cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ
የበሽታው ምልክቶች
በሽታው ሲከፋ ከባድ የሣንባ ምች ፣ የተለያዩ አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት በሽታዎች ፣ ከባድ ኢንፌክሽኖችን እንዲሁም ሞትን ሊያስከትል ይችላል። አንዳንድ በበሽታው የተጠቁ ሰዎች ምንም ምልክት ሳያሳዩ ግን በላቦራቶሪ ምርመራ በሽታው ሊገኝባቸው ይችላል። በዚህም ምክንያት ከነዚህ ሰዎች ጋር ቅርብ ንክኪ የነበራቸው ሰዎች የቅርብ ክትትል እንዲደረግላቸው ተመራማሪዎች ይመክራሉ።
የበሽታው ምልክት የመታየት ጊዜ አብዛኛውን ጊዜ አምስት ቀን ቢሆንም ከአንድ ቀን እስከ ዐሥራ አራት ቀን ሊሆንም ይችላል። በአንድ ኬዝ እስከ 27 ቀን የቆየበት ሁኔታም ታይቷል።
መተላለፊያ መንገዶች
የቫይረሱ ቀዳሚ የመተላለፊያ መንገድ በበሽታው የተያዙ ሰዎች ሲያስሉ ወይም ሲያስነጥሱ ከሚረጩ ፈሳሾች ነው። ፈሳሾቹ ዓየር ላይ ለትንሽ ጊዜ ቢሆንም የሚቆዩት እንደ ብረት ፣ ካርቶን ፣ መስታወት እና ፕላስቲክ ዕቃዎች ላይ ረዘም ላለ ጊዜ ሊቆዩ ይችላሉ። ቫይረሱ ልክ እንደሌሎች ኮሮናቫይረሶች ዓየር ላይ እና አንዳንድ ቁሳቁሶች ላይ እስከ ዘጠኝ ቀን ሊቆይ የሚችልበት ሁኔታዎች አሉ።
ቫይረሱ የሚገኝባቸው አገራት
መደብ:ሕክምና
መካነቅርስ እስራኤል
thumb|250px|right thumb|250px|right
መካነቅርስ እስራኤል የእስራኤል ሙዚየም ነው።
መደብ:እስራኤል መደብ:ሥነ ህንጻ
ተረት ሀ
<font size="+1"> መደብ:ተረቶች
ቀን
በዓመቱ ውስጥ ያሉት የቀኖች ዝርዝር
መደብ:የዘመን ቁጥር *
አብርሃም በላይነህ
አብርሃም በላይነህ የኢትዮጵያ ሙዚቀኛ ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ሙዚቀኞች
በባዶ ቢቆጡ በጨለማ ቢያፈጡ
ተተናገረ አያባራ አፋቸው ከያዘ አይለቅ እጃቸው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉም
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሞሊዜ
thumb|300px|ሞሊዜ በጣልያን
ሞሊዜ የጣልያን ክፍላገር ነው። ዋና ከተማው ካምፖባሦ ነው።
መደብ:የጣልያን ክፍላገራት
እንኳንስ ዘንቦብሽ እንዲየውም ጤዛ ነሽ
እንኳንስ ዘንቦብሽ እንዲየውም ጤዛ ነሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ጅብ እንዳባቱ ይዘርጥጥ አህያ እንደአባቱ ይፈርጥጥ
ጅብ እንዳባቱ ይዘርጥጥ አህያ እንደአባቱ ይፈርጥጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በቤቷ ቀጋ በውጪ አልጋ
ትርጉም
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዖጊጌስ
ዖጊጌስ (ግሪክኛ፦ Ὠγύγης /ኦጊውጌስ/) በግሪክ አፈ ታሪክ የጥንት ንጉሥ ሲሆን ብዙ ጊዜ የቦዮቲያ ንጉሥ ይባላል፣ በሌላ ልማድ ግን የአቲካ መጀመርያ ንጉሥ ነበረ።
«የዖጊጌስ ጎርፍ»
ከአቲካ ዙሪያ የነበረው አገር ከነቦዮቲያ አንዳንዴ ግራይኬ ይባል ነበር። በዚህ አገር በዖጊጌስ ዘመነ መንግሥት «የዖጊጌስ ጎርፍ» በአገሩ ላይ እንደ ደረሰ ይተረካል።
የቀድሞ ቤተ ክርስቲያን መምህር ዩሊዩስ አፍሪካኑስ (፫ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም) ደግሞ እንደ ጻፈው፣ «ይህ ጎርፍ በአቲካ ሆነ፣ ፎሮኔዎስ የአርጎስ ንጉሥ በነበረበት ዘመን፣ አኩሲላዎስ እንደሚተርክ።» ይኸውና አንዳንድ ሌሎች ምንጮች 2059 ዓክልበ. ግድም የሚመስል ጊዜ ያጠቁማል፤ በሌላ ግን እጅግ ይለያል ለምሳሌ በፕላቶ ግመት ጎርፉ በ9500 ዓክልበ. ተከሠተ ወይም በቫሮ ዘንድ በ2144 ዓክልበ. ነበር፤ በአፍሪካኑስም ግመት በ1801 ዓክልበ. ሆነ፤ በተጨማሪ በሙሴ ዘመን እንደ ነገሠ ያምናል።
እንደ ትውፊቱ ንጉሥ ዖጊጌስ ከጥፋት ውኃው አመለጠ፤ ብዙዎች ግን ጠፍተው ነበር። ዖጊጌስ ካረፈ በኋላ፣ ከጎርፉ ጉዳት የተነሳ አቲካ ለ189 ዓመታት እስከ ኬክሮፕስ ዘመን ድረስ ያለ መንግሥት ቀረ።
በግሪክ አፈታሪክ ሁለት ታላቅ ጎርፎች የተመዘገቡ ናቸው፤ ከ«ኦጊጌስ ጎርፍ» በቀር ሌላ «የዲውካልዮን ጎርፍ» የሚለው አፈታሪክ አለ።
ልዩ ልዩ ምንጮች
ፓውሳኒዮስ (፪ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም) እንደሚጽፈው፣ ኦጊጌስ የኤክቴነስ ብሄር መሪ ሆኖ የጤቤስ ከተማ (በቦዮቲያ) መስራች ነበርና ግዛቱ ስለርሱ «ዖጊጊያ» ተብሎ እርሱ መጀመርያው ንጉሡ ሆነ።
ስቴፋኑስ ቢዛንቲዮስ (፮ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም) ግን ኦጊጌስ የሉቅያ መጀመርያ ንጉሥ ነበር። አፍሪካኑስ ደግሞ ኤሌውሲስ የተባለውን ከተማ እንደ መሠረተ ይለናል።
የፍላቪዩስ ዮሴፉስ ዘንድ ግን፣ «ዖጊጌስ» አብርሃም አጠገቡ የተቀመጠበት የኬብሮን በሉጥ ዛፍ ስያሜ ነበር።
ነጥቦች
መደብ:የግሪክ አፈታሪክ
ርቢ ስብስብ
የስብስብ S ርቢ ስብስብ የምንለው ማናቸውንም የስብስብ S ታህታይ ስብስቦች አቅፎ የሚይዝን ስብስብ ነው። ማለት ከ S አባላት የሚሰሩ ማናቸውንም ስብስቦችና ባዶ ስብስብን ይይዛል። አንድ ብዛቱ አእላፍ ያልሆነ (አባላቱ የሚያልቁ) ስብስብ ብዛቱ n ቢሆነ የርቢ ስብስቡ ብዛት 2n ነው። የርቢ ስብስብ እንዲህ ይወከላል P(S).
ለምሳሌ፡
መደብ:ሥነ ስብስብ
ኩረሳው
ኩርሶ (ሆላንድኛ:Curaçao) በካሪቢያን ባህር በቬኔዝዌላ አጠገብ የሚገኝ የኔዘርላንድስ ደሴት ግዛት ነው።
መደብ:ሆላንድ መደብ:ደቡብ አሜሪካ
የፈሰሰ አይታፈስ የሞተ አይመለስ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የሚያልቅ እህል ከማያልቅ ዘመድ ያጣላል
የሚያልቅ እህል ከማያልቅ ዘመድ ያጣላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልቅ እህል ከማያልቅ ዘመድ ያጣላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቤን 10
ቤን 10 (እንግሊዝኛ: Ben 10) የአሜሪካ አኒሜሽን ቴሌቪዥን ትርዒት ነው።
መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት
ሷይቩስ
ሷይቩስ (ወይም ሿብ) የጀርመን መምኅር ዮሐንስ አቬንቲኑስ ባሳተመው ዜና መዋዕል ዘንድ፣ በጥንት የጀርመን አገር ፰ኛው ንጉሥ ነበረ። በሮማይስጥ እንደ ጻፈው፣ ከአባቱ ጋምብሪቪዩስ ቀጥሎ ለ52 ዓመታት (ምናልባት 1975-1923 ዓክልበ. ግድም) ነገሠ። (በጀርመንኛ በጻፈው ዕትም ግን ለ46 ዓመታት እንደ ነገሠ ይላል።) በዮሐንስና ሌሎች ምንጮች ዘንድ ይህ ሷይቩስ በጌርማኒያ የኖረውን ስዌቪ ብሔር መሠረተ፤ ከርሱም ብዙ ሕዝቦች ወጡ ወይም ተከፈሉ፦  አንግሊ፣ ላንጎባርዲ፣   ማርኮማኒ፣ ኳዲ፣ ሩግያውያን፣ የስዊድን ሰዎች፣ የስካኒያ ሰዎች፣ ሲቶናውያን፣ ሲሌስያውያንና ሊቮንያውያን ይዘርዝራል። በታወቀው ታሪክ፣ እነዚህ ስዌቪ በ፭ኛው ክፍለ ዘመን በሮሜ መንግሥት ውድቀት ጊዜ ከጌርማኒያ ወጥተው እስከ ዛሬው ፖርቱጋልና ስፔን ድረስ ፈለሱ።
ብሔራቸው በተለይ ከኤልበ ወንዝና ኦደር ወንዝ መካከልና ከዚያ ወደ ደቡባዊ ስዊድን አገር ሲሆን፣ ማርኮማኒ የተባሉት ግን ከኤልበ ምዕራብ እስከ ዳኑብ ወንዝ ድረስ፤ ሲቶናውያንም ከኦደር ምሥራቅ እስከ ቪስቱላ ወንዝ ድረስ እንደሠፈሩ ይላል። በምሥራቃቸው ደግሞ ጌታያውያንና ዳክያውያን ብሔሮችና የካርፓትያ ተራሮች ወሰናቸው። አንዳንዴም ሷይቩስ የዙሪክ መሥራች ተብሏል።
በሷይቩስ ዘመን ሄርኩሌስ ሊቢኩስ በእስፓንያ ነግሦ ካረፈ በኋላ (1929 ዓክልበ.) እናቱ ኢሲስ (የኦሲሪስ አፒስ ንግሥት) ወደ ጀርመን ወደ ሷይቩስ መጣች፤ እህሉን መዝራትና መፍጫት፣ ዳቦን መጋገር፣ ሱፍን መፈተል፣ የዘይትና የወይን ጥቅም እንዳስተማረች ይባላል። ስለዚህ ነው ሕዝቡ እንደ አምላክ የቆጠራት። ምልክቷንና አረመኔ ሥርዓቷን በጀርመን ከሊቡርኒያ ኢንዳስገባች  ይለናል። ከዚያ ጀርመንን ትታ ወደ ጣልያን ሄደች። ሷይቩስ በርሱ በኩል ደግሞ እንደ አምላክ ይቆጠር ጀመር ይላል አቨንቲኑስ። ከዚያ ልጁ ቫንዳሉስ ተከተለው።
መደብ:የጀርመን አፈ ታሪክ
እንኳንስ ዘንቦብሽ እንዲየውም ጤዛ ነሽ አሉ እትዬ ዘነቡ
እንኳንስ ዘንቦብሽ እንዲየውም ጤዛ ነሽ አሉ እትዬ ዘነቡ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ፋግታ ለኮማ
=ቀበሌ= በፋግታ ለኮማ ወረዳ ወደ 26 ቀበሌዎች አሉት።
የቀበሌው ስም
1. ኮሪጎሃና
2. ገዘሃራ አዊዲ
3. አግታ አያጀስታ
4. አንኩሪ
5. ችጎሊ ማርያም
7. አደረጅታ
8. ነቸላ ዱቻ
10. ድማማ መንጉዳ
11. ደለከስ
12. አዝማች
13. ሻንጋና
14. አፍራ
15. አሸዋ
17. ጋፈራ
21. ደብረ ዘይት (በሰና)
22. ፊንዚት
23. ፋግታ
24. ዋዝ
25. ድማማ
26. ፉሪ ጀጎላ
27. ጉላ ጊዩርጊስ
28.
29.
=A=
= ህዝብ ቆጠራ =
74 እ.ኤ.አ.
