስታ እና በእፎይታ ማዕበል ላይ ጠራርጎ ወሰድኩ ። " thumb|በረዳት ግዛት አገልግሎት ዩኒፎርም፣ ሚያዝያ 1945 ዓ.ም በጦርነቱ ወቅት ኤልዛቤትን ከዌልስ ጋር በቅርበት በማስተሳሰር የዌልስን ብሔርተኝነት ለመቀልበስ ዕቅዶች ተዘጋጅተዋል። የቄርናርፎን ካስትል ኮንስታብልን ወይም የኡርድ ጎባይት ሳይምሩ (የዌልሽ ወጣቶች ሊግ) ጠባቂን መሾም ያሉ ሀሳቦች ብሪታንያ በጦርነት ላይ በነበረችበት ወቅት ኤልዛቤትን በኡርድ ውስጥ ከህሊናቸው ከሚቃወሙት ጋር ማገናኘት መፍራትን ጨምሮ በተለያዩ ምክንያቶች ተጥለዋል። . የዌልስ ፖለቲከኞች በ18ኛ ልደቷ የዌልስ ልዕልት እንድትሆን ጠቁመዋል። የሀገር ውስጥ ፀሐፊ ኸርበርት ሞሪሰን ሃሳቡን ደግፈው ነበር፣ ነገር ግን ንጉሱ አልተቀበሉትም ምክንያቱም እንዲህ ዓይነቱ ማዕረግ የዌልስ ልዑል ሚስት ብቻ እንደሆነ ስለሚሰማቸው እና የዌልስ ልዑል ሁል ጊዜም ወራሽ ነበሩ። እ.ኤ.አ. በ1946፣ በዌልስ ብሔራዊ ኢስቴድድፎድ ወደ ጎርሴድ ኦፍ ባርድስ ገብታለች።
ልዕልት ኤልዛቤት በደቡብ አፍሪካ ከወላጆቿ ጋር በመሆን የመጀመሪያውን የባህር ማዶ ጉብኝቷን በ1947 ሄደች። በጉብኝቱ ወቅት፣ በ 21 ኛው ዓመቷ ለብሪቲሽ ኮመንዌልዝ በተላለፈው ስርጭት፣ የሚከተለውን ቃል ገብታለች፡- “መላ ህይወቴ፣ ረጅምም ይሁን አጭር፣ ለአንተ አገልግሎት እና ለአገልግሎት የምታውል መሆኔን በፊትህ አውጃለሁ። ሁላችንም የምንገኝበት ታላቁ ንጉሠ ነገሥት ቤተሰባችን። ንግግሩን የፃፈው የታይምስ ጋዜጠኛ ዴርሞት ሞራህ ነው።
ጋብቻ
ኤልዛቤት የወደፊት ባለቤቷን የግሪክ እና የዴንማርክ ልዑል ፊሊፕን በ1934 እና እንደገና በ1937 አገኘቻቸው። አንድ ጊዜ በዴንማርክ ንጉሥ ክርስቲያን ዘጠነኛ እና ሦስተኛው የአጎት ልጆች በንግስት ቪክቶሪያ ተወግደዋል። በጁላይ 1939 በዳርትማውዝ ሮያል የባህር ኃይል ኮሌጅ ለሶስተኛ ጊዜ ከተገናኘች በኋላ ኤልዛቤት ምንም እንኳን የ13 ዓመቷ ልጅ ቢሆንም—ፊሊፕን እንደወደደች ተናገረች እና ደብዳቤ መለዋወጥ ጀመሩ። እ.ኤ.አ. ጁላይ 9 ቀን 1947 መተጫጫታቸው በይፋ ሲታወቅ 21 ዓመቷ ነበር።
ተሳትፎው ያለ ውዝግብ አልነበረም; ፊሊፕ ምንም አይነት የገንዘብ አቋም አልነበረውም፣ የተወለደ የውጭ ሀገር ሰው ነበር (ምንም እንኳን በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት በሮያል ባህር ኃይል ውስጥ ያገለገለ የብሪቲሽ ርዕሰ ጉዳይ ቢሆንም) እና ከናዚ ግንኙነት ጋር የጀርመን ባላባቶችን ያገቡ እህቶች ነበሩት። ማሪዮን ክራውፎርድ እንዲህ ሲል ጽፏል፡- “አንዳንድ የንጉሱ አማካሪዎች ለእሷ በቂ አይመስላቸውም ነበር። እሱ ቤት ወይም መንግስት የሌለው ልዑል ነበር። አንዳንዶቹ ወረቀቶች የፊሊፕ የውጭ አገር ምንጭ ላይ ረዥም እና ከፍተኛ ዜማዎችን ተጫውተዋል። በኋላ ላይ የህይወት ታሪኮች እንደዘገቡት የኤልዛቤት እናት ስለ ህብረቱ መጀመሪያ ላይ ጥርጣሬ እንደነበራት እና ፊሊፕን “ዘ ሁን” በማለት አሾፈባት።