cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
የኖህ ልጆች
በአዚህ መጽሐፍ ዘንድ የዓለም ሕዝቦች ሁሉ ከኖህ 3 ልጆች ከሴም ካምና ያፌትና ከሚስቶቻቸው ተወልደዋል ይባላል። ይህም በአውሮፓ ውስጥ በብዙዎቹ እስከ 19ኛ ክፍለ ዘመን ድረስ እንደ ታሪካዊ ዕውነት ይቆጠር ነበር። እስከ ዛሬም ድረስ በብዙ አይሁድ፣ እስላምና ክርስቲያን አማኞች ዘንድ ዕውነተኛ ታሪክ ሆኖ ይታመናል።
የሴም ልጆች
የሴማውያን አባት ይባላል።
የያፌት ልጆች
በአንዳንድ የድሮ እና ዘመናዊ አስተያየቶች ዘንድ የያፌት ስም ከሮማውያን አምላክ ዩፒተር ጋር ግንኙነት እንዳለው የሚል ክርክር አቅርበዋል። ከዚህ በላይ ከግሪኩ አፈ ታሪካዊ ቅድማያት ከያፔቶስ ጋር ወይም ከሕንድ አፈ ታሪክ ሰው ከፕራ-ጃፓቲ ጋር ግንኙነት እንደ ነበራቸው የሚሉ ጽፈዋል።
በዮሴፍ ቤን-ማቲትያሁ
thumb|450px|center|በዮሴፉስ የተገኙት መታወቂያዎች በ1ኛ ክፍለ ዘመን የጻፈው ሮማዊ-አይሁድ ታሪከኛ ፍላዊዩስ ዮሴፉስ (ዮሴፍ ቤን-ማቲትያሁ) የአይሁዶች ጥንቶች በሚለው መጽሐፍ ውስጥ (1፣ 6) በዘፍጥረት 10 ላሉት ስሞች በየቀገኑ ለማስታወቅ ከሞከሩት አንድ ነው። እሱ የጻፋቸው መታወቂያዎች ለተከታተሉት ደራሲዎች መሠረት ሆነው እንዲህ ነበሩ ፦
በአቡሊዴስ
የቅዱስ አቡሊዴስ ዜና መዋዕል (226 ዓ.ም.) በብዙ ሮማይስጥና ግሪክ ቅጂዎች ሲገኝ በኦሪት ዘፍጥረት ምዕ. 10 ላሉት ስሞች በየሕዝቡ መታወቂያ ለመስጠት እንደገና ይሞክራል። አንዳንዴ ከዮሴፉስ ውጤት ጋር ተመሳሳይ ቢሆን ልዩነቶቹ ግን ሰፊ ናቸው፣ እነሱም፦
በሄሮኒሙስ
በ382 ዓ.ም. ገዳማ የጻፉት ቅዱስ ሄሮኒሙስ (ጀሮም) በጻፉት ጽሕፈት ዕብራይስጥ ጥያቄዎች በዘፍጥረት የዮሴፉስን መታወቂያዎች በአዲስ ዝርዝር አወጣ። የሄሮኒሙስ ዝርዝር በተግባር እንደ ዮሴፉስ ዝርዝር ይመስላል፤ እነዚህ ልዩነቶች ግን አሉ፦
በኢሲዶሬ ዘሰቪሌ
የኢሲዶሬ መታወቅያዎች ለያፌት ልጆች እንደገና በሂስቶሪያ ብሪቶኑም ይገኛሉ። የኢሲዶሬ መታወቂያዎች ደግሞ ለብዙ ኋለኞች መካከለኛ ዘመን መምህራን መሠረት ሆኑ።
ዘመናዊ ጥያቄዎች
በዘፍጥረት 10 የሚገኘው ትውልድ መጽሐፍ፣ የልጆቹ ስሞች 70 ወይም 72 አገሮችና ቋንቋዎች ሆኑ። ይህ እምነት ለረጅም ዘመን ሳይጠየቅ ተቀበለ። ነገር ግን በቅርቡ ክፍለ ዘመናት የቋንቋ ጥናት ሲመሠረት አዳዲስ ጥያቄዎች በአውሮፓ ተፈጠሩ። ጥያቄዎች የተነሡባቸው ዋን ምክንያቶች፦
በቅዱሳን መጻሕፍት ያልተጠቀሱ የኖህ ልጆች
ከመጽሐፍ ቅዱስ ውጭ ኖኅ ከሴም ካምና ያፌት ጭምር ሌላ ልጅ እንደ ተወለደለት የሚናገሩ ልዩ ልዩ ታሪኮች ይገኛሉ። በነዚህ ምንጮች ዘንድ ተጨማሪው ልጅ የሚወለደው ወይም ከማየ አይህ በፊት፣ ወይም በኋላ (ወይም በውሃው ጊዜ እራሱ) በመሆን ይለያል።
በቁራን ሱራ «ሁድ» ዘንድ (11፡42-43) በመርከቡ እንዳይሣፈር እምቢ ያለ ሌላ ወንድ ልጅ ለ ኖኅ ነበረው። በመርከቡ በመሣፈር ፈንታ እሱ በተራራ ወጣና ሰመጠ። አንዳንድ የእስልምና ጸሐፊ ስሙ ወይም ያም ወይም ከነዓን እንደ ነበር ጽፏል።
በአይርላንድ አፈ ታሪክ ዘንድ፣ በመርከቡ ለመሣፈር ያልተፈቀደ ቢጥ የተባለ ሌላ ወንድ ልጅ ለኖኅ ነበረው። በዚህ ታሪክ መሠረት ቢጥ ከዚያ በኋላ ወደ አይርላንድ ከነቤተሠቡ (በጠቅላላ 54 ሰዎች) ቢፈልሱም፣ ሁላቸው በማየ አይኅ ግን ሰጠሙ።
በ9ኛው መቶ ዘመን ዓ.ም. በተጻፈ የአንግሎ-ሳክሰን ዜና መዋዕል ዘንድ፣ ሼይፍ የዌሰክሽ ሥርወ መንግሥት ቅድማያት ሲባል በመርከቡ ላይ የተወለደ የኖህ አራተኛ ወንድ ልጅ መሆኑ ይነገራል። በ1112 ዓ.ም. ገደማ ዊልያም ኦፍ ማልምዝቡሪ የእንግሊዝ ነገሥታት ትውልድ ጽፎ ግን ይህ ሼይፍ በመርከቡ ላይ ከተወለደው ከኖህ አራተኛው ወንድ ልጅ ከስትሬፊዩስ ዘር እንደ ነበር ብሏል።
ኪታብ አል-ማጋል የተባለው ጥንታዊ አረብኛ መጽሐፍ (ከ«ቄሌምንጦስ መጻሕፍት» መሃል) እንደሚለው የኖህ አራተኛ ወንድ ልጅ ቡኒተር ከማየ አይኅ ቀጥሎ ተወልዶ ሥነ ፈለክም ፈጥሮ የናምሩድ አስተማሪ ሆነ ። ለዚህ ተመሳሳይ ታሪኮች ለኖህ አራተኛ ልጅ የተለያዩ አጠራሮች ሲሰጡት ይታያል። ከነዚህም ጥንታዊው የግዕዝ ሰነድ መጽሐፈ አዳምና ሕይዋን (ስሙ ባርዊን ሆኖ)፤ ጥንታዊው የጽርዕ ሰነድ የመዝገቦች ዋሻ (ዮንቶን)፤ ፕሲውዶ- ('ሐሰተኛ') ሜቶድዮስ በተባለው ሰነድ (ዮኒቱስ )፣ በጽርዕ በ1213 ዓ.ም. የተጻፈው መጽሐፈ ንቡ (ዮናቶን)፤ በዕብራይስጥ በ12ኛው-14ኛው መቶ ዘመን አካባቢ የተጻፈው የይረሕምኤል ዜና መዋዕል (ዮኒጠስ)፣ እና በበርካታ አርሜንኛ ራዕዮች ውስጥ ማኒቶን ይባላል። ከዚህም በላይ ስለ ኖህ 4ኛ ወንድ ልጅ ተመሳሳይ ታሪኮች በጸሐፊዎቹ ጴጥሮስ ኮሜስቶር በ1152 ዓ.ም. ገደማ (ዮኒጡስ)፣ ጎድፍሬይ ዘቪቴርቦ 1177 ዓ.ም. (ኢሆኒቱስ)፤ ሚካኤል ሶርያዊው 1188 ዓ.ም. (ማኒቶን)፤ አቡ ሳሊኅ አርመናዊው 1200 ዓ.ም. ገደማ (አቡ ናይጡር)፤ ያዕቆብ ቫን ማይርላንት 1232 ገደማ (ዮኒቱስ)፤ አብርሃም ዛኩቶ 1496 ዓ.ም. (ዮኒኮ) እና ይሒኤል ቤን ሰሎሞን ሃይልፕሪን 1689 ዓ.ም. ገደማ (ዩኒኩ)።
ማርቲን ዘኦፓቫ (1240 ዓ.ም. ገደማ)፣ የሚራቢሊያ ዑርቢስ ሮማይ ኋለኛ ቅጂዎች፣ እና የጆቫኒ ዲ ማሪንዮላ ክሮኒኮን ቦሄሞሩም (1347 ዓ.ም.) ሁላቸው ሲስማሙ፣ ወደ ጣልያን አገር ፈልሶ ሥነ ፈለክን ፈጥሮ ናምሩድንም ያስተማረው የኖህ አራተኛ ወንድ ልጅ ያኑስ ነበረ (የሮማ አረመኔው አምላክ 'ያኑስ' ሆነ ለማለት ነው)።
በመነኩሴው አኒዮ ዳ ቪቴርቦ ዘንድ (1490 ዓ.ም.)፣ በግሪኮች ዘመን (~300 ዓክልበ) በባቢሎን የጻፈው ታሪከኛ ቤሮሶስ ለኖኅ ከማየ አይኅ በኋላ 30 ልጆች እንደ ተወለዱለት ጽፎ ነበር። ከነዚህም መካከል ቱዊስኮን፣ ጵሮሜጤዎስ፣ ያፔቶስ፣ ማክሮስ፣ «16 ቲታኖች»፣ ክራኖስ፣ ግራናዎስ፣ ውቅያኖስ እና ቲፌዮስ የተባሉ ወንድ ልጆች በስም ይጠቀሳሉ። ደግሞ የኖኅ ሴት ልጆች አራክሳ «ታላቂቱ»፣ ሬጊና፣ ፓንዶራ፣ ክራና እና ጤቲስ ይባላሉ። ነገር ግን አኒዮ ያገኘው ሰነድ የቤሮሶስ ሳይሆን ሐሰተኛ መሆኑ ዛሬ አይጠረጠርም ።
የውጭ ድረገጾች
*
ውሻ በቀደደው ጅብ ይገባል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የወረርሽኞች ዝርዝር
በጣም ብዙ ወረርሽኞች ተከስተዋል።
1602-2000
መደብ:ሕክምና መደብ:ታሪክ
የኪርኮፍ ጅረት ህግ
የኪርኮፍ ጅረት ህግ በኤሌክትሪክ ፍሰት ውስጥ ካሉ ወሳኝ ህጎች ውስጥ አንዱ ነው።
ሁለቱን ወንበዴ በአንድ ዘዴ
ሁለቱን ወንበዴ በአንድ ዘዴ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለቱን ወንበዴ በአንድ ዘዴ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ሁለት ወፍ ባንድ ድንጋይ።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሁለቴ ሰላምታ አንዱ ለነገር ነው
ሁለቴ ሰላምታ አንዱ ለነገር ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው። ==ትርጉም== ከመጠን ያለፈ ልወደድ ባይነት ለነገር ነው።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ድሀ ሲቀማጠል ከወገቡ ቀምጠል
ድሀ ሲቀማጠል ከወገቡ ቀምጠል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ ሲቀማጠል ከወገቡ ቀምጠል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ነሐሴ ፱
ነሐሴ ፱  ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፫፻፴፱ ኛው ቀን ሲሆን የክረምት ወቅት ፵፬ኛው ቀን ነው።   ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፳፯ ቀናት ሲቀሩ፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፳፮ ቀናት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
መደብ:ዕለታት
{{ወራት}}
ውሻ በበላበት ይጮሀል
ውሻ በበላበት ይጮሀል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሻ በበላበት ይጮሀል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሌውኪ
ዩሊዩስ ቄሣር እንደ ተረከው ለውኪ ከሊንጎናውያንና ሴኳኒ ነገዶች ጋራ ስንዴ ለሮሜ ሥራዊት በ66 ዓክልበ. ያስረክቡ ነበር። ሉካን ደግሞ ለውኪ ጦርን በመጣል ጎበዞች መሆናቸውን ጠቀሰ። በ12 ዓ.ም. በይፋ ወደ ጋሊያ ቤልጊካ ክፍላገር በሮሜ መንግሥት ተጨመሩ።
መደብ:የአውሮፓ ታሪክ መደብ:ፈረንሣይ መደብ:ብሔሮች
ክላይፔዳ
300px|thumb|ክላይፔዳ 2006 ዓም ክላይፔዳ የሊትዌኒያ ከተማ ነው።
መደብ:ሊትዌኒያ መደብ:የአውሮፓ ከተሞች
ላይኛ ሶርብኛ
thumb|ሶርብኛ (ላይኛና ታችኛ) የሚገኝበት ሥፍራ ላይኛ ሶርብኛ በምሥራቅ ጀርመን አገር የሚገኝ ቋንቋ ሲሆን የፖሎኛ ቅርብ ዘመድ ነው። 40,000 የሚያሕሉ ተናጋሪዎች አሉት።
መጽሐፈ ሲራክ
መጽሐፈ ሲራክ ከጌታችን ከመድኃኒታችን ከእየሱስ ክርስቶስ መወለድ ሁለት መቶ አመት ቀደም ብሎ በእብራይስጥ ልሳን በሰምዖን ቤን ኤልኤዜር ቤን ሲራክ የተፃፈ ሲሆን በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን ዘንድም መጽሐፉ ከመፅሀፍ ቅዱስ ከብሉይ ኪዳን መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።
«እግዚአብሔር መድኃኒትን ከምድር ፈጥሯልና አዋቂ ሰው ባለ መድኃኒትን አይንቀውም። ታምራቱን ያወቁ ዘንድ ውሃ በእንጨት የጣፈጠ አይደለምን? በታምራቱ ይከበሩ ዘንድ እግዚአብሔር ለሰዎች ጥበብን ሰጣቸው። በመድኃኒቱ ያድናቸዋል በሽታቸውንም ያርቅላቸዋል። በሚያድኑ ገንዘብ ከነሳቸው መድኃኒት ያደርጋሉ እሱም ለሀገር ፍቅርን ያመጣል።» ፴፰፡፬-፰።
እግዚአብሐር ፈጠረ ሥራያተ እምነ ምድር ወብእሲሰ ጠቢብ ኢይሜንኖ። አኮኑ ብዕፅ ጥዕመ ማይ ከመ ያእምሩ ኅይሎ። ወውእቱ ወሀቦሙ ለእጓለ እምሕያው ጥበበ፤ ከመ ይከበሩ በሰብሐቲሁ። ወቦቱ ይፌውሶሙ ወያሴስል ኲሎ ሕማሞሙ። እምውስቴቱ ይገብሩ ሥራያተ በዘ ይፌውሱ ወውእቱ ያመጽእ ስላመ ለብሔር።
[[ስዕል:3-apoch-1-cr.pdf|thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ  በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች   ማንበብ ይችላላሉ|page=66]]
መደብ:አዋልድ መጻሕፍት
ጸሎተ ምናሴ
የምናሴ ጸሎት በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን መጽሐፍ ቅዱስ ከብሉይ መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።
ሆድ ሲያውቅ ዶሮ ጠዋት
ትርጉም፦
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጸሎተ ምናሴ