70er
የጁ ስርወ መንግስት
የየጁ ሥርወ መንግሥት ከ18ኛው ክፍለዘመን መጨረሻ እስከ 19ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ድረስ ተጠናክረው ኢትዮጵያን በእንደራሴነት ሲያገለግሉ የነበሩ ራሶችን የሚገልጽ ነው።  በዚህ ዘመን የጎንደር ነገስታት ሃይል እጅግ ከማሽቆልቆሉ የተነሳ እኒ እንደራሴወች የፈለጉትን ከስልጣን የማንሳትና የፈለጉትን የመሾም ሃይሉ ነበራቸው። ስለዚህም የአገሪቱ መሪ ነበሩ ቢባል ማጋነን አይሆንም። ከየጁ ስርወ መንግስት እንደራሴወች፡ ራስ ዓሊ ትልቁ  ራስ ዓሊጋዝ  ራስ ጉግሣ ራስ ይማም ራስ ማርዬ ራስ ዶሪ  ራስ ዓሊ ትንሹ
የሚያልፍ ቀን የማያልፈውን ስም ያወርሳል
የሚያልፍ ቀን የማያልፈውን ስም ያወርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ቀን የማያልፈውን ስም ያወርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የጁ ስርወ መንግስት
የየጁ መሪወች አብዛኛውን ጊዜ የየጁ ኦሮሞ ተብለው ቢታወቁም አነሳስቸው በበለጠ እጅግ የተወሳሰበ ነው። የጁወች በድሮ ዘመን ደቡብ ሴማዊ ቋንቋ የሚናገሩ ህዝቦች ነበሩ። የሚኖሩበትም አገር ቀወት ይባል ነበር፤ ይህም በይፋት፣ ሸዋ ነበር። የግራኝ አህመድ ሰራዊት እኒህን ህዝቦች በቀወት ለመጀመሪያ ጊዜ እንዳገኛቸው ሺሃብ  አድ-ዲን የተሰኘው ዜና መዋዕል ጸሃፊው ዘግቧል። ከዚህ በኋል በ16ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ  የጁወች ብዙ ኦሮሞወችን ተቀብለዋል። ስለዚህም በቀጣዩ ዘመናት የየጁ ኦሮሞወች ተባሉ።
የሚያልፍ ቀን የማያልፈውን ስም ያወርሳል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የጁ ስርወ መንግስት
ዶናልድ ክርሚ የተባለ የታሪክ ጸሃፊ ሲዘግብ
ሽብ አድ ዲን የተሰኘው የግራኝ አህመድ ዜና መዋዕል ጸሃፊ በቀወት የአህመድና የየጁ ሰወችን ቃለ ምልልስ እንዲህ ሲል መዝግቧል፦
ከላይ ቀወት የሚለው ቃል ለቦታና ለነዋሪው ህዝብ አንድ ላይ ለመግለጽ ጸሃፊው ተጠቅሞታል። የየጁ ክፍልና የዚሁ አገር ይመስላል። የጁ እንግዲህ ከሙስሊሞቹ የተለየና እንደ አርጎባ፣ ይፋት፣ አማርኛ፣ ሃራሪ ከደቡብ ወሎ እስከ ሃረር ድረስ የደቡብ ሴም ቋንቋ ኮሪደር የፈጠረ ነበር።  የጁወች ግማሽ እስላም ግማሽ ክርስቲያን መሆናቸው በርግጥም ከላይ ለቀረበው ጽሁፍ የበለጠ ድጋፍ ይሰጣል፡ ይሄውም ከ16ኛው ክፍለ ዘመን በፊት እኒህ ነገዶች በአብዛኛው ክርስቲያን ነበሩ።
ታሪክ አጥኝው ዶናልድ ክርሚ እንዲህ ይላል፦
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
ብዕር
Parker Duofold የሚባሉት ብዕሮች|thumbnail|350px|right ብዕር ጽሁፍን በጠፍጣፋ ወለል (ወረቀት) ላይ እንዲያርፍ የምንጠቀምበት ጫፉ ላይ ባለድቡልቡል ክፍተት ያለው እና በውስጡ ውሀን መሰረት ያደረገ ቀለም ያለው የጽህፈት መሳሪያ ነው። ይህ ቀለም ወደመጻፊያ ክፍተቱ የሚወርደው በዋነኛነት የመሬት ስበት እና የስርገትን ህግ በመጠበቅ ነው። ይህ አይነቱ የፅሕፈት መሳሪያ በአሁኑ ጊዜ በተለመደው እና በስፋት ጥቅም ላይ በመዋል ላይ ባለው እስክርቢቶ ተተክቷል።
በትር ለገና ነገር ለዋና
በትር ለገና ነገር ለዋና የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ብዕር
መደብ:የጽህፈት መሳሪያዎች
በትር ለገና ነገር ለዋና
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
መስቃን
በአምባሳደር ድንበሩ አለሙ
በመጀመሪያ ስለ መስቃን ህዘብ ታሪካዊ አመጣጥ ከመመልከታችን በፊት ስለ ህዝቡ አሰፋፈርና ስለ አካባቢው መልከዓ ምድራዊ አቀማመጥ ማወቅ አስፈላጊ ነው። የመስቃን ህዝብ በጉራጌ ዞን ከሚገኙ አስራ አንድ ወረዳዎች መካከል አንዱ በሆነው በመስቃን ወረዳ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን የሚዋሰነውም በሰሜን ሶዶ በደቡብ ስልጤ በምእራብ ሰባት ቤት ጉራጌና በምስራቅ ከማረቆ ጋር ነው።
የመስቃን ህዝብ ካለው የህዘብ ብዛትና ከሰፈረበት ይዞታ አኳያ የወረዳው መጠሪያ ስም ለመሆን የቻለ ሲሆን ህዝቡ ተራራማ ከሆነው የመስቃን ደጋና ወይና ደጋ ክፍል አንስቶ የወረዳው ርእሰ ከተማ የሆነችው ቡታጅራን ጨምሮ እስከ ቆላማው የወረዳው ድንበር ድረስ ሰፍሮ ይገኛል። በተጨማሪም የመስቃን ቤተ ጉራጌ አባላት በአጎራባች ወረዳዎችና በደቡብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ክልል በከንባታ አለባ ጠንባሮ በሲዳማና በጌዲኦ ዞኖች እንዲሁም በኦሮሚያ ክልል በመቂ አከባቢና በሃገሪቷ በሆነችው በአዲስ አበባ ከተማ ውስት ተሰራጭተው ኑሮአቸውን መስርተው የገኛሉ።
የመስቃን ቤተ ጉራጌ አመጣጥ
የመስቃን ህዝብ ታሪካዊ አመጣጥን በተመለከተ እስከዛሬ ድረስ በሃገር ውስጥም ሆነ በውጪ ሃገር የታሪክ ምሁራን በኩል የተካሄደ ጥናት ካለመኖሩ ባሻገር የጉራጌን ህዝብ ታሪክ ለመጻፍ የተነሱ የታሪክ ምሁራን ባሰባሰቧቸው የታሪክ መዘክሮች የጻፉት ነገር ቢኖር በጣም አናሳ በሆነ ሁኔታ የጉራጌ ብሄረሰብ አካል መሆኑንና የጉራጌ ብሄረሰብ የዘር ግንድ ከሆኑት ሰዎች ጋር ወደ ዛሬው የጉራጌ ምድር መምጣታቸውን የሚጠቁም መጠነኛ ፍንጭ የሚሰጥ ሆኖ እናገኘዋለን።
በዚህ ምክንያት የህዘቡን ማንነት የሚገልጽ ጥናት ባለመካሄዱ በተጨማሪም ወደ ሰነድነት የተሸጋገረ የቆየ ታሪኩን የሚዘግብ ጽሁፍ ባለመኖሩ በተለይም ወጣቱ ትውልድ ስለህዝቡ ታሪክ ባህልና ገድል በቂ ግንዛቤ ለመጨበጥ የተቸገረ መሆኑ አሌ የማይባል ሀቅ ነው። ሆኖም ባንድ ታሪክ ወቅት የሚገኝ ህብረተሰብ በተለያየ የእድገት ደረጃ ላይ ይሁን እንጂ የትኛውም ህዝብ የራሱ የሆነ ታሪክ ባህልና ቋንቋ ያለው ስለመሆኑ የሚያጠያይቅ ጉዳይ አይሆንም ።
በመሆኑም ከዚህ መሰረታዊ ጉዳይ በመነሳት የመስቃን ህዝብ የማንነት መግለጫ የሆነው ታሪኩና ባህሉን ለማጥናት ከላይ በተገለጸው ነባራዊ ሁኔታ አስቸጋሪ ቢሆንም ባሁኑ ጊዜ በህይወት ያሉ የማህበረሰቡ ተወላጆ የሆኑ አዛውንቶች ባፈ ታሪከ የሚናገሩትን መረጃ በማሰባሰብና አንዳንድ መጽሃፍቶች ስለ መስቃን ህዘብ ከሚሰጡት መጠነኛ ፍንጭ ጋር በተገናዘበ መልኩ የተሟላ ባይሆንም መጠነኛ ግንዛቤ የሚያስጨብጥ የመስቃን ህዝብ የረጅም ዘመን ታሪክን ከዚህ ቀጥሎ ለማየት እንሞክራለን።
በመጀመሪያ ደረጃ የመስቃን ህዝብ መስቃን የሚለው መጠሪያ ስያሜ ያገኘው በመካከለኛው ዘመን መባቻ ላይ ቢዳራ በሚባለው ቀበሌ ተገንብቶ የነበረውና በሗላም በ16ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ባህመድ ግራኝ የፈረሰው መስቀለ እየሱስ ከሚባለው ቤተክርስቲያን ስም የተወሰደ ለመሆኑ የመስክ ጉብኝት በተደረገበት ወቅት ለጥናቱ ተባባሪ የሆኑ አዛውንቶች ገልጸዋል። በተጨማሪም ስሙንት(ስምንት) ሰንጋ መስቃን በመባል የሚታወቁት አከባቢዎች ደግሞ የጠቀር፣ ሚካኢሎ፣ ውሪብ፣ አቦራት፣ እም (እናት) መስቃን ፣ እምቦር (ፈረዝአገኝ) ፣ የተቦን እና ጎይባን ናቸው።
ወደ ተነሳንበት ርእሰ ጉዳይ ስንመለስ የዛሬው የመስቃን ህዝብ በተሰበሰበው መረጃ መሰረት በስሩ 62 (ስልሳ ሁለት) ጎሳዎችን ያቀፈ ነው።
የእነዚህ ጎሳዎች ታሪካዊ አመጣጥን ስንመለከት በተለያየ ወቅት ከተለያ አቅጣጫ በተለያ ምክንያት የመጡ ሲሆን ከነባርና ቀድመው ከመጡ ጎሳዎች ጋር በስምምነትና በግጭት እየተቀለቀሉ እየተዋሃዱ በረጅም ጊዜ የታሪክ ሂደት የዛሬውን የመስቃን ቤተ ጉራጌ በመባል የሚታወቀውን ህዝብ ለመመስረት ችሏል።
1.   እናት መስቃን
2.    እምቦር
3.   ዲራማ
4.    ፈረዝአገኝ
5.    ግዴይ
6.    ውሪብ
7.    ሚካኢሎ
9.       የተቦን
10.   ጐይባን
ከዚህ አኳያ የዛሬው የመስቃን ህዝብ ታሪካዊ አመጣጥን ለማወቅ በሶስት ዋና ዋና ምክንያቶችና ጊዜያቶች ከፍለን መመልከት የበለጠ ግንዘቤን ስለሚያስጨብጥ ከዚህ ቀጥሎ በዝርዝር ለመመልከት እንሞከራለን።
ከዚህ አኳያ በዚህ ስፈራ ነበሩ ህዝቦች የኢነርያንና የሲዳማ ህዝቦች እንደሆኑና የጉራግ ህዝብ ከምስራቅ አቅጣጫ መጥቶ ከእነዚህ ነባር ህዝቦች ጋር እንደተዋሃደ በርካታ የታሪክ ምሁራኖች የሚስማሙበት ቢሆንም የጉራጌን ህዝብ ታሪክ በጥልቀት ስንመረምረው ደግሞ እውነታው ከዚህ ሌት እንደሚል በመጀመሪያው ምእራፍ ላይ ለማየት ተሞክሯል ። በመሆኑም በመስቃን ምድር ከጥንት ጀምሮ ነባር የሆኑ ህዝቦች እንዳሉ ግልፅ ቢሆንም እስከ አስራ አራተኛው ክፍለ ዘመን የነበሩት ታሪካዊ ማንነት በተመለከተ ካለው የመረጃ እጥረት አኳያ በትክክል ለማወቅ አስቸጋሪ ቢሆንም የዚህ ህዝብ ታሪክ በግልፅ ከሚታወቅበት ዘመን ጀምሮ ያለውን ለመመልከት እንሞክራለን ።
ጅብ እንዳገሩ ይጮሀል
ጅብ እንዳገሩ ይጮሀል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
መስቃን
ከዚህ መሰረተ ሃሳብ በመነሳት "ባጼ አምደ ፂዮን ዘመነ መንግስት ባዝማች የሚመራ የኢትዮጵያ ሰራዊት ቡድን ባካለ ጉዛይ አውራጃ ትግረ ውስጥ ጉርአ ከሚባል ስፍራ ተነስቶ በዛሬው ሰሜን ጉራጌ አይመለል በሚባለው ቦታ ላይ ሰፈረ" በማለት ዊሊያም ሻክ።
የፈሰሰ ውሀ አይታፈስ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መስቃን
ከዚህ በሗላ ያዝማች ሰብሃት ሰራዊት ከአይመለል ተነስቶ ወደ ጨቦ ፣ አመቦ፣ ጭላሎና ኦሞ ወንዝ ድረስ በቡድን በቡድን ተከፋፍሎ በመያዝ የራሳቸው ግዛት አደረጉ ። ከዚህ አኳያ በጉራጌ አካባቢ አንድ ቡድን መስቃን፣ አንድ ቡድን ሰባት ቤት ጉራጌ እና ሶዶ ምድር ገብተው እንደተቀመጡ ይነገራል። በመስቃን ህብረተሰብ ውስጥ ከሚገኙ በርካታ ጎሳዎች መካከል የመስቃን የዘር ግንድ ከሚታወቀው አንዱ ሻዶ ሲሆን የአያቱ ስም በዚያ ዘመን ከታግራይ መጥቶ እናት መስቃን በሚባል ስፍራ ተቀምጦ የሻዶን አባት ቤህሩንን መውለዱና ሻዶ ደግሞ ቦንጂ ፣ አልወድሽ እና ገራድባለከሽ የተባሉ ሶስት ልጆችን ወልደዋል ። ቦንጂና አልወድሽ ራሳቸውን የቻሉ የዘር ግንድ ለመሆን የበቁ ሲሆን ገራድ ባለከሽ ደግሞ ማሬኖ ፣ ወሬቦ ፣ ድላባ ፣ሲላቶ ፣ሰጦ እና በርኮ የተባሉ ስድስት ልጆችን በመውለድ ለዛሬዎቹ የተለያዩ የመስቃን ጎሳዎች መጠሪያ ስም ለመሆን በቅተዋል ።
ጅብ እንዳገሩ ይጮሀል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መስቃን
በተጨማሪም በዚያ ዘመን አዝማች ስብሃትን ተከትለው ወደዚህ ስፍራ የመጡ ጎሳዎች ተራም፣በጋምና ፋጌ የመሳሰሉ ጎሳዎች ይገኙበታል። እነዚህ አዝማች ስብሃትን ተከትለው የመጡ ሰዎች አቦራት ፣በሚካኤሎ ፣በጎይባን አካባቢዎች ዝርየዎቻቸው ተሰራጭተው ይገኛሉ ።ሌላው ጐይባን አካባቢ ሸዋ የሚባል ጎሳ ከትግረ አገር ተነስቶ ሸዋ አካባቢ ከኖረ በሗላ ዘግየት ብሎ ወደ ዛሬው ጎይባን እንደመጣ ይነገራል ። የህም ጎየባን ውስጥ ሸበሬር የሚባል አካባቢ ሸዋ የሚባል ሰው ድላሞ፣ ኡራጎ፣ ዝወ፣ ማንዳኝ፣ ጦኔና አርጥቦ በመባል የሚታወቁ ስድስት ልጆችን የወለደ ሲሆን የመጨረሻዎች ሁለቱ ጦኔና አርጥቦ በአሁኑ ወቅት ዶቢ ቀበሌ አርጉሜ ስፍራ የሚገኙ ናቸው።
የእስፓንያ የዘውድ እግር ኳስ ፌዴሬሽን
የእስፓንያ የዘውድ እግር ኳስ ፌዴሬሽን (እስፓንኛ፦ Real Federación Española de Fútbol, RFEF) የእስፓንያ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ማህበሩ የእስፓንያ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል።
መስቃን
ሚካኤሎ ቀበሌ የሚገኝ ሚካኤሎ በመባል የሚታወቀው ጎሳ በዚያ ዘመን ከአዝማች ስብሃት ጋር አብሮ የመጣ ሲሆን ከእዣ (ቆንጫጫ) ጋር ወንድማማቾች እንደሆኑ ይነገራል።
የእስፓንያ የዘውድ እግር ኳስ ፌዴሬሽን
እ መደብ:ስፔን
መስቃን
በተጨማሪም በዚህ ዘመን ከመጡት ውስጥ በኣቦራት ቀበሌ ነዋሪ የሆኑት ሱምየ፣ ንቡወና ጋሎ በመባል የሚታወቁ ጎሳዎች ናቸው። ንቡወ የዘር ግንዱ እዣ ውስጥ የሚገኝ ቆንጫጫ ጎሳ ጋር የዘር ትስስር እንዳለው ይነገራል። ።
ይቀጥላል ​...
