cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ሶሀባ (sahabah)/ኡሙ አይመን በረካ(ረ.ዐንሁ)
በጊዜው ኡሙ አይመን ወጣት ያልነበረች ሲሆን ውበቷ ጠውልጓል። በዚህ ወቅት 50 ዓመቷ ነበር። ነገር ግን ዘይድ ኢብን አልሐሪሳ ወደ ፊት መጣ አለና የአሏህ መልዕክተኛ ሆይ! እኔ ኡሙ አይመንን አገባታለሁ። በአሏህ ይሁንብኝ! ግርማሞገስና ውበት ካላት ሴት በላጭ ናት አለ። ዘይድና ኡሙ-አይመን ተጋብተው ልጅ ወለዱ፤ ልጃቸውንም ኡሳማ አሉት። ነብዩ(ሰ.ዐ.ወ) እንደ ልጃቸው ይወዱታል። ኡሳማ በወጣትነት ጊዜው እራሱን ለኢስላም ማገልገል ጀመረ። ብኋላ ላይ ረሱል(ሰ.ዐ.ወ) ከባድ ሃላፊነት ሰጡት። ነብዩ(ሰ.ዐ.ወ) ወደ መዲና ሲሰደዱ ኡሙ-አይመን ቤታቸውን እንድትቆጣጠርላቸው እዛው መካ ትተዋት ሄዱ። በመጨረሻ ላይ ግን በራሷ ወደ መዲና ተሰደደች። በዛ በረሃማና ተራራማ መሬት ረጅም እና አስቸጋሪ የሆነ ጉዞ በእግሯ ተጓዘች። ሙቀቱ በጣም የሚያቃጥል ሲሆን አሸዋ ይዞ የሚነፍሰው ንፋስ መንገዱን ይጋርድባት ነበር። ነገርግን ለሙሐመድ(ሰ.ዐ.ወ) ከነበራት ጥልቅ ፍቅር ምክኒያት ፀጥንታ ጉዞዋን ቀጠለች። መዲና ስትደርስ እግሮቿ አብጠውና ቆስለው፤ ፊቷ በአሸዋና በአፈር ተሸፍኖ ነበር። ኡሙ-አይመን ሆይ! እናቴ ሆይ! በእርግጥም በጀነት ቦታ አለሽ አሏት። አይኖቿንና ፊቷን ጠረጉላት፤ እግሮቿን እና ትካሻዋንም አሻሿት። `` በረካ በተለያዩ ዘመቻዎችና ጦርነቶች ተሳትፋለች። ለምሳሌ:- በኡኹድ ውሃ ለተጠሙት ውሃ ታከፋፍላለች፤ የቆሰሉትንም ትጠብቃለች። በኸይበር እና በኹነይን ዘመቻ ረሱልን (ሰ.ዐ.ወ) አጅባለች። ልጇ አይመን የተገደለው በኹነይን ዘመቻ ነበር።
ረሱል(ሰ.ዐ.ወ) ከሞቱ ቡኋላ ከበረካ አይኖች እንባ አይጠፋም ነበር። አንዴ ለምንድ ነው የምታለቅሽው ተብላ ተጠይቃ በአሏህ ይሁንብኝ የአሏህ መልዕክተኛ እንደሚሞቱ አውቃለሁ ነገርግን የማለቅሰው ወህዩ ስለተቇረጠብን ነው ስትል መለሰች።
በረካ ረሱል(ሰ.ዐ.ወ) ከተወለዱበት ጊዜ አንስቶ እስከሞቱበት ጊዜ ድረስ ከጐናቸው ነበረች። ለእስልምና ሃይማኖት የነበራት ፍቅር እጅግ በጣም ጠንካራ ሲሆን የሞተችው በኸሊፋው ኡስማን ዘመን ነበር። ረዲየሏሁ አንሃ
ልግመኛን መምከር ውሀ በወንፊት ማኖር
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሰናፌ
መደብ:የኤርትራ ከተሞች
ኖርፈክ ደሴት
350px|thumb|ኖርፈክ ደሴት ኖርፈክ ደሴት በኦሺያኒያ የሚገኝ የአውስትራሊያ ደሴት ግዛት ነው።
መደብ:አውስትራልያ
ዛሬ ጠምቃ ፈጀችው ጠልቃ ጠልቃ
ዛሬ ጠምቃ ፈጀችው ጠልቃ ጠልቃ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛሬ ጠምቃ ፈጀችው ጠልቃ ጠልቃ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መሐመድ አሚን
መሐመድ ሞ አሚን(Mohamed Amin, ነሐሴ ፳፫ ቀን ፲፱፻፴፭ ዓ/ም – ኅዳር ፲፬ ቀን ፲፱፻፹፱ ዓ/ም) ኬንያዊ ጋዜጠኛ ሲሆን በ77ቱ የኢትዮጵያ ረሐብ ጊዜ ታዋቂ ፎቶግራፎች እና ቪዲዮ ምስሎች በመቅዳት ይታወቃል። ከዚህ በተጨማሪ ሁለቱ አምባ-ገነኖች፤ የኡጋንዳው መሪ ኢዲ አሚንና የኢትዮጵያውን መሪ መንግስቱ ኃይለ ማርያምን አወዳደቅ በካሜራው በመዘገብ ይታወቃል። በ፲፱፻፹፫ ዓ/ም ላይ አዲስ አበባ ውስጥ በነበረ ወቅት በተነሳ የመሳሪያ ማከማቻ ፍንዳታግራ እጁን አጣ። ። አሚን ኅዳር ፲፬ ቀን ፲፱፻፹፱ ዓ/ም በጠላፊዎች ጫና ቆሞሮስ ደሴት አካባቢ በተከሰከሰው የኢትዮጵያ አየር መንገድ በረራ 961 ሲጓዙ ከሞቱት አንዱ ሰው እርሱ ነበር።
የውጭ ማያያዛዎች
መደብ:ጋዜጠኛ መደብ:ኬንያ መደብ:የ77ቱ ድርቅ
ሚካያ በሀይሉ
ሚካያ በሀይሉ (ከግንቦት ፳፪ ቀን ፲፱፻፷፱ ዓ.ም. እስከ ታኅሣሥ ፲፭ ቀን ፳፻፮ ዓ.ም.) ታዋቂ ኢትዮጵያዊ ዘፋኝ ነበረች።
የህይወት ታሪክ
አርቲስት ሚካያ ከአገር ውስጥ ድምፃውያን አስቴር አወቀ እና አለም ከበደ፣ ከአገር ውጭ ደግሞ ቶኒ ብራክስተን እና ትሬሲ ቻፕማን እንደ ምሳሌ ትጠቅሳለች።
ሚካያ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በኢትዮጵያ ቋንቋዎችና ስነ ፅሁፍ የመጀመሪያ ድግሪዋን አግኝታለች። ከሙዚቃ ስራዋ ውጭ በመምህርነት በተለያዩ ትምህርት ቤቶች የሰራች ሲሆን የሁለተኛ ድግሪዋን በመከታተል ላይ ነበረች። በተጨማሪም ዓላማው ለኢትዮጵያ ኪነ ጥበብ መጎልበት የሆነ «ሚካያ አርት ወርክስ» የተሰኘ ድርጅት አቋቁማለች።
ሚካያ በገጠማት የደም ስር መቆጣት የህክምና ክትትል ስታደርግ ቆይታ ታኅሣሥ ፲፭ ቀን ፳፻፮ ዓ.ም. ከምሽቱ 4 ሰዓት አካባቢ በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል በድንገት ህይወቷ አልፏል። የቀብር ስነ ስርዓቷ በለቡ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን ታኅሣሥ ፲፮ ቀን ተፈፅሟል። ሚካያ በሀይሉ የአንዲት ሴት ልጅ እናት ነበረች።
ማመዛገቢያ
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
መናፍቅ
መናፍቅ መንፈቅ ከሚለው ቃል የተገኘ ሲሆን፣ መንፈቅ ማለትም ግማሽ ማለት ነው። መናፍቅ ማለት ከፍሎ የሚያምን ሙሉ እምነት የሌለው ማለት ነው። በክርስትና ትምህርት የማያምን ሰው መናፍቅ አይባልም። ከሀዲ ወይም አህዛብ ይባላል እንጂ።
በክርስትና ትምህርት አምናለሁ ብሎ ነገር ግን ሙሉ የክርስቶስንና የአባቶች ውሳኔዎችን የማይቀበል አካል መናፍቅ ይባላል። መጽሐፍ ቅዱስ ስለአምላክ ማንነት የሚናገረውን የማይቀበል፡ የአምላክን ፈቃዳትና ትእዛዛት በተዛባ መልኩ የሚያስተምር መናፍቅ ይባላል።
ለምሳሌ፡
ፋሲል መዋኛ
የፋሲል መዋኛ በጎንደር ከተማ ከፋሲል ግቢ 2 ኪሎሜተር በስተ ሰሜን ምዕራብ ርቆ የሚገኝ፣  በአጼ ፋሲለደስ ዘመን ተሰረቶ የነበረው የመዋኛ ስፍራ ነው  (በአንዳንዶች ዘንድ በቀዳማዊ ኢያሱ ዘመን እንደተሰራ ይጠቀሳል)።  በመዋኛ ስፍራው መካከል ላይ ያለው ባለ ሁለት ፎቅ ቤት የአጼ ፋሲል መኖሪያ እንደነበር ይገመታል። በአሁኑ ዘመን፣ ለጥምቀት በዓል የሚያገለግል ሲሆን ውሃ በምድር ውስጥ በተቆፈረ ቦይ ከቀሃ ወንዝ ያገኛል። በድሮ ጊዜ በአየር በተነፋ አቅማዳ እየተንሳፈፉ ሰዎች ይዝናኑ እንደንበርና ሁልጊዜም በውሃ የተመላ እንደነበር ይነገራል።  ከአጠገቡ፣ በስተምስራቅ፣  የአጼ ፋሲለደስ ፈረስ የነበረው የዞብል መቃብር ይገኛል።
መደብ:ፋሲለደስ መደብ:ጎንደር መደብ:መዋኛ ስፍራ
መናፍቅ
1. መጽሐፍ ቅዱስ አምላክ በአንድነት በሦስትነት ይኖራል እያለ አምላክ አንድ አካል ብቻ አለው የሚሉ መናፍቃን ይባላሉ፡፡
2. መጽሐፍ ቅዱስ ኢየሱስ ክርስቶስ አምላክ ነው እያለ የኢየሱስ ክርስቶስን አምላክነት የማይቀበሉ፤ ኢየሱስ ክርስቶስ የአብ ልጅ ሳይሆን የአብ ፍጡር ነው የሚሉት መናፍቃን ይባላሉ።
3. የእግዚአብሔር ቃል ሰው ለመዳን እምነትና ሥራ ያስፈልገዋል እያለ ድህነት በእምነት ብቻ ነው የሚሉ እንደ ቃሉ መናፍቃን ይባላሉ ነገር ግን መዳን በ እምነት እንደሆነ ሀዎርያ ፓውሎስ ይናገራል
4. በቅዱስ ቃሉ （በመጽሃፍ ቅዱስ）ያልተጻፈውን አይነት የሚያመልኩ፣ በቃሉ ላይ የሚጨምሩና የሚቀንሱ፥ እንዲሁም የቃሉን ትርጉም የሚያንሻፍፉ መናፍቅ ይባላሉ፠ መደብ:ክርስትና
ሜልንዳል
thumb|right|250px|ሜልንዳል thumb|right|250px| ሜልንዳል (ስዊድንኛ፦Mölndal) የቨስትራ ዬታላንድ፣ ስዊድን ከተማ ነው። 40,000 ሰዎች ገደማ ይኖሩበታል። ከተማው በስካገራክ ወሽመጥ ዳር ይገኛል።
መያያዣዎች
መደብ:የስዊድን ከተሞች
ቀንድ እገባበት ጅራት አይቀርም
ቀንድ እገባበት ጅራት አይቀርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዴንዲ (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
thumb|right
1 ቱትሞስ
፩ ቱትሞስ ዓኸፐርካሬ (ግብጽኛ፦ /ጀሁቲመስ/) በጥንታዊ ግብጽ የግብጽ አዲስ መንግሥትና የ18ኛው ሥርወ መንግሥት ፈርዖን ሲሆን ምናልባት 1513-1501 ዓክልበ. የገዛ ነበረ።
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
ማኅበሩ በጎሣ ምክንያት መጣላቱ እንደማይረባቸው፤ አንድነታቸውን አጽንተው በበለጠ ክብር እንዲኖሩ ለማኅበሩ የጻፏቸው ምክርና ተግሳጽ።
1 ቱትሞስ
ቱትሞስ የቀዳሚው የ1 አመንሆተፕ አልጋ ወራሽ ተደርጎ ነበር፣ ዝምድናው ግን በእርግጡ አይታወቅም። የቱትሞስ እናት ስም ሰንሰነብ እንደ ነበር ይታወቃል። በቀዳሚው በአመንሆተፕ ዘመን ፱ኛው አመት የሥነ ፈለክ ሊቃውንት የውሻ ኮከብ (ሲሪዩስ) የተነሣበት ቀን ስለ ዘገቡ፣ የቱትሞስ ዘመን በ1513 ዓክልበ. ያህል እንደ ጀመረ ሊታወቅ ይቻላል።
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
የተላከ ከእቴጌ ጣይቱ፤ ብርሃን ዘኢትዮጵያ ይድረስ ከማህበረ ዴር ሥልጣን ወደብረ ገነት ዘኢየሩሳሌም፤
1 ቱትሞስ
የጦር አለቆቹ አሕሞስ ወልደ አባና እና አሕሞስ ፐን-ነኽበት ሁለቱ በመቃብር ጽሑፎቻቸው ውስጥ በኩሽ መንግሥትና በ «ናሓሪን» (ምሥራቅ ሶርያ) ላይ በዓኸፐርካሬ ዘመን እንደ ዘመቱ ዘግበዋል። በናሓሪን አገር ግብጻውያን ሠረገሎች፣ ፈረሶችና ባርዮችን ማረኩ። የመርከብ ኃይል አለቃ አሕሞስ ወልደ አባና እንደ ገለጸው፣ ፈርዖኑ መጀመርያ በረጨኑ (ምዕራቡ ሶርያ) ደርሶ ከዚያ በናሓሪን ዘመተ። ወደ ደቡብ በከነዓን/እስራኤል የሚቃወሙት ሕዝብ ባይጠቀሱም፣ ግብጻውያን በመርከብ በሶርያ እንደ ደረሱ ይቻላል። በኋላም የ3 ቱትሞስ ጽላት እንዳለ፣ በኤፍራጥስ ወንዝ ላይ በ1 ቱትሞስ ድሮ ጽላት አጠገብ ሌላ ጽላት አቆመ። «ናሓሪን» ማለት ከኤፍራጥስ ማዶ ወይም አራም-ናሓራይን ሲሆን ከትንሽ በኋላ ይህ የአዲሱ ሚታኒ መንግሥት መጠሪያ ሆነ፤ ኗሪዎቹም ያንጊዜ ሑራውያን ተባሉ። እንዲሁም የውሃ ሰዓት ፈልሳፊውና የከዋክብት መርማሪው አመነምኸት በጻፈው መግለጫ የ«መተኒ» (ሚታኒ) ዘመቻ ሲጠቅስ፣ ማለቱ ይኸኛው የ1 ቱትሞስ እንደ ነበር ይታመናል።
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
እጅጉን እንዴት ናችሁ፡ እኔ እግዚአብሔር ይመስገን ደህና ነኝ፡፡ እስካሁንም አለመላኬ ጠብና ድብልቅልቅ እያደረጋችሁ ባትስማሙ ነው። አሁን ግን መስማማታችሁን አድነታችሁን ብንሰማ እጅግ ደስ አለን። እንግዴህ እንዲህ ከተስማማችሁልን አንድነታችሁ ካማረ እናንተን አባቶቻችንን አትርሱን ለማለት እንተጋለን። እናንተም እዘኑ ሐዘናችሁ እንኳን ለኛ ለሌላም ሰው ትተርፋላችሁ። እኔ ጎጃሜ ነኝ፣ እኔ ትግሬ ነኝ፣ እኔ ሸዋ ነኝ እያሉ መጣላቱ ቀርቶ ፩ ልብ ሆናችሁ ዳዊታችሁን ድገሙ። ወትሮ የሚቸግራችሁ በገንዘብና የታዳጊ እጦት ነበር። እኛ ደህና ከሆን እንግዲህ ይህ ሁሉ አይቸግራችሁም። ታኅሣሥ ፴ ቀን ፲፰፻፺፪ ዓመተ ምሕረት አዲስ አበባ ከተማ ተጻፈ።
1 ቱትሞስ
የዘመኑም ፰ኛውና ፱ኛው ዓመቶች የሚጠቀሱ ቅርሶች ስለ ተገኙ፣ የማኔቶን መረጃ 12 ዓመት 9 ወር እንደ ቆየ ሆኖ ይህ እንደ ትክክል ያህል ተቀብሏል።
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
የግርጌ ማኅተም፡ ዝማኅተም ዘእቴጌ ጣይቱ ብርሃን ዘኢትዮጵያ
ናራም-ሲን (አሦር)
ናራም-ሲን የአሹር ንጉሥ ነበር። ምናልባት 1782-1730 ዓክልበ. አካባቢ ገዛ። የ2 ፑዙር-አሹር ልጅና ተከታይ ይባላል።
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
የራስጌ ማኅተም፡ ዝማኅተም ዘእቴጌ ጣይቱ ብርሃን ዘኢትዮጵያ
1 ቱትሞስ
ተከታዩ 2 ቱትሞስ ልጁ በንግሥቱ ሙትኖፍረት ነበር። በሌላ ንግሥቱ ንግሥት አሕሞስ ደግሞ ሴት ልጁን ሃትሸፕሱት ወለደ፤ እርሷም የ2 ቱትሞስ ንግሥትና ወደፊትም በራሷ መብት የግብጽ ንግሥት ሆነች።
