cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
መስከረም ፲፫
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ዋቢ ምንጮች=
{{ወራት}}
መደብ:ዕለታት
የትግራይ መታጠርን
'የትግራይ ቀውስ ቀጥላል
'በቆዳ ቀለም' ምክንያት ችላ ተብሏል ይላሉ የዓለም ጤና ድርጅት ኃላፊ ስድስት ሚሊዮን መሰረታዊ አገልግሎቶችን ማግኘት ባለመቻላቸው ‘በዓለም ላይ ካሉት እጅግ የከፋ ሰብዓዊ ቀውስ’ ሲሉ የገለጹት የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ቴዎድሮስ አድሃኖም ገብረእየሱስ በትግራይ ያለው ሁኔታ ከዩክሬን ግጭት ጋር ተመሳሳይ ትኩረት የማይሰጠው ለምን እንደሆነ ጠይቀዋል። በጦርነት በተናጋው የኢትዮጵያ ክልል በሰላማዊ ሰዎች ላይ ለሚደርሰው ችግር ትኩረት ካለመስጠት ጀርባ ዘረኝነት እንዳለ ቴዎድሮስ ጠቁመዋል። ‘ምናልባት ምክንያቱ የህዝቡ የቆዳ ቀለም ሊሆን ይችላል’ ሲል የትግራይ ተወላጅ የሆነው ቴድሮስ ተናግሯል።
‘የቆዳ ቀለም’፡ የዓለም ጤና ድርጅት ኃላፊ በትግራይ ቀውስ ግድየለሽነት ተናገሩ ‘በህይወት እንዳሉ አላውቅም’፡ የትግራይ ተወላጆች ቤተሰቦች ጭንቀት በቴሌኮም መዘጋት ተቋርጧል ምንጭ https://www.theguardian.com/world/video/2022/aug/18/tigray-crisis-ignored-due-to-colour-of-skin-says-who-chief-video
ከትግራይ ክልል ግማሽ ያህሉ ለከፍተኛ የምግብ እጥረት ተጋልጠዋል
የሰብአዊነት ኮንቮይዎች ወደ ትግራይ እንዲገቡ ቢፈቀድም የምግብ እጦት መጠኑ ጨምሯል ይላል የአለም ምግብ ፕሮግራም። ሁኔታው ሊባባስ እንደሚችል የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ባለስልጣናት አስጠንቅቀዋል። https://www.dw.com/en/ethiopia-half-of-tigray-region-faces-severe-food-shortage/a-62875733''' በትግራይ ክልል ከፌዴራል መንግስት ጋር ጦርነት ውስጥ የሚገኙት የግዛት ባለስልጣናት ባለፉት ወራት የትግራይ ቴሌቭዥን ሰራተኞች ተሾመ ተማሌው፣ ምስገና ስዩም፣ ሀበን ሃለፎም፣ ኃይለሚካኤል ገሠሠ እና ዳዊት መኮንንን ማሰራቸውን በተለያዩ ሚዲያዎች ዘግቧል ኢሳቅ ወልዳይ ከሲፒጄ ጋር ከአዲስ አበባ በስልክ ያነጋገራቸው የቀድሞ የብሮድካስት ዋና ሥራ አስኪያጅ እና መታሰራቸውን የሚያውቁ፣ አጸፋውን በመፍራት ስማቸው እንዳይጠቀስ የጠየቁ። https://cpj.org/2022/07/tigrayan-authorities-in-ethiopia-detain-5-tigrai-tv-journalists/ በመሆኑም ትግራይ መታጠር አሰር ሚሊየን ህዝብ በላይ መታጠርና ቀውስ እያስከተለ ነው።
ሀጫሉሁንዴሳ
የግል ሕይወት
ሀጫሉ ሁንዴሳ በኦሮሚያ ክልል አምቦ ከአባታቸው ከጉዳቱ ሆራ እና ቦንሳ በ1986 ተወለደ። የኦሮሞ ወላጆች ልጅ ሁንዴሳ በትምህርት ቤት ክበብ ውስጥ እየዘፈነ ያደገው ከብት በመጠበቅ ነው። እ.ኤ.አ. በ 2003 ፣ በ 17 ዓመቱ ፣ በተቃውሞ ሰልፎች ውስጥ ተሳትፏል ተብሎ ታሰረ። በቀርጫሌ አምቦ ለአምስት ዓመታት ታስሮ በ2008 ሁለት ሴት ልጆች ያሉት ፋንቱ ደምሴን አግብቷል።
ሙያ
ሁንዴሳ እስር ቤት እያለ የመጀመርያውን አልበሙን ግጥሞች ያቀናበረ እና የጻፈው። አልበሙ, Sanyii Mootii, በ 2009 ተለቀቀ. እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩናይትድ ስቴትስን ተዘዋውሮ ሁለተኛውን አልበሙን አወጣ, Waa'ee Keenyaa, ይህም በአማዞን ሙዚቃ ላይ #1 በጣም የተሸጠው የአፍሪካ የሙዚቃ አልበም ነበር። ሁንዴሳ ከመሞቱ አንድ ሳምንት ቀደም ብሎ በሶስተኛው አልበሙ ማዓል ማሊሳ ላይ እየሰራ መሆኑን ገልጿል። እ.ኤ.አ. በ 2021 አልበሙ የተለቀቀው በሞተበት አመታዊ በዓል ላይ ነው።
የሃንዴሳ የተቃውሞ መዝሙሮች የኦሮሞን ህዝብ አንድ አድርገው ጭቆናን እንዲቋቋሙ አበረታተዋል። በ2014–2016 በኦሮሞ ተቃውሞ ወቅት የእሱ ዘፈኖች ከፀረ-መንግስት ተቃውሞ ጋር በቅርብ የተቆራኙ ናቸው። “ማላን ጅራ” (የኔ ህልውና) የኦሮሞ ተወላጆችን ከአዲስ አበባ መፈናቀል ያሳስበዋል። ነጠላ ዜማው በሰኔ 2015 ከተለቀቀ ከወራት በኋላ የአዲስ አበባን ማስተር ፕላን በመቃወም በመላው የኦሮሚያ ክልል ተቃውሞ ተካሄዷል። ዘፈኑ ለተቃዋሚዎች መዝሙር ሆነ እንዲሁም በብዛት ከታዩት የኦሮምኛ የሙዚቃ ቪዲዮች አንዱ ሆኗል።
በዲሴምበር 2017 ሁንዴሳ በሶማሌ ክልል ብሔር ተኮር ጥቃት ለተፈናቀሉ 700,000 ኦሮሞዎች ገንዘብ በማሰባሰብ በአዲስ አበባ በተዘጋጀ ኮንሰርት ላይ ዘፈነ። ኮንሰርቱ በኦሮሚያ ብሮድካስቲንግ ኔትዎርክ በቀጥታ ተላልፏል።
የሃንዴሳ ዘፈኖች የኦሮሞን ተስፋ እና ብስጭት ያዙ። መምህር አወል አሎ እንዳሉት " ሀጫሉ የኦሮሞ አብዮት ማጀቢያ፣የግጥም አዋቂ እና የኦሮሞን ህዝብ ተስፋ እና ምኞት ያንጸባረቀ አክቲቪስት ነበር።"
ግድያ እና በኋላ
ሁንዴሳ እ.ኤ.አ. ሰኔ 29 ቀን 2020 ምሽት ላይ በአዲስ አበባ ከተማ ዳርቻ በሚገኘው ገላን ከተማ በሚገኘው ገላን ኮንዶሚኒየም በጥይት ተመትቷል። ወደ ጥሩነሽ ቤጂንግ አጠቃላይ ሆስፒታል ተወስዶ ህይወቱ አልፏል። ፖሊሶች ህዝቡን ለመበተን አስለቃሽ ጭስ ሲጠቀሙ በሺዎች የሚቆጠሩ ሃዘንተኞች በሆስፒታሉ ተሰበሰቡ። በዘፋኙ የቀብር ስነስርአት ላይ ሁለት ሰዎች በጥይት ተመተው 7 ሰዎች ቆስለዋል። በአምቦ የሚገኘው የተቃዋሚው የኦሮሞ ነፃነት ግንባር አባል ፋይንባር ኡማ የጸጥታ ሃይሎች በጥይት መተኮሳቸውን “ሰዎች ወደ ቀብር ሥነ ሥርዓቱ እንዳይሄዱ ተደርገዋል” ሲሉ ገልጸዋል ። የሃንዴሳ ሬሳ ሣጥን በአምቦ ስታዲየም ውስጥ በጥቁር መኪና ከነሐስ ባንድ እና በፈረስ ፈረሰኞች ታጅቦ ገባ። በኋላም በቤተሰቡ ፍላጎት መሰረት በከተማው ውስጥ በሚገኝ የኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ተቀበረ። ፖሊስ ከግድያው ጋር በተያያዘ በርካታ ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር አውሏል። ሁንዴሳ ከመሞታቸው በፊት በነበረው ሳምንት ውስጥ ለኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ ቃለ መጠይቅ ሲሰጡ ጨምሮ የግድያ ዛቻ እንደደረሰባቸው ተናግሯል።
የሃንዴሳ ሞት በኦሮሚያ ክልል ህዝባዊ ተቃውሞዎችን የቀሰቀሰ ሲሆን ወደ 160 የሚጠጉ ተገድለዋል። በአዳማ በተደረጉ ሰልፎች 9 ተቃዋሚዎች ሲገደሉ ሌሎች 75 ቆስለዋል። በጭሮ ሁለት ሰዎች በጥይት ሲገደሉ በሐረር ከተማ ተቃዋሚዎች የልዑል መኮንን ወልደ ሚካኤልን ሃውልት አፍርሰዋል። እ.ኤ.አ. ሰኔ 30 ቀን 2020 በካኒዛሮ ፓርክ ፣ ዊምብልደን ፣ ደቡብ ምዕራብ ለንደን የሚገኘው የአፄ ኃይለ ሥላሴ ሐውልት በኦሮሞ ተቃዋሚዎች ወድሟል። ብዙ የኢትዮጵያ ብሄረሰብ ኦሮሞ ተወላጆች በሃይለስላሴ ዘመን ተጨቁነዋል ይላሉ። ሁንዴሳ አጎት በግጭቱ ተገድሏል። የመብት ተሟጋቾች ሶስት ሰላማዊ ሰልፈኞች በጸጥታ ሃይሎች መገደላቸውን ሲገልጹ በድሬዳዋ ከተማ ህዝባዊ ተቃውሞውን ለመበተን በጸጥታ ሃይሎች በተተኮሰ ጥይት ስምንት ሰዎችን ማከም መቻሉን አንድ ዶክተር ተናግረዋል።
ሰኔ 30 ቀን 2020 ከቀኑ 9፡00 ላይ፣ በኢትዮጵያ ያለው የኢንተርኔት አገልግሎት በአብዛኛው ተቋርጧል፣ ይህ እርምጃ ቀደም ሲል በሁከትና ብጥብጥ ወቅት በመንግስት ይወሰድ ነበር።  ጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድ የሁንዴሳ ቤተሰቦች ማዘናቸውን ገልጸው ረብሻ እየባሰ ባለበት ሁኔታ እንዲረጋጋ አሳስበዋል። የመገናኛ ብዙሃን እና አክቲቪስት ጃዋር መሀመድ ሁንዴሳን በፌስቡክ ገፃቸው ላይ ሲመልስ "ሀጫሉን የገደሉት ብቻ አይደለም:: በኦሮሞ ብሔር እምብርት ላይ ተኩሰው እንደገና! ! . . . ሁላችንም ልትገድሉን ትችላለህ፣ በፍጹም ልታስቆመን አትችልም! ! በጭራሽ! ” መንግስት ጃዋር መሃመድን እና ደጋፊዎቹን የከሰሰው የሃንዴሳ አስከሬን ወደ ትውልድ ከተማው አምቦ ሲወሰድ 100 ነው ከአዲስ አበባ በስተ ምዕራብ ኪሜ ከሁንዴሳ ቤተሰብ ፍላጎት ውጪ። የጃዋር የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ፓርቲ ባለስልጣን አቶ ጥሩነህ ገመታ ለእሱ መታሰራቸው እንዳሳሰባቸውና “በጸጥታ ችግር ምክንያት የታሰሩትን” እንዳልጎበኙ ለቢቢሲ አፋን ኦሮሞ አገልግሎት ተናግረዋል። ጃዋር በቀደሙት መንግስታት በፖለቲካ የተገለሉት የኢትዮጵያ ትልቁ ብሄር ለሆነው የኦሮሞ ህዝብ የበለጠ የመብት ጥያቄ አቅርቦ ነበር። ቀደም ሲል የለውጥ አራማጁን ጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድን ደግፎ እራሱ ኦሮሞ ቢሆንም ከዚያን ጊዜ ወዲህ ጠንከር ያለ ተቺ ሆኗል። ጃዋርን ጨምሮ 35 ሰዎች ከጠባቂው ስምንት ክላሽንኮቭ፣ አምስት ሽጉጦች እና ዘጠኝ የራዲዮ ማሰራጫዎች ጋር በቁጥጥር ስር ውለዋል።
የሃንዴሳ ግድያ በአዲስ አበባ እና በሌሎች የኢትዮጵያ ከተሞች ሁከትና ብጥብጥ ከቀሰቀሰ በኋላ አብይ ፍንጭ የሰጠው ለግድያው ግልፅ የሆነ ተጠርጣሪ እና ግልጽ ምክንያት ሳይኖር ሁንዴሳን በውጪ ሃይሎች የተገደለ ሊሆን እንደሚችል ጠቁመዋል። አንድ የግብፅ ዲፕሎማት ግብፅ አሁን ካለችበት ውጥረት ጋር ምንም ግንኙነት የላትም ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል። ኢያን ብሬመር በታይም መጽሄት መጣጥፍ ላይ ጠ/ሚኒስትር አብይ “ኢትዮጵያውያንን በጋራ ጠላት የሚታሰበውን አንድ የሚያደርጋቸው ፍየል እየፈለጉ ሊሆን ይችላል” ሲል ጽፏል።
ውጫዊ አገናኞች
ከሃጫሉ ሁንዴሳ ጋር የተገናኘ ሚዲያ በዊኪሚዲያ ኮመንስ መደብ:ኢትዮጵያን ድምጻዊ መደብ:ግድያ መደብ:ፋየር አርም ግድያ መደብ:ከኦሮሚያ ከተማ መደብ:ኦሮሚያ ዘፍ ን መደብ:የኦሮሞ ህዝብ መደብ:ወንድ መደብ:21 ክፍለ ዘመን መደብ:2020 መደብ:1986 መደብ:አርቲክልስ መደብ:ዊኪዳታ መደብ:ገጾች መደብ:ውጫዊ አገናኝ
እንደ ሽመላ በሁለት ይበላ
እንደ ሽመላ በሁለት ይበላ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የፈቷት ሴት ያጠቡት ወጪት የወጡበት ቤት አንድ ነው
የፈቷት ሴት ያጠቡት ወጪት የወጡበት ቤት አንድ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈቷት ሴት ያጠቡት ወጪት የወጡበት ቤት አንድ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ገለዓድ
400px|thumb|የገለዓድ ተራሮች
ገለዓድ (ዕብራይስጥ፦ גִּלְעָד /ጊልዓድ/) በብሉይ ኪዳን መሠረት ከዮርዳኖስ ወንዝ ምሥራቅ፣ አሁን በዮርዳኖስ አገር የሆነ ተራራማ አገር ነበር።
ገለዓድ መጀመርያ በኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 31 ይጠቀሳል። ያዕቆብ ከላባን ከፓዳን-አራም (የካራን ዙሪያ ወይም «ሁለት ወንዞች ምካከል») በሸሸ ጊዜ ወደ ገለዓድ ተራራ መጣ። በቅርቡ ላባንም እዚያ አገኘውና አብረው አንድ ሐውልትና የጠረፋቸውን ምስክር ድንጋይ ክምችት ሠርተው ስምምነት ተዋዋሉ። ቦታው በዕብራይስጥ ጊልዓድ «የምስክር ክምችት» ሲባል፣ በአራማይስጥም ይጋርሠሀዱታ «የምስክር ክምችት» ተባለ።
በኋላ ዘመን ሙሴ ዕብራውያንን ከሲና ልሳነ ምድር ሲመራቸው በዚያ አገር አሞራውያን፣ ነጉሥ ሴዎንና የባሳን ንጉሥ ዐግ፣ ይገዙበት ነበር። ዕብራውያን እንዲያልፉ ስላልፈቀዱ በሙሴ መሪነት አሸነፏቸውና አገሩን ያዙ። ከዚህ ተነሥተው በኢያሱ ወልደ ነዌ መሪነት ዮርዳኖስን ተሻግረው ከነዓንን ወረሩ።