https://www.meskanmedia.com/meskan-people ይጎብኙ ሙሉ መረጃዎቹን ያገኛሉ
2009
2009 አመተ ምኅረት፦
መደብ:አመታት
ማካ ሞንግ ሩዋድ
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት፣ ከ503 ዓክልበ. ጀምሮ (ድሮ አቆጣጠር) የማካ አባት አይድ ሩዋድ፣ ዲጦርባ እና ኪምባይጥ በስምምነት እያንዳንዱ ዙፋኑን በየ፯ቱ ዓመታት እንዲፈራርቁ ወሰኑ። እንዲሁም ሦስቱ ነገሥታት እያንዳንዱ ለ፫ ጊዜ የ፯ ዓመታት ዘመኖች ነበሩዋቸው፤ ይህም 63 ዓመታት ፈጀ። (በሌቦር ጋባላ ኤረን በአንዱ የድሮ ግጥም ያ ከክርስቶስ ልደት 450 ዓመታት በፊተ እ.ኤ.አ. ወይም 458 ዓክልበ. አካባቢ እንደ ነበር ያረጋግጣል።)
አይድ ሩዋድ ግን ዓርፎ እንደገና ፈንታው በደረሰበት ወቅት በ440 ዓክልበ. ሴት ልጁ ማካ ሞንግ ሩዋድ ስለ ዙፋኑ ይግባኝ አለች። ይች ማካ ዲጦርባን በውግያ ገደለች፣ የተረፈውንም ንጉሥ ኪምባይጥን አገባችው። ከዚያ ኪምባይጥና ማካ አብረው ለ፯ ዓመታት ነገሡ፤ ኪምባይጥም በ433 ዓክልበ. አርፎ ከፍተኛ ንግሥት ማካ ለብቻዋ ሌላ ፯ አመታት ነገሠች። በ426 ዓክልበ. ሬክታይድ ሪግዴርግ ገደላትና ለንጉሥነቱ ተከተላት።
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ሞንትፒሊይር፣ ቬርሞንት
thumb|300px|የቬርሞንት መንግሥት ቤት በሞንትፒሊይር ሞንትፒሊይር (እንግሊዝኛ፦ Montpelier) የቬርሞንት አሜሪካ ከተማ ነው። በ1779 ዓ.ም. ተመሠረተ፤ ስለ ሞንፐልዬ ፈረንሳይ ተሰየመ። የሕዝቡ ቁጥር 7,855  አካባቢ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ሚዛናዊ ውጭ ስብስብ
የAእና የB ሚዛናዊ ውጭ ስብስብ እንዲህ ይተረጎማል። ለምሳሌ የ {7,8,9,10} እና {9,10,11,12} ሚዛናዊ ውጭ ስብስብ {7,8,11,12} ነው።
መደብ:ሥነ ስብስብ
ያሙሱክሮ
ያሙሱክሮ የኮት ዲቯር ዋና ከተማ ነው። thumb|300 px|የያሙሱክሮ ቤተ ክርስቲያን
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር (1997 ዓ.ም.) 200,659 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 6.81667°N, -5.28333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
በ1893 ዓ.ም. ፈረንሳዮች አገሩን እንደ ቅኝ አገር ሲያደርጉት፣ ንግሥት ያሙሶ ትንሽ መንደሩን (ንጎኮ የተባለውን) አስተዳደሩት። በግዜው 475 ሰዎች ብቻ ኖሩበት። በ1901 በሳቸው ትዝታ የንጎኮ ስም ያሙሱክሮ ሆነ። በ1975 ዓ.ም. ያሙሶክሮ የኮት ዲቯር ዋና ከተማ ሆነ።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
ፖምፐይ
300px|thumb|ፖምፐይ ፖምፐይ (114-56 ዓክልበ.) በሮሜ መንግሥት ሪፐብሊክ መጨረሻ ቀኖች የሮሜ መንግሥት ወደ አምባገነንነት እንዲቀየር ከጣሩት ሰዎች አንዱ ነው።
ከዚህ በኋላ ዩሊዩስ ቄሳርና ፖምፐይ ለዋናው መሪነት ኃይል ሲታገሉ፣ ፖምፐይ በ56 ዓክልበ. በውግያ ተሸነፈ።
ከዚህ በኋላ እራሱን በግብጽ ቢሸሸግም ተገኘና ተገደለ።
ዩሊዩስ ቄሳር ከዚህ በኋላ ዋና አምባገነን ንጉሥ ሆነና ሪፐብሊኩ ተጨረሰ።
መደብ:የሮሜ መንግሥት
9 February
9 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 2 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የውጭ ጉዳይ ሚኒሰተር
የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒሰተር
መደብ:የፖለቲካ ጥናት
እንደ ልብ የለም ነዳጅ እንደ ልብ የለም በራጅ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
አኪራ ኩሮሳዋ
325px|thumb|አኪራ ኩሮሳዋ 1945 ዓም አኪራ ኩሮሳአዋ (ጃፓንኛ፦ 黒澤 明) 1902-1990 ዓም. ዝነኛ የጃፓን ፊልም ሠሪ እና ዳይሬክተር ነበር።አብዛኞቹ ፊልሞቹም በጣም ተወዳጅ ናቸው::
መደብ:የጃፓን ሰዎች መደብ:ፊልሞች
የኡራጓይ እግር ኳስ ማህበር
የኡራጓይ እግር ኳስ ማህበር (እስፓንኛ፦ Asociación Uruguaya de Fútbol, AUF) የኡራጓይ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ማህበሩ የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል።
የፈሰሰ ውሀን ማቆር ይጠቅማል
የፈሰሰ ውሀን ማቆር ይጠቅማል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈሰሰ ውሀን ማቆር ይጠቅማል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጅብ እንዳገሩ ይጮሀል የደላው ሙቅ ያኝካል
ጅብ እንዳገሩ ይጮሀል የደላው ሙቅ ያኝካል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዛግሬብ
ዛግሬብ የክሮዌሺያ ዋና ከተማ ነው።
ጅብ እንዳገሩ ይጮሀል የደላው ሙቅ ያኝካል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዛግሬብ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 685,500 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 45.8°N, 15.96667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውሮፓ ከተሞች መደብ:ክሮኤሽያ
ምሻምሾ
ምሻምሾ በኢትዮጵያ ከሚከበሩት በዓላት አንዱ ነው። በ1902 ዓ.ም  በታተመው የትብብር ሥራቸው፣ አለቃ ታየ ሚሻ ሚሾ፣   የኢየሱስ ክርስቶስን ስቅላት ለማስታዎስ  በስቅለት ቀን፣ በዓመት ኣንድ ጊዜ  እንደሚካሄድ  ያሰፍራሉ። እንደርሳቸው አባባል፣ ሚሻ ሚሾ እሚለው ሃረግ የመጣ ውሾ ዉሾ ከሚል ኢየሱስ በተሰቀለ ጊዜ ከተሰነዘረ  ስደብ ትውስታ ነው።
የበዓሉ ትውፊት
ሕጻናት ሚሻ ሚሾ ብለው አንድ ቤት ሲጨፍሩ፣ ከቤቱ ዱቄት፣ አዋዜ፣ ቅባ ኑግ ወይንም ጬው  እንዲሰጣቸው በመጠበቅ ነው።  ይህን ያገኙ እንደሆን፦ «ዕድሜ የማቱሳላን  ጽድቅ የላሊበላን ይስጥለነ።» ብለው መርቀው ይሄዳሉ።  ከተነፈጉ ደግሞ፦   «እንደ ሰፌድ ይዘርጋሽ፣ እንደ ማጭድ ይቆልምሽ፤  ቁመት ያውራ ዶሮ፣ መልክ የዝንጀሮ፤   ግማት የፋሮ ይስጥሽ። » ብለው ተራግመው ይሄዱ እንደነበር አለቃ ታየ ትውፊቱን አስቀምጠዋል ።
በአሁኑ ዘመን ከሚቀነቀኑ ዜማዎች ውስጥ ይሄ ይገኝበታል፦
ወይ ሚሻ ሚሾ፣ ሚሻ ሚሾ፣ አንድ አውራ ዶሮ፣ እግሩን ተሰብሮ፣ እሜቴ፣ ይነሱ፣ ጉስጉሳ ይዳብሱ።
ማጣቀሻ
መደብ: የኢትዮጵያ በዓላት
ጃቢ ጠህናን
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
1 ላባርና
700px|thumb|ላባርና የወረሱት (ቀይ) እና የያዙት (አረንጓዴ) አንዳንድ ከተሞች 1 ላባርና እንደሚታሠብ ምናልባት 1582-1559 ዓክልበ. አካባቢ ከሕሽሚ-ሻሩማ በኋላ በኩሻራ (በሐቲ) አገር) የገዛ ንጉሥ ነበር።
በ1 ሐቱሺሊ አዋጅ ውስጥ (1559 ዓክልበ.) የላባርና ተከታይ ሐቱሺሊ እንዲህ ይላል፦
ከዚህ የተነሣ፣ ንጉሥ ሕሽሚ-ሻሩማ ላባርናን በጉዲፈቻ እንደ አልጋ ወራሽ እንደ ሾመው ይታስባል። የሕሽሚ-ሻሩማ ልጆች እንዳመጹበትና ከነሱ መሃል ፓፓሕዲልማሕ የተባለው ለአጭር ጊዜ (1582 ዓክልበ. ግ.) ዙፋኑን እንደ ቃመው ይመስላል። ሆኖም የላባርና ወገን ፓፓሕዲልማሕን ድል አድርጎ እንደ ሕሽሚ-ሻሩማ ፈቃድ ላባርና መንግሥቱን ወረሰ።
በኬጥያውያን መስዋዕት ዝርዝር ላይ፣ ሕሽሚ-ሻሩማ የላባርና አባት ይባላል። ከፊተኛው ሰነድ እንዳየነው ግን ላባርና ልጁ የሆነው በጉዲፈቻ እንደ ነበር ይመስላል።
የተለፒኑ አዋጅ (1483 ዓክልበ. ግ.) ደግሞ ስለ ላባርና ይተርካል፦
500px|thumb|left|የላባርና (1፣ ብጫ)፣ የ1ሐቱሺሊ (2)ና የተለፒኑ (3) ግዛቶች ስፋት ያህል የላባርና ልጆች የገዙት ከተሞች ሁሉ በማዕከለኛ አናቶሊያ ይገኛሉ። በሌላ ምንጭ ዘንድ ወደ ምዕራብ ከአርዛዋ (ሉዊያ) አገር አንዳንድ ቦታ እንደ ያዘ ይታወቃል። ወደ ደቡብም በመድቴራኔአን ላይ ያለው አገር አዳኒያ (በኋላ ኪዙዋትና እና ኪልቅያ የተባለው) ከሐቱሺሊ ዘመን በፊት ለሐቲ እንደ ተገዛ ይመስላል።
የላባርና ንግሥት ታዋናና ተባለች። በኋላ «ላባርና / ታባርና» እና «ታዋናና» የሚሉ ስያሜዎች እንደ ነገሥታት ማዕረጎች (እንደ ሮማይስጥ) ቄሣር) ይቆጠሩ ነበር። እንዲሁም ተከታዩ ንጉሥ 1 ሐቱሺሊ ደግሞ «2 ላባርና» በመባል ታውቀዋል፤ ስለዚህ ይህ ላባርና በዘልማድ «1 ላባርና» ይባላል።
ተከታዩም ሐቱሺሊ በአንዱ ሰነድ እራሱን «የንግሥት ታዋናና ወንድም ልጅ» ይላል። ሕሽሚ-ሻሩማን አያቱን ስላለው፣ ታዋናና እራሷ የሕሽሚ-ሻሩማ ልጅ ስትሆን ባልዋ ላባርና በዚያ አልጋ የሕሽሚ-ሻሩማ ወራሽ እንደ ሆነ ይታስባል።
በድሮ ታሪክ ጸሐፊዎች እንደ ሂውጊኑስ (1 ዓም አካባቢ)፣ ቅዱስ ጄሮም፣ ቅዱስ አውግስጢኖስና ኦሮሲዮስ (400 ዓም. አካባቢ) ወዘተ.፣ በዚያው ዘመን ያሕል «ሊበር ፓተር» (ሊበር አባት) የተባለ ንጉሥ «ሕንድ»ን ሁሉ በጨካኝ ጦርነት አሸነፈ፤ «ኒሳ» የተባለ ከተማ መሠረተ። በጣልያን በ194 ዓክልበ. የተገነነው አረመኔ ሥነ ስርዓት በዚህ «ሊበር ፓተር» ትውስታ ይካሄድ ነበር፤ ከዚያም በሮማይስጥ ቃላት እንደ «ሊበርታስ» (አርነት) ወደ ሌሎች ቋንቋዎች ገብቷል። በዘመናት ላይ በምሥራቅ ወይም በእሥያ ያሉት አገራት ሁሉ በመሳሳት «ህንድ» ሊባሉ ቻለ። «ኒሳ» ግን ካነሽ ሊሆን ስለሚችል ምናልባት የ«ሊበር» መታወቂያ ከዚሁ ንጉሥ ላባርና ትዝታ እንደ ደረሰ ይቻላል።
እንደ ልጅ በቀለበት እንደ ድመት በወተት
እንደ ልጅ በቀለበት እንደ ድመት በወተት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የታቦር ተራራ
ሥርወ ቃል
የዕብራይስጡ ስም፣ תבור ታቦር፣ ከረጅም ጊዜ ጀምሮ “እምብርብር” ከሚለው ስም ጋር ተቆራኝቷል፣ טבור ታብቡር፣ ይህ ግን ምናልባት በታዋቂው ሥርወ-ቃል ምክንያት ነው።
"በሴፕቱጀንት ኤርምያስ ምዕራፍ 26፣ ኢታቢሪየም (Ἰταβύριον) የሚለው ስም ለደብረ ታቦር ጥቅም ላይ ውሏል። ጆሴፈስ ከጥቂት መቶ ዓመታት በኋላ ተመሳሳይ ቃል ተጠቅሟል።"
ከኢየሱስ መገለጥ ጋር ካለው ግንኙነት፣ ተራራው በታቦር ብርሃን በክርስቲያናዊ ሥነ-መለኮት ፣ በታቦራውያን የቦሔሚያ ክፍል እና የበርካታ ሰፈሮች እና ተቋማት ስም ሆነ።
የስሙ አረብኛ ቅፅ ጀብል ታቦር ጃባል አቲ-ታቡር ወይም ጀብል አልጦር ጃባል አṭ-Ṭūr ነው።
የመሬት አቀማመጥ
ከሥሩ ከሞላ ጎደል በዳቡሪያ፣ ሺብሊ እና ኡሙ አል-ጋናም የአረብ መንደሮች የተከበበ ነው። የታቦር ተራራ ከሀይዌይ 65 ወጣ ብሎ የሚገኝ ሲሆን ጫፉም በሺብሊ በኩል በመንገድ ይገኛል። የእግረኛ መንገድ የሚጀምረው ከቤዱዊን መንደር ሺብሊ ሲሆን አምስት ኪሎ ሜትር ያህል ይረዝማል። የእስራኤል ብሔራዊ መንገድ አካል ነው።
ታሪክ
ተራራው ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠቀሰው በዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ፣ በኢያሱ 19፡22፣ የሶስት ነገድ ድንበር ሆኖ ዛብሎን፣ ይሳኮር እና ንፍታሌም ነው። የተራራው ጠቀሜታ ከኢይዝራኤል ሸለቆ ከምስራቅ እስከ ምዕራብ ሀይዌይ ያለው የገሊላ ሰሜን-ደቡብ መንገድ መገናኛ ላይ ካለው ስትራቴጂካዊ ቁጥጥር ነው። thumb|ታቦር ለምለም ምድር በመጽሐፈ መሳፍንት መሠረት አሶር የከነዓን ንጉሥ የያቢን መቀመጫ ነበረች፤ አዛዡ ሲሣራ በእስራኤላውያን ላይ የከነዓናውያንን ጦር እየመራ ነበር። ዲቦራ የተባለች አይሁዳዊት ነቢይት የንፍታሌም ወገን የሆነውን ባርቅን ጠርታ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ሰጠችው፡- “ሂድ ወደ ተራራ ታቦርም ቅረብ ከንፍታሌምም ልጆች ከዛብሎንም ልጆች አሥር ሺህ ሰዎች ከአንተ ጋር ውሰድ” (መሳ. 4፡6)።. እስራኤላውያን ከተራራው ሲወርዱ ሲሣራንና ከነዓናውያንን ወረሩ።
