cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ሰራሮ
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ለተራበ በግብር ለተበደለ በነገር
ለተራበ በግብር ለተበደለ በነገር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አስበጂና ላኪልኝ
አስበጂና ላኪልኝ
(24) የአለቃ ገብረሀና ጎረቤት የሆኑት አንዲት ወ /ሮ የአለቃን ባለቤት ወ /ሮ ማዘንጊያን ከአንድ ጎበዝ ጋር አስተዋውቃ ሁለቱ በየጊዜው ከቤቷ እየተገናኙ የልባቸውን ይወያያሉ። ከእለታት አንድ ቀን አለቃ ቤተ ክርስቲያን ተሳልመው ሲመለሱ ቤታቸው የፊጥኝ ታስሮና ተዘግቶ ስላገኙት ባለቤታቸው ወ /ሮ ማዘንጊያ ወዴት አንደሄዱ ጎረቤታቸውን ይጠይቋታል። እርሷም «መደብ እየሰራሁ ስለሆነ ማእዘኑን እያበጀችልኝ ነው» በማለት መልስ ትሰጣለች። እርሳቸውም «ቡና ስለጠማኝ ቶሎ አስበጅና ላኪልኝ» በማለት ትክክለኛውን መልእክት በዘዴ አስተላለፉ አሉ።
መደብ: የኢትዮጵያ ቀልዶች --213.55.102.49 21:13, 6 ፌብሩዌሪ 2015 (UTC) --213.55.102.49 21:14, 6 ፌብሩዌሪ 2015 (UTC)
ድረስደን
250px|thumbnail ድረስደን (ጀርመንኛ፦ Dresden) የጀርመን ዛክሰን ከተማ ነው። የሕዝቡ ቁጥር 525,105 ያህል ነው።
መደብ:የጀርመን ከተሞች
ሊተል ሮክ
350px|thumb ሊተል ሮክ (እንግሊዝኛ፦ Little Rock «ትንሽ ድንጋይ») የአርካንሳው ክፍላገር አሜሪካ ከተማ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ፑዙር-ኒራሕ
ፑዙር-ኒራሕ በሱመራዊ ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ አክሻክ በሱመር ላዕላይነቱን በያዘበት ጊዜ የአክሻክ ንጉሥ ነበር።
እነዚህ ሁሉ የአክሻክ ገዦች ወይም ከንቲቦች ቢሆኑም፣ ሁላቸው በመላ ሱመር ላዕላይነቱን እንደ ያዙ አይመስልም። ከነዚህ 6 የአክሻክ ገዢዎች አንዱ ብቻ እሱም ፑዙር-ኒራሕ ከሌላ ምንጭ ይታወቃል። ሌሎቹ 5 አንዳችም ትዝታ ወይም ቅርስ አላስቀሩልንም። ስለዚህ ከ6ቱ ገዢዎች ፑዙር-ኒራሕ ብቻ የመላ ሱመር ላዕላይነት የያዘ ነበር የሚል ሀሣብ ቀርቧል።
ሌላው ፑዙር-ኒራሕን የሚጠቅሰው ሰነድ የባቢሎን መቅደስ ዜና መዋዕል (ወይም «የቫይድነር ዜና መዋዕል» ) የተባለው ጽላት ነው። ዜና መዋዕሉም እንዲህ ይተርካል፦
( <...> ጽሕፈቱ የጠፋበት ሕዋእ ለማመልከት ነው። ጽላቱ እራሱ ቅጂ ሆኖ «[ጠፍቷል]» የሚለው ማመልከቻ ቃል በጽላቱ ላይ ይታያል።)
ከዚህ እንደሚታይ፣ ፑዙር-ኒራሕ የአሣ መሥዊያን ለመከልከል እንዳሰበ፣ የአጥማጆቹ ወገን ግን በኩግባው እርዳታ እንደ ተቋቋሙት፣ በኒፑርም የተገኙት የቄሳውንት ወገን ድጋፋቸውን ከፑዙር-ኒራሕ አዛውረው ሽረውት የተወደደችውን የኪሽ ባለ ቡናቤት ኩግባውን የመላ ሱመር ንግሥት ሆና እንዳሾሙአት መገመት እንችላለን።
በነገሥታት ዝርዝሩ «አክሻክ ተሸነፈና የሱመር ንጉሥነት ከአክሻክ ወደ ኪሽ ተዛወረ» ይላል። አንዳንድ ሌላ ቅጂ ግን ኩግባው ከአክሻክ ላዕላይነት በፊት፣ የኩግባውም ልጅ ፑዙር-ሲን ከአክሻክ ቀጥሎ ያደርጋሉ።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ማስተካከል
አንቶኒ ዶየር (እ.ኤ.አ. ጥቅምት 27፣ 1973 ተወለደ) አሜሪካዊ ደራሲ እና አጭር ልቦለድ ጸሐፊ ነው።
ዛንዚባር
ዛንዚባር፤ ስዋሂሊ /ዛንዚባር/; አረብኛ /ዚንጂባር/ የታንዛኒያ የራስ ገዥ ደሴት ክልል ነው። ከዋናው የባህር ዳርቻ 25-50 ኪ.ሜ (ከ 16 - 31 ማይሜ) በሆነችው ሕንድ ውቅያኖስ ውስጥ ከሚገኘው የዛንዚባር አርኪፔላጎ የተዋቀረ ሲሆን ብዙ ትናንሽ ደሴቶችን እና ሁለት ትልልቆችን ያቀፈ ነው። ኡንጉጃ (ዋናው ደሴት፣ በተራው አጠቃቅም «ዛንዚባር» ይባላል) እና ፔምባ ደሴት የተባለው ትልልቆቹ ናቸው። ዋና ከተማው በኡንጉጃ ደሴት ላይ የምትገኘው ዛንዚባር ከተማ ናት። ታሪካዊ ቦታዋ ስቶን ታውን ሲሆን ይህም የዓለም ቅርስ ናት ።
የዛንዚባር ዋና ዋና ኢንዱስትሪዎች ቅመማ ቅመም ፣ ራፊያ ዘምባባ፣ እና ቱሪዝም ናቸው። በተለይም ደሴቶቹ ቅርንፉድ ፣ ገውዝ ፣ ቀረፋ እና ጥቁር በርበሬ ያመርታሉ ። በዚህ ምክንያት የዛንዚባር አርኪፔላጎ ፣ ከታንዛኒያ ማፊያ ደሴት ጋር አንዳንድ ጊዜ በአካባቢው “የቅመም ደሴቶች” ተብለው ይጠራሉ (ከኢንዶኔዥያው ከማሉኩ ደሴቶች የተወሰደ ቃል ነው) ።
መደብ:ታንዛኒያ
ክስታኔ
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ለተራበ ቂጣ ለተጠማ ዋንጫ
ለተራበ ቂጣ ለተጠማ ዋንጫ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ያባት ምርቃት አያስገባም ጥቃት
ያባት ምርቃት አያስገባም ጥቃት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያባት ምርቃት አያስገባም ጥቃት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ግላዝጎ
300px|thumbnail ግላዝጎ (እንግሊዝኛ፦ Glasgow) የስኮትላንድ ከተማ ነው። የሕዝቡ ቁጥር 595,080 አካባቢ ነው።
መደብ:ስኮትላንድ መደብ:የአውሮፓ ከተሞች
ማን ደፍሮ ይገባል
ማን ደፍሮ ይገባል
መደብ: የኢትዮጵያ ቀልዶች
ፉጂ ተራራ
thumbnail|ፉጂ ተራራ ፉጂ ተራራ (ጃፓንኛ: 富士山 / ふじさん ) ጃፓን አገር ውስጥ ትልቁ ተራራ ነው።
መደብ:ጃፓን መደብ:ተራሮች
ሲኪልያ
ሲኪልያ ወይም ሲሲሊ (ጣልያንኛ፦ Sicilia /ሲቺልያ/) የጣልያን ደሴት እና ክፍላገር ነው።
ዳልጋ ኣንበሳ
ዳልጋ ኣንበሳ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ አጥቢ እንስሳ ነው።
የእንስሳው ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ አጥቢ እንስሳት መደብ:ታላላቅ ድመቶች
ደብረ ቬሱቪዩስ
ደብረ ቬሱቪዩስ በጣልያን አገር እሚገኝ እሳተ ገሞራ ነው። በተለይ በ87 ዓክልበ. ፖምፐዪ ከተማን ስለ ማጥፋቱ ታውቋል። 380px|thumb|left|«የፖምፐዪ መጨረሻ ቀን» የተባለው ዝነኛ 1820 ዓም. ስዕል በአንድ አፈ ታሪክ (አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ) ዘንድ፣ እሳተ ገሞራው ደግሞ በማሎት ታገስ ዘመን በ2092 ዓክልበ. ግድም ፈነዳ።
ለተሸሸገ ምግብ የተሸሸገ ሆድ አይጠፋለትም
ለተሸሸገ ምግብ የተሸሸገ ሆድ አይጠፋለትም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ደብረ ቬሱቪዩስ
መደብ:ተራሮች መደብ:ጣልያን
ለተሸሸገ ምግብ የተሸሸገ ሆድ አይጠፋለትም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሉኩስ
ሉኩስ በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) ስምንተኛ ንጉሥ ነበረ። የ2 ባርዱስ ተከታይ ሲሆን ለ30 ዓመት (ምናልባት 2016-1986 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ በሌላ አፈታሪካዊ ምንጭ ተብሏል።
ሉኩስ ፓሪስ የተባለውን ከተማ እንደ መሠረተ በአንዳንድ ደራሲ ይታስባል። ይህ ከተማ ከሮሜ መንግሥት ዘመን አስቀድሞ ፓሪሲ የተባለው የኬልቶች ጎሣ ዋና ከተማቸው ሉኮቶኪያ ሆኖ ነበር። እንዲሁም ሌውኪ (ወይም «ሉከንሴስ») የተባለው የኬልቶች ጎሣ እን ዋና ከተማቸው ቱል ከሉኩስ ጋራ ግንኙነት እንዳላቸው በአንዳንድ ጸሐፊ ዘንድ ይታመናል።
በሌላ መጽሐፍ በኩል ሉኩስ አዳኝ ሲሆን በማደን እያለ ቤቱን በሴን ወንዝ ደሴት (የአሁን ፓሪስ ሥፍራ) ላይ ሠርቶ ነበር። ከዚያም በላይ ለዝ-አን-ኤኖ የሚባለውን ቦታ በአሁኑ ቤልጅግ እንደ መሠረተ ይላል።
በብዙ ምንጮች ዘንድ ሉኩስ የ፪ ባርዱስ ልጅ ነበረ፤ የሉኩስም ልጅና ተከታይ ኬልቴስ ሆነ። አንዳንድ መጽሐፍ ግን ኬልቴስ የባርዱስ አንድያ ሕጻን ልጅ ስለ ሆነ አካለ መጠን እስከሆነበት ወቅት ድረስ ሉኩስ በእንደራሴነት ገዛ ይለናል።
መደብ:የፈረንሣይ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ለተሾመ ይሟገቱለታል ለተሻረ ይመሰክሩበታል
ለተሾመ ይሟገቱለታል ለተሻረ ይመሰክሩበታል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዦንግ ረን
በቀርቀሃ ዜና መዋዕል እና በሢማ ጭየን ታሪካዊ መዝገቦችም ዘንድ ለ4 ዓመት ከወንድሙ ዋይ ቢንግ ቀጥሎ ነገሠ፤ የዳ ዲንግም ልጅ ታይ ጅያ ተከተለው። ዪ ዪን በዚህ ዘመን ሁሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ሲሆን ቀረ።
ዳሩ ግን በሥነ ቅርስ ከ1200 ዓክልበ. የተገኙት «ንግርተኛ አጥንቶች» ጽሑፎች ላለፉት ነገሥታት መሥዋዕት ሲዘረዝሩ ዦንግ ረንን አይጠቁትም፤ ታይ ጅያም ከዋይ ቢንግ በፊት ያደርጉታል። ሆኖም ዳ ዲንግ ሳይነግሥ እንዳረፈ፣ ዪ ዪንም ያለመቋረጥ ከታንግ ጀምሮ እስከ ዎ ዲንግ ድረስ (1628-1581 ዓክልበ.) እንደ ሻንግ ጠቅላይ ሚኒስትር እንዳገለገለ ትክክለኛ ስለሚመስል ቅደም-ተከተሉ ሢማ ጭየን እንዳለው መሆን አለበት።
መደብ:የሻንግ ሥርወ መንግሥት
ኒው ብረንዝውክ
250px|thumbnail|የኒው ብረንዝውክ ሥፍራ በካናዳ 250px|thumb|ኒው ብረንዝውክ ኒው ብረንዝውክ በካናዳ የሚገኝ ክፍላገር ነው።   ዋና ከተማው ፍረድርክተን ነው።
መደብ:የካናዳ ክፍላገራት
ደቡብ ዋልታ
400px|thumb|left|1. ደቡብ ዋልታ 2. መግነጢሳዊ ደቡብ ዋልታ 3. ምድረ-መግነጢሳዊ ደቡብ ዋልታ 4. የአንታርክቲካ ኢ-ተደራሽነት ዋልታ (ከባህር የራቀው ነጥብ) 340px|thumb|የደቡብ ዋልታ ሥነ ሕንጻ ደቡብ ዋልታ ማለት የመሬት እንዝርት የምትዞርበት ከሁሉም ደቡብ የሆነው ያው ነጥብ ነው። በአንታርክቲካ አህጉሩ መሃል ይገኛል።
ለዚህም ቅርብ የሆነው መግነጢሳዊ ደቡብ ዋልታ ሌላ ነጥብ ነው። ይህ ጠድከል ምንጊዜም የሚያጠቆም፣ ቀስ በቀስ ተዘዋዋሪ የሆነ ሥፍራ ነው።
ኡፋ
ኡፋ (ሩስኛ፦ Уфа́) የሩስያ ከተማ ነው።
ደቡብ ዋልታ
በተጨማሪ ሦስተኛ ምድረ መግነጢሳዊ ደቡብ ዋልታ ደግሞ አለ።
ኡፋ
መደብ:የሩስያ ከተሞች
ደቡብ ዋልታ
መደብ:መልክዐ ምድር
አረማያ
ጣዖት አምላኪነት በአራተኛው ክፍለ ዘመን የጥንት ክርስቲያኖች በሮማ ኢምፓየር ውስጥ ሽርክ ለሚሠሩ ሰዎች ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠቀመበት ቃል ነው ፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት ከክርስቲያኖች ብዛት ጋር የበለጠ ገጠር እና አውራጃ በመሆናቸው ወይም ሚሊየርስ ክርስትያን (የክርስቶስ ወታደር) ስላልሆኑ ነው ፡፡ ለተመሳሳይ ቡድን በክርስቲያን ጽሑፎች ውስጥ ተለዋጭ ቃላቶች ሠላም ፣ አሕዛብ እና አረመኔዎች ነበሩ ፡፡ ሥነ-ስርዓት መስዋእትነት የጥንታዊቷ የግራኮ-ሮማዊ ሃይማኖት ወሳኝ አካል የነበረ ሲሆን አንድ ሰው አረማዊ ወይም ክርስቲያናዊ እንደሆን ተደርጎ ይቆጠር ነበር ፡፡