ከዚያ በኋላ በእስራኤል ዘመነ መሳፍንት እስራኤላውያን አንዳንድ ጊዜ ወደ ጣኦታት ዞረው በባዕድ ገዦች ሲወድቁ መሬታቸውን ሁሉ አጡ። ከ1226-1204 ዓክልበ. ገደማ የፈረደባቸው ኢያዕርና ልጆቹ በገለዓድ 30 ከተሞች እንደ ገዙ በመጽሐፈ መሳፍንት 10 ይዘገባል። (በ፩ መጽሐፈ ዜና መዋዕል 2:22 ደግሞ ኢያዕር 23 ከተሞች በገለዓድ እንደ ገዛ ይጠቅሳል።) ከርሱ በኋላ ግን የአሞን ሕዝብ አገራቸውን ከ1204-1186 ዓክልበ. ያህል ያዙት። ዮፍታሔ ግን ከገለዓድ ተነሥቶ አሞናውያንን አሸነፋቸው። (የዮፍታሐም አባት ደግሞ ገለዓድ ተባለ።) እሱም የእስራኤልም ፈራጅ 1186-1180 ሆነ፤ በዘመኑም ከገለዓድና ከኤፍሬም ወገኖች መካከል እርስ በርስ ጦርነት እንደ ሆነ በመሳፍንት 12 ይዘገባል።
በ870 ዓክልበ. ግድም ነቢዩ ኤልያስ ከገለዓድ እንደ ተነሣ በመጽሐፈ ነገሥታት ፩ 17:1 ይጻፋል። በ740 ዓክልበ. የአሦር ንጉሥ 3 ቴልጌልቴልፌልሶር ይዞት የአሦር «ጋልዓዙ ክፍላገር» ሆነ።
መደብ:እስራኤል መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
ጠና (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ቴክ ቶክ ዊስ ሰሎሞን
ቴክ ቶክ ዊስ ሰሎሞን (Tech Talk with Solomon ማለት «የቴክኖሎጂ ውይይት ከሰሎሞን ጋራ» ከ2004 ዓም ጀምሮ በEBS ጣቢያ የሚታይ ከሰሎሞን ካሣ ጋር ስለ ቴክኖሎጂና የመረጃ ኅብረተሠብ የሚነካ አማርኛ ቴሌቪዥን ትርዒት ነው። ሆኖም የሚታይበት ድረ ገጹ በእንግሊዝኛ ነው።
መደብ:የመረጃና የመገናኛ ቴክኖዎሎጂ መደብ:ቴክኖሎጂ መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት መደብ:አማርኛ
ታታርስታን
thumb|500px|right ታታርስታን በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
ደግሞ ይዩ
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
ሰኔ ፲፮
ልደት
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
ሚስት
thumb|180px|right|የነጋዴው ሚስት (1918) በ[[ቦሪስ ኩስተዲቭ]] ሚስት በጋብቻ ሥርዓት ውስጥ ለወንዱ ተጣማሪ የሆነችዋ ሴት መጠሪያ ነው። የዝህች ሴት በስርዓቱ ውስጥ ያላት መብት እንደ ባህሉ ይለዋወጣል እንደ ጊዜውም ተለዋውጧል።
መደብ:ጋብቻ መደብ:ቤተሠብ መደብ:ፆታ
የኡሩጓይ ሰንደቅ ዓላማ
የኡሩጓይ ሰንደቅ ዓላማ– (እስፓንኛ):Bandera de Uruguay)
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ቬኔዝዌላ
መብራት ኃይል የእግር ኳስ ክለብ
መብራት ኃይል የእግር ኳስ ክለብ በአዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ የሚገኝ የእግር ኳስ ክለብ ነው። የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን አባል ነው። ስታዲየሙ መብራት ኃይል ስታዲየም ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ እግር ኳስ ክለቦች
70 እ.ኤ.አ.
70er
ኮፐንሀገን
ኮፕንሀገን (København) የዴንማርክ ዋና ከተማ ነው። thumb|left|200px|ኒውሃቭን ሰፈር
ከተማው መጀመርያው የተሠራው በ11ኛው ክፍለ ዘመን ነበር። ስሙ ከጥንታዊ ዳንኛ ሲሆን ትርጉሙ 'ነጋዴዎች ወደብ' ነው።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 1,094,400 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 55.71667°N, 12.56667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውሮፓ ከተሞች መደብ:ዴንማርክ
ነሐሴ ፲፱
ነሐሴ 19 ቀን: ብሔራዊ በዓል በዩሩጓይና በፊልፒንስ...
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
መደብ:ዕለታት
እንደ ቆጫት ተነስታ የሰው ለቅሶ አጠፋች
እንደ ቆጫት ተነስታ የሰው ለቅሶ አጠፋች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ማሮን
ማሮን በግሪክ አፈ ታሪክ የማሮኔያ ከተማ መሥራች ነበር። በሆሜር ዘንድ በኦዲሴዎስ ዘመን (12ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ግድም) ተገኘ፤ በዲዮዶሮስ ታሪክ ግን ከዚያ በፊት በኦሲሪስ አፒስ ዘመን (21ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ግድም) የኖረው ሲሆን የአፒስ ሻለቃ ነበር። አፒስ ሊኩርጉስ (የጥራክያ ንጉሥ) ከገደለው በኋላ ለማሮን አደራ አገሩን ከዳኑብ ወንዝ እስከ ደማስቆ ድረስ እንደ ሰጠው ደግሞ ይባላል።
መደብ:የግሪክ አፈታሪክ
የጋና ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ጋና
የካሬሊያ ሪፐብሊክ
thumb|500px|right የካሬሊያ ሪፐብሊክ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
ፒዬር ለ ተልዬ
ፒዬር ለ ተልዬ (በ ፈረንሳይኛ ፡ Pierre Le Tellier) (1606/1607 - 1694 ?) ፈረንሳዊ ሠዓሊ ነበሩ።
ለ
የፈቷት ሴት ያጠቡት ወጪት የወጡበት ቤት አንድ ናቸው
የፈቷት ሴት ያጠቡት ወጪት የወጡበት ቤት አንድ ናቸው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈቷት ሴት ያጠቡት ወጪት የወጡበት ቤት አንድ ናቸው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
13 February
13 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 6 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
የሚያማ ጠበኛ ዘወር ይበል ከኛ
የሚያማ ጠበኛ ዘወር ይበል ከኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያማ ጠበኛ ዘወር ይበል ከኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
13 February
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የሚያማ ጠበኛ ዘወር ይበል ከኛ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የወፍ በሽታ
የወፍ በሽታ በእንግሊዘኛው ደግሞ ጆንዲስ (jaundice) ራሱን የቻለ አንድ በሽታ ሳይሆን የብዙ በሽታወች ምልክት ነው። የወፍ በሽታ የሚከሰተው በደማችን የሚገኜው ቢሊሩቢን (bilirubin) የተባለው ኬሚካል መጠን ሲጨምር ነው። ይህ ከሚካልም ለቆዳችንና ለአይናችን ነጭ ክፍል ቢጫ ወይም ቢጫማ አረንጓዴ ቀለም ይሰጣቸዋል። ይህ ምልክት ብቻውን ወይም ከለሎች ምልክቶች ለምሳሌ ማሳከክ፤ የሰገራ ቀለም ወደ ቢጫነት እና የሽንት ወደ ጥቁርነት መቀየር እና ሆድ ህመም በተለይም በቀኝ በኩል ጉበት አካባቢ ይገኙበታል። የወፍ በሽታ በሁሉም እድሜ ክልል (ከጨቅላ ህጻናት እስከ አዋቂወች) ያሉ ሰወችን ያጠቃል። የወፍ በሽታ በጨቅላ ህጻናት ላይ ብዙውን ጊዚ በተወለዱ በመጀመሪያው ሳምንት የሚከሰት ሲሆን የከፋ ጉዳትም አያደርስም።
የወፍ በሽታ ከቀላል እስከ ከባድ በሆኑ በሽታወች ምክኒያት ሊመጣ ይችላል። በጤነኛ ሠው ደም ውስጥ ያለው የቢሊሩቢን መጠን ከ፩ ሚግ/ደሊ (1mg/dL) ያነሰ ሲሆን ይህ ምልክት ባለባቸው ሰወች ግን በትንሹ ከ ፪ ነጥብ ፭ እስከ ፫ ሚግ/ደሊ ነው። በተጨማሪም ይህ ምልክት ጨቅላ ህጻናት ላይ ሲከሰት የቢሊሩቢን መጠን ከ ፭ሚግ/ደሊ ያላነሰ መሆኑን ያመለክታል። ከፍተኛ የቢሊሩቢን መጠን ያልተጣበቀ (ኢ-ቀጥተኛ - unconjugated) ወይም የተጣበቀ (ቀጥተኛ - conjugated) ቢሊሩቢን ሊሆን ይችላል። ያልተጣበቀ ቢሊሩቢን መጠን መጨመር የቀይ ደም ህዋሳቶች መሞትን ሲያመለክት የተጣበቀ ቢሊሩቢን መጨመር ደግሞ የጉበት ወይም የሃሞት መፍሰሻ ቦይ ህመምን ያመለክታል። የወፍ በሽታ ህክምና እንደ አምጭው የበሽታ አይነት ይወሰናል። ይህም ከመድሃኒት እስከ ኦፕራሲዮን ድረስ ሊሆን ይችላል።
ያልተጣበቀ የቢሊሩቢን መጠንን የሚጨምሩ በሽታወች
እነዚህ በሽታወች በአጠቃላዩ የቀይ የደም ህዋሳትን ሞት በማስከተል ወይም የተመረተን ቢሊሩቢን ወደ ጉበት እንዳይገባ በማድረግ ያልተጣበቀ ቢሊሩቢን መጠንን የሚጨምሩ በሽታወች ናቸው። የቀይ የደም ህዋሳት ሞት ሂም (heme) የተባለ ንጥረ ነገር እንድመረት ያደርጋል። ይህ ንጥረ ነገርም ወደ ቢሊሩቢንነት በሰውነታችን የሚብላላ ይሆናል። ይህ ሁነታ በማንኛውም ሰው ላይ የሚካሄድ ቢሆንም በኢነዚህ በሽታወች ጊዜ ግን ከተለመደው መጥን ያለፈ ቢሉሩቢን እንዲመረት ያስከትላሉ። እነዚህ በሽታወችም በዘር ከሚተላለፉ እስከ ኢንፈክሽን ያሉ ናቸው።
የተጣበቀ ቢሉሩቢን መጠንን የሚጨምሩ በሽታወች
ቢሊሩቢን በቀይ የደም ህዋሳት መሞት ምክኒያት ከተመረተ በኋላ ወደ ጉበት ይገባል። ጉበት ውስጥ ከገባ በኋላ ተብላልቶ ወደ ሃሞት ማፍሰሻ ቦይ፤ ከዛም ወደ ከጭን አንጀት የመጀመሪያው ክፍል ሁለተኛው ክፍል (the second part of duodenum) ይገባል። ከዛም ብዙው ወደ ጉበት የሚመለስ ሲሆን ( የተቀረው ደግሞ ከሰገራ ጋር የሚወጣ ይሆናል። ማንኛውም ይህን ሂደት የሚያስተጋጉል የጉበት ወይም ከዚያ በኋላ ያለ ችግር የተጣበከ ቢሊሩቢን መጠን መጨመርን ያመጣል።
መደብ:ሕክምና
ሸንኖንግ
thumb|200px|ሸንኖንግ ዕፅዋትን ሲቀምስ ሸንኖንግ (ቻይንኛ፦ 神農) በቻይና ልማዳዊ ታሪክ በኩል ከፉሢ ዘመን ቀጥሎ የነገሠው ንጉሥ ነበረ። በጥንታዊ ዘመን ግብርና እንዳስተማረ የሚል እምነት በአንዳንድ የቻይና መጽሐፍ ሊገኝ ይችላል። እንስሳን ለምግብ መግደል የማያስፈልግ ተግባር ይሆን ዘንድ፣ ሕዝቡን እህልን ለመዝራትና የማረሻ ጥቅም አስተማራቸው ይላል። የ«ሸንኖንግ» ትርጉም «ቅዱስ ገበሬ» ያህል ሲሆን፣ የቤተሠቡ ስም «ጅያንግ» እና የተሰጠው ስም «ሽዕንየን» መሆኑ ተጽፏል።
ኋይናንዝዕ በተባለው መጽሐፍ መሠረት ከሸንኖንግ ዘመን አስቀድሞ ሕዝቡ ከረሃብና ከበሽታ ተቸገሩ። ሸንኖንግ ግን ለራሱ ምርመራ አድርጎ፣ ብዙ መቶ አትክልትን ቀምሶ በመሞክሩ፣ የእጽዋት ጥቅም በደንብ አስተማራቸው። በአንዱ ቀን 70 መርዞች በላ ይባላል። ሸንኖንግ በንጻው ጂንግ (የቅዱስ ገበሬ የእጽዋት ጽሁፍ) የተባለውን ጥንታዊ መጽሐፍ እንደጻፈ ደግሞ ይባላል። ይህ 365 መድኃኒቶችን ይዘርዝራል። በተለመደው አቆጣጠር በ2745 ዓክልበ. 70 መርዞችን የሚከላክለውን የሻይ ቅጠል በድንገት ወደ ፍል ውኃው ሲወድቅ መጀመርያው ያገኘው እሱ ነበር። እንዲሁም አክዩፐንክትየር (በመርፌ ለጤና መውጋት) እንደ ፈጠረ ይታመናል። በዘመኑ የቀጥር ገበያ እንዳስቆመ፣ ለ38 ዓመት እንደ ነገሠ ተጽፏል። ከሱ ዘመን በኋላ «የሸንኖንግ ነገድ» ወይም «የነበልባል ነገሥታት» እስከ ኋንግዲ (ቢጫው ንጉሥ) ዘመን ድረስ እንደ ገዙ ይጻፋል።
መደብ:የቻይና አፈታሪካዊ ነገሥታት
ጅብ ውሀ ሲጠጣ ታች ያለችውን አህያ አታደፍርሽብኝ አለ
ጅብ ውሀ ሲጠጣ ታች ያለችውን አህያ አታደፍርሽብኝ አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንዶድ
እንዶድ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በመላው ኢትዮጵያ ግዛት በተለይም በወይና ደጋ ተራ ነው።
በአፍሪካና በማዳጋስካር፣ በተለይም በኢትዮጵያና ኤርትራ ይገኛል።
የተክሉ ጥቅም
ሥሩ ወይም ቅጠሉ ተደቅቆ በውሃ ለቁርባ ወይም ወፍ በሽታ ይጠጣል። የሥሩ መረቅ ለጨብጡ ያከማል። በአነስተኛ መጠን ካልሆነ ሊገድል ይችላል። የወንድ እንዶድ ሥር ተድቅቆ በውሃ ደግሞ ውሻ በሽታን ለማከም ይጠጣል። ወይም እንዲህ በጤፍ ቂጣ ይበላል።