ናራም-ሲን (አሦር)
በሃቲ የነበሩት ካሩም (የንግድ ጣቢያዎች) አስቀጠለ። ወደ ዘመኑ መጨረሻ ግን (ምናልባት 1745 ዓክልበ. አካባቢ) የካሩም ንግድ ለ30 ዓመት ያህል እስከ ሻምሺ-አዳድ ዘመን ድረስ ተቋረጠ።
1 ቱትሞስ
መደብ:የአዲስ መንግሥት ፈርዖኖች
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
የተላከ ከእቴጌ ጣይቱ ብርሃን ዘኢትዮጵያ፤ ይድረስ ከማህበረ ዴር ሥልጣን ወደብረ ገነት ዘኢየሩሳሌም፣ እንዴት ሰንብታችኋል፡ እኔ እግዚአብሔር ይመስገን ደህና ነኝ።
ናራም-ሲን (አሦር)
የናራም-ሲን ልጅ 2 ኤሪሹም ተከተለው።
የእቴጌ ጣይቱ ደብዳቤዎች
ለደብረ ሥልጣን በኢየሩሳሌም አባቶች
እናንተ ብትስማሙ እርስ በርሳችሁ ብትፋቀሩ አንድነትችሁን ብታፀኑ ይሻላል እንጂ ትግሬ የብቻ ነው፣ ሸዋ የብቻ ነው፣ ቤገምድር ጎጃም የብቻ ነው እያላችሁ ጎሣ እየለያችሁ ብትጣሉ ምን ትረባላችሁ። እኛስ በኢየሩሳሌም ነገር ይህንን ያህል መድከማችን ያነን ያህል ብር ባንክ አግብተን የዚያን ወለድና ከቤቱ የሚወጣውን ክራይ መስጠታችን እንዳትቸገሩ የሰው ፊት እንዳታዩ ያነን እየበላችሁ ለኛም የጌታችን ደም ከፈሰሰበት ላይ ዳዊት እንድትደግሙልን እንድታዝኑልን እናንተም ፩ነታችሁ እንዲጸና ብለን ነው እንጂ ገንዘቡ ተርፎ ባገራችን በኢትዮጵያ ለምንሰጠው ሰው አጥተን አይደለም።  አሁንም ስለ እግዚአብሔር ብላችሁ እናንተም እርስ በርሳችሁ ተፋቀሩ፡ ለኛም ዳዊት ድገሙልን እዘኑልኝ። ሳትቸገሩ እንዴት የድፍን አውሮፓ መሳቂያ ትሆናላችሁ።  አሁንም ይኸው እማሆይ ወለተ ተክሌ መቃብሬ ከዚያው ይሁን ብላ መጥታለችና አደራችሁን ምኑም በምኑም ነገር እንዳታስቀይሟት። እንግዲህ እሷ እንዲህ አደረጉኝ ብላ የላከችብኝ እንደሆነ እናንተንም እጣላችኋለሁ እኔንም እንዳታስቀይሙኝ። ሰኔ ፳፱ ቀን ፲፱፻ ዓመት አዲስ አበባ ከተማ ተጻፈ።
ናራም-ሲን (አሦር)
የዓመት ስሞች
የያንዳንዱ አሦራዊ ዓመት ስም ለዚያ ዓመት የተሾመው የሊሙ ስም ነበረ። ከዚህ በታች የዓመቱ ሊሙ እና የሊሙ አባት ስም እንደ ኡልትራ አጭር አቆጣጠር ይዘርዝራሉ።
«የማሪ ሊሙ ስሞች ዜና መዋዕል» የተባለው ሰነድ ከዚህ ዘመን ጀምሮ የሊሙ ስምና ተጨማሪ የዓመት ድርጊቶች ይሰጣል። እነዚህ የጎረቤቱ ነገሥታት አሚኑም (የኡኒና ንጉሥ)፣ 2 ኢፒቅ-አዳድ (የኤሽኑና ንጉሥ)፣ 1 ሻምሺ-አዳድ፣ እና የሌሎች ዘመቻዎች ይዘግባሉ። ይህም በታች ይመለከታል።
የአሦር ነገሥታት ዝርዝር ደግሞ በዚህ ናራም-ሲን ዘመን የኢላ-ካብካቡ ልጅ ፩ ሻምሺ-አዳድ ወደ «ካርዱኒያሽ» (ባቢሎን) እንደ ሄደ፤ በኋላም በ1723 ዓክልበ. ከባቢሎን ወጥቶ ኤካላቱምን እንደ ያዘ፣ በ1720 ዓክልበ. አሹርንም ይዞ የአሦር ንጉሥ እንደ ሆነ ይዘግባል።
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ልጅ ይወለዳል ከቦዝ ላም ይገዛል ከወንዝ
ልጅ ይወለዳል ከቦዝ ላም ይገዛል ከወንዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዛር ልመና ሳይያዙ ገና ከተያዙ ብዙ ነው መዘዙ
ዛር ልመና ሳይያዙ ገና ከተያዙ ብዙ ነው መዘዙ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛር ልመና ሳይያዙ ገና ከተያዙ ብዙ ነው መዘዙ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የዝርዝር ሂሳብ (እስታቲስቲክስ)
thumb|right|200px የዝርዝር ሂሳብ (እስታቲስቲክስ) የቁጥር መረጃዎችን ከነጠላ እና የቡድን ሙከራዎች ጋር በማዛመድ ውቴታማ ወደሆነ ጥቅም የሚለውጥ የሳይንስ ዘርፍ ነው። መረጃዎቹን ሰብስቦ ጥቅም ላይ ማዋል ብቻ ሳይሆን የመረጃዎቹን አሰባሰብ ዘዴ እና የሙከራ መንገዶችንም የሚጠቁም ሳይንስ ነው።
*እስታትስቲክስ
ህዝብ
thumb|250px|right|ህዝብ ህዝብ የሰው ልጅ የብዙ ቁጥር ማሳያ ነው።
መደብ:የሰው ልጅ ጥናት
ቀንድ ውስጥ ገብቶ ጅራት አይቀርም
ቀንድ ውስጥ ገብቶ ጅራት አይቀርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሥርዓት አልበኝነት
ሥርዓት አልበኝነት መንግስት ወይንም ሐገር የተባለ አደረጃጀት  ጥቅም የለሽ፣  አላስፈላጊ እና ጎጅ ነው ብሎ የሚያምን የፖለቲካ ርዕዮተ ዓለም ነው።  ሥር ዓት አልበኞች  ሁሉም መንግስታት እንዲፈርሱና በምትካቸው ሰዎች ያለምንም ጉብለት ወይም አስገዳጅ ኃይል   :በራሳቸው ፈቃድ እየተሰባሰቡ የትብብር  ማኅበረሰቦች እንዲመሰርቱ  ይታገላሉ።
አናርኪስም በአውሮጳ አህጉር በ፳ኛ ክ.ዘ. ተመስርቶ ወደ ተቀረው ዓለም የተስፋፋ ንቅናቄ ነው።
መደብ :ፖለቲካ መደብ :ርዕዮተ ዓለም
ዛብ የሌለው ፈረሰኛ ምሳ የሌለው ኮሰኛ
ዛብ የሌለው ፈረሰኛ ምሳ የሌለው ኮሰኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛብ የሌለው ፈረሰኛ ምሳ የሌለው ኮሰኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ልፋት ቢያምርህ መሬት ግዛ ችግር ቢያምርህ ልጅ አብዛ
ልፋት ቢያምርህ መሬት ግዛ ችግር ቢያምርህ ልጅ አብዛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ልፋ ያለው ሊስትሮ እግር ስር ይውላል
ልፋ ያለው ሊስትሮ እግር ስር ይውላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የዞራስተር ፍካሬ ክፍል ፬
ክፍል ፬
የመጀመሪያወቹ ሶስት ክፍሎች ያለምንም ችግር በራሳቸው አንድ የተሟላ ጽሁፍ ይወጣቸዋል፣ ከዚህ አንጻር አራተኛው ክፍል የኒህ የሶስቱ አካል ይሁን እራሱን የቻለ ክፍል ይሁን የሚለው በተመራማሪወች ዘንድ ክርክር አለ። በዚህ ክፍል ዞራስተር አርጅቶ እናገኘዋለን። እንደድሮው ከተራራው ወርዶ ማስተማር አቁሞ የሚፈልጉት ሰወች ተራራው ድርስ መጥተው ትምህርት ሲወስዱ እናነባለን። ዞራስተር ከትልልቅ ሰወች ጋር በመገናኘት እራሱን በኒህ ሰወች ይከባል፣ ምግብንም ከነሱ ጋር ይካፈላል፡፡ እነዚህ ታላላቅ ሰወች፡ የግራና የቀኙ ንጉሶች፣ የአረጀው ምትሃተኛ፣ የሮማው ፓፓ፣ ፈቃደኛው ለማኝና ጥላው፣ ንጹህ አዕምሮ፣ በጣም ፉንጋው ሰው ናቸው። ሁሉም በአዕምሮአቸው ትክክል ነው ብለው የተቀበሉት ነገር ትክክል ሳይሆን  (አምላክ፣ እውነት፣ ልብ) ተጣሞባቸው ስላገኙ፣ ሆኖም ግን ከዚህ በመነሳት ውሳኔ ላይ መድረስ አቅቷቸው ተስፋ የቆረጡ ነበሩ።  በዚህ ምክንያት ድሮ ይሰሩት የነበረውን ስራ መስራት አቅቷቸው የድሮው ስራቸው ተዋናይ/ገጸ ባህርይ  ወደ መሆን የወረዱ ነበሩ።  ለነዚህ ሰወች ሃዘን ሊገባው የነበረው ዞራስተር ከሃዘኑ ጋር ትንቅንቅ በመፍጠር ሃዘኑን ማሸነፍ እንዳለበት ያሳያል። ከዚህ በኋላ በዚህ ክፍል ዞራስተር እንደ አዲስ ሰው ተቀየረ፣
መደብ :የዞራስተር ፍካሬ
ዛፍ ሲወድቅ ከግንዱ ሰው ሲቸገር ከዘመዱ
ዛፍ ሲወድቅ ከግንዱ ሰው ሲቸገር ከዘመዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፍ ሲወድቅ ከግንዱ ሰው ሲቸገር ከዘመዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ማጓጓዝ
በእንሰሳ፣ በሰውኃይል ጎማ ባላቸው ተሽከረካሪዎች በባቡር፣ በቱቦ በውኃ ላይ በሚንቀሳቀስ ጀልባ ወይም መርከብ በሰማይ በራሪ አውሮፕላን፣ሔሊኮፕተርና መንኮራኩር..ወዘተ መሰል ነገር ከመነሻ እስከ መድረሻ ማጓጓዝ ትራንስፖርት 'Transportation' ይባላል፣ የሰዎች፣የፈሳሽ፣የሸቀጥ እና የጥሬ እቃዎች ከቦታ ቦታ እንቅስቃሴ ነው። የማጓጓዣ መንገዶች የሚባሉት/የአየር መጓጓዣ፣የየብስ መጓጓዣ፣የባህር መጓጓዣ፣የባቡር መጓጓዣ፣የገመድ መጓጓዣ፣የቱቦእናየጠፈር መጓጓዣን ያጠቃልላል። መዋቅር፦አስጫኝ፣ጫኝ፣ጭነቱንአስተባባሪአካል፣ወኪል፣ጭነት አስረካቢ ተረካቢ እና ሌሎችም፣ በዚህ መሐል የሰው ማጓጓዝ ስራ ከሌሎቹ ተግባር ይለያል፣
ዋዮሚንግ
thumb|300px|ዋዮሚንግ
ዋዮሚንግ ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ልፋ ያለው ምረጡኝ አለ
ልፋ ያለው ምረጡኝ አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቀኝም ሰገሩ ግራም ሰገሩ መገናኛው ኮሩ
ቀኝም ሰገሩ ግራም ሰገሩ መገናኛው ኮሩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዛፍ በሌለበት እንቧጮ አድባር ይሆናል
ዛፍ በሌለበት እንቧጮ አድባር ይሆናል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፍ በሌለበት እንቧጮ አድባር ይሆናል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የዞብል መቃብር
የዞብል መቃብር የፈረሱ ዞብል መቃብር ነው። ከፋሲል መዋኛ አጠገብ በስተምስራቅ ይገኛል።  ዞብል በአንዳንዶች ዘንድ ተወዳጁ የአጼ ፋሲለደስ ፈረስ መሆኑ ሲታመን አልፎ አልፎ ሌሎች ሰዎች ፈረሱ የፋሲለደስ ልጅ የቀዳማዊ ዮሐንስ ፈረስ ነው ይላሉ።  ሆነም ቀረም የዞብል መቃብር  በክብ ቅርጽ በቅምብብ የተሰራ  መታሰቢያ ሲሆን ከቆይታ ብዛት ጉዳት እየደረሰበትና ዛፎች በመካከሉ እየበቀሉበት እየፈረሰ ያለ ምናልባት ብቸኛው የኢትዮጵያ ፈረስ መዘክር ነው።
ማጣቀሻ
መደብ: ፋሲለደስ መደብ: ጎንደር መደብ: ፈረስ
መርሆተፕሬ ኢኒ
መርሆተፕሬ ኢኒ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ምናልባት ከ1661 እስከ 1659 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ።
ስለ ፈርዖን ኢኒ ብዙ አይታወቅም። የቶሪኖ ቀኖና በተባለው ዝርዝር ዘንድ፣ ዘመኑ ለ፪ ዓመታትና ፫ ወር፣ ፱ ቀን  ብቻ ቆየ። ዘመኑ አጭር ቢሆንም ስሙ በአንድ ጥንዚዛና በአንድ ጋን ክዳን ላይ ተገኝቷል። ደግሞ በአንድ ጽላት ላይ («የካይሮ ፍትሓዊ ጽላት») ከፈርዖን ነቢሪራው 1ኛ ዓመት (1635 ዓክልበ.) ሲሆን አያመሩ የተባለ መኮንን የኤል-ካብ አገረ ገዥ በመርሆተፕሬ 1ኛ አመት (1661 ዓክልበ.) እንደ ተሾመ ይጠቅሳል።
በዚሁም ዘመን ዋና ከተማው እጅታዊ ተተወ፣ ኢኒ የጤቤስ አካባቢ ገዥ ብቻ እንጂ የመላውን ግብጽ ፈርዖን እንደ ነበር አይመስልም።  የዚህ ምክንያት የግብጽ ሃይል እጅግ ተደክሞ ሂክሶስ የተባለው አሞራዊ ወገን በዚያን ጊዜ በስሜን ወረራ ስላደረገ ነው።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
15 October
15 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 5 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ስሜናዊ አውሮፓ
400px|thumb|ስሜናዊ አውሮፓ በ[[ተመድ ዘንድ፦ ጨለማ ሰማያዊ]] 400px|thumb|የስሜን አውሮፓ አገራት በተለምዶ
ስሜን አውሮፓ በጠቅላላ የአውሮፓ ስሜናዊ ክፍሎች ሲሆን፣ አንዳንዴ ታላቁ ብሪታንና አይርላንድ ከነዚህ ጋር ይቆጠራሉ።
መደብ:አውሮፓ
ቶማስ ጄፈርሰን
ቶማስ ጄፈርሰን (ኤፕሪል 13፣ 1743 - ጁላይ 4፣ 1826) ከ1801 እስከ 1809 የዩናይትድ ስቴትስ ሦስተኛው ፕሬዚዳንት ሆነው ያገለገሉ የአሜሪካ ገዥ፣ ዲፕሎማት፣ የሕግ ባለሙያ፣ አርክቴክት፣ ፈላስፋ እና መስራች አባት ነበሩ። በጆን አዳምስ የዩናይትድ ስቴትስ ሁለተኛ ምክትል ፕሬዚዳንት እና በጆርጅ ዋሽንግተን ስር እንደ የመጀመሪያው የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሆነው ነበር. የነጻነት መግለጫ ዋና ጸሐፊ ጄፈርሰን የዲሞክራሲ፣ የሪፐብሊካኒዝም እና የግለሰብ መብቶች ደጋፊ ነበር፣ ይህም የአሜሪካ ቅኝ ገዥዎች ከታላቋ ብሪታንያ መንግሥት እንዲላቀቁ እና አዲስ ሀገር እንዲመሰርቱ አነሳስቷቸዋል። በክልልም ሆነ በአገር አቀፍ ደረጃ ቅርጻዊ ሰነዶችን እና ውሳኔዎችን አዘጋጅቷል.