ጣዖት አምላኪነት መጀመሪያ አናሳነትን በማመላከት ለሽርክተኝነት አስደሳችና አዋራጅ ቃል ነበር ፡፡ ጣዖት አምላኪነት ‹የገበሬውን ሃይማኖት› በሰፊው አስተካክሏል ፡፡ በመካከለኛው ዘመን እና ከዚያ በኋላ አረማዊነት የሚለው ቃል ለማንም ለማይታወቅ ሃይማኖት የተተገበረ ሲሆን ቃሉ በሐሰት አማልክት ላይ እምነት ነበረው ፡፡ ዛሬ ያሉት አብዛኞቹ ዘመናዊ የጣዖት አምልኮዎች (ዘመናዊ ወይም ኒኦጋጋኒዝም) ፍንታዊ ፣ ሽርክ ወይም አኒማዊ የሆነ የዓለምን አመለካከት ይገልጻሉ ፡፡ ግን አንዳንዶቹ አምላኪዎች ናቸው ፡፡
አረማዊ የሚለው ቃል ወደ ሽርክ (ሽርክ) የሚለው አተገባበር መነሻ ነው ፡፡ በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን አረማዊነት ጥንታዊው ዓለም በተነሳሱ የተለያዩ የጥበብ ቡድኖች አባላት የራስ-ገላጭ ተደርጎ ተወስዷል ፡፡ በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን የዘመናዊ ጣዖት አምልኮ ፣ የኒዎፓጋን ንቅናቄ እና ፖሊቲካዊ ተሃድሶ ተመራማሪዎች እንደ አንድ የራስ-ገላጭ ሆኖ እንዲተገበር መጣ ፡፡ ዘመናዊ የአረማውያን ወጎች ብዙውን ጊዜ በትላልቅ የዓለም ሃይማኖቶች ውስጥ ካሉ የተለዩ እንደ ተፈጥሮ አምልኮ ያሉ እምነቶችን ወይም ልምዶችን ያጠቃልላሉ ፡፡
ጥንታዊ የአረማውያን ሃይማኖቶች ዘመናዊ ዕውቀት ከብዙ ምንጮች የተገኘ ነው ፣ እነሱም የስነ-ሰብ ጥናት መስክ ጥናቶችን ፣ የአርኪኦሎጂ ቅርሶችን ማስረጃ እና የጥንታዊ ጸሐፊዎች ታሪካዊ ዘገባዎች በክላሲካል ጥንታዊነት የታወቁ ባህሎችን በተመለከተ ፡፡
ያባት ሞቱን አይወዱ ረድኤቱን አይሰዱ
ያባት ሞቱን አይወዱ ረድኤቱን አይሰዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያባት ሞቱን አይወዱ ረድኤቱን አይሰዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መጽሐፈ ነገሥት ቀዳማዊ
መጽሐፈ ነገሥት ቀዳማዊ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የብሉይ ኪዳን መጽሐፍ ነው።
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
ማሪአ ጉሌጊና
ማሪአ ጉሌጊና (መስኮብኛ፦ Мария Агасовна Гулегина) (1959 እ.ኤ.አ.፣ ኦዴሣ፣ ሶቪዬት_ሕብረት) የሩሲያ ኦፔራ ዘፋኝ (ሶፕራኖ) ነች።
ማጣቀሻወች
http://www.mariaguleghina.com/
መደብ:ዘፋኞች መደብ:የሩስያ ሰዎች
ያባት ሞቱን አይወዱ ረጃቱን አይሰዱ
ያባት ሞቱን አይወዱ ረጃቱን አይሰዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያባት ሞቱን አይወዱ ረጃቱን አይሰዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አንቶኒ ዶየር
አንቶኒ ዶየር (እ.ኤ.አ. ጥቅምት 27፣ 1973 ተወለደ) አሜሪካዊ ደራሲ እና አጭር ልቦለድ ጸሐፊ ነው።
ቁሳዊነት
ቁሳዊነት ዓለም  ሙሉ በሙሉ አካላዊ  ናት፣ ከዚህ ውጭ ምንም ነገር በዓለም የለም የሚል የፍልስፍና ዓይነት ነው።  ይህ አስተሳሰብ ከቁስ አካላዊነት  ጋር በጣም የተቀራረበ ሲሆን ትንሽ የሚለየው አቅምን እና የተፈጥሮ ኅግጋትንም ከቁስ አካላት ጋር አብሮ ስለሚቀበል ነው።
መደብ :ፍልስፍና
ምልምሎች
ምልምሎች
(26) ለእንጦጦ ማርያም ይመስለኛል ጣይቱ ለመዘምራንነት ድምጸ መረዋ የሆኑ ስልቦችን ለአገልጋይነት ይሰጣሉ። እነዚህ መዘምራን ከአለቃ ጋር በምን እንደተጣሉ አይታወቅም። አለቃ እነሱን እናንተ ምልምሎች ይሏቸዋል። መዘምራኑም ምኒልክ ዘንድ ይከሳሉ ተሰደብን ብለው። አለቃም ተጠርተው ሲጠየቁ አልተሳደብኩም ይላሉ። ከዚያ ምን ብሎ ነው አለቃ የሰደባችሁ ይላሉ ምኒልክ። መዘምራኑ አፍረው ዝም ሲሉ አለቃ ምን ትላለህ ይሏቸዋል። አለቃም አልተሳደብኩም እቴጌ ጣይቱ ከአገልጋዮቻቸው መካከል መርጠው መልምለው ለእንጦጦ ማርያም ስለሰጡ ነው ምልምሎች ያልኩት አሉ። ምኒልክም ስቀው ዝም አሉ አሉ።
መደብ: የኢትዮጵያ ቀልዶች
ድብ
ድብ (ሮማይስጥ ስም፦ Ursidae) በአንዳንድ አገር የሚገኝ አጥቢ እንስሳ አስተኔ ነው።
ዝርያዎቹም፦
የእንስሳው ጥቅም
መደብ:አጥቢ እንስሳት መደብ:የዱር አራዊት
ክራካው
thumb|250px|ክራካው ክራካው (ፖሎንኛ፡-Kraków /ክራኩፍ/) በፖሎኝ የሚገኝ ከተማ ነው። 758,334 ሰዎች ይኖሩበታል።
መደብ:የፖላንድ ከተሞች
ያባት ሲቀር ምሰህ ቅበር
ያባት ሲቀር ምሰህ ቅበር የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያባት ሲቀር ምሰህ ቅበር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሲኮሩስ
ሲኮሩስ በእስፓንያ አፈ ታሪክ ዘንድ ከአባቱ አትላስ ኪቲም በኋላ በኢቤሪያ ላይ  ንጉሥ ነበር። ስሙ ደግሞ ኦሩስ ይባል ነበር። ስሙን ለሴግሬ ወንዝ እንደ ሰጠ፣ እንዲሁም የአሄር መስራች እንደ ነበር ይጻፋል። ልጁ ሲካኑስ ተከተለው።
መደብ:የእስፓንያ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ሑራውያን
500px|thumbnail|ሑራውያን በአካድ መንግሥት ዘመን (2075 ዓክልበ. ግድም [[ኡልትራ አጭር አቆጣጠር)]] ሑራውያን (ሑርኛ፦ ሑሪ ) በጥንት በስሜን መስጴጦምያ አካባቢ የተገኘ ብሔር ነበሩ።
ቋንቋቸው ሑርኛ የኡራርትኛ ዘመድ ሲሆን ሕዝቡ ከአራራት ዙሪያ ወደ ደቡብ እንደ ደረሱ ይታስባል። መጀመርያው በእርግጥ የሚታወቁ በአካድ መንግሥት ዘመን (2075 ዓክልበ. ግድም) ሲሆን ለራሳቸው መንግስታት አቆሙ። አንዱ የሑራውያን መንግሥት በኡርከሽና በናጋር ሌላውም በአራጳና በኑዚ ነበር።
ከዚህ በላይ ብዙ ሑራውያን ቤተሠቦች ወደ ጎረቤቶቻቸው ግዛቶች ወደ አሙሩ፣ አሦር፣ እና ሐቲ ይፈልሱ ነበር። አንዳንዴ የሑርያውያንም ግዛቶች ለነዚህ ሃያላት ይገዙ ነበር።
በኋለኛ ዘመን ከባቢሎን መንግሥት ውድቀት (1507 ዓክልበ.) በኋላ፣ «ሚታኒ» የሚባሉ ሕንዳዊ-አውሮጳዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ አባላት የነበሩ አለቆች አዲስ መንግሥት በሶርያ አቆሙ፣ ኗሪዎቹ ግን በብዛት ሑራውያን ነበሩ። አራጳ እንደገና በዚህ ዘመን የሑራውያን መንግሥት አጸና።
በ13ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ላይ አሦራውያን እነዚህን መንግሥታት አጥፈው በሶርያ የቀሩት ትውልዳት ሑርኛ ትተው አሦርኛን ተማሩ፣ ቀበሌኛቸውም አራማይስጥ እንደ ሆነ ተብሏል። ሌሎች ሑራውያን በአራራት አካባቢ ቀሩ፣ እነዚህም በኋላ የኡራርቱ መንግሥት አቆሙ፣ ቋንቋቸውም ኡራርትኛ ሆነ። ይህም አገር በመጨረሻ በሕንዳዊ-አውሮጳውያን ተናጋሪዎች (በፍርግያውያን) ተገዛ፡ ቋንቋቸውም አርሜንኛ ሆነና ከሑርኛ ተጽእኖ አለው።
መደብ:የመስጴጦምያ ታሪክ መደብ:ብሔሮች
ሴርጆ ሌዮኔ
ሴርጆ ሌዮኔ (1921 – 1981 ዓም) ታዋቂ ጣልያናዊ ፊልም ዳይሬክተር ነበረ።
ሊንጎናውያን
350px|thumbnail|የጋሊያ ሕዝቦች ከነሊንጎናውያን
ሚታኒ
400px|thumb|የሚታኒ መንግሥት በጫፉ፣ 1441 ዓክልበ. ሚታኒ ከ1507 እስከ 1288 ዓክልበ. ግድም በስሜን ሶርያ፣ ስሜን ሜስጶጦምያና ደቡብ አናቶሊያ የቆየ ጥንታዊ መንግሥት ነበረ።
ሊንጎናውያን
ሊንጎናውያን (ሮማይስጥ፦ ሊንጎኔስ) በጥንታዊ ጋሊያ (የአሁን ፈረንሳይ አገር ያኽል) የተገኘ የኬልቶች ብሔር ነበረ። ዋና ከተማቸው አንደማንቱኑም ሲሆን ይህ ከተማ በኋላ «ሊንጎኔስ» በመባል እና ዛሬ ላንግረ ተብሎ ይታወቃል።
ሚታኒ
ሚታኒ ደግሞ በኬጥኛ ሑሪ፣ በግብጽኛ መተኒ ወይም ናሐሪን፣ በአካድኛ ሐኒጋልባት ይባል ነበር።   ከጎረቤቶቻቸው ከኬጥያውያን፣ ጥንታዊ ግብጽና አሦር ጋራ ይታገሉ ነበር፤ በመጨረሻ በ1307 ዓክልበ. ግድም ለአሦር መንግሥት ወደቆ ተገዥ ሆነ።
የያምኻድና የባቢሎን መንግሥታት በ1508-7 ዓክልበ. ለኬጥያውያን መንግሥት ንጉሥ 1 ሙርሲሊ በወደቁበት ጊዜ ያህል በሑራውያን ብሔሮች መካከል የሚታኒ መንግሥት በኪርታ እንደ ተመሠረተ ይታመናል። ሆኖም የግብጽ ፈርዖን 1 ቱትሞስ ከዚያ ትንሽ በፊት (1512 ዓክልበ.) ከኤፍራጥስ ወንዝ ማዶ በ«ናሓሪን» ላይ ዘምቶ ነበርና በአንዱ ጽሑፍ «መታኒ» ሲል ከዚህ ዘመቻ እንደ ሆነ ይታመናል፤ ቀደም-ተከትሉ እንዲህ ከሆነ ምናልባት ኪርታና የሚታኒ ባለሥልጣናት ከሙርሲሊ ዘመቻ በፊት በሑራውያን አገር ወይም ሐኒጋልባት ተመሠረቱ።
ሊንጎናውያን
በ410 ዓክልበ. ግድም ከሊንጎናውያን አንዳዶቹ በስሜን ጣልያን በፖ ወንዝ አካባቢ ወዳለው አገር ፈለሱ። በ398 ዓክልበ. ሮሜ ከተማን ከበዘበዙት ነገዶች መካከል እንደ ተሳተፉ ይመስላል።
በጋሊያ የቀሩት ሊንጎናውያን በ፩ናው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. የሮማውያን ባሕል ተለመዱ። የራሳቸውን መሐልቆች ሠሩ። በ61 ዓ.ም. የሮሜ ታሪክ ጸሐፊ ታኪቱስ እንደ ገለጸው፣ እነዚህ ሊንጎናውያን በተከሠተው የባታውያ ዓመጽ ተሳተፉ።
ሚታኒ
የሚታኒ ሥርወ መንግሥት አለቆች የሕንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋ ተናጋሪዎች እንደ ነበሩ ይመስላል፤ ከቋንቋቸው የታወቁት ጥቂት ቃላትና ስሞች እንደ ሳንስክሪት፣ የጣኦታቸውም ስሞች ደግሞ እንደ ርግ ቬዳ ጣኦቶች ይመስላሉ። ከዚህ የተነሣ የሚታኒ ባለሥልጣናት በኋላ ሜዶንና ማዳይ ከተባለው አካባቢ (አሁን አዘርባይጃንና ስሜን ፋርስ) የደረሱ መስፍኖች እንደ ነበሩ ይታስባል። የገዙአቸው ተራ ሕዝቦች ቋንቋ ግን ሑርኛ ሲሆን በጊዜ ላይ አለቆቹም ሑርኛ ይናገሩ ነበር።
ሊንጎናውያን
ጸሐፊው ሴክስቱስ ዩሊዩስ ፍሮንቲኑስ እንዳለው፣ በሮሜ ንጉሥ ዶሚቲያኑስ ዘመን (73-88 ዓ.ም.) ሊንጎኔስ እጅግ ሀብታም ከተማ ሆኖ በዩሊዩስ ኪዊሊስ መሪነት አመጸ። የንጉሡ ሠራዊት ሲቀርብ ኗሪዎቹ ሊንጎናውያን ከተማቸው እንዳይፈርስ ፈርተው ነበር። አንዳችም ነገር ስላልተጎዳ ግን ተደንግጠው ወደ ታማኝነት ተመለሱና ፸ ሺህ ወታደሮች አስረከቡ።
ሚታኒ
የሚታኒ ነገሥታት
መደብ:የመስጴጦምያ ታሪክ መደብ:ታሪካዊ አናቶሊያ መደብ:ታሪካዊ አገሮች
ሊንጎናውያን
በ፩ኛውና ፪ኛው ክፍለ ዘመናት ከሊንጎናውያን ብሐር ፪ ኮሆርት (ሠራዊቶች) ለሮሜ መንግሥት ነበሯቸው።
መደብ:የአውሮፓ ታሪክ መደብ:ፈረንሣይ መደብ:ብሔሮች
ዦንግ ካንግ
ዦንግ ካንግ (ቻይንኛ፦ 仲康) በጥንታዊ ቻይና የሥያ ሥርወ መንግሥት ፬ኛ ንጉሥ ነበር።