[[ስዕል:3-apoch-1-cr.pdf|thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ  በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች   ማንበብ ይችላላሉ|page=86]]
መደብ:አዋልድ መጻሕፍት
ሁለት ሆነው የተናገሩት በመሬት የቀበሩት
ሁለት ሆነው የተናገሩት በመሬት የቀበሩት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት ሆነው የተናገሩት በመሬት የቀበሩት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መልሶ ይወጣል።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አሊያንዛ FC
thumb|right
የዊሶን ሽክርክረ ነፋስ
የዊሶን ሽክርክረ ነፋስ የአውስትራሊያዊው ሳይንስ ሊቅ ዶ/ር ማክስ ዊሶን የውኃ መፍጠሪያ ፈጠራ ነው።
ይኸው ፈጠራ ንጹሕ፣ የሚጠጣ ውኃ ከከባቢ አየር ማውጣት ይችላል። ይህ የሚቻለው በቅዝቃዛ ማራገቢያ ነው። ማራገቢያው ከአየሩ ይልቅ ቅዝቃዛ ስለ ሆነ፣ በከባቢው አየር በሰፊ የሚገኘው የውሃ እንፋሎት ወደ ፈሳሽነት ይለወጣል። ይህም እንኳን በድርቅ አገር ወይም በበረሃ ይሠራል። የዊሶንም መሳሪያ በአንድ ቀን ውስጥ 10,000 ሊተር ንጹሕ ውኃ ማስገኘት ስለሚችል ፣ «ምድረ በዳ ወደ ገነት ሊቀይር ይችላል» የሚል ተስፋ አለ።
ዶ/ር ዊሶን እንዳለ፣ «በአየሩ ውስጥ የሚገኘው ውኃ መጠን ለተግባራዊ ምክንያት ሁሉ ያልተወሰነ ነው። (በከባቢ አየር) ታችኛው 1 ኪሎሜትር ለብቻው 1,000,000,000,000,000 ያህል ሊተር ውሃ አለበት፣ ያውም በጥቂት ሰዓት ውስጥ ይገለበጣል። 'የዊሶን ሽክርክረ ነፋስ' ወይም 'የማክስ ውኃ ከአየር መፍጠሪያ' የትም ቦታ፣ ምንጊዜም፣ ድርቅ ቢኖርም ባይኖርም፣ በቂ ውኃ ማስገኘት ያስችላል።»
ቀላዋ
300px|thumb|ቀላዋ ቀላዋ (Maesa lanceolata) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
ትልቅ ቊጥቋጦ እስከ 7 ሜትር ይደርሳል። ታላላቅ ቅጠልና ቀይ-ቡናማ ልጥ አለው። ቅጠሉ ቢሰበር ቡናማ ሙጫ ይወጣል።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
በደጋ ጫካዎች ተራ ነው። በፈሳሽ ዳርና በጫካ ዳር ይገኛል። በአፍሪካ፣ ደቡብ አረቢያና ማዳጋስካር ይገኛል።
የተክሉ ጥቅም
ቢጫ ክብ ፍሬዎች ዘይት ይሰጣል፣ ይህም ዘይት አዲስ ሸክላ ለመደፈን ትልንም ለመግደል ይጠቀማል።
የቅጠሉ ውጥ ለአሣ መርዝ ነው፤ ዛጎል ለበስንም ይገድላል።
የኮሶ ትልን ለማስወጣት፣ የቀላዋ ሥር ተደቅቆ በውሃ ይጠጣል።
ለእባብ ነከስ፣ የቀለዋ ቅጠል ይኘካል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:ኮሶ በሽታ
ክልዩቼቭስካያ ሶፕካ
መደብ:ተራሮች መደብ:ሩስያ
3 July
3 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 26 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
1937
1937 አመተ ምኅረት
ነገሩ ነው እንጅ ቢላዋ ሰው አይጎዳም
ነገሩ ነው እንጅ ቢላዋ ሰው አይጎዳም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የቱርክ ሰንደቅ ዓላማ
የቱርክ ሰንደቅ ዓላማ (ቱርክኛ፡ Türk bayrağı) በቀይ መደብ መካከል ላይ ነጭ የጨረቃ እና ኮከብ ምልክት ያለው ነው። ባንዲራው የኦቶማን መንግሥትን ምልክቶች ይጠቀማል።
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ቱርክ
ሲን-ሻር-ኢሽኩን
ከ እስከ    ዓክልበ. የአሦር ንጉሥ ነበረ።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ሌሶቶ
ሌሶቶ (ሶጦኛ፦ /ልሱቱ/) በደቡብ አፍሪቃ የምትገኝ ሀገር ስትሆን ከደቡብ አፍሪካ ጋር ድንበር አላት።
ታሪከ
መደብ:ደቡባዊ አፍሪቃ
ነገሩ ነው እንጅ ጩቤ ሰው አይጎዳም
ነገሩ ነው እንጅ ጩቤ ሰው አይጎዳም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ውሻ የጌታውን ጌታ አያውቅም
ውሻ የጌታውን ጌታ አያውቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሻ የጌታውን ጌታ አያውቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አውስትራልያ
አውስትራሊያ ከ7ቱ ክፍለ ሀገራት በደቡብ በኩል የአለም ካርታ አቀማመጥ በታስማንያ ደሴት፣በትንንሽ ደሴቶች በሕንድ ውቅያኖስ እና ሰላማዊ ውቅያኖስ፤ ኢንዶኔዥያ፣ ምስራቅ ቲሞር፣ ፓፑዋ ኒው ጊኒ በሰሜን፤ የካንጋሮ መገኛ የሆነች አገር ናት።
መደበኛው ቋንቋ እንግሊዝኛ ሲሆን በቀበሌኛ ከሌሎች አገራት እንግሊዝኛ ትንሽ ይለያል።
ራግቢ እና ክሪኬት የተወደዱ እስፖርት ጨዋታዎች ናቸው። የአውስትራሊያ ባህል ሰዎች ሁሉ በእኩልነት በማድረጉ ይታወቃል። ከጥንታዊ ኗሪዎች አንዳንድ ተጽእኖ ለምሳለ ቡመራንግ (የሚጣል ምርኳዝ) ወይም ዲጀሪዱ (የሙዚቃ መሣሪያ) አስተዋጽኦ በባህሉ አቅርቧል። አውስትራሊያ ደግሞ ለሰፊ አገር ቤትና ስለ ካንጋሮና ስለ ሌሎች ልዩ እንስሳት ታውቋል።
በግብረ ሰዶማውያን የተሞላች እና የወደቁ መላዕክትን የምታስወግድ ሀገር ነች ኦባማ ያሉ የወደቁ መላእክት አውስትራሊያን ግብረ ሰዶማዊ እንድትሆን ረድተዋቸዋል።አዲሱ የዓለም ሥርዓት አውስትራሊያን በእጅጉ ጎድቷል እናም እርዳታ ያስፈልገዋል፣ አሜሪካ፣ ጀርመን፣ ሆላንድ እና ኪርጊስታን እንዲሁ።
ተረፈ ኤርምያስ
ተረፈ ኤርምያስ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን መጽሐፍ ቅዱስ ከብሉይ መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።
አውስትራልያ
*
ተረፈ ኤርምያስ
[[ስዕል:3-apoch-1-cr.pdf|thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ  በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች   ማንበብ ይችላላሉ|page=87]]
መደብ:አዋልድ መጻሕፍት
ሁለት ሞት መጣ ቢለው አንዱን ግባ በለው አለ
ሁለት ሞት መጣ ቢለው አንዱን ግባ በለው አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
የማይቀርን ነገር አምኖ መቀበል ይገባል።
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ኮሪይኛ
ኮሪይኛ (한국어 / 韓國語 / ሃን ጉክ ኧ) የኮርያ (ስሜንና ደቡብ) መደበኛ ቋንቋ ነው።
ተናባቢዎች
가 (ጋ)
나 (ና)
다 (ዳ)
라 (ራ) (ላ)
마 (ማ)
바 (ባ)
사 (ሳ)
아 (ዓ) (ንጋ)
차 (ቻ)
카 (ካ)
타 (ታ)
파 (ፓ)
하 (ሃ)
አናባቢዎች
아 (ኣ)
야 (ያ)
어 (አ)
여 (የ)
오 (ኦ)
요 (ዮ)
우 (ኡ)
유 (ዩ)
으 (እ)
이 (ኢ)
ዘይቤዎች
안녕하세요! (ኣን ኘንግ ሃ ሴ ዮ!) = ሰላምታ!
안녕하십니까! (ኣን ኘንግ ሃ ሲፕ ኒ ካ?) = ሰላምታ!
감사합니다. (ጋም ሳ ሃፕ ኒ ዳ) = አመሰግናለሁ
고맙습니다. (ጎ ማፕ ስፕ ኒ ዳ) = አመሰግናለሁ
예. (ዬ) = አዎ
네. (ኔ) = አዎ
안녕히 가세요. (ኣን ኘንግ ሂ ጋ ሴ ዮ) = ደህና ይሁኑ!
안녕히 계세요 (አን ኘንግ ሂ ግዬ ሴ ዮ) = ደህና ይሁኑ!
미안해요. (ሚ ኣን ሄ ዮ) = ይቅርታ
죄송합니다. (ጅፄ ሶንግ ሃፕ ኒ ዳ) = ይቅርታ
천만에요. (ቸን ማን ኤ ዮ) = ችግር የለም
축하합니다! (ቹክ ሃ ሃፕ ኒ ዳ!) = ጎበዝ!
생선, 물고기 (ሴንግ ሰን፥ ሙል ጎ ጊ) = ዓሣ
물 (ሙል) = ውኃ
불 (ቡል) = እሳት
쌀 (ሣል) = ሩዝ
도시 (ዶሲ) = ከታማ
저녁 (ቸ ኘክ) = ማታ
사랑 (ሳ ሪንግ) = ፍቅር
사랑합니다. (ሳ ሪንግ ሃፕ ኒ ዳ) = እወዶታለሁ
남자 (ናም ቻ) = ሰው
여자 (የ ቻ) = ሴት
월요일 (月曜日 ; ፀርዮኢል) = ሰኞ
화요일 (火曜日 ; ሗዮኢል) = ማክሰኞ
수요일 (水曜日 ; ሱዮኢል) = ሮብ
목요일 (木曜日 ; ሞክዮኢል) = ሐሙስ
금요일 (金曜日 ; ግምዮኢል) = ዓርብ
토요일 (土曜日 ; ቶዮኢል) = ቅዳሜ
일요일 (日曜日 ; ኢርዮኢል) = እሑድ
하루 / 일일 / 1일 (ሃሩ / ኢሪል) = አንድ ቀን.
일년 / 1년 (ኢል ኘን) = አንድ አመት
십년 / 10년 (ሲብ ኘን) = 10 አመታት
백년 / 100년 (ቤክ ኘን) = 100 አመታት
1/ 일/ 하나 (ኢል / ሃና) = አንድ
2/ 이/ 둘/ 두 (ኢ / ዱል / ዱ) = ሁለት
3/ 삼/ 셋/ 석 (ሳም / ሴት / ሰክ) = ሶስት
4/ 사/ 넷 / 넉 (Sa / Net / Neok) = አራት
5/ 오/ 다섯 (о / Da seot) = አምስት
6/ 육/ 여섯 (Yuk / Yeo seot) = ስድስት
7/ 칠/ 일곱 (Chil / Ilgob) = ሰባት
8/ 팔/ 여덟 (Pal / Yeo deolb) = ስምንት
10/ 십/ 열 (Siv/Yeol) = አሥር
11/ 십일/ 열하나 (Sib il / Yeol Ha Na) = አሥር አንድ
12/ 십이/ 열둘 (Sib i / Yeol Dul) = አሥር ሁለት
13/ 십삼/ 열셋 (Sib Sam / Yeol Set) = አሥር ሶስት
14/ 십사/ 열넷 (Sib Sa / Yeol Net) = አሥር አራት
15/ 십오/ 열다섯 (Sib O / Yeol Da Seot) = አሥር አምስት
16/ 십육/ 열여섯 (Sib Yuk / Yeol Yeo Seot) = sixteen
17/ 십칠/ 열일곱 (Sib Chil / Yeol il gob) = seventeen
18/ 십팔/ 열여덟 (Sib Pal / Yeol Yeo Deolb) = eighteen
19/ 십구/ 열아홉 (Sib Gu / Yeol A Hob) = nineteen
20/ 이십/ 스물 (i Sib / S Mul) = Twenty
21/ 이십일/ 스물하나 (i Sib il / S Mul ha na) = Twenty one
30/ 삼십/ 서른 (Sam Sib / Seo Reun) = thirty
40/ 사십/ 마흔 (Sa Sib / Ma Heun) = Forty.
50/ 오십/ 쉰 (O Sib / Sheen) = Fifty.
60/ 육십/ 예순 (Yuk Sib / Yesun) = Sixty.
ነገሬ በሆዴ መንገዴ ባመዴ
ነገሬ በሆዴ መንገዴ ባመዴ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
70/ 칠십/ (Chil sib / ) = Seventy
ሁለት ሞግዚት ያለው ህጻን ያለጥርጥር በእሳት ይቃጠላል
ሁለት ሞግዚት ያለው ህጻን ያለጥርጥር በእሳት ይቃጠላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት ሞግዚት ያለው ህጻን ያለጥርጥር በእሳት ይቃጠላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ባለሙያ በዛ ጎመን ጠነዛ ከሚለው አባባል ጋር አብሮ የሚሄድ ነው። ለስራ መሪ እንደሚያስፈልግ እና የኮሚቴ ስራ ለውድቀት እንደሚጋብዝ የሚያሳይ ነው።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
80/ 팔십/ 여든 (Pal Sib / Yeo Deun) = Eighty
90/ 구십/ 아흔 (Gu Sib / A Heun)= Ninety.
