cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ዶግ
ዶግ (Ferula communis) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
በዘጌ በባሕላዊ መድኃኒት ጥናት እንደ ተዘገበ፣ የተፈላ የዶግ ሥር ጥል በማር ለጉንፋን ያከማል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ራፊ
thumbnail ራፊ (በአንግሊዝኛ: Raffi, አርሜንኛ: Րաֆֆի) (1948 እ.ኤ.አ) ካናዳዊ ሙዚቀኛ ነው። ብዙ ጊዜ የልጆች ዘፈኖች ይሰራሉ።
መደብ:ካናዳ መደብ:ሙዚቀኞች
ሚሼል ባቼሌት
thumbnail ሚሼል ባቼሌት የቺሌ ፕሬዚዳንት ናቸው።
መደብ:ቺሌ መደብ:መሪዎች
አራዴዎን
አራዴዎን (ዕብራይስጥ፦ አርዋዲ) ከከነዓን ልጆች አንዱ ነበረ። በፊንቄ ደሴት ላይ አራድ (አርዋድ በአሁኑ ሶርያ) የተባለው ከተማ ስሙን ከርሱ እንዳገኘው ይባላል።
አለቃ ታዬ እንደ ጻፈው፣ በኩሽ ንጉሥ ሓር (ሆርካም) 15ኛ ዓመት ረሃብ በእስያ ስለ ደረሰ፥ ከዚሁ አርዋዲ ልጆች መካከል አንዱ አይነርና ሚስቱ እንተላ ከከነዓን አገር ፈልሰው ወደ ኩሽ መንግሥት ገቡ፣ በደጋም ሲኖሩ የቅማንት ብሔር ወላጆች ሆኑ።
መደብ:የኖህ ልጆች መደብ:ከነዓን
ምከረው ምከረው እንቢ ካለህ መከራ ይምከረው
ምከረው ምከረው እንቢ ካለህ መከራ ይምከረው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ኤቤር ፊን
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ፍሬዴሪክ ሄግል
thumb|ጆርጅ ዊልሐልም ፍሬድሪክ ሄግል ፍሬደሪክ ሄግል (ነሐሴ 27, 1770 – ህዳር 14, 1831) ስቱትጋርትይኖር የነበር የጀርመን ፈላስፋ ነው። ሄገሊያኒዝም የተሰኘውን የፍልስፍና ፈር የቀደደው ይሄ ሰው ጀርመን ሃሳባዊነት የተሰኘውን የፍልስፍና ክፍልም ከፍቷል። ሄግል በራሱ ስራ ብቻ ሳይሆን ሌሎችን ፈላስፋወች በተጽኖው ስር በማስገባት ይታወቃል፣ ከኒህ ውስጥ የርሱን አቋም የሚደግፉ ጆን ፖል ሳትራ፣ ካርል ማርክስዋና ተጠቃሽ ሲሆኑ፣ እርሱን የሚቃወሙት ደግሞ ሶረን ኬርከጋርድ፣ [አርተር ሾፐናውር፣ ኒሺ ይጠቀሳሉ።
የሄግል መጽሐፎች ለማንበብ አስቸጋሪ እና በአንድ ጊዜ ብዙ ሃሳቦችን የሚዳስሱ ነበሩ። ሄግል ስለታሪክ፣ ፖለቲካ፣ ሃይማኖት፣ ኪነት፣ አምክንዮ እና ሜታፊዝክስ ጽፏል።
ሄገሊዝም
500px|page=13
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:የጀርመን ሰዎች
ተዳኛ ተሟግቶ ላያደማ ተዋግቶ
ተዳኛ ተሟግቶ ላያደማ ተዋግቶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ታቦር ስላሴ