በኋለኛው ህይወት ግን ንግሥቲቱ እናት ፊልጶስ “እንግሊዛዊ ጨዋ” እንደሆነ ለባዮግራፊው ለቲም ሄልድ ነገረችው። thumb|ኤልዛቤት (በስተግራ) በቡኪንግሃም ቤተ መንግስት በረንዳ ላይ ከቤተሰቧ እና ከዊንስተን ቸርችል በግንቦት 8 ቀን 1945 ከጋብቻው በፊት ፊሊፕ የግሪክ እና የዴንማርክ መጠሪያዎቹን ትቷል፣ ከግሪክ ኦርቶዶክስ ወደ አንግሊካኒዝም በይፋ ተለወጠ እና የእናቱን የእንግሊዝ ቤተሰብ ስም በመያዝ ሌተናንት ፊሊፕ ማውንባትተንን ተቀበለ።[50] ከሠርጉ በፊት ብዙም ሳይቆይ የኤድንበርግ መስፍን ተፈጠረ እና የንጉሣዊ ልዕልናን ዘይቤ ሰጠው። ኤልዛቤት እና ፊሊፕ ህዳር 20 ቀን 1947 በዌስትሚኒስተር አቤይ ተጋቡ። ከዓለም ዙሪያ 2,500 የሰርግ ስጦታዎችን ተቀብለዋል. ብሪታንያ ከጦርነቱ ውድመት ገና ሙሉ በሙሉ ስላላገገመች ኤልሳቤጥ ለጋዋን የምትገዛበትን የራሽን ኩፖን ጠይቃ ነበር። ከጦርነቱ በኋላ በብሪታንያ የፊሊፕ የጀርመን ግንኙነት በሕይወት የተረፉትን ሦስት እህቶቹን ጨምሮ ለሠርጉ መጋበዙ ተቀባይነት አልነበረውም። ለዊንዘር መስፍን የቀድሞ ንጉስ ኤድዋርድ ስምንተኛ የቀረበ ግብዣም አልነበረም።
1805
1805 አመተ ምኅረት
መደብ:አመታት
ንግሥት ኤልሣቤጥ ዳግማዊት
ጋብቻ
ከሠርጋቸው በኋላ ጥንዶቹ በለንደን ክላረንስ ሃውስ እስከ ጁላይ 1949 ድረስ በዊንሶር ቤተመንግስት አቅራቢያ የምትገኘውን ዊንደልሻም ሙርን ተከራዩ። ከ1949 እስከ 1951 ባለው ጊዜ ውስጥ የኤድንበርግ መስፍን በብሪቲሽ ዘውድ ቅኝ ግዛት ማልታ ውስጥ በሮያል ባህር ኃይል መኮንንነት ተቀምጦ ነበር። እሱ እና ኤልዛቤት በማልታ ውስጥ ለብዙ ወራት ያለማቋረጥ ኖረዋል በአንድ ጊዜ በጓርዳማንሻ መንደር ውስጥ በቪላ Guardamangia ፣የፊልጶስ አጎት ጌታ ማውንባተን በተከራዩት ቤት። ሁለቱ ልጆቻቸው በብሪታንያ ቀሩ።
መቀላቀል እና ዘውድ
በ 1951 የጆርጅ ስድስተኛ ጤና ቀንሷል ፣ እና ኤልዛቤት በሕዝብ ዝግጅቶች ላይ ብዙ ጊዜ ትደግፈው ነበር። በካናዳ ጎበኘች እና በዋሽንግተን ዲሲ በጥቅምት ወር 1951 ፕሬዘዳንት ሃሪ ኤስ.ትሩማንን ስትጎበኝ የግል ፀሃፊዋ ማርቲን ቻርተሪስ በጉብኝት ላይ እያለች የንጉሱን ሞት በተመለከተ ረቂቅ የመግባቢያ መግለጫ ወሰደች። እ.ኤ.አ. በ1952 መጀመሪያ ላይ ኤልዛቤት እና ፊሊፕ በኬንያ በኩል ወደ አውስትራሊያ እና ኒውዚላንድ ለመጎብኘት ሄዱ። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 6 ቀን 1952 ወደ ኬንያ ቤታቸው ሳጋና ሎጅ ተመለሱ ፣ በትሬቶፕስ ሆቴል ካደሩ በኋላ ፣ የጆርጅ ስድስተኛ ሞት እና የኤልዛቤት ዙፋን ላይ መውጣቱ ወዲያውኑ ሰማ ። ፊሊጶስ ዜናውን ለአዲሱ ንግስት ተናገረ። ኤልዛቤትን እንደ ንግሥና ስሟ ለመያዝ መረጠች; ስለዚህ እሷ በስኮትላንድ የገዛች የመጀመሪያዋ ኤልዛቤት በመሆኗ ብዙ ስኮቶችን ያስከፋችው ኤልዛቤት II ተብላለች። በግዛቶቿ ሁሉ ንግሥት ተባለች እና የንጉሣዊው ፓርቲ በፍጥነት ወደ ዩናይትድ ኪንግደም ተመለሰ። ኤልዛቤት እና ፊሊፕ ወደ ቡኪንግሃም ቤተ መንግስት ተዛወሩ።