በሁለተኛው ቤተ መቅደስ ዘመን (በ516 ዓክልበ. - 70 ዓ.ም.) የደብረ ታቦር ተራራ በሰሜናዊ የአይሁድ የተቀደሱ ቀናት እና አጀማመሩን ለማሳወቅ መብራቶችን ማብራት ከተለመዱት የተራራ ጫፎች አንዱ ነበር።
መደብ:ደብረ ታቦር መደብ:እስራኤል
የሚያልፍ ቀን የማያልፍ ስም ያወርሳል
የሚያልፍ ቀን የማያልፍ ስም ያወርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ቀን የማያልፍ ስም ያወርሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰኔ ፲፭
ሰኔ ፲፭ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፹፭ኛው ቀን ሲሆን የፀደይ (በልግ)ወቅት ፹ኛው ቀን ነው።   ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፹፩ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፹ ቀናት ይቀራሉ።
ልደት
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች= http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/22/newsid_3526000/3526691.stm
መደብ:ዕለታት
የ1970 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ
'''የ1970 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ''' ፱ኛው የፊፋ የዓለም ዋንጫ ሲሆን ከግንቦት ፳፫ እስከ ሰኔ ፲፬ ቀን ፲፱፻፷፪ ዓ.ም. በሜክሲኮ ተካሄዷል። ይህ ውድድር ለመጀመሪያ ጊዜ በሰሜን አሜሪካ የቀረበው የዓለም ዋንጫ ነው። ብራዚል ጣሊያንን ፬ ለ ፩ በመርታት ለ፫ኛ ጊዜ ውድድሩን አሸንፏል። የጁልስ ሪሜት ዋንጫ ለመጨረሻ ጊዜ በዚህ ውድድር የተሸለመ ሲሆን ተሸላሚው የብራዚል ቡድን እስከ መጨረሻው ዋንጫውን እንዲይዝ ተፈቅዶለታል።
መደብ:ፊፋ የዓለም ዋንጫ
እናርጅ እናውጋ
እናርጅ እናውጋ በምስራቅ ጎጃም የሚገኝ ወረዳ ነው።   አባይ ወንዝ ይህን ወረዳ ከደቡብ ወሎ  ይከፍለዋል።
በዚህ ወረዳ ሁለት ከተሞች ይገኛሉ ፈለገ ብርሃን እና ከሱ የሚተልቀው ደብረ ወርቅ ናቸው።
መደብ: እናርጅ እናውጋ
ጆሮ ጠቢ በሌለበትም ዘንድ ጠብ ጸጥ ይላል
«ጆሮ ጠቢ በሌለበትም ዘንድ ጠብ ጸጥ ይላል» የመጽሐፍ ቅዱስ (የንጉሥ ሠሎሞን) ምሳሌ ነው። (መጽሐፈ ምሳሌ 26:20)
መደብ:የመጽሐፍ ቅዱስ ምሳሌዎች
ዣክ ካርትዬ
370px|thumb|ካርትዬ በ1836 ዓም እንደ ታሰበው፤ ከሕይወቱ ዘመን የሆነው ምስሉ አይታወቅም። ዣክ ካርትዬ (ፈረንሳይኛ፦ Jacques Cartier ወይም በብረቶንኛ፦ Jakez Carter ጃከዝ ካርተር፤ 1484-1549) ለፈረንሳይ መንግሥት መጀመርያ ወደ ካናዳ የተጓዘ ብሬቶናዊ ተጓዥ ነበረ።
መደብ:የፈረንሳይ ሰዎች መደብ:ታሪካዊ ተጓዦች መደብ:ካናዳ
ሢንኃይ አብዮት
400px|thumb|የቻይና ሥራዊት በማንቹዎች ላይ ሲነሡ፣ [[ናንኪንግ፣ ሢንኃይ አብዮት፣ 1904 ዓም]] ሢንኃይ አብዮት በ 1904 ዓ.ም. በቻይና አገር ጪንግ መንግሥት ላይ የተከሠተ አብዮት ነበረ።
የቻይና ጪንግ መንግሥት ከ1636 ዓም ጀምሮ በማንቹ ብሔር ከባድ ገዥነት ሥር ሆኖ ነበር። ሆኖም ማንቹዎቹ ከቻይና ብሔሮች በሕዝብ ብዛት ጥቂቶች ነበሩ። ከዚህም በላይ ከ1636 ጀምሮ ለቻይናዊ ወንድ ሁሉ ጉንጉን (የቻይና) ጽጉር ይገደድ ነበር።
ባለፉት አመታት፣ የጪንግ ማንቹዎች ከቻይና ሕዝብ መሬት መካከል አያሌ ርስቶች ለውጭ አገር ድርጅቶች ይሼጡ ጀመር። ከዚህም ጋር ብዙ ተራ ሕዝቦች ከመሬታቸው አስለቅቀው መዛወር ተገደደባቸው።
ለጪንግ መንግሥት ብዙ ተቀራኒ ስብስቦች በምስጢር በቻይና ሕዝብ መካከል ተነሡ። የነዚህ ስብስቦች ማህበር ወይም «ቶንግመንግኊ መሪ ሱን ያት ሰን በአሜሪካ ወይም አውሮፓ ይቆዩ ነበር። በመጀመርያ ለአመታት አብዮቶቻቸው ሁሉ አልተከናወኑም ነበር። በ1904 ዓም ግን በዉቻንግ ከተማ በሆነው ሁከት ሠራዊቱ ከነአለቆቻቸው ጋር ለአብዮት እርዳታቸውን ሰጡ። ከዚህ በኋላ አብዮት ወደየከተማውና ወደየክፍላገር ቶሎ ተስፋፋና በአዲስ ሪፐብሊክ ተባበሩ። በዚያን ጊዜ በዙፋን ላይ የተቀመጠው ጪንግ ንጉሥ ሕፃን ልጅ ስለ ነበር፣ በሚከተለው ዓመት ዙፋኑን ተወና መላው ቻይና ሪፐብሊክ ሆነ። ነገር ግን ኃይለኛ የሆነው የቀድሞ ጪንግ ሥራዊት አለቃ ይዋን ሽካይ ስለ ነበር በዶ/ር ሱን ፋንታ እርሱ የቻይና መሪ በኋላም ለአጭር ጊዜ ንጉሠ ነገሥት ሆነ።
መደብ:የቻይና ታሪክ
እንደ መረብ ሸፍኖ እንደ እንቁላል ደፍኖ
እንደ መረብ ሸፍኖ እንደ እንቁላል ደፍኖ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የፈሲታ ተቆጢታ
የፈሲታ ተቆጢታ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈሲታ ተቆጢታ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የሚያልፍ ነገር የማያልፍ ስም ይሰጣል
የሚያልፍ ነገር የማያልፍ ስም ይሰጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ነገር የማያልፍ ስም ይሰጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ህንዲ
ህንዲ (हिन्दी)) በህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሰብ በተለይ በሕንድ አገር የሚገኝ ቋንቋ ነው።
በፓኪስታን ከሚገኘው ከኡርዱ ቋንቋ በድምጽ የማይለይ ሲሆን፣ የሚለያዩ በጽህፈት ነው። ኡርዱ የሚጻፈው በአረብኛ ፊደል ሲሆን ህንዲ ግን በዴቫናጋሪ ጽሕፈት ይጻፋል። እንዲያውም ኡርዱና ህንዲ አንድ ቋንቋ «ሂንዱስታኒ» ናቸው።
thumb|300px|በሕንድ አገር የህንዲ መኖሪያ ቦታዎች
ደግሞ ይዩ
መደብ:ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች መደብ:ሕንድ
ኡላም-ቡርያሽ
300px|thumb|የኡላም-ቡርያሽ ዱላ ራስ ኡላም-ቡርያሽ ከ1463 እስከ 1447 ዓክልበ. ግድም ድረስ የባቢሎን (ካራንዱኒያሽ) ካሣዊ ንጉሥ ነበረ።
የ1 ቡርና-ቡርያሽ ልጅና የወንድሙ የ3 ካሽቲሊያሽ ተከታይ ነበር። «የቀድመኞች ነገሥታት ዜና መዋዕል» (ABC 20) በተባለው ሰነድ እንዲህ ይላል፦
ሆኖም ከዚህ በኋላ የካሽቲሊያሽ ልጅ 3 አጉም ደግሞ በባሕር ምድር ላይ እንደ ዘመተ ስለሚለን፣ ኹኔታው በሙሉ ግልጽ አይደለም። ኡላም ቡርያሽ በባቢሎን ከወንድሙ ቀጥሎ እና ከአጉም በፊት እንደ ገዛ ይታስባል፤ ሆኖም ከዚህ በቀር የታወቀው በባቢሎን በተገኘ የዳዮሪቴ ዱላ ራስ ላይ በተቀረጸው ጽሑፍ «ኡላም-ቡርያሽ፣ የባሕር ምድር ንጉሥ» ነው። ስለዚህ ምናልባት ኡላም-ቡርያሽ በባቢሎን እንዳልነገሠና አጉም የአባቱን ግዛት ወርሶ በአጎቱ ላይ የዘመተው እንደ ሆነ ይቻላል።
ከዚህ በቀር በአንድ ትልቅ መቃብር በአርሜኒያ በደብረ አራራት ሸለቆ፣ «፩ ሰቀል፤ ኡላም-ቡርያሽ የቡርና-ቡርያሽ ልጅ» በኩኔይፎርም የሚል የጓጉንቸር ቅርጽ ክብደት ተገኝቷል። ይህ መቃብር ብዙ የሰዎችና የእንስሶች መሥዋዕት ስለነበሩበት የበጣም ትልቅ ሰው መሆን አለበት፤ ካሣውያን እራሳቸው እስከ አርሜኒያ ድረስ እንዳልገዙ እርግጥኛ ነው። የባሕር ምድር ከያዙ በኋላ ከአሦር ጠረፍ ደቡብ በመስጴጦምያ ያለውን ሁሉ ገዝተው ነበር።
መደብ:የባቢሎን ነገሥታት
ሥነ ኑባሬ
ይሁንና በአንዳንድ ፈላስፋዎች ዘንድ የኑባሬ ትርጉም ከላይ ከተሰጠው የጠበበ ሆኖ ይገኛል። ኑባሬ ማለት   የክስተቶች ተሸካሚ  ሆኖ ነገር ግን ክስተቶችን አይጠቀልልም።  ለምሳሌ  አንድ ሎሚ፣ ቀለሙ፣ ድብሉቡልነቱ፣ ሽታው፣  ወዘተ... የሎሚው ክስተት ሲሆኑ፣ ነገር ግን እነዚህም ባሕርዮች ሁሉ ተሸክሞ የሚገኘው ፣ መኖሩ ወይንም ኑባሬው ይባላል። ስለዚህ ኑባሬው የሎሚው ዲበ አካላዊ ባሕርዮት ሆኖ ይገለጻል ማለት ነው።
መደብ:ሥነ ኑባሬ
የኢትዮጵያ ሕገ መንግስት
የኢትዮጵያ ሕገ መንግስት' የሚለው የኢትዮጵያ "ሕገ ሕዝብ" ተብሎ ቢጠራ መንግስት እሚለውን በሕዝብ በመተካት አመሰራረቱ አሁን ባለው ተኮርጆ የተጻፈ ከምእራባውያን የተቀዳ በተግባር የማይፈጸም በመሆኑ፡ ለወደፊቱ የሀገሪቱ መመርያ ከሕዝቡ የወጣ ከያንዳንዱ ግዛት ከምክትል ወረዳ ጀምሮ እስከ ክፍለ ሀገር፡ ያለባቸውን ችግርና መፍትሔ የሚመሩበት ሕግ በማውጣት፡ ባጠቃላይ ሁሉንም ጎሳዎች ሊያስተናግድ የሚችል ሕግ በመቅረጽ፡ በሁሉም ሕዝቦች ድምጽ የጸደቀ፡ የማይሻር ከስልጣን የሚቀመጡት የማይቀየር የማሻሻያና፡ በሕዝብ ሸንጎ የሚፈጸም እንዲሆን ቢደረግ አስፈላጊ ብዮ አምንበታለሁኝ። የኢትዮጵያ ህገ መንግስት አማራ ጠል እና ህዝቦችን በቋንቋ ከፍሎ ደም የሚያቅባ የእልቂት ሰነድ  ከመሆኑ በላይ ህዝቦች የስነ ልቦና ውቅር አፍርሶ በዝረኝነት ያውቅረና የሃገርን  ህልውና አድጋ ላይ የጣለ ሰነድ ነው።
ምክንያቱም ሕግ የሁሉም በላይ ሆኖ ሁሉንም እንዲያስተናግድ ተፈጻሚነትም እንዲያገኝ የሕግ አውጮችና መሪና ተመሪዎችን ቤኩል ማስተናገድ ሁሉም ተገዥዎች መሆን ገባቸዋል፡ የሰው ልጅ መብት በፍጹም መደፈርና በሕግ ስም መደርመስ አይገባውም ይህ ከተፈጥሮ የተሰጠው በመሆኑ መጠበቅ ይኖርበታል። ሰብዓዊ መብት ማንኛውም ዜጋ መብቱና ነፃነቱን የማይነጠቅ አሳልፎም የማይሰጥ በመሆንኑ፡ በማንኛውም መንገድ በሰውነቱ በሕይወቱ ጉዳት ቁስልና ጠባሳ የሚያደርስ ጥሰት እንዳይገኘው፡ በስልጣን ያለው የስራዓቱ አገልጋዮች እንዳይደርስበት ደሕንነቱ ነፃነትና መብቱ መጠበቅ ግዴታ አለባቸው።
ለዚህም ሁሉም ዜጎች ግዴታቸውን ለመፈጸምና መብታቸውን ለማስጠበቅ በዚህ ጉዳይ በመግባት ይጠቅማል ብለን የምናስበውን የየበኩላችን አስተዋጻኦ በማድረግ በሀገራችን እያንዣበበ ያለውን የማፍረስ የሕዝቦች መነጣተል ጉዳይ ለመታደግ ያስችላል።''' ሰላማችን ያብዛው
ታሪክ
-ፍትሀ ነገስትን ለመተካት የመጣ ህገ-መንግስት ነው፡፡
-ህገ-መንግስቱ መምጣቱ ለመጀመሪያ የታወጀው በሀይለስላሴ ጊዜ በሀምሌ 16 1931 ዓ.ም የተካሄደ ታላቅ ድግስ ላይ ነው፡፡
-7 ምዕራፍና 55 ንዑስ ምዕራፍ አሉት፡፡
1ኛ ምዕራፍ- ስለ ስልጣን ርክክብ ሁኔታዎች ስለ አልጋ ወራሾች
3ኛ ምዕራፍ- ስለግዴታዎች እና በሀይለስላሴ እውቅና ስለተሰጣቸው መብቶች
4ኛ ምዕራፍ- ስለ ኢትዮጵያ ፓርላማ
5ኛ ምዕራፍ- ስለ ሚኒስቴሮች
7ኛ ምዕራፍ- ስራ በጀት አወጣጥ
-ይህ ሕገ-መንግስት ለ26 አመታት አገልግሏል፡፡
2) የ1955 የሀይለስላሴ ህገ-መንግስት
-እ.ኤ.አ በህዳር 1955 አፄ ሀይለስላሴ አዲስ የተሻሻለ ህገ-መንግስት አወጀ፡፡
-የ1931 ህገ-መንግስት የተሻሻለበት ምክንያት፦
1ኛ ከአለም አቀፍ ማህበረሰብ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማሻሻል
2ኛ ኤርትራን በተመለከተ አዲስ ህግ በማስፈለጉ ምክንያት ነው
-ህገ-መንግሰቱ 8 ምዕራፍና 131 ንዑስ ምዕራፎች አሉት፡፡
-ይህ ህገ-መንግስት በ1974 ደርግ ሲገባ ተሽሯል፡፡
-በ1974 የሀይለስላሴ መንግስት ከተሻረ እና ደርግ ከገባ በኃላ ደርግ ለ11 ዓመት ያህል ያለ ህገ-መንግስት በስልጣን ላይ ነበር፡፡
-ከዚያ በኃላ የወጣው የደርግ ህገ-መንግስት ለአራት አመታት ያህል አገልግሏል፡፡
3) የ1987 ህገ-መንግስት
-ይህ የኢትዮጵያ ሶስተኛ ህገመንግስት ነው፡፡
-ጥቅም ላይ መዋል የጀመረው የካቲት 22 1987 ዓ.ም ሲሆን የተፃፋው በየካቲት 1 በተደረገ ህዝበ-ውሳኔ የተነሳ ነው፡፡
-የሰራተኛ ፓርቲ በ1984 ከተመሰረተ በኃላ አንደኛ ቀዳሚ ስራ ተግባሩ አዲሱን ብሔራዊ እና የኢትዮጵያን ህዝባዊ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሊመራ የሚችል ህገ-መንግስት መመስረት ነበር፡፡
