cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ልብነ ድንግል
ዓፄ ልብነ ድንግል የዓፄ ናዖድ ልጅ የዓፄ በአደ ማርያም የልጅ ልጅ ናቸው። ዓፄ ዘርዓ ያዕቆብም ቅድመ አያታቸው ናቸው። ዓፄ ናዖድ ፲፫ ዓመት ገዝተው ሲሞቱ በ፲፭፻ ዓ.ም. ዓፄ ልብነ ድንግል ገና የ፲፪ ዓመት ወጣት እያሉ ነገሡ። ስመ መንግሥታቸውም ወናግ ሰገድ ተባለ። ወናግ ማለት በኦጋዴን (ሱማሌ) ቋንቋ አንበሳ ማለት ነው። የግዕዙን ወይም የአማርኛውን ቋንቋ «አንበሳ ሰገድ»ን ትተው በኦጋዴን ቋንቋ ወናግ ሰገድ የተባሉበት ምክንያት ምናልባት ያን ጊዜ በይፋትና በፈጠጋር ያለውን ግዛት የሚያውኩ ያዳልና የሱማሌ ተወላጆች ስለሆኑ እነሱ በሚያውቁት ቋንቋ ተሰይሞ ለማስፈራራት ይሁን ወይም የነሱ ገዥ ጭምር መሆናቸውን ለማስታወቅ ይሁን ወይም ከአባታቸው ከዓፄ ናዖድ ስመ መንግሥት (አንበሳ ሰገድ) በትርጉም ቢቀር በአጠራር እንዲለያይ ይሁን በትክክል አይታወቅም። ዓፄ ልብነ ድንግል ራሳቸው ለፖርቱጋል ንጉሥና ለሮማ ሊቀ ጳጳስ በጻፉዋቸው ደብዳቤዎች ላይ «ስሜ ልብነ (ዕጣን) ድንግል ትርጓሜው ድንግል ያበራችለት ይሄም ስም የተሰጠኝ ቅድስት ጥምቀትን በተቀበልኩበት ቀን ነው፤ በነገሥኩ ጊዜ ደግሞ ዳዊት ተባልኩኝ» ስለሚል በዳዊት ላይ ተጨማሪ ወናግ ሰገድ ሆኖ በሁለት ስመ መንግሥት ይጠሩ ነበር ማለት ነው።
ዓፄ ልብነ ድንግል በነገሡ ጊዜ ወጣት ስለነበሩ በመንግሥቱ ሥራ እናታቸው እቴጌ ናዖድ ሞገሳ የአያታቸው የዓፄ በአደ ማርያም ባለቤት እቴጌ እሌኒ በሞግዚትነት ያግዟቸው ነበር። እነራስ ወሰን ሰገድና እነራስ ደገልሃን የመሳሰሉትም ታላላቅና ታናናሽ መኳንንት የመንግሥቱ የሥልጣንና የሥራ ተካፋይ ነበሩ።
በመጀመሪያ፣ የዓፄ ልብነ ድንግል ዘመነ መንግሥት የሰላምና የደስታ ቢሆንም የመጨረሻ ጊዜያቸው በግራኝ መነሳት ምክኒያት የጦርነት፤ የሁከት፤ የመከራና የስደት ጊዜ ሆኖባቸዋል። ከፖርቱጋል መንግሥት በቀጥታም ሆነ በእቴጌ እሌኒ በኩል ቢወዳጁ የጀመሩት ወዳጅነት ለጊዜው ጠቡን አጣደፈው እንጂ ከወረራ ሊያድናቸው አልቻለም።
ዋቢ መጽሐፍ
መደብ:ልብነ ድንግል
ኦፊር
ኦፊር በዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ ብሉይ ኪዳን የሚጠቀስ አገር ነው። በኦሪት ዘፍጥረት 10 የኖህ ልጆች ሲዘረዘሩ ከዮቅጣን ልጆች መካከል አንዱ ኦፊር የሚባል አለ።
በመጽሐፈ ነገሥታት ቀዳማዊ 9፡26-28 መሠረት፣ የእስራኤል ንጉሥ ሰሎሞን መርከበኞች ከዔጽዮንጋብር ወደብ በኤርትራ ባህር (ቀይ ባህር) በመጓዝ ወደ ኦፊር መጥተው ከዚያ 420 መክሊት ወርቅ ወደ ሰሎሞን አመጡ። (በመጽሐፈ ዜና መዋዕል ካልዕ እንደገና 450 መክሊት አመጡ።) በምዕራፍ 10፡11 እነኚህም መርከበኞች ብዙ የሰንደል ዕንጨትና ዕንቁ ከኦፊር አመጡለት። እንዲሁም በምዕራፍ 22፡48 የይሁዳ ንጉሥ ኢዮሣፍጥ «ወደ ኦፊር ሄደው ወርቅ ያመጡ ዘንድ የተርሴስን መርከቦች ሠራ፤ ነገር ግን መርከቦቹ በዔጽዮንጋብር ተሰበሩ እንጂ አልሄዱም» ይለናል። ከዚህ በላይ «የኦፊር ወርቅ» በመጽሐፈ ዜና መወዕል ቀዳማዊ 29፡4፣ በመጽሐፈ ኢዮብ 22፡24፣ 28፡16፣ በመዝሙረ ዳዊት 45፡9 እና በትንቢተ ኢሳይያስ 13፡12 ይጠቀሳል።
ስለ ዮቅጣን 3 ልጆች ስለ ሳባ፣ ኦፊርና ኤውላጥ የሆነ ተጨማሪ መረጃ በአንዳንድ ጥንታዊ የአረብኛ፣ የሱርስጥ ወይም የግዕዝ ጽሑፍ ተገኝቷል።
የኦፊር ሥፍራ እርግጥኛ አይደለም። ምክንያቱም ነገደ ኦፊር በያፌት፣ በሴምና በመጨረሻ በካም ልጆች መካከል እንደ ተገኙ የሚሉ መዝገቦች አሉ። መጀመርያ አቬንቲኑስ እንደሚጽፍ፣ ነገደ ኦፊርና አንዳንድ ሌላ የዮቅጣን ሕዝብ በባልካኖች ገብተው ኦፊር በኤፒሩስ የዛሬው አልባኒያ ሠፈሩ። ሌሎች ጽሑፎችም እንደ ሜቶዲዮስ እንደመሰከሩ ከትንሽ ዘመን ቀጥሎ ነገደ ኦፊር በአውሮፓ መቆየት ስላልወደዱ ወደ ኢንዱስ ወንዝ ሸለቆ ተጓዙ። በሌሎች ምንጮች «ፑሩ» እና «ሜሉሓ» የሚባለው አገር ነበር። ሃይሮኒሞስና ሌሎች ደግሞ እንደጻፉ፣ ከጥቂት መቶ ዓመት በኋላ ከኢንዱስ ወንዝ ተነሥተው ወደ የመን አካባቢ ወደ ዘመዶቻቸው ሳባና ኤውላጥ ሸሹ።  በመጨረሻም አለቃ ታዬ፣ ተክለጻድቅ መኩርያና ሌሎች የኢትዮጵያ ጸሐፍት እንደመሠከሩ፣ ነገደ ኦፊር በኋላ በባብ ኤል መንደብ ተሻግረው በኩሽ መንግሥት ውስጥ በውጋዴን ሠፈሩ።
በልዩ ልዩ ዘመናዊ አስተሳስቦች፣ በአፍሪካ (ዚምባብዌ፣ ሞዛምቢክ ወይም ኤርትራ)፣ ወይም በእስያ (አረቢያ፣ ሕንድ፣ ስሪ ላንካ፣ ፊልፒንስ ወይም አውስትራሊያ) ወይም በደቡብ አሜሪካ (ፔሩ ወይም ብራዚል) እንደ ተገኘ የሚሉ ግመቶች ኖረዋል። የእስፓንያ መርከበኛ አልቫሮ ሜንዳኛ በ1560 ዓ.ም. በፓሲፊክ ውቅያኖስ ውስጥ የሰሎሞን ደሴቶች ባገኛቸው ጊዜ፣ ጥንታዊው ኦፊር እንደ ነበሩ ስላመነ ስማቸውን ሰጣቸው።
መደብ:ታሪካዊ አገሮች መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
1120 እ.ኤ.አ.
1120'erne
M
thumbnail|220px
M / m በላቲን አልፋቤት አሥራ ሦስተኛው ፊደል ነው።
የ«M» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ሜም» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የውሃ ማዕበል ስዕል መስለ። የግብጽኛ ተናባቢ ድምጽ ምልክቶች በሚል ጽሕፈት ለዚህ ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ለድምጹ «ነ» ነበር፤ በሴማውያን ዘንድ ግን «ም» ሆነ። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "ሙ" (Μ, μ) ደረሰ።
ከ600 ዓክልበ. ግድም በፊት፣ በጥንታዊ ግሪክ አልፋቤት እንዲሁም በጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት ሌላ ፊደል 𐌑 ለ«ሥ» ጠቀመ፤ የ«ም» ቅርጽም እንደ «𐌌» ይምሰል ነበር። የ𐌑 (ሥ) ጥቅም በ600 ዓክልበ. ግድም ጠፋ፤ ከዚያስ በ400 ዓክልበ. ግድም የ«𐌌» (ም) ቅርጽ እንደ ዛሬ M ለመምሰል ጀመረ።
በግዕዝ አቡጊዳ ደግሞ «መ» («ማይ») የሚለው ፊደል ከቅድመ-ሴማዊው «ሜም» ስለ መጣ፣ የላቲን 'M' ዘመድ ሊባል ይችላል።
መደብ:የላቲን አልፋቤት
ያልሰማ ጆሮ ከጎረቤት ያጣላል
ያልሰማ ጆሮ ከጎረቤት ያጣላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያልሰማ ጆሮ ከጎረቤት ያጣላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የምትመክተው ጋሻ የምትሰወርበት ዋሻ
የምትመክተው ጋሻ የምትሰወርበት ዋሻ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትመክተው ጋሻ የምትሰወርበት ዋሻ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጓሳ
300px|thumb|ጓሳ ጓሳ ወይም በደኔ ወይም ጀሞ (Balanites aegyptiaca) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ዛፍ ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
እስከ 10 ሜትር ድረስ የሚቆም ቀጭን ዛፍ ነው። ለቅርንጫፎቹ ረጅም፣ ቀጥ ያሉ ዐረንጓዴ እሾሆች በጥምዝምዝ አሉባቸው። ከእሾሆቹ መሠረት ጨለማ-አረንጓዴ ውሁድ ቅጠሎች ይበቅላሉ፣ ውሁዱም ቅጠል ከ፪ ቅጠሊቶች እየሆነ በቅርጽም ሆነ በስፋት ሊለያዩ ይችላሉ። ሽንሽን ግንዱ ግራጫማ-ቡኒ ሻካራ ልጥ አለው፤ ይህም በረገፈበት ቦታ ቢጫ-አረንጓዴ እራፊ ይኖረዋል።
ህብረአበባው የጥቂት አበቦች ዘለላ ሲሆን አበቦቹም ወይም ዘንግ-አልባ ወይም በአጭር አገዳ ላይ የሚቀመጡ ናቸው። የአበባው እንቡጥ ሞላላ እና በጉርምስና ሥሥ ጽጉር ያለበት ነው። አበቦቹ አረንጓዴ-ቢጫ ቀለም፣ ፍናፍንታም ጾታ፣ አምስት ቅጠል በክቦሽ ምጥጥን ያላቸው ናቸው፤ የአበባ ቅጠሎች 8-14 ሚሊሜትር ባጋማሽ ናቸው። የኅብራበባ ስሪት ግራጫማ ቀለም፣ ለሥላሣ ጽጉር ያለው፣ ከ10 ሚሊሜትር ያልረዘመ ነው። ሞልሟላ ፍሬው በተለምዶ ከ4 ሴንቲ ሜትር ያልረዘመ ነው፣ ያልበሰለ ሲሆን አረንጓዴ ነው፣ ሲበሰልም ቡናማ ይሆናል፣ ከሽካሽ ቆዳው ዝልግልግ ቡናማ ልጥልጥ አለበት፣ ይህም ጽኑ ፍሬ ድንጋይ አለበት።
አናጢ ጉንዳን Camponotos sericius ከአበባው ከሚንቆረቆር ወለላ ይመገባል። የጥቅል ጎመን ዛፍ ንጉሥ ብል (Bunaea alcinoe) ኤጭ ዛፉን ርግፈ ቅጠል ያደርገዋል።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
ዛፉ በአፍሪካ በኩል ይገኛል።
የተክሉ ጥቅም
ጓሳ በግብጽ ቢያንስ ለ4,000 ዓመታት ታርሷል። ከ2000 ዓክልብ. በመቃብሮቹ ውስጥ የፍሬው ድንጋይ እንደ ስለት እቃ ተገኝቷልና። ዘሩ ያለበት ብጫው ፍሬ መራራ ቢሆንም ሊበላ ይችላል። ዝሆን ቢያገኘው ይበላዋል። በተረፈ እንደ ረሃብ ምግብ ያገልግላል፤ ቅጠሉም አበባም በሰዎች ሊበሉ ይቻላል፤ ዘይታም ዘሩ መራራነቱ እንዲቀነስ ይፈላል፤ ከማሽላ ጋር ይበላል። በደረቅ ወራት ቢሆንም ፍሬውን ስለሚያስገኝ፣ ለበረሃ ምድሮች ዋጋ ያለው ዛፍ ይቆጠራል። ፍሬውም ለአረቄ ሊቦካ ይቻላል።
እመጫቶች ፍሬውን በአጥሚት ይበሉታል፤ ዘይቱ ማጋቱን ያሻሽላል። ዘይቱ ደግሞ ለራስ ምታት ያሻሽላል።
ዘይቱ ከወጣ በኋላ የተረፈው ዘር ቂጣ በአፍሪካ በተለምዶ ለመኖ ይጠቅማል።
የጓሳ ዘር፣ ፍሬ፣ እና የልጥ ውጥ ቢልሃርዝያን ወዘተ. የሚፈጥሩትን ቀንድ አውጣዎችና ትሎች ይገድላል። የትል፣ የጉበት ወይም የጣፊያ ችግሮች እንዲህም ይታከማሉ። በምዕራብ አፍሪካ ባህላዊ መድሃኒት፣ የልጡ ውጥ ደግሞ ለፍላጻ መርዝ የሚሽር መድሃኒት የጠቅማል።
ዛፉ ናይትሮጅን ቅንበራ ያደርጋል። ቡናማ-ቢጫው እንጨቱ እቃ ለመሥራት ይስማማል፤ ለማገዶ ብዙ ባለማጤሱ መልካም ነው፣ ለከሰልም ጥሩ ነው። ልጡም ጭረት ይሰጣል፣ የቅርንጫፎች ሙጫ ለማጣበቂያ ያገልግላል፤ ጽኑ ዘሮችም ለዶቃ ወይንም ለጌጥ ተጥቅመዋል።
በአፍሪካ ሳህል የሚኖሩ ነገዶች እሾሁን በንቅሳት ይጠቅማሉ።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ጀምስ ፒስ
ኬኔዝ ጀምስ ፒስ (በእንግሊዝኛ፦ Kenneth James Peace)፣ ልደት (እ.ኤ.አ) ሴፕቴምበር 28፣ 1963 (መጋቢት ፲፯ ቀን ፲፱፻፶፮ ዓ.ም.)፣ ፔይስሌይ (በእንግሊዝኛ፦ Paisley)፣ የሙዚቃ አቀናባሪ፣ ፒያኖ ተጫዋች እና ቪዡዋል አርቲስት (የሥነ /ጥበብ ባለሙያ) ነው። thumb|301x301px|ጀምስ ፒስ በዊስባደን ውስጥ
የሕይወት ታሪክ