የቀርከሃ ዜና መዋዕል በተባለው ጽሑፍ ዘንድ፣ ወንድሙ ታይ ካንግ ካረፈ በኋላ (1981 ዓክልበ. ግድም) ዦንግ ካንግ ተከተለው።  ዋና ከተማው በዠንሡ ቆየ። በዘመኑ በ፭ኛው ዓመት በ1976 ዓክልበ. ሙሉ የፀሐይ ግርዶሽ በሥያ ተከሠተ። ይህ በ5 November 1969 BC ግሪጎሪያን ካሌንደር የተከሠተው ሊታወቅ ይቻላል። የቻይና ሥነ ከዋክብት መምህሮች ግን ያንጊዜ በመረንነትና በስካር ስለ ኖሩ፣ ይህንን ግርዶሽ እንደሚደርስ በደንብ አላወቁም። ተግባራቸውን ቸል ስላደረጉ ዦንግ ካንግ የሥነ ከዋክብት ሚኒስቴር መሪዎችን እንዲቀጣቸው አለቃውን የዪን መኮንን ላከው። ይህን የሚገልጽ ሰነድ «የዪን ቅጣት ዘመቻ» ይባላል። ዦንግ ካንግ ፯ አመት ከገዛ በኋለ አረፈና ልጁ ሥያንግ ተከተለው።
መደብ:የሥያ ሥርወ መንግሥት
መስ-አኔ-ፓዳ
መስ-አኔ-ፓዳ በሱመራዊ ነገሥታት ዝርዝር ላይ የኡር መጀመርያው ንጉሥ ነበረ። በዚያው ዝርዝር ዘንድ የኡሩክን ንጉሥ ሉጋል-ኪቱንን አገልብጦ ለ80 ዓመታት ነገሠ። ከሥነ ቅርስ በዕውኑ እንደ ነገሠ እርግጥኛ ቢሆንም፣ እንዲህ ያለ ረጅም ዘመን እንደ ገዛ ግን አጠያያዊ ነው።
እስከዚህ ድረስ፣ ለሱመር ላዕላይነት ዋና ተዋዳዳሪዎች ኡሩክና ኪሽ ነበሩ። ጊልጋመሽ የኪሽን ንጉሥ አጋን አሸንፎ ኒፑርንም ከተማ ይዞ ላዕላይነቱን ለኡሩክ መሠርቶ ነበር። አሁን ግን ይህ ሁኔታ ተቀየረ፤ የኡርም ንጉሥ መስ-አኔ-ፓዳ ተነሥቶ ኡሩክን፣ ኪሽን፣ ኒፑርንና መላ ሱመርን ያዘ። ከዚያ በኋላ «የኪሽ ንጉስ» የሚለው ማዕረግ ወሰደ።
ቱማል ጽሑፍ በተባለው ጽላት፣ ከጊልጋመሽ ልጅ ኡር-ኑንጋል ቀጥሎ መስ-አኔ-ፓዳ የኒፑርን ዋና መቅደስ ጠባቂ ነበረ።
ከመስ-አቤ-ፓዳ በኋላ ልጁ መስኪአጝ-ኑና እንደተከተለው በማለት የነገሥታት ዝርዝርና የቱማል ጽሑፍ ይስማማሉ። ሌላ የመስ-አኔ-ፓዳ ልጅ አ-አኔ-ፓዳ ቤተ መቅደስ በኡር አካባቢ እንዳሠራ ይታወቃል።
በመምህሩ ኤድመንድ ጎርዶን (በ1950ዎቹ) አስተሳሰብ፣ መስ-አኔ-ፓዳ እና ከሥነ ቅርስ ሌላ የታወቀ «የኪሽ ንጉስ» መሲሊም መታወቂያ አንድላይ ነበር። ምክንያቱም አንድ ተረት ወይም ምሳሌ በሱመርኛ መሲሊም ሲል፣ በአካድኛ የሆነ ተመሳሳይ ተረት የመስ-አኔ-ፓዳ ስም አለው። ነገር ግን መሲሊምና መስ-አኔ-ፓዳ በውኑ አንድ እንደነበሩ እስካሁን ምንም ማረጋገጫ ቅርስ አልተገኘም።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
የዮሐንስ ወንጌል
የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል ቅዱስ ዮሐንስ እንደ ጻፈው። ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ይወደው የነበረው የዘብዴዎስ ልጅ ዮሐንስ በፍልስጤም ከፍልስጤምም ውጪ ክርስትና እንድትስፋፋ ያደረገ ጌታ በመስቀል ላይ ሳለ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያምን እንዲያገለግላት አደራ የተቀበለ የእመቤታችን የአደራ ልጅ ነው (ዮሐ. ፲፱፡፳፮)።
ከዚህም ጋር ከቅዱስ ጳውሎስ ዕረፍት በኋላ ከኢየሩሳሌም ወደ ኤፌሶን ሄዶ በትንሽዋ እሲያ ወንጌልን የሰበከ በሮማዊው ቄሣር በዶሚቲያኖስ ዘመነ መንግሥት ወደ ፍጥሞ ደሴት ተሰዶ በእስር ቤት ሳለ ራእይን የጻፈ ነው ።
ከዶሚቴያኖስም ሞት በኋላ ወደ ኤፌሶን ተመልሶ " ልጆቼ እርስበርሳቹህ ተፋቀሩ " እያለ ያስተማረ በስሙ የሚጠሩትን ወንጌልን እና ሦስቱን መልዕክታት የጻፈ ንባቤ መለኮት የሚል ስያሜ የተሰጠው ሐዋርያ ነው። ወንጌሉም ጌታ ከዐረገ በኋላ በሠላሳ ወይም በሠላሳ አምስት ዓመት ኔሮን ቄሣር በነገሠ በስምንት ዓመት በየናኒ ቋንቋ ጻፈው በልሳነ ጽርዕ የሚልም አብነት አለ። ከአራቱ ወንጌል መጨረሻ ላይ የተጻፈ ነው ።
ምልክቱ
ወንጌላዊው ዮሐንስ በንስር ይመሰላል። በሥነ አንስርት(አሞሮች) የሊቃውንት ጥናት እንደሚነገረው ንስር ከሌሎች አዕዋፍ ሁሉ ተለይቶ ወደላይ መጥቆ ይበራል። በላይም ሆኖ በመሬት ላይ ያሉትን ረቂቃን ነገሮችን አጣርቶ ማየት ይችላል። ወንጌላዊው ዮሐንስም ወንጌልን ሲጽፍ ከወንጌላውያኑ አጻጻፍ በተለየ በሚስጥረ ሥላሴ ይጀምራል ስለሥጋዌም ሲጽፍ ወደላይ መጥቆ በማሰብ ቅድመ ዓለም ስለነበረው ቃል ይተርክና "ያቀድሞ የነበረው ቃል ሥጋ ሆነ" በማለት ይጽፋል (ዮሐ.፩፡፲፬)። ንስር ወደላይ መጥቆ እንደሚበርና ወደ ምድር ሲመለከት ረቂቃን የሆኑትን ነገሮች መመልከት እንደሚችል፡ ዮሐንስም ረቂቅና ጥልቅ የሆነውን ትምህርት ያስተምር ነበር። እነዚህም: የሚሉትና የመሳሰሉት ናቸው።
ማጣቀሻ
መጀመርያ ሦስቱ ወንጌላት (የማቴዎስ ወንጌል፣ የማርቆስ ወንጌል፣ የሉቃስ ወንጌል) ስለተመሳሳይነታችው «ሲኖፕቲክ» («አከከታች») ወንጌላት ሲባሉ፣ የዮሐንስ ወንጌል ስለ ኢየሱስ ሕይወት፣ ስብከትና ትምህርት ከነዚህ የተለየ ነፃ አስተያየት ያለውን ድርሰት ያቀርባል። እንደ ሌሎቹም አሁን መጀመርያ የምናውቀው ቅጂ በግሪክኛ ነው።
የዮሐንስ ወንጌል
ምዕራፍ ፩
1፤በመዠመሪያው፡ቃል፡ነበረ፥ቃልም፡በእግዚአብሔር፡ዘንድ፡ነበረ፥ቃልም፡እግዚአብሔር፡ነበረ። 2፤ይህ፡በመዠመሪያው፡በእግዚአብሔር፡ዘንድ፡ነበረ። 3፤ዅሉ፡በርሱ፡ኾነ፥ከኾነውም፡አንዳች፡ስንኳ፡ያለርሱ፡አልኾነም። 4፤በርሱ፡ሕይወት፡ነበረች፥ሕይወትም፡የሰው፡ብርሃን፡ነበረች። 5፤ብርሃንም፡በጨለማ፡ይበራል፥ጨለማም፡አላሸነፈውም። 6፤ከእግዚአብሔር፡የተላከ፡ስሙ፡ዮሐንስ፡የሚባል፡አንድ፡ሰው፡ነበረ፤ 7፤ዅሉ፡በርሱ፡በኩል፡እንዲያምኑ፡ይህ፡ስለ፡ብርሃን፡ይመሰክር፡ዘንድ፡ለምስክር፡መጣ። 8፤ስለ፡ብርሃን፡ሊመሰክር፡መጣ፡እንጂ፥ርሱ፡ብርሃን፡አልነበረም። 9፤ለሰው፡ዅሉ፡የሚያበራው፡እውነተኛው፡ብርሃን፡ወደ፡ዓለም፡ይመጣ፡ነበር። 10፤በዓለም፡ነበረ፥ዓለሙም፡በርሱ፡ኾነ፥ዓለሙም፡አላወቀውም። 11፤የርሱ፡ወደኾነው፡መጣ፥የገዛ፡ወገኖቹም፡አልተቀበሉትም። 12፤ለተቀበሉት፡ዅሉ፡ግን፥በስሙ፡ለሚያምኑት፡ለእነርሱ፡የእግዚአብሔር፡ልጆች፡ይኾኑ፡ዘንድ፡ሥልጣንን፡ ሰጣቸው፤ 13፤እነርሱም፡ከእግዚአብሔር፡ተወለዱ፡እንጂ፡ከደም፡ወይም፡ከሥጋ፡ፈቃድ፡ወይም፡ከወንድ፡ፈቃድ፡ አልተወለዱም። 14፤ቃልም፡ሥጋ፡ኾነ፤ጸጋንና፡እውነትንም፡ተመልቶ፡በእኛ፡ዐደረ፥አንድ፡ልጅም፡ከአባቱ፡ዘንድ፡እንዳለው፡ክብር፡የኾነው፡ክብሩን፡አየን። 15፤ዮሐንስ፡ስለ፡ርሱ፡መሰከረ፡እንዲህም፡ብሎ፡ጮኸ፦ከእኔ፡በዃላ፡የሚመጣው፡ርሱ፡ከእኔ፡በፊት፡ ነበረና፡ከእኔ፡ይልቅ፡የከበረ፡ኾኗል፤ስለ፡ርሱ፡ያልኹት፡ይህ፡ነበረ። 16፤እኛ፡ዅላችን፡ከሙላቱ፡ተቀብለን፡በጸጋ፡ላይ፡ጸጋ፡ተሰጥቶናልና፥ሕግ፡በሙሴ፡ተሰጥቶ፡ነበርና፤ 17፤ጸጋና፡እውነት፡ግን፡በኢየሱስ፡ክርስቶስ፡ኾነ። 18፤መቼም፡ቢኾን፡እግዚአብሔርን፡ያየው፡አንድ፡ስንኳ፡የለም፤በአባቱ፡ዕቅፍ፡ያለ፡አንድ፡ልጁ፡ርሱ፡ ተረከው። 19፤አይሁድም፦አንተ፡ማን፡ነኽ፧ብለው፡ይጠይቁት፡ዘንድ፡ከኢየሩሳሌም፡ካህናትንና፡ሌዋውያንን፡በላኩበት፡ጊዜ፥የዮሐንስ፡ምስክርነት፡ይህ፡ነው። 20፤መሰከረም፡አልካደምም፤እኔ፡ክርስቶስ፡አይደለኹም፡ብሎ፡መሰከረ። 21፤እንኪያስ፡ማን፡ነኽ፧ኤልያስ፡ነኽን፧ብለው፡ጠየቁት፦አይደለኹም፡አለ፦ነቢዩ፡ነኽን፧አይደለኹም፡ ብሎ፡መለሰ። 22፤እንኪያስ፦ማን፡ነኽ፧ለላኩን፡መልስ፡እንድንሰጥ፤ስለ፡ራስኽ፡ምን፡ትላለኽ፧አሉት። 23፤ርሱም፦ነቢዩ፡ኢሳይያስ፡እንዳለ፦የጌታን፡መንገድ፡አቅኑ፡ብሎ፡በምድረ፡በዳ፡የሚጮኽ፡ሰው፡ ድምፅ፡እኔ፡ነኝ፡አለ። 24-25፤የተላኩትም፡ከፈሪሳውያን፡ነበሩና፦እንኪያስ፡አንተ፡ክርስቶስ፡ወይም፡ኤልያስ፡ወይም፡ነቢዩ፡ ካይደለኽ፥ስለ፡ምን፡ታጠምቃለኽ፧ብለው፡ጠየቁት። 26፤ዮሐንስ፡መልሶ፦እኔ፡በውሃ፡አጠምቃለኹ፤ዳሩ፡ግን፡እናንተ፡የማታውቁት፡በመካከላችኹ፡ቆሟል፤27፤እኔ፡የጫማውን፡ጠፍር፡ልፈታ፡የማይገ፟ባ፟ኝ፥ከእኔ፡በዃላ፡የሚመጣው፡ከእኔ፡ይልቅ፡የሚከብር፡ይህ፡ ነው፡አላቸው። 28፤ይህ፡ነገር፡ዮሐንስ፡ያጠምቅበት፡በነበረው፡በዮርዳኖስ፡ማዶ፡በቢታንያ፡በቤተ፡ራባ፡ኾነ። 29፤በነገው፡ዮሐንስ፡ኢየሱስን፡ወደ፡ርሱ፡ሲመጣ፡አይቶ፡እንዲህ፡አለ፦እንሆ፥የዓለምን፡ኀጢአት፡ የሚያስወግድ፡የእግዚአብሔር፡በግ። 30፤አንድ፡ሰው፡ከእኔ፡በዃላ፡ይመጣል፥ከእኔም፡በፊት፡ነበርና፥ከእኔ፡ይልቅ፡የከበረ፡ኾኗል፡ብዬ፡ስለ፡ ርሱ፡ያልኹት፡ይህ፡ነው። 31፤እኔም፡አላውቀውም፡ነበር፥ዳሩ፡ግን፡ለእስራኤል፡ይገለጥ፡ዘንድ፡ስለዚህ፡በውሃ፡እያጠመቅኹ፡እኔ፡ መጣኹ። 32፤ዮሐንስም፡እንዲህ፡ብሎ፡መሰከረ።መንፈስ፡ከሰማይ፡እንደ፡ርግብ፡ኾኖ፡ሲወርድ፡አየኹ፤በርሱ፡ ላይም፡ኖረ። 33፤እኔም፡አላውቀውም፡ነበር፥ዳሩ፡ግን፡በውሃ፡አጠምቅ፡ዘንድ፡የላከኝ፡ርሱ፦መንፈስ፡ሲወርድበትና፡ሲኖርበት፡የምታየው፥በመንፈስ፡ቅዱስ፡የሚያጠምቅ፡ርሱ፡ነው፡አለኝ። 34፤እኔም፡አይቻለኹ፡ርሱም፡የእግዚአብሔር፡ልጅ፡እንደ፡ኾነ፡መስክሬያለኹ። 35፤በነገው፡ደግሞ፡ዮሐንስ፡ከደቀ፡መዛሙርቱም፡ኹለት፡ቆመው፡ነበር፥ 36፤ኢየሱስም፡ሲኼድ፡ተመልክቶ፦እንሆ፥የእግዚአብሔር፡በግ፡አለ። 37፤ኹለቱም፡ደቀ፡መዛሙርት፡ሲናገር፡ሰምተው፡ኢየሱስን፡ተከተሉት። 38፤ኢየሱስም፡ዘወር፡ብሎ፡ሲከተሉትም፡አይቶ፦ምን፡ትፈልጋላችኹ፧አላቸው። 39፤እነርሱም፦ረቢ፥ወዴት፡ትኖራለኽ፧አሉት፤ትርጓሜው፡መምህር፡ሆይ፡ማለት፡ነው። 40፤መጥታችኹ፡እዩ፡አላቸው።መጥተው፡የሚኖርበትን፡አዩ፥በዚያም፡ቀን፡በርሱ፡ዘንድ፡ዋሉ፤ዐሥር፡ ሰዓት፡ያኽል፡ነበረ። 41፤ከዮሐንስ፡ዘንድ፡ሰምተው፡ከተከተሉት፡ከኹለቱ፡አንዱ፡የስምዖን፡ጴጥሮስ፡ወንድም፡እንድርያስ፡ነበረ። 42፤ርሱ፡አስቀድሞ፡የራሱን፡ወንድም፡ስምዖንን፡አገኘውና፦መሲሕን፡አግኝተናል፡አለው፤ትርጓሜውም፡ክርስቶስ፡ማለት፡ነው። 43፤ወደ፡ኢየሱስም፡አመጣው።ኢየሱስም፡ተመልክቶ፦አንተ፡የዮና፡ልጅ፡ስምዖን፡ነኽ፤አንተ፡ኬፋ፡ ትባላለኽ፡አለው፤ትርጓሜው፡ጴጥሮስ፡ማለት፡ነው። 44፤በነገው፡ኢየሱስ፡ወደ፡ገሊላ፡ሊወጣ፡ወደደ፥ፊልጶስንም፡አገኘና፦ተከተለኝ፡አለው። 45፤ፊልጶስም፡ከእንድርያስና፡ከጴጥሮስ፡ከተማ፡ከቤተ፡ሳይዳ፡ነበረ። 46፤ፊልጶስ፡ናትናኤልን፡አግኝቶ፦ሙሴ፡በሕግ፡ነቢያትም፡ስለ፡ርሱ፡የጻፉትን፡የዮሴፍን፡ልጅ፡የናዝሬቱን፡ኢየሱስን፡አግኝተነዋል፡አለው። 47፤ናትናኤልም፦ከናዝሬት፡መልካም፡ነገር፡ሊወጣ፡ይችላልን፧አለው።ፊልጶስ፦መጥተኽ፡እይ፡አለው። 48፤ኢየሱስ፡ናትናኤልን፡ወደ፡ርሱ፡ሲመጣ፡አይቶ፡ስለ፡ርሱ፦ተንኰል፡የሌለበት፡በእውነት፡የእስራኤል፡ ሰው፥እንሆ፥አለ። 49፤ናትናኤልም፦ከወዴት፡ታውቀኛለኽ፧አለው።ኢየሱስም፡መልሶ፦ፊልጶስ፡ሳይጠራኽ፥ከበለስ፡በታች፡ ሳለኽ፥አየኹኽ፡አለው። 50፤ናትናኤልም፡መልሶ፦መምህር፡ሆይ፥አንተ፡የእግዚአብሔር፡ልጅ፡ነኽ፤አንተ፡የእስራኤል፡ንጉሥ፡ነኽ፡ አለው። 51፤ኢየሱስም፡መልሶ፦ከበለስ፡በታች፡አየኹኽ፡ስላልኹኽ፡አመንኽን፧ከዚህ፡የሚበልጥ፡ነገር፡ታያለኽ፡ አለው። 52፤እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥ሰማይ፡ሲከፈት፡የእግዚአብሔርም፡መላእክት፡በሰው፡ልጅ፡ላይ፡ ሲወጡና፡ሲወርዱ፡ታያላችኹ፡አለው።
ምዕራፍ ፪