-የ1987 ህገ-መንግስት 17 ምዕራፍ እና 119 ንዑስ ምዕራፎች ነበሩት 4) የ1995 ህገ-መንግስት
-ኢትዮጵያ በአሁን ጊዜ እየተገለገለባቸው ያለው ህገ-መንግስት ነው፡፡
-ይህ ህገ-መንግስት የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የበላይ ህገ-መንግስት ነው፡፡
-ህገ-መንግስት የተራቀቀው በ1994 በተመረጠው አርቃቂ ኮሚቴ ነው፡፡
-በስራ ላይ የዋለው በኢትዮጵያ የሽግግር መንግስት በታህሳስ 1994 ነው፡፡
-ህገ-መንግስቱ 11 ምዕራፍና 106 አንቀፆች አሉት፡፡
ጥንታዊ የኢትዮጵያ ህገ መንግስት
ጥንታዊው የኢትዮጵያ ህገ መንግስት በማን ተመሠረተ? አመተ ምህረቱስ? እንደሚታወቀው ከሆነ 4 የመጀመሪያ ህገ መንግስቶች አሉ። የመጀመሪያው ህገ መንግስት የወጣው በሀይለ ስላሴ ዘመነ መንግስት ሲሆን ዓ.ምቱ ደግሞ
ዘመናዊ ሕገ መንግስት
ኢትዮጵያ መጀመርያ ዘመናዊ ሕገ መንግሥት የተቀበለችው በ፲፱፻፳፫ ዓመተ ምኅረት በቀዳማዊ ዓፄ ኃይለ ሥላሴ የታወጀ ሲሆን የሕግ አማካሪ ቤቶች በሁለት ያስከፈለ ነው። ይህ የመንግሥታቸው ዋና መሠረት ሆኖ እስከ ፲፱፻፵፰ ዓ.ም. ካገለገለ በኋላ በዚያ ዓመት የንጉሠ ነገሥቱ ኢዮቤልዩ የዘውድ በዓል በሚከበረበት ዕለት ተሻሽሎ በወጣ ሕገ መንግሥት ሕዝቦች በመንግሥት ሥራ የሚጫወቱት ሚና እንደገና ተስፋፋ። ይህ የአገሪቱ ሕገ መንግሥት አብዮት እስከፈነዳበት ፲፱፻፷፯ ዓ.ም. ድረስ በአገልግሎት ላይ ከዋለ በኋላ በደርግ ውሳኔ፣ ሕገ መንግሥታዊ ባልሆነ ሂደት ተሰረዘ።
አቲካ
400px|thumbnail|አቲካና ጎረቤቶቹ አቲካ የግሪክ አገር ታሪካዊ ክፍል ነው። በአቲካ ውስጥ አቴና፣ ኤሌውሲስና ሌሎች ከተሞች ይገኛሉ። እያንዳንዱ ከተማ የራሱ መንግሥት ነበረው እንጂ አቲካ የተባበረው መንግስት አልነበረም። ጎረቤቶቹ ሜጋራ፣ ቦዮቲያ፣ እና ኤውቦያ ደሴት ናቸው።
የጣልያን እግር ኳስ ፌዴሬሽን
የጣልያን እግር ኳስ ፌዴሬሽን (ጣልያንኛ፦ Federazione Italiana Giuoco Calcio, F.I.G.C., Federcalcio) የጣልያን እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ማህበሩ የጣልያን ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል። ማህበሩ የዩኤፋ መሥራች አባል ነው።
ጣ መደብ:ጣልያን
አቲካ
መደብ:ግሪክ መደብ:የአውሮፓ ታሪካዊ አገሮች
የኢኳዶር ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ኤኳዶር
ጅብ ከላይ ውሀ ሲጠጣ ከታች ያለችውን አህያ አታደፍርሽብኝ አለ
ጅብ ከላይ ውሀ ሲጠጣ ከታች ያለችውን አህያ አታደፍርሽብኝ አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሐምሌ ፲፫
ዕለተ ሞት
፲፱፻፵፫ ዓ/ም የዮርዳኖስ ንጉሥ፣ ቀዳማዊ አብዱላ
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ቦንጋኒ ኩማሎ
ቦንጋኒ ሳንዲሌ ኩማሎ (ታኅሣሥ ፳፰ ቀን ፲፱፻፸፱ ዓ.ም. ተወለደ) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ሲሆን ለቶተንሃም ሆትስፐር እና ደቡብ አፍሪካ በተከላካይነት ይጫወታል።
መደብ: የደቡብ አፍሪካ እግር ኳስ ተጫዋቾች
እንደ እናቴ እንጂ እንደ ሚስቴ ሀሳብ አታውለኝ
እንደ እናቴ እንጂ እንደ ሚስቴ ሀሳብ አታውለኝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
10 February
10 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 3 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ሀቫና
ሀቫና (እስፓንኛ፦ La Habana /ላ አባና/) የኩባ ዋና ከተማ ነው። በ1507 ዓ.ም. በእስፓንያውያን በደሴቱ ደቡብ ዳርቻ ተመሠርቶ ከተማው በዚህ ሥፍራ ግን አልተከናወነም። ስለዚህ በ1511 ዓ.ም. መሠረቱ በስሜን ዳርቻ ወዳለ ሥፍራ ተዛወረ። 240px|right|thumb|ታለቁ የሃቫና ጋርሲያ ሎርካ ትያትር
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 2,686,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,343,700 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 23.11667°N, -82.41667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ድምጽ
ድምጽ ማለት በአየር፣ በፈሳሽና በጠጣር ነገር ውስጥ የሚጓዝ የአየር ጫና ማእበል ነው።  ሁሉም በቁስ አካል ውስጥ የሚጓዝ ማእበል ግን ድምጽ አይደለም። ለመሰማት፣ የሚንቀሳቀሰው ሞገድ አንደኛ በቂ ሃይል ሊኖረው ያስፈልጋል (የጩኸቱ መጠን) ፣ የሞገዱ ድግግሞሽ ደግሞ ከ12 ጊዜ በሰከንድ እስከ 20000 ጊዜ በሰከንድ መሆን አለበት።  የድግግሞሹ መጠን በጣም ከፍተኛ ወይም ዝቅተኛ ከሆነ፣ ምንም ያክል የሞገዱ ሃይል ከፍተኛ ቢሆን፣ ድምጹ አይሰማም።
መደብ:ሳይንስ
ኤስቶንኛ
thumb|ኤስቶንኛ የሚነገርበት ሥፍራዎች
ኤስቶንኛ (eesti keel ኤስቲ/) በኤስቶኒያ የሚነገር የፊኖ-ኡግሪክ ቋንቋዎች ቤተሠብ ቋንቋ ነው።
መደብ:ፊኖ-ኡግሪክ ቋንቋዎች መደብ:ኤስቶኒያ
ቶሎታ
ቶሎታ ማለት  አንድ አካል ከጊዜ አንጻር  የሚያደርገው የአቀማመጥ ለውጥ ውድር ነው። መለኪያውም ሜትር በ ሰከንድ ነው። ከፍጥነት ጋር አንድ ሆነው ሳለ የሚለያዩት  ቶሎነት አቅጣጫን አይጨምርም።
መደብ :ሥነ-እንቅስቃሴ
ፒነትስ
ፒነትስ (በእንግሊዝኛ: Peanuts፣ "ኦቾሎኒዎች") የአሜሪካ ኮሚክስ እና ካርቱን ነው። በ2015 እ.ኤ.አ ፊልም ነበር።
መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች መደብ:ተከታታይ ፊልሞች መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት
ኮሮናቫይረስ
ኮሮናቫይረሶች በአጥቢዎች እና በአዕዋፍ ላይ በሽታ የሚያስከትሉ የቫይረሶች ስብስብ ናቸው። ኮሮናቫይረሶች በሰዎች ላይ እንደጉንፋን ያሉ ቀለል ያሉ የመተንፈሻ አካላት ኢንፌክሽን እንዲከሰት ሲያደርጉ አንድ አንድ ጊዜ ደግሞ እስከ ሞት የሚያደርሱ እንደ ሳርስ ፣ መርስ ፣ እና ኮቪድ-19 ዓይነት ከባድ በሽታዎችን ሊያስከትሉ ይችላሉ። የሚያስከትሉት የበሽታ ምልክቶች በሌሎች እንስሶች ላይ የተለያዩ ናቸው። በዶሮዎች ላይ ለምሣሌ የመተንፈሻ አካላት በሽታ ሲያስከትሉ በላሞች እና አሳሞች ላይ ተቅማጥን ያስከትላሉ። እስካሁን ድረስ ሰዎችን የሚያጠቁትን ኮሮናቫይረሶችን የሚከላከሉ ወይም የሚያከሙ ክትባት ወይም የጸረ-ቫይረስ መድኃኒቶች የሉም።
ጎባ (ወረዳ)
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ሻርል ለ ብረን
ሻርል ለ ብረን (በ ፈረንሳይኛ ፡ Charles Le Brun) (1611 - 1682) ፈረንሳዊ ሠዓሊ ነበሩ።
ለ
ቡርጎኝ (የቀድሞ ክፍላገር)
thumb|300px|ቡርጎኝ ከ2008 ዓም በፊት
ቡርጎኝ (ፈረንሳይኛ፦ Bourgogne) እስከ 2008 ዓም ድረስ አስተዳደራዊ ክልል በፈረንሣይ አገር ነበር።
መደብ:ፈረንሣይ
73 እ.ኤ.አ.
70er
የፈሳ የጥጋብም አይደል ሲረሳ
የፈሳ የጥጋብም አይደል ሲረሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈሳ የጥጋብም አይደል ሲረሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እንደ ርግብ የዋህነት እንደ እባብ ብልህነት
እንደ ርግብ የዋህነት እንደ እባብ ብልህነት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ሆኩሳይ
300px|thumb|ሆኩሳይ እንደ ሽማግሌ ራሱን እንደ ሳለው ካጹሺካ ሆኩሳይ  (ጃፓንኛ፦ 葛飾 北斎 1753-1841 ዓም) ዝነኛ የጃፓን ሰዓሊ ነበር።
መደብ:የጃፓን ሰዎች መደብ:ሠዓሊ
ማክ ኬክት
ማክ ኬክት በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። የዳግዳ ልጅ ከርማይት ልጅ ሲሆን ከወንድሞቹ ማክ ኲልና ማክ ግሬን ጋር አይርላንድን ለ ፳፱ ዓመታት በጋርዮሽ ገዛ።  ዕውነተኛ ስሙ ቴጡር ሲሆን ስሙን ማክ ኬክት ስለ አምላኩ ኬክት ወሰደ።
በ1434 ዓክልበ. ማክ ኲል የአባቱን የከርማይት ቂም በቅሎ ንጉሡን ሉግን ገደለው። ከመቶ ዓመታት በኋላ በ1334 ዓክልበ. ንጉሡ ፍያካ ማክ ደልበህ በተገደለበት ጊዜ ማክ ኲልና ፪ ወንድሞቹ ለ29 ዓመታት በጋርዮሽ እንደ ገዙ ይባላል። የፍያካና የእናቱ ኤማስ ሦስት ሴት ልጆች፣ ባንባ፣ ፎድላና ኤሪው የከርማይት ልጆች ሚስቶች ሆኑ፤ እነዚህም የአይርላንድ ደሴት ስያሜዎች ሆኑ። የማክ ኬክትም ሚስት ፎድላ ነበረች።
በጥንታዊ ታሪኮች ዘንድ ሦስቱ ወንድማማች እያንዳንዱ የደሴቱን ሲሶ እንደ ገዛ ቢለንም፣ የአይርላንድ ታሪክ የሚባለው መጽሐፍ ግን እንደሚገልጸው፣ እያንዳንዱ ወንድም በመፈራረቅ ከፈተኛ ንጉሥነቱን ለ፩ ዓመት ይይዝ ነበር።
በመጨረሻ በ1305 ዓክልበ. ግ. ሚሌሲያን የተባለው ወገን አይርላንድን ከእስፓንያ ወርረው ሦስቱን የቱዋጣ ደ ዳናን ነገሥታት በታይልቲን ውግያ አሸንፈው ገደላቸው፤ የሚሌሲያንም መጀመርያ ነገስታት ኤቤር ፊን እና ኤሪሞን ተከተሉዋቸው።
መደብ:ቱዋጣ ዴ ዳናን
ሙሶሊኒ
175px|thumb|ሙሶሊኒ፣ ይፋዊ ስዕል 175px|left|thumb|ከግራ ወደ ቀኝ የቀድሞ የኮሚኒስት ፖለቲከኛ ኒኮላ ቦምባቺ፣ ዱስ ቤኒቶ ሙሶሊኒ፣ ታማኝ ፍቅረኛው ክላራ ፔታቺ፣ ሚኒስትር አሌሳንድሮ ፓቮሊኒ እና የታዋቂው ፋሺስት ፖለቲከኛ አቺሌ ስታርስ በህይወት የሌሉትን አስከሬኖች በፕላዛ ሎሬቶ ሲታዩ ማየት ይችላሉ። ሚላን ከተማ ፣ 1945 ቤኒቶ ሙሶሊኒ (1875-1937 ዓም) ከ1915 እስከ 1935 ዓም ድረስ የጣልያን አምባገነን (ጠቅላይ ሚኒስትር) ሆነ።
አሁንም እንደ በጣም ክፉ ግለሰብ ይታወሳል። በተለይ ኢትዮጵያን በግፍ ወይም በጭካኔ ለመያዝ የጣረ ሞኝ ወይም እብድ ሰው ነበር።
መልካሙን መንግስት ገልብጦ የተወሰኑ ተከታዮችን አፍርቷል።በሞሶሎኒ መሪነት ጣልያን በ2ኛው የዓለም ጦርነት እየተሸነፈ፣ የጣልያን ንጉሥ የሆኑት ፫ ቪክቶሪዮ አማኑኤል ከማዕረጉ ሻረው እና አሰሩት።
የጀርመን ሥራዊት ከወህኒ አስወጡትና የጀርመን ሥራዊት የያዛቸውን የጣልያን ክፍሎች አሻንጉሊት ገዥ (የጀርመኖች ገዥ) አደረጉት። ይህ አሻንጉሊት ግዥነት «የጣልያን ኅብረተሠብ ሪፐብሊክ ሲባል ተያዘና ዝም ብሎ በሞት ተቀጣ። እንዳልኖረ ለሕዝብ ለማረጋገጥ፣ አስካሬኑ ከእግሮቹ ተሰቀለ።
ከሞተ በኋላ ኢትዮጵያ ከሙሶሎኒ ፋሺስት ነፃ ወጥታለች።
መደብ:የጣልያን ሰዎች
2 ሑዚያ
2 ሑዚያ ምናልባት ከ1458 እስከ 1438 ዓክልበ ድረስ ዓክልበ. አካባቢ ከ2 ዚዳንታ በኋላ በሐቱሳሽ (በሐቲ አገር ወይም የኬጥያውያን መንግሥት) የገዛ ንጉሥ ነበር።
አባቱ ዚዳንታ ወይም ማን እንደ ሆነ አይታወቅም። የሑዚያ ንግሥት ሹሚሪ ተባለች። የሑዚያም ኩኔይፎርም ማኅተም ይታወቃል። የቤተ መንግሥት አገልጋዮች አለቃ ስም አሪነል ይታወቃል። እንዲሁም የዘበኞች አለቃ ማዕረግ የያዘው ላሪያ በኋላም ሙዋታሊ ነበር። ይህም ሙዋታሊ በኋላ 1438 ዓክልበ ገደማ በመንፈቅለ መንግሥት ተነሥቶ ሑዚያን ገደለውና 1 ሙዋታሊ ተብሎ ነገሠ።
በዚህ ዘመን የጎረቤቱ አገር የኪዙዋትና ንጉሥ ታልዛ ሲሆን የሚታኒ ተገዥ ነበር።
መደብ:የኬጥያውያን ነገሥታት
ጅብ ከሚበላህ በልተህ ተቀደስ
ጅብ ከሄደ ውሻ ጮኸ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የሚያልፍ ውሀ አደረገኝ ድሀ
የሚያልፍ ውሀ አደረገኝ ድሀ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ውሀ አደረገኝ ድሀ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የበርሊን ግድግዳ