100/ 백/ 온 (በክ / ኦን) = መቶ
101/ 백일 (በክ ኢል) መቶ አንድ
110/ 백십 (በክ ሲብ) መቶ አስር
ኮባ
right|200px|thumb| የእንሰት ዝግጅት፣ 1882 ዓ.ም. ኮባ (ጉናጉና ወይም እንሰት) ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ለምግብነት የሚጠቅም የተክል አይነት ሲሆን ለምግብ የሚያገለግለው ስር እንሰት በመባል ይታወቃል። ብዙ የኮባ አይነቶች በአፍሪካ ደጋማ ክፍሎች ይብቀሉ እንጂ በለማዳ እጽዋትነት እየበቀለ ለምግብነት የሚያገለግለው በኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ነው። የኮባ ተክል በጥንቱ የግብጽ ስልጣኔ ይበቅል እንደነበር ማስረጃ አለ።
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
111/ 백십일 (በክ ሲብ ኢል) መቶ አስር አንድ
ነገሬ በሆዴ መንገዴ ባመዴ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
1, 000 /천 /즈믄 (ቾን / ስው ምውን) = ሺህ
1, 001 / 천일 (Cheon il)
1, 010 / 천십 (Cheon Sib)
ኮባ
የኮባ ቅጠል ዳቦ ለመጋገርና ቃጫ ለመስራት ሲያገለግል እንሰት የተሰኘው ስሩ ደግሞ ለቆጮ፣ ለቡላና መሰል ምግቦች መስሪያነት ያገለግላል። ኮባ ከሌሎች ተክሎች በተለየ መልኩ ዳገታማ ቦታ ላይ ስለሚበቅል ለተራራማ ቦታወች የተመቻቸ ተክል ነው። ሌላው ጥሩ ጸባዩ ድርቅን መቋቋሙ ነው። አንድ የኮባ ተክል ከተተከለ በኋላ ከ4-5 ዓመት ውስጥ ለምግብነት ይደርሳል። እያንዳንዱ የኮባ ስር (እንሰት) እስከ 40 ኪሎግራም ዱቄት ይወጣዋል።
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
1, 111 / 천백십일 (Cheon Baek Siv il)
ኮባ
የኮባ ተክል በሁሉም የኢትዮጵያ አካባቢ ይኑር እንጂ በአሁኑ ወቅት ለምግብነት የሚያገለግለው በደቡባዊ ምዕራብ የአገሪቱ ክፍል ነው። ተመራማሪወች የዚህ ምክንያቱ በጥንቱ ዘመን የኮባ ተክል ለምግብነት በሁሉ የኢትዮጵያ ክፍል ዘመን ያገለግል ነበር ሆኖም ግን እርሻና የዓዝርዕት ተክል እየተሰፋፋ ሲሄድ የኮባ ምግብነት እየተረሳ ሄደ።
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
10, 000 / 만 (Maan) / 일만 (il Maan)
10, 001 / 만일 (Maan il) / 일만일 (il Maan il)
11, 000 / 만천 (Maan Cheon) / 만일천 (Maan il Cheon)
100, 000 / 십만 (Sib Maan)
1, 000, 000 / 백만 (Baek Maan) / 일백만 (il Baek Maan)
10, 000, 000 / 천만 (Cheon Maan) / 일천만 (il Cheon Maan)
100, 000, 000 / 억 (Eok) / 일억 (Il Eok)
1, 000, 000, 000, 000 / 조 (Jo) / 일조 (il jo)
10, 000, 000, 000, 000, 000 / 경 (Kyeong) / 일경 (i Kyeong)
1992년/1992年 (Cheon Gu Baek i Sib i Nyeon)
누구 (Nu gu) = ማን
사람 (Sa ram) = የሰው ልጅ
መጽሐፈ ሶስና
መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን መጽሐፍ ቅዱስ ከብሉይ መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
친구들 (Chin gu deul) = ጓደኛ
መጽሐፈ ሶስና
[[ስዕል:3-apoch-1-cr.pdf|thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ  በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች   ማንበብ ይችላላሉ|page=91]]
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
독일어 (Dok il eo), 게르만 (German) = ጀርመንኛ (도이치[Do i Chi)]
መጽሐፈ ሶስና
መደብ:አዋልድ መጻሕፍት
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
프랑스어 (France eo) = ፈረንሳይኛ (프랑셰즈)
영어 (Yeong eo) = እንግሊዝኛ / 잉글리시(Ing geul Ri Si)
다리 (Da ri) = ድልድይ
기차 (Gi Cha) = ባቡር
철교 (Cheol Gyo) = የባቡር መንገድ
러시아 (Reo si a) / 노서아 (No seo a) / 아라사 (A Ra Sa) = ሩሲያ / 모스크바 (Mo s K Ba) = መስኮብ
미국 (Mi Guk) / 아메리카합중국 (America Hab jung guk) = USA / አሜሪካ
일본 (il Bon) = ጃፓን. 도쿄 / 동경[東京] (Do kyo / Dong Kyeong) = ቶክዮ
중국 (Jung kuk) = ቻይና. 베이징 / 북경[北京] (Beijing / Buk Kyeong) = በይጂንግ
모로코 (Mo ro Ko) = ሞሮኮ. 라바트 (Ra ba t) = ራባት
ውሻን በርግጫ ማለት እንካ ስጋ ማለት
ውሻን በርግጫ ማለት እንካ ስጋ ማለት የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሻን በርግጫ ማለት እንካ ስጋ ማለት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኮሪይኛ
ዘይቤዎች
대한민국 (Dae han Min guk) / 한국 (Han guk) = ደቡብ ኮርያ
서울 (Seo ul) = Seoul
독도 (Dok ko) = Dokko Island
조선민주주의인민공화국 (Jo seon Min ju ju e in min gong hwa gook) / 북한 (Buk han) = ስሜን ኮርያ
(서울특별시 (Seoul Yeuk Byeol Si) = Seoul metropolitan City
고기 (Go gi) = ሥጋ
별 (Byeol) = ኮከብ
설탕 (Seol Tang) = ስኳር
민주주의 (Min ju ju e) = ዲሞክራሲ
공산주의 (Gong san ju e) / 빨갱이 (Bbal gaeng i) = ኮሙኒስት
대한민국 만세! (Dae Han Min Guk Manse!) = ኮርያ ለዘላለም!
에티오피아 만세 ! (Ethiopia Manse!) = ኢትዮጵያ ለዘላለም!
나는 평화를 사랑하죠. (Na Neun Pyeong Hwa Reul Sa rang ha Jyo) = እኔ ሰላም እወዳለሁ
4 July
4 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 27 ቀን ማለት ነው።
ማይክሮሶፍት
ማይክሮሶፍት ኮርፖሬሽን ዓለም-አቀፍ የቴክኖሎጂ ድርጅት ነው። እንደ ጁላይ 2006 እ.ኤ.አ. ማይክሮሶፍት 71,553 ሠራተኞች በ102 ሀገሮች ሲኖረው፣ ዓመታዊ ገቢው 44.28 ቢሊየን የአሜሪካን ዶላር ነው። እጅግ በጣም ብዙ የሚሆኑ ሶፍትዌሮችን ማምረትና ማዳበር ዋና ዓላማው ነው። ዋና መስሪያቤቱ በሬድመንድ፣ ዋሽንግተን፣ አሜሪካ የሚገኝ ሲሆን፣ ታዋቂ ምርቶቹ ማይክሮሶፍት ዊንዶውስ ስርአተ ክወና እና ማይክርሶፍት ኦፊስ ግሴት ሶፍትዌር ያጠቃልላሉ። ከሶፍትዌሮች ሌላ፥ ኤም.ኤስ.ኤን.ቢ.ሲ የኬብል ቴሌቪዥን፥ ኤም.ኤስ.ኤን. ዌብሳይት፥ ማይክሮሶፍት ኢንካርታ የኢንተርኔት መዝገበ ዕውቀት፥ የቤት መዝናኛ እና ሌሎችም ምርቶችና አገልግሎቶችን ያቀርባል።
4 July
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ማይክሮሶፍት
መደብ:ኮምፒዩተር
4 July
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ንጉስ ፋህድ
ፋህድ ቢን አብዱል አዚዝ አል-ሳውድ (አረብኛ:فهد بن عبد العزيز آل سعود) የሳውዲ አረቢያ ንጉስ እና ጠቅላይ ሚኒስትር ነበሩ።
መደብ:መሪዎች መደብ:ሳዑዲ አረቢያ
ሁለት ቁና ሰጥቼ አንድ ጥንቅል
ሁለት ቁና ሰጥቼ አንድ ጥንቅል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ባጐረስኩ እጄን ተነከስኩ።
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሹ-ኒኑዓ
ሹ-ኒኑዓ በአሦር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ ለ14 ዓመታት (ከ1590 እስከ 1576  ዓክልበ. ገደማ) የአሦር ንጉሥ ነበረ። አንዳንድ ዘመናዊ ሊቃውንት ስሙን «ኪዲን-ኒኑዓ» ብለው ያንብቡታል።
ሹ-ኒኑዓ የባዛያ ልጅ ሲባል ቀዳሚው ሉላያ «የዲቃላ ልጅ» ወይም «የማንም ልጅ ያልሆነ» ይባላል፤ ስለዚህ ሉላያ ነጣቂ ወይም እንደራሴ እንደ ነበር ይታስባል።
የሹ-ኒኑዓ ተከታይ ልጁ 2 ሻርማ-አዳድ እንደ ነበር ይላል። ከዚህ ዘመን ምንም ሥነ ቅርስ ወይም ሌላ መረጃ የለንም።
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ውሽማዋን ብታይ ባልዋን ጠላች
ውሽማዋን ብታይ ባልዋን ጠላች የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውሽማዋን ብታይ ባልዋን ጠላች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መጽሐፈ ባሮክ
መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን መጽሐፍ ቅዱስ ከብሉይ መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።
[[ስዕል:3-apoch-1-cr.pdf|thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ  በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች   ማንበብ ይችላላሉ|page=92]]
መደብ:አዋልድ መጻሕፍት
5 July
5 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 28 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ነገሬ በከንፈሬ
ነገሬ በከንፈሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አጥናፍሰገድ ኪዳኔ
አጥናፍሰገድ ኪዳኔ አዲስ አበባ ዑራኤል አካባቢ ኅዳር ፲፮ ቀን ፲፱፻፵፬ ዓ.ም ተወለደ። ዕድሜው ለትምሕርት ሲደርስ ረፒ በልዕልት የሻሸወርቅ አዳሪ ትምሕርት ቤት፤ አዲስ አበባ በዳግማዊ ምኒልክ እና አስፋ ወሰን ትምሕርት ቤቶች ተምሯል።
= ሥራዎች=
አጥናፍሰገድ በጋዜጠኝነትና በአሳታሚነት እንድ "ጦቢያ"፣ "ጥቁር ደም" እና "ታይታኒክ" የተባሉ ጋዜጣዎች ላይ የሠራ ሲሆን በመጽሐፍት ረገድ ደግሞ ከዚህ በፊት በትርጉም ሥራ አምስት መጻሕፍቶችን እና አንድ ልብ ወለድ ድርሰቱን ለአንባብያን ያቀረበ ጸሐፊ ነው።
ልብ ወለድ
ሌዮኔ የተሰኘው ይህ ድርሰቱ በወንጀል፤ በፍቅር፤ በጀብድ፤ በፖለቲካና የሀገር ፍቅር ስሜት የተሞላ ድርሰት ሲሆን፤ ቁም ነገሩ ጥንታዊ የሆኑ የኢትዮጵያ ቅርሳ ቅርሶች ቀ.ኃ.ሥ. ከሥልጣን ከወደቁበት ጊዜ ጀምሮ በአንዳንድ ራስ ወዳድ ግለሰቦች እና ባለሥልጣናት እየተሰረቁ በአውሮፓ የጥንታዊ ዕቃዎች ገበያ ላይ እንደዋሉና እየዋሉ መሆኑ ላይ ሲሆን፤ ሴራው ዓፄ ኃይለ ሥላሴቢሮ ጠረጴዛ ላይ ይቀመጥ የነበረው ከወርቅ የተሠራው የአንበሳ ቅርጽ ከፕረዚዳንቱ ቢሮ ተሰርቋል፡ ወደውጭም አውጥቶ ገበያ ላይ ለማዋል እነኛ ራስ ወዳድ ግለሰቦች ከውጭ ዜጎች ጋር ስለሚጎነጉኑት ሴራ እና በዚያውም አኳያ የሀገር ፍቅር ያላቸው አውሮፓ በስደት የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ግለሰቦች ይኼ ትልቅ የሀገር ቅርስ ከኢትዮጵያ እንዳይወጣ የሚያደርጉትን ጥረት ያካትታል።  አጥናፍሰገድ፤ እግረ መንገዱን በደርግ ጊዜ ዋናው ተዋናይ 'አናርኪስት' ተብሎ ከ'አብዮት' ጥበቃ ካድሬዎች ሲሸሽ በዚያ ጊዜ ባገር ላልነበርን እና ለአዲሱ ትውልድ አንባብያን በቃላት የሚቀርጽልን ሁኔታ እውን እዚያው እንደነበርን ያህል ያደርገዋል። እኒያስ ብልሕና ተንኮለኛ ንጉሠ ነገሥት፤ ለካስ የምስጢር የስዊስ ባንክ ቁጥራቸውን የደበቁት እዚያው እተሰረቀው አንበሳ ቅርጽ ላይ ኖሯል! (አያደርጉትም ብለው ነው?)