1 በሦስተኛውም ቀን በገሊላ ቃና ሰርግ ነበረ፥ የኢየሱስም እናት በዚያ ነበረች፤ 2 ኢየሱስም ደግሞ ደቀ መዛሙርቱም ወደ ሰርጉ ታደሙ። 3 የወይን ጠጅም ባለቀ ጊዜ የኢየሱስ እናት፦ የወይን ጠጅ እኮ የላቸውም አለችው። 4 ኢየሱስም፦ አንቺ ሴት፥ ከአንቺ ጋር ምን አለኝ? ጊዜዬ ገና አልደረሰም አላት። 5 እናቱም ለአገልጋዮቹ፦ የሚላችሁን ሁሉ አድርጉ አለቻቸው። 6 አይሁድም እንደሚያደርጉት የማንጻት ልማድ ስድስት የድንጋይ ጋኖች በዚያ ተቀምጠው ነበር፥ እያንዳንዳቸውም ሁለት ወይም ሦስት እንስራ ይይዙ ነበር። 7 ኢየሱስም፦ ጋኖቹን ውኃ ሙሉአቸው አላቸው። እስከ አፋቸውም ሙሉአቸው አላቸው። እስከ አፋቸውም ሞሉአቸው። 8 አሁን ቀድታችሁ ለአሳዳሪው ስጡት አላቸው፤ ሰጡትም። 9 አሳዳሪውም የወይን ጠጅ የሆነውን ውሃ በቀመሰ ጊዜ ከወዴት እንደ መጣ አላወቀም፤ ውኃውን የቀዱት አገልጋዮች ግን ያውቁ ነበር፤ አሳዳሪው ሙሽራውን ጠርቶ፦ 10 ሰው ሁሉ አስቀድሞ መልካሙን የወይን ጠጅ ያቀርባል፥ ከሰከሩም በኋላ መናኛውን፤ አንተስ መልካሙን የወይን ጠጅ እስከ አሁን አቆይተሃል አለው። 11 ኢየሱስ ይህን የምልክቶች መጀመሪያ በገሊላ ቃና አደረገ፤ ክብሩንም ገለጠ፥ ደቀ መዛሙርቱም በእርሱ አመኑ። 12 ከዚህ በኋላ ከእናቱና ከወንድሞቹ ከደቀ መዛሙርቱም ጋር ወደ ቅፍርናሆም ወረደ፥ በዚያም ጥቂት ቀን ኖሩ። 13 የአይሁድ ፋሲካም ቀርቦ ነበር፥ ኢየሱስም ወደ ኢየሩሳሌም ወጣ። 14 በመቅደስም በሬዎችንና በጎችን ርግቦችንም የሚሸጡትን ገንዘብ ለዋጮችንም ተቀምጠው አገኘ፤ 15 የገመድም ጅራፍ አበጅቶ ሁሉን በጎችንም በሬዎችንም ከመቅደስ አወጣቸው፥ የለዋጮችንም ገንዘብ አፈሰሰ ገበታዎቻቸውንም ገለበጠ፥ 16 ርግብ ሻጪዎችንም፦ ይህን ከዚህ ውሰዱ፤ የአባቴን ቤት የንግድ ቤት አታድርጉት አላቸው። 17 ደቀ መዛሙርቱም፦ የቤትህ ቅናት ይበላኛል ተብሎ እንደ ተጻፈ አሰቡ። 18 ስለዚህ አይሁድ መልሰው፦ ይህን ስለምታደርግ ምን ምልክት ታሳየናለህ? አሉት። 19 ኢየሱስም መልሶ፦ ይህን ቤተ መቅደስ አፍርሱት፥ በሦስት ቀንም አነሣዋለሁ አላቸው። 20 ስለዚህ አይሁድ፦ ይህ ቤተመቅደስ ከአርባ ስድስት ዓመት ጀምሮ ይሠራ ነበር፥ አንተስ በሦስት ቀን ታነሣዋለህን? አሉት። 21 እርሱ ግን ስለ ሰውነቱ ቤተ መቅደስ ይል ነበር። 22 ስለዚህ ከሙታን ከተነሣ በኋላ ደቀ መዛሙርቱ ይህን እንደ ተናገረ አሰቡና መጽሐፍንና ኢየሱስ የተናገረውን ቃል አመኑ። 23 በፋሲካ በዓልም በኢየሩሳሌም ሳለ፥ ያደረገውን ምልክት ባዩ ጊዜ ብዙ ሰዎች በስሙ አመኑ፤ 24-25 ነገር ግን ኢየሱስ ሰዎችን ሁሉ ያውቅ ነበር፤ ስለ ሰውም ማንም ሊመሰክር አያስፈልገውም ነበርና አይተማመናቸውም ነበር፤ ራሱ በሰው ያለውን ያውቅ ነበርና።
ምዕራፍ ፫
1፤ከፈሪሳውያንም፡ወገን፡የአይሁድ፡አለቃ፡የኾነ፡ኒቆዲሞስ፡የሚባል፡አንድ፡ሰው፡ነበረ፤ርሱም፡በሌሊት፡ ወደ፡ኢየሱስ፡መጥቶ፦ 2፤መምህር፡ሆይ፥እግዚአብሔር፡ከርሱ፡ጋራ፡ከኾነ፡በቀር፡አንተ፡የምታደርጋቸውን፡እነዚህን፡ምልክቶች፡ ሊያደርግ፡የሚችል፡የለምና፡መምህር፡ኾነኽ፡ከእግዚአብሔር፡ዘንድ፡እንደ፡መጣኽ፡እናውቃለን፡አለው። 3፤ኢየሱስም፡መልሶ፦እውነት፡እውነት፡እልኻለኹ፥ሰው፡ዳግመኛ፡ካልተወለደ፡በቀር፡የእግዚአብሔርን፡ መንግሥት፡ሊያይ፡አይችልም፡አለው። 4፤ኒቆዲሞስም፦ሰው፡ከሸመገለ፡በዃላ፡እንዴት፡ሊወለድ፡ይችላል፧ኹለተኛ፡ወደ፡እናቱ፡ማሕፀን፡ገብቶ፡ ይወለድ፡ዘንድ፡ይችላልን፧አለው። 5፤ኢየሱስም፡መለሰ፥እንዲህ፡ሲል፦እውነት፡እውነት፡እልኻለኹ፥ሰው፡ከውሃና፡ከመንፈስ፡ካልተወለደ፡ በቀር፡ወደእግዚአብሔር፡መንግሥት፡ሊገባ፡አይችልም። 6፤ከሥጋ፡የተወለደ፡ሥጋ፡ነው፥ከመንፈስም፡የተወለደ፡መንፈስ፡ነው። 7፤ዳግመኛ፡ልትወለዱ፡ያስፈልጋችዃል፡ስላልኹኽ፡አታድንቅ። 8፤ነፋስ፡ወደሚወደ፟ው፡ይነፍሳል፥ድምፁንም፡ትሰማለኽ፥ነገር፡ግን፥ከወዴት፡እንደ፡መጣ፡ወዴትም፡ እንዲኼድ፡አታውቅም፤ከመንፈስ፡የተወለደ፡ዅሉ፡እንዲሁ፡ነው። 9፤ኒቆዲሞስ፡መልሶ፦ይህ፡እንዴት፡ሊኾን፡ይችላል፧አለው። 10፤ኢየሱስም፡መልሶ፡እንዲህ፡አለው፦አንተ፡የእስራኤል፡መምህር፡ስትኾን፡ይህን፡አታውቅምን፧ 11፤እውነት፡እውነት፡እልኻለኹ፥የምናውቀውን፡እንናገራለን፡ያየነውንም፡እንመሰክራለን፥ምስክራችንንም፡ አትቀበሉትም። 12፤ስለ፡ምድራዊ፡ነገር፡በነገርዃችኹ፡ጊዜ፡ካላመናችኹ፥ስለ፡ሰማያዊ፡ነገር፡ብነግራችኹ፡እንዴት፡ታምናላችኹ፧ 13፤ከሰማይም፡ከወረደ፡በቀር፡ወደ፡ሰማይ፡የወጣ፡ማንም፡የለም፥ርሱም፡በሰማይ፡የሚኖረው፡የሰው፡ልጅ፡ ነው። 14-15፤ሙሴም፡በምድረ፡በዳ፡እባብን፡እንደ፡ሰቀለ፡እንዲሁ፡በርሱ፡የሚያምን፡ዅሉ፡የዘለዓለም፡ሕይወት፡ እንዲኖረው፡እንጂ፡እንዳይጠፋ፡የሰው፡ልጅ፡ይሰቀል፡ይገ፟ባ፟ዋል። 16፤በርሱ፡የሚያምን፡ዅሉ፡የዘለዓለም፡ሕይወት፡እንዲኖረው፡እንጂ፡እንዳይጠፋ፡እግዚአብሔር፡አንድያ፡ ልጁን፡እስኪሰጥ፡ድረስ፡ዓለሙን፡እንዲሁ፡ወዷ፟ልና። 17፤ዓለም፡በልጁ፡እንዲድን፡ነው፡እንጂ፥በዓለም፡እንዲፈርድ፡እግዚአብሔር፡ወደ፡ዓለም፡አልላከውምና። 18፤በርሱ፡በሚያምን፡አይፈረድበትም፤በማያምን፡ግን፡በአንዱ፡በእግዚአብሔር፡ልጅ፡ስም፡ስላላመነ፡አኹን፡ ተፈርዶበታል። 19፤ብርሃንም፡ወደ፡ዓለም፡ስለ፡መጣ፡ሰዎችም፡ሥራቸው፡ክፉ፡ነበርና፥ከብርሃን፡ይልቅ፡ጨለማን፡ስለ፡ ወደዱ፡ፍርዱ፡ይህ፡ነው። 20፤ክፉ፡የሚያደርግ፡ዅሉ፡ብርሃንን፡ይጠላልና፥ሥራውም፡እንዳይገለጥ፡ወደ፡ብርሃን፡አይመጣም፤ 21፤እውነትን፡የሚያደርግ፡ግን፡ሥራው፡በእግዚአብሔር፡ተደርጎ፡እንደ፡ኾነ፡ይገለጥ፡ዘንድ፡ወደ፡ብርሃን፡ ይመጣል። 22፤ከዚህ፡በዃላ፡ኢየሱስ፡ከደቀ፡መዛሙርቱ፡ጋራ፡ወደይሁዳ፡አገር፡መጣ፥በዚያም፡ከነርሱ፡ጋራ፡ ተቀምጦ፡ያጠምቅ፡ነበር። 23፤ዮሐንስም፡ደግሞ፡በሳሌም፡አቅራቢያ፡በሄኖን፡በዚያ፡ብዙ፡ውሃ፡ነበርና፥ያጠምቅ፡ነበር፥ 24፤እየመጡም፡ይጠመቁ፡ነበር፡ዮሐንስ፡ገና፡ወደ፡ወህኒ፡አልተጨመረም፡ነበርና። 25፤ስለዚህም፡በዮሐንስ፡ደቀ፡መዛሙርትና፡በአይሁድ፡መካከል፡ስለ፡ማንጻት፡ክርክር፡ኾነ። 26፤ወደ፡ዮሐንስም፡መጥተው፦መምህር፡ሆይ፥በዮርዳኖስ፡ማዶ፡ከአንተ፡ጋራ፡የነበረው፡አንተም፡ የመሰከርኽለት፥እንሆ፥ርሱ፡ያጠምቃል፡ዅሉም፡ወደ፡ርሱ፡ይመጣሉ፡አሉት። 27፤ዮሐንስ፡መለሰ፥እንዲህ፡ሲል፦ከሰማይ፡ካልተሰጠው፡ሰው፡አንዳች፡ሊቀበል፡አይችልም። 28፤እናንተ፦እኔ፡ክርስቶስ፡አይደለኹም፥ነገር፡ግን፦ከርሱ፡በፊት፡ተልኬያለኹ፡እንዳልኹ፡ራሳችኹ፡ ትመሰክሩልኛላችኹ። 29፤ሙሽራዪቱ፡ያለችው፡ርሱ፡ሙሽራ፡ነው፤ቆሞ፡የሚሰማው፡ሚዜው፡ግን፡በሙሽራው፡ድምፅ፡እጅግ፡ ደስ፡ይለዋል።እንግዲህ፡ይህ፡ደስታዬ፡ተፈጸመ። 30፤ርሱ፡ሊልቅ፡እኔ፡ግን፡ላንስ፡ያስፈልጋል። 31፤ከላይ፡የሚመጣው፡ከዅሉ፡በላይ፡ነው፤ከምድር፡የሚኾነው፡የምድር፡ነው፥የምድሩንም፡ ይናገራል።ከሰማይ፡የሚመጣው፡ከዅሉ፡በላይ፡ነው። 32፤ያየውንና፡የሰማውንም፡ይህን፡ይመሰክራል፥ምስክሩንም፡የሚቀበለው፡የለም። 33፤ምስክሩን፡የተቀበለ፡እግዚአብሔር፡እውነተኛ፡እንደ፡ኾነ፡አተመ። 34፤እግዚአብሔር፡የላከው፡የእግዚአብሔርን፡ቃል፡ይናገራልና፤እግዚአብሔር፡መንፈሱን፡ሰፍሮ፡አይሰጥምና። 35፤አባት፡ልጁን፡ይወዳል፡ዅሉንም፡በእጁ፡ሰጥቶታል። 36፤በልጁ፡የሚያምን፡የዘለዓለም፡ሕይወት፡አለው፤በልጁ፡የማያምን፡ግን፡የእግዚአብሔር፡ቍጣ፡በርሱ፡ ላይ፡ይኖራል፡እንጂ፡ሕይወትን፡አያይም።
ምዕራፍ ፭
1፤ከዚህ፡በዃላ፡የአይሁድ፡በዓል፡ነበረ፥ኢየሱስም፡ወደ፡ኢየሩሳሌም፡ወጣ። 2፤በኢየሩሳሌምም፡በበጎች፡በር፡አጠገብ፡በዕብራይስጥ፡ቤተ፡ሳይዳ፡የምትባል፡አንዲት፡መጠመቂያ፡ ነበረች፤ዐምስትም፡መመላለሻ፡ነበረባት። 3፤በእነዚህ፡ውስጥ፡የውሃውን፡መንቀሳቀስ፡እየጠበቁ፡በሽተኛዎችና፡ዕውሮች፡ዐንካሳዎችም፡ሰውነታቸውም፡ የሰለለ፡ብዙ፡ሕዝብ፡ይተኙ፡ነበር። 4፤አንዳንድ፡ጊዜ፡የጌታ፡መልአክ፡ወደ፡መጠመቂያዪቱ፡ወርዶ፡ውሃውን፡ያናውጥ፡ነበርና፤እንግዲህ፡ ከውሃው፡መናወጥ፡በዃላ፡በመዠመሪያ፡የገባ፡ከማናቸው፡ካለበት፡ደዌ፡ጤናማ፡ይኾን፡ነበር። 5፤በዚያም፡ከሠላሳ፡ስምንት፡ዓመት፡ዠምሮ፡የታመመ፡አንድ፡ሰው፡ነበረ፤ 6፤ኢየሱስ፡ይህን፡ሰው፡ተኝቶ፡ባየ፡ጊዜ፥እስከ፡አኹን፡ብዙ፡ዘመን፡እንዲሁ፡እንደ፡ነበረ፡ ዐውቆ፦ልትድን፡ትወዳለኽን፧አለው። 7፤ድውዩም፦ጌታ፡ሆይ፥ውሃው፡በተናወጠ፡ጊዜ፡በመጠመቂያዪቱ፡ውስጥ፡የሚያኖረኝ፡ሰው፡ የለኝም፥ነገር፡ግን፥እኔ፡ስመጣ፡ሳለኹ፡ሌላው፡ቀድሞኝ፡ይወርዳል፡ብሎ፡መለሰለት። 8፤ኢየሱስ፦ተነሣና፡ዐልጋኽን፡ተሸክመኽ፡ኺድ፡አለው። 9፤ወዲያውም፡ሰውዬው፡ዳነ፡ዐልጋውንም፡ተሸክሞ፡ኼደ። 10፤ያም፡ቀን፡ሰንበት፡ነበረ።ስለዚህ፡አይሁድ፡የተፈወሰውን፡ሰው፦ሰንበት፡ነው፥ዐልጋኽንም፡ልትሸከም፡ አልተፈቀደልኽም፡አሉት። 11፤ርሱ፡ግን፦ያዳነኝ፡ያ፡ሰው፦ዐልጋኽን፡ተሸክመኽ፡ኺድ፡አለኝ፡ብሎ፡መለሰላቸው። 12፤እነርሱም፦ዐልጋኽን፡ተሸክመኽ፡ኺድ፡ያለኽ፡ሰው፡ማን፡ነው፧ብለው፡ጠየቁት። 13፤ዳሩ፡ግን፡በዚያ፡ስፍራ፡ሕዝብ፡ሰለ፡ነበሩ፡ኢየሱስ፡ፈቀቅ፡ብሎ፡ነበርና፥የተፈወሰው፡ሰው፡ማን፡ እንደ፡ኾነ፡አላወቀም። 14፤ከዚህ፡በዃላ፡ኢየሱስ፡በመቅደስ፡አገኘውና፦እንሆ፥ድነኻል፤ከዚህ፡የሚብስ፡እንዳይደርስብኽ፡ወደ፡ ፊት፡ኀጢአት፡አትሥራ፡አለው። 15፤ሰውዬው፡ኼዶ፡ያዳነው፡ኢየሱስ፡እንደ፡ኾነ፡ለአይሁድ፡ነገረ። 16፤ስለዚህም፡በሰንበት፡ይህን፡ስላደረገ፡አይሁድ፡ኢየሱስን፡ያሳድዱት፡ነበር፡ሊገድሉትም፡ይፈልጉ፡ነበር። 17፤ኢየሱስ፡ግን፦አባቴ፡እስከ፡ዛሬ፡ይሠራል፡እኔም፡ደግሞ፡እሠራለኹ፡ብሎ፡መለሰላቸው። 18፤እንግዲህ፡ሰንበትን፡ስለ፡ሻረ፡ብቻ፡አይደለም፥ነገር፡ግን፥ደግሞ፡ራሱን፡ከእግዚአብሔር፡ጋራ፡ አስተካክሎ፦እግዚአብሔር፡አባቴ፡ነው፡ስለ፡አለ፥ስለዚህ፡አይሁድ፡ሊገድሉት፡አብዝተው፡ይፈልጉት፡ነበር። 19፤ስለዚህ፥ኢየሱስ፡መለሰ፥እንዲህም፡አላቸው፦እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥አብ፡ሲያደርግ፡ያየውን፡ ነው፡እንጂ፡ወልድ፡ከራሱ፡ሊያደርግ፡ምንም፡አይችልም፤ያ፡የሚያደርገውን፡ዅሉ፡ወልድ፡ደግሞ፡ይህን፡ እንዲሁ፡ያደርጋልና። 20፤አብ፡ወልድን፡ይወዳልና፥የሚያደርገውንም፡ዅሉ፡ያሳየዋል፤እናንተም፡ትደነቁ፡ዘንድ፡ከዚህ፡የሚበልጥ፡ ሥራ፡ያሳየዋል። 21፤አብ፡ሙታንን፡እንደሚያነሣ፡ሕይወትም፡እንደሚሰጣቸው፥እንዲሁ፡ወልድ፡ደግሞ፡ለሚወዳቸው፡ሕይወትን፡ይሰጣቸዋል። 22-23፤ሰዎች፡ዅሉ፡አብን፡እንደሚያከብሩት፡ወልድን፡ያከብሩት፡ዘንድ፥ፍርድን፡ዅሉ፡ለወልድ፡ሰጠው፡ እንጂ፡አብ፡ባንድ፡ሰው፡ስንኳ፡አይፈርድም።ወልድን፡የማያከብር፡የላከውን፡አብን፡አያከብርም። 24፤እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥ቃሌን፡የሚሰማ፡የላከኝንም፡የሚያምን፡የዘለዓለም፡ሕይወት፡ አለው፥ከሞትም፡ወደ፡ሕይወት፡ተሻገረ፡እንጂ፡ወደ፡ፍርድ፡አይመጣም። 25፤እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥ሙታን፡የእግዚአብሔርን፡ልጅ፡ድምፅ፡የሚሰሙበት፡ሰዓት፡ይመጣል፡ ርሱም፡አኹን፡ነው፤የሚሰሙትም፡በሕይወት፡ይኖራሉ። 26፤አብ፡በራሱ፡ሕይወት፡እንዳለው፡እንዲሁ፡ደግሞ፡ለወልድ፡በራሱ፡ሕይወት፡እንዲኖረው፡ሰጥቶታልና። 27፤የሰው፡ልጅም፡ስለ፡ኾነ፡ይፈርድ፡ዘንድ፡ሥልጣን፡ሰጠው። 28-29፤በመቃብር፡ያሉቱ፡ዅሉ፡ድምፁን፡የሚሰሙበት፡ሰዓት፡ይመጣል፤መልካምም፡ያደረጉ፡ለሕይወት፡ ትንሣኤ፡ክፉም፡ያደረጉ፡ለፍርድ፡ትንሣኤ፡ይወጣሉና፡በዚህ፡አታድንቁ። 30፤እኔ፡ከራሴ፡አንዳች፡ላደርግ፡አይቻለኝም፤እንደ፡ሰማኹ፡እፈርዳለኹ፡ፍርዴም፡ቅን፡ነው፥የላከኝን፡ ፈቃድ፡እንጂ፡ፈቃዴን፡አልሻምና። 31፤እኔ፡ስለ፡እኔ፡ስለ፡ራሴ፡ብመሰክር፡ምስክሬ፡እውነት፡አይደለም፤ 32፤ስለ፡እኔ፡የሚመሰክር፡ሌላ፡ነው፥ርሱም፡ስለ፡እኔ፡የሚመሰክረው፡ምስክር፡እውነት፡እንደ፡ኾነ፡ ዐውቃለኹ። 33፤እናንተ፡ወደ፡ዮሐንስ፡ልካችዃል፡ርሱም፡ለእውነት፡መስክሯል። 34፤እኔ፡ግን፡ከሰው፡ምስክር፡አልቀበልም፥እናንተ፡እንድትድኑ፡ይህን፡እላለኹ፡እንጂ። 35፤ርሱ፡የሚነድና፡የሚያበራ፡መብራት፡ነበረ፥እናንተም፡ጥቂት፡ዘመን፡በብርሃኑ፡ደስ፡ሊላችኹ፡ ወደዳችኹ። 36፤እኔ፡ግን፡ከዮሐንስ፡ምስክር፡የሚበልጥ፡ምስክር፡አለኝ፤አብ፡ልፈጽመው፡የሰጠኝ፡ሥራ፥ይህ፡ የማደርገው፡ሥራ፥አብ፡እንደ፡ላከኝ፡ስለ፡እኔ፡ይመሰክራልና። 37፤የላከኝ፡አብም፡ርሱ፡ስለ፡እኔ፡መስክሯል።ድምፁን፡ከቶ፡አልሰማችኹም፥መልኩንም፡አላያችኹም፤ 38፤ርሱም፡የላከውን፡እናንተ፡አታምኑምና፡በእናንተ፡ዘንድ፡የሚኖር፡ቃሉ፡የላችኹም። 39፤እናንተ፡በመጻሕፍት፡የዘለዓለም፡ሕይወት፡እንዳላችኹ፡ይመስላችዃልና፥እነርሱን፡ ትመረምራላችኹ፤እነርሱም፡ስለ፡እኔ፡የሚመሰክሩ፡ናቸው፤ 40፤ነገር፡ግን፥ሕይወት፡እንዲኾንላችኹ፡ወደ፡እኔ፡ልትመጡ፡አትወዱም። 41-42፤ከሰው፡ክብርን፡አልቀበልም፤ዳሩ፡ግን፡የእግዚአብሔር፡ፍቅር፡በራሳችኹ፡እንደ፡ሌላችኹ፡ ዐውቃችዃለኹ። 43፤እኔ፡በአባቴ፡ስም፡መጥቻለኹ፡አልተቀበላችኹኝምም፤ሌላው፡በራሱ፡ስም፡ቢመጣ፡ርሱን፡ ትቀበሉታላችኹ። 44፤እናንተ፡ርስ፡በርሳችኹ፡ክብር፡የምትቀባበሉ፡ከአንዱም፡ከእግዚአብሔር፡ያለውን፡ክብር፡ የማትፈልጉ፥እንዴት፡ልታምኑ፡ትችላላችኹ፧ 45፤እኔ፡በአብ፡ዘንድ፡የምከሳችኹ፡አይምሰላችኹ፤የሚከሳችኹ፡አለ፤ርሱም፡ተስፋ፡የምታደርጉት፡ሙሴ፡ነው። 46፤ሙሴንስ፡ብታምኑት፡እኔን፡ባመናችኹ፡ነበር፤ርሱ፡ስለ፡እኔ፡ጽፏልና። 47፤መጻሕፍትን፡ካላመናችኹ፡ግን፡ቃሌን፡እንዴት፡ታምናላችኹ።