የእንዶድ ቅጠል ጭማቂ ለእከክ መቀባቱ፣ ወይም ለሆድ ትል መጠጣቱ ተዝግቧል። የፍሬውም ለጥፍ ለቁስል ይለጠፋል።
ፍሬው ተደርቆ ተድቅቆ ለሳሙና መጠቀሙ ጥንታዊ ልማድ ነው። ደግሞ አሣን በማደንዘዝ በአጥማጆች ተጠቅሟል።
በ1956 ዓም፣ አንድ የኢትዮጵያ ሳይንቲስት ዶ/ር አክሊሉ ለማ የእንዶድ ሳሙና ዛጎል ለበስን እንደሚያጥፋ ለይተው አገኙ። የቢልሃርዝያ በሽታ በዛጎል ለበስ ስለሚፈጠር፣ ቢልሃርዝያን በመከላከል ከፍ ያለ ሚና አገኝቷል። ዶክተሩም የእንዶድ ማዕከል ኣቋቁመዋል በዚህም ዕውቅናን እትርፋል። ሌሎችንም አስቸጋሪ ቀንድ አውጦች ወይም ተባዮች ለማጥፋት ስለሚችል እንዶድ በስሜን አሜሪካ ትኩረትና ፓቴንቶች አገኝቷል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:የመድኃኒት እጽዋት‎ መደብ:አትክልት መደብ:ዕከክ
እንደ በሶ አንቆ እንደ እርጉዝ አስጨንቆ
እንደ በሶ አንቆ እንደ እርጉዝ አስጨንቆ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ዓለማየሁ ገላጋይ
ዓለማየሁ ገላጋይ በ1960 ዓ.ም በአራት ኪሎ አካባቢ ተወለደ። በዳግማዊ ምኒልክ ፩ኛ ፪ኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተምሯል። በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ስኩል ኦፍ ጆርናሊዝም ተምሮ ተመርቋል።
ዓለማየሁ ገላጋይ "ኔሽን" ፣ "አዲስ አድማስ" ፣ "ፍትሕ" ፣ "አዲስ ታይምስ" ፣ እና "ፋክት"ን ጨምሮ በተለያዩ ጋዜጦችና መጽሔቶች ላይ በሚያቀርባቸው መጣጥፎች ይታወቃል።
ሥራዎች
"ስብሐት ገብረእግዚአብሔር ሕይወትና ክህሎት"፣ "ቅበላ"፣ "የብርሃን ፈለጎች"፣ "ኢህአዴግን እከሳለሁ"፣ "ኩርቢት"፣ "ወሪሳ"፣ "አጥቢያ"፣ "የፍልስፍና አፅናፍ"፣ "በፍቅር ስም"፣ "መለያየት ሞት ነው"፣ "በእውነት ስም (ታለ)"፣ "ውልብታ"፣ "በእምነት ሥም(ሐሰተኛው)"፣ "የተጠላው እንዳልተጠላ" የተሰኙ ልቦለድና ኢልቦለድ መፃሕፍት ለአንባቢያን አበርክቷል። ከዚህ በተጨማሪም "መልክዓ–ስብሐት" በተሰኘው መጽሐፍ 27 ጸሐፊያን፣ ደራሲያን፣ ገጣሚያንና ሰዓሊያን አሳትፎ በማሰናዳት ለአንባብያን አድርሷል።
ዓለማየሁ ገላጋይ በሃያሲነትም ስም ያተረፈ የብዕር ሰው ነው። ገና ለሕትመት ያልበቁ በርካታ ሥራዎችም አሉት።
መደብ:ጋዜጠኛ መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች መደብ:ደራሲ መደብ:ሃያሲ
ሮዞ
ሮዞ (Roseau) የዶሚኒካ ዋና ከተማ ነው። thumb|300px|የሮዞ ወደብ ሠፈር
በሥፍራው የጥንቱ ካሪብ ወገን ሳይሪ የተባለ መንደር ነበረው።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር በ1993 ዓ.ም. ቆጠራ 14,847 ሲሆን፣ በ1997 ዓ.ም. 16,570 ሆኖ ተገመተ። ከተማው 15.3°N, -61.38333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች
69 እ.ኤ.አ.
60er
የሚያስፈራውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው
የሚያስፈራውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያስፈራውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
አድጌያ
thumb|500px|right አድጌያ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
የሚያስፈራውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንጆሬ
ቀይ እንጆሬ የሚባል በውነት እንጆሬ አይደለም፣ በፍጹም በሌላ ወገን ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ሥልጣናዊነት
ሥልጣናዊነት ማለት በጭፍን ለባለ ሥልጣናት የሚገዙበት ፖለቲካዊ ሥርዓት ነው። ይህም ግለሰባዊ  የኅሊና ነጻነትን የሚክድ ዓይነት የፖለቲካ ሥርዓት ነው።  ከሕዝባዊ (ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት) በተቃራኒ፣ የሥልጣናዊ ሥርዓት ፣ ኃይልን ኁሉ ለአንድ ግለሰብ ወይን ለተወሰኑ ልሂቃን  ያለምንም ዋስትና በማስረከብ ይታዎቃል። አምባ ገነን፣ ፈላጭ ቆራጭ እና ፍፁም ጠቅላይ አገዛዞች የዚህ ሥር ዓት ዓይነቶች ናቸው።
መደብ: ሥልጣናዊነት
እንደ ተተከለ ትርሽማ እንደ ተሰጣ ሸማ
እንደ ተተከለ ትርሽማ እንደ ተሰጣ ሸማ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ማክ ግሬን
በ1434 ዓክልበ. ማክ ኲል የአባቱን የከርማይት ቂም በቅሎ ንጉሡን ሉግን ገደለው። ከመቶ ዓመታት በኋላ በ1738 ዓክልበ. ንጉሡ ፍያካ ማክ ደልበህ በተገደለበት ጊዜ ማክ ኲልና ፪ ወንድሞቹ ለ29 ዓመታት በጋርዮሽ እንደ ገዙ ይባላል። የፍያካና የእናቱ ኤማስ ሦስት ሴት ልጆች፣ ባንባ፣ ፎድላና ኤሪው የከርማይት ልጆች ሚስቶች ሆኑ፤ እነዚህም የአይርላንድ ደሴት ስያሜዎች ሆኑ። የማክ ግሬንም ሚስት ኤሪው ነበረች።
በጥንታዊ ታሪኮች ዘንድ ሦስቱ ወንድማማች እያንዳንዱ የደሴቱን ሲሶ እንደ ገዛ ቢለንም፣ የአይርላንድ ታሪክ የሚባለው መጽሐፍ ግን እንደሚገልጸው፣ እያንዳንዱ ወንድም በመፈራረቅ ከፈተኛ ንጉሥነቱን ለ፩ ዓመት ይይዝ ነበር።
በመጨረሻ በ1305 ዓክልበ. ግ. ሚሌሲያን የተባለው ወገን አይርላንድን ከእስፓንያ ወርረው ሦስቱን የቱዋጣ ደ ዳናን ነገሥታት በታይልቲን ውግያ አሸንፈው ገደላቸው፤ የሚሌሲያንም መጀመርያ ነገስታት ኤቤር ፊን እና ኤሪሞን ተከተሉዋቸው።
የአይርላንድ ታሪክ እንዳለው ሚሌሳውያን በወረሩበት ዓመት በታራው ማክ ግሬን የነገሠበት ዓመት ስለ ሆነ የንግሥቱ ስም «ኤሪው» የደሴቲቱ ዋና ስያሜ ሆነ፤ «አየርላንድ»ም የሚለው ስያሜ ከዚች ንግሥት ስም እንደ መጣ ይላል።
መደብ:ቱዋጣ ዴ ዳናን
መብራት ኃይል ስታዲየም
መብራት ኃይል ስታዲየም በአዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ የሚገኝ ስታዲየም ነው። ስምንት ሺህ ሰዎችን መያዝ ሲችል የመብራት ኃይል የእግር ኳስ ክለብ መቀመጫ ሆኖ ያገለግላል።
መደብ:ስፖርት መደብ:አዲስ አበባ
የጋምቢያ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ጋምቢያ
የፉክክር ቤት ሳይዘጋ ያድራል
የፉክክር ቤት ሳይዘጋ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፉክክር ቤት ሳይዘጋ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሴት (ጾታ)
thumb|right|እንስታይ ምልክት ሴት ወይም እንስት የአንድ ፍጥረት ጾታ ነው። ወንድ እና ሴት የሚሉት ባሕርያት ለእንስሳት ብቻ ሳይወሰን ለተክሎች እና ለሌሎችም ፍጥረታት ይሠራል።
በእንስሳት፣ ሴት ጾታ በሚለዩ ፍጥረታት ዘንድ በወንዱ የሚዳብሩ እንቁላሎችን የምታመርት ፍጥረት ናት። ሴት ወንድ በሌለበት በራሷ መራባት አትችልም።
መደብ:ሥነ ሕይወት መደብ:ፆታ
ጅብ የማያውቁት አገር ሄዶ ቁርበት አንጥፉልኝ አለ
ጅብ የማያውቁት አገር ሄዶ ቁርበት አንጥፉልኝ አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዔግሎም
350px|thumb|ናዖድ ዔግሎምን በሰይፍ ሲገድል፣ በ1352 ዓም እንደ ተሳለ ዔግሎም (ዕብራይስጥ፦ עֶגְלוֹן‎ /ዔግሎን/) በብሉይ ኪዳን መጽሐፈ መሣፍንት 3:12-30 መሠረት ዕብራውያንን ለ18 ዓመት የገዛ የሞዓብ ንጉሥ ነበር። ይህ በቅደም-ተከተል 1457-1439 ዓክልበ. ነበር።
ከፈራጁ ጎቶንያል በኋላ እስራኤላውያን እንደገና ክፉ ስለ ሠሩ እግዚአብሔር ዔግሎምን አበረታባቸው ይላል። ከሞዓብ ጭምር የአሞንና የአማሌቅ ሰዎችን ሰብስቦ ነበር። እነዚህ እንደ ሞዓባውያንና ዕብራውያን ሁሉ ሴማዊ ነገዶች ነበሩ፣ ከአብርሃም ወይም ከሎጥ ተወልደው ነበር። ከእስራኤልም «ዘንባባም ያለባትን ከተማ ያዙአት» ይላል።
እስራኤላውያን እንደገና ወደ እግዚአብሐር ሲጮኹ፣ ብንያማዊው የጌራ ልጅ ናዖድ ግራኙ ይነሣል። እሱ ሰይፉን ደብቆ ለወፍራም ንጉሡ ግብርን አስመስሎት ገደለው። ይህ የተደረገበት ቦታ ጌልገላ ተባለ ሲል (3:19)፣ የኢያሪኮ ዙሪያ ማለት ነው። ከዚህ በኋላ ናዖድ ወደ ሴይሮታ (3:26) እና ወደ ተራራማ ኤፍሬም አገር (3:27) አምልጦ እስራኤላውያን ከዚያ ወረዱና የዮርዳኖስ ወንዝ መሻገርያ ይዘው (3:28) አሥር ሺህ ሞዓባውያንን ገደሉ። አገሩም 80 ዓመት ነጻ ነበር (1439-1359 ዓክልበ.)።
በቅደም-ተከተል ሲመለከት፣ እስራኤል ለዔግሎን የተገዙባቸው 18 ዓመታት የግብጽ ፈርዖን 3 ቱትሞስ በሶርያ አካባቢ ይዘመት ነበር። በተለይ በአንድ ዘመቻ በ1449 ዓክልበ. በከነዓን በሻሱ ወገን ላይ እንደ ዘመተ ይዘግባል። «ሻሱ» ማለት «ዘላኖች» ሲሆን አንዳንዴ በሞዓብ ወይም ኤዶምያስ፣ አንዳንዴም ከዮርዳኖስ ምዕራብ ተገኙ። በአንድ አስተሳሰብ ሻሱ ሞዓባውያን ነበሩ፤ ሌሎች ግን የእስራኤል ወላጆች ያደርጓቸዋል። እነዚህም ሻሱ ከሐቢሩ ብሔር ደግሞ የተለዩ ነበሩ። በመሳፍንት እስራኤላውያን የተገኙባቸው የኤፍሬም ተራሮች ከዮርዳኖስ መሻገርያ በላይ እንደ ነበሩ ይመስላል።
በአይሁድ ተረቶች ዘንድ በመጽሐፈ ሩት ያለችው ሞዓባዊት ሩት የንጉሥ ዔግሎም ልጅ ነበረች፣ ከዚህም በላይ ዔግሎም የቀድሞው ሞዓብ ንጉሥ (በሙሴ ዘመን) የባላቅ ልጅ ልጅ ነበረ። ሆኖም ለዚህ መረጃ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ምንም መሠረት የለም።
መደብ:የብሉይ ኪዳን ሰዎች መደብ:ከነዓን
ኮኮብ
ኮኮብ፣ ኮከብ በግስበት ጓጉሎና ታምቆ የተያዘ እጅግ ግዙፍ፣ ደማቅና ሞቃት የሆነ ከፍተኛ ኮረንቲ ያዝለ አየር ( ፕላዝማ) ስብስብ ነው። ለመሬት አሁን በጣም የቀረበው ኮኮብ እንግዲ ፀሐይ ነው። በአንዳንድ ጣቢያ ውስጥ ሁለት ከዋክብት አንድላይ ሲኖሩ ይህ ቅንጅ ኮከብ ይባላል።
400px|thumb|left|ክንጅ ኮከብ፤ ሁለት ከዋክብት በአንዱ ማእከል ዙሪያ በምኋር ሲመላለሱ
ጋሊስኛ
thumb|የጋሊስኛ ቀበሌኞች በስሜን-ምዕራብ እስፓንያ ጋሊስኛ (galego /ጋሌጉ/) ከሮማይስጥ የደረሰ ከሮማንስ ቋንቋዎች ቤተሠብ አንዱ ቋንቋ ነው። ከ2.4 ሚሎዮን ተናጋሪዎች በላይ አሉት።
በዝምድና ከእስፓንኛ ይልቅ ለፖርቱጊዝኛ ይቀርባል። በተለይ ከፖርቱጋል ስሜን ባለው የእስፓንያ ክፍላገር በጋሊሲያ ይሰማል።
መደብ:ሮማንስ ቋንቋዎች መደብ:ስፔን
ጉባ ላፍቶ
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ባሽኮርቶስታን
thumb|500px|right ባሽኮርቶስታን በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
ጉባ ላፍቶ
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ባሽኮርቶስታን
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
ሃጊያ ሶፊያ
450px|thumb|ሃጊያ ሶፊያ ሃጊያ ሶፊያ በዛሬው ኢስታንቡል፣ ቱርክ አገር የሚቆም ዝነኛ ሥነ ሕንጻ ነው።
መደብ:ቱርክ መደብ:ሥነ ህንጻ
ኢንዳክተር
200px|thumb|right|የተለያዩ የኢንዳክተሮች ዓይነቶች ኢንዳክተር ብዙ ጊዜ ከኤሌክትሪክ አሳላፊ ቁስ ጥምጥም የሚሰራ የኤሌክትሪክ መሳሪያ ነው። ለምሳሌ በብረት ዘንግ ላይ የተጠመጠመ የመዳብ ሽቦ ኢንዳክተር ይፈጥራል። የተጠመጠመበት ነገር የበለጠ መግኔታዊ እየሆነ በሄደ ቁጥር በኢንዳክተሩ ዙሪያ የሚፈጠረው መግነጢሳዊ መስክ የበለጠው ወደ ዘንጉ ውስጥ ስለሚገባ እልከኝነቱ እያደገ ይሄዳል ።
ኢንደክተሮች እንዴት ነው ሚሰሩ?