ደራሲው አንዳንዴ ደግሞ ምርጥ እና አስቂኝ አባባሎችን በመቀላቀል አንባቢውን ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻው ገጽ ድረስ ሳይጨርስ እንዳያስቀምጥ የሚያደርግ የጽሑፍ ባለችሎታ እንደሆነ ሌዮኔ ጥሩ ምስክር ነው። ለምሳሌ፤- "አስፋው ሲጋሩን እያጤሰ ግሩምን ሲያዳምጥ ...የእሥራኤል አገር ጅብ የሰማው ተረት ድንገት ትዝ አለው። 'እሥራኤል አገር ነው አሉ። ሰዎች ሬሳ ተሸክመው ይሄዳሉ። ታዲያ መንገድ ላይ አያ ጅቦ ያገኛቸውና ወዴት እንደሚሄዱ ይጠይቃቸዋል። ሰዎቹም የሞተ ዘመዳቸውን ለመቅበር መሆኑን ይነግሩታል። አያ ጅቦም የሞተ ሰው መቀበሩን እንደማያውቅ ሆኖ በመደንገጥ ራሱን ይይዝና "ልንቀብረው?" ይላቸዋል። ሰዎቹም ግራ ተጋብተው "አዎ ንልቀብረው!" በማለት ይመልሱለታል። በዚህ ጊዜ አያ ጅቦ "ከምትቀብሩት ለምን አትበሉትም?" ይላቸዋል። በጅቡ አነጋገር የተናደዱት ሀዘነተኞች "የሞተ ሰው ሲበላ የት ነው ያየኸው?" ብለው ወደሱ ሲሄዱበት ቆም ይልና "...እሺ እናንተ ካልበላችሁት ለምን ለሚበላ አትሰጡትም?" አላቸው።"
በሌላ ቦታ ደግሞ፤- "...የዘጠኝ ዓመቷ ሠናይት የአስራ ሦስት ዓመቱ አስፋው ቆሎ መያዙን ስታይ ወዲያው ፈገግ ብላ..አቀርቅራ በጥርሷ ጥፍሯን እየነከሰች "አስፊቲ! እስቲ በናትህ ቆሎ ስጠኝ" ትለዋለች። የሠናይት አራዳ መሆን ቢያስገርመውም ጥያቄውን ቸል ብሎ ለመሄድ ግን አላስቻለውም። ከዚያም ቶሎ ብሎ የግራ እጁን ሱሪ ኪሱ ውስጥ ከከተተ በኋላ የተናገርችውን እንዳልሰማ ዓይነት "ቆሎ ስጠኝ?"..አለ። አስፋው ሱሪ ኪሱ ውስጥ ያቆየውን ግራ እጁን ባዶውን ካወጣ በኋላ በኩራት ስሜት "በእጄ መስጠት ትቻለሁ። ከፈለግሽ መጥተሽ ከኪሴ ውሰጂ" አላት። በደስታ የተዋጠችው ሠናይት ወደአስፋው እየሄደች "ምን ቸገረኝ ጠራርጌ ነው የምወስድልህ!" ብላ እጇን ሱሪ ኪሱ ውስጥ ከተተችው። ኪሱ ውስጥ ግን ያገኘችው የጓጓችለትን ቆሎ አልነበረም። የያዘችው ለስላሳና ጠንካራ ነገር ቆሎ ያለመሆኑን ያረጋገጠችው በድንጋጤ በድን ሆኖ የምታየው አስፋው ከት ብሎ በመሳቁ ነበር።"
=ዋቢ ማስታወሻዎች= መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች
አለቃ ታየ
right|thumb|200px| አለቃ ታዬ የአለቃ ታየ ገብረማርያም ልደት በዘመነ ወንጌላዊ ሉቃስ፣ ኅዳር ፳፩ ቀን ፲፰፻፶፫ ዓ/ም። ይህም አፄ ቴዎድሮስ በነገሡ በሰባተኛው ዓመት መሆኑ ነው።
በጣና ሐይቅ በስተምስራቅ በምትገኘው ልዩ ስሟ ይፋግ ተብላ በምትታወቀው መንደር የተወለዱት አለቃ ታየ በልጅነታቸው ወራት ወላጆቻቸውን በማጣታቸው፣ የእናታቸው ወንድም ትግራይ ይኖሩ ስለነበር አጎታቸውን ፍለጋ ወደ ትግራይ ያመራሉ። እዚያም እንደደረሱ አጎታቸውን ስላጡዋቸው ወደ ኢየሩሳሌም ለመሄድ አቅደው ምፅዋ ደረሱ። ምፅዋ ይገኝ በነበረው የስዊድናውያን ሚሲዮን ትምህርት ቤት ውስጥ መጽሐፍ ቅዱስን ማጥናት የጀመሩትም ያኔ ነበር።
በዚያው ትምህርት ቤት ውስጥ መጽሐፍ ቅዱስን ለመጀመርያ ጊዜ ወደ ኦሮምኛ የተረጎሙት ኦኔሲሞስም ይማሩ ነበር። እምኩሉ በተባለው በዚህ ትምህርት ቤት ለብዙ ዓመታት የወንጌልን ቃል ከተማሩ በኋላ ወደ ትውልድ አገራቸው ጎጃም ተመለሱና የግዕዝ ቅኔ ትምህርት ቤት ገቡ። ቅኔውን ከሙሉ አገባቡ ጋር አሳምረው ከዘረፉ በኋላ አለቃ የሚለውን ከፍተኛ ማዕረግ አግኝተው እንደገና ምፅዋ በመመለስ በተማሩበት እምኩሉ ትምህርት ቤት በመምህርነት አገለገሉ ።
«ሞዐ አንበሳ ዘዕምነገደ ይሁዳ፣ ዳግማዊ ምኒልክ ሥዩመ እግዚአብሔር ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ። አለቃ ታየ ገብረማርያም የሚባል ምጥዋ የነበረ ሀይማኖቱን እኛ መርምረነዋልና ማንም አንዳች አይበለው በሀይማኖት ነገር ። በኅዳር ወር በስድስተኛው ቀን ፲፰፻፺፩ ዓ/ም በወረኢሉ ከተማ ተፃፈ ።»
ከዚህ በኋላ ወደ ቤጌምድር ተመልሰው ሥራቸውን ቀጠሉ። ዳሩ ግን አሁንም «የታዬ ሀይማኖት የፈረንጅ ነው። ንጉሡ ሳያውቁ ነው ማህተም የሰጡት።» የሚሉ ከሳሾች በመነሳታቸው እንደገና ተከሰው ግብፃዊው ሊቀ-ጳጳስ አቡነ ማቴዎስ ፊት ቀረቡ። አቡነ ማቴዎስም ጉባዔ ከተው አለቃ ታዬን ካስጠሩ በኋላ «አንት አህያ ! ሀይማኖትህ ምንድነው?» በማለት ሲጠየቁዋቸው፤ አለቃም «እኛን አህያ የሚያስብለን እናንተን በመሾማችን ነው።» ብለው ስለመለሱ፣ ነገሩ እየከረረ መጥቶ ንጉሠ ነገሥቱ ፊት ድረስ ደረሰ። ዳግማዊ ምኒልክም አለቃንም ሊቀ-ጳጳሱንም ገስጸው ነገሩን ካበረዱት በኋላ ወደ ቤጌምድር መልሰው ላኩዋቸው። ወድያውኑም እንዲህ የሚል ደብዳቤ ደረሳቸው፦
«ሞዐ አንበሳ ዘዕምነገደ ይሁዳ ዳግማዊ ምኒልክ ሥዩመ እግዚአብሔር ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ። ይድረስ ከአለቃ ታዬ፣ እንደምን ሰንብተሀል? ከንምሳ መንግሥት ተልከው የመጡ ሰዎች ወደ ሀገራቸው ለመሄድ በጎጃም በኩል ወጥተዋል። ነገር ግን በኢትዮጵያ ቋንቋ የተፃፉ የጥንት መፅሐፍት በአገራችን አሉ ያንን የሚያውቅ ብልህ ሰው ይሂድና እንዲመለከት ይሁን ብለውኛል። አንተ የዚያን ሀገር ባህል ለምደኸዋልና እናንተ ዘንድ በደረሱ ጊዜ አንተም ከነሱ ጋር አብረህ ሂድ። መጋቢት ፱ ቀን ፲፰፻፺፯ ዓ/ም አዲስ አበባ ከተማ ተፃፈ።
ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ 'የሕይወት ታሪኬ' በሚለው መፅሐፋቸው ይህኑኑ ሁኔታ እንዲህ ገልጠውታል፦ «የጀርመን መንግሥት የግዕዝ ቋንቋ የሚያስተምር አንድ ሊቅ ይሰጠኝ ብሎ ዓፄ ምኒልክን በለመነ ጊዜ ስመ-ጥሩውን ሊቅ አለቃ ታዬን መርጠው ሰደዱዋቸው። በጀርመን መንግሥት ሦስት ዓመት ሙሉ የግዕዝ ቋንቋ አስተምረው ኒሻን ተሸልመው ወደ ኢትዮጵያ ሲመለሱ፣ ዓፄ ምኒልክም ኒሻን ሸልመው የአባታቸውን አገር ሰጥተው ወደ ቤጌምድር ሰደዱዋቸው።
አለቃ ታዬ በአውሮፓ አኅጉር በቆዩበት ጊዜ ብዙ ሀገራትን ጎብኝተዋል። የሚከተለው ከግል ማስታዋሻ ደብተራቸው የተገኘ ነው።
ማክሰኞ ግንቦት ፳፪ ቀን ፲፰፻፺፯ ዓ/ም
በዚህ ቀን ሌሊቱን ስንሄድ አድረን ማለዳ ሲቂልያ በ፮ ሰዓት ደረስን። ስንሄድ ውለን ማታ በ፯ ሰዓት ኒያፓል ገብተን አደርን። ሲቂልያ የኢጣልያ ክፍል ናት እርስዋም ቃሮዳን የምታህል ታላቅ ደሴት ናት። ከተሞቿም በባሕር ዳር ተሠርተው እጅግ የሚያምሩ ናቸው። ኒያፓልም በባሕር ዳር የተሠራ የጥንት የጣልያን ነገሥታት ከተማ ነው። ዛሬ ግን ራሱ ከተማው ሮማ ነው።
ቅዳሜ ግንቦት ፳፮ ቀን ፲፰፻፺፯ ዓ/ም
አለቃ በጀርመን ቆይታቸው ከዓፄ ምኒልክ ጋር እየተፃፃፉ በግዕዝ የተፃፉትን መፅሐፍት ከመሰብሰብና ከመመርመር በተጨማሪ አማርኛንና ግዕዝን በበርሊን ዩኒቨርሲቲ አስተምረዋል።
«.....እኔ ያስተማርኩዋቸው አማርኛና ግዕዝ ያነባሉ ይፅፋሉ። ...ደህና ሰዎች ናቸው ....የጃንሆይ መልክተኛ ብለው አክብረውና አፍቅረው ይዘውኛል ...ከአገር ናፍቆት በቀር የጎደለብኝ ነገር የለም ......ለጥበባቸው ፍፃሜ የለውም ....በየዕለቱ አዲስ ነገር አያለሁ .....አዲስ ነገር እሰማለሁ።»
«ጃንሆይ ከአገርዎ ልጆች ወደ አውሮፓ ሰደው ቢያስተምሩ መልካም በሆነ ....የያጆንና የሞሮኮ መንግሥት ሰው እየሰደዱ አስተማሩ ....ይህን አይቼ ለአገሬ መንግሥት ቅንአት እንደ እሳት በላኝ ....ምንኮ አደርጋለሁ ? አዝኘ ወደ መቃብር እወርዳለሁ .....የጃንሆይ ብር እንዲሰለጥን (እንዲለመድ ማለታቸው ነው) የፊተኛውን ብርና አሞሌ ያጥፉ .....»