ምዕራፍ ፯
1፤ከዚህም፡በዃላ፡ኢየሱስ፡አይሁድ፡ሊገድሉት፡ይፈልጉ፡ስለ፡ነበር፡በይሁዳ፡ሊመላለስ፡አይወድም፡ ነበርና፥በገሊላ፡ይመላለስ፡ነበር። 2፤የአይሁድም፡የዳስ፡በዓል፡ቀርቦ፡ነበር። 3፤እንግዲህ፡ወንድሞቹ፦ደቀ፡መዛሙርትኽ፡ደግሞ፡የምታደርገውን፡ሥራ፡እንዲያዩ፡ከዚህ፡ተነሣና፡ወደ፡ ይሁዳ፡ኺድ፤ 4፤ራሱ፡ሊገለጥ፡እየፈለገ፡በስውር፡የሚሠራ፡የለምና።እነዚህን፡ብታደርግ፥ራስኽን፡ለዓለም፡ግለጥ፡አሉት። 5፤ወንድሞቹ፡ስንኳ፡አላመኑበትም፡ነበርና። 6፤ኢየሱስም፡እንዲህ፡አላቸው፦ጊዜዬ፡ገና፡አልደረሰም፥ጊዜያችኹ፡ግን፡ዘወትር፡የተመቸ፡ነው። 7፤ዓለም፡እናንተን፡ሊጠላ፡አይቻለውም፤እኔ፡ግን፡ሥራው፡ክፉ፡መኾኑን፡እመሰክርበታለኹና፡እኔን፡ ይጠላኛል። 8፤እናንተ፡ወደዚህ፡በዓል፡ውጡ፤እኔስ፡ጊዜዬ፡ገና፡ስላልተፈጸመ፡ወደዚህ፡በዓል፡ገና፡አልወጣም።9፤ይህንም፡አላቸውና፡በገሊላ፡ቀረ። 10፤ወንድሞቹ፡ግን፡ወደ፡በዓሉ፡ከወጡ፡በዃላ፡በዚያን፡ጊዜ፡ርሱ፡ደግሞ፡በግልጥ፡ሳይኾን፡ተሰውሮ፡ ወጣ። 11፤አይሁድም፦ርሱ፡ወዴት፡ነው፧እያሉ፡በበዓሉ፡ይፈልጉት፡ነበር። 12፤በሕዝብም፡መካከል፡ስለ፡ርሱ፡ብዙ፡ማንጐራጐር፡ነበረ፤አንዳንዱም፦ደግ፡ሰው፡ነው፤ሌላዎች፡ ግን፦አይደለም፥ሕዝቡን፡ግን፡ያስታል፡ይሉ፡ነበር። 13፤ዳሩ፡ግን፡አይሁድን፡ስለ፡ፈሩ፡ማንም፡ስለ፡ርሱ፡በግልጥ፡አይናገርም፡ነበር። 14፤አኹንም፡በበዓሉ፡እኩሌታ፡ኢየሱስ፡ወደ፡መቅደስ፡ወጥቶ፡ያስተምር፡ነበር። 15፤አይሁድም፦ይህ፡ሰው፡ሳይማር፡መጻሕፍትን፡እንዴት፡ያውቃል፧ብለው፡ይደነቁ፡ነበር። 16፤ስለዚህ፥ኢየሱስ፡መለሰ፥እንዲህም፡አላቸው፦ትምህርቴስ፡ከላከኝ፡ነው፡እንጂ፡ከእኔ፡አይደለም፤ 17፤ፈቃዱን፡ሊያደርግ፡የሚወድ፡ቢኖር፥ርሱ፡ይህ፡ትምህርት፡ከእግዚአብሔር፡ቢኾን፡ወይም፡እኔ፡ከራሴ፡ የምናገር፡ብኾን፡ያውቃል። 18፤ከራሱ፡የሚናገር፡የራሱን፡ክብር፡ይፈልጋል፤የላከውን፡ክብር፡የሚፈልግ፡ግን፡ርሱ፡እውነተኛ፡ ነው፥በርሱም፡ዐመፃ፡የለበትም። 19፤ሙሴ፡ሕግን፡አልሰጣችኹምን፧ከእናንተ፡ግን፡ሕግን፡የሚያደርግ፡አንድ፡ስንኳ፡የለም።ልትገድሉኝ፡ስለ፡ምን፡ትፈልጋላችኹ፧ 20፤ሕዝቡ፡መለሱና፦ጋኔን፡አለብኽ፤ማን፡ሊገድልኽ፡ይፈልጋል፧አሉት። 21፤ኢየሱስ፡መለሰ፡አላቸውም፦አንድ፡ሥራ፡አደረግኹ፡ዅላችኹም፡ታደንቃላችኹ። 22፤ስለዚህ፥ሙሴ፡መገረዝን፡ሰጣችኹ፤ከአባቶችም፡ነው፡እንጂ፡ከሙሴ፡አይደለም፤በሰንበትም፡ሰውን፡ ትገርዛላችኹ። 23፤የሙሴ፡ሕግ፡እንዳይሻር፡ሰው፡በሰንበት፡መገረዝን፡የሚቀበል፡ከኾነስ፡ሰውን፡ዅለንተናውን፡በሰንበት፡ ጤናማ፡ስላደረግኹ፡ትቈጡኛላችኹን፧ 24፤ቅን፡ፍርድ፡ፍረዱ፡እንጂ፥በመልክ፡አትፍረዱ። 25፤እንግዲህ፡ከኢየሩሳሌም፡ሰዎች፡አንዳንዶቹ፡እንዲህ፡አሉ፦ሊገድሉት፡የሚፈልጉት፡ይህ፡አይደለምን። 26፤እንሆም፥በግልጥ፡ይናገራል፥አንዳችም፡አይሉትም።አለቃዎቹ፥ይህ፡ሰው፡በእውነት፡ክርስቶስ፡እንደ፡ ኾነ፡በእውነት፡ዐወቁን፧ 27፤ነገር፡ግን፥ይህን፡ከወዴት፡እንደ፡ኾነ፡ዐውቀናል፤ክርስቶስ፡ሲመጣ፡ግን፡ከወዴት፡እንደ፡ኾነ፡ማንም፡ አያውቅም። 28፤እንግዲህ፡ኢየሱስ፡በመቅደስ፡ሲያስተምር፦እኔንም፡ታውቁኛላችኹ፡ከወዴትም፡እንደ፡ኾንኹ፡ ታውቃላችኹ፤እኔም፡በራሴ፡አልመጣኹም፥ነገር፡ግን፥እናንተ፡የማታውቁት፡የላከኝ፡እውነተኛ፡ነው፤ 29፤እኔ፡ግን፡ከርሱ፡ዘንድ፡ነኝ፡ርሱም፡ልኮኛልና፥ዐውቀዋለኹ፡ብሎ፡ጮኸ። 30፤ስለዚህ፥ሊይዙት፡ይፈልጉ፡ነበር፤ነገር፡ግን፥ጊዜው፡ገና፡ስላልደረሰ፡ማንም፡እጁን፡አልጫነበትም። 31፤ከሕዝቡ፡ግን፡ብዙዎች፡አመኑበትና፦ክርስቶስ፡በመጣ፡ጊዜ፡ይህ፡ካደረጋቸው፡ምልክቶች፡ይልቅ፡ ያደርጋልን፧አሉ። 32፤ፈሪሳውያንም፡ሕዝቡ፡ሰለ፡ርሱ፡እንደዚህ፡ሲያንጐራጕሩ፡ሰሙ፤የካህናት፡አለቃዎችም፡ፈሪሳውያም፡ሊይዙት፡ሎሌዎችን፡ላኩ። 33፤ኢየሱስም፦ገና፡ጥቂት፡ጊዜ፡ከእናንተ፡ጋራ፡እቈያለኹ፡ወደላከኝም፡እኼዳለኹ። 34፤ትፈልጉኛላችኹ፡አታገኙኝምም፤እኔም፡ወዳለኹበት፡እናንተ፡ልትመጡ፡አትችሉም፡አለ። 35፤እንግዲህ፡አይሁድ፦እኛ፡እንዳናገኘው፡ይህ፡ወዴት፡ይኼድ፡ዘንድ፡አለው፧በግሪክ፡ሰዎች፡መካከል፡ ተበትነው፡ወደሚኖሩት፡ሊኼድና፡የግሪክን፡ሰዎች፡ሊያስተምር፡አለውን፧ 36፤ርሱ፦ትፈልጉኛላችኹ፡አታገኙኝምም፡እኔም፡ወዳለኹበት፡እናንተ፡ልትመጡ፡አትችሉም፡የሚለው፡ይህ፡ ቃል፡ምንድር፡ነው፧ብለው፡ርስ፡በርሳቸው፡ተነጋገሩ። 37፤ከበዓሉም፡በታላቁ፡በዃለኛው፡ቀን፡ኢየሱስ፡ቆሞ፦ማንም፡የተጠማ፡ቢኖር፡ወደ፡እኔ፡ይምጣና፡ ይጠጣ። 38፤በእኔ፡የሚያምን፡መጽሐፍ፡እንዳለ፥የሕይወት፡ውሃ፡ወንዝ፡ከሆዱ፡ይፈልቃል፡ብሎ፡ጮኸ። 39፤ይህን፡ግን፡በርሱ፡የሚያምኑ፡ሊቀበሉት፡ስላላቸው፡ስለ፡መንፈስ፡ተናገረ፤ኢየሱስ፡ገና፡ ስላልከበረ፥መንፈስ፡ገና፡አልወረደም፡ነበርና። 40፤ስለዚህ፥ከሕዝቡ፡ዐያሌ፡ሰዎች፡ይህን፡ቃል፡ሲሰሙ፦ይህ፡በእውነት፡ነቢዩ፡ነው፡አሉ፤ 41፤ሌላዎች፦ይህ፡ክርስቶስ፡ነው፡አሉ፤ሌላዎች፡ግን፦ክርስቶስ፡በእውኑ፡ከገሊላ፡ይመጣልን፧ 42፤ክርስቶስ፡ከዳዊት፡ዘር፡ዳዊትም፡ከነበረባት፡መንደር፡ከቤተ፡ልሔም፡እንዲመጣ፡መጽሐፍ፡ አላለምን፧አሉ። 43፤እንግዲህ፡ከርሱ፡የተነሣ፡በሕዝቡ፡መካከል፡መለያየት፡ኾነ፤ 44፤ከነርሱም፡አንዳንዶቹ፡ሊይዙት፡ወደዱ፥ነገር፡ግን፥እጁን፡ማንም፡አልጫነበትም። 45፤ሎሌዎቹም፡ወደ፡ካህናት፡አለቃዎችና፡ወደ፡ፈሪሳውያን፡መጡ፤እነዚያም፦ያላመጣችኹት፡ስለ፡ምን፡ ነው፧አሏቸው። 46፤ሎሌዎቹ፦እንደዚህ፡ሰው፡ማንም፡እንዲሁ፡ከቶ፡አልተናገረም፡ብለው፡መለሱ። 47፤እንግዲህ፡ፈሪሳውያን፦እናንተ፡ደግሞ፡ሳታችኹን፧ 48፤ከአለቃዎች፡ወይስ፡ከፈሪሳውያን፡በርሱ፡ያመነ፡አለን፧ 49፤ነገር፡ግን፥ሕግን፡የማያውቀው፡ይህ፡ሕዝብ፡ርጉም፡ነው፡ብለው፡መለሱላቸው። 50፤ከነርሱ፡አንዱ፡በሌሊት፡ቀድሞ፡ወደ፡ርሱ፡መጥቶ፡የነበረ፡ኒቆዲሞስ። 51፤ሕጋችን፡አስቀድሞ፡ከርሱ፡ሳይሰማ፡ምንስ፡እንዳደረገ፡ሳያውቅ፡በሰው፡ይፈርዳልን፧አላቸው። 52፤እነርሱም፡መለሱና፦አንተም፡ደግሞ፡ከገሊላ፡ነኽን፧ነቢይ፡ከገሊላ፡እንዳይነሣ፡መርምርና፡እይ፡አሉት። 53፤እያንዳንዱም፡ወደ፡ቤቱ፡ኼደ።
ምዕራፍ ፱
1፤ሲያልፍም፡ከመወለዱ፡ዠምሮ፡ዕውር፡የኾነውን፡ሰው፡አየ። 2፤ደቀ፡መዛሙርቱም፦መምህር፡ሆይ፥ይህ፡ሰው፡ዕውር፡ኾኖ፡እንዲወለድ፡ኀጢአት፡የሠራ፡ማን፡ ነው፧ርሱ፡ወይስ፡ወላጆቹ፧ብለው፡ጠየቁት። 3፤ኢየሱስም፡እንዲህ፡ብሎ፡መለሰ፦የእግዚአብሔር፡ሥራ፡በርሱ፡እንዲገለጥ፡ነው፡እንጂ፡ርሱ፡ወይም፡ ወላጆቹ፡ኀጢአት፡አልሠሩም። 4፤ቀን፡ሳለ፡የላከኝን፡ሥራ፡ላደርግ፡ይገ፟ባ፟ኛል፤ማንም፡ሊሠራ፡የማይችልባት፡ሌሊት፡ትመጣለች። 5፤በዓለም፡ሳለኹ፡የዓለም፡ብርሃን፡ነኝ። 6፤ይህን፡ብሎ፡ወደ፡መሬት፡እንትፍ፡አለ፡በምራቁም፡ጭቃ፡አድርጎ፡በጭቃው፡የዕውሩን፡ዐይኖች፡ቀባና፦ 7፤ኺድና፡በሰሊሖም፡መጠመቂያ፡ታጠብ፡አለው፤(ትርጓሜው፡'የተላከ'፡ነው)።ስለዚህ፡ኼዶ፡ ታጠበ፥እያየም፡መጣ። 8፤ጎረቤቶቹም፡ቀድሞም፡ሲለምን፡አይተውት፡የነበሩ፦ይህ፡ተቀምጦ፡ይለምን፡የነበረ፡አይደለምን፧አሉ። 9፤ሌላዎች፦ርሱ፡ነው፡አሉ፤ሌላዎች፦አይደለም፡ርሱን፡ይመስላል፡እንጂ፡አሉ፤ርሱ፦እኔ፡ነኝ፡አለ። 10፤ታድያ፦ዐይኖችኽ፡እንዴት፡ተከፈቱ፧አሉት። 11፤ርሱ፡መልሶ፦ኢየሱስ፡የሚባለው፡ሰው፡ጭቃ፡አድርጎ፡አይኖቼን፡ቀባና፦ወደሰሊሖም፡መጠመቂያ፡ ኼደኽ፡ታጠብ፡አለኝ፤ኼጄ፡ታጥቤም፡አየኹ፡አለ። 12፤ያ፡ሰው፡ወዴት፡ነው፧አሉት፦አላውቅም፡አለ። 13፤በፊት፡ዕውር፡የነበረውን፡ሰው፡ወደ፡ፈሪሳውያን፡ወሰዱት። 14፤ኢየሱስም፡ጭቃ፡አድርጎ፡ዐይኖቹን፡የከፈተበት፡ቀን፡ሰንበት፡ነበረ። 15፤ስለዚህ፥ፈሪሳውያን፡ደግሞ፡እንዴት፡እንዳየ፡እንደ፡ገና፡ጠየቁት።ርሱም፦ጭቃ፡በዐይኖቼ፡ አኖረ፥ታጠብኹም፥አያለኹም፡አላቸው። 16፤ከፈሪሳውያንም፡አንዳንዶቹ፦ይህ፡ሰው፡ሰንበትን፡አያከብርምና፡ከእግዚአብሔር፡አይደለም፡አሉ።ሌላዎች፡ ግን፦ኀጢአትኛ፡ሰው፡እንደነዚህ፡ያሉ፡ምልክቶች፡ሊያደርግ፡እንዴት፡ይችላል፧አሉ። 17፤በመካከላቸውም፡መለያየት፡ኾነ።ከዚህም፡የተነሣ፡ዕውሩን፦አንተ፡ዐይኖችኽን፡ስለከፈተ፡ስለ፡ርሱ፡ ምን፡ትላለኽ፧ደግሞ፡አሉት።ርሱም፦ነቢይ፡ነው፡አለ። 18፤አይሁድ፡የዚያን፡ያየውን፡ወላጆች፡እስኪጠሩ፡ድረስ፡ዕውር፡እንደ፡ነበረ፡እንዳየም፡ስለ፡ርሱ፡ አላመኑም፥ 19፤እነርሱንም፦እናንተ፡ዕውር፡ኾኖ፡ተወለደ፡የምትሉት፡ልጃችኹ፡ይህ፡ነውን፧ታድያ፡አኹን፡እንዴት፡ ያያል፧ብለው፡ጠየቋቸው። 20፤ወላጆቹም፡መልሰው፦ይህ፡ልጃችን፡እንደ፡ኾነ፡ዕውርም፡ኾኖ፡እንደ፡ተወለደ፡እናውቃለን፤ 21፤ዳሩ፡ግን፡አኹን፡እንዴት፡እንዳየ፡አናውቅም፥ወይም፡ዐይኖቹን፡ማን፡እንደ፡ከፈተ፡እኛ፡ አናውቅም፤ጠይቁት፡ርሱ፡ሙሉ፡ሰው፡ነው፤ርሱ፡ስለ፡ራሱ፡ይናገራል፡አሉ። 22፤ወላጆቹ፡አይሁድን፡ስለ፡ፈሩ፡ይህን፡አሉ፤ርሱ፡ክርስቶስ፡ነው፡ብሎ፡የሚመሰክር፡ቢኖር፡ከምኵራብ፡ እንዲያወጡት፡አይሁድ፡ከዚህ፡በፊት፡ተስማምተው፡ነበርና። 23፤ስለዚህ፥ወላጆቹ፦ሙሉ፡ሰው፡ነው፥ጠይቁት፡አሉ። 24፤ስለዚህ፥ዕውር፡የነበረውን፡ሰው፡ኹለተኛ፡ጠርተው፦እግዚአብሔርን፡አክብር፤ይህ፡ሰው፡ኀጢአተኛ፡ መኾኑን፡እኛ፡እናውቃለን፡አሉት። 25፤ርሱም፡መልሶ፦ኀጢአተኛ፡መኾኑን፡አላውቅም፤ዕውር፡እንደ፡ነበርኹ፡አኹንም፡እንዳይ፡ይህን፡አንድ፡ ነገር፡ዐውቃለኹ፡አለ። 26፤ደግመውም፦ምን፡አደረገልኽ፧እንዴትስ፡ዐይኖችኽን፡ከፈተ፧አሉት። 27፤ርሱም፡መልሶ፦አስቀድሜ፡ነገርዃችኹ፡አልሰማችኹምም፤ስለ፡ምን፡ዳግመኛ፡ልትሰሙ፡ ትወዳላችኹ፧እናንተ፡ደግሞ፡ደቀ፡መዛሙርቱ፡ልትኾኑ፡ትወዳላችኹን፧አላቸው። 28፤ተሳድበውም፦አንተ፡የርሱ፡ደቀ፡መዝሙር፡ነኽ፥እኛ፡ግን፡የሙሴ፡ደቀ፡መዛሙርት፡ነን፤ 29፤እግዚአብሔር፡ሙሴን፡እንደ፡ተናገረው፡እኛ፡እናውቃለን፥ይህ፡ሰው፡ግን፡ከወዴት፡እንደ፡ኾነ፡ አናውቅም፡አሉት። 30፤ሰውዬው፡መለሰ፡እንዲህም፡አላቸው፦ከወዴት፡እንደ፡ኾነ፡እናንተ፡አለማወቃችኹ፡ይህ፡ድንቅ፡ነገር፡ነው፥ዳሩ፡ግን፡ዐይኖቼን፡ከፈተ። 31፤እግዚአብሔርን፡የሚፈራ፡ፈቃዱንም፡የሚያደርግ፡ቢኖር፡ያንን፡እግዚአብሔር፡ይሰማዋል፡እንጂ፡ ኀጢአተኛዎችን፡እንዳይሰማ፡እናውቃለን። 32፤ዕውር፡ኾኖ፡የተወለደውን፡ዐይኖች፡ማንም፡እንደ፡ከፈተ፡ዓለም፡ከተፈጠረ፡ዠምሮ፡አልተሰማም፤ 33፤ይህ፡ሰው፡ከእግዚአብሔር፡ባይኾን፡ምንም፡ሊያደርግ፡ባልቻለም፡ነበር። 34፤መልሰው፦አንተ፡ዅለንተናኽ፡በኀጢአት፡ተወለድኽ፥አንተም፡እኛን፡ታስተምረናለኽን፧አሉት።ወደ፡ ውጭም፡አወጡት። 35፤ኢየሱስም፡ወደ፡ውጭ፡እንዳወጡት፡ሰማ፤ሲያገኘውም፦አንተ፡በእግዚአብሔር፡ልጅ፡ ታምናለኽን፧አለው። 36፤ርሱም፡መልሶ፦ጌታ፡ሆይ፥በርሱ፡አምን፡ዘንድ፡ማን፡ነው፧አለ። 37፤ኢየሱስም፦አይተኸዋልም፡ከአንተ፡ጋራም፡የሚናገረው፡ርሱ፡ነው፡አለው። 38፤ርሱም፦ጌታ፡ሆይ፥አምናለኹ፡አለ፤ሰገደለትም። 39፤ኢየሱስም፦የማያዩ፡እንዲያዩ፡የሚያዩም፡እንዲታወሩ፡እኔ፡ወደዚህ፡ዓለም፡ለፍርድ፡መጣኹ፡አለ። 40፤ከፈሪሳውያንም፡ከርሱ፡ጋራ፡የነበሩት፡ይህን፡ሰምተው፦እኛ፡ደግሞ፡ዕውሮች፡ነንን፧አሉት። 41፤ኢየሱስም፡አላቸው፦ዕውሮችስ፡ብትኾኑ፡ኀጢአት፡ባልኾነባችኹም፡ነበር፤አኹን፡ግን፦እናያለን፡ ትላላችኹ፤ኀጢአታችኹ፡ይኖራል።