ጅምስ ፒስ የተወለደው እንደ አውሮጳውያን አቈጣጠር (እ.ኤ.አ) ሴፕቴምበር 28፣ 1963  በፔይስሌይ፣ ስኮትላንድ (በእንግሊዝኛ፦ Scotland) ውስጥ ነው። አብዛኛውን የልጅነት ጊዜውን ያሳለፈው በምዕራብ ስኮትላንድ በምትገኝ ትንሽ የባሕር ዳርቻ የጎብኚዎች መዳረሻ በሆነችው በሄለንስበርግ (በእንግሊዝኛ፦ Helensburgh) ውስጥ ነው። ከቤተሰቦቹ መካከል ብዙ ከያኒያን አሉ (ለምሳሌ፣ ጆን ማክጊ፣ በእንግሊዝኛ፦ John McGhie)። ከሙዚቃ አቀናባሪው ከፌሊክስ ባርንስ (በእንግሊዝኛ፦ Felix Burns) ጋርም ይዛመዳል። ከስምንት ዓመቱ ጀምሮ የፒያኖ ትምህርትን ተምሯል። የመጀመሪያውን ሕዝባዊ ትእይንት ያደረገው፣ በአሥራ አራት ዓመቱ የስኮት ጃፕሊንን (በእንግሊዝኛ፦ Scott Joplin) ሙዚቃ በተጫወተ ጊዜ ነበር። ከዚያም ከአንድ ዓመት በኋላ፣ ደምበርተን (በእንግሊዝኛ፦ Dumbarton) በሚገኘው የቅዱስ አንድሪው ቤተክርስቲያን ውስጥ የፒያኖ ተጫዋች ሆኖ ተሰየመ። በአሥራ ስድስት ዓመቱ፣ (አሁን የስኮትላንድ ሮያል ኮንስርቫቶር [በእንግሊዝኛ፦ Royal Conservatoire of Scotland] በሚባለው) በሮያል ስኮቲሽ የሙዚቃ እና የድራማ አካዴሚ ውስጥ በትምህርት ቤቱ ታሪክ በዕድሜ ትንሹ የሙሉ ጊዜ ተማሪ በመሆን መማር ጀመረ። እ.ኤ.አ በ1983 እ.ኤ.አ ከግላዝጎ (በእንግሊዝኛ፦ Glasgow) ዩኒቨርሲቲ  በመጀመሪያ (በእንግሊዝኛ፦ B.A.) ዲግሪ ተመረቀ።  በቀጣዩ ዓመት፣ የመንደልሰንን (በጀርመንኛ፦ Mendelssohn) ፒያኖ ኮንሴርቶ ቁጥር 1ን፣ ከአር.ኤስ.ኤ.ኤም.ዲ ኦርኬስትራ ጋር በመጫወት በሙዚቃዊ ትወና ዲፕሎማ አገኘ። መደበኛ ትምህርቱን ከፈጸመ በኋላ፣ በፒያኖ ተጫዋችነቱ በጣም የሚፈለግ ሆኖ፣ ከ1988 – 1991 ድረስ በኤዲንቦሮ (በእንግሊዝኛ፦ Edinburgh) ውስጥ ኖረ። thumb|Tango Milonga op. 26 thumb|Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano) ጀምስ ፒስ በጀርመን (በጀርመንኛ፦ Deutschland)፣ ባድ ናውሐይም (በጀርመንኛ፦ Bad Nauheim)፣ ውስጥ ከ1991 – 2009 (እ.ኤ.አ) ኖረ። እ.ኤ.አ ከ1998 ጀምሮ ታንጎ ሙዚቃን አጥንቶ፣ የራሱን በታንጎ ሙዚቃ የተፀነሰ የፒያኖ ቅንብር የያዘ፣ “ታንጎ ስኮትቲሽ” (በእንግሊዝኛ፦ Scottish Tango) የሚባል ሲዲ አዘጋጀ። እ.ኤ.አ በ2002 የቪክቶሪያ የሙዚቃ አካዴሚ (በእንግሊዝኛ፦ Victoria College of Music) የክብር አባል ሆነ።  በዚያው ዓመት፣ በመስከረም ወር ወደ ሰሜን ጀርመን፣[ በኅዳር ደግሞ በሩቅ ምሥራቅ ውስጥ የሙዚቃ ድግስ ጉዞ አደረገ። በሆንግ ኮንግ ውስጥ የራሱን ታንጎ XVII ለመጀመሪያ ጊዜ ተጫወተ።  በቶክዮ ደግሞ የአይ ፒ.ዲ.ኤን (በእንግሊዝኛ፦ International Piano Duo Association) የክብር ሜዳሊያ ተሸለመ።
በቀጣዮቹ ዓመታት የሙዚቃ ትእይንቶቹ በአውሮፓ ውስጥ ያተኮሩ ነበሩ። የራሱን ታንጎ በሚከተሉት ዋና ከተሞች ውስጥ አቀረበ፦ አምስተርዳም፣ አቴና፣ በርሊን፣ ብራሰልስ፣ ሄልሲንኪ፣ ሊዝቦን፣ ለንደን፣ ማድሪድ፣ ኦስሎ፣ ሬይክያቪክ፣ እና ቪየና። left|thumb|James Peace - Idylls Op.4b|239x239px በ2005 እ.ኤ.አ በፓሪስ ውስጥ ከሚገኘው «የሉቴሴ» አካዴሚዓለም አቀፍ ኅብረት (በፊረንሳይኛ፦ Internationale Académie de Lutèce) የወርቅ ሜዳሊያ ተሸለመ። እ.ኤ.አ በ2008 ደግሞ የለንደን የሙዚቃ አካዴሚ (በእንግሊዝኛ፦ London College of Music) የክብር አባል ሆነ።
በኤዲንብራ ውስጥ ለጥቂት ጊዜያት ከቆየ በኋላ፣ በቪስባድን (በጀርመንኛ፦ Wiesbaden)፣ ጀርመን፣ ውስጥ ለመኖር እ.ኤ.አ. በፌብሩዋሪ 2010 ወደ ጀርመን ተመለሰ። በዚች ውብ ከተማ የሐሳብ ቀስቃሽነት በራሱ ሙዚቃ ላይ አጫጭር ፊልሞችን እንዲሠራ አደረገው። ይህም “ኬ. ጀምስ ፒስ ኢን ቪስባድን” (በእንግሊዝኛ፦ K. James Peace in Wiesbaden) የተሰኘውን ፊልም ይጨምራል።
ሽልማቶች እና ክብሮች
⁖ «የአግነስ ሚለር» ውድድር (በእንግሊዝኛ፦ Agnes Millar Prize for sight-reading) የመጀመሪያ ደረጃ ሽልማት። ግላዝጎ፣ 1983 (እ.ኤ.አ)
⁖ «ሲበለኡሲ» ወድድር (በእንግሊዝኛ፦ Sibelius Essay Prize)። 1985 (እ.ኤ.አ)
⁖ በዓለም አቀፍ የሙዚቃ ቅንብር ውድድር፣ ቲ.አይ.ኤም (በጣሊያንኛ፦ Torneo Internazionale di Musica)፣ ዲፕሎማ። ሮም፣ 2000 (እ.ኤ.አ)
⁖ አይ.ቢ.ኤል.ኤ ፋውንዴሽን (በእንግሊዝኛ፦ IBLA Foundation)፣ ዲፕሎማ። ኒው ዮርክ፣ 2002 (እ.ኤ.አ)
⁖ የከብር ሜዳሊያ፣ ይ.ፒ.ዲ.ኤ.፣ ቶክዮ፣ 2002 (እ.ኤ.አ)
⁖ የወርቅ ሜዳሊያ፣ «የሉቴሴ» ዓለም አቀፍ ኀብረት። ፓሪስ፣ 2008 (እ.ኤ.አ)
የሠራቸው ሥራዎች ዝርዝር
⁖ የማለዳ ፍቅር ዝማሬ (በእንግሊዝኛ፦ Aubade)
⁖ ሥነ ሥርዓት ሰልፍ ፩ (በእንግሊዝኛ፦ Ceremonial March No.1)
⁖ ሥነ ሥርዓት ሰልፍ ፪ (በእንግሊዝኛ፦ Ceremonial March No.2)
⁖ ዝምተኛ እምባዎች (በእንግሊዝኛ፦ Silent Tears)
⁖ የመኸር ወርቅ (በእንግሊዝኛ፦ Autumn Gold)
⁖ የተዘነጉ ቅጠላት (በእንግሊዝኛ፦ Forgotten Leaves)
⁖ ዘለዓለማዊ ዝማሬ (በእንግሊዝኛ፦ Eternal Song)
ኖርማን ሜይለር
ኖርማን ማይለር (እ.አ.አ. ከ1923 – 2007) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Naked and the Dead በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ጀምስ ፒስ
የሠራቸው ሥራዎች ዝርዝር
⁖ ለጆርጂያ (በጂዮርጅኛ፦ საქართველოსთვის)
ግጥሞች ፦ ታማሪ ጪክቫይድዝ፣ ዩራቢ ጪክቫይደዝ፣ ጀምስ ፒስ
⁖ የወደቀ ውሃ (በእንግሊዝኛ፦ The Waterfall)
⁖ ኢዲሊስ (በእንግሊዝኛ፦ Idylls)
⁖ ፳፬ ታኒጎዎች (በእንግሊዝኛ፦ 24 Tangos)
ኖርማን ሜይለር
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ጀምስ ፒስ
የሠራቸው ሥራዎች ዝርዝር
⁖ ባላደ (በእንግሊዝኛ፦ Ballade)
የውጭ መያያዣዎች
Souvenir de Buenos Aires, Op.29 Nr.3 (ሶቬኒዬር ደ ቡይነስ አይረስ፣ ኦፕ. 29፣ ቍ. 3)፣ Youtube
Autumn Gold op. 25 (ኦተምን ጎልድ ኦፕ. 25)፣ Youtube
Lento Lacrimoso op.10 (ሌንቶ ካክሪሞሶ ኦፕ. 10)፣ Youtube
የ1962 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ
'''የ1962 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ''' ፯ኛው የፊፋ የዓለም ዋንጫ ሲሆን ከግንቦት ፳፪ እስከ ሰኔ ፲ ቀን ፲፱፻፶፬ ዓ.ም. በቺሌ ተካሄዷል። ብራዚል ቼኮስሎቫኪያን በፍፃሜ ጨዋታው ፫ ለ ፩ በመርታት ዋንጫውን ወስዳለች።
እዚያው ሞላ እዚያው ፈላ
እዚያው ሞላ እዚያው ፈላ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እዚያው ሞላ እዚያው ፈላ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ለመሆኑ ሳይሆን እንዴት ይሆናል ቢሆን
ለመሆኑ ሳይሆን እንዴት ይሆናል ቢሆን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
የሆነበት ስልትና ዘዴ ምን ይሆን
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሰኔ መቃጠሪያ ህዳር መገናኛ
ሰኔ መቃጠሪያ ህዳር መገናኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ምያው ብሔር
ምያው ብሔር ወይም ህሞንግ በደቡብ ቻይና ጎረቤት (ከነ ቬትናም፣ ላውስ፣ ጣይላንድና ምየንማ) የሚገኝ ብሔር ነው።
መደብ:ቻይና መደብ:ቬትናም መደብ:ብሔሮች መደብ:ታይላንድ
ኖም ቾምስኪ
300px|thumb|ቾምስኪ በ2007 ዓም ኖም ቾምስኪ (Noam Chomsky 1921 ዓም- ) የአሜሪካ አገር ፈላስፋ፣ ጸሓፊ እና የቋንቋ ጥናት ሊቅ ናቸው።
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:የቋንቋ ጥናት
ካርኑቴስ
200px|thumb|የጋሊያ ወገኖች 100 ዓክልበ. ግድም
ካርኑቴስ በጥንት በጋሊያ (አሁን ፈረንሳይ) የተገኘ የኬልቶች ትልቅ ነገድ ነበሩ። ዋና ከተሞቻቸው የአሁኑ ሻርትረ እና ኦርሌያን ነበሩ። ግዛታቸው ለኬልቶች ፖለቲካዊና ሃይማኖታዊ ማዕከል ሲሆን የድሩዊዶች ጉባኤ በየዓመቱ በዚህ ይሰበሰብ ነበር። የራሳቸውን መሐለቅ ገንዘብ ይሠሩ ነበር። በ600 ዓክልበ. ካርኑቴስ ጣልያንን ከወረሩ ጎሣዎች መካከል እንደ ነበሩ ጸሐፊው ሊቪ ይለናል። ከ50 ዓክልበ. ከዩሊዩስ ቄሣር ዘመቻ ጀምሮ ለሮሜ መንግሥት ተገዥ ነበሩ።
መደብ:የአውሮፓ ታሪክ መደብ:ፈረንሣይ መደብ:ብሔሮች
14 October
14 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 4 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ለመማር ክፍል መግባት ለመኮረጅ ካሮት መብላት
ለመማር ክፍል መግባት ለመኮረጅ ካሮት መብላት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቻቺ ታደሰ
right|300px|thumb|ቻቺ ታደሰ ቻቺ ታደሰ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ትታወቃለች።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ቻርለስ ሜጀር
ቻርለስ ሜጀር (እ.አ.አ. 1856 – 1913) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: When Knighthood Was in Flower በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ስመንኽካሬ ኢሚረመሻው
በቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ላይ «<..>ካሬ ኢሚረመሻው» ይገኛል። ከተገኙት ሁለት ታላቅ ሐውልቶች በቀር ስሙ በአንድ ዶቃ ላይ ተቀርጾ ተግኝቷል።
በዚህ ዘመን «ኦሩስ፣ አኸንኸሬስ፣ አኮሪስ፣ ኸንክሬስ፣ አክኸሬስ» በግብጽ እንደ ገዙ በአንዳንድ ምንጭ ይገኛል። እነዚህ ስሞች ሆር አዊብሬ፣ ሰኸምሬኹታዊ ኻውባው፣ ሰጀፋካሬ፣ ኡሰርካሬ ኸንጀር፣ እና ስመንኽካሬ ቢመስሉም፣ ከማኔጦን ጀምሮ ስሞቻቸው ከ፲፱ኛው ሥርወ መንግሥት ፈርዖኖች ጋር እንደ ተዛቡ ይመስላል። «አክኸሬስ» የ፲፪ ዓመታት ዘመን እንደ ነበረው ይባላል። በመምኅር ኪም ራይሆልት ግመት ስመንኽካሬ ለ5-10 ዓመታት ብቻ ገዛ፤ ማስረጃ ግን የለም።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ሰብታ
ሰብታ በኦሪት ዘፍጥረት ምዕ. 10 መሠረት የኩሽ ሦስተኛ ልጅ ነበር።
በአንዳንድ ሊቃውንት ዘንድ፣ ሰብታ በአረቢያ ዳርቻ (በቀይ ባህር ላይ) ይገኝ የነበረው ሳቦታ በተባለ ሥፍራ ሰፈረበት። ይህ ሳቦታ የሃስረሞት ዋና ከተማ ነበረች።
ዳሩ ግን በ1ኛው ክፍለ ዘመን የጻፈው አይሁዳዊ መምህር ፍላቭዩስ ዮሴፉስ እንዳለው፣ «የሰብታ ልጆች ግሪኮች አሁን አስታቦራውያን የሚሏቸው ናቸው።» በጥንት «አስታቦራስ» ማለት አሁን በሱዳንና በኢትዮጵያ አትባራ ወንዝ የሚባል ስለ ሆነ፣ የሰብታ ኩሽ ልጆች በዚያ እንደ ሰፈሩ አመለከተ። በልማዳዊ መዝገብ የተወረሰው የኢትዮጵያ ነገሥታት ዝርዝር ደግሞ ሰብታ ለ30 አመታት በኩሽ መንግሥት ላይ ንጉሥ ሆነ ይላል፤ ይህም ከካም፣ ኩሽና ሃባሢ በኋላ ሲሆን አመቶቹ ሲቆጠር ምናልባት ከ2264 እስከ 2234 ዓክልበ. ይሆናል። አባ ጎርጎርዮስ እንዳሉ የሰብታ ሌላ ስም «አቢሲ» ስለ ሆነ ሀበሻ የሚለው ስም ከዚህ ነው። በነገሥታት ዝርዝሩ ግን ሰብታ የሀባሢ ተከታይ ይባላል። በሌላ ታሪክ መጽሐፍ ዘንድ፣ ሰብታ ወደ አባይ መነሻ ምንጭ ተጉዞ «በዚያው ቦታ ፱ በሮች የነበሩት ታላቅ ግንብ አስገንብቶ ወንድ በሽር ብሎ ሠየመው (ያሬድ ግርማ 1999 ዓም)።» በማለት ይጨምራል። በዚያውም መጽሐፍ አቆጣጠር ዘንድ፣ ሰብታህ በቀጥታ ከአባቱ ከኩሽ ቀጥሎ ከ2545-2515 ዓክልበ. ነገሠ፤ ተከታዩም ኤለክትሮን የሰብታህ ልጅ ይለዋል። እንደገና በሌላ ታሪክ ዘንድ ሰብታህ በኩሽ የገዛ 2300 ዓክልበ. ግድም ሲሆን ይህ «ወንደ በሽር» ግንብ ዋና ከተማው ነበር