መገናኛ
thumb|መገናኛ መገናኛ መረጃን ከአንድ ቦታ ወደሌላ ቦታ የማስተላለፍ ሂደት ነው። ይህም ምልክትን ያማከሉ መረጃዎችን በትንሹ በሁለት አልያም በብዙ ምልክቶቹን መረዳት በሚችሉ ተቀባይ እና ላኪዎች መካከል ይተላለፋል።
ቶማስ ጄፈርሰን
ጄፈርሰን የጆን አዳምስ የረዥም ጊዜ ጓደኛ ነበር፣ ሁለቱም በአህጉራዊ ኮንግረስ ያገለገሉ እና የነጻነት መግለጫን በጋራ ያረቀቁ። ሆኖም የጄፈርሰን የዲሞክራቲክ-ሪፐብሊካን አቋም አዳምስን፣ ፌደራሊስትን፣ የፖለቲካ ተቀናቃኙን ያደርጋል። እ.ኤ.አ. በ 1796 በጄፈርሰን እና በአድምስ መካከል በተደረገው ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ጄፈርሰን ሁለተኛ ሆኖ የወጣ ሲሆን በወቅቱ በምርጫ ሥርዓቱ መሠረት ሳያውቅ አዳምስ ምክትል ፕሬዝዳንት አድርጎ መረጠው። ጄፈርሰን በኋላ በ 1800 እንደገና አዳምስን ለመቃወም እና የፕሬዚዳንትነቱን አሸነፈ. ፕሬዝዳንቱን ካጠናቀቀ በኋላ፣ ጄፈርሰን በመጨረሻ ከአዳምስ ጋር ታርቆ ለአስራ አራት ዓመታት የዘለቀ የደብዳቤ ልውውጥ አካፍሏል።
መገናኛ
መደብ:መገናኛ
ቶማስ ጄፈርሰን
እንደ ፕሬዚዳንት፣ ጄፈርሰን የሀገሪቱን የመርከብ እና የንግድ ፍላጎቶች በባርበሪ የባህር ወንበዴዎች እና በብሪታንያ የንግድ ፖሊሲዎች ላይ ተከታትሏል። ከ 1803 ጀምሮ ጀፈርሰን የሉዊዚያና ግዢን በማደራጀት የምዕራባውያንን የማስፋፊያ ፖሊሲ አስተዋውቋል ይህም የአገሪቱን የመሬት ስፋት በእጥፍ ጨምሯል። ለሠፈራ ቦታ ለመስጠት፣ ጀፈርሰን የሕንድ ነገዶችን አዲስ ከተገዛው ግዛት የማስወገድ ሂደት ጀመረ። ከፈረንሳይ ጋር ባደረገው የሰላም ድርድር ምክንያት አስተዳደሩ ወታደራዊ ኃይሎችን ቀንሷል። ጄፈርሰን በ1804 በድጋሚ ተመርጧል። ሁለተኛ የስልጣን ዘመናቸው የቀድሞ ምክትል ፕሬዘዳንት የአሮን ቡር ሙከራን ጨምሮ በቤት ውስጥ ችግሮች ተጋርጠውበታል። እ.ኤ.አ. በ 1807 ጀፈርሰን የብሪታንያ የአሜሪካን የመርከብ ዛቻን ተከትሎ የእገዳ ህግን ሲተገበር የአሜሪካ የውጭ ንግድ ቀንሷል። በዚያው አመት ጀፈርሰን ባሪያዎችን ማስመጣትን የሚከለክል ህግን ፈረመ።
ሊክተንስታይን
*
ሰቀላ (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ቴክኖዎሎጂ
ቴክኖሎጂ የመሳሪያዎች አጠቃቀም እውቀት ወይም ዘዴ እና ጥበብ ወይም መሳሪያዎችን (እቃዎች ወይም ልብሶች ሊሆኑ ይችላሉ) የማደራጀት እና የማምረት መንገድ ነው።
ደግሞ ይዩ
*
ቅቤ
320px|thumb|ቅቤ በዳቦ ቅቤ ወተትን በመናጥ አሬራ ከተለየ በኋላ የሚቀር ስባት ነው።
መደብ:አበሳሰል
ልፋ ያለው በህልሙ ሲሸከም ያድራል
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
መይን
thumb|300px|መይን
መይን (Maine) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
የዞራስተር ፍካሬ ክፍል ፫
ክፍል ፫
በማለት ዞራስተር ከተከታዮቹ ተለይቶ ከባዱን ስራውን ለመፈጸም ባዘነ። ግቡም የ"በላይ ሰው"ን ማስተማር አቁሞ እራሱ የበላይ ሰው ለመሆን ነበር።
ዞራስተር በከተሞችና በባህር ጠረፎች በሚዋትትበት ዘመን መንፈሱን ወደታች ስለሚጎትተው የስበት ሃይል ማውጣት ማውረድ ጀመረ። ይህ ሃሳቡን ወደታች የሚጎትተው መንፈስ ባለፈው ክፍል አዋቂው የነገርው የ«ሁሉ ነገር ከንቱነት ነበር።  ሁሉም ወደ ላይ የተወረወረ ነገር ወደ መሬት መልሶ ይወድቃል፣ ስለሆነም ሁሉም የከንቱ ከንቱ ነው!»
ዞራስተር ይህን ወደታች የሚጎትት የስበት ሃይል ለማሸነፍ የሁሉ ነገር ዘላለማዊ መመላለስን ሃሳብ ማውጣት ማውረድ ጀመረ። በአለም ላይ ያለው የቁስ ብዛት የተወሰነ ሲሆን ጊዜ ግን የማያልቅ ጅረት ነው። ስለሆነም በቁስ ውስጥ ያሉት እያንዳንዱ አተሞች የሚደረደሩበት መንገድ ስፍር ቁጥር ባይኖርውም... ከጊዜ ወሰን የለሽ የትየለሌንት አንጻር እያንዳንዱ የአቶም አደራደር ዘዴ ተመልሶ ይመጣል። እያንዳንዱ ቁስ ያለፈበትን አደራደር በዘመናት ይደግማል። ሁሉም ነገር ተመልሶ ይመጣል። ሁሉም ኅልው ነገር ካሁን በፊት ኅልው ነበር ስለዚህ መጭው ዘመን እንደ በፊቱ ነው።
ነገር ግን የዘላለም መመላስ ዞራስተርን ከማስደስተ ይልቅ በጣም በጠበጠው። በዚህ ፍልስፍና መሰረት ሁሉ የሰው ልጅ የበላይ-ሰው ለመሆን የሚያደርገው ጥረት  መና ሆነ እንደገና ወደ ነበረበት ዝቅተኛ ስብእና ጊዜውን ጠብቆ ይመለሳል።  የበላይ ሰው ማለት የሰው ልጅ በትግል የወጣው ተራራና ከዚህም ተራራ ተነስቶ ወደ  የበለጠ ከፍታ የሚወጣጣበት ሳይሆን በአዙሪት ውስጥ ያለ አንድ አልባሌ ነጥብ ሆነ።  ሃሳቡ ዞራስትራን ክፉኛ አውኮት ሲቆዝም የአንድ ወጣት እረኛ ታሪክ በራዕይ መልኩ ታየው። እረኛው ጉሮሮ ውስጥ ጥቁር እባብ ተሰንቅሮ መተንፈሻ አሳጣው።  እባቡንም ከጉሮሮው መንግሎ ለማውጣት የማይቻል ሆነ። በዚህ ጊዜ ዞራስተር ድምጹን ከፍ አድርጎ "እራሱን ግመጠው!" ብሎ ለዕረኛው ጮኽ። ዕረኛውም የተባለውን በማድረግ የእባቡን እራስ ቱፍ ሲል የነጻነትን ሳቅ ያቀልጠው ጀመር። ከዚህ ጀምሮ ዞራስተር አንድና አንድ አላማ ብቻ ህይወቱን ገዛ፣ እርሱም ወደታች የሚጎትተውን መንፈስ በማሸነፍ ልክ እንደ እረኛው የነጻነቱን ሳቅ መሳቅ።
ለማጠቃለል ያክል፣ የመጽሃፉ የመጀመሪያ ክፍል የ"በላይ ሰውን" መምጣት የሚሰብክ ሲሆን፣ እጅግ በለመለሙና ጣፋጭ በሆኑ እይታወች የታጀበ ነበር። ክፍሉ ከተዘበራረቀው የባህል ፍርክስካሽ የተስተካከለ ስልጣኔን ለመገንባት የሚጥር ነው። ሆኖም ሁሉም የተስተካከለ ነገር የተሸሸገ ዝብርቅርቅ አስከፊ ነገር ስላለው፣ ይህም አስከፊ ነገር ዞሮ ዞሮ እራሱን የበላይ ስለሚያደርግ፣ ይህን መጋፈጥ ግድ ይላል። የአፖሎ ቀን ያለ ዳዮኒስ ጭለማ ኅልው አይሆንም። ማታው እንዳውም ከቀኑ በጣም ሃይለኛ ነው። እኒህ ጭለማ የሆኑ የህይወት ኃይሎች  እጅግ ሃይለኛ ስለሆኑ ሰወች ብዙ ጊዜ  ከህይወት መራቅ ይመርጣሉ፣ ስለዚህም በብዙወች አስተያየት ህይወት እጅግ ስቃይ የበዛበትና መጥፎ ሲሆን፣ ኑሮ መሸነፍ ያለበት ነገር ነው ብለው ያምናሉ።  የዞራስተር አላማ እንግዲህ ምንም እንኳ ህይወት ብዙ ጊዜ  ሽብር ቢኖረውም፣ መጥፎውም ቢበዛም ህይወት መኖር ያለበትና መደገፍ ያለበት እንደሆነ ማሳየት ነው። የመጽሃፉ የመጨረሻ ክፍል የዋናወቹ ገጸ ባህርያት ወደ ህይወትን ከነሽብሩና ጭለማው መውደድን ሽግግር ይተርካል።  ከብዙ ማሰብና ማስተማር በኋላ - ህይወትን መኖር፣ ህይወትን ማፍቀር።  የሚያይ፣ የሚሰማው፣ የሚያውቅ ፍቅር።
ከዘላለም መመላለስ በተጨማሪ ኒሼ ስለ አዳዲስ ህግጋት/ዋጋወች ማውጣት በዚሁ ክፍል አጥብቆ አስተምሯል።
መደብ :የዞራስተር ፍካሬ
ቴሌብር
ቴሌብር (ላቲን፡ Telebirr፤ እ.ኤ.አ. ግንቦት 11 ቀን 2021 ተጀምሯል) በኢትዮ ቴሌኮም ማለትም በኢትዮጵያ ብቸኛ የቴሌኮሙኒኬሽን እና የኢንተርኔት አገልግሎት አቅራቢ ድርጅት ባለቤትነት የተጀመረው የሞባይል ገንዘብ አገልግሎት ነው። ቴሌብር ያለ ጥሬ ገንዘብ ግብይትን የሚያቀላጥፍ ስርዓት ነው። የኢትዮ ቴሌኮም ደንበኞች በቴሌብር እገዛ ክፍያ መፈጸም ፣ ገንዘብ ማስተላለፍ እና የሞባይል የኋላ አገልግሎት ማግኘት ይችላሉ። ይህም ደንበኞች በሁሉም አውታረመረቦች ላይ ገንዘብ እንዲያስተላልፉ ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለሸቀጦች እና አገልግሎቶች እንዲከፍሉ፣ ለትምህርት ቤት ክፍያዎች ፣ ለፍጆታ ክፍያዎች እና ወዘተ በቀላሉ ክፍያ እንዲያደርጉ በእጅጉ ይረዳቸዋል።  በተጨማሪም የሞባይል የአየር ሰዓት እና ጥቅልሎችን በቀላሉ እንድገዙም ያስችላቸዋል።
ምዝገባ
አገልግሎቱ ለማንኛውም የኢትዮ ቴሌኮም ደንበኛ ሙሉ በሙሉ ተደራሽ ቢሆንም ተጠቃሚዎቹ አገልግሎቱን ለማግኘት ቴሌብር በተባለው የሞባይል አፕሊኬሽን በኩል ወይም በተፈቀደለት ወኪል ወይም በኢትዮ ቴሌኮም ሱቅ ወይም ያልተዋቀረ ማሟያ አገልግሎት መረጃ (ዩ.ኤስ.ኤስ.ዲ) ማለትም በ *127# በሀገር አቀፍ ደረጃ መመዝገብ አለባቸው።
ውጫዊ ማስፈንጠሪያ
መደብ:የኢትዮ ቴሌኮም አገልግሎቶች
ቀድሞ ነበር እንጂ መጥኖ መደቆስ አሁን ምን ያደርጋል ድስት ጥዶ ማልቀስ
ቀድሞ ነበር እንጂ መጥኖ መደቆስ አሁን ምን ያደርጋል ድስት ጥዶ ማልቀስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ኒው ጄርዚ
thumb|300px|ኒው ጄርዚ
ኒው ጄርዚ (New Jersey) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
ፍቅር በዘመነ ሽብር
ፍቅር በዘመነ ሽብር በ1967 ዓ.ም. የጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ ያወጀውን የእድገት በህብረት ዘመቻን መሰረት በማድረግ መኮንን ገ/ እግዚ የተጻፈ ልብወለድ ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ሥነ-ጽሁፍ
አይስ ክሬም
300px|thumb|አይስ ክሬም አይስ ክሬም ከተበረደ ወተት የሚሠራ ልዩ ልዩ ጻዕሞች የሚጨመሩበት ጣፋጭ ነገር ነው።
መደብ:አበሳሰል
ዛፍ እራሱን ያውቃል
ዛፍ እራሱን ያውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፍ እራሱን ያውቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቀድሞ ነበር እንጂ ተራምዶ ማለፍ አሁን ምን ይሆናል ተይዞ መለፍለፍ