ምዕራፍ ፲
1፤እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥ወደበጎች፡በረት፡በበሩ፡የማይገባ፡በሌላ፡መንገድ፡ግን፡የሚወጣ፡ርሱ፡ ሌባ፡ወንበዴም፡ነው፤ 2፤በበሩ፡የሚገባ፡ግን፡የበጎች፡እረኛ፡ነው። 3፤ለርሱ፡በረኛው፡ይከፍትለታል፤በጎቹም፡ድምፁን፡ይሰሙታል፥የራሱንም፡በጎች፡በየስማቸው፡ጠርቶ፡ ይወስዳቸዋል። 4፤የራሱንም፡ዅሉ፡ካወጣቸ4፤የራሱንም፡ዅሉ፡ካወጣቸው፡በዃላ፡በፊታቸው፡ይኼዳል፥በጎቹም፡ድምፁን፡ያውቃሉና፡ይከተሉታል፤ 5፤ከሌላው፡ግን፡ይሸሻሉ፡እንጂ፡አይከተሉትም፥የሌላዎችን፡ድምፅ፡አያውቁምና። 6፤ኢየሱስ፡ይህን፡ምሳሌ፡ነገራቸው፤እነርሱ፡ግን፡የነገራቸው፡ምን፡እንደ፡ኾነ፡አላስተዋሉም። 7፤ኢየሱስም፡ደግሞ፡አላቸው፦እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥እኔ፡የበጎች፡በር፡ነኝ። 8፤ከእኔ፡በፊት፡የመጡ፡ዅሉ፡ሌባዎችና፡ወንበዴዎች፡ናቸው፤ዳሩ፡ግን፡በጎቹ፡አልሰሟቸውም። 9፤በሩ፡እኔ፡ነኝ፤በእኔ፡የሚገባ፡ቢኖር፡ይድናል፥ይገባልም፡ይወጣልም፡መሰማሪያም፡ያገኛል። 10፤ሌባው፡ሊሰርቅና፡ሊያርድ፡ሊያጠፋም፡እንጂ፡ስለ፡ሌላ፡አይመጣም፤እኔ፡ሕይወት፡እንዲኾንላቸው፡ እንዲበዛላቸውም፡መጣኹ። 11፤መልካም፡እረኛ፡እኔ፡ነኝ።መልካም፡እረኛ፡ነፍሱን፡ስለ፡በጎቹ፡ያኖራል። 12፤እረኛ፡ያልኾነው፡በጎቹም፡የርሱ፡ያልኾኑ፡ሞያተኛ፡ግን፥ተኵላ፡ሲመጣ፡ባየ፡ጊዜ፥በጎቹን፡ትቶ፡ ይሸሻል፤ተኵላም፡ይነጥቃቸዋል፡በጎቹንም፡ይበትናቸዋል። 13፤ሞያተኛ፡ስለ፡ኾነ፡ለበጎቹም፡ስለማይገደው፡ሞያተኛው፡ይሸሻል። 14-15፤መልካም፡እረኛ፡እኔ፡ነኝ፥አብም፡እንደሚያውቀኝ፡እኔም፡አብን፡እንደማውቀው፡የራሴን፡በጎች፡ ዐውቃለኹ፡የራሴም፡በጎች፡ያውቁኛል፤ነፍሴንም፡ስለ፡በጎች፡አኖራለኹ። 16፤ከዚህም፡በረት፡ያልኾኑ፡ሌላዎች፡በጎች፡አሉኝ፤እነርሱን፡ደግሞ፡ላመጣ፡ይገ፟ባ፟ኛል፥ድምፄንም፡ ይሰማሉ፥አንድም፡መንጋ፡ይኾናሉ፥እረኛውም፡አንድ። 17፤ነፍሴን፡ደግሞ፡አነሣት፡ዘንድ፡አኖራለኹና፡ስለዚህ፡አብ፡ይወደኛል። 18፤እኔ፡በፈቃዴ፡አኖራታለኹ፡እንጂ፡ከእኔ፡ማንም፡አይወስዳትም።ላኖራት፡ሥልጣን፡አለኝ፡ደግሞም፡ ላነሣት፡ሥልጣን፡አለኝ፡ይህችን፡ትእዛዝ፡ከአባቴ፡ተቀበልኹ። 19፤እንግዲህ፡ከዚህ፡ቃል፡የተነሣ፡በአይሁድ፡መካከል፡እንደ፡ገና፡መለያየት፡ኾነ። 20፤ከነርሱም፡ብዙዎች፦ጋኔን፡አለበት፡አብዷልም፤ስለ፡ምንስ፡ትሰሙታላችኹ፧አሉ። 21፤ሌላዎችም፦ይህ፡ጋኔን፡ያለበት፡ሰው፡ቃል፡አይደለም፤ጋኔን፡የዕውሮችን፡ዐይኖች፡ሊከፍት፡ ይችላልን፧አሉ። 22፤በኢየሩሳሌምም፡የመቅደስ፡መታደስ፡በዓል፡ኾነ፤ 23፤ክረምትም፡ነበረ።ኢየሱስም፡በመቅደስ፡በሰሎሞን፡ደጅ፡መመላለሻ፡ይመላለስ፡ነበር። 24፤አይሁድም፡ርሱን፡ከበ፟ው፦እስከ፡መቼ፡ድረስ፡በጥርጣሪ፡ታቈየናለኽ፧አንተ፡ክርስቶስ፡እንደ፡ኾንኽ፡ ገልጠኽ፡ንገረን፡አሉት። 25፤ኢየሱስም፡መለሰላቸው፥እንዲህ፡ሲል፦ነገርዃችኹ፡አታምኑምም፡እኔ፡በአባቴ፡ስም፡የማደርገው፡ሥራ፡ ይህ፡ስለ፡እኔ፡ይመሰክራል፤26፤እናንተ፡ግን፡እንደ፡ነገርዃችኹ፡ከበጎቼ፡ስላልኾናችኹ፡አታምኑም። 27፤በጎቼ፡ድምፄን፡ይሰማሉ፡እኔም፡ዐውቃቸዋለኹ፡ይከተሉኝማል፤ 28፤እኔም፡የዘለዓለም፡ሕይወትን፡እሰጣቸዋለኹ፥ለዘለዓለምም፡አይጠፉም፥ከእጄም፡ማንም፡አይነጥቃቸውም። 29፤የሰጠኝ፡አባቴ፡ከዅሉ፡ይበልጣል፥ከአባቴም፡እጅ፡ሊነጥቃቸው፡ማንም፡አይችልም። 30፤እኔና፡አብ፡አንድ፡ነን። 31፤አይሁድ፡ሊወግሩት፡ደግመው፡ድንጋይ፡አነሡ። 32፤ኢየሱስ፦ከአባቴ፡ብዙ፡መልካም፡ሥራ፡አሳየዃችኹ፤ከነርሱ፡ስለ፡ማናቸው፡ሥራ፡ትወግሩኛላችኹ፧ብሎ፡መለሰላቸው። 33፤አይሁድም፦ስለ፡መልካም፡ሥራ፡አንወግርኽም፤ስለ፡ስድብ፤አንተም፡ሰው፡ስትኾን፡ራስኽን፡አምላክ፡ ስለ፡ማድረግኽ፡ነው፡እንጂ፡ብለው፡መለሱለት። 34፤ኢየሱስም፡እንዲህ፡ብሎ፡መለሰላቸው፦እኔ፦አማልክት፡ናችኹ፡አልኹ፡ተብሎ፡በሕጋችኹ፡የተጻፈ፡ አይደለምን፧ 35፤መጽሐፉ፡ሊሻር፡አይቻልምና፡እነዚያን፡የእግዚአብሔር፡ቃል፡የመጣላቸውን፡አማልክት፡ካላቸው፥ 36፤የእግዚአብሔር፡ልጅ፡ነኝ፡ስላልኹ፡እናንተ፡አብ፡የቀደሰውን፡ወደ፡ዓለምም፡የላከውን፦ትሳደባለኽ፡ ትሉታላችኹን፧ 37፤እኔ፡የአባቴን፡ሥራ፡ባላደርግ፡አትመኑኝ፤ 38፤ባደርገው፡ግን፥እኔን፡ስንኳ፡ባታምኑ፡አብ፡በእኔ፡እንደ፡ኾነ፡እኔም፡በአብ፡እንደ፡ኾንኹ፡ታውቁና፡ ታስተውሉ፡ዘንድ፡ሥራውን፡እመኑ። 39፤እንግዲህ፡ደግመው፡ሊይዙት፡ፈለጉ፤ከእጃቸውም፡ወጣ። 40፤ዮሐንስም፡በመዠመሪያ፡ያጠምቅበት፡ወደነበረው፡ስፍራ፡ወደዮርዳኖስ፡ማዶ፡እንደ፡ገና፡ኼደ፡በዚያም፡ ኖረ። 41፤ብዙ፡ሰዎችም፡ወደ፡ርሱ፡መጥተው፦ዮሐንስ፡አንድ፡ምልክት፡ስንኳ፡አላደረገም፥ነገር፡ግን፥ዮሐንስ፡ ስለዚህ፡ሰው፡የተናገረው፡ዅሉ፡እውነት፡ነበረ፡አሉ። 42፤በዚያም፡ብዙዎች፡በርሱ፡አመኑ።
ምዕራፍ ፲፪
1፣ከፋሲካም በፊት በስድስተኛው ቀን ኢየሱስ ከሙታን ያስነሣው አልዓዛር ወደ ነበረበት ወደ ቢታንያ መጣ። 2፣በዚያም እራት አደረጉለት፤ ማርታም ታገለግል ነበር፤ አልዓዛር ግን ከእርሱ ጋር ከተቀመጡት አንዱ ነበረ። 3፣ማርያምም ዋጋው እጅግ የከበረ የጥሩ ናርዶስ ሽቱ ንጥር ወስዳ የኢየሱስን እግር ቀባች፤ በጠጕርዋም እግሩን አበሰች፤ ቤቱም ከናርዶስ ሽቱ ሞላ። 4፣ነገር ግን ከደቀ መዛሙርቱ አንዱ አሳልፎ ሊሰጠው ያለው የስምዖን ልጅ የአስቆሮቱ ይሁዳ፦ 5፣ይህ ሽቱ ለሦስት መቶ ዲናር ተሽጦ ለድሆች ያልተሰጠ ስለ ምን ነው? አለ። 6፣ይህንም የተናገረ ሌባ ስለ ነበረ ነው እንጂ ለድሆች ተገድዶላቸው አይደለም፤ ከረጢትም ይዞ በውስጡ ከሚገባው ይወስድ ስለ ነበረ ነው። 7፣ኢየሱስም፦ ለምቀበርበት ቀን እንድትጠብቀው ተውአት፤ 8፣ድሆችስ ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር ይኖራሉና፥ እኔ ግን ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር አልኖርም አለ። 9፣ከአይሁድም ብዙ ሕዝብ በዚያ እንደ ነበረ አውቀው መጡ፥ ከሙታንም ያስነሣውን አልዓዛርን ደግሞ እንዲያዩ ነበረ እንጂ ስለ ኢየሱስ ብቻ አይደለም። 10፣የካህናት አለቆችም አልዓዛርን ደግሞ ሊገድሉት ተማከሩ፥ 11፣ከአይሁድ ብዙዎች ከእርሱ የተነሣ ሄደው በኢየሱስ ያምኑ ነበርና። 12፣በማግሥቱ ወደ በዓሉ መጥተው የነበሩ ብዙ ሕዝብ ኢየሱስ ወደ ኢየሩሳሌም እንዲመጣ በሰሙ ጊዜ፥ 13፣የዘንባባ ዛፍ ዝንጣፊ ይዘው ሊቀበሉት ወጡና፦ ሆሣዕና፤ በጌታ ስም የሚመጣ የእስራኤል ንጉሥ የተባረከ ነው እያሉ ጮኹ። 14-15፣አንቺ የጽዮን ልጅ አትፍሪ፤ እነሆ፥ ንጉሥሽ በአህያ ውርንጫ ላይ ተቀምጦ ይመጣል ተብሎ እንደ ተጻፈ፥ ኢየሱስ የአህያ ውርንጫ አግኝቶ በእርሱ ተቀመጠ። 16፣ደቀ መዛሙርቱም ይህን ነገር በመጀመሪያ አላስተዋሉም፤ ነገር ግን ኢየሱስ ከከበረ በኋላ በዚያን ጊዜ ይህ ስለ እርሱ እንደ ተጻፈ ይህንም እንዳደረጉለት ትዝ አላቸው። 17፣አልዓዛርንም ከመቃብር ጠርቶ ከሙታን ሲያስነሣው ከእርሱ ጋር የነበሩት ሕዝብ ይመሰክሩለት ነበር። 18፣ስለዚህ ደግሞ ሕዝቡ ይህን ምልክት እንዳደረገ ስለ ሰሙ ሊቀበሉት ወጡ። 19፣ስለዚህ ፈሪሳውያን እርስ በርሳቸው፦ አንድ ስንኳ ልታደርጉ እንዳይቻላችሁ ታያላችሁን? እነሆ፥ ዓለሙ በኋላው ተከትሎት ሄዶአል ተባባሉ። 20፣በበዓሉም ሊሰግዱ ከወጡት አንዳንዶቹ የግሪክ ሰዎች ነበሩ፤ 21፣እነርሱም ከገሊላ ቤተ ሳይዳ ወደሚሆን ወደ ፊልጶስ መጥተው፦ ጌታ ሆይ፥ ኢየሱስን ልናይ እንወዳለን ብለው ለመኑት። 22፣ፊልጶስም መጥቶ ለእንድርያስ ነገረው፤ እንድርያስና ፊልጶስ መጥተው ለኢየሱስ ነገሩት። 23፣ኢየሱስም መለሰላቸው፥ እንዲህ ሲል፦ የሰው ልጅ ይከብር ዘንድ ሰዓቱ ደርሶአል። 24፣እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ የስንዴ ቅንጣት በምድር ወድቃ ካልሞተች ብቻዋን ትቀራለች፤ ብትሞት ግን ብዙ ፍሬ ታፈራለች። 25፣ነፍሱን የሚወድ ያጠፋታል፥ ነፍሱንም በዚህ ዓለም የሚጠላ ለዘላለም ሕይወት ይጠብቃታል። 26፣የሚያገለግለኝ ቢኖር ይከተለኝ፥ እኔም ባለሁበት አገልጋዬ ደግሞ በዚያ ይሆናል፤ የሚያገለግለኝም ቢኖር አብ ያከብረዋል። 27፣አሁን ነፍሴ ታውካለች ምንስ እላለሁ? አባት ሆይ፥ ከዚህ ሰዓት አድነኝ። ነገር ግን ስለዚህ ወደዚህ ሰዓት መጣሁ። 28፣አባት ሆይ፥ ስምህን አክብረው። ስለዚህም፦ አከበርሁት ደግሞምአከብረዋለሁ የሚል ድምፅ ከሰማይ መጣ። 29፣በዚያ ቆመው የነበሩትም ሕዝብ በሰሙ ጊዜ፦ ነጐድጓድ ነው አሉ፤ ሌሎች፦ መልአክ ተናገረው አሉ። 30፣ኢየሱስም መለሰ፥ እንዲህ ሲል፦ ይህ ድምፅ ስለ እናንተ መጥቶአል እጂ ስለ እኔ አይደለም። 31፣አሁን የዚህ ዓለም ፍርድ ደርሶአል፤ አሁን የዚህ ዓለም ገዥ ወደ ውጭ ይጣላል፤ 32፣እኔም ከምድር ከፍ ከፍ ያልሁ እንደ ሆነ ሁሉን ወደ እኔ እስባለሁ። 33፣በምን ዓይነትም ሞት ይሞት ዘንድ እንዳለው ሲያመለክታቸው ይህን ተናገረ። 34፣እንግዲህ ሕዝቡ፦ እኛስ ክርስቶስ ለዘላለም እንዲኖር ከሕጉ ሰምተናል፤ አንተስ የሰው ልጅ ከፍ ከፍ ይል ዘንድ እንዲያስፈልገው እንዴት ትላላህ? ይህ የሰው ልጅ ማን ነው? ብለው መለሱለት። 35፣ኢየሱስም፦ ገና ጥቂት ጊዜ ብርሃን ከእናንተ ጋር ነው። ጨለማ እንዳይደርስባችሁ ብርሃን ሳለላችሁ ተመላለሱ፤ በጨለማም የሚመላለስ ወዴት እንዲሄድ አያውቅም። 36፣የብርሃን ልጆች እንድትሆኑ ብርሃን ሳለላችሁ በብርሃኑ እመኑ አላቸው። ኢየሱስም ይህን ተናግሮ ሄደና ተሰወረባቸው። 37-38፣ነገር ግን ይህን ያህል ምልክት በፊታቸው ምንም ቢያደርግ፤ ነቢዩ ኢሳይያስ፦ጌታ ሆይ፥ ማን ምስክርነታችንን አመነ? የእግዚአብሔርስ ክንድ ለማን ተገለጠ? ብሎ የተናገረው ቃል ይፈጸም ዘንድ በእርሱ አላመኑም። 39-40፣ኢሳይያስ ደግሞ፦በዓይኖቻቸው እንዳያዩ፥ በልባቸውም እንዳያስተውሉ፥ እንዳይመለሱም፥ እኔም እንዳልፈውሳቸው፥ ዓይኖቻቸውን አሳወረ ልባቸውንም አደነደነ ብሎአልና ስለዚህ ማመን አቃታቸው። 41፣ክብሩን ስለ አየ ኢሳይያስ ይህን አለ፥ ስለ እርሱም ተናገረ። 42፣ከዚህም ጋር ከአለቆች ደግሞ ብዙዎች በእርሱ አመኑ፤ ነገር ግን ከምኵራብ እንዳያስወጡአቸው በፈሪሳውያን ምክንያት አልመሰከሩለትም፤ 43፣ከእግዚአብሔር ክብር ይልቅ የሰውን ክብር ወደዋልና። 44፣ኢየሱስም ጮኸ፥ እንዲህም አለ፦ በእኔ የሚያምን በላከኝ ማመኑ ነው እንጂ በእኔ አይደለም፤ 45፣እኔንም የሚያይ የላከኝን ያያል። 46፣በእኔ የሚያምን ሁሉ በጨለማ እንዳይኖር እኔ ብርሃን ሆኜ ወደ ዓለም መጥቻለሁ። 47፣ዓለምን ላድን እንጂ በዓለም ልፈርድ አልመጣሁምና ቃሌን ሰምቶ የማይጠብቀው ቢኖር የምፈርድበት እኔ አይደለሁም። 48፣የሚጥለኝ ቃሌንም እናገራለሁ።