በአኒዩስ ቪተርቦ ባሳተመ በአንዱ አፈ ታሪክ ዘንድ፣ ይህ የኩሽ ልጅ ሰብታ (ወይም «ሳባትዮስ ሳጋ» ተብሎ) ከዚያ ዘመን በፊት በሳካዎች (እስኩቴስ) በአርሜኒያና ባክትሪያ ላይ የነገሠ ሲሆን፣ የመስጴጦምያ ንጉሥ ኒኑስ ከዚያ አባረረው። ከዚያም ዘመን በኋላ ከአፍሪካ ወደ ጣልያን ሂዶ በዚያው አገር ደቡብ ክፍል ነገሠ። ከዚህ በላይ ሳጉንቶ ከተማ በእስፓንያ እንደ መሠረተ የሚል ልማድ አለ።
ሌላ ሊቃውንት እንደሚያስቡት፣ በሞሮኮ ዳርቻ (በጂብራልታር ወሽመጥ ላይ) የሚገኘው ሴውታ የሰብታ ልጆች መኖራያ ይሆናል። ይህም የሴውታ ስያሜ በአረብኛ «ሰብታ» ስለ ሆነ ነው። ሆኖም የአረብኛው ከተማው ስም «ሰብታ» የመጣ ከሮማይስጥ ስያሜው «ሰፕታ ፍራትሬስ» (ማለት «ሰባት ወንድሞች»፣ ባካባቢው ስላሉ ፯ ኮረብቶች) ሲሆን፣ ከኩሽ ልጅ ሰብታ ጋር ግንኙነት እንዳለው አይመስልም።
መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት መደብ:የኖህ ልጆች
ጠንበለል
300px|thumb|የጠምበለል አይነት ጠንበለል ወይም ጠምበለል (Jasminum spp.) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ አበባ ተክል ወገን ነው።
የተክሉ ጥቅም
በባህል መድሃኒት፣ የትኩስ ሥሩ ጫፍ ለአንቃር ብግነት ይኘካል። ቅጠሉም እንደ ሳሙና ይጠቀማል። ቅጠሉም ቡቃያም ተደቅቆ ለቁስል ይለጠፋል።
ቅጠሉም ለእባብ ነከስ ይኘካል። ቅጠሉም ተደቅቆ ለኮሶ ትል በውሃ ይጠጣል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:ኮሶ በሽታ
ምጽዋ
ምጽዋ ወደብ በኤርትራ ነው።
መደብ:የኤርትራ ከተሞች
እዚያው ዘንቦ እዚያው ያባራ
እዚያው ዘንቦ እዚያው ያባራ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እዚያው ዘንቦ እዚያው ያባራ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መዝገበ ቃላት
የአማርኛ ወደ አማርኛ እና የአማርኛ ወደ እንግሊዝኛ መዝገበ ቃላት አነሳሽ.... .ዚህ ይገኛል፦
መደብ: መዝገበ ቃላት መደብ:የቋንቋ ጥናት
ሥለሺ
ሥለሺ የኢትዮጵያዊ ወንድ ስም ነው። ትርጉሙም ስለ ሺዎች የሚወክል ማለት ነው። ለብዙዎች መክታ የሚሆን ማለት ነው።
ለምሳሌ፦
መደብ:የሚሰጥ ስሞች
አምስተርዳም
አምስተርዳም በይፋ (በሕግ) ከ1806 ዓ.ም. ጀምሮ የነዘርላንድ ዋና ከተማ ሆኗል። ሆኖም የነዘርላንድ መንግሥት መቀመጫ በተግባር በደን ሃግ ከተማ ቆይቷል።
በዚህ ሥፍራ መንደር ከ1267 ዓ.ም. ጀምሮ ይዘገባል፤ ስሙም «አምስተለርዳም» ማለት «የአምስተል ወንዝ ገደብ» ተባለ። ወንዙም ከጥንታዊ ሆላንድኛ /አመሰተለ/ «ውሃ ሠፈር» ተሰየመ።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 737,900 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 52.35°N, 4.9°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የሆላንድ ከተሞች
ሰኔ ሰላሳ የለውም ካሳ
ሰኔ ሰላሳ የለውም ካሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ለመማር ክፍል መግባት ለማለፍ ካሮት መብላት
ለመማር ክፍል መግባት ለማለፍ ካሮት መብላት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሰኔ ሰላሳ የለውም ካሳ
ትርጉሙ
( የቀን መጨረሻ አንድ ሰኔ የነቀለውን ሁለት ሰኔ አይመልሰውም) መደብ : ተረትና ምሳሌ
ለመማር ክፍል መግባት ለማለፍ ካሮት መብላት
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የምትሮጥበት ሜዳ የምትገባበት ቀዳዳ
የምትሮጥበት ሜዳ የምትገባበት ቀዳዳ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትሮጥበት ሜዳ የምትገባበት ቀዳዳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኮናይር ኮኤም
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ጠዬ
ጠዬ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ክላረንስ ሜጀር
ክላረንስ ሜጀር (ትውልድ 1936 እ.አ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Painted Turtle: Woman With Guitar በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ሻርትረ
ሻርትረ (ፈረንሳይኛ፦ Chartres)
መደብ:የፈረንሣይ ከተሞች
ሰኔ ፳፪
ልደት
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ሰኔና ሰኞ
ሰኔና ሰኞ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የአወቃቀር ምህንድስና
የአወቃቀር ትንታኔ (structural analysis) ጉልበቶች በግንባታ አካላት ላይ የሚያሳድሩትን ተጽእኖ መመዘን ላይ ትኩረት ያደርጋል። የአወቃቀር ምህንድስና በግንባታ አካላት ላይ የሚያርፉ ጉልበቶችን ለምሳሌ የራሱ የግንባታ አካሉ ክብደት፣ በግንባታ አካሉ ላይ የሚያርፉ ሌሎች ቋሚና ተቀሳቃሽ ክብደቶች፣ የንፋስ ግፊት ፣ የሙቀት ለውጥ፣ የውሃ ግፊት፣ የመሬት ጫና፣ የመሬት ርእደት፣ በረዶ እና የመሳሰሉትን የመለየትና፣ በእነኝህ ጉልበቶች አማካኝነት በግንባታ አካላቱ ውስጥ የሚከሰቱ ውስጣዊ ጫናዎችንና ጉልበቶችን (internal stresses and forces) የማስላትና የግንባታ አካላቱ እነኝህን ጉልበቶች ተቋቁመው አገልግሎት እንዲሰጡ መጠናቸውንና የሚሰሩበትን ቁስ መንደፍ ላይ ያተኩራል። የአወቃቀር ምህንድስና ባለሙያው የግንባታ አካላቱ ተጠቃሚዎችን ደህንነትን በሚጠብቅ መልኩ (llimit state of carrying capacity) እንዲሁም ግንባታ አካላቱ ከተሰሩበት አላማ አንጻር የሚጠበቅባቸውን አገልግሎት እንዲሰጡ አድርጎ (limit state of serviceablity) መንደፍ ይጠበቅበታል።
ለመስማት የፈጠንህ ለመናገርና ለቁጣ የዘገየህ ሁን
ለመስማት የፈጠንህ ለመናገርና ለቁጣ የዘገየህ ሁን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሰኔና ሰኞ
ምሳሌ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የአወቃቀር ምህንድስና
እንደ ንፋስ እና የመሬት ርእደት አይነት ጉልበቶች በቀላሉ ለመተንበይ አስቸጋሪ በመሆናቸው በአወቃቀር ምህንድስና ስር እንደ ንፋስ ምህንድስና እና የመሬት ርእደት ምህንድስናን የመሳሰሉ ንኡስ ዘርፎች እንዲፈጠሩ ምክንያት ሆኖዋል።
ለመስማት የፈጠንህ ለመናገርና ለቁጣ የዘገየህ ሁን
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የአወቃቀር ምህንድስና
በአወቃቀር ምህንድስና ውስጥ የንድፍና የትንታኔ ስራ የግንባታ አካሉ ቋሚ ጉልበቶችን ፣ተለዋዋጭ ጉልበቶችን (እንደ ንፋስና የመሬት ርእደት ያሉ) ወይም ጊዜያዊ ጉልበቶችን (ለምሳሌ በግንባታ ጊዜ ጥቅም ላይ የሚውሉ የግንባታ ማሽኖች ክብደት፣ በግንባታ አካሉ ላይ በተንቀሳቃሽ ነገሮች አማካኝነት ሊከሰቱ የሚችሉ ግጭቶች እና የመሳሰሉት) ለመሸከም የሚያስፈልገውን ጥንካሬና ጠጣርነት መወሰን እንዲሁም የግንባታ አካሉ ሚዛኑን ጠብቆ መቆም መቻሉን ማረጋገጥ ያካትታል። ከዚህም በተጨማሪ የንድፍና ትንታኔ ስራ የግንባታውን ዋጋ መተመን፣ የግንባታውን ተግባራዊነት ማረጋገጥ፣ ግንባታው ውበት የተላበሰ መሆኑን ማረጋገጥ እንዲሁም የሃብት አጠቃቀምና የተፈጥሮ ሚዛንን በጠበቀ መልኩ ግንባታው እንዲከናውን ማስቻልን ያካትታል።
የከብት ስጋ
የቀንድ ከብት (ላይቭ ካትል)
ይህ ከእህል (ገብስ) ጋራ በየትም አህጉር ከሁሉ ጥንታዊ የሆነው ኮሞዲቲ ንግድ ነው።  እንኳን ከወርቅም ሆነ ከብር ጥቅም አስቀድሞ፤ ከብት የሀብት መሠረት ተቆጠሩ ማለት ነው።
ት መ|- valign="top"
ፊደር ካትል - የሚደልቡ ጥጆች<br | GF
CME
1
50000 ፓውንድ
ፖርክ ቤሊ (የቤከን አይነት ስጋዎች)
መደብ:ማህበራዊ ግብይት
አስናቀች ወርቁ
right|400px|thumb| አስክናቀች ወርቁ አስናቀች ወርቁ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ባህላዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ትታወቃለች።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ወይዘሮ ስኂን ኮሌጅ
መደብ:ትምህርት መደብ:ደሴ
ሀሮ ማያ(ወረዳ)
በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የመረጃ ኅብረተሠብ
የመረጃ ኅብረተሠብ ማለት ዘመናዊ የመረጃና የመገናኛ ቴክኖዎሎጂ አይነተኛ ሚና የሚጫወትበት ኅብረተሠብ ነው። በዚሁ ኅብረተሠብ ውስጥ በምጣኔ ሀብት ረገድ የተነገደው ሸቀጣሸቀጥ ወይም የሚዛወረው ዋና ጥቅም ተጨባጭ ዕቃ ሳይሆን የመረጃና ዕውቀት ማሠራጨት እራሱ ይሆናል።
ብዙ ጊዜ የአሁኑ ዓለም «የመረጃ ኅብረተሠብ» ከ18ኛው ክፍለ ዘመን ጀመሮ የተካሔደው የኢንዱስትሪ አብዮት ተከታይ እንደ ሆነ ይቆጠራል።
መደብ:ሥነ ኅብረተሰብ መደብ:የመረጃና የመገናኛ ቴክኖዎሎጂ
እዛም ቤት እሳት አለ
እዛም ቤት እሳት አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እዛም ቤት እሳት አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሙላቱ አስታጥቄ
thumb|right|ሙላቱ አስታጥቄ ሙላቱ አስታጥቄ አንጋፋ ኢትዮጵያዊ ሙዚቀኛ ሲሆን ኢትዮ ጃዝ የተባለውን የሙዚቃ ስልት በመፍጠር የኢትዮጵያን የጃዝ ሙዚቃ ዕድገት ከፍተኛ ደረጃ ላይ ያደረሰ ሰው ነው። ሙላቱ በዚህ ሥራው ከመወደዱና ከመደነቁም ሌላ በዓለም ላይ ብዙ የኢትዮ ጃዝ አፍቃሪዎችን አፍርቷል። በሥራውም የአብራውዝ ግራንት አሸናፊ ሆኗል።
thumb|right|ሙላቱ ከባልደረቦቹ ጋር፣ መድረክ ላይ
የህይወት ታሪክ
ሙላቱ አስታጥቄ በጅማ ከተማ በ፲፱፻፴፭ ዓ/ም ተወለደ። የልጅነት ጊዜውን አዲስ አበባ ውስጥ ያሳለፈው ሙላቱ በትምህርቱ ጎበዝ ስለነበረ ቤተሰቦቹ ለትምህርት መሐንዲስነት (ኢንጅነሪንግ) አንዲያጠና ወደ ታላቋ ብሪታኒያ ቢላክም ውስጡ በነበረው የሙዚቃ ፍቅር ተልእኮው የሙዚቃ ሆነ። ብርቅዬው የሙዚቃ ቀማሪ ላለፉት ፵ ዓመታት በ'ጃዝ' ሙዚቃ ውስጥ ኖሯል። ኢትዮጵያን ለዓለም በ'ጃዝ' ያስተዋወቀው ሙላቱ አለማኛ ውስጥ በስሙ መንገድ ተሰይሞለታል፣ በአሜሪካም የበርክሊ የሙዚቃ ኮሌጅ የመጀመሪያው ጥቁር የሙዚቃ ተማሪ ነበር። ሙላቱ በዚሁ ኮሌጅ የአፍሪቃን ትምህርቶች ክፍል አማካሪነት ሹመት አግኝቷል። ሙላቱ አስታጥቄ «ብሮክን ፍላወር» የተባለው ፊልም ላይ ሙዚቃ በመሥራት ትልቅ አድናቆትን አግኝቷል። ይህም ለኢትዮ ጃዝ ሙዚቃ ዕድገትና በዓለም ላይም ትልቅ ደረጃ እንዲያገኝ ረድቶታል።
ሙላቱ ለዓለም አቀፋዊ የሙዚቃ እድገት ስላደረገው ታላቅና ጉልኅ አስተዋፅፆ፤ በተጨማሪም በቀድሞ ኮሌጁ ተማሪዎች ላይ ስላሳደረው አርአያነት በቦስቶን የሚገኘው የበርክሊ የሙዚቃ ኮሌጅ ግንቦት ፬ ቀን ፳፻፬ ዓ/ም ሙላቱን የክብር ዶክቶሬት ዲግሪ ሸልሞታል።
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ሙዚቀኞች