በማከታተልም በግንቦት ወር ፲፰፻፺፱ ዓ/ም እንዲህ የሚል ደብዳቤ ለንጉሠ ነገሥቱ ፃፉ፦
«...እኛ ሀበሾች በመንፈሳዊና በሥጋዊ ጥበብ ወደፊት የማንገፋበት ምክንያት ምን ይሆን? ብሎ ለሚጠይቅ ሕዝቡ ሁሉ ባይማርና የወንጌልን ስብከት በብዙው ባይሰማ እውነተኛ እውቀትና አፍቅሮ-ቢጽ፣ ትህትና ቢጠፋ ነው .....ባገራችን ጥቂት ዕውቀት ያላቸው ሰዎች በመከበር ፈንታ ስለሚሰደቡና ስለሚዋረዱ ስለሚጠቁም የሚያውቁትን ጠቃሚ የጥበብ ሥራ ትተው በቦዘን መኖርን መረጡ።»
«የአዳምን ልጆች ሁሉ የፈጠረ አድልዎ የሌለበት አንድ ልዑል እግዚአብሔር ነው። ላንዱ ወገን ሕዝብ ሙሉ ላንዱ ጎደሎ ልብ አልፈጠረም .....እንዲህ ከሆነ ስለምን ያውሮፓና የእስያ ልጆች ካፍሪካ ክፍልም ጥቂቶች ብልሀተኞች ሲሆኑ ....እኛ ሀበሾች መፅሐፍ ቢማሩ፣ 'ኮቸሮ ለቃሚ'፤ ብር እና ወርቅ ቢሠሩ፣ 'ቀጥቃጭ፣ ቡዳ'፤ እንጨት ቢሠራ፣ 'አናጢ፣ እንጨት ቆርቋሪ'፤ ቆዳ ቢፍቅ 'ጥንበ-በላ፣ ፋቂ' እየተባለ ስም እየተሰጠው ስለሚሰደብ የጥበብ ሥራ ጠፋ። ስለዚህ ጉዳይ ጃንሆይ አስበው እንዲህ ያለው ነገር በአዋጅ እንዲከለከል፣ ሰዎች እንዲከበሩ ቢያደርጉ በሌላ መንግሥት ስምና መልክ በተቀረጸ ገንዘብ (የማሪያ ተሬዛ ብር ማለታቸው ነው) ከመገበያየት በጃንሆይ መልክና ስም ገንዘብ እንዲወጣ ቢያደርጉ ነፃ መንግሥትም ራሱን የቻለና የተምዋላም ይሆናል።»
ይህ ደብዳቤ ከተፃፈ ከአራት ወር በኋላ ጥር ፲፯ ቀን ፲፱፻ ዓ/ም ዓፄ ምኒልክ የትምህርትን አስፈላጊነትና የሥራን ክቡርነት ያካተተውን፤ «ሠራተኛን በሥራው የምትሰድብ ተወኝ» የሚለውን አስደንጋጭና ብርቱ አዋጅ አወጁ።
ከጀርመን አገር ሲመለሱ የኢትዮጵያን ሦስተኛ ደረጃ የክብር ኮኮብ ኒሻን የተሸለሙት አለቃ ታዬ፣ በቤጌምድር እንደገና ታላቅ ተቃውሞ ተነሳባቸው። የአገሩ ገዢ የነበሩት ራስ ወልደጊዮርጊስ አቦዬም (በኋላ ንጉሥ) የሚከተለውን ደብዳቤ ሰደዱላቸው፦
«የተላከ ከራስ ወልደጊዮርጊስ፤ ይድረስ ከአለቃ ታዬ እንዴት ሰንብተሀል? እኔ እግዚአብሔር ይመስገን ደህና ነኝ። ዝም ብለህ ተቀመጥ ስንልህ እንደዚህ ያል ትምህርት ከየት ነው ያመጣኸው? በምን ተጣላኝ እንዳትል! በ ፲፱፻፫ ዓ/ም ኅዳር ፳፬ ቀን ተፃፈ።»
በቀረቡት ክሶች ላይ ከፍተኛ ክርክር ተደርጎ ሊቀ-ጳጳሱ ከመሳፍንቱና ከባልደረቦቻቸው ጋርዔ በመሆን አለቃ ታዬን ከገሰፁ በኋላ በነፃ ቢለቁዋቸውም፤ በነፃ መለቀቃቸው ያበሳጫቸው ካህናት የንጉሠ ነገሥቱ ባለ ሙሉ ሥልጣን እንደራሴ ለነበሩት ለራስ ተሰማ ናደው አቤት በማለታቸው ያለ ሕግ ወደ ታላቁ ወህኒ ቤት እንዲገቡ ተደረገ።
ከጥቂት ጊዜ እሥራት በኃላ ተፈተው በቁም እሥር እንዲቆዩ ተደርገው፣ በ፲፱፻፲፪ ዓ/ም ለመንግሥት አማካሪነት ተመርጠው መሥራት ጀምረው ነበር። ምሁሩ አለቃ ታዬ ነሐሴ ፲፭ ቀን ፲፱፻፲፮ ዓ/ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ።
በቀብራቸው ወቅት እህታቸው ወይዘሮ ላቀች አምነህ እንዲህ ሲሉ ተቀኙላቸው
ከወህኒ ቤት አስረው የዘጉበት ሳንቃ ብሎ ተናግሮ ነው የወንጌል ቃል ይብቃ
የወንጌልን ስራት ተማሩ ቢላቸው
ትልቁም ትንሹም ሁሉም ደደብ ናቸው
አሉት ጸረ ማርያም መልስ ቢሳናቸው
እውቀትና ምግባር ጉድጓድ ተከተተ
አራት ነው እንጂ መች አንድ ሰው ሞተ
ወዝውዘው ወዝውዘው ጣሉት እንደ ዝሆን
ያው ወደቀላቸው ይበሉት እንደሆን
ከጨለማ መሀል ቢወጣ ብርሀን
ዋቢ ጽሑፍ
መደብ:አለቃ ታየ
ሚዙሪ
thumb|300px
ሚዙሪ ከአሜሪካ 50 ክፍላገራት 1ዱ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ሁለት ባላ ትከል አንዱ ሲስበር ባንዱ ተንጠልጠል
ሁለት ባላ ትከል አንዱ ሲስበር ባንዱ ተንጠልጠል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት ባላ ትከል አንዱ ሲስበር ባንዱ ተንጠልጠል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
"ሁሉን እንቁላልክን ባንድ ቁና አታስቀምጥ" ከሚለው የእንግሊዝኛ አባባል ጋር ይሄዳል። ባንዱ ስትከስር በሌላው እንድታንሰራራ ከወዲሁ አቅድ እንድታወጣ የሚመክር ተርትና ምሳሌ ነው።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ማልታ
ማልታ በሜድትራኒያን ባሕር ውስጥ የሚገኝ ደሴት አገር ነው።
መደብ:የአውሮፓ አገራት
የቀበጠ እንትን ቅቤ ቀቡኝ ይላል
የቀበጠ እንትን ቅቤ ቀቡኝ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የቀበጠ እንትን ቅቤ ቀቡኝ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ውጣ ያለው ብር ግርግዳ ሲፍቅ ያድራል
ውጣ ያለው ብር ግርግዳ ሲፍቅ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውጣ ያለው ብር ግርግዳ ሲፍቅ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
መጽሐፈ ጥበብ
መጽሐፈ ዕዝራ ሱቱኤል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተከርስቲያን መጽሐፍ ቅዱስ ከብሉይ መጻሕፍት የሚፈረጅ ነው። ለማንበብ እታች ይጫኑ።
[[ስዕል:3-apoch-1-cr.pdf|thumb|left|300px| የሚያዩት ገጽ ላይ ወይም እዚህ ላይ 1 በመጫን የመጽሐፉን  ገጾች   ማንበብ ይችላላሉ|page=93]]
መደብ:አዋልድ መጻሕፍት
King's School, Witney
The King's School በራሱ የሚተዳደር ከፊል አለማዊ ትምህርት የሚሰጥበት የክርስትያን ትምህርት ቤት ነው። የሚገኘውም በWitney፣ Oxfordshire፣ እንግሊዝ ነው። የOxfordshire Community Churches (OCC) አባል ነው።  በመጨረሻ የBridge Schools Inspection ምርመራ ባደረገበት ጊዜ ትምህርት ቤቱ 163 ተማሪዎች ነበሩት።
ታሪክ
The King’s School በ1984 እ.ኤ.አ. በOCC አብያተ ክርስትያናት ቡድኑ ተከፈተ፣ በመጀመሪያ የሰጠው ትምህርት Accelerated Christian Education (የተፈጠነ የክርስትና ትምህርት) ስርዓቱ ነበረ። ከ1984 ጀምሮ እስከ 1989 ድረስ ትምህርት ቤቱ በተለያዩ ቦታዎች ተዘዋውሮ ነበር። ትምህርት ቤቱ በመጀመሪያ የተከፈተው Merrifield house ሲሆን በኋላ ወደ Scout Houses ቀየረ እንዲሁም Cotswold Wildlife Park ላይ ለትንሽ ጊዜ የነበረ ሲሆን አሁን ወደ አለበት ቦታ ተዘዋወረ። ትምህርት ቤቱ በWitney በሚገኘው New Yatt Road በተባለው መንገድ ላይ ይገኛል።
ከትምህርት ውጭ ተግባራት
ትምህርት ቤቱ ከሰጡት ትምህርቶች ውጭ የተለያዩ አሳታፊ ፕሮግራሞች ሲኖሩት እነርሱም Sports Day (የስፖርቶች ቀን) እና Expressive Arts Week (የገላጭ-ጥበባት ሳምንት) ናቸው።
የፋሲካ ትሪሜስተር መጨረሻ ላይ ሲኒየር ተማሪዎቹ ለዓመታዊው Expressive Arts Week ክስተቱ ለአንድ ሳምንት መደበኛ ትምህርት የላቸውም።
ተማሪዎቹ የተለያዩ ቋንቋዎችን እንዲማሩ ለመርዳት ትምህርት ቤቱ ወደ ጀርመን ወይም ወደ ፈረንሳይ ሊሄዱበት የሚችሉበት የጉዞ ዕድል ይሰጣል፣ እንዲሁም በY11 (መጨረሻው ክፍል) ጊዜ በተለያዩ ሀገራት እንደ ዛምቢያ ወይም ህንድ ተማሪዎቹ የበጎ ሥራ ሊሰጡ የሚችሉባቸው ጉዞዎች አሉ።
ምንጮች
መደብ:ትምህርት መደብ:እንግሊዝ
ዊልየም ረንኲስት
የ[[አሜሪካ 16ኛ የፍርድቤት አስተዳዳሪ|thumbnail|350px|right]] ዊልየም ረንኲስት (ከኦክቶበር 1፣ 1924 እስከ ሴፕቴምበር 3፣ 2005) አሜሪካዊ የህግ አማካሪ፣ ፖለቲከኛ፣ የህግ አማካሪ በመጨረሻም የአሜሪካ 16ኛ የፍርድ ቤት ፕሬዝዳንት ነበሩ።
መደብ:የአሜሪካ መሪዎች
የሒሳብ ታሪክ
የሒሳብ ታሪክ ተብሎ በመጠራት የሚታወቀዉ የጥናት ክፍል በዋናነት የሚያተኩረዉ ስለ ቀድሞ የሂሳብ ግኝቶች ሲሆን ስለ ሂሳባዊ አሰራሮች እና በቀድሞ ጊዜ የነበረዉን የሂሳብ አመለካከቶች ነዉ። ጥንታዊ የሂሳብ ጽሁፎች በተወሰነ ቦታዎች ብቻ መታወቅ ችለዉ ጥቅም ላይ ዉለዉ ነበረ ፤ ከነዚህም ውስጥ የባቢሎን Plimpton 322የባቢሎናውያን (1900 ክ.ል.በ.)የሸክላ ፅሁፎች በቅርፃ ቅርፅ መልክ የተፃፉ-clay tablets Written in Cuneiform script ፤ የጥንታዊ ግብጽጥንታዊ ግብፅ  ዕውቅና ያለው ማህደር   Rhind Mathematical Papyrus ወይንም(Ahmes Papyrus) (1200 – 1800 ክ.ል.በ.) ይጠቀሳሉ እነዚህም በጥንት እና በስፋት ከታወቁት የስነ ቁጥር እና የስፋት፤ የትልቅነት የቅርፅ ሂሳቦች (basic arithmetic and geometry) ቀጥሎ የታወቀውን የፋይታጎሪአን እርጉጥ “Pythagorean theorem” ያትታሉ። https://en.wikipedia.org/wiki/File:Euclid-proof.jpg
- የሒሳብ ጥናት ይሄ የሒሳብ ጥናት እንደ አንድ የትምህርት ክፍል ከPythagoreans (የፓይታጎረስ ደቀመዝሙራን) እንደተጀመረ ይታውቃል፣ ስሙንም «mathematics»  ከግሪክኛ ቃል (mathema),  ተወስዶ ትርጎሜዉም «subject of instruction» የመመሪያዎች ትምህርት እንደ ማለት ነዉ። ግሪኮች የሂሳብን አሠራር በፅሁፍ ሲያስፋፉ፤ቻይናዎች የቁጥር ዲጂቶችን ቦታ አቀማመጥ ዘዴ “place value system” አሳይተዋል፡ ፡ ህንዳዊ አረቦችም በቁጥር ህግ እና ኦፐሬተር ጥቅም ሲያሳዩ እስከ አሁንም በጥቅም ላይ ውሎል፤ በታዋቂዎቹ ዐረቦችም  በእስልምና ሒሳብ የሚታወቅ አሠራር ወደ አውሮፓ አስፋፍቷል፤ እንዲሁም ከዘመናት በኋላ በአዲሲቱ ኢጣሊያህዳሴ ማበቡን ቀጥሎል።
ሒሳባዊ አስተሳሰብ ምንጩ ከቁጥሮች ከመጠን እና ከቅርጾች ነዉ (space, structure, and change) ነ። አንድ ሁለት እና ብዙ፤ ነገር ግን ከዚህ በላይ ለይተዉ በማያዉቁ ቋንቋዎች መኖ ለቁጥር በጊዜ ኂደት ለቁጥር በጊዜ ሂደት እየተለወጠ መምጣት ማሳመኛ ነዉ። ከስዋዚላንድ የሌቦምቦ፤ ከኮንጎ ወንዝ ናይል ወንዝ አካባቢ ኢሻንጎ የአጥንት (Ishango bone) ላይ ምልክቶች የእንግሊዝ ትላልቅ የድንጋይ አቀማመጦች ጥንታዊ የሒሳብ ቀመሮችን ሳይዙ እንደማይቀር ታምኖል።
ይሁንና አሳማኝነት ያላቸዉ የባቢሎን፤ የግብጽ እናም ከዛ ቀጥሎ ያሉት ናቸዉ።https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Plimpton_322.jpg/375px-Plimpton_322.jpg የባቢሎን ከመስጴጦምያ የአሁኑ ኢራቅ ከሱመር እስከ ሄለናዊያን ያለዉን ጊዜ ያመለክታል የግብጽ ሒሳብ በግብጻዊያን ቋንቋ የተጻፈን ያመለክታል፤ የግሪኮች -ሄለናውያን ሂሳብ ከፍልስፍናው ሰው ሚለተስ ቴልስ  ጊዜ ጀምሮ እሰከ አቴንስ የትምህርት መዐከል መዘጋት ድረስ ያለውን ጊዜ ያመለክታል። የቻይናዎች የአረቦች ከዚያም የመካከለኛዉ ዘመን አዉሮፓ የሒሳብ እዉቀት በልጽጎ  ለህዋ ሳይንስ ለምህንድስና፤ ለንግድ እናም በኮምፒውተር ሳይንስ በዲጂታል ጨዋታዎች ዲዛይን(game theory) በስታቲስቲክ እና በመሳሰሉት  እየተጠቀምንበት ይገኛል።