ካፓሲተሮች የቮልቴጅ ለውጥን እንደሚጠሉ ሁሉ ኢንደክተሮች በተራቸው የኤሌክትሪክ ጅረትን ለውጥ ይጠላሉ። ባጠቃላይ መልኩ ፣ በጊዜ የሚለዋወጠው የኢንደክተሩ ቮልቴጅ v(t) እና እልክኝነቱ L እና በውስጡ የሚያልፈው ተለዋዋጭ የኤሌክትሪክ ጅረት i(t) ዝምድና በሚከተለው የለውጥ እኩልዮሽ ይገለጻል:
በምሳሌ ለመረዳት፣ አንድ በጣም ከባድ የውሃ ተሽከርካሪ ከወንዝ ዳርቻ ቢሰራ፣ ወንዙ በስሩ ሲያልፍ ከክበደቱ አንጻር ለመሽከርከር መጀመሪያ እምቢ ይላል። አንዴ መሽከርከር ከጀመረ በኋላ ደግሞ፣ የወንዙ ፍሰት ሲቋረጥ እርሱ ግን መሽከርከሩን ባለማቋረጥ ውሃው እንዲፈስ ያደርጋል፣ በስብቀት ምክንያት ሃይሉ ተሟጦ እስካቆመ ድረስ። ኢንደክተርም እንዲሁ ነው። መጀመሪያ የኤሌክትሪክ ጅረት ሲገጥመው አላሳልፍም በማለት እልክ ይገባል። ሆኖም ቀስ ብሎ እየተላመደ ይሄድና በኋላ የኤሌክትሪክ ጅረቱ ምንጭ ሲቋረጥ እርሱ እራሱ ጅረቱን በመግፋት የኤሌክትሪክ ጅረቱ እንዲቀጥል ያደርጋል።
የኢንደክተሮች ተግባራዊ አጠቃቀም
ኢንደክተሮች ብዙ ጊዜ ጥቅም ላይ የሚውሉት በአናሎግ ዑደቶች ውስጥ ነው። የመግነጢስ ፍሰታቸው የተጣመሩባቸው ኢንደክተሮች በጣም ጠቃሚ የሆነውን ትራንስፎርመር የሚባለውን የኤሌክትሪክ መሳሪያ ይፈጥራሉ። ኢንዳክተሮች በኤሌክትሪክ ስርጭት መስመሮች ላይም እንዲሁ የሚፈጠሩ ቮልቴጆችን ለመቀነስና የተሳሳቱ ጅረቶችን ለማስተካከል ይረዳሉ።
ተጨማሪ ንባብ
መደብ:ኤሌክትሪክ ዑደት
14 February
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ኤምፓይር እስቴት ሕንፃ
መደብ:ሥነ ህንጻ መደብ:የአሜሪካ ተባባሪ ክፍላገሮች
14 February
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የሚያስፈሳውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው
የሚያስፈሳውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያስፈሳውን ለሚነግርህ የሚያስቀዝነውን ንገረው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰኔ ፲፯
ሰኔ ፲፯ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፹፯ኛው ቀን ሲሆን የፀደይ (በልግ)ወቅት ፹፪ኛው ቀን ነው።   ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፸፱ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፸፰ ቀናት ይቀራሉ።
ልደት
=ዕለተ ሞት=
ማይክ ፔንስ
300px|thumb|የአሜሪካ ምክትል ፕሬዚዳንት ማይክ ፔንስ ማይክ ፔንስ ከጥር 2009 ዓም ጀምሮ የአሜሪካ ምክትል ፕሬዚዳንት ሆነዋል።
ሰኔ ፲፯
ልደት
=ዋቢ ምንጮች=
ማይክ ፔንስ
መደብ:የአሜሪካ መሪዎች
ሰኔ ፲፯
ልደት
መደብ:ዕለታት
የመዋቅር ትንታኔ
የመዋቅር ትንታኔ (structural analysis) የአካላዊ ህጎች ስብስብ ሲሆን በሒሳብ ህጎች ጋር በማጣመር ለመዋቅሮች አሰራር መፍትሄ የሚሰጥ የስሌት አይነት ነው። የዚህ የመዋቅር ስሌት ዋናው ግቡ የሚሰሩት መዋቅሮች ለሚገለገሉበት ድልድይ፣ ሕንፃ፣ አየር ማረፊያ አልያም መኪና በቂ ጥንካሬ እንዳለው ማረጋገጥ ነው። ስሌቱ በዋናነት በሜካኒክስ (mechanics) እና ዳይናሚክስ (dynamics) የትምህርት ዘርፎች ላይ በብዛት ጥቅም ላይ የሚውል ነው። ዋናው ቃላዊ የስሌቱ አካል በመዋቅሩ ላይ በተለያዩ መጠኖች እና አይነቶች በሚተገበሩ ጫናዎች ለሚፈጠሩት እንደ ጉልበት (forces)፣ ቅርጸተ ለውጥ (deformations) ወይም ጭንቅ (stresses) ስሌት ዋጋ መስጠት ነው።
የአወቃቀር ምህንድስና የህንጻዎችን፣ የድልድዮችን፣ የማማዎችን፣ የመንገድ ማቋረጫ ድልድዮችን፣ የዋሻዎችን፣ በባህርና ላይ የሚገነቡ ለነዳጅ ወይም ለዘይት ማውጫ የሚያገለግሉ ሰው ሰራሽ መሬቶችን እና ማማዎችንና እንዲሁም እነኚህን የመሳሰሉ የግንባታ አካላትን በተመለከተ የአወቃቀር ንድፍና (structural design) የአወቃቀር ትንታኔ (structural analysis) ላይ የሚያተኩር የሲቪል ምህንድስና ዘርፍ ነው።
የአወቃቀር ትንታኔ (structural analysis) ጉልበቶች በግንባታ አካላት ላይ የሚያሳድሩትን ተጽእኖ መመዘን ላይ ትኩረት ያደርጋል። የአወቃቀር ምህንድስና በግንባታ አካላት ላይ የሚያርፉ ጉልበቶችን ለምሳሌ የራሱ የግንባታ አካሉ ክብደት፣ በግንባታ አካሉ ላይ የሚያርፉ ሌሎች ቋሚና ተቀሳቃሽ ክብደቶች፣ የንፋስ ግፊት ፣ የሙቀት ለውጥ፣ የውሃ ግፊት፣ የመሬት ጫና፣ የመሬት ርእደት፣ በረዶ እና የመሳሰሉትን የመለየትና፣ በእነኝህ ጉልበቶች አማካኝነት በግንባታ አካላቱ ውስጥ የሚከሰቱ ውስጣዊ ጫናዎችንና ጉልበቶችን (internal stresses and forces) የማስላትና የግንባታ አካላቱ እነኝህን ጉልበቶች ተቋቁመው አገልግሎት እንዲሰጡ መጠናቸውንና የሚሰሩበትን ቁስ መንደፍ ላይ ያተኩራል። የአወቃቀር ምህንድስና ባለሙያው የግንባታ አካላቱ ተጠቃሚዎችን ደህንነትን በሚጠብቅ መልኩ (llimit state of carrying capacity) እንዲሁም ግንባታ አካላቱ ከተሰሩበት አላማ አንጻር የሚጠበቅባቸውን አገልግሎት እንዲሰጡ አድርጎ (limit state of serviceablity) መንደፍ ይጠበቅበታል።
በአወቃቀር ምህንድስና ውስጥ የንድፍና የትንታኔ ስራ የግንባታ አካሉ ቋሚ ጉልበቶችን ፣ተለዋዋጭ ጉልበቶችን (እንደ ንፋስና የመሬት ርእደት ያሉ) ወይም ጊዜያዊ ጉልበቶችን (ለምሳሌ በግንባታ ጊዜ ጥቅም ላይ የሚውሉ የግንባታ ማሽኖች ክብደት፣ በግንባታ አካሉ ላይ በተንቀሳቃሽ ነገሮች አማካኝነት ሊከሰቱ የሚችሉ ግጭቶች እና የመሳሰሉት) ለመሸከም የሚያስፈልገውን ጥንካሬና ጠጣርነት መወሰን እንዲሁም የግንባታ አካሉ ሚዛኑን ጠብቆ መቆም መቻሉን ማረጋገጥ ያካትታል። ከዚህም በተጨማሪ የንድፍና ትንታኔ ስራ የግንባታውን ዋጋ መተመን፣ የግንባታውን ተግባራዊነት ማረጋገጥ፣ ግንባታው ውበት የተላበሰ መሆኑን ማረጋገጥ እንዲሁም የሃብት አጠቃቀምና የተፈጥሮ ሚዛንን በጠበቀ መልኩ ግንባታው እንዲከናውን ማስቻልን ያካትታል።
የመዋቅሮች ምደባ
አስርዮሽ
ማጣቀሻዎች
መደብ:አወቃቀር ምህንድስና
እንደ አባት ስቆ እንደ ንጉስ አውቆ
እንደ አባት ስቆ እንደ ንጉስ አውቆ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
መስከረም ፲፭
መስከረም ፲፭
በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠርየዓመቱ ፲፭ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ ፍጻሜ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፫፻፶፩ ቀናት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፶ ቀናት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፳፰ ዓ/ም ሐምሌ ፩ ቀን ፲፱፻፳፯ ዓ/ም የተመሠረተው የኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ማኅበር የጄኔቫውን ስምምነት ከተፈረመ በኋላ ዓለም አቀፋዊ ዕውቅናን ከዓለም አቀፍ ቀይ መስቀል ማኅበር አግኝቶ ፵፰ኛው አባል ሆኗል።
=ልደት=
፲፱፻፶፩ አ/ም አየር ዠበብ (አውሮፕላን) አብራሪው ሰሎሞን ግዛው
=ዕለተ ሞት=
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
68 እ.ኤ.አ.
60er
እንደ አገሩ ይኖሩ እንደ ወንዙ ይሻገሩ
እንደ አገሩ ይኖሩ እንደ ወንዙ ይሻገሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ማየ አይህ
ማየ ኣይህ ልሳነ ግዕዝ ሲሆን በአማርኛ ደግሞ «የጥፋት ውሃ» ይባላል። በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ይህ የኖህ መርከብ፣ የኖህ ቤተሠብና የኖህ ልጆች ያመለጡበት ጥፋት ዘመን ሆነ። እንዲሁም በዓለም ዙሪያ በተለያዩ እምነቶች ወይም ልማዶች ውስጥ፣ ለምሳሌ በጥንቱ ሱመር፣ ሕንድ ወይም በሜክሲኮ ኗሪዎች ልማድ፣ ተመሣሣይ ድርጊቶች እንደ ተከሠቱ ስለ ማየ አይህ ይነገራል።
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
የሚያብረቀርቅ ሁሉ ወርቅ አይደለም
የሚያብረቀርቅ ሁሉ ወርቅ አይደለም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያብረቀርቅ ሁሉ ወርቅ አይደለም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የግሪክ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ግሪክ
ፈሊጣዊ አነጋገር መ
መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
አውቶስቴሮግራም
thumb|300px|በነጠብጣብ የተሰራ ኦቶ ስቴሪዮግራም ሲሆን ፣ [[#አውቶስቴሪዮግራምን ማያ ስልት በመጠቀም ሲታይ፣ ስዕሉ ላይ 3 ቅጥ አሳ እንዳለ እንገነዘባለን]]
አውቶስቴሮግራም ማለቱ ያለ መነጽር ከሁለት ቅጥ ገጽታ ላይ የተሳለን ስዕል ሦስት ቅጥ እንዳለው ሆኖ በሰው ልጅ አንጎል መታየቱ።
አውቶስቴሪዮግራምን ማያ ስልት
አውቶስቴሪዮግራምን ለማየት 3 ስልቶች መከተል ይቻላል።
አንድ፣ አፍንጫ የስዕሉን ገጽ እንዲነካ አድርጎ መጠጋት። ከዚያ አይንን ሳያንቀሳቅሱ ቀስ ብሎ ራቅ ማለት። በዚህ ወቅት አይን ስዕሉ ላይ ለማተኮር ስለሚፈልግ እንዳያታኩር፣ እንዲያውም ድሮ በነበረበት ሁኔታ እንዲቀጥል ማድረግ። ቀስ ብሎ ወደኋላ ሲኬድ የሆነ ቦታ ላይ 3 ቅጡ ምስል ይገለጣል።
ሁለተኛው ዘዴ ስዕሉን እየተመለከቱ ግን ከስዕሉ በስተጀርባ ላይ ባለ እቃ ላይ አይንን ማተኮር (በእርግጥ ሳይሆን፣ በምናብ)። ወይም በስዕሉ ውስጥ የራስን ነጸብራቅ ለማየት መሞከር።
ሦስተኛው እና የበለጠ አስተማማኙ መንገድ፣ አንድ ጣትን በአይንመካከል በማስቀመጥ፣ እዚያ ጣት ላይ በማተኮር፣ ቀስ በቀስ ጣቱን ወደስዕሉ በማስጠጋትና ጣቱ ላይ ምንጊዜም ትኩረት በማድረግ፣ ልክ 3 ቅጥ የሆነውን የአውቶ ስቴሪዮግራም ምስል ሲያዩ በማቆም ነው።
thumb|350px|ይህ ኦቶ ስቴሪዮግራም ምስላቱን በ3 ጥልቀት ጠለሎች ደርድሮ ያሳያል thumb|350px|ጥልቀቱ እንደ [[ፒክሴል|ፒክሴሉመበታተን መጠን ይለያያል]]
thumb|350px|[[አንጎል|አንጎላችን እያንዳንዱን ነበር በራሱ የጥልቀት ጠለል ላይ የማስቀመጥ ኃይል አለው]]
መደብ:የዕይታ ምትሃት
ማይል ሰቅናይል ማክ ማይሌ ሯናይድ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ጅብ የኔ ነው ስለው ወናፌን ቀማኝ
ጅብ የኔ ነው ስለው ወናፌን ቀማኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ነሐሴ ፳
ነሐሴ ፳ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፫፻፶ ኛው ዕለት ሲሆን የክረምት ወቅት ፶፭ኛው ቀን ነው።  ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ ፲፮ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ማቴዎስ፤ ማርቆስ እና ዮሐንስ ደግሞ ፲፭ ዕለታት ይቀራሉ።
=ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
=ዕለተ ሞት=
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ክርስቲያን ወጋምቢክ
200px|thumb|right| ዶክተር ወጋምቢክ እና ሚስቱ፣ ከ[[ደብረ ታቦር ሆስፒታል ፊት ለፊት -- 1961 ዓ.ም.  ]] 200px|thumb|right| ስዕል:ወጋምቢክ በደብረ ታቦር አየር ማረፊያ -- 1962 ዓ.ም.