የምትበላው እህል ከማታየው መሬት ይበቅላል
የምትበላው እህል ከማታየው መሬት ይበቅላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትበላው እህል ከማታየው መሬት ይበቅላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በርናርድ ምላሙድ
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ምርጫ
ምርጫ በየተወሰነ ዓመት ልዩነት በህዝብ የሚደረግ የመሪዎች ስየማ ነው።
መደብ:የፖለቲካ ጥናት
ለመስማት የፈጠንህ ለመናገር የዘገየህ ሁን
ለመስማት የፈጠንህ ለመናገር የዘገየህ ሁን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ፍራንክ ሲናትራ
thumb|300px|ሲናትራ ከተዋናይቱ [[ጂል ሰን ጆን ጋራ በ1967 እ.ኤ.አ. ፊልሙ ቶኒ ሮም ሲታዩ]]
ፍራንሲስ አልበርት ሲናትራ (ዲሴምበር 12፣ 1915 - መይ 14፣ 1998 እ.ኤ.አ.) አሜሪካዊ ዘፋኝ እና ተዋናይ ነበሩ። "የቦርዱ ሊቀመንበር" የሚል ቅጽል ስም ተሰጥቷቸው በኋላም «አሮጌ ሰማያዊ አይኖች» ተብለው የሚጠሩት ሲናትራ በ1940ዎቹ፣ 1950ዎቹ እና 1960ዎቹ ውስጥ በጣም ታዋቂ ከሆኑ አዝናኝ አዘጋጆች አንዱ ነበሩ። ወደ 150 ሚሊዮን የሚገመት የሪከርድ ሽያጭ ካላቸው የአለም ከፍተኛ ሽያጭ ካላቸው አርቲስቶች አንዱ ናቸው።
ሲናትራ በ1960 ካፒቶልን ለቆ የራሱን ሪፕሪስ ሪከርድስ የተባለውን የሪከርድ መለያ ለመጀመር እና በርካታ የተሳካ አልበሞችን ለቋል። እ.ኤ.አ. በ 1965 ሴፕቴምበር ኦፍ የእኔ ዓመታት አልበም ቀረጸ እና በኤምሚ አሸናፊ የቴሌቪዥን ልዩ ፍራንክ ሲናትራ፡ ሰው እና ሙዚቃው ላይ ተጫውቷል። በ1966 መጀመሪያ ላይ ከተደጋጋሚ ተባባሪ ካውንት ባዚ ጋር በቬጋስ ውስጥ በሚገኘው ሳንድስ ሆቴል እና ካዚኖ ተመዝግቦ የሚገኘውን ሲናትራን በአሸዋ ላይ ከለቀቀ በኋላ በሚቀጥለው ዓመት ከቶም Jobim ጋር ካደረጋቸው በጣም ታዋቂ የትብብር ስራዎች አንዱ የሆነውን አልበም ፍራንሲስ አልበርት ሲናትራ እና አንቶኒዮ ካርሎስ ኢዮቢም መዝግቧል። በ 1968 ፍራንሲስ ኤ እና ኤድዋርድ ኬ ከዱክ ኤሊንግተን ጋር ተከተለ። ሲናትራ በ 1971 ለመጀመሪያ ጊዜ ጡረታ ወጣ ፣ ግን ከሁለት ዓመት በኋላ ከጡረታ ወጥቷል ። ብዙ አልበሞችን ቀርጾ በቄሳርስ ቤተመንግስት ዝግጅቱን ቀጠለ እና በ1980 "ኒውዮርክ፣ ኒውዮርክ"ን ለቋል። የላስ ቬጋስ ትርኢቱን እንደ መነሻ በመጠቀም በ1998 ከመሞቱ ጥቂት ቀደም ብሎ በዩናይትድ ስቴትስ እና በአለም አቀፍ ደረጃ ጎብኝቷል።
ሲናትራ የፊልም ተዋናይ በመሆን ከፍተኛ ስኬታማ ሥራን ሠራ። ከዚህ እስከ ዘላለም በተሰኘው ምርጥ ደጋፊ ተዋናይ የአካዳሚ ሽልማትን ካሸነፈ በኋላ፣ በወርቃማው ክንድ ያለው ሰው (1955) እና የማንቹሪያን እጩ (1962) ውስጥ ተጫውቷል። ሲናትራ እንደ ኦን ዘ ታውን (1949)፣ ጋይስ እና አሻንጉሊቶች (1955)፣ ከፍተኛ ሶሳይቲ (1956) እና ፓል ጆይ (1957) ባሉ ሙዚቀኞች ውስጥ ታየ፣ ይህም ሌላ ወርቃማ ግሎብ አሸንፏል። በስራው መገባደጃ አካባቢ በቶኒ ሮም (1967) ውስጥ ያለውን የማዕረግ ባህሪ ጨምሮ መርማሪዎችን በተደጋጋሚ ይጫወት ነበር። ሲናትራ የጎልደን ግሎብ ሴሲል ቢ ደሚል ሽልማትን በ1971 ተቀበለ።በቴሌቪዥን ላይ የፍራንክ ሲናትራ ትርኢት በ1950 በሲቢኤስ የጀመረ ሲሆን በ1950ዎቹ እና 1960ዎቹ በሙሉ በቴሌቪዥን መታየት ቀጠለ።
ሲናራ ከ1940ዎቹ አጋማሽ ጀምሮ በፖለቲካ ውስጥ በጥልቅ የተሳተፈች እና ለፕሬዝዳንቶች ፍራንክሊን ዲ. ከማፍያ ቡድን ጋር ስላለው ግንኙነት በኤፍቢአይ ተመርምሯል።
ኮናይረ ሞር
ኮናይረ ሞር (ሞር ማለት «ታላቁ») በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ22 እስከ 36 ዓም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
ፍራንክ ሲናትራ
ሲናራ ሙዚቃን እንዴት ማንበብ እንዳለበት ባይማርም በሁሉም የሙዚቃ ዘርፎች ችሎታውን ለማሻሻል ከልጅነቱ ጀምሮ ጠንክሮ ሰርቷል። ፍጽምና ጠበብት፣ በአጻጻፉ እና በመገኘቱ የሚታወቅ፣ Sinatra ሁልጊዜ ከባንዱ ጋር በቀጥታ ለመቅዳት አጥብቆ ጠየቀ። በቀለማት ያሸበረቀ የግል ህይወቱን ይመራ ነበር እና ከአቫ ጋርድነር ጋር ሁለተኛውን ጋብቻውን ጨምሮ በተጨናነቀ ግንኙነቶች ውስጥ ተሳትፏል። በኋላም በ1966 ሚያ ፋሮውን እና በ1976 ባርባራ ማርክስን አገባ።ሲናትራ ብዙ ሀይለኛ ግጭቶች ነበሯት፤ ብዙ ጊዜ ከጋዜጠኞች ጋር ተገናኝተው ወይም ከስራ አለቆቹ ጋር አለመግባባት ፈጠሩ።
ኮናይረ ሞር
ፕሮፌሰር ዲ ፒ ማካርጢ እንዳስረዳው፣ ከ11ኛው ክፍለ ዘመን ዓም የተረፉት ቅድመኞቹ ምንጮች በአቆጣጠር ረገድ እርስ በርስ ይስማማሉ። በዚያው አቆጣጠር፣ የክርስቶስ ልደት (1 እ.ኤ.አ. እንደ ታሠበ ወይም በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር 8 ዓክልበ.) በዮኩ ፈይድሌክ ዘመን (11 እስከ 1 ዓክልበ.) ፫ኛው ዓመት ደረሰ።
ፍራንክ ሲናትራ
ሲናራ በ1983 በኬኔዲ ሴንተር ክብር ተሸላሚ ነበር፣ በ1985 በሮናልድ ሬጋን የፕሬዚዳንትነት ሜዳሊያ ተሸልሟል፣ በ1997 የኮንግረሱ የወርቅ ሜዳሊያ ተሸልሟል። የግራሚ ባለአደራ ሽልማትን፣ የግራሚ አፈ ታሪክ ሽልማትን እና የግራሚ ሽልማትን ጨምሮ አስራ አንድ የግራሚ ሽልማቶችን አግኝቷል። የህይወት ዘመን ስኬት ሽልማት። በ20ኛው ክፍለ ዘመን 100 ከፍተኛ ተደማጭነት ያላቸውን ሰዎች በታይም መጽሄት ስብስብ ውስጥ ሲናትራ ተካትታለች። ሲናትራ ከሞተ በኋላ፣ አሜሪካዊው የሙዚቃ ሃያሲ ሮበርት ክሪስጋው “የ20ኛው ክፍለ ዘመን ታላቁ ዘፋኝ” ሲል ጠርቶታል እና እንደ ተምሳሌት ሰው መቆጠሩን ቀጥሏል።
ኮናይረ ሞር
በኋላ የተጻፉት ዝርዝሮች ግን ኮናይረ ለ70 ዓመታት ሙሉ እንደ ገዛ ይላሉ። ማካርጢም እንዳስረዳው፣ ከ12ኛው ክፍለ ዘመን ዓም ጀምሮ ምንጮቹ በአይርላንድ ነገሥታት አቆጣጠር ስለ ክርስቶስ ልደት ዓመት ይለያዩ ጀመር። ሌቦር ጋባላ ኤረን እንደቆጠረው የክርስቶስ ልደት በኤቴርስኬል ዘመን ሆነ። ወይም በ17ኛው ክፍለ ዘመን የተጻፉት ታሪኮች እንዳሉት ደግሞ፣ ክርስቶስ በክሪምጣን ኒያ ናይር ዘመነ መንግሥት ተወለደ።
ፍራንክ ሲናትራ
መደብ:የአሜሪካ ዘፋኞች መደብ:የአሜሪካ የፊልም ተዋናዮች
ኮናይረ ሞር
የቲገርናቅ ዜና መዋዕልና የላውድ አቆጣጠሮች ስለ ኮናይረ ዘመን በመስማማታቸው፣ ፕሮፌሰር ማካርጢ እንዳስረዳው፣ እነዚህ ምንጮች የድሮ (ኦሪጂናል) አቆጣጠር በታማኝነት እንደ ጠበቁ ይመስላል።
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ጨጨሆ መድሃኔ አለም
200px|thumb|right| ጎንደር ውስጥ፣ ከመከት ወረዳ በስተ ምዕራብ የሚገኝ ቤተክርስቲያን ነው።
19 October
19 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 9 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ጨጨሆ መድሃኔ አለም
መደብ: ጋይንት
19 October
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ጆን ኔፐር
right|thumb|200px|ጆን ኔፐር ጆን ኔፐር (1542– 1610) –  ስኮትላንዳዊ ሓሳቢ (ሒሳብ ተማሪ)፣ የተፈጥሮ ህግጋት ጥናት ተመራማሪ፣  ሥነ ፈለክ አጥኚ እና  ኮኮብ ቆጣሪ ነበር።
19 October
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ጆን ኔፐር
ከሁሉ ስራው በታሪክ ቀደምት ስሙ እሚነሳው ሎጋሪዝምን  በመፈልስፉ ነበር።  ይህን የሂሳብ መሳሪያ የፈለስፈበት ዋና ምክንያት ከኮምፒውተር እና ካልኩሌተር ርቆ በሚገኘው ዘመን ቁጥሮችን ማባዛት፣  ጊዜ የሚወስድ፣ ለስህተትም የተጋለጠ  መሆኑ ነበር።  ሎጋሪዝም ማባዛትን ወደ መደመር በመቀየር  አስቸጋሪውንና አሰልቺውን የማባዛት ስራ ለማቃለል ይረዳል።
ሰኔን በዘራዘር ሃምሌን በጎመን ዘር
ሰኔን በዘራዘር ሃምሌን በጎመን ዘር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጆን ኔፐር
ክፍልፋይ ቁጥርን ለማሳየት የምትጠቅመው ነጥብ በአውሮጳ ታዋቂ እንድትሆን ያደረገ ኔፐር ነበር። ከዚህ በተረፈ ኔፐር በሥነ መለኮት፣ ሥነ አልኬሚ ይጠቀሳል። በዘመኑ ደግሞ በጥንቆላ ና በማሟረት ስራ ይታማ ነበር።
እየሰለሉ እድሜ መቁጠር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰኔን በዘራዘር ሃምሌን በጎመን ዘር
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጆን ኔፐር
ኔፐር በጥንቆላ ስለመታማቱ
የቤቱ ሰራተኞች ዕቃ ሲሰርቁ ይሄው አውራዶሮ የትኛው አገልጋዩ እንደሰረቀው  ለማወቅ ይረዳው ነበር ይባላል። ለምሳሌ ዕቃ ከቤቱ ሲጠፋ፣ አገልጋዮቹን አንድ ባንድ ከዶሮው ጋር እቤቱ ውስጥ  እየቆለፈ ዶሮውን እንዲነኩ ከውጭ ሆኖ ያዛቸው ነበር። ከዚያ በኋላ አውራ ዶሮው የትኛው አገልጋይ ጥፋተኛ እንደሆነ ይነግረው ነበር ይባላል።  ይሁንና  ይህን ተግባር ሲከውን በፈሊጥ ነበር።  ጥቁር አውራዶሮውን ከተጠርጣሪዎቹ ጋር ከመቆለፉ በፊት ጥላሸት ይለቀልቀው ነበር።   ጥፋተኛ የሆኑት አገልጋዮች  ዶሮው ይናገርብናል ብለው ስለሚፈሩ ዶሮውን  አይነኩም፣  ጥፋት የሌለባቸው ባንጻሩ ይነኩታል።   በኋላ ላይ ኔፐር እጃቸውን አንድ ባንድ ሲመረምር፣ እጃቸው ንጹህ የሆኑት ጥፋተኛ እንደሆኑ ያውቃል ማለት ነው።
ኔፐር ጠንቋይ እንደሆነ በአገሩ የተማበት ሌላ ምክንያትም አለ። አንድ ቀን ኔፐር ያሰጣውን ጥራጥሬ የጎረቤቱ እርግቦች እየለቀሙበት ይደርሳል። በዚህ የተናደደው ኔፐር ጎረቤቱን ጠርቶ እርግቦቹ  እኔፐር ግቢ ሁለተኛ ከመጡ  የእርሱ  ንብረት እንደሚያደርጋቸው ያስጠነቅቀዋል።  በሚቀጥለው ቀን እርግቦቹ ኔፐር ግቢ ውስጥ ታዩ፣ ሆኖም ግን በሚያስፈራ መልኩ ከቆይታ በኋላ ሁሉም ተዝለፍልፈው ወድቀው በኔፐር እየተለቀሙ አዘጋጀላቸው አቅማዳ ውስጥ ሲታጨቁ ታዩ።  ኔፐር ባለፈው ቀን  ጥራጥሬውን የሚያሰክር ብራንዲ ውስጥ ከዘፈዘፈ በኋላ ነበር  ለስጦሽ የዘረጋው።  ጠዋት ላይ እርግቦቹ አተሩን ሲለቅሙ እ እየተሳከሩ መብረር አቅቷቸው መሬት ላይ እየተንደፋደፉ ተፈነገሉ።
መደብ: ሒሳብ ተመራማሪዎች መደብ: ሎጋሪዝም መደብ: የስኮትላንድ ሰዎች መደብ:ፊዚሲስቶች
ለመስራት የሚያፍር መብላት አይደፍርም
ለመስራት የሚያፍር መብላት አይደፍርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጠጅ ሳር
300px|thumb|ጠጅ ሣር ጠጅ ሳር (Cymbopogon citratus) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
አተካከል
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት ጠጀ ሳር ደስ የሚል መዓዛ ስላለዉ በሙቅ ዉኃ ተዘፍዝፎ ለገላ መታጠብያ ይሆናል።
ሬኒልዌ ሌትሾሎኒያኔ
ሬኒልዌ ሌትሾሎኒያኔ (ሰኔ ፪ ቀን ፲፱፻፸፬ ዓ.ም. ተወለደ) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። በአሁኑ ጊዜ ለካይዘር ቺፍስ እና የደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን በመሃል ሜዳ ይጫወታል።
መደብ:የደቡብ አፍሪካ እግር ኳስ ተጫዋቾች
አለማየሁ ፋንታ