200px|right|thumb| ታቦር ስላሴ ታቦር ስላሴ ደብረ ታቦር ከተማ አራዳ ገበያ አካባቢ የሚገኝ ቤተ ክርስቲያን ነው። የደብረ ታቦር ካርታ ላይ ይገኛል።
ዳሼል ሃሜት
ዳሼል ሃሜት (እ.አ.አ. ከ1894-1961) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Maltese Falcon በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
የማይከፍል ባለእዳ የሰጡትን ይቀበላል
የማይከፍል ባለእዳ የሰጡትን ይቀበላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይከፍል ባለእዳ የሰጡትን ይቀበላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ወይን
thumb|ሐምራዊ የጠጅ ወይን ወይን በወይን ሐረግ (Vitis spp.) የሚወጣው ፍሬ ነው። ከዚህ ፍሬ ዘቢብ፣ ማርማላታና ወይን ጠጅ ሊሠሩ ይቻላል፤ ወይም ደግሞ ጥሬ ሆነው ይበላሉ። ወይን ሐምራዊ፣ ቀይ ነጭ ወይም አረንጓዴ ሊሆን ይችላል። ወይን ለሰው ጤናና ለእድሜ እጅግ መልካም ነው።
ወይን ወይም ዘቢብ መብላት ለውሾች ግን መርዛም ነው፤ የኩላሊት ድካም ይፈጥርባቸዋል። የዚህ ምክንያት ለሳይንስ አይታወቅም።
መደብ:ፍራፍሬ
ሞፈር ረገጠ
ሞፈር ረገጠ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ምሳሌ
መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
ያለአቻ ጋብቻ ቆይ ብቻ ቆይ ብቻ
ያለአቻ ጋብቻ ቆይ ብቻ ቆይ ብቻ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለአቻ ጋብቻ ቆይ ብቻ ቆይ ብቻ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኒካራጓ ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ኒካራጓ
ጌታቸው ካሳ
right|400px|thumb| ጌታቸው ካሳ አልበም ዲዛይን ጌታቸው ካሳ  የኢትዮጵያ ታዋቂ ዘፋኝ ሲሆን ብዙ ዘመናዊ የሙዚቃ ስራወችን በማቅረብ ይታወቃል።
ማጣቀሻወች
መደብ:የኢትዮጵያ ዘፋኞች
ሞት በጥር በነሀሴ መቃብር
ሞት በጥር በነሀሴ መቃብር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
እውር ምን አይቶ ደንቆሮ ምን ሰምቶ
እውር ምን አይቶ ደንቆሮ ምን ሰምቶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ጃምቦ
ጃምቦ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ፋሲካ ደሴት