ኤልዛቤት ከገባች በኋላ ሚስት የባሏን ስም በትዳር ላይ በምትወስድበት ጊዜ የንጉሣዊው ቤት የኤዲንብራ መስፍን ስም ሊሸከም የሚችል ይመስላል። ሎርድ Mountbatten የ Mountbatten ቤት የሚለውን ስም ደግፏል። ፊሊፕ ከዱካል ማዕረጉ በኋላ የኤድንበርግ ቤትን አቀረበ። የእንግሊዙ ጠቅላይ ሚኒስትር ዊንስተን ቸርችል እና የኤልዛቤት አያት ንግሥት ሜሪ የዊንዘርን ቤት እንዲቆይ ደግፈዋል፣ስለዚህ ኤልዛቤት ሚያዝያ 9 ቀን 1952 ዊንዘር የንጉሣዊው ቤት መጠሪያ ሆኖ እንደሚቀጥል ማስታወቂያ አውጥታለች። ዱኪው "በአገሪቱ ውስጥ ስሙን ለልጆቹ እንዳይሰጥ የተከለከልኩት እኔ ብቻ ነኝ" ሲል ቅሬታ አቅርቧል። እ.ኤ.አ. በ 1960 የንጉሣዊ ማዕረጎችን ለሌላቸው የፊልጶስ እና የኤልዛቤት የወንድ የዘር ሐረግ ስም Mountbatten-Windsor ተቀበለ።
ልዕልት ማርጋሬት ለዘውዳዊ ሥርዓቱ በዝግጅት ላይ እያለች የ16 ዓመት የሞጋጋሬት ከፍተኛ እና ከቀድሞ ጋብቻው ሁለት ወንዶች ልጆች የነበራትን ፒተር ታውንሴንድ የተባለውን ፍቺ ማግባት እንደምትፈልግ ለእህቷ ነገረቻት። ንግስቲቱ ለአንድ አመት እንዲጠብቁ ጠየቃቸው; በግል ፀሐፊዋ አገላለጽ ንግሥቲቱ በተፈጥሮ ለልዕልቷ ርኅራኄ ነበራት ፣ ግን ተስፋ ብላ - ጊዜ ከሰጠች ፣ ጉዳዩ ይቋረጣል ብዬ አስባለሁ ። እንግሊዝ ከፍቺ በኋላ እንደገና ማግባትን አልፈቀደችም። ማርጋሬት የፍትሐ ብሔር ጋብቻ ፈፅማ ብትሆን ኖሮ የመውረስ መብቷን ትታለች ተብሎ ይጠበቃል። ማርጋሬት ከ Townsend ጋር ያላትን እቅድ ለመተው ወሰነች።
ንግሥተ ማርያም በማርች 24 ቀን 1953 ብትሞትም፣ ማርያም ከመሞቷ በፊት እንደጠየቀችው፣ ንግሥና ሥርዓቱ በሰኔ 2 እንደታቀደው ቀጠለ። በዌስትሚኒስተር አቢ የተካሄደው የዘውድ ሥርዓት ከቅባትና ከቁርባን በስተቀር ለመጀመሪያ ጊዜ በቴሌቪዥን ተላለፈ። በኤልዛቤት መመሪያ፣ የዘውድ ቀሚሷ በኮመን ዌልዝ አገሮች የአበባ አርማዎች ተጠልፏል።
የኮመንዌልዝ ዝግመተ ለውጥ
በኮንሰርቫቲቭ ፓርቲ ውስጥ መሪ የሚመርጥበት መደበኛ ዘዴ አለመኖሩ ኤደን ከስልጣን መልቀቋን ተከትሎ ማንን መንግስት መመስረት እንዳለበት መወሰን በንግስቲቱ ላይ ወደቀ። ኤደን የምክር ቤቱን ጌታ ፕሬዘዳንት ሎርድ ሳልስበሪን እንድታማክር ጠየቀች። ሎርድ ሳሊስበሪ እና ሎርድ ኪልሙየር፣ ጌታቸው ቻንስለር፣ የብሪቲሽ ካቢኔን፣ ቸርችልን፣ እና የ1922 የጓሮ ወንበር ኮሚቴ ሰብሳቢን አማከሩ፣ በዚህም ምክንያት ንግስቲቱ የተመከሩትን እጩ ሃሮልድ ማክሚላን ሾመች።