right|300px|thumb| አለማየሁ ፋንታ አለማየሁ  የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ብዙ ባህላዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ይታወቃል።
== የህይወት ታሪክ
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ባሪ ማልዝበርግ
ባሪ ማልዝበርግ (ትውልድ 1939 እ.አ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Beyond Apollo በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
የምትታጠቀው የሌላት የምትከናነበው አማራት
የምትታጠቀው የሌላት የምትከናነበው አማራት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትታጠቀው የሌላት የምትከናነበው አማራት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሴሮሕ
250px|thumb|ሴሮሕ በ1545 ዓ.ም. ለሳለው ለጊዮም ሩዊ እንደ መሰለው ሴሮሕ (ዕብራይስጥ፦ שְׂרוּג /ሢሩግ/) በኦሪት ዘፍጥረት መሠረት የራግው ልጅና የናኮር አባት ነበረ።
ዘፍጥረት 11፡22-23 ስለ ሴሮሕ እንደሚለው፣ የሴሮሕ ዕድሜ 130 ዓመት ሲሆን ናኮርን ወለደ፣ ከዚያም ሴሮሕ 200 ዓመት ኖረ። እነዚህ ቁጥሮች ከግሪኩ ትርጉም ሲገኙ የዕብራይስጥና ሳምራዊው ትርጉም ቁጥሮች ግን ይለያያሉ። በእብራይስጥ ትርጉም በ30 ዓመት ናኮርን ወለደ፣ ከዚያም 200 ዓመት ኖረ፤ በሳምራዊውም በ130 ዓመት ናኮርን ወለደ፣ ከዚያም 100 ዓመት ኖረ።
ዌሊንግተን
ዌሊንግተን (Wellington) የኒው ዚላንድ ዋና ከተማ ነው። thumb|250px|right|ዌሊንግተን ከቪክቶሪያ ተራራ ሲታይ
ሴሮሕ
በመጽሐፈ ኩፋሌ 10፡22-26 ዘንድ፣ ሴሮሕ ከአባቱ ራግውና ከእናቱ ዑራ በ1687 አመተ አለም ተወለደ። በዚያውም አመት ጦርነትና ባርነት በምድር ላይ እንደገና ጀመረ፤ ደግሞ የሴሮሕ አያት ዑር ያንጊዜ የከላውዴዎን ዑር የተባለውን አምባ ሠራ። ጣኦታትም ይሠሩ ጀመር። የኖኅ ልጆችም ባሕል በፍጹም ስለ ተዛባ የሴሮሕ ስም «ሴሮክ» ሆነ ይላል። በ1744 አ.አ. ሴሮሕ ሚስቱን ሚልካ አገባ፤ እርሷም የካቤር ልጅና የፋሌቅ ልጅ-ልጅ ትባላለች። በዚያም አመት ሚልካ ልጁን ናኮርን ወለደችለት፤ ስለዚህ እድሜው 57 ዓመታት ነበረ። ሴሮሕም ልጁም ናኮርን በዑር ከተማ አሳደገው፤ የጨረቃ ሟርት አስተማረውም።
ዌሊንግተን
ማዖሪ ነገድ ከ10ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ በሥፍራው ሲኖሩ በማዖሪ ቋንቋ ስሙ ቴ ፋንጋንዊ-አ-ታራ ይባላል። በ1831 ዓ.ም. እንግሊዞች ሠፈሩትና በ1857 ዓ.ም. ዋና ከተማው ከአውክላንድ ወደ ዌሊንግቶን ተዛወረ።
ሴሮሕ
መደብ:የብሉይ ኪዳን ሰዎች
ዌሊንግተን
የሚኖርበት ህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 379,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 189,700 ሆኖ ይገመታል። ከተማው -41.28333°N, 174.78333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:ኒው ዚላንድ
ሳቢዩም
ሳቢዩም ከ1757 እስከ 1743 ዓክልበ. ድረስ (ኡልትራ አጭር) የባቢሎን ፫ኛ ንጉሥ ነበረ። አባቱን ሱሙላኤልን ተከተለው።
በአባቱ ሱሙላኤል ዘመን መጨረሻ ወይም 1757 ዓክልበ. ግድም የላርሳ ንጉሥ ሲን-ኢዲናም ባቢሎንን እንዳሸነፈው በርሱ ዓመት ስም ዘገበ።
ለሳቢዩም ዘመን 14 ያህል የዓመት ስሞቹ ታውቀዋል። ከነርሱም መካከል፦
የሳቢዩም ተከታይ ልጁ አፒል-ሲን ነበረ።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የባቢሎን ነገሥታት
ማናጓ
ማናጓ (Managua) የኒካራጉዋ ዋና ከተማ ነው።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 1,390,500 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,146,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 12.1°N, -86.3°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
የ'ማናጓ' ስም ከናዋትል 'ማና-አኋክ' ('ውሃ አጠገብ') ተወረሰ። ከጥንት ጀምሮ ኗሪዎቹ ከተማ በሥፍራው ነበራቸው። ዘመናዊ ከተማ በ1811 ዓ.ም. ተመሠርቶ ስሙ 'ሳንቲያጎ (ቅዱስ ያዕቆብ) ዴ ማናጓ' ተባለ። በ1849 ዓ.ም. አሜሪካውያን የቆየውን ዋና ከተማ ግራናዳን ስላጠፉ ያንግዜ ማናጓ እንደ ኒካራጓ አዲስ ዋና ከተማ ተመረጠ።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:ኒካራጓ
እኔ አይገባኝ አር ላይ ቁጭ ብሎ ፈስ ገማኝ
እኔ አይገባኝ አር ላይ ቁጭ ብሎ ፈስ ገማኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እኔ አይገባኝ አር ላይ ቁጭ ብሎ ፈስ ገማኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዘ ዶርስ
thumb|right|250px|ዘ ዶርስ
ዘ ዶርስ (እንግሊዝኛ፦ The Doors) በአሜሪካ የተመሠረተ እጅግ ስመ ጥሩ የሆነ የሮክ ሙዚቃ ቡድን ነበረ።
መደብ:የአሜሪካ ሙዚቀኞች
ኮናይንግ ቤኬክላክ
ኮናይንግ ቤኬክላክ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ593 እስከ 572 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት፣ ኮናይንግና ዮኩ ፊያድሙዊኔ በመጀመርያው ከፍተኛ ንጉሥነቱን አካፈሉ፤ ኮናይንግ በስሜኑ ይገዛ ነበርና ዮኩ ደቡቡን ወሰደ። አብረው ለ፭ አመት ገዝተው በ588 ዓክልበ. ግድም ሉጋይድ ላምዴርግ ዮኩን ገድሎ የደቡቡን መንግሥት ያዘ። ከሌላ ፮ ዓመታት በኋላ (582 ዓክልበ.) ኮናይንግ ሉጋይድን ገድሎ የመላው አይርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ለ፲ ዓመታት ሆነ። ይህ የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል ነው፣ በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል፣ ስለ ኮናይንግም አመቶች ቁጥር ይለያያሉ።
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
የኩሎምብ ህግ
የኩሎምብ ህግ ወይንም የኩሎምብ ግልብ ስኩየር ህግ በጠጣር ቻርጆች መካከከል ያለውን የጉልበት ዝምድና የሚያሳይ የፊዚክስ ህግ ነው። ለመጀመሪያ ጊዜ ተደርሶበት ሃሳቡ የታተመው በ1778 ዓ.ም. በፈረንሳዩ ኦግስቲን ኩሎምብ ነበር።
የስኬላር ቀመር
የኩሎምብ ህግ በስኬላር ወይንም በጨረር መልኩ ሊቀመጥ ይችላል። በስኬላር ሲጻፍ የጉልበት መጠንን ሲያሰላ፣ በጨረር ሲጻፍ የጉልበትን መጠንና አቅጣጫ ይሰጣል ማለት ነው። ህጉ በተሰጠው መልኩ የሚሰራው ነጥብ ቻርጅ ተደርገው ሊታሰቡ ለሚችሉ ሁለት ቻርጆች ነው። ወይንም በሌላ አነጋገር በሁለቱ ቻርጆች መካከል ያለው ርቀት ከሙላቶቹ ውስጣዊ ራዲየስ በሃይል ከፍ ለሚል ሙላቶች ነው።
በኩሎምብ ህግ ምሰረት፣ በቻርጅ (q1) እና (q2) ላይ በእያንዳንዳቸው በአንድ ጊዜ የሚያርፉት ጉልበቶች እንዲህ ይሰላሉ
ተጨማሪ ንባብ
መደብ:ቻርጅ
2 ሰኑስረት
ኻይከፐሬ፣ ፪ ሰኑስረት ግብጽን በመካከለኛ መንግሥት (12ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1905 እስከ ምናልባት 1888 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የአባቱ 2 አመነምሃት ተከታይ ነበር። በተለይ የሚታወቀው በኤል-ላሑን ስላሠራው ሀረም ነው።
በኑብካውሬ ፪ አመነምሃት ዘመነ መንግሥት በ፴፫ኛው ዓመት (1907 ዓክልበ. ግድም) ልጁን 2 ሰኑስረት ከእርሱ ጋር በጋርዮሽ ወደ ዙፋኑ አስነሣው። ከዚህ ሁለት ዓመት በኋላ በ1905 ዓክልበ. ግድም ኑብካውሬ ዓረፈና ፪ ሰኑስረት ለብቻው ፈርዖን ሆነ ይመስላል።
በጠቅላላ ስንት ዓመታት ያሕል እንደ ነገሠ ተከራካሪ ነው። ማኔጦን ለኻይከፐሬ ፪ ሰኑስረት እና ለተከታዩ 3 ሰኑስረት ፈንታ ለሁለቱ አንድ ስም ብቻ አለው፤ እሱም ሴሶስትሪስ ሲሆን ለ፵፰ ዓመታት እንደ ገዛ ይለናል። ይሄ ሴሶስትሪስ እስከ እስኩቴስ ድረስ የዘመተ በአፈ ታሪክ ይባላል። ፫ ሰኑስረት ቢያንስ በከነዓን እንደ ዘመተ ይታወቃል፤ ለ፪ ሰኑስረት ግን ምንም ዘመቻ አይታወቅም።
መጀመርያ ፫ቱ ዓመቶቹ ከአባቱ ፪ አመነምሃት በጋርዮሽ ሲሆኑ፣ ከዚህ በላይ ልጁን 3 ሰኑስረት በጋርዮሽ ወደ ዙፋኑ እንዳስነሣው የሚመለከት ማስረጃ አለ። ከዚህ ውስጥ አንድ የፓፒሩስ ሰነድ ሁለቱን ፈርዖኖች ሲጠቅስ በ፪ ሰኑስረት ፲፱ኛው ዓመትና በ፫ ሱኑስረት ፩ኛው ዓመት እንዳለ ይታስብ ነበር። ሆኖም ሌሎች መምህሮች በተቃራኒው በ፫ሰኑስረት ፲፱ኛው ዓመትና በተከታዩ  በ3 አመነምሃት 1ኛው ዓመት እንደሚለው  ያምናሉ።
በዩጂን ሜሪል አስተሳሰብ፣ ይህ ፈርዖን ዮሴፍን የሾመው በኦሪት ዘፍጥረት ፵፩ ዘንድ ይሆናል። ይህም ደግሞ በመጽሐፈ ኩፋሌ ካለው አቆጣጠር (2164 ዓ.ዓ. ወይም 1907 ዓመት ከክርስቶስ ልደት በፊት ግድም) ጋር ይስማማል። በዚህ ሥርወ መንግሥት የሌሎቹ ፈርዖኖች ጠቅላይ ሚንስትሮች ሁሉ በስም ቢታወቁ፣ የዚህ ፪ ሰኑስረት ሚኒስትር ስም ግን ከቶ አልታተምም፤ በዘፍጥረትም የዮሴፍ ግብጽኛ ስም «ጸፍናት ፐዕናህ» ሆነ።
መደብ:የመካከለኛ መንግሥት ፈርዖኖች
ለመስራት ያፈረ ለመብላት ደፈረ
ለመስራት ያፈረ ለመብላት ደፈረ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ፍትፍት
ፍትፍት ወይንም ፍርፍር ኢትዮጵያና ኤርትራ የሚዘወተር የምግብ አይነት ነው። እሚሰራውም ከእንጀራ ወይንም ቂጣ ነው። ብዙ ጊዜ ፍትፍት የሚቀርበው ለቁርስ ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ አበሳሰል
ሰካራም ቤት አይሰራም
ሰካራም ቤት አይሰራም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሐና ሸንቁጤ
right|400px|thumb| ሐና ሸንቁጤ ሐና ሸንቁጤ የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ስትሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ትታወቃለች።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ፍሬድሪክ ማንፍሬድ
ፍሬድሪክ ማንፍሬድ (እ.አ.አ. ከ1912 – 1994) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Lord Grizzly በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ኮን ኬትቃታቅ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
የ1958 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ
'''የ1958 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ''' ፮ኛው የፊፋ የዓለም ዋንጫ ሲሆን ከሰኔ ፩ እስከ ሰኔ ፳፪ ቀን ፲፱፻፶ ዓ.ም. በስዊድን ተካሄዷል። ብራዚል ስዊድንን ፭ ለ ፪ በፍፃሜው ጨዋታ በመርታት ለመጀመሪያ ጊዜ ዋንጫውን ወስዷል። እስከዛሬ ድረስ ይህ የዓለም ዋንጫ በአውሮፓ ተስተናግዶ የአውሮፓ ቡድን ያላሸነፈበት ብቸኛ ውድድር ነው። በዛ ጊዜ ብዙ ዕውቅና ባያገኝም ፔሌ ለመጀመሪያ ጊዜ በዓለም ዋንጫ የተሳተፈው በዚህ ውድድር ነው።