ቀድሞ ነበር እንጂ ተራምዶ ማለፍ አሁን ምን ይሆናል ተይዞ መለፍለፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ልፋ ያለው አንድ እንጨት ያስራል
ልፋ ያለው አንድ እንጨት ያስራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዴዶ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የዳግማዊ ምኒልክ ደብዳቤዎች
ዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ በየጊዜው ከጻፏቸው ታሪካዊ ደብዳቤዎች (በተቻለ መጠን በቀጥታ ከአማርኛው የተወሰዱ )እኒህ ንጉሠ ነገሥት ታላቅና ብልህ መሪ፣ አገር ወዳድ፣ ሃይማኖተ ጽኑዕ እና የዘመኑን የአውሮፓውያንን ተንኮለኝነት በጥልቅ የተረዱ ኢትዮጵያዊ ንጉሠ ነገሥት እንደነበሩ መገንዘብ እንችላለን።
ወደ ሮማ ሊቀ ጳጳስ ሌዎን ፲፫ ኛ
thumb|left|ገጽ ፩ thumb|bottom|ገጽ ፪ thumb|bottom|ገጽ ፫ ሞዓ አንበሳ ዘእምነገደ ይሁዳ ዳግማዊ ምኒልክ ሥዩመ እግዚአብሔር ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ።
ይድረስ ከሮም ሊቀ ጳጳሳት ሌዎን ፲፫ ኛ፤ ሰላም ለርስዎ ይሁን
ክቡር ሊቀ ጳጳሳት ሆይ።
በዚህ ደብዳቤ ቀጥሎ የሚጻፈውን ግፌን አስታውቅዎታለሁ። የኢትዮጵያ ነጻነቷና ራሷን የቻለች መንግሥት ባጠገቧም ጎረቤት የሌላት መሆኗ አስቀድሞ በዮሮፓ መንግሥታት ሁሉ የታወቀ ነው። ከግራኝ ዠምሮ እስካሁን በአሕዛብ እጅ ተከባ ዘወትር በጦርነት ድካም ነው ኑሯችን። ከዮሮፓ የጦር መሳሪያ አስመጥቼ ሠራዊቴን ዘወትር ከጦርነት ድካም አሳርፋለሁ ስል ከንጉስ ዑምበርቶ አባት (ዳግማዊ ቪክቶር ኢማኑኤል ጋራ የፍቅርን ነገር ዠመርኩ። ንጉሥ ዑምበርቶም መንግሥት በያዙ ጊዜ እኔም እንደአባቴ ፍቅርን እወዳለሁ ብለው ቢልኩብኝ እኔም እንደአባትዎ ታፈቀሩኝ እሺ ብዬ ፍቅርን ተቀበልሁ። ኮንት አንቶኔሊ የሚባል የኢጣልያ ሰው በገንዘብዎ ጠበንጃ ልግዛልዎ ቢለኝ ብዙ የዝሆን ጥርስና ወርቅ ሰጥቼው ይዞ ሄዶ ከንጉሥ ዑምበርቶ አስፈቅዶ ገዝቶልኝ ቢመጣ ከመንግሥት ፈቃድ በማግኘቱ እጅግ ደስ አለኝ። ሁለተኛም ንጉሥ ዑምበርቶ ኮንት አንቶኔሊን የመንግሥት መልክተኛ አድርገው ወደኔ ሰደዱት። ተልኮ ያመጣውም ቃል ይህ ነው። ነጋዴም እንዲነግድ የጦር መሳርያ እንዳይከለከል ይፈቀድልዋል። እርስዎም ባሪያ እንዳይሸጥ ይከለክላሉ በሌላ መንግሥት ያለ መሳርያ ሁሉ ብትፈልጉ በኛ በር ይወጣላችኋል አይከለከልም። እንደ ዮሮፓ ነገሥታት የተጠላው ውል(የውጫሌ ውል) በአምስት ዓመት ይለወጣል የተወደደው ይረጋል። ምጥዋ ሐሩር ሆኖብናል ለሰዋችን ማሳረፊያ ጥቂት ነፋስ ያለበት ሥፍራ እንዲሰጡን የፍቅርን ውል ይህን እናድርግ ብለዋል አለኝ። እሺ ይሁን ብዬ እኔም ለመንግሥቴና ለኔ የሚስማማና የሚጠቅም ቃል በአማርኛ በትክክል አድርጌ አስጥፌ ብሰጠው አስራ ሰባተኛው ክፍል ላይ  ቃሉን በኢጣልያ ቋንቋ ለውጠው ከጥንት ዠምሮ ነፃ የነበረውን መንግሥቴን የሚያዋርድ የማይስማማኝ ቃል ቢሆንብኝ እኔ ባስጣፍኩት በአማርኛው ቃል ይርጋ ኢጣልያው ቋንቋ ከኔ ከአማርኛው ጋር ያልተካከለ ነው አሁንም በትክክል እናድርገው ብዬ ወደ ንጉሥ ዑምበርቶ ብልክባቸው ምላሽ ሳይሰጡኝ ቀሩ። እኔም ነገሩ ለተንኮል እንደሆነ አውቄ የክርስቲያን ደም በከንቱ እንዳይፈስ አስቀድሜ ለዮሮፓ ነገሥታት ሁሉ ከንጉሥ ዑምበርቶ በውሉ እንዳልተስማማን አስታወቅሁ፤ የእውነት ፍርድ አገኛለሁ ስል። ሁለተኛም አምስት ዓመቱ ሲደርስ የጠላነው እንዲቀር የወደድነው እንዲረጋ ሰው ይላኩልኝ ብዬ ብልክ እስከምላሹም አስቀሩት። ከዚህ ወዲህ ይልቅ ክፉ ነገር እየበረታ ሄደ። አሽከሬን ደጃች መሸሻን አለፍርድ አሰሩት። ልክ አበጅቼ የሰጠኋቸውን አገር አልፈው የሾምኩትን ሹም ራስ መንገሻን ወግተው አባረው አገሬን ትግሬን በሙሉ ያዙት። ከዚያ አልፈው ላስታ መሬት እስከ አሸንጌ ድረስ ወጡ። ከዚህ ወዲያ አገር የሚጠብቁ መኳንንቶች ከኔ ብሰድ አምባላጌ ላይ በር ይዘው ቆይተው ተዋጉዋቸው የእግዚአብሔር ኃይል በኔ ሰዎች አድሮ ድል አደረጉዋቸው። እኔም ወደዚያው ተከትዬ ብሄድ መቀሌ እርድ ገብተው አገኘሁ። ጦርነት ተሆነ ከትልቁ ጋር እዋጋለሁ እናንተ ክርስቲያኖች በወሀ ጥም አትለቁ ብዬ እስከ መሳሪያቸው ከእርድ አሰጥቼ ለጀነራል ባራቲዬሪ ሰደድኩለት። እኔም ከዚያ ተጉዤ አድዋ እከተማዬ ሰፍሬ ጀነራል ባራቲዬሪ እውነት የመሰለ የእርቅ ቃል ላከብኝ። እኔም እርቅ ከፈለጉ ብዬ ሠራዊቴን ቀለብ ሰድጄ ሣለ እንደ ዮሮፓ ነገሥታት ሥራት ሁሉ ጠብ መፈለጋቸውን ሳያስታውቁኝ እንደ ወምበዴ ሥራት ሌሊት ሲገሠግስ አድሮ ሲነጋ ግምባር ካደረው ዘበኛ ጋር ጦርነት ዠመረ። ጥንት ከአሕዛብና ከአረመኔ አገራችንን ጠብቋት የሚኖር አምላክ ከኛ ባይለይ በእግዚአብሔር ኃይል ድል አደረግኋቸው። ከዚያ ሄጄ አስመራንም የኔን አገር ሁሉ አስለቅቃለሁ ብዬ ተጉዠ ሣለሁ ጀነራል ባልዲሤራ በኢጣልያ ሠራዊት ሁሉ ላይ ተሹሜ መጥቻለሁ ንጉሥ ዑምበርቶም ሲለዩኝ እርቅ ነውና እምፈልግ እርቅ አድርግ ብለውኛል ብሎ በማጆር ሣልሳ እጅ ወረቀት ቢልክብኝ እኔ በወደድሁት ከታረቃችሁ የሚስማማኝ ቃል ከሆነ እውነተኛ ሰው  አዲስ አበባ እከተማዬ ድረስ ይምጣና ይጨርስ ብዬ እኔም ወደከተማዬ ተመልስኩ። እስካሁን በትግሬ አለሥራት ያለቀው መኳንንትና ባላገር የውሮፓ ነገሥታትና መኳንንት ሁሉ የተደረገውን ግፍ አመለክታለሁ። የኢጣልያ ገንዘብ በላያችን ላይ የለብን፣ ካገራቸውም ድንበራቸን የራቀ ነው። ዓለም ከተፈጠረ ዠምሮ ነፃነቱና ራሱን የቻለ መንግሥት የሆነውን በተንኮል ሊወስዱት እንዴት ይቻላቸዋል፡ ይህን የግፍ ፍርድ በሙሉ ልቦናዎ በውል እንዲመለከቱት ተስፋ አለኝ። ኢጣልያኖች ግን ይኸን ሁሉ ግፍ ሲያደርጉብኝ እነሆ እኔ የማደርገው የነበረ እነሱን ማክበር ሲመጡ በሥራት መቀበል ሲመለሱ በሥራት መሸኘት። ደግሞ በተሰጠኝ ሥልጣን ሁሉ የባሪያን ንግድ መከልከል በኔ መንግሥት እንፈዲ መሐመድ ብቻ የባሪያ ንግድ አልተው ቢለኝ ስለዚህ አውሳ ጦር ሰድጄ አስወጋሁት። ይህ ፈቃድ የኔ ብቻ አይደለም የመላ ዮሮፓም እንደሆነ አውቃለሁ። በመጋቢት በ ፳፫ ቀን በመቀሌ ሰፈር በ ፲፰፻፹፰ ዓመተ ምሕረት ተጻፈ ማኅተም
ወደ ሮማ ሊቀ ጳጳስ ስለአድዋ ምርኮኞች
thumb|left
ማኅተም፡ ምኒልክ
ማኅተም፡ ሞአ አንበሳ ዘእምነገደ ይሁዳ ምኒልክ ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ (ባለ አንበሳ)
ሞአ አንበሳ ዘእምነገደ ይሁዳ ዳግማዊ ምኒልክ ሥዩመ እግዚአብሔር ንጉሠ ነገሥት ዘ ኢትዮጵያ
ይድረስ ወደተከበሩ የተቀደሱ የሮም ሊቀ ጳጳሳት ሌዎን ፲፫ ኛ
ሰላም ለርስዎ ይሁን።
የከበረው ያባትነትዎ ደብዳቤዎ ባቡነ መቃርዮስ እጅ ደረሰልኝ። በዚህም ደብዳቤዎ የቀድሞ መላላካችንን አሳምሮ የሚያስታውስ እግዚአብሔር ከኔ እጅ የጣላቸውን ስለኢጣልያ ምርኮኞች የቸርነት ሥራ እንድሰራ የሚያመለክት መሆኑን በጣም አየሁ። ደግሞም የከበረ ቅድስናዎ ከአቡነ መቃሮስ የበለጠ ነገሩን በጣም አስረድቶ አጣፍጦ ሀሳብዎን የሚናገር መላክ እንዳይቻልም አወቅን። የክርስቲያን ሁሉ አባት የላከው እጅግ የሚያስደንቅ ደብዳቤዎን ባነበብኩ ጊዜ ልቤን መታው። ዳግመኛም የከበረውን የመልክተኛዎን የቃል ንግግር በሰማሁ ጊዜ ልቤ ቅድስናዎ በማክበር ለለመኑኝ ጉዳይ ለመፈጸም ጨክኖ ነበር። እኔ ሣልፈልገው በዚህ በከፋ ጦር ደማቸው ለፈሰሰ በከንቱ ላለቁት ወታደሮች እጅግ አለቀስሁ። ነገር ግን ቅድስናዎ የተመኙትን ለፈጸም የኢጣልያ መንግሥት ያልታሰበው የዛሬ ሥራቸው የማያስፈጽመኝ ሆነ። ይህነንም ማለቴ የእርቅ ፈቃድና በደህና ለመላላክ ካሳዩኝ በኋላ ሥራቸው በጦርነት እንዳለኝ አድርገው ይሄዱ ዠመር። አሁንም የሚገባኝ ንጉሥነቴና የሕዝብ አባትነቴ ይህን አውቀ በእጀ ያለውን የእርቅ መያዣ መልቀቅ የማይቻለኝ ሆነ። ቅድስናዎ ያሰበውን ሀሳብ ደስ ለማሰኘት የኔንም መልካሙን ሀሳብ ለመፈጸም ከለከለኝ። በክርስቲያንነቴና በንጉሥነቴ ልብ አውጥቼ አውርጄ ሳበቃ የፍቅሬን ምልክትና ብዙ ማፍቀሬን ሌላ ቀን አደርገዋለሁ ማለት ስለሆነብኝ ዛሬ ሳይሆንልኝ መቅረቱ እጅግ ያሳዝነኛል። እግዚአብሔር አደራ የሰጠኝ መንግሥቱን የሕዝቤን ነፃነት የምፈልግ ስለሆንሁ በክርስቲያኖች ሁሉ በማክበር የሚሰማውን የቅድስናዎ ድምጽ ለኛ ብለው እንደሚያሰሙልኝ ተስፋ አለኝ። ይህ የሆነ እንደሆነ ከዘመዶቻቸውም ለተለዩ ምርኮኞች በቅርቡ ለመመለስ እንዲመቸን ማድረግዎ ነው። ነገር ግን ይህ ነገር እስኪጨረስ ድረስ ከኔ ዘንድ ያሉትን ምርኮኞች እንደ ክርስቲያን ሥራ ከዚህ ቀደም ጠብቄ በመልካም አድርጌ እንዳኖርኋቸው ይልቁንም ከእንግዴህ ወዲህ ስለርእዎ(ስለ እርስዎ) ፍቅር በጣሙን ጠብቄ በደህና አሣምሬ እንዳኖራቸው በዚህ አይጠርጥሩኝ። በመስከረም በ፳፪ ቀን ባዲስ፡ አበባ ከተማ ተጻፈ። በ፲፰፻፹፱ ዓመተ ምሕረት --- thumb|right ጥር 7፣ 1879 ዓ.ም. የተጻፈ። ስለ ሐረር ዘመቻ የሚያትት።
መደብ:አጼ ምኒልክ መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን
መስከረም ፲፯
መስከረም ፲፯
እንኳን ለብርሃነ መስቀሉ በሰላም አደረሰዎ!
በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፲፯ኛው ዕለት ነው።  ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነሉቃስ  ፫፻፵፱ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ  ዮሐንስ ፣ ማቴዎስ እና ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፵፰ ዕለታት ይቀራሉ።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በዚህ ዕለት ኢየሱስ ክርስቶስ በቀራንዮ የተሰቀለበትን መስቀል ከተቀበረበት ሥፍራ ለማውጣት ቁፋሮ የተጀመረበትን ዕለት በማስታወስ በሰፊው እና በደመቀ ስርዓት ታከብራለች።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
አረም
አረም ማለት ማንኛውም በአንድ ወጥ የተክል ዝርያ መሃከል በቅሎ የሚገኝ ተክል ነው።
መደብ:አትክልት
ቀንጠፋ
300px|thumb|ቀንጠፋ ቀንጠፋ ወይም ቆንጥር (Pterolobium stellatum) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
ሌላ ዝርያ፣ የግራር ዛፍ አይነት Acacia brevispica ደግሞ «ቀንጠፋ» ተብሏል።
ሁለቱም በአተር አስተኔ ወይም «አባዝርት» አስተኔ ናቸው።
ሸማመተው
ሸማመተው በ2007 እ.ኤ.አ. የወጣ የሚካያ በሀይሉ የመጀመሪያ አልበም ነው። በአልበሙ ላይ ካሉት ዘፈኖች ውስጥ የስምንቱ ግጥም በሚካያ የተደረሱ ሲሆኑ የቀሪዎቹ ሶስት ግጥሞች ደግሞ ከኤልያስ መልካ ጋር በመተባበር የተደረሱ ናቸው። በዚህ አልበም ውስጥ የሚገኘው «ደለለኝ» በመባል የሚጠራው ዘፈን በ2000 በናይጄሪያ በተካሄደው የኮራ የሙዚቃ ውድድር ከምርጥ አስሮች ውስጥ ገብቶ ነበር።
ቀንጠፋ
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በምሥራቅ አፍሪካና በየመን ይገኛል። በድንጋያማ ዳገት፣ በወንዝ ደለል፣ በጫካ ዳርቻ ይገኛል።
ሸማመተው
ማመዛገቢያ
መደብ:አልበሞች
ቀንጠፋ
የተክሉ ጥቅም
ለቊጥቋጦ-ኣጥር ይስማማል። ቡቃያዎቹም ለከብት መኖ ይሰበሰባሉ።
በኢትዮጵያ፣ የተደቀቀው ልጥ ጭማቂ በቆዳ ፋቂ ለማቀላት ተጠቅሟል። ቅጠሎቹም ሲደቀቁ ጨለማ-ቀይ ቀለም ይሠራል።
ቻይንኛ
ቻይና፣ ታንግ የቻይና ቋንቋ፣ የቻይና ቋንቋ መሆኑን ወይም የቻይና ቋንቋዎች የቻይና ቋንቋ ቋንቋዎች አንዱ ነው፡፡አንዲት ቋንቋ ቢታየው በዓለም ቋንቋ በጣም የተጠቃሚ ቋንቋ ነው፤ አሁን የዓለም ሕዝብ አምስተኛው ቋንቋ ነው።ብዙ ቅርንጫፎች አሉት፡፡ከዚህም በላይ ቻይናውያን እንደ ሻንካይ ተጋራሚ አካባቢ የዓለምአቀፍ አቀራቢ ቋንቋ ነው፡፡
ዛፍ ዝናብ ያስጥላል ትልቅ ሰው ከዳ ያስጥላል
ዛፍ ዝናብ ያስጥላል ትልቅ ሰው ከዳ ያስጥላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፍ ዝናብ ያስጥላል ትልቅ ሰው ከዳ ያስጥላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቀንጠፋ
የተክሉ ጥቅም
ትኩስ ቅጠሎቹ ለመድሃኒት ይኘካል፣ ለምሳሌ የሳምባ ነቀርሳን ወይም ተመሳሳይ የመተንፈስ ችግሮችን ለማከም።
ቻይንኛ
ደግሞ ይዩ
መደብ:ቻይና መደብ:ቋንቋዎች
ዛፍ ዝናብ ያስጥላል ትልቅ ሰው ከዳ ያስጥላል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀንጠፋ
የተክሉ ጥቅም
የቀንጠፋው ፍሬ ለማስታወክ እንደሚጠቀም ተዘግቧል።
ልፋ ያለው በሬ ቆዳው ለከበሮ
ልፋ ያለው በሬ ቆዳው ለከበሮ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ንጉሥ
መደብ:የኢትዮጵያ ማዕረግ
«የተከሠተው ዕድል»
thumb|300px|ይህ ስዕል (ከ1864 ዓ.ም. ዙሪያ በጆን ጋስት) 'የአሜሪካ እርምጃ' ተብሎ የተከሠተው እድል ምሳሌ ለማሳየት ነው። እዚህ 'ኮሎምቢያ' (የአሜሪካ አገር ምስል ሆና) ሥልጣኔ ወደ ምዕራብ ከሠፈረኖቹ ጋራ ስትመራ ነው፤ የትምህርት መጽሐፍና የቴሌግራፍ ገመድ ይዛለች። የሠፈረኞቹ ምጣኔ ሀብቶችና ባቡሮች ይታያሉ፣ ቀይ ሕንዶቹና አውሬዎች ሲሸሹ ነው።
ዘይቤው መጀመርያ በተለይ በጃክሶኒያን ዴሞክራት ወገን በ1840ዎቹ አሁን ምዕራብ አሜሪካ ያለውን ማለት ኦሬጎን ግዛት፣ ቴክሳስ ሬፑብሊክና በዚያን ጊዜ ስሜን ሜክሲኮ የነበረውን በኃይል መያዙን ለመምዋገት ይጠቀም ነበር። ሁለተኛ በ1890ዎቹ በሪፐብሊካን ወገን ደጋፊዎች መሃል አሜሪካ አገር ከስሜን አሜሪካ ውጭ እንድትስፋፋ የሚያጸድቅ ሃልዮ እንዲሆን ተነሣ።
በ20ኛ ክፍለ ዘመን ዘይቤው በአሜሪካ መሪዎች ዘንድ ቶሎ ከጥቅም ወደቀ፣ ዳሩ ግን አንዳንድ ተቺዎች እንደሚያምኑ፣ ልዩ ልዩ የተከሠተው እድል ረገዶች፣ በተለይም በዓለም ዙሪያ ዴሞክራሲ ለመግፋፋትና ለመከላከል ያለው አሜሪካዊ 'ተልዕኮ' የመኖሩ እምነት፣ እስካሁን በአሜሪካ ፖሊቲካዊ ርዕዮተ ዓለም ላይ ተጽእኖ አሳድሮአል ይላሉ።
መደብ:የአሜሪካ ታሪክ
ሆንግ ኮንግ
thumb|left|upright
መደብ:የቻይና ከተሞች
ኢሳያስ አፈወርቂ
ኢሳይስ አፈወርቂ ኣብረሃም እስካሁን ድረስ የኤርትራ ፕሬዚዳንት ናቸው። ኢሳያስ አፈወርቅ ለረጅም አመታት ለኤርትራ ነፃነት የታገሉ መሪ ናቸው። አሁን በስልጣን ዘመናቸው አገሪቱን ለማልማት በጥቂት ደሞዝ ያገለግሉ ይገኛሉ። የኢሳያስ አፈወርቂ አባት አቶ አፈወርቂ አባት አቶ አፈወርቅ አብርሃ ይባላሉ፤ እናቱ ወይዘሮ አዳነች በርሄ ይባላሉ።
16 October
16 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 6 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ኢሳያስ አፈወርቂ
ልጆቻቸውም፦
16 October
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ኢሳያስ አፈወርቂ
በናታቸው በኩል የኢሳያስ አጎቶች፦
የአቶ ኢሳያስ አጎት ደጃዝማች ሰለሞን አብራሃ (በጊዜው ሲጠርዋቸው በነበሩ ጋዜጦች አጠራር «ሰለሞን አብሃም») በዓጼ ሃይለ ስላሴ ዘመነ መንግሥት ማለት (በ1946 ዓ.ም.) የወሎ እንደራሴ ሆነው ያገለገሉ ናቸው። በዚያ ጊዜ መቀሌ ከተማ ውስጥ ተደራጅቶ የነበረው የባህል ቡድን አስመራን ከጎበኘ በሗላ ወደ ደሴ መጣ። እንደራሴው ደጃዝማች ሰለሞን ለክብር እንግዶቹ በተዘጋጀው የእራት ግብዣ ላይ ምስጋናቸውን ለቡድኑ ከገለጹ በሗላ እሳቸውም ትግሬ መሆናቸውን አንስተው የባህል ቡድኑ የትግራይ ባህላዊ ሙዚቃ እና ባህላዊ ውዝዋዜ ለማስፋፋት ላደረገው አስተዋጽኦ አድናቆታቸው ገለጹ።
በተጨማሪም የደጃዝማች ሰለሞን እናትም አጋሜ አውራጃ ውስጥ ተወላጅ ትግሬ መሆናቸውን እና አባታቸውም በትግራይ ክ/ሃገር ውስጥ የተምቤን ተወላጅ መሆናቸውን አንስተው ለባህል ቡድኑ ገልጸውላቸዋል።
የባሕር ሃይል ካፒቴን የሆኑት ካፒቴን መኮንን አብርሃ የእቴጌ መነን ትምሕርት ቤት ተማሪ የነበረቺው የደጃዝማች ገብራይ ልጅን አግብተው ሦስት ልጆች እንደወለዱ ይታወቃል። አቶ ሐጎስ አብርሃም ቢሆን በአዲስ አበባ የተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት የጥንት ተማሪ ሲሆን ለዚያው ተማሪ ቤት የእግር ኳስ ቡድን በረኛ ነበር፣ ሆኖም በበሽታ ምክንያት ትምህርቱን አቋርጦ ለጥቂት ጊዜ በብሔራዊ ባንክ ስራ ተቀጥሮ እየሰራ እንዳለ ከዚህ ዓለም በሞት እንደተለየ ይታወቃል።
የአቶ ኢሳያስ አፈወርቂ አያቶችና ሌሎች ዘመዶቻቸውም - በሚመለከት፦ በእናቱ በኩል የኢሳያስ አፈወርቂ አያት (የእናት እናት) ወይዘሮ መድህን «በራድ» ይባላሉ። በራድ (ተብለው በቅጥያ ስም የተጠሩበት ምክንያት ወ/ሮ መደህን በጠጅ ስራ ንግድ ተሰማርተው ይኖሩ ስለነበር «ጠጅ» ባካባቢው የሚቀዳው «በራድ» ተብሎ በሚታወቀው «ማንቆርቆርያ» ስለነበር ነው። መድህን የኢሳያስ እናት የወይዘሮ አዳናች በርሄ እናት ናቸው። ኢሳያስ የልጅነት ትምህርቱ የተከታተለው በሴት አያቱ በወይዘሮ መድህን ተንከባካቢነት ነው። ወ/ሮ መድህንም በትውልዳቸው ዓድዋ ሲሆኑ፣ የፊታውራሪ ኪዳነ መስቀል አጎት ናቸው።
ፊታውራሪ ኪዳነ የአቶ የማነ ኪዳነ (የየማነ ጃማይካ) አባት ናቸው ይባላል። ይህ እውነት ከሆነ የአቶ የማነ ኪዳነ (ጃማይካ) እና አቶ ኢሳያስ አፈወርቂ «በኢትዮጵያ አጠራር» ወንድማማቾች ናቸው። በአውሮጳውያኖች አጠራር ግን «የአጎት ልጆች ናቸው»። ባጭሩ አሥመራ የሚገኙ አክራሪ ጠላቶች ናቸው የሚባሉት አብዛኛዎቹ የትግራይ ዝርያ የሆኑና በተለይ ከትግራይ በጠቅላላም ከኢትዮጵያ ጋር ጠንካራ የስጋ ፣ የአጥንት እና የደም ቁርኝት ያላቸው ናቸው። የኢሳያስ አክስት (የኢሳያስ እናት እህት) ወ/ሮ ሃና ይባላሉ። የአቶ በላይ ባለቤት ናቸው። አቶ በላይ የዓድዋ ሰው ናቸው። እንደሚባለውም ልጆቻቸው ስዊድን ሃገር ውስጥ ይኖራሉ። በእናታቸው በኩል የአቶ ኢሳያስ አጎት የሆኑት ከዓድዋ ተወላጅ ከሆኑት በአሁኑ ጊዜ ጀርመን ውስጥ የሚኖሩ ወ/ሮ ዘውዴ የሚባሉትን ወልደዋል። ከላይ በተገኘው መረጃ መሰረት የአቶ ኢሳያስ ኤርትራዊነት ኤርትራ መሬት መወለዳቸው ብቻ ነው። የአቶ ኢሳያስ ባለቤትም ወ/ሮ ሳባ ሃይለ ይባላሉ። ኤርትራዊት ናቸው።
መደብ:የኤርትራ ሰዎች
ፔንስልቫኒያ ጀርመንኛ
ፔንስልቫኒያ ጀርመንኛ (Deitsch, Pennsilfaanisch-Deitsch, Pennsilfaani-Deitsch, Pennsilweni-Deitsch, Pennsilfaanisch) በአሜሪካ የሚናገር የጀርመንኛ ቀበሌኛ ነው። thumb|300px|ሰማያዊ - ተናጋሪዎቹ ከመቶ የበዙባቸው 20 ካውንቲዎች; ቀይ - በቁጥር የበዙባቸው 20 ካውንቲዎች; ሐምራዊ - ሁለቱም
ከ150,000 እስከ 250,000 ተናጋሪዎች አሉት። በተለይ በፔንስልቫኒያ በኦሃዮና በኢንዲያና ክፍላገሮች ነው የሚገኙ። ከነዚሁ አብዛኞቹ የአሚሽ ወይም የሜኖኒት አብያተ ክርስትያናት ተከታዮች ናቸው።
ጽሕፈት
ፔንስልቫኒያ ጀርመንኛ የሚጻፍ በላቲን ፊደል ሲሆን ሁለት ተወዳዳሪ አጻጻፎች አሉ። አንዱ እንደ እንግሊዝኛ አጻጻፍ አንዱም እንደ ጀርመንኛ አጻጻፍ ይመስላል። ለምሳሌ የጌታ ጸሎት በ2ቱ ዘዴዎች ሲጻፍ ከይፋዊ ጀርመንኛ ጋር በማነፅጸር እንዲህ ይመስላል:-
መደብ:ጀርመናዊ ቋንቋዎች መደብ:የአሜሪካ ተባባሪ ክፍላገሮች
ማንችስተር ዩናይትድ
ማንችስተር ዩናይትድ የእግር ኳስ ቡድን ሲሆን በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ ውስጥ ዋና ተካፋይ ነው። የሚጫወተው በራሱ ሜዳ ኦልድ ትራፎርድ ውስጥ ነው። ክለቡ በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ 20 የሊግ ዋንጫዎችን በማንሳት ሪከርድ ያለው ሲሆን 12 ጊዜ የኤፍ ኤ ካፕ ዋንጫ በማንሳትም ታሪክ ያለው ክለብ ነው። በሀብት እና በደጋፊ ብዛት ታላላቅ ከሆኑት የአለማችን ውጤታማ ክለቦች ቀዳሚው ነው። ይህ ቡድን በቅጽል ስሙ ቀያይ ሰይጣኖች ወይም በእንግሊዝኛው The Red Devils በመባል ይታወቃል። ክለቡ የተመሰረተው በ.አ.አ. 1878 Newton Heath LYR F.C. በሚባለው የመጀመሪያ መጠሪያው ነበር። ከዚያም የሀገሪቱን ሊግ የተቀላቀለው እ.አ.አ. በ1892 ነበር. ከ1938 እ.አ.አ. ጀምሮ የሀገሪቱ ዋና የእግር ኳስ ክፍል መጫወት (ከእ.አ.አ. 1974-75 አመት በስተቀር) ጀመረ። የአውሮፓን ዋንጫ በእ.አ.አ. 1968 በማሸነፍ እና የሶስትዮሽ ዋንጫን እ.አ.አ. በ1999 በማሳካት የመጀመሪያው የእንግሊዝ ክለብ ነው። እ.አ.አ. በኖቬምበር 6፣ 1986 የቡድኑ ዋና አሰልጣኝ ሰር አሌክስ ፈርጉሰን ይባላሉ።
የመጀመሪያው ቡድን አባላት ዝርዝር
1. ዴቪድ ደሂያ
2 ቪክቶር ሊንድሎፍ
3. ኤሪክ ቤይ
4. ፊል ጆንስ
5. ሀሪ ማጓየር
6. ሊሳንድሮ ማርቲኔዝ
8. ብሩኖ ፈርናንዴዝ
10. ማርከስ ራሽፎርድ
11. ሜሰን ግሪንዉድ
12. ታይለር ማላሲያ
14. ክርስትያን ኤሪክሰን
16. አማድ ዲያሎ
17. ፍሬድ
19. ራፍየል ቫራን
20. ዲያጎ ዳሎት
22. ቶም ሂተን
23 ሉክ ሻዉ
25 ጀደን ሳንቾ