በዚህም ሒሳብ እንደ የስድስት ወር የጨረቃ  የጊዜ መቁጠሪያየብቸኛ  ቁጥሮች የተካታታይነታቸው ስርዐት ፣ የክብ 360 ከፍታዎች360 (60 x 6)  ፣ የ60 ደቂቃ የአንድ ሰአት አከፋፈል፤የአየር ትንበያ ዘዴ -complex system of meteorology፤ የስፋት ቀመሮች፤ የቃላት እንቆቅልሾች የቁጥሮች ብዜት ሰንጠረዥ ከሂሳባዊ ቅርፆች ጋር ያላቸው ዝምድና እና ከክፍፍሎች ጋር፤ የዜሮ ምልክት እንደ የባዶ ዲጂት ቦታ መያዣ፤ ከግምቶች፤ድግግሞሽ፤ ከማረጋገጫዎች እይታ በመነሳት እርጉጦች ላይ መድረስ -use of inductive reasoning፤ ከላይ ወደ ታች በመውረድ የመድረሻ ሀሳብ ላይ መድረስ -deductive reasoning. እነዚህንም በመጠቀም ለጥያቄዎች መልስ ለሚሆኑ ገለፃዎች እና ማረጋጫ እርጉጦቸቸ ላይ መድረስ ችለው በአሁን ጊዜም በልዩ ሁኔታ ቀጥሎል።
ሂሳብ እና ማህበረሰቡ በጥቂቱ
ከታዋቂ እና የሒሳብን አሰራር ካስፋፉ ሒሳባዉያን መካከልም፡የሳሞሱ ፋይታጎራ-Pythagora of Samos ፣የፐርሺያው መሀመድ ኢብን ሙሳ አል-ካሪዝም-Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī፣ የመጀመሪያው እውነተኛ የሂሳብ ሰው የተባለው ቴልስ ፤ ሳሞስ፤ ፕላቶ፤ ኡዋዶከስ፤ አርስቶትል፤ ኢኩሊድ፤ የሳይራከሱ አርኬሚድስ፤ ኤራስተሄንስ፤ ሂፕራከስ፤ ፕቶለሚ፤ ፊቦናኪ፣ ኒዉተን፤ ሌይበንዝ፤ ኡለር፤ ላግራንጀ፤ ላፕላስ፤ ጋዉስ ተጠቃሽ ናቸዉ።
መደብ:ሒሳብ
ሁለት ባላ ትከል አንዱ ሲነቀል ካንዱ ተንጠልጠል
ሁለት ባላ ትከል አንዱ ሲነቀል ካንዱ ተንጠልጠል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት ባላ ትከል አንዱ ሲነቀል ካንዱ ተንጠልጠል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
"ሁሉን እንቁላልክን ባንድ ሰፌድ አታስቀምጥ" ከሚለው የእንግሊዝኛ አባባል ጋር ይሄዳል።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ነገር ለበለጠ ውድማ ለመለጠ
ነገር ለበለጠ ውድማ ለመለጠ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቆንጆ መውደድ
«ቆንጆ መውደድ» የሰላማዊት ገብሩ ነጠላ ዘፈን ነው። ዘፈኑ ከዮሃንስ ትኳቦ ካወጣው ዘፈን «ፈውሲ ልቢ» ዜማውን የወሰደ ነው። የሙዚቃ ቪድዮ ኪሮግራፈር አብዮት /ካሳነሽ/ ደመቀ እና የካሜራና ኤዲቲንግ ባለሙያ ፍሬዘር ታዬ ናቸው።
ባህላዊ ቪዴዮ በዩቱብ
ጉግሣ
ራስ ጉግሣ በኢትዮጵያ ዘመነ መሳፍንት ከ1792 እስከ 1817 ዓም ድረስ የበጌምድር ራስ፣ የየጁ ስርወ መንግስት እንደራሴ ነበሩ። የመርሶ ባሬንቶ እና የራስ ዓሊጋዝ እኅት የከፈይ ልጅ ነበሩ።
በእንግላንድ ተጓዥ ናታንየል ፒርስ ጽሑፍ መሠረት፣ ወልደ ሚካኤል የሚል የክርስትና ስም ተቀበሉ። ዘመናቸው የሥርወ መንግሥቱ ጫፍ ተብሏል።
ከሴት ልጆቻቸው አንዲቱ ለደጃዝማች መሩ ዘደምቢያ፣ ሌላይቱም ሂሩት ለደጃዝማች ኃይለ ማርያም ተጋባች።
ዜና መዋዕሎች እንደሚሉ፣ ጉግሣ የበጌምድር ራስ በሆኑ ጊዜ ዋና ከተማቸውን በተራሮች ከጎንደር 60 ኪሎሜትር ወደ ደቡብ ምሥራቅ ሌቦ በተባለ ሥፍራ አደረጉት። ጉግሣ እንደራሴ እየሆኑ፣ ከበጌምድር መኳንንት መሬትን ያዙባቸው፣ ንጉሠ ነገሥቱም በስም ብቻ ቀሩ። በ1792 ዓም የመሬት ይዞታ ከጉልት ወደ መንግሥት ንብረት እንዲቀየር በንጉሥ ስም ዐወጁ። በመጀመርያው፣ ገበሬዎቹ ከጉልተኞቹ ነጻ ስለ ወጡ ደስ አሉ። ሆኖም ከዚያ ራስ ጉግሣ የታላላቆቹን ቤተሠቦች መሬት በየዓመቱ በየሰበቡ እየያዙባቸው ስለ ሆነ፣ ገበሬዎቹ የሚጠብቁዋቸውን የሚከራክሩላቸውንም አጡ። አቶ ሪቻርድ ፓንክኸርስት እንደ ጻፉ፣ «ይህም እየሆነ፣ መሬታቸው የጠፋባቸው መኳንንቱ ሁሉ ያህል ቅጥረኛ ወታደሮች ሆኑ። አንዳንዴ ሙሉ መንደሮች አገራቸውን ትተው ወደ ጎረቤት አገር ይፈልሱ ነበር፤ መኳንንቱ እንዲህ ነጣቂዎች ሆኑና። ከገበሬዎቹም ወገን ብዙዎች  ወደ ጭፍሮች ገቡ፤ የሥራዊት ኑሮ ከእርሻ አገልግሎት መረጡና።»
በ1795 ዓም ራስ ጉግሣ በኢኦተቤ ውስጥ በታየው ትምሕርታዊ ክርክር ውስጥ ገቡ። የእጨጌ ወልደ ዮና ወገን ደግፈው የተቀራኒ «ቅባት» ወገን ከበጌምድር ለቅቆ እንዲወጣ አደረጉ። በዚያንም ወቅት ያህል አቡና ፫ኛው ዮሳብ ሲያርፉ ቤተ ክርስቲያኑ እየደከመች ራስ ጉግሣ በመስከረም 1 1796 ዓም የቤተ ክርስቲያኑን ቦታዎች ዘረፉ።
ራስ ጉግሣ በሰላም ዓርፈው በደብረ ታቦር በታቦር እየሱስ ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ኢትዮጵያ በ19ኛው ክፍለ ዘመን
አናሲሞስ ነሲብ
አናሲሞስ ነሲብ ( አባ ገመቺስ ) 1842-1923
በ 1842 በቀድሞ አጠራር ኢሉባቦር ክ. ሀገር ሀሩሙ በምትባል ትንሽ መንደር የተወለደው አናሲሞስ ወላጆቹ «ሂካ» የሚል ስም አወጡለት ......ይህ ሂካ የሚለው ስም ተርግዋሚ ለሚለው የአማርኛ ቃል አቻ ቀረቤታ እንዳለው የቋንቅዋው አዋቂዎች ይናገራሉ ........በአራት አመቱ ወላጅ አባቱን በሞት ያጣው ህፃኑ ሂካ .....12 አመት ሲሆነው በባርያ ፈንጋዮች ከተወለደበት ቀዬ ከዕናቱ እቅፍ ተመንጭቆ ተወሰደ ........ከዚያ በህዋላ የባርነት ኑሮውን በመቀጠል የምፅዋን አፈር ረግጦ ባርያ እየገዛ ነፃ በሚያወጣ በአንድ የፈረንሳይ ቆንሲል እጅ እስኪገባ ድረስ ሁለቴ ተፈንግሎ አራት ጊዜ እንደ እቃ ተቸርችሯል .....
ጥቅስ፦ ከጥቂት ወራት ቆይታ በህዋላ ሂካ ክርስቶስን አመነ ....እናም ተጠመቀ ...በራሱ ምርጫም አናሲሞስ የሚለውን የክርስትና ስም ተቀበለ ........አናሲሞስ የልብ ወዳጅ ሊቀርቡት የሚገባ ትሁት ፍጹም ደከመኝን የማያውቅ ነው አሁንማ የአማርኛን መፅሀፍ ቅዱስ ጠንቅቆ ከማወቁም በላይ በውስጡ ያሉትን እውቀቶች ከቅን ልብ ጠልቆ ተረድቷል ሲል አብራርቷል
The swedish mission in Ethiopia የሚል ፅሁፍ የፃፈው አለም እሽቴ እንደገለጸው ቀዳሚዎቹ የሁንድህል ተማሪዎች አናሲሞስን ጨምሮ 6 ሲሆኑ ት .ቤቱ በታሪክ በካታኪዝም በቤተ ክርስትያን ታሪክ ጊኦግራፊና አርቲሜቲክ እንዲሁም ቅዋንቅዋ ( አማርኛ ኦሮምኛ ስዊድንኛ ጀርመንኛ ) ተማሪዎችን ያሰለጥን እንደነበር ፅፏል
አናሲሞስ በነበረው የትምህርት ብቃት የተነሳ ከተማሪዎቹ ተመርጦ ወደ ስዊድን ለከፍተኛ ትምህርት ተልኳል .....Onesimos nesib የተሰኘወን መፅሀፍ የደረሰው ተርፋሳ ዲጋ በኢትዮጵያ ጥናት ተቅዋም የተዘጋኘውንና ለህትመት ያልበቃውን Dictionary of Ethiopian Biography በመጥቀስ አናሲሞስ የስካንዲኒቭያን ምድር ለምርገጥ የበቃ ቀዳሚ የኦሮሞ ተወላጅ እንደነበር ይናገራል ...........
ቄስ ተስገራ Abba Gemmechis, Onasimos Nesib በተሰኘ ስራቸው አናሲሞስ አማርኛን አረብኛን የስዊድንና የእንግሊዝኛ ቅዋንቅዋዎችን አቀላጥፎ ይናገር እንደነበር እንዲሁም ጀርመንኛ ማጥናቱን ፅፈዋል ..... ኢዶሳ ገመቺስ ደግሞ ትግርኛና ጣሊያንኛ ይናገር እንደነበር ፅፈዋል
በእምኩሉ (ምፅዋ ) ቆይታው በ 1878 አ .ም አነስተኛ የማተምያ መሳርያን ወደ ምፅዋ በማስመጣት 100 songs and psalms (Gallata Wooqayoo Gofta Maccaa) የተሰኘው የአናሲሞስ ስራ የማተምያ ቤቱ የመጀመርያ ስራ በመሆን የህትመትን ብርሀን አየ .........
እጅግ ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚጠይቀው የመፅሀፍ ቅዱስ ትርጉም ስራ ከፍፃሜ ለመድረስ በርካታ አመታትን ወስዶበታል ...የአዲስ ኪዳን ትርጉም ከሰባት አመታት በህዋላ ተጠናቀቀ ...ብዙም ሳይቆይ በተከታታይ የብሉይ ኪዳንን ትርጉም በታላቅ ትጋት አጠናቆ መፅሀፉን ለማሳተምና የፊደል ለቀማውን ለመስራት እንደገና ወደ ስዊዘርላንድ ለዘጠኝ ወራት ያህል መሄዱን ዶ .ር ድርሻዬ መንበሩ በመፅሀፋቸው ጠቅሰውታል ....በነዚሁ ዘጠኝ ወራትም በባለሙያዎች እንደገና ተሻሽሎ ለመታተም እስከተወሰነበት ድረስ ለሰባ አመታት ያገለገለውን የኦሮምኛ መፅሀፍ ቅዱስ እትመት አጠናቆ ወደ አገሩ ተመለሰ .....
በወቅቱ መሪ ለነበሩት አፄ ሚኒልክም ይህንን የኦሮምኛ መፅሀፍ ቅዱስ በስጦታ በማበርከት ወደ ወለጋ ሄዶ እንዲያስተምር ነጋድራስ ሀይለጊዮርጊስን ባልደረባ በመስጠት የሚከተለውን ንጉሳዊ የይለፍ ደብዳቤ ሰጥተውታል
1920
1920 ዓ.ም.
መደብ:አመታት
ሁለት አይወዱም ከመነኮሱ አይወልዱም
ሁለት አይወዱም ከመነኮሱ አይወልዱም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት አይወዱም ከመነኮሱ አይወልዱም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሹም መክሰስ ወጀድ ማረስ አይቸግርም
ሹም መክሰስ ወጀድ ማረስ አይቸግርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሁለት አይወዱም ከመነኮሱ አይወልዱም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዮሐን ማርቲን ሽላየር
thumb|right|200px|ዮሐን ማርቲን ሽላየርዮሐን ማርቲን ሽላየር (Johann Martin Schleyer) (18 July 1831 - 16 August 1912 እ.ኤ.አ.), ሠው ሰራሽ ቋንቋ ቮላፒውክን የፈጠረው የጀርመን ካቶሊክ ቄስ ነበሩ።
ሹም መክሰስ ወጀድ ማረስ አይቸግርም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዮሐን ማርቲን ሽላየር
መደብ:የጀርመን ሰዎች መደብ:የቋንቋ ጥናት
አናሲሞስ ነሲብ
ጥቅስ፦ ሞአ አንበሳ ዘዕም ነገደ ይሁዳ ዳግማዊ ሚኒልክ ስዩመ እግዚአብሄር ንጉሰ ነገስት ዘኢትዮጵያ ይህን ደብዳቤ ይዞ ደጃዝማች ገ .እግዚአብሄር አገር ለሚያቀናው አናሲሞስ ከርሱ ጋ ላሉት 10 ሰዎችና 3 ጠባቂዎቻቸው ፈቃድ ሰጥተናቸዋልና ማንም መንገዳቸው ላይ አይቁም :
ዋና የትምህርት ጣብያውን ነቀምት ያረገው አናሲሞስ በአገሩ ሰዎች የሞቀ አቀባበል ቢደረግለትም .......ግብፃዊው ጳጳስ አቡነ ማቴዎስ በእምነቱ ምክንያት ፊታቸውን ስላዞሩበት .....በደረሰበት ስደት ምክንያት ንብረቱን ከመውረስ አልፈው በእግረ ሙቅ ታስሮ ውህኒ እንዲወርድ አርገውታል ........ለጥቂት ጊዜያትም ቢሆን አንፃራዊ እረፍት ያገኘው በ 1909 አካባቢ ከልጅ እያሱ ባገኘው የእምነት ነፃነት በህዋላ ነው ....
ከመንፈሳዊ ትምህርቱ ጎን ለጎንም የአገሬውን ሰዎች ልጆች በመሰብሰብ ማንበብና መፃፍ ከማስተማሩም በላይ ባንድ ወቅት የተማሪዎቹ ቁጥር ወደ 100 ያህል ደርሶ እንደነበር ይነገራል .....በአካባቢው ሰዎች ከፍተኛ ተቀባይነት ማግኘቱ ያስደነገጣቸው አቡነ ማቴዎስና ተከታዮቻቸው በተደጋጋሚ ክስ እየሰነዘሩበት ማስፈራራትና ዛቻ በመቀበል እስከ መጨረሻው ድረስ በእምነቱ ፀንቶ ኖርዋል ... ይህን ታላቅ ሰው በእለተ ሰንበት በሰማንያ አንድ አመቱ በወርሀ ሰኔ 1923 አ .ም እስከወድያኛው ድረስ ሩጫውን ፈፅሞ አንቀላፍቷል .......ነፃው አናሲሞስ የቀዳሚውንም ሆነ የህዋላኛውን ስሙን ትርጉም በሚገባ ኖሮ አለፈ .....አናሲሞስ የሚለው የተፀውኦ ስም የግሪክ ቃል ሲሆን ትርጉሙም ጠቃሚ ማለት ነው .....