እየቆረጣችሁ አንበሳውም ሄደ ነብሩም ሞተላችሁ
እየቆረጣችሁ አንበሳውም ሄደ ነብሩም ሞተላችሁ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እየቆረጣችሁ አንበሳውም ሄደ ነብሩም ሞተላችሁ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
20 October
20 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 10 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ለመስጠት አለመቸኮል ከሰጡም ወዲያ አለመጸጸት
ለመስጠት አለመቸኮል ከሰጡም ወዲያ አለመጸጸት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የምትነቃነቅ ግንድና የምትስቅ ሴት ልብ ሩቅ ነው
የምትነቃነቅ ግንድና የምትስቅ ሴት ልብ ሩቅ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትነቃነቅ ግንድና የምትስቅ ሴት ልብ ሩቅ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቴምስ ወንዝ
የቴምስ ወንዝ በደቡብ እንግሊዝ ውስጥ የሚገኝ ወንዝ ነው። ይህ ወንዝ በርዝመት ከእንግሊዝ አንደኛ ፣ ከዩናይትድ ኪንግደም ደግሞ ከሰቨርን ወንዝ በመቀጠል ሁለተኛ ነው። thumbnail|የቴምስ ወንዝ በለንደን
መደብ:ወንዞች መደብ:እንግሊዝ
ናኮር
250px|thumb|ናኮር ሴሮሕ በ1545 ዓ.ም. ለሳለው ለጊዮም ሩዊ እንደ መሰለው 1 ናኮር (ዕብራይስጥ፦ נָחֹור /ናሖር/) በኦሪት ዘፍጥረት መሠረት የሴሮሕ ልጅና የታራ አባት ነበረ። (ሌላ 2 ናኮር ደግሞ የታራ ልጅና የአብርሃም ወንድም ነበር።)
ዘፍጥረት 11፡24-25 ስለ 1 ናኮር በአማርኛ እንደሚለው፣ የናኮር ዕድሜ 109 ዓመት ሲሆን ታራን ወለደ፣ ከዚያም ሴሮሕ 129 ዓመት ኖረ። በሌሎቹ ጥንታዊ ትርጉሞች ግን ቁጥሮቹ ይለያያሉ። በእብራይስጥ ትርጉም በ29 ዓመት ታራን ወለደ፣ ከዚያም 119 ዓመት ኖረ፤ በሳምራዊውም በ79 ዓመት ታራን ወለደ፣ ከዚያም 69 ዓመት ኖረ። በግሪክም በ79 ዓመት ታራን ወለደ፣ ከዚያም 129 ዓመት ኖረ።
በመጽሐፈ ኩፋሌ 10፡26-28 ዘንድ፣ ናኮር ከአባቱ ሴሮሕና ከእናቱ ሜልካ በ1744 አመተ አለም ተወለደ። የከላውዴዎን ዑር በተባለ ከተማ አድጎ አባቱ ሟርትን አስተማረው። በ1800 አ.አ. ናኮር ሚስቱን ኢዮስካን አገባት፤ እርሷም የከለዳዊው ኔስቴግ ልጅ ትባላለች። በ1806 አ.አ. ኢዮስካ ልጁን ታራን ወለደችለት፤ ስለዚህ እድሜው 62 ዓመታት ነበረ።
አብድ አል ሻኩር ኢብኑ ዩሱፍ
አብድ አል ሻኩር ኢብኑ ዩሱፍ
አብዱልሻኩር ኢብን ዩሱፍ የሐረር አሚር ነበር (1783-1794)። ለአጎራባች ኦሮሞ ስጦታ የሰጠ የመጀመሪያው የሐረር አሚር ነበር። በመጀመሪያዎቹ የንግሥና ዓመታት ወደ አጎራባች ኦሮሞ አካባቢ በሄደበት ጊዜ ለጃርሶ እና ለኖሌ ኦሮሞዎች የሚገለገሉበትን የአንሶላ ንጣፎችን በስጦታ መልክ አቅርቦላቸው ነበር፡፡ ይህን ያደረገው ለጨው እና ለሌሎች ሸቀጦች በግዛታቸው እንዲገቡ መንገድ ለማስለቀቅ ሊሆን እንደሚችል ይታመናል።
ሌላው ኦሮሞን "ለማሰልጠን" ያደረገው ጥረት ሲሆን እነደ አንድ ምሳሌ ለመጥቀስ  ለባግዳዲው ቅዱስ አብዱልቃድር አል-ጂላኒ በሼህ ሁሴን መቃብር አቅራቢያ በደቡብ በኩል በኦሮሞ ህዝብ ግዛት ውስጥ የሚገኘውን ቤተመቅደስ ገነባ። አሚር አል ሻኩር የሲጂል እና የዲዋን ተቋማትን እንደገና በማስተዋወቅ የሀረርን አስተዳደራዊ ስርዓት ለማሻሻል ያደረገው ሙከራ በ1785/6 ዓ.ም በተጻፈ ሰነድ ላይ ተረጋግጧል።
የአገሮች ገንዘብ ምንዛሪ
በገበያ ላይ ያሉ የአገሮች ገንዘብ ምንዛሪ
የአሜሪካን ዶላር
157
የሜክሲኮ ፔሶ
መደብ:ገንዘብ
ርዎ ሽዌ
መደብ:ወንዞች መደብ:ቻይና
የኢትዮጵያ ካርታ 1749
left|600px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
በማሌ አጥቢያት ቤተ ክርስቲያናት ኅብረት
የማሌ ቃለ ህይወት አጥቢያ ቤተ ክርስቲያናት ህብረት
ኒያሜ
thumb|280px|ኒያሜ በሌሊት ኒያሜ የኒጀር ዋና ከተማ ነው። በ1918 ዓ.ም. የፈረንሳይ ቅኝ መንግሥት መቀመጫ ሆነ።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር በ1994 ቆጠራ 674,950 ነበረ። ከተማው 13.53333°N, 2.08333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአፍሪካ ከተሞች መደብ:ኒጄር
ሲን-ኤሪባም
ሲን-ኤሪባም ከ1753 እስከ 1751 ዓክልበ. ድረስ (ኡልትራ አጭር) የላርሳ ፮ኛ ንጉሥ ነበረ። የሲን-ኢዲናም ተከታይ ነበር። የአባቱ ስም አይታወቅም።
ለዘመኑ ፪ ዓመታት የዓመት ስሞች ታውቀዋል። እነርሱም፦
ሲን-ኤሪባም በኒፑር ላይ የላርሳ ሥልጣን አስቀጠለ። የሲን-ኤሪባም ተከታይ ልጁ ሲን-ኢቂሻም ነበረ።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የላርሳ ነገሥታት
እየበለቱ ሳይሆን እየቧለቱ
እየበለቱ ሳይሆን እየቧለቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እየበለቱ ሳይሆን እየቧለቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኮንላ ካኤም
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ሰካራም ዋስ አያጣም
ሰካራም ዋስ አያጣም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዊሊያም ማርች
ዊሊያም ማርች (እ.አ.አ. ከ1893 – 1954) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Bad Seed በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ለመነኩሴ መልካም ሎሌ
ለመነኩሴ መልካም ሎሌ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ለነፍሱ ያደረ ጨዋ ረዳት አያጣም።
መደብ:ተረትና ምሳሌ
የምትኮነን ነፍስ ጎረቤት ያውቃታል
የምትኮነን ነፍስ ጎረቤት ያውቃታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትኮነን ነፍስ ጎረቤት ያውቃታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቋጠሮ ድረ ገጽ
መደብ:ኢንተርኔት
የኢትዮጵያ ካርታ 1683 ለ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ኤሌክትሪክ ዑደት
የኤሌክትሪክ ዑደት ማለቱ የኤሌክትሪክ አባላት እርስ በርስ ግንኙነት ነው።  የኤሌክትሪክ አባላት (የኤሌክትሪክ መሰረታዊ ክፍሎች)  ኤሌክትሪክ ተቃዋሚን፣ ኤሌክትሪክ ቃቤን፣ ኤሌክትሪክ አቃቤን፣ ቮልቴጅ ምንጭን፣ ኤሌክትሪክ ጅረት ምንጭን  ማብሪያ ማጥፊያንና ሽቦን ይጠቀልላል። በኤሌክትሪክ መረብና በኤሌክትሪክ ዑደት ያለው ልዩነት የኤሌክትሪክ ዑደት ሽቦወች የተዘጋ መንገድ ሲሰሩ የኤሌክትሪክ መረብ ግን ክፍት ሊሆን ይችላል። በሌላ አነጋገር በኤሌክትሪክ ዑደት ውስጥ የሚፈጠር የኤሌክትሪክ ጅረት ክብ ሰርቶ ይመላለሳል እንጂ ወጥቶ የሚጠፋበት ክፍተት አያገኝም።
ከቮልቴጅ ወይንም ጅረት ምንጮች፣ ከጉልት የኤሌክትሪክ አባላት (ፓሲቭ ኤለመንትስ - ምሳሌ ተቃዋሚ፣ አቃቤና ቃቤ)፣ ከቀጥተኛ የተበተኑ አባላት (የኤሌክትሪክ ማስተላለፊያ ሽቦ) የተሰሩ ማናቸውም የኤሌክትሪክ መረቦች በአልጀብራና ሽግግር (ላፕላስ ሽግግር፣ ፎሪየር ሽግግር ወዘት...) መንገዶች ሙሉ በሙሉ ተተንትነው በቀጥተኛ ጅረት (ዲሬክት ከረንት)፣ በአመንቺ ጅረት (ኦልተርኔቲንግ ከረንት)ናቅጽበታዊ ባህርይ የሚያሳዩትን ጸባይ ማስላት ይቻላል።
ተነሳሽ የኤሌክትሪክ አባላትን (አክቲቭ ኢለመንትስ) ያቀፉ የኤሌክትሪክ ዑደቶች ባንጻሩ ኤሌክትሮኒክ ዑደት ሲሰኙ፣ ትንታኔያቸው ጉልት የኤሌክትሪክ አባላት (ፓሲቭ ኮምፖኔንትስ)ን ብቻ ከያዘ መረብ ይወሳሰባል። ለዚህ ምክንያቱ ቀጥተኛ (ሊኒያር) ስላልሆኑና በቀላሉ የአልጀብራና የሽግግር መንገዶችን በኒህ ላይ መተግብር ስለማይቻል ነው።
የዑደት ትልም መንገድ (ኤሌክትሪካል ዲዛይን)
ማናቸውንም የኤሌክትሪክ ዑደት ትልም (አናሎግ ኤሌክትሮኒክስም ሆነ ዲጂታል ኤሌክትሮኒክስ ለማቀነባበር የኤሌክትሪክ ኢንጂነሩ በያንዳንዷ የዑደቱ ነጥብ ላይ ሊኖር የሚችለውን የቮልቴጅ እና ጅረት መጠን በግልጽ ሊተነብይ ይገባል።  በአንድ ዑደት ውስጥ ገቢውም ሆነው ወጭው የኤሌክትሪክ ድግግሞሽ የማይቀየር ከሆነ ያ  የዑደት ሥርዓት ቀጥተኛ ዑደት (ሊኒያር ሰርኪዩት)ይባላል።  እኒህ ወገን ዑደቶች  የአቅጣጫ ቁጥርን በመጠቀም በእጅ ስሌት ሊሰሉና ሊተነተኑ ይችላሉ።  ሌሎች ዑደቶች  ጠባያቸውን በተመጣጣኝ ቀጥተኛ ዑደት በመተካት ወይንም ለዚህ ተግባር ተብሎ በተሰራ ሶፍትዌር፣ በኮምፒውተር ብቻ ሊተነተኑ ይገባል። ለዚህ ተግባር ተብለው ከተሰሩ ሶፍትዌሮች  HSPICE ተጠቃሽነት ሲኖረው፣ ለትንተና ከተፈጠሩ የኤሌክትሪክ ሶፍትዌር ቋንቋወች  VHDL-AMS እና verilog-AMS በኤሌክትሪካል እና ኤሌክትሮኒክ ኢንጂኔሮች ዘንድ ታዋቂነት ካገኙ ወገኖች ናቸው።
የኤሌክትሪክ ህጎች
ለማናቸውም የኤሌክትሪክ መረቦች የሚሰሩ ጥቂት ናቸው የማይባሉ ህጎች በየዘመኑ ተገኝተዋል። ለምሳሌ ያልን እንደሆን፡
ደግሞ ይዩ
መደብ:ኤሌክትሪክ ዑደት መደብ:ኤሌክትሮኒክ ኢንጂኔሪንግ መደብ:ኤሌክትሪካል ኢንጂኔሪንግ
21 October
21 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 11 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
አቡጃ
thumb|right|205px|አቡጃ አቡጃ የናይጄሪያ ዋና ከተማ ነው። የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 1.8 ሚሊዮን ሆኖ ይገመታል። ከተማው 9.16667°N, 7.16667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል። አቡጃ በሌጎስ ፈንታ ዋና ከተማ እንዲሆን በ1970ዎቹ የታቀደ ከተማ ነው። በ1984 ዓ.ም. በይፋ የናይጄሪያ ዋና ከተማ ሆነ።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:ናይጄሪያ መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
እየቤትህ ግባ እየራስህ ተቀባ
እየቤትህ ግባ እየራስህ ተቀባ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እየቤትህ ግባ እየራስህ ተቀባ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰው መሳይ በሸንጎ
ሰው መሳይ በሸንጎ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
(ወረተኛ) መደብ : ተረትና ምሳሌ
ለመታማት መፍራት
ለመታማት መፍራት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ይሉኝ ማለት ተገቢ ነው።
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ማርጋሬት ማረን
ማርጋሬት ማረን (ትውልድ 19?? እ.አ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊት ደራሲ ነች። በዋናነት እንግሊዝኛ: Bootlegger's Daughter በተሰኘው ስራዋ ትታወቃለች።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ኢዩኤል ዮሐንስ