28. ፉካዶ ፔለስትሪ
29. አሮን ዋን ቢሳካ
33. ብራንደን ዊሊያምስ
34 ዶኒ ቫንደቢክ
36 አንቶኒ ኢላንጋ
38. አክሰል ተዋንዜቤ
39 ስኮት ማክቶሚናይ
43. ቴደን ሜንጊ
44. ታሂቲ ቾንግ
46. ሀኒባል መጅብሪ
49. አሊሀንድሮ ጋርናቾ
መደብ:የእንግሊዝ እግር ኳስ ክለቦች
በረድ ወቅት
የበረድ ወቅት በብዙ አገራት የሚከሠት ወራት ነው። በስሜን አገራት በኢትዮጵያ በጋ ወቅት ይደርሳል፤ በደቡብ አገራት ግን በኢትዮጵያ ክረምት ወራት ይደርሳል።
መደብ:የአመት ወቅቶች
ቀይ ምላሱ ጥቁር እራሱ
ቀይ ምላሱ ጥቁር እራሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቀረፃ
ቀረፃ ድርጊትን የመያዝ ወይም የመተርጎም ሂደት ሲሆን ይህም የሚቀመጠው በማጠራቀሚያ ወይም መቅረጫ ውስጥ በመረጃ መልክ ነው። ታሪካዊ ክስተቶች ለብዙ ሺህ አመታት በተለያዩ ዓይነት መንገዶች ተቀርጸው ሲቀመጡ ኖረዋል።
መደብ:ፈጠራዎች መደብ:መገናኛ
ናስ
ናስ (ነሐስ) የመዳብና የቆርቆሮ (ወይም የዚንክ ወይም የሌላ ብረታብረት አይነት) ውሑድ (ቅልቅል) ነው። ጽኑና ዘላቂ ሆኖ በስው ልጅ ስራዎች አያሌ ጥቅሞች አሉት። በጥንት የታወቀው 'የነሐስ ዘመን' የተሰየመው በዚህ ቅልቅል በመስፋፋቱ ነበር።
መደብ:ፈጠራዎች መደብ:ውሑዶች
ኦረጎን
thumb|300px|ኦረጎን
ልፋ ያለው ቢን ላደንን ይፈልጋል
ልፋ ያለው ቢን ላደንን ይፈልጋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኦረጎን
ኦረጎን (Oregon /'ኦረገን/) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው። በምዕራብ ዩናይትድ ስቴትስ የፓስፊክ ሰሜን ምዕራብ ክልል ውስጥ ያለ ግዛት ነው። የኮሎምቢያ ወንዝ አብዛኛው የኦሪገን ሰሜናዊ ወሰን ከዋሽንግተን ጋር የሚለይ ሲሆን የስኔክ ወንዝ ግን አብዛኛው ምስራቃዊ ድንበሩን ከአይዳሆ ጋር ይወስነዋል። የ 42° ሰሜናዊ ትይዩ ደቡባዊውን ድንበር ከካሊፎርኒያ እና ኔቫዳ ጋር ያካልላል።
ልፋ ያለው ቢን ላደንን ይፈልጋል
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ኦረጎን
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ዛፍ ያለቅርንጫፍ አይደምቅም ሰው ያለሰው አይከበርም
ዛፍ ያለቅርንጫፍ አይደምቅም ሰው ያለሰው አይከበርም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፍ ያለቅርንጫፍ አይደምቅም ሰው ያለሰው አይከበርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
List of academic disciplines
መደብ:ትምህርት
ደሴት
ደሴት በውሃ በሙሉ የተከበበ መሬት ነው። በውቅያኖስ፣ በወንዝ፣ በሐይቅ ሊሆን ይችላል።  ከአህጉር ያንሳል፣ ስለዚህ አውስትራልያ ባብዛኛው አህጉር እንጂ ደሴት አይባልም።  አውስትራልያ ባይቆጠር የምድሩ አንደኛ ታላቁ ደሴት ግሪንላንድ ነው።
መደብ:መልክዐ ምድር
ቴነሲ
thumb|300px|ቴነሲ
ቴነሲ (ወይም ተነሲ፣ ቴኔሲ Tennessee) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ዛፎች ቢጠፉ ቁጥቋጦች ተሰለፉ
ዛፎች ቢጠፉ ቁጥቋጦች ተሰለፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፎች ቢጠፉ ቁጥቋጦች ተሰለፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀይ ሰው መልክ አይፈጅም
ቀይ ሰው መልክ አይፈጅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቀይ እንደበርበሬ ጥሩ እንደ ብርሌ
ቀይ እንደበርበሬ ጥሩ እንደ ብርሌ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
17 October
17 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 7 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ዊስኮንሲን
thumb|300px|ዊስኮንሲን
17 October
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ዊስኮንሲን
ዊስኮንሲን (Wisconsin፣ አሜሪካዊ አጠራር /ውዝ-'ካን-ስን/) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
17 October
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ዊስኮንሲን
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ፕርንስ ኤድወርድ አይለንድ
450px|thumbnail|የፕርንስ ኤድወርድ አይለንድ ሥፍራ በካናዳ
ፕርንስ ኤድወርድ አይለንድ በካናዳ የሚገኝ ክፍላገር ነው።   ዋና ከተማው ሻርለታውን ነው።
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
መስከረም ፳፩
በዚህ ዕለት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የቅድስት ማርያምን በዓል በማሰብ ትዘክረዋለች።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ወረቀት
የማኒላ ወረቀቶች|thumbnail|250px|right ወረቀት ላዩ ላይ ለመፃፊያ፣ ለማተሚያ እንዲሁም ለማሸጊያነት የሚያገለግል ጠፍጣፋ የእንጨት ውጤት ነው። የሚዘጋጀው የእንጨት ወይም የሳር ቃጫዎችን በማርጠብ እና እርስ በርስ በጠፍጣፋ መልኩ እንዲገናኙ በማድረግ ነው። ወረቀት የተለያዩ ጥቅሞች ሲኖሩት እንደየጥቅሙ የተለያየ ዓይነት አለው።
መደብ:የጽህፈት መሳሪያዎች
ዛፎች ቢጠፉ ቁጥቋጦች ዛፎች ነን አሉ
ዛፎች ቢጠፉ ቁጥቋጦች ዛፎች ነን አሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፎች ቢጠፉ ቁጥቋጦች ዛፎች ነን አሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኮርትኒ ቼትዊንድ
ኮርትኒ ቼትዊንድ (እንግሊዝኛ፡ Courtney Chetwynde) በደራሲው ዲጀይ መክሄይል ልቦለድ ፔንድራጎን ውስጥ አንዲት ወጣት ሴት ልጅ ናት።
ኮርትኒ ቼትዊንድ ናት የከንፍር ወዳጅ ለቦቢ ፔንድራጎን፣ የቀዳሚነቱ መንገደኛ በፐንድራጎኑ ልቦለድ ናት። በአንደኛው መፅሐፉ ልቦለድ (ሻጩ የሞት) ኮርትኒ የዐሥራ አራት ዓመት አሮጊት ናት፣ በሰባተኛ መፅሐፍ (የኲለኑ ጨዋታዎች) ዐሥራ ሰባት ናት።
መደብ:ሥነ ጽሁፍ
Personnages de Bobby Pendragon
ቀዳዳ ያፈሳል ግቢ ያፈርሳል
ቀዳዳ ያፈሳል ግቢ ያፈርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አዲስ ኮንቲኔንታል የጤና አጠባበቅ ኢንስቲትዩት
የውጭ መያያዣ
መደብ:ትምህርት መደብ:አዲስ አበባ መደብ:ሕክምና
ዛፎች አለቁ እና ግራሮች ዛፍ ሆኑ
ዛፎች አለቁ እና ግራሮች ዛፍ ሆኑ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዛፎች አለቁ እና ግራሮች ዛፍ ሆኑ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰቆጣ (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ሰቆጣ (ወረዳ)
ኒው ሜክሲኮ
thumb|300px|ኒው ሜክሲኮ
ኒው ሜክሲኮ (New Mexico) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
የስሙ ትርጉም «አዲስ ሜክሲኮ» ሲሆን ሜክሲኮ የሚለው ስም ከመሺካ (አዝቴክ) ብሔር መጣ።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
መጽሐፍ
300px|thumb|መጻሕፍት መጽሐፍ ማለት ብዙ የጽሑፍ ገጾች ለማንበብ ምቾት የተቀነባበሩበት ወረቀት ክምችት ነው። በተለምዶ የመጽሐፉ አርዕስት በሽፋኑ ፊት ላይ ይታተማል።
አሁን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ መጽሐፍም በኢንተርኔት ላይ ማንበብ ይቻላል። ሆኖም የተለመደው የወረቀት መጽሐፍ ትልቅ ጥቅም ስላለው ለዘለቄታ የተወደደ ሆኗል።
መደብ:ሥነ ጽሁፍ
ቀድሞ ሰኞን አለመሆን ነው
ቀድሞ ሰኞን አለመሆን ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዜማ በሀሌ ነገር በምሳሌ
ዜማ በሀሌ ነገር በምሳሌ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዜማ በሀሌ ነገር በምሳሌ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀድሞ ሰኞን አለመሆን ነው
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሪችመንድ
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ረስቶፍ-በ-ዶን
ረስቶፍ-በ-ዶን (ሩስኛ፦ Росто́в-на-Дону́ /ረስቶፍ-ና-ደኑ/) የሩስያ ከተማ ነው። ስሙ ከስሜናዊው ከተማ ረስቶፍ ለመለየትና በዶን ወንዝ ላይ ስለሚቀመጥ ነው።
መደብ:የሩስያ ከተሞች
ሚሺጋን
thumb|300px|ሚሺጋን
ሚሺጋን ወይም ሚሺገን (Michigan /'ምሽገን/) ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ቶለሚ
300px|thumb|ቶለሚ በ1576 ዓም እንደ ታሠበ ክላውዲዮስ ቶለሚ (ገላውዴዎስ በጥሊሞስ) ከ92 እስከ 160 ዓም ያህል ድረስ በእስክንድርያ ግብጽ የኖረ ዝነኛ ካርታ ሠሪ፣ የሥነ ቁጥርና የሥነ ፈለክ ሊቅ ነበረ። ዜግነቱ የሮሜ መንግሥት ዜጋ ሲሆን የጻፈበት ቋንቋ ግሪክኛ ነበር።
2 አጉም
400px|thumb|«የአጉም ካክሪሜ ጽላት» 2 አጉም ካክሪሜ እንደሚታሠብ ከካሣውያን ነገሥታት መጀመርያው ባቢሎንን የገዛው ነበር (1507-1483 ዓክልበ. ግድም)። ካሣውያን ለብዙ አመታት በቂ መዝገቦች ስላልጻፉ ይህ እርግጥኛ አይደለም።
የኬጥያውያን መንግሥት ንጉሥ 1 ሙርሲሊ በ1507 ዓክልበ. ከአናቶሊያ (ሐቲ) ደርሶ ባቢሎንን በሙሉ አጠፋት፣ የጣዖቷንም የማርዱክን ሐውልት ዘርፎ ወደ ሐቲ ተመለሰ። ከዚህ በኋላ ባቢሎን «ካርዱኒያሽ» ተብላ በካሣውያን ብሔር እንደ ተገዛች ይታወቃል።
ከዘመኑ የሆነው መረጃ ባይኖርም በኋላ ዘመናት የተቀረጹ ታሪኮች በጣም ትንሽ ይጨምራሉ። ከአንዳንድ ዝርዝሮች መጀመርያው ካሣዊ ንጉሥ «ጋንዳሽ» ተብሏል። እንዲሁም በኒፑር በተገኘ በአንዱ ተማሪ ጽሑፍ ዘንድ (700 ዓክልበ ግ.)፣ «ጋዳሽ» ከ«ባባላም» ጥፋት በኋላ «የአለም አራት ሩቦች፣ የሱመር፣ አካድና ባቢሎን ንጉሥ» ሆነ። ይህ ግን ከብዙ ዘመን በኋላ በመጻፉ እንደ ትክክል መረጃ አይቆጠረም። ብዙ መምህሮች አሁን እንደሚያስቡት፣ ከጋንዳሽ እስከ 2 አጉም ድረስ የተዘረዘሩት ነገሥታት ከባቢሎን ውድቀት በፊት በዛግሮስ ተራሮች የገዙት ነበሩ። 2 አጉም ግን በአንዱ ቅርስ (VAT 1429) የባቢሎን «ቡካሹ» (መስፍን) ስለ ተባለ፣ ባቢሎን ካሣዊ ግዛት መሆኗ በዚሁ አጉም እንደ ጀመረ ዛሬ ይታስባል።
ስለ አጉም ካክሪሜ በተለይ የምናውቀው ድርሰት በነነዌ አሦር በተገኙ ሁለት ቅጂዎች ናቸው። መጀመርያው ጽሑፍ በውኑ በንጉሥ አጉም ካክሪሜ ከተጻፈ ግን አይታወቅም። በዚህ ጽሑፍ መሠረት፣ የአጉም ካክሪሜ ትውልድ ሐረግ ከቀደሙት ካሣውያን አለቆች ታላቁ 1 አጉም፣ 1 ካሽቲሊያሽ፣ አቢ-ራታሽ እና ከአባቱ ኡር-ሺጉሩማሽ ይሰጣል። የአጉም-ካክሪሜ ማዕረግ «የካሣውያንና የአካዳውያን ንጉሥ፣ የባቢሎኒያ ንጉሥ፣ ቱፕልያሽን (ኤሽኑናን) የሰፈረው፣ የአልማንና የፓዳን ንጉሥ፣ እና የጉታውያን ሞኞች ንጉሥ» ይባላል። በዚህም ጽሑፍ ዘንድ፣ የጣዖቱ ማርዱክ ሐውልት ከባቢሎን ተዘርፎ ንጉሥ አጉም-ካክሪሜ ግን ከሩቅ ኻና አገር በክብር ወደ ባቢሎን አስመለሰው። ብዙ መምህሮችም በ«ኻና» ፈንታ ጣዖቱ የተመለሰው ከ«ሐቲ» አገር ማለት ነበረበት ይላሉ።
«የማርዱክ ትንቢት» የተባለ ሌላ ጽላት ከ700 ዓክልበ. ግ. እንዳለው የንጉሥ አጉም ስም ባይጠቅስም የማርዱክ ሐውልት ከተወሰደው 24 አመታት በሐቲ አገር ከቆየ በኋላ ወይም በ1483 ዓክልበ. ወደ ባቢሎን ተመለሰ፣ ይህ ግን ምንም ታማኝ አይታስብም።