ዶክተር ክርስቲያን ወጋምቢክ (Dr. Kristian Hogganvik) ሃልስ፣  ኖርዌይ አገር፣ 1903ዓ.ም. በክረምት ወራት (በዚህ ወቅት ፀሐይ ለብዙ ቀናት በኖርዌይ ትደበቃለች) ተወለደ ።   ቤተሰቦቹ ድሃ የነበሩት ወጋምቢክ 9 ወንድምና እህቶች ነበሩት። ከጫማ ሰሪ  አባቱ  የእጅ ጥበብን  እየቀስመ ቢያድግም በኋላ ላይ  ባስየው የአዕምሮ ብሩህነት  ከአድቬንቲስት ቤተክርስቲያን ባገኘው  የ250 ዶላር (በዓመት)  ብድርና ስጦታ እየተረዳ የሕክምና ዲግሪውን እንደጨረሰ  የህይወት ታሪኩ ያሳያል ።
ወጋምቢክ፣ በ1941 ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት የደብረታቦር ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ  ሆስፒታል  ህክምና አላፊ፣ ሐኪም  እና ቀዶ ጠጋኝ በመሆን ከሚስቱ ጋር ተዛወረ።  ለሚቀጥሉት 25 አመታት በዚህ ሆስፒታል ሲያገለግል ወደ ኖርዌይ የተጓዘው  ሶስት ጊዜ ብቻ ነበር። ወደ አዲስ አበባም የሚጓዘው በአመት አንድ ጊዜ ለሽርሽር  እና  የህክምና መገልገያ እቃወችን ለመግዛት ነበር ።
በወቅቱ፣ ክረምት  በመጣ ጊዜ  ወደ አዲስ አበባ የሚያገናኘው መንገድ ሙሉ በሙሉ ይቋረጥ ነበር። ስለሆነም የህክምና እቃዎች ለ4ወራት ማግኘት አስቸጋሪ ነበር። ስለሆነም በ1950ዎቹ ይሄው ዶከተር  የከተማውን ህዝብ በማስተባበር የደበረታቦር አየር ማረፊያን እንዳቋቋመ የህይወት ታሪኩ ይገልጻል።  በ1962  ይሄው የአውሮፕላንም ማረፊያ  በሳምንት ሁለት በረራዎችን ያስተናግድ ነበር ።
ወጋምቢክ የሆስፒታሉን ህንጻ እንዳስፋፋ፣ ሊስተናገዱ የሚችሉ በሽተኞችን ቁጥር እንዳሳደገና  የእንጨት ማስተካከያ ማሽኖችን እንደተከለ ታሪኩ ያሳያል።  በ1962 ፣ ሚስቱ ሲግኒ፣ አንድ  ስዊድናዊት ነርስ እና 17 የአገሩ ሰዎች ይረዱት ነበር። በዚህ ወቅት 3 ልጆች ነበሩት ።
የአብዮቱን መፈንዳት ተከትሎ ፣ መስከረም 1፣ 1967 ዓ.ም. የደብረታቦር ሆስፒታል ተመዘበረ፤ እንዲሁም የዶክተሩ ቤት በእሳት ተቃጠለ። ወጋምቢክ  ወደ አዲስ አበባ በመብረር ያለምንም አደጋ አመለጠ ።
ከዚህ በኋላ፣ ከአገር በመባረሩ በኖርዌይ አገር ኑሮውን ቀጠለ። በ1987 ዓም የካንሰር በሽታን ሲታገል ቆይቶ  በተውለደ በ84 አምቱ በዚያው በኖርዌይ አለፈ።
ማጣቀሻ
መደብ:ደብረ ታቦር መደብ: ኖርዌይ
ካልምኪያ
thumb|500px|right ካልምኪያ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
የፊተኛውን አሳረርሽ ቢሏት የኋለኛውን ጥሬ አወጣች
የፊተኛውን አሳረርሽ ቢሏት የኋለኛውን ጥሬ አወጣች የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፊተኛውን አሳረርሽ ቢሏት የኋለኛውን ጥሬ አወጣች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፒር፣ ደቡብ ዳኮታ
thumb|300px|የደቡብ ዳኮታ መንግሥት ቤት በፒር ፒር (እንግሊዝኛ፦ Pierre) የደቡብ ዳኮታ አሜሪካ ከተማ ነው። በ1872 ዓ.ም. ተመሠረተ። የሕዝቡ ቁጥር 13,646  አካባቢ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ሙገር ሲሚንቶ
ሙገር ሲሚንቶ በኦሮሚያ፣ ኢትዮጵያ የሚገኝ የእግር ኳስ ክለብ ነው። የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን አባል ሲሆን መቀመጫው ወንጂ ስታዲየም ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ እግር ኳስ ክለቦች
ስቲፍነስ ዘዴ
ስቲፍነስ ዘዴ (Direct stiffness method) በየመዋቅር ትንታኔ ውስጥ ውስብስብ ለሆኑ እና በስታቲክስ መፍትሄ ለማይገኝላቸው መዋቅሮች ለኮምፒውተር እንዲመች ተደርጎ የሚቀርብ የቁጥር ድርድር ስሌት ነው። ከ(finite element) መንገዶች ውስጥ በከፍተኛ መጠን ጥቅም ላይ እየዋለ ያለው የስሌት ዓይነት ሲሆን ይህን በመጠቀም በመዋቅሩ ላይ የመከወኑ እንደ ጉልበት እና የቦታ ለውጥ ማስላት ይቻላል።
ማጣቀሻዎች
መደብ:አወቃቀር ምህንድስና
የሚያድግ ልጅ በእናቱ እጅ
የሚያድግ ልጅ በእናቱ እጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያድግ ልጅ በእናቱ እጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንደ አንድ ልብ መካሪ እንደ አንድ ቃል ተናጋሪ
እንደ አንድ ልብ መካሪ እንደ አንድ ቃል ተናጋሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የመደመር ህግ
ምሳሌ
መደብ:ሥነ ጥምረት መደብ:ሥነ ስብስብ መደብ:ዕድል ጥናት መደብ:የሂሳብ መርሆዎች
Todennäköisyysteoria
ማይል ሰቅናይል ማክ ዶምናይል
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ሳንቶ ዶሚንጎ
ሳንቶ ዶሚንጎ የዶሚኒካን ሪፑብሊክ ዋና ከተማ ነው። thumb|300px|ፕላዛ ኮሎን thumb|300px|Plaza Espana santo domingo thumb|300px|Plaza Espana santo domingo የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 2,851,300 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,252,400 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 18.5°N, -69.95°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
እስፓንያውያን ከተማውን በ1486 ዓ.ም. በመሠረታቸው ከአዲሱ አለም ከሁሉ የቆየው አውሮፓዊ ከተማ ሆኗል ማለት ነው።
ከ1928 ዓ.ም. እስከ 1953 ዓ.ም. የከተማው ስም ሲዩዳድ ትሩሒዮ ይባል ነበር። ከዚያ ስሙ ወደ 'ሳንቶ ዶሚንጎ' ተመለሠ።
መደብ:ዋና ከተሞች
አጋ
አጋ (ወይም አካ) በሱመራዊ ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ በሱመር የኪሽ ከተማ ንጉሥ ነበረ።
አጋ በጊልጋመሽ ትውፊት ደግሞ ይጠቀሳል፤ የጊልጋመሽ ከተማ ኡሩክን እንደ ከበበ፣ ጊልጋመሽም እንዳሸነፈው ይላል። ከሦስተኛም ምንጭ የቱማል ጽሑፍ ፣ ጊልጋመሽ ኒፑርን ከአጋ እንደ ያዘ መገመት ይቻላል።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ሳኻ ሪፐብሊክ
thumb|500px|right ሳኻ ሪፐብሊክ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
የፊት መሪ የኋላ ቀሪ
የፊት መሪ የኋላ ቀሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፊት መሪ የኋላ ቀሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ነሐሴ ፳፩
ነሐሴ 21 ቀን: ነጻነት በዓል በሞልዶቫ ...
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
መደብ:ዕለታት
15 February
15 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 8 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ጢሮ አፌታ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የዑር ንጉሣዊ ጨዋታ
thumb|271x271px|የብሪታኒያ ቤተ መዘክር ውስጥ የዑር ንጉሣዊ ጨዋታ «የዑር ንጉሣዊ ጨዋታ» (ወይም በጥንት «የሃያ ሕዋስ ጨዋታ») በሠንጠረዥ የሚጫወት ጥንታዊ ጨዋታ ነው። ቢያንስ ከ2220 እስከ 185 ዓክልበ. ግድም በመካከለኛው ምሥራቅ ይታወቅ ነበር። አሁንም በዘመናዊ ሥነ ቅርስ ውጤት አጨዋወቱ እንደገና ይቻላል።
ጨዋታው ባለ ሃያ ሕዋሳት ገበታ ላይ በዛህራ የሚካሄድ የእሽቅድድም ጨወታ ነው። እንግዲህ ትንሽ እንደ ዘመናዊ ባክጋሞን ይመስላል። ዛህራ ግን የሀረም ቅርጽ አለው። ሁለት ገበታዎች በዑር ንጉሣዊ መቃብሮች መካከል (2220 ዓክልበ. ግድም) ስለ ተገኙ፣ «የዑር ንጉሣዊ ጨወታ» ተብሎ በመታወቅ ሂዷል። በጥንታዊ ግብጽ ደግሞ በፈርዖን ቱታንኻመን መቃበር (1330 ዓክልበ. ግድም) ተገኝቷል። በግብጽም የጨወታው ስም «አሠብ» ይባል ነበር።
በ185 ዓክልበ. ግድም በተጻፈ ባቢሎናዊ ጽላት ላይ፣ የጨወታ ደንቦች ይገለጻሉ። ምልክቶቹ በመንገዱ ላይ ስንት ሕዋሶች ወደፊት መራመድ የሚችሉ ዛህራን በመጣል ይወሰናል። በሌላው ተጫዋች ምልክት ላይ ቢጨርስ፣ ያው ምልክት ከገበታው ይወገዳል፣ እንደገና ከመጀመርያ መግባት አለበት። የአበባ ስዕል ባለው ህዋስ ላይ ቢጨርስ ግን፣ ምልክቱ ጸት ይላል፣ ከሌላው ተጫዋች ምልክት ሊወገድ አይችልም። ስለ አጨዋወቱ ዝርዝሮች ግን አሁን ልዩ ልዩ ግምቶች አሉ።
የውጭ መያያዣዎች
መደብ:ጨዋታ
ሴውታ
ሴውታ (እስፓንኛ፦ Ceuta) በአፍሪካ የሚገኝ የእስፓንያ ከተማ ነው። በሜዲቴራኔያን ባሕርና በሞሮኮ በሙሉ ይዋሰናል።
ከ1660 ዓም ጀምሮ የእስፓንያ ስለ ሆነ፣ እንደ እስፓንያ ክፍል ይቆጠራል። ሆኖም ሞሮኮ በዚህና በሌላው የእስፓንያ አፍሪካዊ ከተማ በሜሊያ ላይ ይግባኝ አላት።
በ1987 ዓም የራስ ገዥ ሁኔታ አገኘ፤ ከዚያ ቀድሞ የአንዳሉሲያ ክፍላገር ከተማ ይቆጠር ነበር።
መደብ:የእስፓንያ ከተሞች መደብ:የእስፓንያ ክፍላገራት መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
67 እ.ኤ.አ.