መደብ:ክርስትና መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች
6 July
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ውጣ ያለው ገንዘብ ግርግዳ ሲቧጥጥ ያድራል
ውጣ ያለው ገንዘብ ግርግዳ ሲቧጥጥ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውጣ ያለው ገንዘብ ግርግዳ ሲቧጥጥ ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሹም ሲቆጣ ማር ይዞ እደጁ ደስ ሲለው ማር ይዞ እደጁ
ሹም ሲቆጣ ማር ይዞ እደጁ ደስ ሲለው ማር ይዞ እደጁ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሁለት ብልጥ ኑግ አያደቅ
ሁለት ብልጥ ኑግ አያደቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት ብልጥ ኑግ አያደቅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ውጣ ያለው ገንዘብ ግርግዳ ሲጭር ያድራል
ውጣ ያለው ገንዘብ ግርግዳ ሲጭር ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ውጣ ያለው ገንዘብ ግርግዳ ሲጭር ያድራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሁለት አይወዱ ከመነኩሴ አይወልዱ
ሁለት አይወዱ ከመነኩሴ አይወልዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት አይወዱ ከመነኩሴ አይወልዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ሁለት ተቃራኒ ነገሮችን ባንድ ጊዜ መውደድ አይቻልም። ይልቁኑ መምረጥ አስፈላጊ ነው።
ባዛያ
ባዛያ በአሦር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ ለ28 ዓመታት (ከ1623 እስከ 1596  ዓክልበ. ገደማ) የአሦር ንጉሥ ነበረ።
ሁለት ብልጥ ኑግ አያደቅ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ባዛያ
የቀድሞው ቤሉ-ባኒ (1672-1662 ዓክልበ.) ልጅ ይባላል፤ የቤሉ-ባኒ ሦስት ተከታዮች ሊባያ፣ 1 ሻርማ-አዳድና ኢፕታር-ሲን ሁሉ ከአባት ወደ ልጅ እንደ ወረሱ ስለሚባል፣ ይህ አጠያያቂ ነው። ስለዚሁ ዘመን ግን አንዳችም ተጨማሪ መረጃ አይታወቅም።
የሚከተለው ንጉሥ ሉላያ በዝርዝሩ ላይ «የዲቃላ ልጅ» ስለሚባል፣ ዘውድ ነጣቂ እንደ ሆነ ይታስባል። ከሉላያ 6 ዓመታት ዘመን በኋላ ግን የባዛያ ልጅ ሹ-ኒኑዓ ንጉሥ እንደ ሆነ ይላል።
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ነገር ለሰሚ ውሀ ለሎሚ
ነገር ለሰሚ ውሀ ለሎሚ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ነገር ለበለጥ ውድማ ለመለጥ
ነገር ለበለጥ ውድማ ለመለጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
7 July
7 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 30 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ነገር ለጀማሪው እሳት ለጫሪው
ነገር ለጀማሪው እሳት ለጫሪው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ፓስታ ፉርኖ
አስፈላጊ ጥሬ ዕቃዎች
ግማሽ ኪሎ ግራም ተቀቅሎ በደንብ የተጠነፈፈ ፓስታ
2 የሾርባ ማንኪያ ዘይት
2 መካከለኛ ጭልፋ (200 ግራም) ቺዝ
4 የሾርባ ማንኪያ (100 ግራም) የገበታ ቅቤ
5 መካከለኛ ጭልፋ ቢሻሜል ሶስ
5 መካከለኛ ጭልፋ ቦሎኔዝ ሶስ
3 እንቁላል
አዘገጃጀት
1. ፓስታውን ትልቅ ብረት ድስት ውስጥ በማድረግ ቦሎኔዝ ሶስና ሦስት ጭልፋ ቢሻሜል ሶስ መጨመር፤
2. በጭልፋ አገላብጦ በደንብ ማቀላቀልና እንቁላሉን መትቶ በመጨመር ማዋሃድ፤
3. የዳቦ መጋገሪያ ትሪ ዘይት ቀብቶ የተዘጋጀውን ውሁድ እንደ ዳቦ መጠፍጠፍ፤
5. የገበታ ቅቤውን በማንኪያ ቆራርጦ ላዩ ላይ እያራራቁ ማድረግ፤
6. ዳቦ መጋገሪያ (ፉርኖ ቤት) ውስጥ ከቶ ማብሰል፣ ወይም በትልቅ ብረት ድስት በመጠፍጠፍ በላይና በታች ከሰል አድርጐ መሥራት፤
7. ወርቃማ ቀለም ሲያመጣ ማውጣት፤
8. ቀዝቀዝ ሲል እንደ ዳቦ በደንብ አስተካክሎ ስምንት ቦታ ቆርጦ ማቅረብ፡፡
መደብ:አበሳሰል
ዘላለም ከመፍሳት አንዴ መቅዘን
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሁለት አይወዱ ከመነኮሱ አይወልዱ
ሁለት አይወዱ ከመነኮሱ አይወልዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት አይወዱ ከመነኮሱ አይወልዱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ሁለት ተቃራኒ ነገሮችን በአንድ ጊዜ ማድረግ አይቻልም። ከሁለቱ አንዱን መመረጥ ግድ ይላል።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጎልጎታ
ጎልጎታ በአዲስ ኪዳን ወንጌሎች መሰረት በኢየሩሳሌም አካባቢ ኢየሱስ ክርስቶስ የተሰቀለበት ቦታ ስም ነው። ይህ ቦታ በዮሐንስ 19፡20 «ለከተማ ቅርብ ነበረ» ሲባል እንዲሁም በዕብራውያን 13፡12 «ከበር ውጭ» መሆኑን ይመሰክራል።
በአራቱ ወንጌሎች ሁሉ ስለ ስፍራው ተመሳሳይ ታሪክ አለ፦
በሉቃስ ወንጌል ያለው ስም ቀራንዮም ከግሪኩ ቃል Κρανίον /ክራኒዮን/ (የራስ ቅል) ደረሰ። ነገር ግን «ጎልጎታ» (Γολγοθα) የሚለው ስም ዕብራይስጥ ሳይሆን የአራማያ ቃል גלגלתא /ጉልጋልታእ/ (የራስ ቅል) ይመስላል።
አዲስ ኪዳን ከኢየሩሳሌም በር ውጭ እንደ ነበር ምንም ቢገልጽም፣ በ317 ዓ.ም. የሮሜ ንጉሥ ቆስጠንጢኖስ እናት ቅድስት ሄሌና ወደ ከተማው ሄዳ፣ የዛኔ በከተማው ውስጥ የአረመኔ ጣኦት ቤተ መቅደስ በሆነበት ስፍራ ጎልጎታን እንዳገኘች ገመተች። ከዚያ ጀምሮ ሄሌና ያገኘችው ኮረብታ እንደ «ጎልጎታ» ሆኖ ከብሯል። ይህ ቦታ ከደብረ ጽዮን (ከሰሎሞን ቤተ መቅደስ) ወደ ምዕራብ ቢገኝ፣ በዚያ ዘመን የኖረው ክርስቲያን ጸሐፊ አውሳብዮስ ግን ጎልጎታ ከደብረ ጽዮን ወደ ስሜን ይገኛል ብሎ ጻፈ። ስለዚህ ሄሌና ያመለከተችው ኮረብታ በእውኑ ጎልጎታ መሆኑ አጠያያቂ ሆኗል።
ከዚህ በላይ ከኢየሩሳሌም በር ውጭ ወደ ስሜን በኩል ሌላ ኮረብታ «የራስ ቅል ኮረብታ» ይባላል፤ ይህም ኮረብታ የጭንቅላት ቅርጽ አለው። ስለዚህ ከ19ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ያው ወደ ስሜን የሚሆነው ኮረብታ በእውነት ጎልጎታ ነው ያሚያስቡ ጥቂቶች አይደሉም።
በአንዳንድ ጥንታዊ መጻሕፍት ልማድ ዘንድ ፣ ሴምና መልከ ጼዴቅ ወደ አራራት ሔደው የአዳምን ሬሳ ከኖህ መርከብ አወጡት። ከዚያ በሗላ፣ በመላዕክት ዕርዳታ ወደ ኢየሩስሌም ዞረው በጎልጎታ ኮረብታ ውስጥ አቀበሩት። በዚሁ ልማድ፣ ይህ ኮረብታ በአለም መካከል እንደሚቀመጥ ይባላል። በተጨማሪ፣ እግዚአብሔር አዳምንና ሕይዋንን ከኤደን ገነት ከጣላቸው በኋላ፣ የእባቡን ራስ ጨመቀውና በዚያው ኮረብታ ውስጥ ደግሞ እንደሚገኝ ይባላል።
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ
ዘመነ ግልምቢጥ ውሻ ወደ ሰርዶ አህያ ወደ ሊጥ
ዘመነ ግልምቢጥ ውሻ ወደ ሰርዶ አህያ ወደ ሊጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዘመነ ግልምቢጥ ውሻ ወደ ሰርዶ አህያ ወደ ሊጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ነገር ሲበዛ ይሆናል ዋዛ
ነገር ሲበዛ ይሆናል ዋዛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እጀን አሳልፎ መስጥት
እጀን አሳልፎ መስጥት ማለት በወንጀል የሚፈልግ ስውን ኣሳለፎ ምሰጥት ነው።
ነገር ሲያመልጥ ራስ ሲመለጥ
ነገር ሲያመልጥ ራስ ሲመለጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሁለት እግር አለኝ ብሎ ሁለት ዛፍ አይወጡም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሁለት አገር አራሽ ለባልንጀራው አውራሽ
ሁለት አገር አራሽ ለባልንጀራው አውራሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት አገር አራሽ ለባልንጀራው አውራሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዘመነ ግርምቢጥ ውሻ ወደ ሰርዶ አህያ ወደ ሊጥ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
8 July
8 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሐምሌ 1 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
አርባ ልጆች
አርባ ልጆች የተባሉት በአንደኛው የዓለም ጦርነት ወቅት የቱርክ መንግስት አርመናውያን ላይ ጭፍጨፋ ባካሄደበት ወቅት ወላጆቻቸውን በማጣት እና ከጭፍጨፋው ለማምለጥ ተሰደው በእየሩሳሌም የአርመን ገዳም ውስጥ ሲኖሩ ቀዳማዊ ኃይለ ስላሴ (ያኔ አልጋወራሽ ራስ ተፈሪ) አግኝተው ወደ ኢትዮጵያ አምጥተው ያሳደጉዋቸው 40 አርመናውያን ልጆች ናቸው። በልጆቹ የሙዚቃ ችሎታ የተደመሙት አፄ ኃይለሥላሴ በእየሩሳሌም የአርመን ፓትርያርክን ፍቃድ ካገኙ በኋላ ልጆቹን ወደ ኢትዮጵያ ወስደው ተጨማሪ የሙዚቃ ስልጠና እንዲያገኙ አድርገዋል። ልጆቹ በሴፕቴምበር 6፣ 1924 እ.ኤ.አ. ዓ.ም. ከሙዚቃ ባንዱ መሪ ከኬቮርክ ናልባንድያን ጋር ኢትዮጵያ የደረሱ ሲሆን እነዚሁ ልጆች ናቸው በኢትዮጵያ የመጀመሪያ የሆነውን የሙዚቃ ጓድ (የንጉሱ የሙዚቃ ጓድ የተባለውን) ያቋቋሙት። ኬቮርክ ናልባንዲያን ማርሽ ተፈሪ የተሰኘውን እና የኢትዮጵያ ብሄራዊ መዝሙር ሆኖ እስከ እ.ኤ.አ. 1930-1974 ያገለገለውን ሙዚቃ (ግጥሙ የዮፍታሄ ንጉሴ ነው) የደረሰ ነው።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ሙዚቀኞች መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ መደብ:አርመኒያ
ሆድ ባዶን ይጠላል
ሆድ ባዶን ይጠላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሆድ ባዶን ይጠላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሩዋንዳ
ሩዋንዳ (ኪኛሯንዳ፦ /እርጓንዳ/) ወይም በይፋ የሩዋንዳ ሪፐብሊክ በምሥራቅ እና መካከለኛው አፍሪካ የምትገኝ አገር ናት። ሩዋንዳ ከዩጋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ቡሩንዲ እና ኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ጋር ድንበር ትጋራለች። በአገሩ ትልቁ ሀይማኖት ክርስትና ሲሆን ዋናው ቋንቋ ኪኒያሩዋንዳ ነው።
የሩዋንዳ ፕሬዝዳንት ፖል ካጋሜ ሲሆኑ ወደ ስልጣን የወጡት በ2000 እ.ኤ.አ. ነው። ሩዋንዳ በሙስና ዘንድ ከአጎራባች አገራት የተሻለች ብትሆንም በሰብዓዊ መብት ረገጣ በሰብዓዊ መብት ድርጅቶች ትተቻለች።
ሩዋንዳ በ2006 እ.ኤ.አ. በተዋቀሩ አምስት ክልሎች ተከፍላለች።
መደብ:መካከለኛ አፍሪቃ መደብ:ምሥራቅ አፍሪቃ
ድሀ ሲቀማጠል ከወገቡ ቅምጥል
ድሀ ሲቀማጠል ከወገቡ ቅምጥል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ድሀ ሲቀማጠል ከወገቡ ቅምጥል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሁለት እግር አለኝ ብሎ እሁለት ዛፍ አይወጣም
ሁለት እግር አለኝ ብሎ እሁለት ዛፍ አይወጣም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ሁለት እግር አለኝ ብሎ እሁለት ዛፍ አይወጣም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ሁለት ወዶ አይሆንም።
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሹም ቢሞት ሀምሳ የሹም ልጅ ቢሞት መቶ ሀምሳ