ኢዩኤል ዮሐንስ ሰኔ ፳፩ ቀን ፲፱፳፯ ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከተማ ተወለዱ። የቅኔ፣ የዜማና አቋቋም ትምህርትን በቤተ ክህነት፣ የአንደኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በተለያዩ ትምህርት ቤቶች የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በማታው ክፍለ ጊዜ ከካቴድራል ትምህርት ቤት አጠናቀዋል፡፡
በለንደን ድራማ ማዕከል ሴንተር ልዩ የድራማ ኮርስ ተምረውና በሙያው ሠልጥነው በቴአትር ቤት አስተዳደር /ማኔጅመንት እና በመድረክ ዳንስ አቀናባሪነት ዲፕሎማና ሰርተፊኬት አግኝተዋል፡፡
ኢዩኤል ዮሐንስ ከ፲፱፴፭ ዓ.ም. ጀምሮ በኢትዮጵያ ሕዝብ የሀገር ፍቅር ቴአትር ቤት ውስጥ ከ 65 ያላነሱ ረዣዥምና አጫጭር ድራማዎችን፣ ኢትዮጵያዊ ኦፔራ፣ ሙዚቃዊ ድራማ፣ ልዩ ልዩ ግጥሞችን፣ ሽብሸባዎችን፣ የብሔርና ብሔረሰብ ዳንኪራና ጭፈራዎችን፣ በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ መድረክ ማቅረብ የቻሉና ልዩ ስጦታ የነበራቸው የጥበብ ሰው ነበሩ፡፡
ኢዩኤል ዮሐንስ ዘፈኖችንና መዝሙሮችን ከላይ በተጠቀሰው ቴአትር ቤት፣ በብሔራዊ ቴአትር በሲኒማ ራስ፣ በወ.ወ.ክማ፣ በዩኒቨርሲቲ፣ በሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች፣ በክፍላተ ሀገራት በሚገኙ አውራጃዎችና ወረዳዎች፣ እንዲሁም በቴሌቪዥንና በሬዲዮ ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ከማቅረባቸውም ባሻገር በአፍሪካ፣ በአውሮፖ፣ በእስያና በሩቅ ምሥራቅ አህጉራት መድረኮች ላይ በመገኘትም የኢትዮጵያን ባህል በስፋት አስተዋውቀዋል፡፡ ምንጭ: የኢትዮዽያ ደራሲያን ማሀበር ለሚሊኒየም ያሳተመው አጀንዳ።
http://www.ethioreaders.com/authorbook.php?fl=364&lg=A
ሹርከን
ሹርከን ልክ እንደ ኬንዶ የጃፓን አገር ኒንጃዎች ለጦርነት የሚጠቀሙበት የኮኮብ ቅርጽ የያዘ መሳሪያ ነው። በኦሪጋሚ  የወረቀት  ዕደ ጥበብ  ሹርከን  በሚከተለው መልኩ ይሰራል፦ right|
መደብ: ኦሪጋሚ
የኢትዮጵያ ካርታ 1886
left|600px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
የምትጠላው ሰው ፈሱ እሆዱ ውስጥ ሳለ ይሸታል
የምትጠላው ሰው ፈሱ እሆዱ ውስጥ ሳለ ይሸታል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትጠላው ሰው ፈሱ እሆዱ ውስጥ ሳለ ይሸታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጤና ኣዳም
300px|thumb|ጤና አዳም ጤና ኣዳም ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው። ጤር አደም
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
Ruta chalepensis ኢትዮጵያ ውስጥ የሚያድገውና የታወቀው ጤና ኣዳም ነው። ዶ/ር ፈቃዱ እንደጻፉት ሌላ ዓይነትም ኣለ። ከፈረንጅ ጤና ኣዳም (Ruta graveolens) ጋር እንዳይምታታ መለየት ከሚቻልባቸው ኣንዱ በኣበባዎቹ ነው።
አስተዳደግ
== በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር=ወይናደጋማ ቦታ
የተክሉ ጥቅም
በባህላዊ መድሃኒት፣ የጤና አዳም ቅጠል ጭማቂ በቡና ኢንፍሉዌንዛን ለማከም እንደሚረዳ ተዘግቧል። ‎ባህላዊ መድሃኒት ውስጥ ተክሉ እንደ ‎‎ትኩሳት‎‎ እና ‎‎እብጠት‎‎ላሉ በርካታ ህመሞች እንደ ‎‎ዕፅዋት መድኃኒት‎‎ነት ያገለግላል .‎ እንዲሁም የጤና አዳም ቅጠልና ፍሬ ማኘክ ለመጋኛ ወይም ለሆድ ቁርጠት ማስታገሻነት ያገለግላል። ቅጠሉና ፍሬው ከፌጦ ዘር ጋር ሲበላ ለሆድ ቁርጠት መፍትሄ ይሆናል። ከፌጦ ዘርና ከጠጅ ሳር ሥር ጋር ተቀላቅሎ ደግሞ ለሆድ ቁርጠት፣ ወይም ለከብት ጎሎባ ይሠጣል። በተጨማሪም የጤና አዳም ቅጠልና ፍሬ ከጠጅ ሳር ሥር፣ ከነጭ ሽንኩርትና ከኣጣጥ ቅጠል ጋር ተቀላቅሎ ለሆድ ቁርጠት ይበላል። ወይም ቅጠሉ ከነጭ ሽንኩርትና ውሃ ጋር ተቀላቅሎ ብቻ ለሆድ ቁርጠት ይጠጣል።
ጤና አዳም በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት እና በአውሮፓ ሲገኝ የተለያዩ ዝርያዎችም አሉት ከነዚህም መካከል በ አውሮፓ እና በሰሜን አፍሪካ ፣ ምስራቅ አፍሪካ ኢትዮፕጲያ የሚገኙት ተጠቃሽና ዋነኞቹ ናቸው። ጤና አዳም በ አበባ የሚራባ የዕጽዋት ዝርያም ጭምር ነው።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:የመድኃኒት እጽዋት
N
thumbnail|220px
N / n በላቲን አልፋቤት አሥራ አራተኛው ፊደል ነው።
የ«N» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ኑን» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የእባብ ስዕል መስለ። የግብጽኛ ተናባቢ ድምጽ ምልክቶች በሚል ጽሕፈት ለዚህ ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ለድምጹ «ጀ» ነበር፤ በሴማውያን ዘንድ ግን «ን» ሆነ። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ፣ ከዚህም በግሪክ አልፋቤት "ኑ" (Ν ν) ደረሰ።
ከ400 ዓክልበ. ግድም በፊት፣ በጥንታዊ ግሪክ አልፋቤት እንዲሁም በጥንታዊ ኢታሊክ አልፋቤት የ«ም» ቅርጽም እንደ «𐌌» ይምሰል እንደ ነበር የ«ን» ቅርጽ ደግሞ እንደ «𐌍» ይጻፍ ነበር። ከዚያስ የ«𐌌» (ም) ቅርጽ እንደ ዛሬ M እንደ ሆነ፣ እንዲሁም የ«𐌍» (ን) ቅርጽ የዛኔ ወደ N ተቀየረ።
በአንዳንድ ቋንቋ በተለይም በእስፓንኛው አልፋቤት ተጨማሪው ፊደል «Ñ» (/ኝ/) ከN የደረሰ ነው። በእስፓንኛ ከ18ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ይህ Ñ የተለየ ፊደል ሆኖ ተቆጥሯል፤ መጀመርያ ግን በጋሊስኛ ከ1220 ዓም ታውቋል።
መደብ:የላቲን አልፋቤት
ሁለት የወደደ አንድ ያጣል
ሁለት የወደደ አንድ ያጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ:ተረትና ምሳሌ
ኮንማይል
ኮንማይል በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ1260 እስከ 1230 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኮንማይል ዘመን ለ30 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ1260 እስከ 1230 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
ታማኝ በየነ
ጊዜው ገና ኢህአዴግ እንደገባ ነው የወያኔ ታንኮች ገና አልቀዘቀዙም ታጋዮቹም የገደሏቸው ሰዎችን ደም ከእጃቸው ላይ አላፀዱም በደም እንደተጨማለቁ ነበሩ የኢህአዴግን ስርዐት መቃወም ቀርቶ ኢህአዴግ ማለት ምን ማለት እንደሆነ ህዝቡ በግልፅ ባላወቀበት ዘመን አንድ ጀግና ወጣት አዲስ አበባ ስታድየም መድረክ ላይ ማይኩን ጨብጦ ወጣ እንዲህም አለ የወንድ ቅድመ አያቴ ከመንዝ ተነስቶ በቾ ተቀመጠ አንድ ኦሮሞ አግብቶ ያቺ ኦሮሞይቱ የኔ ሴት ቅድመአያት ልጅ ወልዳ አሳደገች የኔን እናት አባት ለአቅመ ሔዋንም ስትደርስ በጥሩ እንዳደገች ከመቀሌ የመጣ አንድ ትግሬ አገባች ይህ የአያቶቼ ልጅ ይህ የተወለደው አባቱ ነው ትግሬ አማራ ኦሮሞ ነው ለአቅመ አዳምም ሲደርስ አንዲት ውብ ልጅ ወዶ ልትኖር አዲስ አበባ የመጣች ከሶዶ ጉልቻ ጎልተው ሲኖሩ ተዋደው አብረው ፍሬም አዩ እኔን ወንዱን ወልደው ኦሮሞም ትግሬም ነኝ ጉራጌም አማራ ዘሬ ማን ሊባል ነው ማን ተብዬ ልጠራ ዘሬም ዜግነቴም በአንድነት አንድ ነው ዘሬን አትጠይቂኝ ዘሬ ኢትዮጵያዊ ነው ~ታማኝ በየነ @አዲስ አበባ ስቴድየም በመጨረሻም ለህዝቡ እንዲህ የሚል ጥያቄ አቀረበ "ትወዱኛላቹህ?" ከክብር ትሪቡን በስተቀር ሚስማር ተራ፣ ካታንጋ፣ ዳፍትራክ፣ከማን አንሼ እና ጥላ ፎቅ የነበረ የያኔው የኢትዮጵያ ልጅ በአንድ ቃል እንዲህ አሉት "ታማኝ እንወድሀለን፡፡"
ታማኝ በየነ ከእናቱ ከወ/ሮ ማሚቴ ቢተው እና ከአባቱ ከግራ አዝማች በየነ ወንድይፍራው በሰሜን ኢትዮጵያ ጭልጋ የተባለ ጎንደር ውስጥ በሚገኝ ስፍራ ተወለደ ጀግናው ቀጠለ "አሜን መወደድ አያሳጣኝ"
ጥቁር ሓረግ
ጥቁር ሓረግ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
የመላው ተክል መረቅ በማርና ስኳር ለአባለዘር በሽቶች እንደ ተጠቀመ ተዘግቧል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ኢየሱስ ጌታ ነው
ኢየሱስ ጌታ ነው (ግሪክኛ፦ κύριος Ἰησοῦς /ኪውሪዮስ ኢዬሱስ/) በክርስትና አዲስ ኪዳን መሠረት በተለይም (ወደ ቆሮንጦስ ሰዎች ፩ 12:3 ፣ ወደ ሮማውያን ፲፡9) የሚገኝ አጭር የእምነት ቃል ነው።
ይህ እንደ አጭር የእምነት ቃል ጠቃሚ ሲሆን፣ ዳሩ ግን ኢየሱስ በራሱ በኩል ያለውን ቃል የማቴዎስ ወንጌል 7:21 እንዳለው፣ «በሰማያት ያለውን የአባቴን ፈቃድ የሚያደርግ እንጂ፥ ጌታ ሆይ፥ ጌታ ሆይ፥ የሚለኝ ሁሉ መንግሥተ ሰማያት የሚገባ አይደለም።» ማስታወስ ይገባል።
መደብ:ክርስትና
ለመከራ ያለው መነኩሴ ዳዊቱን ሸጦ አህያ ይገዛል
ለመከራ ያለው መነኩሴ ዳዊቱን ሸጦ አህያ ይገዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የካቲት ፲፭
የካቲት ፲፭፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፷፭ ነኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፶ ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፪፻፩ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻ ቀናት ይቀራሉ።
=ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ያልሰማ ጥኑ ነው ባልሽ ወዳጄ ነው
ያልሰማ ጥኑ ነው ባልሽ ወዳጄ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እየተፈጨ እየተቦካ እየሞተ እየተከካ
እየተፈጨ እየተቦካ እየሞተ እየተከካ የአማርኛ ምሳሌ ነው። እየተፈጨ እየተቦካ እየሞተ እየተከካ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሕምያር
ሕምያር ከቀይ ባሕር በስተምሥራቅ ላይ የነበረ ሕዝብ ነው። የሕምያር ስም የንጉሥ ኢዛና የማዕረግ ስም ውስጥ ተካትቶ በአክሱም የድንጋይ ጽሑፎች ውስጥ ይገኛል። በግዕዝ የድንጋይ ላይ ጽሑፎች ውስጥ ሐመየረ ፣ ሐመረ ፣ ሕሜር ፣ ሐሜር ተብሎ ተጽፎ እናገኘዋለን። በጥንታዊት ኢትዮጵያ ታሪክ ጥናት ውስጥ ትልቅ ቦታ ካላቸው ስፍራዎች መካከል አንዱ ነው።
ከ372 እስከ 517 ዓም. ድረስ የሕምያር መንግሥት በየመን ውስጥ ተመሠርቶ በይፋ የመንግሥት ሃይማኖት አይሁድና (ብሉይ ኪዳን) ሆነ።
መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ መደብ:ብሔሮች መደብ:ታሪካዊ አገሮች
ባክቴሪያ