ምዕራፍ ፲፫
1፣ኢየሱስም ከፋሲካ በዓል በፊት፥ ከዚህ ዓለም ወደ አብ የሚሄድበት ሰዓት እንደ ደረሰ አውቆ፥ በዚህ ዓለም ያሉትን ወገኖቹን የወደዳቸውን እስከ መጨረሻ ወደዳቸው። 2፣እራትም ሲበሉ ዲያብሎስ በስምዖን ልጅ በአስቆሮቱ በይሁዳ ልብ አሳልፎ እንዲሰጠው አሳብ ካገባ በኋላ፥3 ኢየሱስ አብ ሁሉን በልጁ እንደ ሰጠው ከእግዚአብሔርም እንደ ወጣ ወደ እግዚአብሔርም እንዲሄድ አውቆ፥ 4፣ከእራት ተነሣ ልብሱንም አኖረ፥ ማበሻም ጨርቅ ወስዶ ታጠቀ፤ 5፣በኋላም በመታጠቢያው ውኃ ጨመረ፥ የደቀ መዛሙርቱንም እግር ሊያጥብና በታጠቀበትም ማበሻ ጨርቅ ሊያብስ ጀመረ። 6፣ወደ ስምዖን ጴጥሮስም መጣ፤ እርሱም፦ ጌታ ሆይ፥ አንተ የእኔን እግር ታጥባለህን? አለው። 7፣ኢየሱስም መልሶ፦ እኔ የማደርገውን አንተ አሁን አታውቅም፥ በኋላ ግን ታስተውለዋለህ አለው። 8፣ጴጥሮስም፦ የእኔን እግር ለዘላለም አታጥብም አለው። ኢየሱስም፦ ካላጠብሁህ፥ ከእኔ ጋር ዕድል የለህም ብሎ መለሰለት። 9፣ስምዖን ጴጥሮስም፦ ጌታ ሆይ፥ እጄንና ራሴን ደግሞ እንጂ እግሬን ብቻ አይደለም አለው። 10፣ኢየሱስም፦ የታጠበ እግሩን ከመታጠብ በቀር ሌላ አያስፈልገውም፥ ሁለንተናው ግን ንጹሕ ነው፤ እናንተም ንጹሐን ናችሁ፥ ነገር ግን ሁላችሁ አይደላችሁምአለው። 11፣አሳልፎ የሚሰጠውን ያውቅ ነበርና፤ ስለዚህ፦ ሁላችሁ ንጹሐን አይደላችሁም አለው። 12፣እግራቸውንም አጥቦ ልብሱንም አንሥቶ ዳግመኛ ተቀመጠ፥ እንዲህም አላቸው፦ ያደረግሁላችሁን ታስተውላላችሁን? 13፣እናንተ መምህርና ጌታትሉኛላችሁ፤ እንዲሁ ነኝና መልካም ትላላችሁ። 14፣እንግዲህ እኔ ጌታና መምህር ስሆን እግራችሁን ካጠብሁ፥ እናንተ ደግሞ እርስ በርሳችሁ እግራችሁን ትተጣጠቡ ዘንድ ይገባችኋል። 15፣እኔ ለእናንተ እንዳደረግሁ እናንተ ደግሞ ታደርጉ ዘንድ ምሳሌ ሰጥቻችኋለሁና። 16፣እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ባሪያ ከጌታው አይበልጥም። መልእክተኛም ከላከው አይበልጥም። 17፣ይህን ብታውቁ፥ ብታደርጉትም ብፁዓን ናችሁ። 18፣ስለ ሁላችሁ አልናገርም፤ እኔ የመረጥኋቸውን አውቃለሁ፤ ነገር ግን መጽሐፍ፦ እንጀራዬን የሚበላ በእኔ ላይ ተረከዙን አነሣብኝ ያለው ይፈጸም ዘንድ ነው። 19፣በሆነ ጊዜ እኔ እንደ ሆንሁ ታምኑ ዘንድ፥ ከአሁን ጀምሬ አስቀድሞ ሳይሆን እነግራችኋለሁ። 20፣እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ማናቸውን የምልከውን የሚቀበል እኔን ይቀበላል፥ እኔንም የሚቀበል የላከኝን ይቀበላል። 21፣ኢየሱስ ይህን ብሎ በመንፈሱ ታወከ መስክሮም፦ እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ከእናንተ አንዱ አሳልፎ ይሰጠኛል አለ። 22፣ደቀ መዛሙርቱ ስለ ማን እንደ ተናገረ አመንትተው እርስ በርሳቸው ተያዩ። 23፣ኢየሱስም ይወደው የነበረ ከደቀ መዛሙርቱ አንዱ በኢየሱስ ደረት ላይ ተጠጋ፤ 24፣ስለዚህ ስምዖን ጴጥሮስ እርሱን ጠቅሶ፦ ስለማን እንደ ተናገረ ንገረን አለው። 25፣እርሱም በኢየሱስ ደረት እንዲህ ተጠግቶ፦ ጌታ ሆይ፥ ማን ነው? አለው። 26፣ኢየሱስም፦ እኔ ቍራሽ አጥቅሼ የምሰጠው እርሱ ነው ብሎ መለሰለት። ቍራሽም አጥቅሶ ለአስቆሮቱ ለስምዖን ልጅ ለይሁዳ ሰጠው። 27፣ቍራሽም ከተቀበለ በኋላ ያን ጊዜ ሰይጣን ገባበት። እንግዲህ ኢየሱስ፦ የምታደርገውን ቶሎ ብለህ አድርግ አለው። 28፣ነገር ግን ከተቀመጡት ስለ ምን ይህን እንዳለው ማንም አላወቀም፤ 29፣ይሁዳ ከረጢቱን የያዘ ስለ ሆነ፥ ኢየሱስ፦ ለበዓሉ የሚያስፈልገንን ግዛ፥ ወይም ለድሆች ምጽዋት እንዲሰጥ ያለው ለአንዳንዱ መስሎአቸው ነበርና። 30፣እርሱም ቍራሹን ከተቀበለ በኋላ ወዲያው ወጣ፤ ሌሊትም ነበረ። 31፣ከወጣም በኋላ ኢየሱስ እንዲ አለ፦ አሁን የሰው ልጅ ከበረ እግዚአብሔርም ስለ እርሱ ከበረ፤ 32፣እግዚአብሔር ስለ እርሱ የከበረ ከሆነ፥ እግዚአብሔር ደግሞ እርሱን ራሱን ያከብረዋል ወዲያውም ያከብረዋል። 33፣ልጆች ሆይ፥ ገና ጥቂት ጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ፤ ትፈልጉኛላችሁ፤ ለአይሁድም፦ እኔ ወደምሄድበት እናንተ ልትመጡ አይቻላችሁም እንዳልኋቸው፥ አሁን ለእናንተ ደግሞ እላችኋለሁ። 34፣እርስ በርሳችሁ ትዋደዱ ዘንድ፥ እንደ ወደድኋችሁ እናንተ ደግሞ እርስ በርሳችሁ ትዋደዱ ዘንድ አዲስ ትእዛዝ እሰጣችኋለሁ። 35፣እርስ በርሳችሁ ፍቅር ቢኖራችሁ፥ ደቀ መዛሙርቴ እንደ ሆናችሁ ሰዎች ሁሉ በዚህ ያውቃሉ። 36፣ስምዖን ጴጥሮስም፦ ጌታ ሆይ፥ ወዴት ትሄዳለህ? አለው። ኢየሱስም፦ ወደምሄድበት አሁን ልትከተለኝ አትችልም፥ ነገር ግን በኋላ ትከተለኛለህ ብሎ መለሰለት። 37፣ጴጥሮስም፦ ጌታ ሆይ፥ አሁን ልከተልህ አለመቻሌ ስለ ምንድር ነው? ነፍሴን ስንኳ ስለ አንተ እሰጣለሁ አለው። 38፣ኢየሱስም እንዲህ ብሎ መለሰለት፦ ነፍስህን ስለ እኔ ትሰጣለህን? እውነት እውነት እልሃለሁ፥ ሦስት ጊዜ እስክትክደኝ ድረስ ዶሮ አይጮኽም።
ምዕራፍ ፲፬
1፤ልባችኹ፡አይታወክ፤በእግዚአብሔር፡እመኑ፥በእኔም፡ደግሞ፡እመኑ። 2፤በአባቴ፡ቤት፡ብዙ፡መኖሪያ፡አለ፤እንዲህስ፡ባይኾን፡ባልዃችኹ፡ነበር፤ስፍራ፡አዘጋጅላችኹ፡ዘንድ፡ እኼዳለኹና፤ 3፤ኼጄም፡ስፍራ፡ባዘጋጅላችኹ፥እኔ፡ባለኹበት፡እናንተ፡ደግሞ፡እንድትኾኑ፡ኹለተኛ፡እመጣለኹ፡ወደ፡ እኔም፡እወስዳችዃለኹ። 4፤ወደምኼድበትም፡ታውቃላችኹ፥መንገዱንም፡ታውቃላችኹ። 5፤ቶማስም፦ጌታ፡ሆይ፥ወደምትኼድበት፡አናውቅም፤እንዴትስ፡መንገዱን፡እናውቃለን፧አለው። 6፤ኢየሱስም፦እኔ፡መንገድና፡እውነት፡ሕይወትም፡ነኝ፤በእኔ፡በቀር፡ወደ፡አብ፡የሚመጣ፡የለም። 7፤እኔንስ፡ብታውቁኝ፡አባቴን፡ደግሞ፡ባወቃችኹ፡ነበር።ካኹንም፡ዠምራችኹ፡ታውቁታላችኹ፡ አይታችኹትማል፡አለው። 8፤ፊልጶስ፦ጌታ፡ሆይ፥አብን፡አሳየንና፡ይበቃናል፡አለው። 9፤ኢየሱስም፡አለው፦አንተ፡ፊልጶስ፥ይህን፡ያኽል፡ዘመን፡ከእናንተ፡ጋራ፡ስኖር፡አታውቀኝምን፧እኔን፡ ያየ፡አብን፡አይቷል፤እንዴትስ፡አንተ፦አብን፡አሳየን፡ትላለኽ፧ 10፤እኔ፡በአብ፡እንዳለኹ፡አብም፡በእኔ፡እንዳለ፡አታምንምን፧እኔ፡የምነግራችኹን፡ቃል፡ከራሴ፡ አልናገረውም፤ነገር፡ግን፥በእኔ፡የሚኖረው፡አብ፡ርሱ፡ሥራውን፡ይሠራል። 11፤እኔ፡በአብ፡እንዳለኹ፡አብም፡በእኔ፡እንዳለ፡እመኑኝ፤ባይኾንስ፡ስለ፡ራሱ፡ስለ፡ሥራው፡እመኑኝ። 12፤እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥በእኔ፡የሚያምን፡እኔ፡የማደርገውን፡ሥራ፡ርሱ፡ደግሞ፡ ያደርጋል፤ከዚህም፡የሚበልጥ፡ያደርጋል፥ 13፤እኔ፡ወደ፡አብ፡እኼዳለኹና፤አብም፡ስለ፡ወልድ፡እንዲከበር፡በስሜ፡የምትለምኑትን፡ዅሉ፡ አደርገዋለኹ። 14፤ማናቸውንም፡ነገር፡በስሜ፡ብትለምኑ፡እኔ፡አደርገዋለኹ። 15-16፤ብትወዱኝ፡ትእዛዜን፡ጠብቁ።እኔም፡አብን፡እለምናለኹ፡ለዘለዓለምም፡ከእናንተ፡ጋራ፡እንዲኖር፡ሌላ፡ አጽናኝ፡ይሰጣችዃል፤ 17፤ርሱም፡ዓለም፡የማያየውና፡የማያውቀው፡ስለ፡ኾነ፡ሊቀበለው፡የማይቻለው፡የእውነት፡መንፈስ፡ ነው፤ነገር፡ግን፥ከእናንተ፡ዘንድ፡ስለሚኖር፡በውስጣችኹም፡ስለሚኾን፡እናንተ፡ታውቃላችኹ። 18፤ወላጆች፡እንደ፡ሌላቸው፡ልጆች፡አልተዋችኹም፤ወደ፡እናንተ፡እመጣለኹ። 19፤ገና፡ጥቂት፡ዘመን፡አለ፡ከዚህም፡በዃላ፡ዓለም፡አያየኝም፤እናንተ፡ግን፡ታዩኛላችኹ፤እኔ፡ሕያው፡ ነኝና፡እናንተ፡ደግሞ፡ሕያዋን፡ትኾናላችኹ። 20፤እኔ፡በአባቴ፡እንዳለኹ፡እናንተም፡በእኔ፡እንዳላችኹ፡እኔም፡በእናንተ፡እንዳለኹ፡በዚያን፡ቀን፡ ታውቃላችኹ። 21፤ትእዛዜ፡በርሱ፡ዘንድ፡ያለችው፡የሚጠብቃትም፡የሚወደኝ፡ርሱ፡ነው፤የሚወደኝንም፡አባቴ፡ይወደዋል፡ እኔም፡እወደዋለኹ፡ራሴንም፡እገልጥለታለኹ። 22፤የአስቆሮቱ፡ያይደለ፡ይሁዳ፦ጌታ፡ሆይ፥ለዓለም፡ሳይኾን፡ራስኽን፡ለእኛ፡ልትገልጥ፡ያለኽ፡እንዴት፡ ነው፧አለው። 23፤ኢየሱስም፡መለሰ፥አለውም፦የሚወደኝ፡ቢኖር፡ቃሌን፡ይጠብቃል፤አባቴም፡ይወደዋል፡ወደ፡ርሱም፡ እንመጣለን፡በርሱም፡ዘንድ፡መኖሪያ፡እናደርጋለን። 24፤የማይወደኝ፡ቃሌን፡አይጠብቅም፤የምትሰሙትም፡ቃል፡የላከኝ፡የአብ፡ነው፡እንጂ፡የእኔ፡አይደለም። 25፤ከእናንተ፡ዘንድ፡ስኖር፡ይህን፡ነግሬያችዃለኹ፤ 26፤አብ፡በስሜ፡የሚልከው፡ግን፡መንፈስ፡ቅዱስ፡የኾነው፡አጽናኝ፡ርሱ፡ዅሉን፡ያስተምራችዃል፥እኔም፡ የነገርዃችኹን፡ዅሉ፡ያሳስባችዃል። 27፤ሰላምን፡እተውላችዃለኹ፥ሰላሜን፡እሰጣችዃለኹ፤እኔ፡የምሰጣችኹ፡ዓለም፡እንደሚሰጥ፡ አይደለም።ልባችኹ፡አይታወክ፡አይፍራም። 28፤እኔ፡እኼዳለኹ፡ወደ፡እናንተም፡እመጣለኹ፡እንዳልዃችኹ፡ሰማችኹ።የምትወዱኝስ፡ብትኾኑ፡ከእኔ፡ አብ፡ይበልጣልና፥ወደ፡አብ፡በመኼዴ፡ደስ፡ባላችኹ፡ነበር። 29፤ከኾነም፡በዃላ፡ታምኑ፡ዘንድ፡አኹን፡አስቀድሞ፡ሳይኾን፡ነግሬያችዃለኹ። 30፤ከእንግዲህ፡ወዲህ፡ከእናንተ፡ጋራ፡ብዙ፡አልናገርም፥የዚህ፡ዓለም፡ገዢ፡ይመጣልና፤በእኔ፡ላይም፡ አንዳች፡የለውም፤ 31፤ነገር፡ግን፥አብን፡እንድወድ፡ዓለም፡ሊያውቅ፥አብም፡እንዳዘዘኝ፥እንዲሁ፡አደርጋለኹ።ተነሡ፤ከዚህ፡ እንኺድ።
ምዕራፍ ፲፮