300px|thumb|የፋሲካ ደሴት ሥፍራ ከቺሌ ምዕራብ ፋሲካ ደሴት (እስፓንኛ፦ Isla de Pascua /ኢስላ ዴ ፓስኩዋ/፤ ኗሪ ስም /ራፓ ኑዊ/) በፓሲፊክ ውቅያኖስ ውስጥ የሚገኝ የቺሌ ደሴት ነው።
መደብ:ቺሌ
አመዴ ለማ
ፊት አውራሪ አመዴ ለማ ( ከ እ.ኤ.አ. 1919 - April 21, 2009 ) ታላቅ የታሪክ ሰው በ ኢትዮጵያ ሲሆኑ እስከ መጨረሻው እስትንፋሳቸው ድረስ የሚወዱዋትን ሃገራቸውን በተለያዩ የሃላፊነት ቦታዎች አገልግለዋል።
መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች
ደርባን
thumb|ደርባን
ደርባን የደቡብ አፍሪካ ሦስተኛው ትልቅ ከተማ ናት።
ተጀመሩ መጨረስ ካራገዱ ማልቀስ
ተጀመሩ መጨረስ ካራገዱ ማልቀስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ጊታር
thumb|right|250px|ጊታር ጊታር በተወጠሩ ክሮች (ጅማት) አማካኝነት ድምፅ የሚፈጥር ዘመናዊ የሙዚቃ መሣሪያ ነው። ይህ መሣሪያ በጣቶች ወይም በመከርከሪያ ክሮቹን በመምታት ወይንም በመነካካት መጫወት ይቻላል። የጊታር ክፍሎች ዋናው ሣጥን እና አንገቱ ሲሆን በአንገቱ ላይ የሚያልፉ የተወጠሩ ጅማቶች (በመደበኛው ብዛታቸው ፮ (ስድስት) ሲሆን በሌሎች የጊታር አይነቶች ቁጥሩ ሊበዛ ይችላል።) አሉት።
አሠራር እና አካላቶች
ልኬት
ቅኝት2
a
የውጭ ማያያዣዎች
መደብ:የክር የሙዚቃ መሣሪያዎች መደብ:ጊታር መደብ:የኢትዮጵያ ሙዚቃ መሳሪያዎች መደብ:የሙዚቃ መሣሪያዎች
ነፋስ
thumb|የነፋስን አቅጣጫና ፍጥነት መለኪያ [[አኔሞሜትር ]]
ነፋስ እንደ ሃይሉና የሚውስደው ጊዜ እንዲሁም እንደ እርጥበቱ ይከፈላል፡፡ ከክፍሎቹም ውስጥ
የነፋስ ተፈጥሮ
thumb|left|[[አንድሩ አውሎ ንፋስ የፈጠረው ጥፋት]] በመሬት ላይ የሚፈጠሩ ነፋሶች ምክናያታቸው የአየር ጫና ልዩነት ነው። በሁለት አካባቢዎች መካከል የተለያየ የአየር ጫና ሲኖር፣ ልዩነቱ እስኪጠፋ ድረስ አየር ክከፍተኛ ጫና ወደ ዝቅተኛ ጫና ይሰደዳል። በሚሰደድበት ውቅት ነፋስን ይፈጥራል። ሞቃታማ የአየር ክፍል ከቀዝቃዛ የአየር ክፍል ያነሰ ጫና ስላለበት ብዙ ጊዜ ነፋስ የሚነፍሰው ከቀዝቃዛ ክፍል ወደ ሞቃታማ ክፍል ነው። ስለሆነም ነፋስ ብዙ ጊዜ ቀዝቃዛ ነው።
በአለም አቀፍ ደረጃ በቋሚነት ለሚነፍሱ ነፋሶች ተጠያቂዎቹ ሁለት ምክንያቶች ናቸው። አንደኛው በምድር ወግብ እና በምድር ዋልታዎች መካከል ያለው የሙቀት ልዩነት ሲሆን ሁለተኛው የመሬት በራሷ ዛቢያ ላይ መሽከርክር ነው።
አንስተኛ የአየር ጫና ልዩነት ባለባቸው አካባቢዎች ለምለም ነፋስ ወይን ቀሰስተኛ ነፋስ ይፈጠራል። ሆኖም ከፍተኛ ልዩነት ባለባቸው አካባቢዎች እስከ 200 ማይል በሰዓት የሚጓዝ እጅግ ፈጣን አውሎ ነፋስ ይፈጠራል። በዚህ ፍጥነት የሚጓዝ ነፋስ ቤቶችን እስከማፍረስ እና ህይወት እስከማጥፋት ሃይል ይኖረዋል።