400px|thumb|የበርሊን ግድግዳ በ1978 ዓም የበርሊን ግድግዳ በቅዝቃዛው ጦርነት ወቅት ከ1953 እስከ 1982 ዓም ድረስ በምዕራብ በርሊን ዙሪያ ከምሥራቅ ጀርመን የለየ ግድግዳ ነበረ።
መደብ:የጀርመን ታሪክ መደብ:ሥነ ህንጻ
ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ
የፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዕረፍት
ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ ዓርብ ታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፲፱ ዓ.ም. አርፈው፣ በአራዳ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ፡፡ በምክር አዋቂነትና በአስተዳደር ፈሊጥ የተመሰገኑ ነበሩ፡፡
ለጃንሆይ አፄ ምኒልክ ታማኝ አሽከር ነበሩና ዕለተ ሞታቸው ከጃንሆይ ዕለተ ሞት ጋራ በትክክል ስለተጋጠመ፣ ሰው ሁሉ እያደነቀ ተናገረ፡፡ አፄ ምኒልክ የሞቱት ዓርብ ታኅሣሥ ፫ ቀን ፲፱፻፮ ዓ.ም. ነበር፡፡ መድፍ ተተኩሶ፣ ነጋሪት ተጐስሞ በአራዳ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ግርማዊት ንግሥት ዘውዲቱና አልጋ ወራሽ ራስ ተፈሪ መኰንን በተገኙበት የፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ቀብራቸው ሲፈጸም፣ ባለቤታቸው ወይዘሮ አልታየ ወርቅ የባላቸውን ግምጃ ሱሪና ራስ ወርቅ ይዘው ሲያለቅሱ፣ ሌላውን ሁሉ አስለቀሱት፡፡ የአማርኛ ቅኔ አዋቂው አቶ ተሰማ እሸቴም በሰምና ወርቅ ግጥም እንዲህ አሉ፤ ‹‹ከምኒልክ ይዞ እስካሁን ድረስ፣ የአልታየ ሞት ሆነ የሀብተ ጊዮርጊስ፡፡››
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች
ግዝፈት
ግዝፈት በአንድ ነገር ውስጥ ያለ የቁስ ብዛት ማለት ነው። ወይንም፣ በተፈጥሮ ኅግጋት ጥናት የሚሰራበት ትርጉም፣ ግዝፈት ማለት የአንድ ቁስ ግዑዝነት መለኪያ ነው።   የበለጠ ሲመነዘር፣  የአንድ ቁስ ግዝፈት፣  ያ ቁስ የያዘውን ፍጥነት እንዳይቀይር የሚያሳየው ተቃውሞ ልኬት ነው።
ለምሳሌ በአንድ ዓይነት ጉልበት ፣ ትንሽ  እና ትልቅ ድንጋይ ለማንቀሳቅስ ቢሞከር፣ ትንሹ በፍጥነት ያለብዙ ተቃውሞ ፍጥነቱን ሲቀይር ፣ ትልቁ ግን ዝግ ባለ ፍጥነት፣ በብዙ ተቃውሞና እልህ ይንቀሳቀሳል። ስለዚህ ትንሹ ድንጋይ  ከትልቁ ድንጋይ ያነሰ ግዝፈት አለው እንላለን።
አንድ ነገር ያለው ግዝፈት የትም ቦታ እኩል ነው። ከባህር ወለልም ሆነ ከተራራ ላይ፣ አንድ ቁስ አንድ ዓይነት ግዝፈት አለው ምክንያቱም  በአንድ አይነት ሁኔታ ፍጥነቱን ለመቀየር እኩል ጉልበት ስለሚጠይቅ።  በሌላ አባባል፣  ለጉልበት እሚያሳየው ተቃውሞ የትም ቦታ እኩል ነው። በጠፈር  ኦና ሳይቀር፣ ይህ ተቃውሞው እኩል ነው።
ግዝፈት በ SI ስርዓት መለኪያው kilogram (ኪሎግራም) በምህጻረ ቃል kg (ኪ.ግ.) ነው።
የግዝፈትና ክብደት ልዩነት
ግዝፈት ከክብደት ይለያል። ግዝፈት ያላቸው  ማናቸውም ነገሮች እርስ በርሳቸው እንደሚሳሳቡ የተፈጥሮ ኅግጋት  ጥናት ያዎቀውና ያጸናው ሐቅ ነው።    የክብደት አመጣጥም ከዚህ የተፈጥሮ ባህርይ ነው።   ለምሳሌ በመሬት ላይ የሚኖር ማናቸውም ቁስ፣ በመሬት ይሳባል።   ይህ ጉልበት፣  የቁሱ ክብደት ይባላል።  ትልቅ ግዝፈት ያላቸው ነገሮች፣ በግስበት ሕግጋት ምክንያት በትልቅ ጉልበት ይሳባሉ፣ ትንሽ ግዝፈት ያላቸው ደግሞ በትንሽ። ስለዚህ  ክብደትና ግዝፈት ተመጣጣኝ ዝምድና አላቸው።
ወርቅ በግዝፈት እና ክብደት
የአንድ ቁስ ክብደት ከግዝፈቱ ቢመነጭም ክብደቱ በተለያየ ቦታ የተለያየ ሆኖ እናገኘዋለን።  በተፈጥሮ ኅግጋት መሠረት፣ አንድ ቁስ ወደ መሬት ማህከል  እየተጠጋ በሄደ ጊዜ፣ መሬት በላዩ ላይ የምታሳርፍበት ስበት እየጨመረ ይሄዳል። በተቃራኒ ከመሬት  እየራቀ ሲሄድ ክብደቱ ይቀንሳል።  ስለሆነም  ብልጥ ነጋዴ፣ አንድ  የወርቅ አምባር ተራራ ላይ ገዝቶ፣ ያን  አምባር   የባህር ወለል ላይ ቢሸጠው፣ ክብደቱ ስለሚጨምርለት፣ ብዙ ትርፍ ሊያገኝ ይችላል። ማንም እንደሚገነዘበው ግን፣ አምባሩ በምንም ዓይነት አልተቀየረም፣ ያልተቀየረው ነገሩ፣ ግዝፈቱ ይባላል። በውስጡ የያዘው የወርቅ ብዛት፣ ወይንም የቁስ ብዛት ምንጊዜም አንድ አይነት ስለሆነ።  ምንም እንኳ ክብደቱ ቢቀያየርም።
መደብ:ሥነ-እንቅስቃሴ
ምክትል ፕሬዝዳንት
ምክትል ፕሬዝዳንት የአንድ ሪፐብሊክ የበላይ ባለስልጣን ነው። ምክትል ፕሬዝዳንት ፕሬዝዳንት ዝቅተኛ ማዕረግ ናት።
11 February
11 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 4 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ኅዳር ፴
ኅዳር ፴ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፺ኛው ቀን እና የወሩ መጨረሻ ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፪፻፸፮ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፸፭  ቀናት ይቀራሉ።
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፰፻፴፭ ዓ/ም በአንኮበር እና ዙሪያዋ የተከሰተው የመሬት እንቅጥቅጥ ከተማዋን አወደማት።
፲፰፻፸፭ ዓ/ም በሉዊዚያና ግዛት ‘ ፒ. ቢ. ኤስ. ፒንችባክ’ የመጀመሪያው ጥቁር አሜሪካዊ ገዥ ሆነ ።
፲፰፻፺፰ ዓ/ም በፈረንሳይ መንግሥትን እና ቤተ ክርስቲያንን የሚለየው ህግ ጸደቀ።
፲፱፻፶፬ ዓ/ም የቀድሞዋ ታንጋኒካ ከብሪታንያ ነጻነቷን ተቀዳጀች። ከነጻነት በኋላ በዚሁ ዕለት በ፲፱፻፶፯ ዓ/ም ታንጋኒካ ከዛንዚባር ጋር ተዋሕዳ የዛሬይቱን የታንዛኒያ ሪፑብሊክ መሠረቱ።
፲፱፻፹፫ ዓ/ም በፖሎኝ አገር ሌክ ቫሌሳ የመጀመሪያው በሕዝብ የተመረጠ ፕሬዚደንት ሆነ ።
፳፻፩ ዓ/ም በአሜሪካ የኢሊኖይ ገዥ ሮድ ብላጎዬቪች በብዙ ወንጀሎች ተከሶ በፌዴራል ህግ አስከባሪዎች ተያዘ። ፈጽሟል ከተባሉት ወንጀሎች አንዱ በፕሬዚደንትነት የተመረጡትን የባራክ ኦባማን የእንደራሴዎች ምክር ቤት (United States Senate) አባልነት በገንዘብ ሊሸጥ ሞክሯል በመባል ነው ።
ልደት
፲፱፻፱ ዓ/ም ስመ ጥሩው አሜሪካዊ የፊልም ተዋናይ ከርክ ዳግላስ
ዕለተ ሞት
፲፰፻፵፰ ዓ/ም የሸዋው ንጉሥ እና የዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ አባት ንጉሥ ኃይለ መለኮት በኃይል ሊያስገብሯቸው ከመጡት ከዓፄ ቴዎድሮስ ጋር ለጦርነት ሲዘጋጁ በድንገት ታመው አረፉ።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
የብራዚል እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን
የብራዚል እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን (ፖርቱጊዝ፦ Confederação Brasileira de Futebol, CBF) የብራዚል እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ማህበሩ የብራዚል ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል።
ብ መደብ:ብራዚል
የኤል ሳልቫዶር ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ኤል ሳልቫዶር
እንደ ሰው ትመጪ እንደ አውሬ ትሮጪ
እንደ ሰው ትመጪ እንደ አውሬ ትሮጪ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የፈስ ማደናገሪያው ዳባ
የፈስ ማደናገሪያው ዳባ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈስ ማደናገሪያው ዳባ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጅብ ከማያውቁት አገር ሄዶ ቁርበት አንጥፉልኝ ይላል
ጅብ ከማያውቁት አገር ሄዶ ቁርበት አንጥፉልኝ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ጅብ በማያውቀው ሀገር ሄዶ ቁርበት አንጥፋልኝ ይላል፡፡
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሠው ሰራሽ ዕውቀት
ሰው ሰራሽ እውቀት አሳቢ የሆኑ ማሽኖች እና ሶፍትዌር የሚሰሩበት እና የሚጠኑበት ዘርፍ ነው። የዘርፉ ዋና ዋና ተመራማሪዎች እና መፅሃፍት ዘርፉን ሲገልፁ "አሳቢ ነገሮችን የሚሰራ እንዲሁም የሚያጠና" ብለው ነው። አሳቢ ወይም አዋቂ ነገር የሚለው አገላልፅ የሚያመለክተው ስላሉበት አካባቢ ለመረዳት መቻልን እና ከዚሁ መረዳት በመነሳት (ለመኖር የሚያስችል) ተመጣጣኝ ድርጊት ለማድረግ መቻልን ነው። ይህን ስያሜ ለመጀመሪያ ጊዜ በ 1955 የተጠቀመበት ጆን ማካርቲ ዘርፉን ሲገልፅ "አሳቢ ወይም አዋቂ ማሽኖችን ለመስራት የሚደረግ ሳይንስና ምህንድስና" ይለዋል።
ዘርፉ ባጠቃላይ የረቀቀና እና ገና ሁሉ አቀፍ ያልሆነ (ስፔሻላይዝድ) ነው። በዘርፉ ያሉት ልዩ ልዩ የጥናትና የምርምር ክፍሎችም የተከፋፈሉና እርስ በርስ ግንኙነት የማያደርጉ ናቸው። ከክፍፍሉ ምክንያቶች ውስጥ ታሪካዊና ማህበራዊ ምክንያቶሽ ይጠቀሳሉ ማለትም የተለያዩ የጥናትና የምርምር ክፍሎች ያደጉት በተለይ ዘርፉን በመሰረቱ ድርጅቶችና በግለሰቦች ጥረት መሆኑ ናቸው።
መደብ:ኮምፒዩተር ኢንጂኔሪንግ
ሀሎ ኪቲ
ሀሎ ኪቲ (በጃፓንኛ: ハロー・キティ በእንግሊዝኛ: Hello Kitty) በጃፓን የተፈጠረች የካርቱን ድመት ነች።
መደብ:ተከታታይ ፊልሞች መደብ:የቴሌቪዥን ትርዒት መደብ:ካርቱን መደብ:ጃፓን
እንዳሁላ
300px|thumb|አንድ የእንዳሁላ አይነት ዝርያ እንዳሁላ፣ እንዳሆህላ፣ እንዶሃህላ (Kalanchoe) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ወገን ነው።
እነዚህ የእንዳሁላ አይነቶች ናቸው፦
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
እንዳሁላ ውሀማ የተባሉ ተክሎች ናቸው። የተላያዩ ዝርያዎች አበቦችም ልዩ ልዩ መልኮች አላቸው።
አስተዳደግ
280px|thumb|left|K. pinnata፦ ይህ ዝርያ በ[[እፃዊ ተዋልዶ በጫፉ ላይ ሕጻናት ይወልዳል።]]
ብዙ ውሃ አይፈልጉም፣ በቀላሉ ይስፋፋል።
አንዱ ዝርያ K. pinnata በእፃዊ ተዋልዶ ብቻ ራሱን ያበዛል።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
ከአለሙ 125 የእንዳሁላ ዝርያዎች፣ 60 ዝርያዎች በዱር ከማዳጋስካር ናቸው፣ 56 ዝርያዎች ከደቡባዊ ወይም ምሥራቅ አፍሪካ ናቸው፤ አንድ ዝርያ ብቻ ከአሜሪካዎች ነው።
ብዙ አይነቶች በኢትዮጵያ አሉ፣ አንዳንድ በደረቅ ድንጋያማ፣ ለሎችም በፈሳሽ ዳር ወይም በጫካ ዳር ይበቅላሉ።
የተክሉ ጥቅም
በዋናነት ለቤት ማገጫ ይታደጋል።
በኢትዮጵያ ባህላዊ መድሃኒት፣ የእንዳሁላ ቅጠሎች ለቁስል፣ ለብጉንጅ፣ ለእባጭ፣ ለቆዳ ችግሮች ለማከም ተጠቅመዋል። እንዲሁም የበሬ ቀንበር ቁስል ለማከም ተጠቅመዋል።
ትኩስ ሥሮቹ ለጨብጡ፣ ለሆድ ትል ሕክምና ተጠቅመዋል። ይህ ሥር እንደ ሻይ ይጠመቃል፣ በጣም ሃይለኛ ሲሆን ጉዳት እንዳያደርግ በአነስተኛ መጠን ብቻ ይጠጣል።
በሌላ ጥናቶች ዘንድ፣ የK. petitiana (የአንጩራ) አገዳ መረቅ ለኪንታሮት፣ የቅጠሉም ጭማቂ በቅቤ ለጥፍ ለተሰበረ አጥንት ያክማል። ወይም ለማበጥ፣ ሥሩ በቀጥታ ማስገባት ይደረጋል።
ብዙ ዝርያዎች፣ በተለይ ለከብት፣ ለልብ መርዛም ናቸው።
በሌሎች አገራት በህላዊ ሕክምናዎች፣ ለቁርጥማት፣ ለማበጥ፣ ለልክፈቶች ተጠቅመዋል። በትሪኒዳድ ባህላዊ ሕክምና፣ K. pinnata ለደም ግፊት እንዲሰጥ ይዘገባል።
ነሐሴ ፲፯
ነሐሴ 17 ቀን: ነጻነት ቀን በሮማንያ፤ ኡምህላንጋ (የሸምበቆ) በዓል በስዋዚላንድ...