ሹም ቢሞት ሀምሳ የሹም ልጅ ቢሞት መቶ ሀምሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዘመን እንደንጉሱ አውድማ እንደንፋሱ
ዘመን እንደንጉሱ አውድማ እንደንፋሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዘመን እንደንጉሱ አውድማ እንደንፋሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
9 July
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
መልክዓ ምድር
500px|center
ሹም ቢሞት ቀባሪው ሀምሳ የሹም ልጅ ቢሞት መቶ ሀምሳ
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ቤሉ-ባኒ
ቤሉ-ባኒ ወይም ቤል-ባኒ ከ1672 እስከ 1662 ዓክልበ. ('ኡልትራ አጭሩ' አቆጣጠር) የአሦር ንጉሥ ነበረ።
የአሦር ነገሥታት ዝርዝር የተባለው ሰነድ እንደሚለው፣ ለ10 ዓመታት ከአሹር-ዱጉልና ከ፮ ሌሎች ተወዳዳሪዎች ቀጥሎ ነገሠ። ከነዚህ ፮ አንዱ የቤሉባኒ አባት አዳሲ ነበር።
ከሺህ ዓመታት በኋላ የነገሠው አስራዶን ከቤሉ-ባኒና ከአዳሲ ዘር እንደ ተወለደ ብዙ ጊዜ ይጠቅስ ነበር። ቤልባኒ አገሩን ከአሞራውያን ቀንበር እንዳስወጣው፣ መጀመርያው ኗሪ አሦራዊ ንጉሥ ይለዋል። ሆኖም የባቢሎን ንጉሥ ሃሙራቢ ብዙ ጊዜ በዚሁ ዘመን በአገሩ እንደ ዘመተ ይመስላል።
የቤል-ባኒ ልጅ ሊባያ ተከተለው።
የዓመት ስሞች
የያንዳንዱ አሦራዊ ዓመት ስም ለዚያ ዓመት የተሾመው የሊሙ ስም ነበረ። ከዚህ በታች የዓመቱ ሊሙ እና የሊሙ አባት ስም እንደ ኡልትራ አጭር አቆጣጠር ይዘርዝራሉ።
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ቀረሮ
ቀረሮ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ሙዚቃ
thumb|410px|አንድ አዝማሪ በጠጅ ቤት ሲያጫወት፣ 1997 ዓም
ሙዚቃ ድምጸቱ ልዩ ዉበት ያለውና በስው ልቡና ውስጥ ሰርስሮ ሊገባ የሚችል ኃይል አለው። ሙዚቃን ለመጀመሪያ ጊዜ ቅዱስ ያሬድ እንደፈለሰፈው ይነገርለታል። ሙዚቃ እከሌ ፈጠረው የሚባል አይደልም በመሳሪያ ተደግፎ ወይንም በድምጥ ውስጣዊ ስሜትን መግልጫ አንጉርጉሮ ወይም ደምጥ ነው። ቅዱስ ያሬድ የቤተክርስቲያን ዜማን ይፈለሰፈ ታላቅ መንፈሳዊ አባት ነው።
መደብ:ሙዚቃ
ዘመን የሚወልደውን ንጉስ የሚፈርደውን የሚያውቅ የለም
ዘመን የሚወልደውን ንጉስ የሚፈርደውን የሚያውቅ የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ዘመን የሚወልደውን ንጉስ የሚፈርደውን የሚያውቅ የለም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ትልቁ አቃቂ
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።
ቅድስት ማርያም ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ
በ፲፱፻፺፩ ዓ/ም ላይ ዋና መሥሪያ ቤቱን ወደአዲስ አበባ አዛውሮ ሲሠራ ከቆየ በኋላ በመስከረም ወር ፲፱፻፺፫ ዓ/ም፤ በወቅቱ በዲፕሎማ የተጀመረውን የ ሥነ-መቀምር (Computer Science) እና የዲግሪ ህግ ትምህርት መስጠት ጀመረ። በየካቲት ወር ላይ የንግድ እና የህግ ትምህርቶችን በርቀት (Distance Education) መስጠትንም ጀመረ። በርቀት ትምህርት ኮሌጁ በአማርኛ ቋንቋ ትምህርትና በእንግሊዝኛ ቋንቋ ትምህርት እንዲሁም በሒሣብ ትምህርት፤ በመልክዓ ምድር እና በታሪክ ትምህርቶች የአስተማሪ ሥልጠና በመስጠት እየተሻሻለና እየዳበረ መጥቷል። ኮሌጁ፣ ከጊዜ ጋር እይተጠናከረ እና እየዳበረ ቆይቶ በመስከረም ፲፱፻፺፭ ዓ/ም ላይ አዲስ መምህራንን በመቅጠር እና ማይጨው አደባባይ ላይ ከዋቢ ሸበሌ ሆቴል አጠገብ የሚገኘውን ሕንፃ ተከራይቶ አሁን ዋና መሥሪያ ቤቱ ወደሚገኝበት ወደዚሁ ሕንፃ አዛወረ። በትምህርትም ረገድ የግብይት ጥናት (Marketing)፣ አስተዳደር ጥናት (Management)፤ ሒሳብ ጥናት (Accounting) እና የአስተማሪ ሥልጠናዎች በዚህ ዓመት ወደዲግሪ ሲያድጉ በሚቀጥለው ዓመት  የሥነ-መቀምር (Computer Science) ጥናትም ወደዲግሪ አድጓል። አውደ ትምህርቶችንም በማስፋፋት የባዮሎጂ(Biology)፤ ኬሚስትሪ(Chemistry) እና ፊዚክስ(Physic) ጥናቶችን ያካተተ የተፈጥሮ ሳይንስ ማዕከል ተጨምሯል።
ትልቁ አቃቂ
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ቅድስት ማርያም ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ
እንደዚህ እያለ በማደግ በነሐሴ ወር ፲፱፻፺፯ ዓ/ም ኮሌጁ ፲፭ሺ የሩቅ ትምህርት ተከታታዮች እና ፭ሺ መደበኛ ተማሪዎችን ያካተተ የትምህርት ተቋም ለመሆን በቃ። በየካቲት ወር ፲፱፻፺፰ ዓ/ም ኮሌጁ ወደአውደ ምህር ደረጃ አድጎ በዚሁ ዓመት በሕንድ አገር ከሚገኘው የ’ኢንዲራ ጋንዲ ብሔራዊ ክፍት አውደ ምህር (The Indira Gandhi National Open University - IGNOU) ጋር በመቀናጀት የ’ማስተሬት ዲግሪ’ ትምህርትን መስጠት ጀመረ።
የቅድስት ማርያም ዩኒቨርስቲ ኮሌጅ የቋንቋ ትምርት ቤት ሆኖ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ በሀያ አንድ የአገልግሎት ዓመታት ውስጥ በመዳበር በአሁኑ ጊዜ ወደ ፴ሺ የሚጠጉ ተማሪዎችን በርቀት ትምህርት በ ፳፪ የዲግሪ አውደ ትምህርቶች እና ከ፮ሺ በላይ ለሆኑ መደበኛ ተማሪዎች በ ፲፩ የዲግሪ አውደ ትምህርቶች አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል። ዓመታዊ፣ ብሔራዊ የምርምር ሥራዎችን በመደጎምና አውደ ጥናቶችን በማካሔድ ለኢትዮጵያ ትምህርት እና ለምርምር እድገት ጉልህ እገዛ እያደረገ እንደሆነ መረዳት ይቻላል፡፡ ቅድስት ማርያም ዩንቨርስቲ ኮሌጅ በየዓመቱ የሚያዘጋጃቸው አውደ ጥናቶች በግል የከፍተኛ ትምህርት እድገት ላይ ያነጣጠሩ ሲሆኑ፤ በተጨማሪም የተማሪዎች ምርምር መድረክን በማመቻቸት የመጀመሪያው ነው፡፡
ዋቢ ምንጮች
መደብ:የኢትዮጵያ ዩኒቨርሲቲዎች መደብ:አዲስ አበባ
ሁለት አፎች ባይናከሱ ይናቀሱ
ሁለት አፎች ባይናከሱ ይናቀሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ባይጐዳዱም በጥቂቱ በሞካከራቸው የማይቀር ይሆናል።
መደብ:ተረትና ምሳሌ
10 July
10 July በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሐምሌ 3 ቀን ማለት ነው።
እርሾ
thumb|260px|እርሾዎች በማይክሮስኮፕ ሲታዩ
እርሾ በስነ ሕይወት የሚገኝ ጥቃቅን ነፍሳት ሲሆን የእንጉዳይ ዘመድ ነው። ለረጅም ዘመን ይህ ልዩ ሻጋታ አይነት ዳቦ ወይም አረቄ በመቡካት እጅግ ጠቅሟል።
10 July
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
እርሾ
ታሪክ
እርሾ መጀመርያ የተጠቀመበት ወቅት ባይታወቅም በጥንታዊ ግብፅ ዳቦ በመጋገር እንደ አገለገለ በሃይሮግሊፍ መዝገብ ተገኝቷል። ምናልባት በቀን ሐሩር ስንዴና ውኃ አንድላይ ሲቀመጡ በእህሉ ውስጥ የሚኖረው የተፈጥሮ ሚክሮብ መቡካት ጀመረ። ውጤቱ ከቂጣ ይልቅ ለሥላሣ የሆነ ሁኔታ ነበር።
10 July
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
እርሾ
የውጭ መያያዣ
መደብ:ሥነ ሕይወት መደብ:አበሳሰል
1972
1972 አመተ ምኅረት
እረፍቶች
መደብ:አመታት
ነገር ሲያመልጥ እራስ ሲመልጥ አይታወቅም
ነገር ሲያመልጥ እራስ ሲመልጥ አይታወቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሹም ያዛል ቄስ ይናዝዛል
ሹም ያዛል ቄስ ይናዝዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሶሀባ (sahabah)/አስማ ቢንት አቡበክር(ረ.ዐንሁማ)
🎀አስማ ቢንት አቡበክር
ረዲየላሁ ዐንሃ📤
<<ከአክስቴ አዒሻና ከናቴ አስማ የበለጡ ርኀሩኀ ሴቶች እስካሁን አላየሁም>>(አብደላህ ኢብኑ
ዙበይር ረዲደላሁ ዐንሁ)
✍አስማ ቢንት አቡበክር ረዲየላ ሁ ዐንሃ ከተከበረ ሙስሊም ቤተሰ ብ የተገኘች ሴት ስትሆን አባቷ-አ ቡበክር-የነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወ ሰለም የልብ ወዳጅና ወራሽ (ኸሊ ፋ)ነበሩ።እህቷ-አዒሻ ረዲየላሁ ዐን ሃ የነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ሚስትና ከኡሙ ሙእሚኒን (የምእ መናን እናት)አንዷ ነበረች።ባለቤቷ ዙበይር ኢብን አል አዋም ረዲየላሁ ዐንሁ የነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰ ለም ልዩ አማካሪዎች ከነበሩት አን ዱ ሲሆን፥ልጇ አብዱላህ ኢብኑ ዙ በይር ረዲየላሁ ዐንሁ ለሐቅ በነበረ ዉ ቀናዒነትና ጥንካሬ እጅግ የታወ ቀ ሰዉ ነበር።
✍የአስማ ረዲየላሁ ዐንሃ ልባምነ ት እጅግ የሚደንቅ ነዉ።ለቤተሰባ ቸዉ አንዳች ነገር ላይተዉ ስድስት ሺህ ዲርሃም የሚቀልጥ ንብረታቸ ዉን ጠራርገዉ ነበር ወደ መዲና የ ተጓዙት።በዚያን ጊዜ ሙሽሪክ የነበ ሩት የአቡበከር አባት አቡ ቁሓፋህ የልጃቸዉን ወደ መዲና መጓዝ እን ደሰሙ ቤታቸዉ ድረስ በመሄድ ለአ ስማ ረዲየላሁ ዐንሃ እንዲህ አሏት፦
<<ካለ ገንዘብ ትቶሽ እንደሄደ እር ግጠኛ ነኝ።>>አስማም ረዲየላሁ ዐንሃ <<አይደለም፥አያቴ ሆይ፥(አባ ቴ)በቂ ገንዘብ ትቶልን ነዉ የሄደዉ ።>> ስትል መለሰችላቸዉ።ጥቂት ገንዘብ መሰል ጠጠሮችን በገንዘ ብ ማስቀመጫ ትንሽ ሳጥን ዉስ ጥ አኖረቻቸዉ።በጨርቅ ከሸፈነቻ ቸዉ በኃላ አይነ ስዉሩ አያቷ በእጃ ቸዉ እንዲሳስሱት በማድረግ <<አ የህ!ምን ያህል ገንዘብ አባቴ ትቶል ን እንደሄደ>> አለቻቸዉ።
✍አስማ ረዲየላሁ ወንሃ ይህንን ስልት የተጠቀመችዉ ሙሽሪኩ አ ያቷ ገንዘብ የላቸዉም በሚል ከኔ ዉሰዱ እንዳይሉ በመስጋቷ ሲሆን ከርሳቸዉ መዉሰዱን የጠላችበት ምክንያትም ምንም እንኳን አያቷ ቢሆኑ ከሙሽሪክ (አጋሪ)ሰዉ እርዳ ታ መቀበል ኢስላማዊ ሰብዕናዋን እንደማዋረድ ስለቆጠረችዉ ነዉ።
✍አስማ ረዲደላሁ ዐንሃ በእናቷ ም ላይ ተመሳሳይ አቋም ነበራት። ክብሯን እና ኢማኗን ለድርድር የማ ቅረብ ዝንባሌ በጭራሽ አልታየባት ም።በቅድመ ኢስላም ከአባቷ ጋር የተፋታችዉ እናቷ ቀቲለህ አንድ ወ ቅት በመዲና ሳለች ልትጎበኛት መ ጣች።ኢስላምን ያልተቀበለችዉ እና ቷ ወደርሷ ስትመጣ ደረቅ ኮምጣ ጤ፣የተጣራ ቅቤ...ይዛላት ነበር።አ ስማ ረዲደየላሁ ዐንሃ አስቀድማ ለ እናቷ የመግባት ፍቃድ አልሰጠች ም፥ያመጣችዉን ስጦታም አልተቀ በለችም።አንድ ሰዉ ወደ አዒሻህ ረ ዲየላሁ ዐንሃ በመላክ መዉሰድ ስ ለሚገባት ርምጃ ከነብዩ ሰለላሁ ዐ ለይሂ ወሰለም ጠይቆ እንዲመጣ አደረገች።ነብዩም ሰለላለሁ ዐለይ ሂ ወሰለም እናቷን ወደቤት እንድታ ስገባ፥ስጦታዋንም እንድትቀበል አ ዘዟት።በዚህን ጊዜም የሚከተለዉን የቁርኣን አንቀፅ ተደነገገ።
ሁ፥ከአገሮቻችሁም ካላወጡዋች ሁ (ከሓዲዎች)፥መልካም ብትዉሉ ላቸዉና ወደነርሱ ብታስተካክሉ አላ ህ አይከለክላችሁም፤አላህ ትክክለ ኞችን ይወዳልና።አላህ የሚከለክላ ችሁ፥ከነዚያ ከሃይማኖት ከተጋደሉ ዋችሁ፥ከቤቶቻችሁም ካወጡዋች ሁ፥እናንተንም በማዉጣት ላይ ከ ረዱት (ከሓዲዎች)፥እንዳትወዳጁ ዋቸዉ ብቻ ነዉ።>>[አል ሙምተ ሒናህ፡8-9)
✍ለአስማም ረዲየላሁ ዐንሃ ሆነ ለበርካታ ሙስሊሞች የመጀመሪያ ዉ የመዲና ኑሮ ቀላል አልነበረም። ባሏ ችግረኛ ነበር።ቀደም ሲል ከገ ዛዉ ፈረስ በስተቀር አንዳችም ሀብ ት አልነበረዉም።ያንን ጊዜ አስማ ረ ዲየላሁ ዐንሃ እንደሚከተለዉ ትገ ልፀዋለች፦ <<ለፈረሱ ድርቆሽና ዉ ሃ ከሰጠሁ በኃላ የሰዉነቱንም ጽዳ ት እጠብቅለታለሁ።ዱቄት ፈጭቼ ም እጋግራለሀ።ግና ጋግሬም የተ ዋጣ ስለማይሆንልኝ ብዙዉን ጊዜ የአንሷር ሴቶች ይጋግሩልኛል።በጣ ም ጥሩ ሴቶች ነበሩ።ነብዩ ሰለላሁ ዐለይሂ ወሰለም ለዙበይር ረዲየላ ሁ ዐንሁ እንዲያደርሰዉ ከወሰኑለ ት መሬት ላይም እህል በራሴ ተሸ ክሜ እመጣለሁ።ይህ የእርሻ ቦታ ከከተማ ወደ ፈርሰኽ (18 ኪ•ሜ ያህል ይርቃል)።>>