ዝሆኑ ሳለ ዱካውን
ዝሆኑ ሳለ ዱካውን የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝሆኑ ሳለ ዱካውን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀድሞ የሸተውን ወፍ ይበላዋል ቀድሞ የሚናገረውን ሰው ይጠላዋል
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዋሽንግተን (ክፍላገር)
thumb|300px|ዋሽንግተን
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
መስከረም ፳፪
መስከረም ፳፪' ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፳፪ኛው ዕለት እና የክረምት ፺፪ተኛው ቀን ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ ፍጻሜ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፫፻፵፬ ቀናት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፵፫ ዕለታት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ሚዳቋ
ሚዳቋ በሳይንሳዊ ስሙ Sylvicapra grimmia የሚባል የእንስሳ አይነት ነው። ይህ እንስሳ በአፍሪካ አገራት የሚገኝ ሲሆን በኢትዮጵያ ስጋው እንደምግብነት አልፎ አልፎ ይጠቅማል። በተለይ ለአሮስቶ። 300px|right|thumb| የ[[ኬንያ ሚዳቋ]]
ከኢትዮጵያ ወደ ደቡብ የሚገኘው ቆርኬ ሚዳቋ ወይም ኢምፓላ (Aepyceros melampus) ሌላ ዝርያ ነው።
መደብ:የቶራ አስተኔ
ዝሆን ለቀንድ ባላባት ለትውልድ
ዝሆን ለቀንድ ባላባት ለትውልድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝሆን ለቀንድ ባላባት ለትውልድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ንጥረ ነገር
ንጥረ ነገር በታሪክ
ንጥረ-ነገር (elements) ፡ በግእዝ የሚታወቅ ክስተት ነው። «ፎር ኤሌሜንት»` በግእዝ አራቱ ባሕርያት ይባላል ። ይህ ዕውቀት በጥንቱ ዘመን ተንሰራፍቶ የነበረ ሲሆን አብዛኞች ከባቢሎኒያኑ ኤኑማ ኤሊኒስ (ከክርስቶስ ልደት በፊት በ18-16ኛው ክፍለ ዘመን መካከል የተጻፈ) ጽሁፍ እንደተነሳ ያምናሉ። በዚህ ጽሁፍ መሰረት የሁሉ ነገር መሰረቶች ፡- ባህር፣ ሰማይ፣ መሬትና ነፋስ ናቸው። ለዚህ ሌላ አምራጭ ያለው ፤ ስረ-መሰረት ስረ-ምንጭ፡ የሚለው ቃል ነው ። ነገር ግን በዘመናት ሂደት ይህ እውቀት እየተሻሻለ መጥቶ በኋላ ላይ አራቱ የተፈጥሮ ስረ መሰርት፦ እሳት፣ ዉሃ፣ መሬት፣ አየር ናቸው ተባለ። ይህ በግዕዙ ሰፍሮ የሚገኝ ዕውቀት ነው።
ስለ ንጥረ ነገር ትርጓሜ
አንድ ቁስ ነገርን አካሉን የገነቡት የመሰረት ድንጋዮች። መሰረቱን ያቀናበሩት ነገሮች። መስራች ነገሮች። ጡብ ለቤት አንደኛው መስራች ነገር ነው። የሚገነቡት ነገሮች። አፈጣጠር። ንጥረ መሰረት፣ ወይም ንጥሬት። መሠርዮት፡ ያፈጣጠር ፎርም፡ ያፈጣጠር ይዘቱ። የመሰረት አንጃው። የተሰራበት ቅመማ-ቅመሙ። አካላዊ ክፍል። የተቀናበረበት ነገር።
አሽኮኮ
በሳይንሳዊ ስሙ Procavia habessinica የሚባል የእንስሳ አይነት ነው። 400px|right|thumb| [[ሶፍ ኡመር ዋሻ ሽኮኮ ]]
ንጥረ ነገር
ስለ ንጥረ ነገር ትርጓሜ
*
አሽኮኮ
መደብ:የዱር አራዊት
ቀድሞ የሸተውን ወፍ ይበላዋል ቀድሞ የተናገረውን ሰው ይጠላዋል
ቀድሞ የሸተውን ወፍ ይበላዋል ቀድሞ የተናገረውን ሰው ይጠላዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ወንዝ
250px|right|thumb| የአባይ ፏፏቴ ወንዝ ወደ ውቅያኖስ፣ ሀይቅ ወይም ወደ ባህር የሚያመራ ተፈጥሯዊ የንፁህ ውሀ ተፋሰስ ነው። ከታዋቂ ወንዞች መካከል የሚከተሉትን ይዩ በተጨማሪም ወንዝ ማለት የተለያዩ የዉሃ አካላት ድምር ውጤት ነው።ለምሳሌ የአባይ ወንዝ የተለያዩ ገባር ወንዞች ውጤት ነው ።እንደሚታወቀው አባይ ወንዝ የኢትዮጵያ እንደሆነ ይታወቃል።ወንዝ በሂደቱ ሰፊ ነው። እና አባይ የኢትዮጲያኖች ደም ግባት ነው።
* መደብ:የውሃ አካል
ደቡብ ጆርጅያና ደቡብ ሳንድዊች ደሴቶች
340px|thumb|ደቡብ ጆርጅያና ደቡብ ሳንድዊች ደሴቶች ደቡብ ጆርጅያና ደቡብ ሳንድዊች ደሴቶች በደቡብ አትላንቲክ ውቅያኖስ ያሉት የዩናይትድ ኪንግደም ግዛት ነው። ብርድ አየሩ ለሰው ልጆች አይስማማም፣ አሁን ከ30 ያህል ጊዜያዊ ሳይንቲስቶች በቀር ማንም ለዘለቄታ አይኖርበትም። አርጀንቲና በተጨማሪ በደሴቶቹ ላይ ይግባኝ ማለት ጥላለች።
ዝሆን ማለት ከሞኝ ያስቆጥራል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀዶ ያለበሰ ቆርሶ ያጎረሰ
ቀዶ ያለበሰ ቆርሶ ያጎረሰ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ድኩላ
ድኩላ በእንግሊዝኛው Menelik's Bushbuck ተብሎ የሚታወቅ የኒያላ ( አጋዘን ) ዝርያ የሆነ እንስሳ ነው። ኢትዮጵያ ውስጥ አልፎ አልፎም ለምግብነት ያገለግላል። 450px|right|thumb| ባሌ ተራራ - ድኩላ
ቀዶ ያለበሰ ቆርሶ ያጎረሰ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዝሆን ቂጡን ተማምኖ ግንድ ይውጣል
ዝሆን ቂጡን ተማምኖ ግንድ ይውጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝሆን ቂጡን ተማምኖ ግንድ ይውጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
በጀት
በጀት ማለት ለወደፊቱ የሚመጣን ገቢና ወጪ የሚተነብይ የንዋይ/ገንዘብ እቅድ ነው። በዚህ እቅድ ውስጥ ቁጠባ፣ ብድር እና ወጪ ይካተታሉ ። ግለሰቦች ወይንም ቢዝነሶች ገቢና ወጪያቸው ሲመረመር ከሞላ ጎደል ቋሚ ሆኖ ስለሚገኝ የበጀት ጥቅም ከዚህ ይመነጫል። ማለት፣ ቋሚ ገቢ ወጪ፣ ለወደፊት ይሚሆነን ለመተንበይ አመቺ ነው። ተንብዮ በበጀት መመራት ግለሰቦብ በገንዘባቸው/ንዋያቸው ላይ ሙሉ ቁጥጥር እንዲኖራቸው ያደርጋል። አላስፈላጊ ወጭወችን ለመለየት እና በአቅም መኖርን ለማወቅ ይረዳል።
ዝሆን ቂጡን ተማምኖ ግንድ ይውጣል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በጀት
ቅድሚያ መሰረት
በመጀመሪያ ደረጃ ላለፉት ሁለት ወራት የነበረን የወጪ ዓይነቶች ማወቅ ያስፈልጋል። እማይታወቅ ከሆነ ከአሁኑ በመጀመር ለሁለት ወራት መመዝገብ መልካም ልማድ ነው።
ለአንድ ወር እያንዳንዷን ወጪ ከላይ በተቀመጠው የበጀት ዓይነት መሰርት መመዝገብ ጥሩ ምክር ነው።
የወር ደሞዝን ወይንም ሌላ አይነት ገቢን ለብቻው ማስላት፣ ሁለተኛው የበጀት አሰራር ደረጃ ነው።
ከዚያ በኋላ፣ ወጪን ከገበሚ መቀነስና ውጤቱ ነጌቲቭ ከሆነ ያለ አቅም መኖርን ስለሚያመላክት ለወደፊት ይህ እንዳይሆን የወጪ ልማድን እንዴት ማስተካከል እንዳለብን ዘዴ መዘየድ።
ውጤቱ ፖዚቲቭ ሆኖ ከተገኘ ግን ያለ ገቢ ከወጪ ስለሚበልጥ ተራፊውን ገንዘብ በየወሩ ወደ ሴቪንግ አካውንት ማስተላለፍ ጥሩ ተግባር ነው።
ድህረ በጀት
በየወሩ በጀቱ መጻፍና መመርመር ይኖርበታል ማለት ነው። ለየጊዜው እንዲስማማ ተደርጎ መሻሻልና መታደስም ይኖርበታል። ወጭና ገቢ በሂደት በሚገባ ከታወቀ በኋላ የወደፊቱን ማቀድ ቀላል ይሆናል። ወጪን ለመቀነስ ወጭን በዝርዝር ጽፎ በዚያ ዝርዝር መሰረት መመራት ከአላስፈላጊ ወጪ ያድናል።
ዕዳና በጀት
የበጀት ዋናው ጥቅም አንድ ግለሰብ በራሱ ገቢና ወጪ ላይ ሙሉ ቁጥጥር እንዲኖረው ማስቻሉ ነው። ስለሆነም ግለሰቦች ዕዳ ውስጥ መግባት ሲጀምሩ በቶሎ እንዲያውቁ ይሆናሉ። ስለሆነም ችግሩ ከመባባሱ በፊት አስቀድመው እርምጃ ለመውሰድ ይችላሉ።
አንድ ግለሰብ ዕዳ ውስጥ እየገባ መሆኑን መረዳት ሲጀመር መጀመሪያውኑ የዕዳውን አይነት መለየት አስፈላጊ ነው። ቅድሚያ ትኩረት አግኝተው መከፈል ያለባቸው እማይለወጡ ዕዳወች (ምሳሌ ሞርጌጅ፣ የቤት ኪራይ ..) እና ቀስ ብለው ሊከፍሉ የሚችሉ ተለዋዋጭ ዕዳዎች (ምግብ፣ የኤሌክትሪክ፣ ውሃ ና ሌሎች በጥንቃቄ ሊቀነሱ የሚችሉ ቢሎች) ተለየተው ሊታወቁ ይገባል።
ሻማ
150px|right|thumb| የተለኮሰ ሻማ ምስል ሻማ ደረቅ ነዳጅ (ሰም) እና በውስጡ የተሸፈነ ቀጭን ገመድ (ክር) ያለው የብርሃን እና የሙቀት አመንጪ ነው። በአሁኑ ጊዜ አብዛሃኛዎቹ የሻማ ዓይነቶች የሚሠሩት ከፓራፊን ሲሆን በተጨማሪም ከንብ ሰም የሚሰሩም አሉ።
ድኩላ
ማውንቴን ኒያላ በመባል የሚታወቀው እንስሳ ከኢትዮጵያ ብርቅዬ እንስሳት መካከል አንዱ ነው፡፡
በጀት
ዕዳና በጀት
ዕዳዎቹ ከተለዩ በሗላ፣ ዕዳዎቹን ለማስወገድ መንገድ ማበጀት ተገቢ ነው። ለዚህ ተግባር እንዲረዳ «በደህና ጊዜ» በትንሽ በትንሹ ማጠራቀም ጥሩ ነው። ነገር ግን ይህ ተደርጎ ካልሆነ፣ ቀሪ እዳን ቀስ በቀስ ለመክፍል የሚያስችል ስምምነት ከዕዳ-ሰጪው ጋር መግባት ጥሩ ነው። ባንኮች የአንድ ግለሰብ ዕዳ ባለቤት ከሆኑ፣ ግለሰቡን ለመርዳት ፍላጎት ይኖራቸዋል፣ ምክንያቱም ከርሱ ነውና ገንዘብ የሚያገኙት። ለዚህ ተግባር እንዲረዳ ኮንሶሊዴሽን (ሁሉን ዕዳን በአንድ ላይ መሰብሰብ) እና ሪፋይናንሲንግ (ብድርን፣ በተራዘመ ጊዜ እንዲከፍሉ ማስቻል) የሚባሉ ሁለት መሳሪያወችን ባንኮች ይጠቀማሉ። እኒህን ማግኘት እዳ ከቁጥጥር ውጭ እንዳይወጣ ይረዳሉ። ሆኖም እኒህ እድሎች ካልተገኙ ዴቢት ስፔሻሊስት የተሰኙ መካሪዎችን ማነጋገር ይቻላል።
ተጨማሪ ንባብ
መደብ:በጀት መደብ:የአሜሪካ ኑሮ ዘዴ
ድኩላ
መደብ:የኢትዮጵያ አጥቢ እንስሳት መደብ:የቶራ አስተኔ
ሻማ
ከሞራ የተሠሩ ሻማዎች በሮሜ ከ500 ዓክልበ.፣ በቻይናም ከ200 ዓክልበ. ጀምሮ ይታወቁ ነበር።
መደብ:ፈጠራዎች መደብ:ብርሃን መደብ:የቤት ዕቃ
መስከረም ፳፫
መስከረም ፳፫ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፳፫ኛው እና የወርኀ ክረምት ፺፫ኛው ዕለት ነው።  ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ  ፫፻፵፫ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፵፪ ዕለታት ይቀራሉ።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በዚህ ዕለት የሰማዕታትን ዓለቃ ቅዱስ ጊዮርጊስን በማስታወስ ትዘክረዋለች።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
ዝሆን ቢያንቀላፋ ዛፍ ተደግፎ ነው
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀጥኜ ቢያየኝ ጅማት ለመነኝ
ቀጥኜ ቢያየኝ ጅማት ለመነኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ድሀ ሲያገኝ ያጣ አይመስለውም
ድሀ ሲያገኝ ያጣ አይመስለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ ሲያገኝ ያጣ አይመስለውም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቀጥኜ ቢያየኝ ጅማት ለመነኝ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ድሀ ሲያገኝ ያጣ አይመስለውም
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ውቅያኖስ
thumbnail|right|250px|ውቅያኖሶች ]
ውቅያኖስ በምድራችን ላይ ትልቁ ውሃማ አካል ነው። በዚህም የመሬት 70.9 በመቶው ክፍል በውሀ የተሸፈነ ነው። በአጠቃላይ 5 ውቅያኖሶች ሲኖሩ እነዚህም፦
Hav
ጥላ
thumb|right|250px|ጥላ ጥላ በመሰናክል አካል ምክንያት ብርሀን የማያገኝ ቦታ ነው። ይህ ቦታ ብርሀን አስተላላፊ ካልሆነ አካል በስተጀርባ ይገኛል። ይህ ጥላ የሚፈጥረው ቅርፅ ብርሀን እንዳያልፍ ያደረገውን አካል ግልብጥ ምስል ነው።
መደብ:ብርሃን
ቤት
...