1፤እንዳትሰናከሉ፡ይህን፡ተናግሬያችዃለኹ። 2፤ከምኵራባቸው፡ያወጧችዃል፤ከዚህ፡በላይ፡ደግሞ፡የሚገድላችኹ፡ዅሉ፡እግዚአብሔርን፡እንደሚያገለግል፡ የሚመስልበት፡ጊዜ፡ይመጣል። 3፤ይህንም፡የሚያደርጉባችኹ፡አብንና፡እኔን፡ስላላወቁ፡ነው። 4፤ነገር፡ግን፥ጊዜው፡ሲደርስ፡እኔ፡እንደ፡ነገርዃችኹ፡ታስቡ፡ዘንድ፡ይህን፡ተናግሬያችዃለኹ።ከእንናንተም፡ ጋራ፡ስለ፡ነበርኹ፡በመዠመሪያ፡ይህን፡አልነገርዃችኹም። 5፤አኹን፡ግን፡ወደላከኝ፡እኼዳለኹ፡ከእናንተም፦ወዴት፡ትኼዳለኽ፧ብሎ፡የሚጠይቀኝ፡የለም። 6፤ነገር፡ግን፥ይህን፡ስለ፡ተናገርዃችኹ፡ሐዘን፡በልባችኹ፡ሞልቷል። 7፤እኔ፡ግን፡እውነት፡እነግራችዃለኹ፤እኔ፡እንድኼድ፡ይሻላችዃል።እኔ፡ባልኼድ፡አጽናኙ፡ወደ፡እናንተ፡ አይመጣምና፤እኔ፡ብኼድ፡ግን፡ርሱን፡እልክላችዃለኹ። 8፤ርሱም፡መጥቶ፡ስለ፡ኀጢአት፡ስለ፡ጽድቅም፡ስለ፡ፍርድም፡ዓለምን፡ይወቅሳል፤ 9-10፤ስለ፡ኀጢአት፥በእኔ፡ስለማያምኑ፡ነው፤ስለ፡ጽድቅም፥ወደ፡አብ፡ስለምኼድ፡ከዚህም፡በዃላ፡ ስለማታዩኝ፡ነው፤ 11፤ስለ፡ፍርድም፥የዚህ፡ዓለም፡ገዢ፡ስለ፡ተፈረደበት፡ነው። 12፤የምነግራችኹ፡ገና፡ብዙ፡አለኝ፥ነገር፡ግን፥አኹን፡ልትሸከሙት፡አትችሉም። 13፤ግን፡ርሱ፡የእውነት፡መንፈስ፡በመጣ፡ጊዜ፡ወደ፡እውነት፡ዅሉ፡ይመራችዃል፤የሚሰማውን፡ዅሉ፡ ይናገራል፡እንጂ፡ከራሱ፡አይነግርምና፤የሚመጣውንም፡ይነግራችዃል። 14፤ርሱ፡ያከብረኛል፥ለእኔ፡ካለኝ፡ወስዶ፡ይነግራችዃልና። 15፤ለአብ፡ያለው፡ዅሉ፡የእኔ፡ነው፤ስለዚህ፦ለእኔ፡ካለኝ፡ወስዶ፡ይነግራችዃል፡አልኹ። 16፤ጥቂት፡ጊዜ፡አለ፥አታዩኝምም፤ደግሞም፡ጥቂት፡ጊዜ፡አለ፥ታዩኛላችኹም፥እኔ፡ወደ፡አብ፡ እኼዳለኹና። 17፤ከደቀ፡መዛሙርቱም፡አንዳንዶቹ፡ርስ፡በርሳቸው፦ጥቂት፡ጊዜ፡አለ፥አታዩኝምም፤ደግሞም፡ጥቂት፡ጊዜ፡ አለ፥ታዩኛላችኹም፤ደግሞ፦ወደ፡አብ፡እኼዳለኹና፡የሚለን፡ይህ፡ምንድር፡ነው፧ተባባሉ። 18፤እንግዲህ፦ጥቂት፡የሚለው፡ይህ፡ምንድር፡ነው፧የሚናገረውን፡አናውቅም፡አሉ። 19፤ኢየሱስም፡ሊጠይቁት፡እንደ፡ወደዱ፡ዐውቆ፡እንዲህ፡አላቸው፦ጥቂት፡ጊዜ፡ አለ፥አታዩኝምም፤ደግሞም፡ጥቂት፡ጊዜ፡አለ፥ታዩኛላችኹ፡ስላልኹ፥ስለዚህ፡ርስ፡በርሳችኹ፡ ትመራመራላችኹን፧ 20፤እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥እናንተ፡ታለቅሳላችኹ፡ሙሾም፡ታወጣላችኹ፥ዓለም፡ግን፡ደስ፡ ይለዋል፤እናንተም፡ታዝናላችኹ፥ነገር፡ግን፥ሐዘናችኹ፡ወደ፡ደስታ፡ይለወጣል። 21፤ሴት፡በምትወልድበት፡ጊዜ፡ወራቷ፡ስለ፡ደረሰ፡ታዝናለች፤ነገር፡ግን፥ሕፃን፡ከወለደች፡በዃላ፥ሰው፡ በዓለም፡ተወልዷልና፥ስለ፡ደስታዋ፡መከራዋን፡ዃላ፡አታስበውም። 22፤እንግዲህ፡እናንተ፡ደግሞ፡አኹን፡ታዝናላችኹ፤ነገር፡ግን፥እንደ፡ገና፡አያችዃለኹ፡ልባችኹም፡ደስ፡ይለዋል፥ደስታችኹንም፡የሚወስድባችኹ፡የለም። 23፤በዚያን፡ቀንም፡ከእኔ፡አንዳች፡አትለምኑም።እውነት፡እውነት፡እላችዃለኹ፥አብ፡በስሜ፡የምትለምኑትን፡ ዅሉ፡ይሰጣችዃል። 24፤እስከ፡አኹን፡በስሜ፡ምንም፡አልለመናችኹም፤ደስታችኹ፡ፍጹም፡እንዲኾን፡ለምኑ፡ትቀበሉማላችኹ። 25፤ይህን፡በምሳሌ፡ነግሬያችዃለኹ፤ነገር፡ግን፥ስለ፡አብ፡ለእናንተ፡በግልጥ፡የምናገርበት፡እንጂ፡ከዚያ፡ ወዲያ፡በምሳሌ፡የማልናገርበት፡ሰዓት፡ይመጣል። 26፤በዚያን፡ቀን፡በስሜ፡ትለምናላችኹ፤እኔም፡ስለ፡እናንተ፡አብን፡እንድለምን፡የምላችኹ፡አይደለኹም፤ 27፤እናንተ፡ስለ፡ወደዳችኹኝ፡ከእግዚአብሔርም፡ዘንድ፡እኔ፡እንደ፡ወጣኹ፡ስላመናችኹ፡አብ፡ርሱ፡ራሱ፡ ይወዳችዃልና። 28፤ከአብ፡ወጥቼ፡ወደ፡ዓለም፡መጥቻለኹ፤ደግሞ፡ዓለምን፡እተወዋለኹ፡ወደ፡አብም፡እኼዳለኹ። 29፤ደቀ፡መዛሙርቱ፦እንሆ፥አኹን፡በግልጥ፡ትናገራለኽ፡በምሳሌም፡ምንም፡አትነግርም። 30፤ዅሉን፡እንድታውቅ፥ማንምም፡ሊጠይቅኽ፡እንዳትፈልግ፡አኹን፡እናውቃለን፤ስለዚህ፥ከእግዚአብሔር፡ እንደ፡ወጣኽ፡እናምናለን፡አሉት። 31፤ኢየሱስም፡እንዲህ፡ብሎ፡መለሰላቸው።አኹን፡ታምናላችኹን፧ 32፤እንሆ፥እያንዳንዳችኹ፡ወደ፡ቤት፡የምትበታተኑበት፡እኔንም፡ለብቻዬ፡የምትተዉበት፡ሰዓት፡ ይመጣል፥አኹንም፡ደርሷል፤ነገር፡ግን፥አብ፡ከእኔ፡ጋራ፡ስለ፡ኾነ፡ብቻዬን፡አይደለኹም። 33፤በእኔ፡ሳላችኹ፡ሰላም፡እንዲኾንላችኹ፡ይህን፡ተናግሬያችዃለኹ።በዓለም፡ሳላችኹ፡መከራ፡ አለባችኹ፤ነገር፡ግን፥አይዟችኹ፤እኔ፡ዓለምን፡አሸንፌዋለኹ።
ምዕራፍ ፲፯
1-2፤ኢየሱስም፡ይህን፡ተናግሮ፡ወደ፡ሰማይ፡ዐይኖቹን፡አነሣና፡እንዲህ፡አለ፦አባት፡ሆይ፥ሰዓቱ፡ ደርሷል፤ልጅኽ፡ያከብርኽ፡ዘንድ፥በሥጋም፡ዅሉ፡ላይ፡ሥልጣን፡እንደ፡ሰጠኸው፥ለሰጠኸው፡ዅሉ፡ የዘለዓለምን፡ሕይወት፡ይሰጣቸው፡ዘንድ፡ልጅኽን፡አክብረው። 3፤እውነተኛ፡አምላክ፡ብቻ፡የኾንኽ፡አንተን፡የላክኸውንም፡ኢየሱስ፡ክርስቶስን፡ያውቁ፡ዘንድ፡ይህች፡ የዘለዓለም፡ሕይወት፡ናት። 4፤እኔ፡ላደርገው፡የሰጠኸኝን፡ሥራ፡ፈጽሜ፡በምድር፡አከበርኹኽ፤ 5፤አኹንም፥አባት፡ሆይ፥ዓለም፡ሳይፈጠር፡ባንተ፡ዘንድ፡በነበረኝ፡ክብር፡አንተ፡በራስኽ፡ዘንድ፡አክብረኝ። 6፤ከዓለም፡ለሰጠኸኝ፡ሰዎች፡ስምኽን፡ገለጥኹላቸው።የአንተ፡ነበሩ፡ለኔም፡ሰጠኻቸው፤ 7፤ቃልኽንም፡ጠብቀዋል።የሰጠኸኝ፡ዅሉ፡ከአንተ፡እንደ፡ኾነ፡አኹን፡ያውቃሉ፤ 8፤የሰጠኸኝን፡ቃል፡ሰጥቻቸዋለኹና፤እነርሱም፡ተቀበሉት፥ከአንተም፡ዘንድ፡እንደ፡ወጣኹ፡በእውነት፡ ዐወቁ፥አንተም፡እንደ፡ላክኸኝ፡አመኑ። 9፤እኔ፡ስለ፡እነዚህ፡እለምናለኹ፤ስለ፡ዓለም፡አልለምንም፡ስለሰጠኸኝ፡እንጂ፤የአንተ፡ናቸውና፤ 10፤የእኔም፡የኾነ፡ዅሉ፡የአንተ፡ነው፡የአንተውም፡የእኔ፡ነው፤እኔም፡ስለ፡እነርሱ፡ከብሬያለኹ። 11፤ከዚህም፡በዃላ፡በዓለም፡አይደለኹም፥እነርሱም፡በዓለም፡ናቸው፥እኔም፡ወዳንተ፡እመጣለኹ።ቅዱስ፡ አባት፡ሆይ፥እነዚህን፡የሰጠኸኝን፡እንደ፡እኛ፡አንድ፡እንዲኾኑ፡በስምኽ፡ጠብቃቸው። 12፤ከነርሱ፡ጋራ፡በዓለም፡ሳለኹ፡የሰጠኸኝን፡በስምኽ፡እኔ፡እጠብቃቸው፡ነበር፤ጠበቅዃቸውም፡መጽሐፉም፡እንዲፈጸም፡ከጥፋት፡ልጅ፡በቀር፡ከነርሱ፡ማንም፡አልጠፋም። 13፤አኹንም፡ወዳንተ፡እመጣለኹ፤በእነርሱም፡ዘንድ፡ደስታዬ፡የተፈጸመ፡እንዲኾንላቸው፡ይህን፡በዓለም፡ እናገራለኹ። 14፤እኔ፡ቃልኽን፡ሰጥቻቸዋለኹ፤እኔም፡ከዓለም፡እንዳይደለኹ፡ከዓለም፡አይደሉምና፡ዓለም፡ጠላቸው። 15፤ከክፉ፡እንድትጠብቃቸው፡እንጂ፡ከዓለም፡እንድታወጣቸው፡አልለምንም። 16፤እኔ፡ከዓለም፡እንዳይደለኹ፡ከዓለም፡አይደሉም። 17፤በእውነትኽ፡ቀድሳቸው፤ቃልኽ፡እውነት፡ነው። 18፤ወደ፡ዓለም፡እንደ፡ላክኸኝ፡እንዲሁ፡እኔ፡ወደ፡ዓለም፡ላክዃቸው፤ 19፤እነርሱም፡ደግሞ፡በእውነት፡የተቀደሱ፡እንዲኾኑ፡እኔ፡ራሴን፡ስለ፡እነርሱ፡እቀድሳለኹ። 20-21፤ዅሉም፡አንድ፡ይኾኑ፡ዘንድ፥ከቃላቸው፡የተነሣ፡በእኔ፡ስለሚያምኑ፡ደግሞ፡እንጂ፡ስለ፡እነዚህ፡ ብቻ፡አልለምንም፤አንተ፡እንደ፡ላክኸኝ፡ዓለም፡ያምን፡ዘንድ፥አንተ፥አባት፡ሆይ፥በእኔ፡እንዳለኽ፡እኔም፡ ባንተ፥እነርሱ፡ደግሞ፡በእኛ፡አንድ፡ይኾኑ፡ዘንድ፡እለምናለኹ። 22-23፤እኛም፡አንድ፡እንደ፡ኾን፟፡አንድ፡ይኾኑ፡ዘንድ፤እኔም፡በእነርሱ፡አንተም፡በእኔ፡ስትኾን፥ባንድ፡ ፍጹማን፡እንዲኾኑ፥የሰጠኸኝን፡ክብር፡እኔ፡ሰጥቻቸዋለኹ፤እንዲሁም፡ዓለም፡አንተ፡እንደ፡ላክኸኝ፡ በወደድኸኝም፡መጠን፡እነርሱን፡እንደ፡ወደድኻቸው፡ያውቃል። 24፤አባት፡ሆይ፥ዓለም፡ሳይፈጠር፡ስለ፡ወደድኸኝ፡የሰጠኸኝን፡ክብሬን፡እንዲያዩ፡እኔ፡ባለኹበት፡የሰጠኸኝ፡ እነርሱ፡ደግሞ፡ከእኔ፡ጋራ፡ይኾኑ፡ዘንድ፡እወዳለኹ። 25፤ጻድቅ፡አባት፡ሆይ፥ዓለም፡አላወቀኽም፥እኔ፡ግን፡ዐወቅኹኽ፡እነዚህም፡አንተ፡እንደ፡ላክኸኝ፡ዐወቁ፤26፤እኔንም፡የወደድኽባት፡ፍቅር፡በእነርሱ፡እንድትኾን፡እኔም፡በእነርሱ፥ስምኽን፡አስታወቅዃቸው፡ አስታውቃቸውማለኹ።
ምዕራፍ ፲፰
1፤ኢየሱስም፡ይህን፡ብሎ፡አትክልት፡ወዳለበት፡ስፍራ፡ወደቄድሮን፡ወንዝ፡ማዶ፡ከደቀ፡መዛሙርቱ፡ጋራ፡ ወጣ፤ርሱም፡ደቀ፡መዛሙርቱም፡በዚያ፡ገቡ። 2፤ኢየሱስም፡ደቀ፡መዛሙርቱም፡ብዙ፡ጊዜ፡ወደዚያ፡ስለ፡ተሰበሰቡ፡አሳልፎ፡የሰጠው፡ይሁዳ፡ደግሞ፡ ስፍራውን፡ያውቅ፡ነበር። 3፤ስለዚህ፥ይሁዳ፡ጭፍራዎችንና፥ከካህናት፡አለቃዎች፣ከፈሪሳውያንም፡ሎሌዎችን፡ተቀብሎ፥በችቦና፡ በፋና፣በጋሻ፡ጦርም፡ወደዚያ፡መጣ። 4፤ኢየሱስም፥የሚመጣበትን፡ዅሉ፡ዐውቆ፡ወጣና፦ማንን፡ትፈልጋላችኹ፡አላቸው። 5፤የናዝሬቱን፡ኢየሱስን፡ብለው፡መለሱለት።ኢየሱስ፦እኔ፡ነኝ፡አላቸው።አሳልፎ፡የሰጠውም፡ይሁዳ፡ ደግሞ፡ከነርሱ፡ጋራ፡ቆሞ፡ነበር። 6፤እንግዲህ፦እኔ፡ነኝ፡ባላቸው፡ጊዜ፥ወደ፡ዃላ፡አፈግፍገው፡በምድር፡ወደቁ። 7፤ደግሞም፦ማንን፡ትፈልጋላችኹ፧ብሎ፡ጠየቃቸው።እነርሱም፦የናዝሬቱን፡ኢየሱስን፡አሉት። 8፤ኢየሱስ፡መልሶ፦እኔ፡ነኝ፡አልዃችኹ፤እንግዲህ፡እኔን፡ትፈልጉ፡እንደ፡ኾናችኹ፡እነዚህ፡ይኺዱ፡ ተዉአቸው፡አለ፤ 9፤ይህም፦ከነዚህ፡ከሰጠኸኝ፡አንዱን፡ስንኳ፡አላጠፋኹም፡ያለው፡ቃል፡ይፈጸም፡ዘንድ፡ነው። 10፤ስምዖን፡ጴጥሮስም፡ሰይፍ፡ስለ፡ነበረው፡መዘዘው፥የሊቀ፡ካህናቱንም፡ባሪያ፡መቶ፟፡ቀኝ፡ዦሮውን፡ ቈረጠ፤የባሪያውም፡ስም፡ማልኮስ፡ነበረ። 11፤ኢየሱስም፡ጴጥሮስን፦ሰይፍኽን፡ወደ፡ሰገባው፡ክተተው፤አብ፡የሰጠኝን፡ጽዋ፡አልጠጣትምን፧አለው። 12፤እንግዲህ፡የሻለቃውና፡ጭፍራዎቹ፡የአይሁድም፡ሎሌዎች፡ኢየሱስን፡ይዘው፡አሰሩት፥ 13፤አስቀድመውም፡ወደ፡ሐና፡ወሰዱት፤በዚያች፡ዓመት፡ሊቀ፡ካህናት፡ለነበረው፡ለቀያፋ፡ዐማቱ፡ነበርና። 14፤ቀያፋም፦አንድ፡ሰው፡ስለ፡ሕዝብ፡ይሞት፡ዘንድ፡ይሻላል፡ብሎ፡ለአይሁድ፡የመከራቸው፡ነበረ። 15፤ስምዖን፡ጴጥሮስም፡ሌላውም፡ደቀ፡መዝሙር፡ኢየሱስን፡ተከተሉ።ያም፡ደቀ፡መዝሙር፡በሊቀ፡ካህናቱ፡ ዘንድ፡የታወቀ፡ነበረ፥ወደሊቀ፡ካህናቱም፡ግቢ፡ከኢየሱስ፡ጋራ፡ገባ፤ 16፤ጴጥሮስ፡ግን፡በውጭ፡በበሩ፡ቆሞ፡ነበር።እንግዲህ፡በሊቀ፡ካህናቱ፡ዘንድ፡የታወቀው፡ሌላው፡ደቀ፡መዝሙር፡ወጣ፥ለበረኛዪቱም፡ነግሮ፡ጴጥሮስን፡አስገባው። 17፤በረኛ፡የነበረችዪቱም፡ገረድ፡ጴጥሮስን፦አንተ፡ደግሞ፡ከዚህ፡ሰው፡ደቀ፡መዛሙርት፡አንዱ፡ አይደለኽምን፧አለችው።ርሱ፦አይደለኹም፡አለ። 18፤ብርድ፡ነበረና፡ባሪያዎችና፡ሎሌዎች፡የፍም፡እሳት፡አንድደው፡ቆሙ፡ይሞቁም፡ነበር፤ጴጥሮስም፡ደግሞ፡ ከነርሱ፡ጋራ፡ቆሞ፡ይሞቅ፡ነበር። 19፤ሊቀ፡ካህናቱም፡ኢየሱስን፡ስለ፡ደቀ፡መዛሙርቱና፡ስለ፡ትምህርቱ፡ጠየቀው። 20፤ኢየስስም፡መልሶ፦እኔ፡በግልጥ፡ለዓለም፡ተናገርኹ፤አይሁድ፡ዅሉ፡በሚሰበሰቡበት፡በምኵራብና፡ በመቅደስ፡እኔ፡ዅልጊዜ፡አስተማርኹ፥በስውርም፡ምንም፡አልተናገርኹም። 21፤ስለምን፡ትጠይቀኛለኽ፧ለእነርሱ፡የተናገርኹትን፡የሰሙትን፡ጠይቅ፤እንሆ፥እነዚህ፡እኔ፡የነገርኹትን፡ ያውቃሉ፡አለው። 22፤ይህንም፡ሲል፡በዚያ፡ቆሞ፡የነበረው፡ከሎሌዎች፡አንዱ፦ለሊቀ፡ካህናቱ፡እንዲህ፡ትመልሳለኽን፧ብሎ፡ ኢየሱስን፡በጥፊ፡መታው። 23፤ኢየሱስም፡መልሶ፦ክፉ፡ተናግሬ፡እንደ፡ኾንኹ፡ስለ፡ክፉ፡መስክር፤መልካም፡ተናግሬ፡እንደ፡ኾንኹ፡ ግን፡ሰለ፡ምን፡ትመታኛለኽ፧አለው። 24፤ስለዚህ፥ሐና282፥እንደ፡ታሰረ፥ወደ፡ሊቀ፡ካህናቱ፣ወደ፡ቀያፋ፡ሰደደው። 25፤ስምዖን፡ጴጥሮስም፡ቆሞ፡እሳት፡ይሞቅ፡ነበር።እንግዲህ፦አንተ፡ደግሞ፡ከደቀ፡መዛሙርቱ፡ አይደለኽምን፧አሉት።ርሱም፦አይደለኹም፡ብሎ፡ካደ። 26፤ጴጥሮስ፡ዦሮውን፡የቈረጠው፡ዘመድ፡የኾነ፡ከሊቀ፡ካህናቱ፡ባሪያዎች፡አንዱ፦በአትክልቱ፡ከርሱ፡ጋራ፡ እኔ፡አይቼኽ፡አልነበረምን፧አለው። 27፤ጴጥሮስም፡እንደ፡ገና፡ካደ፥ወዲያውም፡ዶሮ፡ጮኸ። 28፤ኢየሱስንም፡ከቀያፋ፡ወደገዢው፡ግቢ፡ወሰዱት፤ማለዳም፡ነበረ፤እነርሱም፡የፋሲካ፡በግ፡ይበሉ፡ዘንድ፡ እንጂ፡እንዳይረክሱ፡ወደገዢው፡ግቢ፡አልገቡም። 29፤ስለዚህ፥ጲላጦስ፡ወደ፡ውጭ፣ወደ፡እነርሱ፡ወጥቶ፦ይህን፡ሰው፡ስለ፡ምን፡ትከሱታላችኹ፡አላቸው። 30፤እነርሱም፡መልሰው፦ይህስ፡ክፉ፡አድራጊ፡ባይኾን፡ወዳንተ፡አሳልፈን፡ባልሰጠነውም፡ነበር፡አሉት። 31፤ጲላጦስም፦እናንተ፡ወስዳችኹ፡እንደ፡ሕጋችኹ፡ፍረዱበት፡አላቸው።አይሁድም፦ለእኛስ፡ማንንም፡ልንገድል፡አልተፈቀደልንም፡አሉት፤ 32፤ኢየሱስ፡በምን፡ዐይነት፡ሞት፡ሊሞት፡እንዳለው፡ሲያመለክት፡የተናገረው፡ቃል፡ይፈጸም፡ዘንድ፡ነው። 33፤ጲላጦስም፡እንደ፡ገና፡ወደገዢው፡ግቢ፡ገባና፡ኢየሱስን፡ጠርቶ፦የአይሁድ፡ንጉሥ፡አንተ፡ ነኽን፧አለው። 34፤ኢየሱስም፡መልሶ፦አንተ፡ይህን፡የምትለው፡ከራስኽ፡ነውን፡ወይስ፡ሌላዎች፡ስለ፡እኔ፡ ነገሩኽን፧አለው። 35፤ጲላጦስ፡መልሶ፦እኔ፡አይሁዳዊ፡ነኝን፧ወገኖችኽና፡የካህናት፡አለቃዎች፡ለእኔ፡አሳልፈው፡ ሰጡኽ፤ምን፡አድርገኻል፧አለው። 36፤ኢየሱስም፡መልሶ፦መንግሥቴ፡ከዚህ፡ዓለም፡አይደለችም፤መንግሥቴስ፡ከዚህ፡ዓለም፡ብትኾን፥ወደ፡ አይሁድ፡እንዳልሰጥ፡ሎሌዎቼ፡ይዋጉልኝ፡ነበር፤አኹን፡ግን፡መንግሥቴ፡ከዚህ፡አይደለችም፡አለው። 37፤ጲላጦስም፦እንግዲያ፡ንጉሥ፡ነኽን፧አለው።ኢየሱስም፡መልሶ፦እኔ፡ንጉሥ፡እንደ፡ኾንኹ፡አንተ፡ ትላለኽ።እኔ፡ለእውነት፡ልመሰክር፡ስለዚህ፡ተወልጃለኹ፡ስለዚህም፡ወደ፡ዓለም፡መጥቻለኹ፤ከእውነት፡ የኾነ፡ዅሉ፡ድምፄን፡ይሰማል፡አለው። 38፤ጲላጦስ፦እውነት፡ምንድር፡ነው፧አለው።ይህንም፡ብሎ፡ዳግመኛ፡ወደ፡አይሁድ፡ወጥቶ፦እኔስ፡ አንዲት፡በደል፡ስንኳ፡አላገኘኹበትም። 39፤ነገር፡ግን፥በፋሲካ፡አንድ፡ልፈታላችኹ፡ልማድ፡አላችኹ፤እንግዲህ፡የአይሁድን፡ንጉሥ፡ልፈታላችኹ፡ ትወዳላችኹን፧አላቸው። 40፤ዅሉም፡ደግመው፦በርባንን፡እንጂ፡ይህን፡አይደለም፡እያሉ፡ጮኹ።በርባን፡ግን፡ወንበዴ፡ነበረ።