60er
ጅብ ጥጆቹን ጠብቅ ሲባል ይጠፉብኛል አለ
ጅብ ጥጆቹን ጠብቅ ሲባል ይጠፉብኛል አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ምድር የለቀቀ ጠጅ
ምድር የለቀቀ ጠጅ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቃልል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፈሊጣዊ አነጋገር ገ
መደብ:ፈሊጣዊ አነጋገር
የጊኒ-ቢሳው ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ጊኔ-ቢሳው
ደራስያን
ጸጋዬ ገብረ መድህን ሃዲስ አለማየሁ ዳኛቸው ወርቁ ሰሎሞን ዴሬሳ ከበደ ሚካኤል ብርሃኑ ዘሪሁን መንግስቱ ለማ መስፍን ሃብተማርያም ሙሉጌታ ጉደታ ማሞ ውድነህ ስብሃት ገብረ እግዚአብሄር በዓሉ ግርማ ሲሳይ ንጉሱ አቤ ጉበኛ አዳም ረታ አረፈዓይኔ ሐጐስ አበራ ለማ አማረ ማሞ አንዳርጌ መስፍን ጃርሶ ሞትባይኖር ኪሩቤል ሰርቅ ዳንኤል ተስፋዬ ገብረአብ ተስፋዬ ገሰሰ [[ኢሳይያስ ልሳኑ
ወርቅ አፈራሁ ከበደ ዓለማየሁ ማሞ አፈንዲ ሙተቂ ሙሉጌታ ሉሌ ማዕረጉ በዛብህ ጳውሎስ ኞኞ አሰፋ ገብረ ማርያም አጥናፍሰገድ ኪዳኔ በእውቀቱ ስዩም ኅሩይ ወልደሥላሴ (ብላቴን ጌታ) ማኅተመ ሥላሴ ወልደ መስቀል (ብላቴን ጌታ) ተክለ ሐዋርያት ተክለ ማርያም (ፊታውራሪ ) ማሞ ለማ (ሻለቃ ) አፈወርቅ ገብረ ኢየሱስ እንዳለጌታ ከበደ አለማየሁ ገላጋይ እስማኤል ኃይለማርያም ኃይሉ ገብረዮሐንስ (ገሞራው) አለቃ ገብረሃና ገብረማሪያም አርአያ ጌታሁን ተክለአቢብ
ማትያስ ከተማ (ወለላዬ)
መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች
እንጎችት
እንጎችት Stephania abyssinica ወይም ያይጥ ሐረግ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
ሌሎች ስሞች በአንዳንድ ምንጭ «ክብ ቅጠል» እና «እጸ ኢየሱስ» ተገኝተዋል።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
«መሬት ለመሬት የሚሳብ ሐረጉ ቅጠሉ ክብነት ያለው።» - አቢሲኒካ
የተክሉ ጥቅም
የመላው እንጎችት ተክል ውጥ የላም ደዌ ጡት፣ በሰውም ቂጥኝ እና ቁርባ ለማከም ይጠቀማል ከዚህም በተጨማሪ ምስጢረ ጥበብ የሚገልፅበት መንገድ አለው ።
በሌላ ጥናት እንደ ተዝገበ፣ የቅጠልና የአገዳው ጭማቂ ለሆድ ቁርጠት መጠጣት፣ የአገዳው ለጥፍ ለኪንታሮት መለጠፍ፣ በተደቀቀው ቅጠል መታጠብ ለ«ግርፍታ» (ትኩሳት፣ ራስ ምታት) ማከም ይጠቀሳል።
የሥሩ ዱቄት በጤፍ ተጋግሮ ለቁርጥማት፣ ሪህ፣ አንጓ ብግነት ይበላል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
1890ዎቹ
መደብ:አሥርታት
የቆጠራ መርሆች
የሥነ ጥምረት ውጤቶችን ለማረጋገጥ የሚረዱ መሰረተ ሃሳቦች  የጥምረት መርሆች በመባል ይታወቃሉ።    የመደመር ሕግ፣ የማባዛት ሕግ እና ወጋኝና አግላይ መርህ  ለቆጠራ የሚያገለግሉ የሥነ ጥምረት መርሆች ናቸው።   ሁለት ስብስቦች አንድ አይነት የአባላት ብዛት እንዳላቸው ለማረጋገጥ ደግሞ የተጣምዶ ማረጋገጫ ሚባለው መሰረተ ሃሳብ ይረዳል።  የደበኔ ሳጥን መርህ  ብዙ ጊዜ ያንድን ነገር መኖር ወይም ደግሞ ያንድን ነገር በጣም አንስተኛ ወይም ከፍተኛ ቁጥር ብዛት  ለማረጋገጥ ይረዳል።  ሁለቴ ቆጠራ እና የተለዩ አባላት ስሌት የተሰኙት መርሆወች በበኩላቸው የሥነጥምረት እኩልዮሾችን ለማረገጋገጥ አይነተኛ ዘዴዎች ናቸው። መፍጠሪያ አስረካቢዎች ና ዓይንባይን ዝምድናዎች ከፍተኛ ሃይል ያላቸው፣ የድርድር እና የሥነጥምረት ጥያቄዎችን ለመፍታት የሚያገለግሉ ወይም በጠራ ሁኔታ ለምግለጽ የሚያገለግሉ መሰረተ ሃሳቦች ናቸው።
የፊት ምስጋና ለኋላ ሀሜት ያስቸግራል
የፊት ምስጋና ለኋላ ሀሜት ያስቸግራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፊት ምስጋና ለኋላ ሀሜት ያስቸግራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የቆጠራ መርሆች
የመደመር ህግ
አንድን ነገር ለማድረግ a  መንገዶች ቢኖሩ  እና  ሌላ ነገር ለማድረግ  b  መንገዶች ቢኖሩ፣ ሁልቱን በአንድ ጊዜ ማድረግ ባይቻል፣  ከሁሉ አንድ ነገር ለማድረግ  a + b  መንገዶች አሉ ማለት ነው። አንድን ነገር ለመምረጥ a  መንገዶች ቢኖሩ  እና  ሌላ ክዚህ ነገር ጋር የማይገናኝ ነገር ለመምረጥ b መንገዶች ቢኖሩ፣ ሁሌቱን አንድ ላይ መምረጥ ባይቻል፣  ከሁልቱ አንዱን ለመምረጥ  a + b  መንገዶች አሉ ማለት ነው። የአንድ ሙከራ ውጤት a ብዛት ሊኖራቸው የሚችል ቢሆን  እና  የሌላ ሙከራ ውጤት b  ብዛት  ሊኖራቸው ይሚችል ቢሆን፣  ሁለቱም ሙከራዎች አንድ ላይ ሊከወኑ የማይችሉ ቢሆኑ፣ የሁለቱ ሙክራዎች አጠቃላይ ውጤት a + b  ሊሆን ይችላል ማለት ነው።
የፊት ምስጋና ለኋላ ሀሜት ያስቸግራል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የቆጠራ መርሆች
የመደመር ህግ
ምሳሌ
የማባዛት ህግ
አንድን ነገር ለማድረግ  a  መንገዶች ቢኖሩና ሌላ ነገርን ለማድረግ  b  መንገዶች ቢኖሩ፣ ሁለቱን ነገሮች አንድ ላይ ለማድረግ  a · b  መንገዶች አሉ።
ምሳሌ
ወጋኝ እና አግላይ መርህ
ወጋኝና አግላይ መርህ  የብዙ ስብስቦችን ውህድ ብዛት  ከተዋሃዱት ስብስቦች ቁጥር እና ከጋራ አባላቶቻቸው ብዛት  አንጻር  የሚያገኝ ነው።  ለምሳሌ ሁለት ስብስቦችን  A እና B ን ብንወስድ፣  የውህደታቸው ብዛት  የእያንዳንዱ ስብስብ  A እና B ብዛት ተደምሮ፣ ከዚህ ላይ   የጋራ የሆኑት አባላቶች ብዛት ሲቀነስ ማለት ነው።  ምክንያቱም የእያንዳንዱ ስብስብ አባላት ሲደመሩ፣ የጋራ የሆኑት አባላት ብዛት ሁለት ጊዜ ተደምረዋልና። ስለሆነም
ምሳሌ፡
ይሄ መርህ ለብዙ ስብስቦች ሲጠቃለል፣  A1, ..., An  አላቂ ስብስቦች ቢሆኑ
የደበኔ ሳጥን መርህ
የደበኔ ሳጥን መርህ እሚለው  a ነገሮች  b ሳጥኖች ውስጥ ቢቀመጡ, የነገሮቹ ብዛት ከሳጥኖቹ ብዛት ቢበልጥ a > b፣  አንዱ ሳጥን ሁለት ነገሮችን የግዴታ ይዟል።
ተጣምዶ ማረጋገጫ
የተጣምዶ ማረጋገጫ   አንድን ስብስብ ከሌላ ስብስብ ጋር ሊያዛምድ የሚችል አጣማጅ አስረካቢ  ፈልጎ በማግኘት ሁለቱ ስብስቦች እኩል አባላት እንዳላቸው የሚረጋገጥበት መርህ ነው።
ሁለቴ ቆጠራ
የአንድን ስብስብ ብዛት በሁለት አይነት መንገድ የምንቆጥርበት ሂደት ነው።
የተለይ አባል ስሌት
የተለየ አባል ስሌት ከአንድ ስብስብ ውስጥ አንድ ዓባልን ለይቶ በማውጣት ስለዚያ ስብስብ የሆነ ውጤትን ሲያረጋግጥ ማለት ነው።
መፍጠሪያ አስረካቢ
መፍጠሪያ አስረካቢዎች (ጄኔሬቲንግ ፈንክሽን) አእላፍ ተርም ያላቸው  ፖሊኖሚያል ሲሆኑ፣ ኮፊሽንታችው  የሆነ የቁጥር ድርድር የሚሰራ ነው። ይህ አይኔት የድርድር አወካከል ዘዴ በሂሳብ ዘንድ ብዙ በር የምሚከፍታና አዳዲስ እኩልዮሾችን የሚያስገኝ እንዲሁም ልዩ ልዩ ቀመሮችን የሚያስገኝ ነው። ከነዚህ መፍጠሪያ አስረካቢዎች ውስጥ ተራ የሚባለው ይሄን ይመስላል an ፣
ዓይንበዓይን ዝምድና
ዓይንባይን ዝምድና እያንዳንዱን የድርድር አባል በቀደሙት አባላት ይተረጉማል። ለምሳሌ የአንድ ከተማ ሰው ብዛት በዚያ ከተማ ከነበረው የሰው ብዛት አንጻር ሲተረጎም ማለት ነው።  ለድርድር ጥናት ጠቃሚ ነው።
ዋቢ መጻሕፍት
መደብ:ሥነ ጥምረት መደብ:ሥነ ስብስብ መደብ: ዕድል ጥናት መደብ: የሂሳብ መርሆዎች
ያንዲ
ያንዲ (ቻይንኛ፦ 炎帝 «የነበልባል ንጉሥ») በቻይና ልማዳዊ ታሪክ መሠረት በሸንኖንግ ነገድ የተጠቀመ ማዕረግ ነበር። አንዳንዴ ሸንኖንግ እራሱ መጀመርያው ያንዲ ይቆጠራል። በዘመናዊ የቻይና ሊቃውንት አስተሳሰብ የያንዲዎች መኖርያ «የበግ ራስ ተራራ» በጋውፒንግ አካባቢ ነበረ።
ከጅያንግ ሽዕንየን ወይም ሸንግኖንግ በኋላ ለ500 አመት ያህል የነገሡት ያንዲዎች በስማቸው ሊንኲ፣ ቸንግ፣ ሚንግ፣ ዥዕ፣ ከ፣ አይ፣ እና ዩዋንግ ናቸው።
በቬትናም አፈ ታሪክ ደግሞ ያንዲ ሚንግ የሎክ ዱክ አባት ነበረ፤ ሎክ ዱክም የ«ሢኽ ቊ» አገር መጀመርያ ንጉሥ («ኪኝ ዲውንጝ ቪውንጝ») ሲሆን በአሁኑ ስሜናዊ ቬትናም መጀመርያውን መንግሥት እንደ መሠረተ ይታመናል።
መደብ:የቻይና አፈታሪካዊ ነገሥታት
ፓርቴኖን
450px|thumb|ፓርቴኖን በአቴና ግሪክ ፓርቴኖን በአቴና ከተማ፣ ግሪክ አገር በ446 ዓክልበ. የተጨረሰ ዝነኛ ሥነ ሕንጻ ነው። ለ900 ዓመታት ያህል እስከ 427 ዓም ድረስ የአቴና (ጣኦት) አረመኔ ቤተ መቅደስ ነበረ። ሕንጻው ከ600 ዓም በፊት ቤተ ክርስቲያን ሆነ፣ ከ1500 ዓም በፊት ደግሞ የኦቶማን ቱርክ መስጊድ ሆነ። በ1679 ዓም ህንጻው በጦርነት ፍንዳታ ተጎዳ፣ ፍርስራሹ እስካሁንም ድረስ በአቴና ከተማ ሊታይ ይችላል።
መደብ:ሥነ ህንጻ መደብ:ግሪክ መደብ:ሥነ ቅርስ
እንደ አጥር እንደ ቅጥር
እንደ አጥር እንደ ቅጥር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
መጋቢት ፳፪
መጋቢት ፳፪ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፪ ኛው ዕለት ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ መፈጸሚያ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፻፷፬ ቀናት ሲቀሩ፣ በ ዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፷፫ ቀናት ይቀራሉ።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
እንደ አጥር እንደ ቅጥር
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
66 እ.ኤ.አ.