ጆርጅ በርነርድ ሾ
300px|thumb|በርነርድ ሾ በ1906 ዓም ጆርጅ በርነርድ ሾ (እንግሊዝኛ፦ George Bernard Shaw 1848-1943 ዓም) የአየርላንድና የዩናይትድ ኪንግደም ቴያትር ደራሲና ጸሐፊ ነበረ።
መደብ:የእንግሊዝ ጸሓፊዎች መደብ:የአየርላንድ ሰዎች
አሸተን ማርያም ትልቁ
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ቀጥኜ ቢያዩኝ ጅማት ለመኑኝ
ቀጥኜ ቢያዩኝ ጅማት ለመኑኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዝሆን እንሆ ፍለጋው ወዴት
ዝሆን እንሆ ፍለጋው ወዴት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝሆን እንሆ ፍለጋው ወዴት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ማገት
መደብ:ሕግ
ባህር
thumbnail|250px|ባህር ከ[[የባህር ዳርቻ|ባህር ዳርቻ ሲታይ|right]] ባህር ትልቅ የውሀ አካል ሲሆን በአብዛሀኛው ጊዜ ከውቅያኖስ ጋር የሚዋሰን ይሆናል። በተለምዶ ውቅያኖሶችም ባህር ተብለው የሚጠሩ ሲሆን መጠኑ እጅግ የተለቀ እና ተፈጥሯዊነቱን ያጣ ሀይቅም ባህር ሊባል ይችላል።
መደብ:የውሃ አካል
ፒተር ኡስቲኖቭ
250px|right|thumb| ፒተር ኡስቲኖቭ ስር ፒተር አለክሳንደር ኡስቲኖቭ (ከሚያዚያ 1921 - መጋቢት 28 ቀን፣ 2004 እ.ኤ.አ.) የነበረ የእንግሊዝ ተዋናይ፣ ጸሃፊና ተውኔት ደራሲ ነበር። በተለይ ደግሞ ፊልም ሰሪ፣ ቲያትር አዘጋጅ እና ኦፔራ መሪ፣ ፊልም አዘጋጅ፣ መድረክ ተላሚ፣ ፊልም ደራሲ፣ ቀልደኛ፣ ኮሜዲያን፣ ጋዜጣ አዘጋጅ፣ መጽሔት አዘጋጅ፣ ራዲዮ አስተላላፊና ቴሌቪዥን አቅራቢ ነበር።
ሰር ፒተር ኡስቲኖቭ በእናቱ በኩል የራሽያ ነገስታት ዘር ሲሆን በአባቱ በኩል ደግሞ የራሺያ፣ ጀርመንና ኢትዮጵያ ነገስታት ዘር ነው። በራሱ በኡስቲኖቭ አስተያየት ቅደመ አያቱ የአጼ ቴወድሮስ ልጅናት የሚል ሲሆን በአንዳንድ ተመራማሪወች ዘንድ ግን ቅድመ አያቱ ማግዳሊና ሀል የተባለች  የወለተ እየሱስ (ካታሪና ሀል) ልጅ ናት። ወለተ እየሱስ የእቴጌ ጣይቱ አማካሪ የነበረች የቴወድሮስ መድፍ ሰሪ የነበረው ሞሪዝ ሆል የተሰኘ አይሁድ ሚስት ነበረች።  ወለተ እየሱስ የጀርመኑ ሰዓሊ ኤድዋርድ ዛንደር እና እሳተ ወርቅ የተሰኘች የጎንደር ወታደር የነበርው መቃዶ ልጅ ናት።
እጅግ ቅኔያዊ በሆኑ ንግግሮቹና ቀልዶቹ የታወቀው ይህ ሰው በቴሌቪዥን፣ በሌክቸርና በመሳሰሉት የህዝብ ስራወች ምንጊዜም አይጠፋም ነበር። በኋላም በነበረው የአይምሮ ብሩህነትና የዲፕሎማት ስራ አስተማሪ ሆኖ አገልግሏል፣ የዩኒሲኤፍም አምባሳደርና የአለም አቀፍ ፌዴራሊስት እንቅስቃሴም ፕሬዜዳንት ነበር።
ፒተር ኡስቲኖቭ የአካዳሚ አዋርድስ፣ ኤሚ አዋርድስ፣ ጎልደን ግሎብስና ባፍታ አዋርድስን አሸናፊ ሲሆን የመንግስት ሽልማትንም ከእንግሊዝ፣ ፈረንሳይና ጀርመን አገሮች አግኝቷል። በ2004 ዓ.ም. ከሞተም በኋላ፣ የዱርሃም ዩኒቨርስቲ የድህረ ምረቃ ማህበረሰብን የኡስቲኖብ ኮሌጅ በማለት ሰይሟል።
ሎስ አንጄሌስ ካውንቲ
የሎስ አንጀለስ ካውንቲ፣ እና አንዳንድ ጊዜ '''ኤል.ኤ. ካውንቲ''' ተብሎ የሚጠራው፣ በ2020 እ.ኤ.አ. የህዝብ ቆጠራ ከአስር ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች ያሉት በዩናይትድ ስቴትስ እና በአሜሪካ የካሊፎርኒያ ግዛት ውስጥ በጣም በህዝብ ብዛት ያለው ካውንቲ ነው። በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በጣም በሕዝብ ብዛት ያለ የመንግስት-መንግስታዊ ያልሆነ አካል ነው። የህዝብ ብዛቷ ከ40 የአሜሪካ ግዛቶች ይበልጣል። የሎስ አንጀለስ ካውንቲ ከ1.0 ትሪሊዮን ዶላር በላይ የሆነ አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት ያለው በዓለም 3ኛ ትልቁ የሜትሮፖሊታን አካባቢ ኢኮኖሚ አለው። በ4,083 ስኩዌር ማይል (10,570 ኪ.ሜ.2) እና 88 የተዋሃዱ ከተሞች እና ብዙ ያልተካተቱ አካባቢዎች ያለው፣ ከዴላዌር እና ሮድ አይላንድ ጥምር አካባቢዎች ይበልጣል። ካውንቲው ከአንድ አራተኛ በላይ የካሊፎርኒያ ነዋሪዎች መኖሪያ ነው እና በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በጣም ጎሳ ካላቸው ካውንቲዎች አንዱ ነው። የካውንቲው መቀመጫ፣ ሎስ አንጄሌስ፣ እንዲሁም የካሊፎርኒያ በህዝብ ብዛት ያለው ከተማ እና በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ሁለተኛዋ በሕዝብ ብዛት የምትገኝ ከተማ ናት፣ ወደ አራት ሚሊዮን የሚጠጉ ነዋሪዎች ያሏት።
መደብ:ካሊፎርኒያ
ቁስቋም ማርያም
ደብረ ፀሐይ ቍስቋም ማርያም ከጎንደር ከተማ በስተ ስሜን ምዕራብ ወጣ ብሎ በሚገኘው በደብረ ፀሐይ ቁስቋም የተሰራ ቤተክርስቲያን ነው። ደብረ ፀሓይ ቁስቋም በእቴጌ ምንትዋብ፣ ከ1725 ዓ.ም. እስከ በ1738ዓ.ም. ተገንብቶ የተጠናቀቀ ሲሆን በጊዜው 360 መስታዎቶች የነበሩት፣ በቀይና ሰማያዊ ሃር አልባሳት ያሸበረቀ፣ እንደ ደብረ ብርሃን ስላሴ በጥሩ ኪነት የተዘጋጀ፣ ከወርቅና ከብር የተሰሩ የቤተ ክርስቲያን ማገልገያወች የነበሩት፣ በጊዜው የተደነቀ ቤተ ክርስቲያን ነበር። ደብረ ፀሐይ በተመሰረተበት ዘመን የራሱ ጉልት የነበረው ሲሆን ይኼውም በእብናት፣ በለሳ እና አርማጭሆ ተሰባጥሮ ይገኝ ነበር፤ ስለሆነም 260 ቀሳውስትን በስሩ ያስተዳድር ነበር፡፡ ከህንጻ ይዘቱ አንጻር በዚሁ ዘመን በምንትዋብ ከተገነባው ናርጋ ስላሴ ጋር ይመሳስል እንደንበር ግንዛቤ አለ።
የቁስቋም ግቢ ሦስት ጊዜ ጉዳት ደርሶበታል። በመጀመሪያ በ1858፣ ዓፄ ቴዎድሮስ መቅደላ ሊያሰሩት ላሰቡት ቤተ ክርስቲያን ከቤተክርስቲያኑ የተለያዩ ንዋያትን መውሰዳቸው ነበር። ሁለተኛው ጉዳት የደረሰው በ1870ወች፣ ደርቡሾች ግቢውን በእሳት በማጋየት ያደረሱት ዋናው ጉዳት ነበር። በዚህ ቃጠሎ ቁስቋም ማርያም ሊፈርስ ችሏል። ቤተክርስቲያኑ አሁን የያዘውን ቅርጽ ያገኘው በጣሊያኖች ጊዜ ሲሆን ያሁኑ መልኩ ከድሮው እጅግ ይለያል። የእቴጌ ምንትዋብ፣ የልጇ ዳግማዊ እያሱ እና ልጅ ልጇ እዮዋስ አጥንቶች በመስታዎት ሳጥን ሆነው በዚህ ቤተክርስቲያን ይገኛሉ። ከእሳት የተረፉ የእቴጌ ምንትዋብ መገልገያዎች አሁን ድረስ በቤተክርስቲያኑ ይገኛሉ። 200px|thumb|left| ቁስቋም ማርያም በደርቡሾች ተቃጥሎ እንደነበር - 1930 ዓ.ም.
ማጣቀሻ
መደብ:ምንትዋብ መደብ:ቁስቋም
ሎሌ ለስህተት ጌታ ለምህረት
ሎሌ ለስህተት ጌታ ለምህረት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዝሆን እንሆት ፍለጋው ወዴት
ዝሆን እንሆት ፍለጋው ወዴት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዝሆን እንሆት ፍለጋው ወዴት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀጥኜ ቢያዩኝ ሞዴል ነሽ አሉኝ
ቀጥኜ ቢያዩኝ ሞዴል ነሽ አሉኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቀጭኔ እና የጥርስ ሀኪሞቹ ወፎች
ቀጭኔ በአለማችን እረጅሙ የዱር እንስሳ መሆኑ ይታወቃል፤ በዚህ እንስሳ አፍ አካባቢ ባለ ቀይ ምንቃር ኦክስፒከርስ የተሰኙ አእዋፋት ዘወትር አይጠፉም። የእነዚህ ወፎች ዋነኛ ስራቸው የቀጭኔውን ጥርስ ማፅዳት ነው። በምስራቅ አፍሪካዊቷ ታንዛኒያ የቀጭኔዎችንንና የእነዚህን ወፎች አስደናቂ ተፈጥሮአዊ መስተጋብር የሚያሳዩ ፎቶግራፎች ይፋ ተደርገዋል። በረጃጅም ዛፎች ላይ የሚገኙ ፍራፍሬዎችንና ቅጠላቅጠልን የሚመገበው ቀጭኔ በጥርሶቹ ውስጥ ሳይሰለቀጡ የሚቀሩትን ትርፍራፊ ምግብ ባለ ቀይ ምንቃሮቹ አእዋፍ ደግሞ ይመገቡታል። ቀጭኔዎቹ እና አእዋፋቱ አንዱ ያንዱን ችግር እየቀረፉ አብረው ተባብረው ይኖራሉ።
ቀጥኜ ቢያዩኝ ሞዴል ነሽ አሉኝ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቀጭኔ እና የጥርስ ሀኪሞቹ ወፎች
መደብ:ሥነ ሕይወት
እነማይ
እነማይ በምስራቅ ጎጃም የሚገኝ ወረዳ ነው።    የዚህ ወረዳ አስተዳደር ማዕከል ብቸና ሲሆን ዲማ እና የተመን የተባሉ ሌሎች ከተሞች ታዋቂ ናቸው።
ተፈጥሯዊ ታሪክ
እስከ 1920ዎቹ ድረስ የዚህ ወረዳ አንድ-አራተኛ ክፍል በዛፎች የተሸፈነ ነበር። በዚህ ወረዳ  የሚገኙ ወንዞች   ብዙ ጊዜ የሚፈሰው  ሙጋ ወንዝና  በክረምት ወራት እሚፈሰው የጉድፍን ናቸው ። ሌላ ታዋቂ ተፈጥሮአዊ ቅርስ ቢኖር ወልደ በሬ የተሰኘው  የኖራ ዋሻ ሲሆን በጣሊያን ወረራ ዘመን አርበኞች የሚጠለሉበት ነበር ።
ማጣቀሻ
*
ሲያደበርና ዋዩ እንሳሮ
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
*
ቦርከና ወንዝ
ቦርከና ወንዝ በኢትዮጵያ፤ ወሎ ክፍለ ሀገር በደሴ እና ኮምቦልቻ ከተሞች የሚገኝ ታዋቂ ወንዝ ነው። ይህ ወንዝ የሚገብረው ለአዋሽ ወንዝ ነው።