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
መደብ:ዕለታት
የድንቢጥ ክፍለመደብ
300px|thumb|የቤት ድንቢጥ የድንቢጥ ክፍለመደብ (ሮማይስጥ፦ Passeriformes) ሰፊ የሆነ በተለይም የሚዘፍኑ የአዕዋፍ ክፍለመደብ ነው።
ከአዕዋፍ ዝርዮች ሁሉ ከግማሹ በላይ በዚህ ትልቅ ክፍለመደብ ውስጥ ናቸው።
ምሳሌዎች፦
መደብ:አዕዋፍ
ክሎድ ለፌቭር
thumb|right|ክሎድ ለፌቭር ክሎድ ለፌቭር (በ ፈረንሳይኛ ፡ Claude Lefèbvre) (1630 - 1667) ፈረንሳዊ ሠዓሊ ነበሩ።
የሚያልፍ ውሀ አደረገኝ ድሀ አለች ልጅዋን ጎርፍ የወሰደባት
የሚያልፍ ውሀ አደረገኝ ድሀ አለች ልጅዋን ጎርፍ የወሰደባት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ውሀ አደረገኝ ድሀ አለች ልጅዋን ጎርፍ የወሰደባት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
72 እ.ኤ.አ.
70er
ሉካስ ትዋላ
ሉካስ ቦንጋኔ ትዋላ (ጥቅምት ፱ ቀን ፲፱፻፸፬ ዓ.ም. ተወለደ) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለኦርላንዶ ፓይሬትስ እና ለደቡብ አፍሪካ በተከላካይነት ይጫወታል።
መደብ : የደቡብ አፍሪካ እግር ኳስ ተጫዋቾች
መሮ
መደብ:ምህንድስና መደብ:ግንባታ መደብ:ፈጠራዎች
እንደ ሳር ነጭቶ እንደ ውሀ ተጎንጭቶ
እንደ ሳር ነጭቶ እንደ ውሀ ተጎንጭቶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የኢትዮጵያ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። በ1943 እ.ኤ.አ. የተመሠረተ ሲሆን፣ በ1953 እ.ኤ.አ. የፊፋ፣ እንዲሁም በ1957 እ.ኤ.አ. የካፍ (CAF) አባል ሆነ። ይህ አካል የብሔራዊ እግር ኳስ ሊግን እና የኢትዮጵያ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንን ያቀናጃል።
ደብረ ወርቅ
ደብረ ወርቅ በምስራቅ ጎጃም፣ እናርጅ እናውጋ ወረዳ ውስጥ ከሚገኙት ሁለት ከተሞች ታላቁ ነው።  በከተማው ዳርቻ የሚገኘው የደብረ ወርቅ ማርያም ቤተክርስቲያን በአካባቢው ዘንድ ታዋቂነትን  ያስገኘዋል።
ደብረወርቅ ለመጀመሪያ ጊዜ በታሪክ ተመዝግቦ የሚገኘው ፣ ከዚሁ አካባቢ የፈለሱ  ተሳላሚዎች ፋዩም፣ግብጽ ውስጥ ዳር አል አብያድ በተሰኘ  ገዳም ስማቸውንና የመጡበትን ቦታ በቀለም ስላስመዘገቡ ነው ። ይሄውም በ ሰኔ 8፣ 222 ዓመተ ምህረት ( ሰኔ8፣ 1038 ዓ.ም.) መሆኑ ነው።   ዓፄ በእደ ማርያም  ሕዳር 12፣ 1470 በዚሁ ቦታ በሞት እንዳረፉ ይጠቀሳል ።
ማጣቀሻ
መደብ: ጎጃም መደብ: እናርጅ እናውጋ
ለ ኔን ወንድሞች
ለ ኔን ወንድሞች (በ ፈረንሳይኛ ፡ Frères Le Nain) ፈረንሳዊ ሠዓሊኦች ነበሩ።
ለ
2 ዩባ
2 ዩባ (60 ዓክልበ. እስከ 15 ዓ.ም. የኖረ) የኑሚዲያ ንጉሥ በኋላም የማውሬታኒያ ንጉሥ ነበረ።
2 ዩባ የኑሚዲያ ንጉሥ 1 ዩባ አንድያ ልጅና ወራሽ ነበረ። እናቱ ማን እንደሆነች አልታወቀም። በ54 ዓክልበ. አባቱ በዩሊዩስ ቄሣር ከተሸነፈ በኋላ ራሱን ገደለ። ያንጊዜ ኑሚዲያ የሮማ መንግሥት ክፍላገር ሆነ።
ዩሊዩስ ቄሣር 2 ዩባን ወደ ሮማ አመጣውና ድሉን ለማክበር በሠልፍ አሠለፈው። በሮማ እየቆየ ልጁ ዩባ ሮማይስጥና ግሪክ ይማር ነበረና የሮማ ዜግነት አገኘ። ለትምህርቱ ትጉህ በመሆኑ ከሮማ ሊቃውንት አንዱ ሆነና እድሜው 20 አመት ሲሆን «የሮማ ሥነ ቅርስ» የተባለ መጽሐፍ ጻፈ። አሳዳጊዎቹ ዩሊዩስ ቄሣርና በኋላ ኦክታውያኑስ (ከዚያ ወደፊት አውግስጦስ ቄሣር የተባለውን ስያሜ የወሰደ) ነበሩ። ዩባ ከኦክታውያኑስ ጋር ሲዘመት የመሪነት ልምምድ አገኘ። በ39 ዓክልበ. በአክቲዩም ውግያ በኦክታውያን አጠገብ ተዋጋ።
በ33 ዓክልበ. አካባቢ አውግስጦስ ዩባን ወደ ኑሚዲያ ዙፋን መለሰው። ኑሚዲያ ግን ለሮማ መንግሥት ተገዥና ታማኝ ሆኖ ማገልገሉ እርግጥኛ ነው። በ27 ዓክልበ. አካባቢ አውግስጦስ ለ2 ክሌዎፓትራ ሰሌኔ በትዳር ሰጠው፣ ትልቅ ጥሎሽንም ጨምሮ ንግሥቱም ሆና ሾማት። ይች የግብጽ ንግሥት 7 ክሌዎፓትራና የሮማ መሪ ማርክ አንቶኒ ልጅ ነበረች። በዚህ ወቅት አውግስጦስ ከኑሚዲያ ወደ ማውሬታኒያ ዙፋን አዛወራቸው።
ዩባና ክሌዎፓትራ በማውሬታኒያ ሲደርሱ ዋና ከተማቸው ቄሣርያ ተባለ (የአሁኑ ሸርሸል፣ አልጄሪያ)።
2 ዩባ የትምህርት፣ ኪነትና ሳይንስ ምርመራ ማዕከል አደረገው። ከዚህ ደግሞ ታላቅ የንግድ ደጋፊ ሆነ። ለውጭ አገር የተላኩት ነገሮች በተለይ ዓሣ፣ ወይን፣ ሉል፣ በለስ፣ እህል፣ የእንጨት እቃ፣ ከዛጎልም አሳ የተለቀመ ሐምራዊ ቅለም ነበሩ። ቲንጊስ (በጂብራልታር ወሽመጥ በሞሮኮ ዳርቻ) ዋና የንግድ ወደብ ሆነ።  እንዲሁም አውግስጦስ በጋዲር ላይ (በእስፓንያ በኩል) አለቃ ሆኖ አሾመው።
2 ዩባ እራሱ ብዙ መጽሐፍት ስለ ታሪክ፣ ሥነ ፍጥረት፣ መልክዐ ምድር፣ ስዋሰው፣ ስዕልና ቴያትር በግሪክና በሮማይስጥ ጻፈ። ስለ አረቢያ የጻፈው ጽሑፍ በተለይ በሮማ ይወድድ ነበር። ከጻፋቸው መጽሐፍት ግን ትንሽ ከፊል ብቻ አሁን ይገኛል።
በተጨማሪ 2 ዩባ ወደ ካናሪ ደሴቶችና ወደ ማደይራ ተጓዦችን ላከ። አውሬ ውሾች በካናሪ ደሴቶች ስለ ተገኙ፣ ዩባ ስማቸውን «ካናሪዩስ» ('የውሾቹ' ማለት ነው) አላቸው።
በ13 ዓ.ም. ዩባ ልጁን ቶሌሚን አብሮ እንዲነግሥ አደረገ፤ በ15 አረፈ። ቶሌሚም ለብቻ የማውሬታኒያ ንጉሥ ሆነ።
ምንጮች
መደብ:የአፍሪካ ጸሓፊዎች መደብ:የአፍሪካ ታሪክ መደብ:አልጄሪያ መደብ:ሞሮኮ
ቲል ኦይለንሽፒገል
300px|thumb|የቲል ኦይለንሽፒገል ሐዋልት ቲል ኦይለንሽፒገል በመካከለኛው ዘመን ጀርመን አፈ ታሪክ ውስጥ በ1292 አም ገደማ በናይትሊንገን ጀርመን ተወለደ፣ በ1342 ዓም በሞልን ከተስቦ ዓረፈ። የመቃብር ድንጋዩ በዚያ ይታያል።
በአፈ ታሪክ ዘንድ ይህ ሰው በጀርመናውያን ሁሉ በሮሜ ፓፓ ቢሆንም የቦሄ አሽሙር ያቀርብ ነበር። አለቆቹን በቀልዶቹ ቢያስከፋም፣ በተራ ሕዝብ ዘንድ ስለ ተወደደ የሕዝብ ልዩነት ሊነሣ ነበር። ታሪኮቹ እስካ ዛሬ ድረሥ ተወዳጅነት አገኝተዋል።
ሆኖም የአውሮፓ ሊቃውንት መቸም በእውነት እንዳልኖረ እንደ መሠላቸው ብለዋል። ስለዚህ ነገር «አፈ ታሪክ» ይባላል።
የ«ኦይለንሽፒገል» የሚል ቅፅል ስም ትርጉም «የጉጉት መስተዋት» ሲሆን፣ በመዝገቦች አንድ «ቲል ፎን ክለትሊንገ» (ቲል ዘናይትሊንገን) ተገኝቷል።
መደብ:የጀርመን አፈ ታሪክ
እንደ ሸሸ ተነጥፎ እንደ ቅጠል ረግፎ
እንደ ሸሸ ተነጥፎ እንደ ቅጠል ረግፎ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የሚያልፍ ዝናም አይምታህ የሚሞት ሽማግሌ አይርገምህ
የሚያልፍ ዝናም አይምታህ የሚሞት ሽማግሌ አይርገምህ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ዝናም አይምታህ የሚሞት ሽማግሌ አይርገምህ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጅብ ኪበላህ ጅብ በልተህ ተቀደስ
ጅብ ኪበላህ ጅብ በልተህ ተቀደስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የፈስ ማደናገሪያው ዳቦ
የፈስ ማደናገሪያው ዳቦ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የፈስ ማደናገሪያው ዳቦ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኢኳቶሪያል ጊኒ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ኢኳቶሪያል ጊኒ
ሉዊ ለ ኔን
ሉዊ ለ ኔን (በ ፈረንሳይኛ ፡ Louis Le Nain) (1585 ? - 1640) ፈረንሳዊ ሠዓሊ ነበሩ።
ለ
ቸችኒያ
thumb|500px|right ቸችኒያ በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
ነሐሴ ፲፰
ነሐሴ 18 ቀን: የባንዲራ ቀን በላይቤሪያ፤ ብሔራዊ በዓል በዩክራይን፣ ሲዬራ ሌዎን...