ባክቴሪያ በኤሌክትሮን አጉሊ መነፅር ሲታይ|thumbnail|350px|right ባክቴሪያዎች ቅድመኑክለሳውያን (prokaryote microorganisms) ናቸው።  ቅድመኑክለሳውያን  ማለትም ፦ ኑክለስና ሌሎች በክርታስ የተሸፈኑ ክፍለ ህዋሳት የሌሏቸው መሆናቸው ከአርኬአዎች ጋር ያመሳስላቸዋል። እንደ ታዮማርጋሪታ ናሚቢየንሲስ እጅግ በጣም ጥቂት ወጣ ያሉ ዝርያዎች በስተቀር ባክቴሪያዎች በሙሉ ያለ ማይክሮስኮፕ የማይታዩ ደቂቅ ዘአካላት ናቸው።
ሰው በዋለበት ውሀ በወረደበት
ትርጉሙ
(የሆነ ነገር ሳይሠራ ሳይጥል አያልፍም) መደብ : ተረትና ምሳሌ
ባክቴሪያ
ዋቢ ምንጭ =ጤና ይስጥልኝ ባክቴሪያ
መደብ:ሥነ ሕይወት
ተሰማ እሸቴ
ነጋድራስ ተሰማ እሸቴ (፲፰፻፷፱ ዓ.ም. ተወለዱ) ሙዚቃቸው በሸክላ የተቀረፀው የመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ ሙዚቀኛ ናቸው።
የሕይወት ታሪክ
ነጋድራስ ተሰማ እሸቴ፥ካባታቸው፡ካቶ፡እሸቴ፡ጉቤ፡ከጐጃም፡በረንታና፡ከቦረና፡ጨከታ ፡ከናታቸው፡ከእማሆይ፡ወለተየስ፡ሀብቱ፡ከቡልጋ፡መስኖ፡ማርያም፡ይወለዳሉ።
የተወለዱት፥ሐምሌ ፳፡ቀን፥፲፰፻፷፱፡ዓ.ም.፥ምንጃር፡ቀርሾ፡ዐጥር፡በተባለው፡ስፍራ፡ነው።አባታቸው፡አቶ፡እሸቴ፥የራስ መኰንን፡ ጭፍራ፡ስለ፡ነበሩና፥መሰንቆም፡ስለሚጫወቱ፥ራስ፡መኰንንን፡ተከትለው፡ወደ፡ሐረር፡ሲኼዱ፥ነጋድራስንም፡በሕፃንነታቸው፡ይዘዋቸው፡ስለ፡ኼዱ፥ያደጉትና፡ዐማርኛ፡ትምህርታቸውን፡ያጠናቀቁት፡በሐረር፡ነው።
አባታቸው፡አቶ፡እሸቴ፥ሐረር፡እንዳሉ፡በመሞታቸው፥ነጋድራስ፥በወጣትነት፡ዕድሜ፥ዳግማዊ ዐፄ፡ ምኒልክን፡ተከትለው፡ወደ፡አዲስ አበባ፡መጡ።
በ፲፱፻፡ዓ.ም.፥ሙሴ፡ሆልስ፡የተባለ፡ጀርመናዊ፡በኢትዮጵያ፡ለብዙ፡ጊዜ፡ከቈየ፡በኋላ፥ወደ፡አገሩ፡ሲመለስ፥ዐፄ፡ምኒልክን፡በተሰናበተበት፡ጊዜ፥ጀርመን፡አገር፡ወስዶ፡የሚያስተምራቸው፡ሦስት፡ወጣቶች፡እንዲሰጡት፡ስለ፡ጠየቃቸውና፥ነጋድራስ፡ተሰማ፡እሸቴም፡በጥሩ፡ሠዓሊነታ ቸው፡በቤተ፡መንግሥቱ፡ስለ፡ታወቁ፦«ያ፡ተሰማ፡እሸቴ፥እጁ፡ብልኅ፡ነውና፥መኪና፡መንዳት ና፡መጠገን፡እንዲማር፡እሱ፡ይኺድ»፡ብለው፡ዐፄ፡ምኒልክ፡ስለ፡ወሰኑ፥ወደ፡ጀርመን፡አገር፡ለመኼድና፥ለኹለት፡ዓመት፡ያኽል፡የኦቶሞቢልን፡አሠራር፡ለመማር፡ቻሉ።
ነጋድራስ፥መሰንቆ፡መምታትና፡ዜማ፡ካባታቸው፡ተምረው፡ስለ፡ነበር፥ወደ፡ጀርመን፡አገር ፡ኼደው፡በቈዩበት፡ጊዜ፥ የተላኩበትን የሹፌርነትና የመካኒክነት ትምህርት አጠናቀው አጥጋቢ ውጤት ከማምጣታቸውም በላይ የመጀመሪያውን የአማርኛ ዜማ ሸክላ እዚያው በጀርመን ሀገር ሆነው ለማስቀረፅ በቅተዋል። በጀርመን ቆይታቸው ወቅት "ሂዝ፡ማስተርስ፡ቮይስ"፡ከሚባለው፡ኩባንያ፡ጋራ፡በመዋዋል፥መዲናና ዘለሰኛ ዜማዎች በ፲፯ አይነት ስልት እየተጫወቱ ተቀርፀዋል። ኩባንያውም ለዜማው ባለቤት የድካም ዋጋ እንዲሆን በወቅቱ ፲፯ ሺህ የጀርመን ማርክ ከፍሏቸዋል። ይህም፥ዐዲስ፡አበባ፡ሲመለሱ፥በሀብታሞች፡ደረጃ፡ለመቈጠር፡ዕድል፡ሳይሰጣቸው፡ አልቀረም።
ነጋድራስ፡ተሰማ፡እሸቴን፡እጅግ፡ታዋቂ፡ካደረጓቸው፡ነገሮች፡አንዱ፥የነዚህ፡ዲስኮች፡ ኢትዮጵያ፡መምጣትና፥ሌላም፡ያማርኛ፡ዲስክ፡ስላልነበረ፥ለኻያ፡ዓመት፡ያኽል፥ዐቅም፡ባለው፡ቤተሰብ፡ዅሉ፡በግራሞፎን፡ይሰማ፡የነበረው፡የሳቸው፡ዘፈን፡ብቻ፡በመኾኑ፡ነው።ሌሎች፡ያማርኛ፡ዲስኮች፡የተቀረጹት፡ጠላት፡ኢትዮጵያ፡ሊገባ፡ኹለት፡ዓመት፡ያኽል፡ሲቀር ፥በነፈረደ ጐላ፥በነንጋቷ ከልካይና፡በነተሻለ መንግሥቱ፡ተጫዋችነት፡ወደ፡፲፱፻፳፭-፲፱፻፳፮፡ገደማ፡ነው።
ዐዲስ፡አበባም፡እንደ፡ተመለሱ፥የቤተ፡መንግሥት፡መኪናዎች፡ኀላፊ፡ኾነው፥የዘመኑን፡ታዋቂ፡ኢትዮጵያውያን፡ሾፌሮች፡አሠልጥነዋል።ስለ፡ዐፄ፡ምኒልክ፡በተጻፈ፡አንድ፡የታሪክ ፡መጽሐፍ፡ላይ፥ነጋድራስ፡መኪና፡ላፄ፡ምኒልክ፡ሲያሳዩ፡የተነሡት፡ፎቶግራፍ፡አለ።ጸሓፊው፡ግን፥በስሕተት፥"ፈረንጅ፡ሲያስጐበኝ"፡ብሎ፡ጠቅሶታል።
ማጣቀሻ
ይድነቃቸው ተሰማ «የነጋድራስ ተሰማ እሸቴ ዐጪር የሕይወት ታሪክ» ("ሠምና፡ወርቁ፡ተሰማ፡እሸቴ"፥ጥቅምት፡፲፱፻፹፭፡ዓ.፡ም.፥ገጽ፡1-9።)
መደብ:የኢትዮጵያ ሙዚቀኞች
የምትጠላውን የምትወደውን ሰጥተህ ሸኘው
የምትጠላውን የምትወደውን ሰጥተህ ሸኘው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትጠላውን የምትወደውን ሰጥተህ ሸኘው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጊሌርሞ ፍራንኮ
መደብ:ሜክሲካዊ እግር ኳስ ተጫዋቾች
ሀብሮ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የኢትዮጵያ ካርታ 1632
left|600px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ለመከራ የጣፈው ቢነግድ አይተርፈው
ለመከራ የጣፈው ቢነግድ አይተርፈው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ማርቲን ሽክረሊ
ማርትን ሽክረሊ የመድኃኒት ነጋዴ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ሰዎች
ኮንቆባር ማክ ዶንቃዳ
ኮንቆባር ማክ ዶንቃዳ ከ811 እስከ 825 ዓ.ም. ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር።
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
22 October
22 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 12 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ሰው ቢማር ቄስ እንጂ መላክ አይሆንም
ሰው ቢማር ቄስ እንጂ መላክ አይሆንም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የምትጠባ ጥጃ አትጮህም
የምትጠባ ጥጃ አትጮህም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የምትጠባ ጥጃ አትጮህም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አሊ ቢራ
right|300px|thumb| አሊ ቢራ አሊ መሃመድ፣ ሙዚቃ ያቀርባል በስም "አሊ ቢራ"፣ ኢትዮጵያዊ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ዘመናዊ የኦሮምኛ ዘፈን ስራወችን በማቅረብ ይታወቃል። የአሊ የመድረክ ስም "ቢራ" የተወሰደው ለመጀመሪያ ጊዜ አሊ መድረክ ላይ ካቀረበው ዘፈን፣ "ቢራ ዳ ባሬ"።
የህይወት ታሪክ
አሊ ቢራ በመስከረም ፲፭፣ ፲፱፻፵ ዓ.ም (September 26, 1947) በድሬዳዋ ከተማ ተወለድ። በህጻንነቱ የተለያዩ የአገር ውስጥ እና አለም አወፍ ሙዚቃዎችን እያደመጠ ያደገው አሊ ቢራ ለትምህርት ቤት ጓደኞቹ እና ለቤተሰቦቹ በማንጎራጎር ነበር የሙዚቃ ህይወቱን የጀመረው። በድሬደዋ ውስጥ ብዙ ቋንቋዎች መኖር ያልገደበው አሊ በአረብኛ፣ ኦሮምኛ፣ ሃደርኛ እና ሶማሊኛ ሙዚቃዎችን ይጫወት ነበር።
ከዛም በ14 አመት አሊ "አፍራን ቃሎ" የተባለ የኦሮሞን ሙዚቃ ለማስተዋወቅ አላማ ያደረገ የባህላዊ ሙዚቃ ቡድን ተቀላቀለ። በቡድኑ ውስጥ ሌላ አሊ የተባለ ልጅ በመኖሩ ሁለቱን ለመለየት መጀመሪያ ከሚያዜመው "ቢራ ዳ ባሬ" ዘፈን ወስደው "አሊ ቢራ" የሚለውን ሰም ተሰጠው። ከዛም ወደ አዲስ አበባ በመሄድ የተለያዩ ባንዶች ውስጥ የተጫወተው አሊ ቢራ በ፲፻፱፻፸፮ ዓ.ም ከስዊድናዊ ዲፕሎማት ባለቤቱ ጋር ከኢትዮጲያ ወጥቱአል።
ነጋሽ ገብረማርያም
ነጋሽ ገ/ማርያም በ፲፱፲፯ ዓ.ም. በሐረርጌ ጠ/ግዛት በጨርጨር አውራጃ በሀብሮ ወረዳ ልዩ ስሟ መቻራ በምትባል አካባቢ ተወለዱ፡፡ ዕድሜያቸው ለትምህርት ሲደርስ በአካባቢያቸው የባህላዊ ትምህርት ተከታትለዋል።
ከጣሊያን ወረራ በኋላ የኢትዮጵያዊነት ስሜት ጎልቶ መታየት በመጀመሩ ጣሊያኖችን በብዙ ነገሮች ማውገዝና መቃወም ተጀመረ፡፡ እነሱም እንደ ሲጋራ ማጨስ፣ ሴተኛ አዳሪነትንና የመሳሰሉት ነበሩ፡፡ ነጋሽ ይህን በተመለከተ ሴተኛ አዳሪነትና ምንም እንኳን በጣሊያኖች ጊዜ ይፋ በሆነ መንገድ ቢታይም ከዚያ በፊት እንደነበረም “ሴተኛ አዳሪ” በተሰኘው መጽሐፋቸው ገልጸውታል፡፡
አሊ ቢራ
የስራ ዝርዝር
በ ዘፈኖቹ የኦሮሞን ባህል በ ደንብ አስተዋውቋል።ኒዲ መን ኢንዴማ የተባለው ዘፈኑ ተወዳጅ ነበር።
ማጣቀሻዎች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ነጋሽ ገብረማርያም
ነጋሽ ገ/ማርያም ችሎታቸውን ያሳዩት “ሴተኛ አዳሪ” የተሰኘ ልብወለድ መጽሐፋቸውን በጻፉበት ጊዜ ነበር፡፡ በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ድራማዎች ውስጥ “የአዛውንቶች ክበብ” እና “የድል አጥቢያ አርበኞች” ተጠቃሾች ናቸው፡፡ ምንጭ: የኢትዮዽያ ደራሲያን ማሀበር ለሚሊኒየም ያሳተመው አጀንዳ።
http://www.ethioreaders.com/authorbook.php?fl=228&lg=A
የኢትዮጵያ ካርታ 1719
left|600px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ኮንኮባር አብራዱዋድ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ያልሰጡት ተቀባይ ያልጠሩት አቤት ባይ
ያልሰጡት ተቀባይ ያልጠሩት አቤት ባይ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያልሰጡት ተቀባይ ያልጠሩት አቤት ባይ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ለሽማግሌ የሚያስተምር በውኃ ላይ ይጽፋል ለሕፃን የሚያስተምር በደንጊያ ላይ ይጽፋል
ለሽማግሌ የሚያስተምር በውኃ ላይ ይጽፋል ለሕፃን የሚያስተምር በደንጊያ ላይ ይጽፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ለሽማግሌ የሚያስተምር በውኃ ላይ ይጽፋል ለሕፃን የሚያስተምር በደንጊያ ላይ ይጽፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ህያርባስ
ህያርባስ ወይም ያርባስ በሮማውያን አፈ ታሪክ በጥንት ዘመን የጌቱሊያ ንጉሥ ነበር። ለቀርታግና መስራች ለንግሥት ዲዶ መሬት ሰጣት።
ለሽማግሌ የሚያስተምር በውኃ ላይ ይጽፋል ለሕፃን የሚያስተምር በደንጊያ ላይ ይጽፋል
ትርጉሙ
መደብ:ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ:ተረትና ምሳሌ
ህያርባስ
አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ ባሳተመው ዜና መዋዕል ዘንድ ከዚያ በፊት ሌላ ህያርባስ የሊቢያ ንጉሥ በ2162 ዓክልበ. ግድም ሆነ። በጦርነት አስፈሪ ነበር፤ በ2141 ዓክልበ. ግድም የአማዞኖች ንግሥት ሚሪና አሸነፈችው፤ መንግሥቱን ያዘች።
መደብ:አፈ ታሪክ
ለሙት የለው መብት
ለሙት የለው መብት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ላለፈ ለማይመለስ መሟገት ፋይዳ የለውም።
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሻምበል በላይነህ
right|300px|thumb| ሻምበል በላይነህ ሻምበል በላይነህ  የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ብዙ ባህላዊ የሙዚቃ ስራወችን  በማቅረብ ይታወቃል።
ሰለሞን ደሴቶች
ሰለሞን ደሴቶች ከፓፑዋ ኒው ጊኒ በስተምሥራቅ የሚገኝ ሀገር ነው። ሀገሩ ወደ አንድ ሺህ የሚጠጉ ደሴቶችን ያጠቃልላል። ዋና ከታማው ሆኒያራ ነው።
ሻምበል በላይነህ
ማጣቀሻወች
መደብ: የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ሰለሞን ደሴቶች
መደብ:አገራት
ሰው ባለው ይሰለፋል
ሰው ባለው ይሰለፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።