60er
ካሊኒንግራድ ኦብላስት
thumb|500px|right ካሊኒንግራድ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ኦብላስት») ነው።
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
ጅብና ሸማኔ ከጉድጓድ አይወጡም
ጅብና ሸማኔ ከጉድጓድ አይወጡም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሻውሽታታር
500px|thumb 350px|thumb|የሻውሽታታር ማኅተም ሻውሽታታር ከፓርሻታታር (ወይም ባራታርና) ቀጥሎ በሑራውያን ላይ የነገሡት የሚታኒ መሣፍንት ንጉሥ ነበር። ዘመኑ ምናልባት 1457-1417 ዓክልበ. ያሕል ነበር።
በኑዚ በተገኘ ሰነድ፣ የሚታኒ ንጉሥ ፓርሻታታር ወይም ፓርሻታር ባረፈበት ዓመት እንደ ተጻፈ፣ ሻውሽታታርም እንደ ተከተለው ይላል። በብዙዎች አስተሳሰብ ይህ ፓርሻታር እና ባራታርና (ፓራታርና) አንድ ንጉሥ ነበሩ። ሌሎች ግን የተለያዩ ነገሥታት ነበሩና ባራታርና ከፓርሻታታር ቀደመው የሚሉ ናቸው።
በሻውሽታታር መንግሥት ግዛት ውስጥ የሚከተሉት ነገሥታት ለርሱ ተገዥ ነበሩ፦ የአራፕኻ ንጉሥ ኢቅቲ-ተሹቡ፣ የሙኪሽ (አላላኽ) ንጉሥ ንቅመፓ፣ የኪዙዋትና ንጉሥ ሱናሱራ።
በግብጽ ፈርዖን 3 ቱትሞስ ዘመቻዎች በተለይ በ1453 ዓክልበ. ከሐለብ ስሜን የሚታኒን ሥራዊት በአርዓና አሸነፈ። በ1446 ዓክልበ. ቱትሞስ ፫ የሚታኒ አምባዎች በቃዴስ ዙርያ አጠፋ።
ከመቶ አመት በኋላ በሚታኒ የነገሠው ሻቲዋዛ ከኬጥያውያን መንግሥት ንጉሥ ሱፒሉሊዩማ ጋር ባደረገው ውል፣ ሻውሽታታር አሦርን ዘርፎ የአሦር ቤተመንግሥት ወርቃም በሮችን ወደ ሚታኒ ዋና ከተማ ዋሹካኒ ወሰዳቸው ይላል። ይህ ምናልባት 1 አሹር-ናዲን-አሔ የአሦር ንጉሥ ሲሆን (1441 ዓግልበ) ከዚያ እስከ 1366 ዓክልበ. ድረስ የአሦር ነገሥታት ደግሞ ለሚታኒ ግዛት ተገዥ ሆኑ።
የቱትሞስ ተከታይ 2 አመንሆተፕ ደግሞ በሚታኒ ሥራዊት ላይ በሶርያ በ1433 እና በ1429 ዓክልበ. ይዘምት ነበር። በ1428 ዓክልበ. ግ. የኬጥያውያን ንጉሥ 1 ቱድሐሊያ ወርሮ ኪዙዋትናን እንደገና ከሚታኒ ያዘ። በ1427 ዓክልበ. ከግብጽና ከሚታኒ ጋር ስምምነት ተደረገ። በ1421 ዓክልበ. ደግሞ ቱድሐሊያ ሐለብን፣ ሙኪሽንና እስከ ዋሹካኒ ድረስ ወርሮ ለጊዜው ያዛቸው።
የሻውሽታታር ተከታይ 1 አርታታማ እንደ ሆነ ይታስባል።
ራሊ
340px|thumbnail ራሊ (እንግሊዝኛ፦ Raleigh) የኖርዝ ካሮላይና አሜሪካ ከተማ ነው። በ1785 ዓ.ም. ተመሠረተ።
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
አፋን ኦርማ ማ መዝገበ ቃላት 1850
አፋን ኦርማ ማ መዝገበ ቃላት የሜጫ ኦሮምኛን ቋንቋ ሰዋሰው እና ቃላት ትርጕም የሚመመረምር ጽሑፍ ሲሆን፣ የተደረሰው ከ19ኛው ክፍለዘመን አጋማሽ በፊት መሆኑ ነው (እርግጠኛው አመተ ምህረት አልተጠቀሰም)። ደራሲው ጎጃም ይኖሩ የነበሩ አቶ  ሐብተ ስላሴ የተሰኙ ሰው እንደነበሩ ታሪክ አጥኝው ኮንቲ ሮሲኒ ዘግቦት ይገኛል። በዚህ መጽሐፍ ውስጥ 320 የኦሮምኛ ቃላት፣ ትርጕማቸውና እና አገባባቸው ተዘርዝረው ይገኛሉ። በተጨማሪ፣ ኮንቲ ሮሲኒ ብዙ የኦሮምኛ ቃላትን ወደ ጣሊያንኛ በመተርጎም በ1896 ይህን መጽሐፍ አሳትሞት ከታች ይገኛል።  የመጽሐፉን ሙሉ ገጽ ለማንበብ ምስሉን ይጫኑ።
400px|thumb|left|አፋን ኦርማ ማ |page=27
መደብ: ኦሮምኛ መደብ :ጣሊያንኛ መደብ :19ኛ ክፍለ ዘመን አማርኛ ሥነ ጽሑፍ
ፕርሽቲና
ፕርሽቲና የኮሶቮ ዋና ከተማ ነው።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውሮፓ ከተሞች
ማይል ኮባ ማክ አይዶ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ነሐሴ ፳፪
ነሐሴ 22 ቀን: ነጻነት በዓል በሆንግኮንግ...
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
መደብ:ዕለታት
መስኪአጝ-ኑና
መስኪአጝ-ኑና በሱመራዊ ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ በሱመር በኡር ከተማ ላይ የንጉሥ መስ-አኔ-ፓዳ ልጅና ተከታይ ነበረ። 36 አመት ሙሉ እንደ ነገሠ ሲል ይህ ግን ታማኝ መረጃ አይደለም። ከሥነ ቅርስ ኅልውነቱ ተረጋገጠ፣ ስሙ በአንድ አካድኛ ጽሑፍ በንግሥቱ እቃ ላይ በኡር ተገኝቷል። የቱማል ጽሑፍ በሚባለውም መዝገብ መሠረት መስኪአጝ-ኑና ከአባቱ መስ-አኔ-ፓዳ ቀጥሎ የኒፑር መቅደስ ጠባቂ ነበረ።
በዝርዝሩ ዘንድ ከመስኪአጝ-ኑና በኋላ ኤሉሉ እና ባሉሉ በኡር ነገሡ፣ ከዚያ ኤላማዊው የአዋን ሥርወ መንግሥት ተነሥቶ ሱመርን ለጊዜው ያዘ። ኤሉሉ በኤሪዱ ግንብ ላይ ሥራውን እንዳስቀጠለው የሚል አንድ ቅርስ ብቻ አለ። ስለ ባሉሉም አንዳችም ቅርስ ወይም ጥቅስ አልተገኘምና ኤሉሉና ባሉሉ በመላ ሱመር ላዕላይነቱን እንደ ያዙ አጠያያቂ ነው። ስለዚህ ኤላም የገባው በመስኪአጝ-ኑና ዘመን መጨረሻ (ምናልባት 2310 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነበር ይመስላል፤ ኤሉሉ እና ባሉሉም ምናልባት የኡር ከተማ ገዢዎች ብቻ ሊሆኑ ይቻላል።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ግንትር ፀሐይ
ግንትር ፀሐይ
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር መደብ :ፀሐይ
የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቅል
የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቅል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቅል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጊዳን
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የሚያድግ ልጅ አትበድል የሚሞት ሽማግሌ አታቅል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ስሜን ኦሤትያ-አላኒያ
thumb|500px|right ስሜን ኦሤትያ-አላኒያ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
እንደ አይን ፈሪ እንደ እግር ደፋር የለም
እንደ አይን ፈሪ እንደ እግር ደፋር የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
እንጭብር
እንጭብር ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ሓረጋዊ ተክል ነው።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በቆላና በወይናደጋ በብዛት ይገኛል።
የተክሉ ጥቅም
የተፈሉ ቅጠሎቹ ጉንፋንን ለማከም ይጠቀማሉ። እንዲሁም ሥሩ ተድቅቆ በቅቤ ተፈልቶ ለመሳል ይሰጣል።
ጅብና እህል ሳይተዋወቁ ይኖራሉ
ጅብና እህል ሳይተዋወቁ ይኖራሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እንጭብር
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ጅብና እህል ሳይተዋወቁ ይኖራሉ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የማባዛት ህግ
አንድን ነገር ለማድረግ  a  መንገዶች ቢኖሩና ሌላ ነገርን ለማድረግ  b  መንገዶች ቢኖሩ፣ ሁለቱን ነገሮች አንድ ላይ ለማድረግ  a · b  መንገዶች አሉ።
ምሳሌ
መደብ:ሥነ ጥምረት መደብ:ሥነ ስብስብ መደብ: ዕድል ጥናት መደብ: የሂሳብ መርሆዎች
Todennäköisyysteoria
ከምከም
ከምከም በደቡብ ጎንደር ዞን የሚገኝ ወረዳ ነው። የአስተዳደር ማዕከሉ አዲስ ዘመን (ከተማ) ሲሆን ይፋግ እና አምባ ሜዳ የተባሉ ሁለት አንስተኛ ከተማዎችን ያቅፋል።
ርብ እና አርኖ ወንዞች በወረዳው አልፈው ወደ ጣና ሐይቅ የፈሳሉ። ጤፍ፣ ማሽላ፣ በቆሎ፣ ጥጥ እና ሰሊጥ በአካባቢው ይመረታሉ።
የሕዝብ ስብጥር
እንደ 1999 የሕዝብ ቆጠራ በወረዳው 198,435 ሰዎች ሲኖሩ፤  ከ1986ዓ፣ም. የሕዝብ ብዛት የ 9.97% ቅነሳ አሳይቷል።
ማጣቀሻ
መደብ: ከምከም መደብ:ጎንደር መደብ: የኢትዮጵያ ወረዳዎች
ተረት ለ
<font size="+1">
መደብ:ተረቶች
የኮሚ ሪፐብሊክ
thumb|500px|right የኮሚ ሪፐብሊክ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
የፊት እድፍ በመስታወት የሀጢአት እድፍ በካህናት
የፊት እድፍ በመስታወት የሀጢአት እድፍ በካህናት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፊት እድፍ በመስታወት የሀጢአት እድፍ በካህናት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኮሚ ሪፐብሊክ
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
የሚያድግ ልጅ አይጥላህ የሚሞት ሽማግሌ አይርገምህ
የሚያድግ ልጅ አይጥላህ የሚሞት ሽማግሌ አይርገምህ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያድግ ልጅ አይጥላህ የሚሞት ሽማግሌ አይርገምህ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
16 February
16 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 9 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የሃይቲ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ሃይቲ
ቭላንደርኛ
300px|thumb|ምዕራብ ቭላንደርኛ የሚናገርበት ዙርያ በቤልጅግና በፈረንሳይ
ቭላንደርኛ (Vlaemsch) የሆላንድኛ ቀበሌኛ ነው። በተለይ የሚናገርበት በምዕራብ ቤልጅግ ሲሆን ስፍራው በትንሽ ጎረቤት ክፍል ከምዕራብ ሆላንድና ከስሜን ፈረንሣይ ይሸፍናል። በቤልጅግ ውስጥ 1.05 ሚሊዮን፤ በሆላንድም 90,000፤ በፈረንሣይም 20,000 ተናጋሪዎች አሉት።
ቭላንደርኛ በምዕራብ ቭላንደርኛ እና በምሥራቅ ቭላንደርኛ ቀበሌኞች ይለያል።
ቴስላ
ቴስላ፣ ኢንክ. (በእንግሊዝኛ: Tesla, Inc.) የኤሌክትሪክ መኪናዎችን ነድፎ ያመርታል፣የባትሪ ሃይል ማከማቻ ከቤት እስከ ፍርግርግ ሚዛን፣የፀሃይ ፓነሎች እና የፀሐይ ጣራ ጣራዎች እና ተዛማጅ ምርቶች እና አገልግሎቶች። ቴስላ ከአለም ዋጋ ካላቸው ኩባንያዎች አንዱ ሲሆን ወደ 1 ትሪሊዮን ዶላር የሚጠጋ የገበያ ካፒታላይዜሽን በማስመዝገብ የአለም እጅግ ዋጋ ያለው አውቶሞቢሪ ነው። ኩባንያው በ2020 የባትሪ ኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን እና ተሰኪ ኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎችን 23 በመቶውን የባትሪ-ኤሌክትሪክ ገበያ እና 16 በመቶውን የፕላግ ገበያ (የተሰኪ ዲቃላዎችን ጨምሮ) በመግዛት በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛውን የሽያጭ መጠን ነበረው። በቴስላ ኢነርጂ ቅርንጫፍ በኩል ኩባንያው በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ የፎቶቮልታይክ ስርዓቶችን ያዘጋጃል እና ዋና ጫኝ ነው። ቴስላ ኢነርጂ በ2021 3.99 ጊጋዋት-ሰአት (ጂደብሊውሰ) የተጫነ የባትሪ ሃይል ማከማቻ ስርዓቶችን ከአለም አቀፍ ትልቁ አቅራቢዎች አንዱ ነው።
በጁላይ 2003 በማርቲን ኤበርሃርድ እና ማርክ ታርፔኒንግ እንደ ቴስላ ሞተርስ የተመሰረተው የኩባንያው ስም ለፈጣሪ እና ኤሌክትሪክ መሐንዲስ ኒኮላ ቴስላ ክብር ነው። በየካቲት 2004 በ6.5 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስትመንት የ X.com መስራች ኢሎን ማስክ የኩባንያው ትልቁ ባለድርሻ ሆነ የድርጅቱ ሊቀመንበር። ከ 2008 ጀምሮ ዋና ሥራ አስፈፃሚ ሆነው አገልግለዋል ። እንደ ማስክ ፣ ቴስላ ዓላማ በኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች እና በፀሐይ ኃይል ወደ ዘላቂ ትራንስፖርት እና ኢነርጂ የሚደረገውን ጉዞ ለማፋጠን ለመርዳት ነው ። ቴስላ የመጀመሪያውን የመኪና ሞዴሉን ሮድስተር ስፖርት መኪናን በ2009 ማምረት ጀመረ።ይህም በ2012 ሞዴል ኤስ ሰዳን፣ ሞዴል X SUV በ2015፣ በ2017 ሞዴል 3 ሴዳን እና ሞዴል Y ክሮስቨር በ2020 ተከትሏል። ሞዴል 3 በአለም አቀፍ ደረጃ በሁሉም ጊዜ የተሸጠው ኤሌክትሪክ ተሰኪ ነው፣ እና በሰኔ 2021 በአለም አቀፍ ደረጃ 1 ሚሊየን አሃዶችን በመሸጥ የመጀመሪያው የኤሌክትሪክ መኪና ሆኗል። የ Tesla ዓለም አቀፍ ሽያጮች በ2021 936,222 መኪኖች ነበሩ፣ ካለፈው ዓመት ጋር ሲነፃፀር የ87 በመቶ ጭማሪ አሳይቷል፣ እና ድምር ሽያጩ በ2.3 ሚሊዮን መኪኖች በ2021 መጨረሻ ላይ ደርሷል። ታሪክ.