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
መደብ:ዕለታት
ሌፍኮዚያ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 197,600 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 35.15°N, 33.35°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ሌፍኮዚያ በጥንት ሌድራ የተባለ ከተማ-አገር ነበር። የሌድራ ንጉስ ኦናሳጎራስ ለአሦር ንጉስ አስራዶን በ680 ክ.በ. ቀረጥ እንደ ገበሩ ይመዘገባል። 300 ክ.በ. ገዳማ በግብጽ ንጉሥ 1 ፕቶሎማዮስ ልጅ በሌኮስ አዲስ ተሰርቶ ስሙ ደግሞ ሌፍኮጤያ ሆነ። በግሪክና ሮማውያን ዘመኖች ትልቅ መንደር አልነበረም። በ340 ዓ.ም. መጀመርያ ኤጲስ ቆፖሱን ትሪፊሊዮስን ባገኘው ጊዜ ስሙ ሌድሪ ወይም ሌፍኩሲያ ተባለ። thumb|left|170px|ሌፍኮዚያ በቆጵሮስ ውስጥ በወደቦቹ ላይ አደጋ በአረቦች ስለ ተጣለ ሰዎችም ወደ ሌፍኮዚያ ስለ ሸሹ ከተማው በትልቅነት አደገና በ10ኛ ክፍለ ዘመን ገዳማ የደሴቱ ዋና ከተማ ሆነ። በ1184 ዓ.ም. ፈረንጆች (የመስቀል ጦርነት ሠራዊት) ያዙትና ስሙን ኒኮሲያ አሉት። ስለዚህ እስከ ዛሬ ድረስ በምዕራባውያን አገራት ቦታው 'ኒኮሲያ' ይባላል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የእስያ ከተሞች
ንዋየ ክርስቶስ
ዓፄ ንዋየ ክርስቶስ በዙፋን ስማቸው "ሰይፈ አርድ"   ከ1344 - 1372 እ.ኤ.አ. የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገስት ነበሩ። የቀዳማዊ አጼ አምደ ጽዮን የመጀመሪያ ልጅ ነበር።  በዚህ ንጉስ ዘመን አሊ ኢብን ሳብር አድ ዲን የተባለ የወላሽማ ስረወ መንግስት  በማመጹ ንጉሱ በይፋት እና አዳል ዘመቻ  አደረገ።  በዚህ ዘመቻ መሪውና ልጆቹ ስለተማርኩ የይፋት ሱልጣኔት በታሪክ አበቃለት። ንጉሱ ሁሉን ለእስር ቢዳርጉም የመሪውን ልጅ አህመድን ግን የይፋት አስተዳዳሪ አድርገው ሾሙት። ይህ በዚህ ቆይቶ ከ8 አመት በኋላ አሊ-አዲን ከእስር ተፈቶ ልጁ ከስልጣን ወርዶ እርሱ እንደገና መሪ ሆነ። በልጅና በአባት ከፍተኛ ጥል ስለነበር  በንጉሱ አማላጅነት ነበር ለልጁ ትንሽ ክ/ሃገር በአስተዳዳሪነት የተሰጠው።
የግብጽ ዘመቻ
ንዋየ ክርስቶስ በታሪክ በተለይ የሚጠቀስበት የግብጽ ቤ/ክርስቲያን ጠባቂ (protectorate) በመሆን ነው። የግብጽ ሱልጣን የነበረው አል ሳሌህ አሌክሳንድሪያውን ጳጳስ ማርቆስ ፬ኛ ባሰረበት ወቅት በኢትዮጵያ የነበሩ ግብጻዊ ነጋዴወችን ካሰረ በኋላ ሙሉ ሰራዊቱን በማስነሳት በግብጽ ላይ ዘመተ።  በዚህ ጊዜ ፓትሪያርኩ ክእስር ሲፈቱ ንጉሱም በዚህ ምክንያት ወደ ኢትዮጵያ እንዲመለሱ ከግብጹ ሱልጣን መልዕክተኞች ደረሱት ንጉሱ ወደ አገራችው ቢመለሱም የሱልጣኑን መልዕክተኞች ግን በዕስር አብረው ይዘው ነበር።
ከዚህ በተረፈ አጼ ስይፈ አርድ በአሁኑ ደቡብ ጎንደር፣ ደብረ ታቦር ፣ በርሳቸው ዘመን በደብረ ታቦር ተራራ ላይ የታቦር እየሱስ እንደታነጸ ታሪክ ያትታል ። በወሎ ሃይቅ እንዲሁ ጥንታዊ የነበረውን ደብረ እግዚአብሔር ቤ/ክርስቲያን መልሰው በማነጽ ሲታወቁ ይህ ቤ./ክርስቲያን በአህመድ ግራኝ 1531 ተዘርፎ ተቃጥሏል። እስካሁን በሚገኙ የመሬት ስሪት  መዝገቦች መሰረት የዚህ ንጉስ ግዛት ቢያንስ ቢያንስ እስከ ሰራየ፣ የአሁኑ ኤርትራ ድረስ ይደርስ ነበር።
12 February
12 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 5 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ማሮኔያ
ማሮኔያ (ግሪክኛ፦ Μαρώνεια) እስካሁን የሚገኝ ጥንታዊ የግሪክ ከተማ ነው።
ፌሮ
thumbnail|250px|right|የፌሮ መዋቅር ፌሮ ብረት ወይም የማጠናከሪያ ብረት ከካርቦን ብረት የሚሰራ ጠንካራ የግንባታ መሣሪያ ሲሆን የሚጠቅመውም በሲሚንቶ ቅልቅል ውስጥ እንደማጠናከሪያነት ነው። ይህ ብረት የተሠራው መዋቅር ጭመቃዊ ጥንካሬ እንዲኖረው ያደርገዋል።
መደብ:ምህንድስና መደብ:ግንባታ
ፕራግ
ፕራግ (Praha) የቼክ ሪፑብሊክ ዋና ከተማ ነው። በ900 ዓ.ም. ገደማ ተሠራ። 250px|thumb|right|የእመበታችን ቤተ ክርስቲያን ቲን ቤተክርስቲያን ፊት ለፊት -ከምስራቅ ሲታይ
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:ቼክ ሪፐብሊክ መደብ:የአውሮፓ ከተሞች
71 እ.ኤ.አ.
70er
ጃን አሞራ
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የአሾካ አዋጆች
380px|thumb|የአሾካ አዋጆች የተቀረጹበት ሐውልቶች የሚገኙባቸው ቦታዎች
የአሾካ አዋጆች በሕንድ ንጉሥ አሾካ (277-240 ዓክልበ. የገዛ) በ264 ዓክልበ. የተሰጡት ሕግጋት ናቸው። እነዚህ ሕግጋቱ በድንጋይ ላይ ተቀረጹና በግዛቱ በየቦታው በዐምዶችና በሐውልቶች ተደረጉ፤ ስለዚህ ለሥነ ቅርስ በደንብ ታውቀዋል። የሕገ መንግሥት ታሪክ ውስጥ ናቸው።
ሕግጋቱ እንደ ቡዲስም ሃይማኖቱ መርኆች የተመሠረቱ ናቸው።
ከነዚህም በላይ አያሌ የአሾካ ጥቃቅን ደንቦች ይታወቃሉ።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:ሕገ መንግሥታት መደብ:ሕንድ መደብ:የእስያ ታሪክ መደብ:ቡዲስም
ሃርቨርድ ዩኒቨርሲቲ
thumb|450px|ሃርቨርድ ዩኒቨርስቲ
ሃርቨርድ ዩኒቨርሲቲ (Harvard University) በኬምብሪጅ ማሣቹሰትስ ዩናይትድ ስቴትስ የሚገኝ ዩኒቨርሲቴ ነው። በ1626 ዓ.ም. የተከፈተ ሲሆን የአሜሪካ አገር መጀመያው ዩኒቨርሲቲ ነው።
መደብ:ዩኒቨርሲቲዎች መደብ:የአሜሪካ ተባባሪ ክፍላገሮች
ማክ ኲል
ማክ ኲል በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። የዳግዳ ልጅ ከርማይት ልጅ ሲሆን ከወንድሞቹ ማክ ኬክትና ማክ ግሬን ጋር አይርላንድን ለ ፳፱ ዓመታት በጋርዮሽ ገዛ።  ዕውነተኛ ስሙ ኤጡር ሲሆን ስሙን ማክ ኲል ስለ አምላኩ ኰል ወሰደ።
በ1434 ዓክልበ. ማክ ኲል የአባቱን የከርማይት ቂም በቅሎ ንጉሡን ሉግን ገደለው። ከመቶ ዓመታት በኋላ በ1334 ዓክልበ. ንጉሡ ፍያካ ማክ ደልበህ በተገደለበት ጊዜ ማክ ኲልና ፪ ወንድሞቹ ለ29 ዓመታት በጋርዮሽ እንደ ገዙ ይባላል። የፍያካና የእናቱ ኤማስ ሦስት ሴት ልጆች፣ ባንባ፣ ፎድላና ኤሪው የከርማይት ልጆች ሚስቶች ሆኑ፤ እነዚህም የአይርላንድ ደሴት ስያሜዎች ሆኑ። የማክ ኲልም ሚስት ባንባ ነበረች።
በጥንታዊ ታሪኮች ዘንድ ሦስቱ ወንድማማች እያንዳንዱ የደሴቱን ሲሶ እንደ ገዛ ቢለንም፣ የአይርላንድ ታሪክ የሚባለው መጽሐፍ ግን እንደሚገልጸው፣ እያንዳንዱ ወንድም በመፈራረቅ ከፈተኛ ንጉሥነቱን ለ፩ ዓመት ይይዝ ነበር።
በመጨረሻ በ1305 ዓክልበ. ግ. ሚሌሲያን የተባለው ወገን አይርላንድን ከእስፓንያ ወርረው ሦስቱን የቱዋጣ ደ ዳናን ነገሥታት በታይልቲን ውግያ አሸንፈው ገደላቸው፤ የሚሌሲያንም መጀመርያ ነገስታት ኤቤር ፊን እና ኤሪሞን ተከተሉዋቸው።
መደብ:ቱዋጣ ዴ ዳናን
ጅብ ካኮተኮተ ሰው ከተከተተ
ጅብ ካኮተኮተ ሰው ከተከተተ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የሚያልፍ ዝናም አይምታህ የሚያድግ ልጅ አይጥላህ
የሚያልፍ ዝናም አይምታህ የሚያድግ ልጅ አይጥላህ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሚያልፍ ዝናም አይምታህ የሚያድግ ልጅ አይጥላህ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
1 ሰኑስረት
ኸፐርካሬ 1 ሰኑስረት (ወይም ሰንዎስረት) ግብጽን በመካከለኛ መንግሥት (12ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1972 እስከ 1938 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የአባቱ 1 አመነምሃት ተከታይ ነበር።
በ፲ኛውና በ፲፰ኛው ዓመት በኩሽ መንግሥት ላይ እንደ ዘመተ ይታወቃል። ሆኖም ሰኑስረት በአባቱ በ፩ አመነምሃት ፳ኛው ዓመት (1982 ዓክልበ. ግድም) በጋርዮሽ ዘውዱን ስለ ተጫነው፤ መጀመርያው ዓመቱ ከዚያ ይቆጠራል። ስለዚህ በኩሽ ላይ የዘመቱ በ1972ና በ1964 ዓክልበ. ግድም ይሆናል። የግብጽ ደቡብ ጠረፍ ከኩሽ ጋራ ከ፩ኛው ሙላት እስከ ፪ኛው ሙላት አስፋፋው። በተጨማሪ ሎሌዎችን ወደ ሲና ልሳነ ምድር ለማዕድን እንደ ላከ ይታወቃል።
ሰኑስረት በግብጽ ብዙ ህንጻዎችና መቅደሶች አንዳሠራ ይታወቃል። አሁን በተለይ የሚታወቀው በካርናክ እንደገና ታድሶ የሚታየው «ነጭ መቅደስ» ነው። ከአማካሪዎቹ መጀመርያው ጠቅላይ ሚኒስትር እንተፊቀርና ከዚያ ሰኑስረት ይታወቃሉ፤ እንዲሁም ባጀሮንዱ ሶበክሆተፕና ባጀሮንዱ መንቱሆተፕ ይታወቃሉ።
ማኔጦን (280 ዓክልበ. ግድም ጽፎ) ይህን ንጉሥ በግሪክኛ «ሰሶንኾሲስ» ይለዋል። የ2 ሰኑስረት ስም ግን «ሰሶስትሪስ» ስለሚለው፣ ይህም ስም ከሌላ ምንጮች የገነነ ስለሆነ፣ አንዳንዴ ይህም ፩ ሱኑስረት በግሪክ «ሰሶስትሪስ» ይባላል።
ሪክ ማላምብሪ
ሪክ ማላምብሪ እንግሊዝኛ: Rick Malambri (የተወለደው ኖቬምበር 7 እ.አ.አ. 1982) የአሜሪካ ተወላጅ ይርሆንር ሞዴል እና ታዋቂ የፊልም ተዋናይ ነው። ሪክ ማላምብሪ በተለይም እ.አ.አ. በ2010 የተለቀቀው ስቴፕ አፕ ስሪዲ እንግሊዝኛ: Step Up 3D ፊልም ላይ በመተወን ታዋቂነትን አትርፏል።
ማጣቀሻ
መደብ:የአሜሪካ የፊልም ተዋናዮች
1 ሰኑስረት
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የመካከለኛ መንግሥት ፈርዖኖች
ክብደት
ክብደት በአንድ ቁስ ላይ የመሬት ስበት የሚያሳርፍበት የጉልበት መጠን ማለት ነው። መሬት ላይ የአንድ ነገር ክብደት ከነገሩ ግዝፈት በንዲህ መልኩ ይለካል፦
በርግጥ ቁሶች በመሬት ብቻ ሳይሆን የሚሳቡት በሌሎችም ቁሶች ይሳባሉ። ይህ ክስተት ግስበት ይሰኛል። ለምሳሌ በጨረቃ ወይም ፀሐይ ወይም ማርስ። ባጠቃላይ መልኩ ቁሶች በግስበት ሜዳ ውስጥ ሲገኙ የሚያርፍባቸው የስበት ጉልበት ክብደት ተብሎ ይታወቃል።
የግስበት መጠን ከአንድ ቁስ መካከለኛ ቦታ እየራቅን በሄድን ቁጥር በርቀቱ ስኩየር መጠን ግስበቱ እየደበዘዘ ይሄዳል። በዚህ ምክንያት የግስበቱ ሜዳ ደከመ እንላለን። የመሬትም ስበት ከባህር ወለል ተነስተን ወደ ተራራማው የምድር ክፍል እየወጣን ስንሄድ ግስበቷ እየደበዘዘ ይሄዳል። ስለዚህም የአንድ ቁስ ክብደት በተራራ ላይ ሲቀንስ በባህር ወለል ላይ ይጨምራል። ይህ ጸባይ ከግዝፈት ጋር ይለያያል። የአንድ ነገር ግዝፈት የትም ቦታ አንድ አይነት ነው።
መደብ:ሳይንስ
Tương tác hấp dẫn
ሓጂ ሙሐመድ ሣኒ ሐቢብ
የ “እስልምና እና የታላቁ ነቢይ የሙሐመድ ታሪክ” መጽሃፍ ደራሲ ናቸዉ።
ሐጂ ሙሐመድ ሣኒ ከዚያች መጽሐፍ በፊት (በ1963) ከሼኽ ሰይድ ሙሐመድ ሳዲቅ ጋር በመሆን ቅዱስ ቁርኣንን ወደ አማርኛ ተርጉመዋል።
thumbnail|right|ሓጂ ሙሐመድ ሣኒ ሐቢብ
ሓጂ ሙሐመድ ሣኒ ሐቢብ የሚጠቀሱበት ሌላው ታሪክ የኢትዮጵያው መጅሊስ እንዲመሰረት ያደረጉት ተጋድሎ ነበር። በንጉሡ ዘመን መጅሊስ የሚባል ነገር አይታወቅም(“መጅሊስ” ይቅርና ዐረፋና ዒድ አልፈጥርም አይከበሩም ነበር)። በመሆኑም የኢትዮጵያዊያን ሙስሊሞችን መብትና ጥቅም በጋራ የሚያስከብር ተቋም አልነበረም። ሙስሊሞችን ወክሎ የሚናገር፣ የሃጂና ዑምራ ጉዞአቸውን የሚያቀላጥፍ፣ መስጂዶችንና አውቃፍን የሚገነባና የሚያስተዳድር ተቋም ያስፈልግ ነበር። ሓጂ ሙሐመድ ሣኒ ከሌሎች ዑለማ ጋር በመሆን ሙስሊሞች የራሳቸው ተቋም እንዲኖራቸው ለረጅም ጊዜ ይሟገቱ ነበር። የ1966ቱ አብዮት ሲፈነዳ ህዝበ ሙስሊሙ መብቱ እንዲከበርለት የሚጠይቀውን የሚያዚያ 20/1966 ታላቅ ህዝባዊ ሰልፍ አደረገ። ሓጂ ሙሐመድ ሳኒ ሐቢብም የመጅሊሱን ጉዳይ ይዘው ከመንግሥት ጋር መሟገታቸውን ቀጠሉ። በአላህ ፈቃድ ትግሉ ሰምሮ የኢትዮጵያ እስልምና ጉዳዮች ጠቅላይ ምክር ቤት በብሄራዊ ደረጃ ተቋቋመ። ሓጂ ሙሐመድ ሣኒም ይህንን ተቋም እስከ እለተ ሞታቸው ከመሩት በኋላ በ1981 አረፉ። አላህ ስራቸውን ይውደድላቸው።
መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች መደብ:እስልምና
መስከረም ፲፫
መስከረም ፲፫ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፲፫ ኛው ዕለት እና የክረምት ፹፬ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ  ፫፻፶፫ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፶፪ ዕለታት ይቀራሉ።