Tesla በዋና ሥራ አስፈፃሚው ኢሎን ሙክ መግለጫዎች እና ድርጊቶች እና በፈጠራ አካውንቲንግ ክሶች ፣ የጭካኔ አጸፋ ምላሽ ፣ የሰራተኛ መብት ጥሰት እና ያልተፈቱ እና አደገኛ ቴክኒካዊ ችግሮች በምርታቸው ላይ የተከሰቱ በርካታ ክሶች እና ውዝግቦች ርዕሰ ጉዳይ ሆኗል ። በሴፕቴምበር 2021 የብሔራዊ የሀይዌይ ትራፊክ ደህንነት አስተዳደር (NHTSA) ቴስላ ሁሉንም የተሸጡ የአሜሪካ መኪኖች አውቶፓይሎትን የሚመለከት መረጃ እንዲያቀርብ አዘዘው።
ታሪክ
መስራች (2003-2004)
ኩባንያው እንደ Tesla Motors, Inc. በጁላይ 1, 2003 በማርቲን ኤበርሃርድ እና ማርክ ታርፔኒንግ ተካቷል.[12] ኤበርሃርድ እና ታርፔኒንግ እንደቅደም ተከተላቸው ዋና ስራ አስፈፃሚ እና ሲኤፍኦ ሆነው አገልግለዋል። ኤበርሃርድ በዋና ቴክኖሎጂዎቹ “ባትሪ፣ ኮምፒውተር ሶፍትዌሮች እና የባለቤትነት ሞተር” ያላቸውን “የመኪና አምራች እንዲሁም የቴክኖሎጂ ኩባንያ” መገንባት እንደሚፈልግ ተናግሯል።
ኢያን ራይት ከጥቂት ወራት በኋላ የተቀላቀለው የቴስላ ሶስተኛ ሰራተኛ ነበር።[12] እ.ኤ.አ. በየካቲት 2004 ኩባንያው 7.5 ሚሊዮን ዶላር በተከታታይ A ፈንድ ሰብስቧል ፣ ከኤሎን ማስክ 6.5 ሚሊዮን ዶላር ጨምሮ ፣ ከሁለት ዓመት በፊት በ PayPal ላይ ካለው ፍላጎት ሽያጭ 100 ሚሊዮን ዶላር አግኝቷል። ማስክ የዳይሬክተሮች ቦርድ ሰብሳቢ እና የቴስላ ትልቁ ባለድርሻ ሆነ። ጄ ቢ ስትራቤል በሜይ 2004 ዋና ቴክኒክ ኦፊሰር በመሆን ቴስላን ተቀላቀለ።
በሴፕቴምበር 2009 በኤበርሃርድ እና ቴስላ የተስማሙበት የፍርድ ሂደት አምስቱም - ኢበርሃርድ ፣ ታርፔኒንግ ፣ ራይት ፣ ማስክ እና ስትራውቤል - እራሳቸውን ተባባሪ መስራቾች እንዲጠሩ ያስችላቸዋል።
የመኪና ምርቶች
thumb|አዶው ቴስላ ሞዴል 3
ቴስላ ሞዴል ሶስት
ሞዴል 3 ባለ አራት በር ፈጣን ተሽከርካሪ ነው። Tesla ሞዴሉን 3 በማርች 31 ቀን 2016 አቅርቧል። ሊሆኑ የሚችሉ ደንበኞች በዚያ ቀን ቀደም ብሎ ቦታዎችን በሚመለስ ገንዘብ ማስያዝ ጀመሩ። ይፋ ከሆነ ከአንድ ሳምንት በኋላ ቴስላ ከ325,000 በላይ የተያዙ ቦታዎችን ዘግቧል። ብሉምበርግ ኒውስ በቦታ ማስያዣዎች ብዛት የተነሳ "የሞዴል 3 ይፋ መውጣት በ100 አመት የጅምላ ገበያ አውቶሞቢል ልዩ ነበር" ብሏል። የተገደበ የተሸከርካሪ ምርት በጁላይ 2017 ተጀመረ።
ከማርች 2020 ጀምሮ፣ ሞዴል 3 በታሪክ የዓለማችን ምርጡ ሽያጭ የኤሌክትሪክ መኪና ነው፣ እና ድምር አለምአቀፍ ሽያጮች በሰኔ 2021 1 ሚሊዮን ምእራፎችን አልፈዋል። ሞዴል 3 ለአራት ተከታታይ አመታት በዓለም ምርጥ ሽያጭ ተሰኪ ኤሌክትሪክ መኪና ደረጃ አግኝቷል። ከ 2018 እስከ 2021 ፣ እና ከ 2018 ጀምሮ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ምርጥ ሽያጭ ተሰኪ ኤሌክትሪክ መኪና። ሞዴል 3 በኖርዌይ እና በኔዘርላንድስ ሪከርዶችን አስመዝግቧል ፣ በ 2019 በእነዚያ አገሮች ውስጥ ምርጥ የተሸጠው የተሳፋሪ መኪና ሞዴል።
የቴስላ ሞዴል ዋይ
ሞዴል ዋይ የታመቀ ተሻጋሪ መገልገያ ተሽከርካሪ ነው። ሞዴል ዋይ ከ ሞዴል 3 ጋር ብዙ አካላትን በሚጋራ መድረክ ላይ ተሠርቷል ። መኪናው እስከ ሶስት ረድፍ መቀመጫዎች (እስከ 7 ሰዎች) ፣ 68 ኪዩቢክ ጫማ (1.9 m3) የጭነት ቦታ (ከሁለተኛው እና ሶስተኛ ረድፎች ጋር) የታጠፈ)፣ እና እስከ 326 ማይል (525 ኪሜ) የሚደርስ የEPA ክልል አለው። thumb|የቴስላ ሞዴል ዋይ ሞዴል Y በማርች 14፣ 2019 ይፋ ሆነ። ለሞዴል ዋይ ማድረስ የተጀመረው እ.ኤ.አ. ማርች 13፣ 2020 ነው። የቴስላ ሞዴል ዋይ በፍሪሞንት ፣ ካሊፎርኒያ በሚገኘው ቴስላ ፋብሪካ እንዲሁም በቻይና በጊጋ ሻንጋይ እየተመረተ ነው። ፋብሪካው ከተከፈተ በኋላ የሞዴል ዋይ እትም በጊጋ በርሊን ይመረታል ተብሎ ይጠበቃል።
ማቅረቡ የተጀመረው በሴፕቴምበር 2015 ነው። እ.ኤ.አ. በ2016፣ አንድ አመት ሙሉ በገበያ ላይ ከዋለ በኋላ፣ ሞዴል X በአለም ከፍተኛ ሽያጭ ካላቸው ተሰኪ መኪኖች ሰባተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል። እስከ ሴፕቴምበር 2018 ድረስ የሚሸጡት 57,327 ክፍሎች ያሉት ዩናይትድ ስቴትስ ዋና ገበያዋ ነች።
ሹልጊ
300px|thumbnail|ንጉሥ ሹልጊ ቅርጫት ይዞ ሹልጊ ከ1966 እስከ 1918 ዓክልበ. ግድም ድረስ የኡርና የሱመር ንጉሥ ነበር። የአባቱ የኡር-ናሙ ተከታይ ነበር። ቀድሞ ስሙ እንደ ዱንጊ በሊቃውንቱ ይታነብ ነበር፤ አሁን ግን አጠራሩ «ሹልጊ» ትክክል እንደ ሆነ ይታመናል።
በአንድ ጽሑፍ ዘንድ (CM48) የሹልጊ አባት ኡር-ናሙ ሲሆን እናቱ የኡቱ-ኸጛል ሴት ልጅ ነበረች። በሹልጊ ዘመነ መንግሥት ከ፵፰ ዓመታቱ ሁላቸው በስም ይታወቃሉ። ከነዚህም ውስጥ ለምሳሌ፦
ከላይ እንደሚታየው፣ በ1943 ዓክልበ. ሹልጊ እራሱን አምላክ እንደ ነበር የሚል አዋጅ ሰጠ። ከዚህ በፊት ነገሥታት ከመሞታቸው በኋላ እንደ አማልክት ቢደረጉም፣ በሕይወቱ ዘመን አምላክ ነኝ ባይ ንጉሥ አሁን የሚታይ ነው። በሹልጊ ስም ብዙ የምስጋና መዝሙሮች በሱመርኛ ተገኝተዋል።
በሌሎች ምንጮች ግን ሹልጊ እንደ ጽድቅ ንጉሥ አልታሠበም። «የዋይድነር ዜና መዋዕል» (ABC 19) የሚባል ሰነድ «ሥርዓቶቹን በትክክል አልፈጸመም፤ የማጽዳቱንም ሥርዓተ ቅዳሴ አረኮሰ» ሲለን CM 48 ሥርዓቶቹን በማይገባ እንደ ቀየራቸው፣ «ሀሣዌ ጽሁፎች» እንደ ቀረጸ በማለት ይከሰዋል። «የቀድሞ ነገሥታት ዜና መዋዕል» (ABC 20) ደግሞ «የወንጀል አመል ነበረው፤ የባቢሎንም መቅደስ ንብረት እንደ ምርኮ ወሰደ» የሚል ክስ አቀረበበት።
በመጀመርያ ዓመቶቹ የዓመት ስሞች በተለይ መቅደሶች ስለ መሥራታቸው ሲሆን ከተሠሩባቸው ከተሞች መሃል ደር አንዱ ነበር። በ፳ኛው ዓመት ግን «የደር ሂሳብ በዶማዎች እንዲከፈል» አዝዞ ከተማውን በቅጣት አስፈረሰው። ከዚያ የዘመተባቸው ቦታዎች በሑራውያን አገር፣ በሉሉቢ ወይም በኤላም ነበሩ። በ፴ኛው ዓመቱ ሴት ልጁ የአንሻን አገረ ገዥ ብታገባም በ፴፬ኛውም ዓመቱ ግን በአንሻን ላይ የቅጣት ዘመቻ እየዘመተ ነበር።
የሹልጊ ተከታይ ልጁ አማር-ሲን ነበር።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
አንኮር ዋት
450px|thumb|አንኮር ዋት፣ ካምቦዲያ አንኮር ዋት በአንኮር፣ ካምቦዲያ በ1140 ዓም ግድም የተጨረሰ ዝነኛ ሥነ ሕንጻ ነው። በመጀመርያ የሂንዱ ሃይማኖት ጣኦት የቪሽኑ ቤተ መቅደስ ነበረ። ሕንጻው ከ1200 ዓም በፊት ግን የቡዲስም ገዳም ሆነ። ፍርስራሹ እስካሁንም ድረስ በአንኮር ከተማ ሊታይ ይችላል።
መደብ:ሥነ ህንጻ መደብ:ካምቦዲያ መደብ:ሥነ ቅርስ መደብ:ቡዲስም
ዳዮድ
thumb|ስዕል 1: ዳዮድን በቅርብ ስንመለከት፣  የመለስተኛ-ኮረንቲ-አስተላላፊው ጠቆር ያለ ሆኖ በስተግራ በአራት ማዕዘን መልክ ተቀምጧል።thumb|ስዕል 2: የተለያዩ ዳዮዶች። በስተግርጌ የምናየው ከዳዮድ የተሰራ የ[[ድልድይ አቃኚ የተባለው የኮረንቲ ፈርጅ አይነት ነው።]] ዳዮድ ማለት የኤሌክትሪክ ፍሰትን በአንድ አቅጣጫ ብቻ የሚያስተላልፍ ሁለት ክንፎች ያሉት የኮረንቲ ፈርጅ ነው ።  ይህ መሳሪያ ብዙን ጊዜ የሚሰራው ሲሊከን ተብሎ ከሚጠራው መሬት ውስጥ የሚገኝ  መለስተኛ-ኮረንቲ-አስተላላፊ (semi conductor) ንጥረ ነገር ነው።
የካቲት ፩
የካቲት ፩ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፶፩ ኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፴፮ ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፪፻፲፭ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፲፬ ቀናት ይቀራሉ።
=ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ቮልዲሚር ዘለንስኪ
ክቡር ደጃዝማች ኃብተስላሴ በላይነህ በተጉለት እና ቡልጋ አውራጃ በከሰም ወረዳ ልዩ ስሙ ውቢት በሚባለው ስፍራ ከታወቁት አባታቸው ከ አቶ በላይነህ ቢተውልኝ እና ከእናታቸው ወ/ሮ ማናለብሽ በድሉ መስከረም
ግንድ የዋጠ
ግንድ የዋጠ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
እንደ እንቁላል ድፍን እንደ መረብ ሽፍን
እንደ እንቁላል ድፍን እንደ መረብ ሽፍን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ነሐሴ ፳፫
ነሐሴ 23 ቀን: አብዮት በዓል በስሎቫክያ...
ልደቶች
መደብ:ዕለታት
ፈሊጣዊ አነጋገር ለ
ለ
የምዕራብ ንጉሥ እናት
በቀርከሃ ዜና መዋዕል ዘንድ፣ በንጉሥ ሹን ፱ኛው ዓመት (2052 ዓክልበ. ግድም) መልዕክተኞች ከምዕራብ ንጉሥ እናት (ሺ ዋንግሙ) ወደ ሹን ግቢ መጥተው «የነጭ ድንጋይ ቀለበቶችና የዕንቁ የቀስተኛ ጣት ቤዛዎች» ስጦታ አቀረቡ። በሌላ ምንጭ (ሹንዝዕ) የሹን ተከታይ ዳ ዩ የሺ ዋንግሙ ተማሪ ነበረ።
ከዚህ በኋላ በቻይና አረመኔ ሃይማኖት ሺ ዋንግሙ እንደ ሕያው ሴት አምላክ ተቆጠረች። በሥነ ቅርስ ከሻንግ ሥርወ መንግሥት (1700 ዓክልበ. ግድም) የተቀረጸ አጥንት በጸሎት ይጠቅሳታል። በ950 ዓክልበ. አካባቢ የነገሠው ዦው ሙ እንዳገኛት በትውፊት ይባላል። በ4ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ላውዝዕ ያስተማረው የዳው ሃይማኖት ደግሞ እስካሁን እንደ ሴት አምላክ ያያታል። በተጨማሪ የቻይና ነገሥታት ጪን ሽኋንግ (250 ዓክልበ. ግድም) እና ሃን ዉ (100 ዓክልበ. ግድም) እንዳገኙአት በትውፊት ይባላል።
መደብ:የቻይና አፈ ታሪክ
የፊት ከብት የእጅ ወረት
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፍሬንድስ (ተከታታይ ፊልም)
250px|thumb|right|ፍሬንድስ ተከታታይ የቴሌቭዥን ድራማ ፍሬንድስ (እንግሊዝኛ: Friends) የአሜሪካ ተወላጅ በሆኑት ዴቪድ ክሬን (እንግሊዝኛ: David Crane)እና ማርታ ኩፍማን (እንግሊዝኛ: Marta Kauffman) የተፈጠረ የቴሌቪዥን ድራማ ነው። ይህ ተከታታይ ፊልም በአየርላይ የዋለው በኤንቢሲ ከእ.አ.አ. ሴፕቴምበር 22፣ 1994 እስከ ሜይ 6፣ 2004 ነበር። ፊልሙ በኒው ዮርክ ከተማ ማንሃታን ውስጥ ስለሚኖሩ ጓደኞች ህይወት ዙሪያ የሚያጠነጥን ሲሆን በይዘቱ በአስቂኝ ንግግሮች እና ድርጊቶች የተሞላ መሆኑ አስቂኝ ፊልም ያሰኘዋል።
መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች መደብ:ተከታታይ ፊልሞች መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት
ሩድራይጌ ማክ ሲጥሪጊ
ሩድራይጌ ማክ ሲጥሪጊ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ111 እስከ 81 ዓክልበ. ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
አብዛኞቹ የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የሩድራይጌ ዘመን ለ70 ዓመታት ቆየ፤ ጥቂቶች ግን 30 ዓመት ይላሉ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) በመከተል፣ ይህ እስከ78 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።) ዘመኑ 30 ዓመት ከሆነ፣ በተረፈ በሌቦር ጋባላ ኤረን እንደሚለው ኮብጣክ ኮኤል ብሬግ በ314 ዓክልበ. እንደ ሞተ ይስማማል።
ቶፒካ
340px|thumbnail ቶፒካ (እንግሊዝኛ፦ Topeka፣ /ቶፒከ/) የካንሳስ አሜሪካ ከተማ ነው። በ1847 ዓ.ም. ተመሠረተ።
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ጅብን ለመግደል ከአህያ ተጠለል
ጅብን ለመግደል ከአህያ ተጠለል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በ 2022 በኢትዮጵያ
2020ዎቹ
በተጨማሪ ይመልከቱ፡ የ2022 ሌሎች ክስተቶች የኢትዮጵያ ታሪክ የጊዜ thumb እ.ኤ.አ. በ 2022 በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ ክስተቶች ።