ነፋስ ኃይል
thumb|right| ይህ የነፋስ እሽክርክሪት ነፋስን በመጠቀም [[ኤሌክትሪክ ያመነጫል]]
በታሪክ አንጻር የስሪ ላንካ ሰዎች፣ ከክርስቶስ ልደት በፊት 300 ዓ.ዓ. ጀምረው የንፋስን ሃይል ሙቀት ለመፍጠርና ብረትን ለማቅለጥ እንደተጠቀሙበት ይጠቀሳል ። እኒህ ምድጃዎች በሞንሱን ነፋስ መንገድ ላይ የሚገነቡ የነበር ሲሆን የሚፈጥሩት ሙቀት እስከ 1200 ዲግሪ ሴንቲግሬድ ይደርስ ነበር። ከሺህ አመት በኋላ የመጀመሪያው በሥራ ላይ የዋለ የነፋስ ወፍጮ አፍጋኒስታን ውስጥ በ7ኛው ክፍለ ዘመን (ከክርስቶስ ልደት በኋላ) እንደተሰራ ይጠቀሳል። የኒህ ወፍጮዎች ጥቅም እህልን ለመፍጨትና ውሃን ከጉድጓድ ለማውጣት ነበር። ከ1170ዎቹ ጀምሮ በሰሜን-ምዕራብ አውሮጳ ክፍሎች የነፋስ ወፍጮወች በሰፊው ጥቅም ላይ መዋል ጀመሩ።
በአሁኑ ወቅት የነፋስ ኤሌክትሪክ ማመንጫውች በአለም ላይ እየተሰራጩ ሲሆን አቅዳቸውም ከድሮዎቹ የነፋስ ወፍጮወች ይመነጫል። ከመሬት እየተራቀ በሄደ ቁጥር የነፋስ ፍጥነት እየጨመረና አስተማማኝም እየሆነ ስለሚመጣ ብዙ ኩባንያዎች ከከባቢው አየር በጣም ከፍ ብሎ ያለውን ነፋስ ለኤሌክትሪክ ምንጨታ ስራ እንዴት እንደሚያውሉት እያጠኑ ይገኛሉ። ጥናቱ ስኬት ካመጣ የአለምን የሃይል ፍላጎት በዚህ መንገድ በአስተማማኝ ሁኔታ ለማሟላት ይቻላል
ማጣቀሻ
* መደብ:አየር ፀባይ
ኤሽኑና
ኤሽኑና የሱመር ጥንታዊ ከተማ ነበር። ዛሬው ሥፍራው ተል አስማር ተብሎ በዘመናዊው አገር ኢራቅ ውስጥ በዲያላ ወንዝ ሸለቆ ይገኛል። ኤሽኑና ከስሜኑ ተራሮች ወደ መስጴጦምያ በደረሰው መንገድ ላይ ስለተቀመጠ የብርቅ ሸቀጦች (ፈረስ፣ ሰንፔር፣ ዕንቁዎች ወዘተ.) ንግድ ማዕከል ሆነና በለጸገ።
የአካድ መንግሥት እየደከመ (በሹዱሩል ዘመን 2001-1986 ዓክልበ. ግ.) ኤሽኑና በአካድ ቅሬታ ግዛት ውስጥ እንደ ቀረ ይታወቃል። ከዚያ የኤላም ንጉሥ ኩቲክ-ኢንሹሺናክ ያዘው። ከዚህ በኋላ ለዑር መንግሥት ተገዥ ሆነ፤ ከዚያ በተራው ለኢሲንና ለላርሳ ተገዛ። አንዳንድ የኤሽኑና ገዢ ግን እንደ ነጻ ንጉሥ ይገዛ ነበር። 2 ኢፒቅ-አዳድ 1771-1729 ዓክልበ. በተለይ ለኤሽኑና ሰፊ ግዛት አሸነፈ። በመጨረሻ በ1674 ዓክልበ. ኤሽኑና ለባቢሎን ንጉሥ ሃሙራቢ ወደቀ።
የኤሽኑና ሕግጋት ደግሞ ለሥነ ቅርስ ታውቀዋል፤ የትኛው ንጉሥ እንዳወጣቸው ግን እርግጥኛ አይደለም።
የኤሽኑና ነገሥታት
(ኡልትራ አጭር)
580px|thumb|left|የኤሽኑና መንግሥት በ1680 ዓክልበ.
መደብ:የሱመር ከተሞች
ኢትዮ ሬይን ሜከርስ
ኢትዮ ሬይን ሜከርስ (Ethio Rain Maker) በኢትዮጵያ ውስጥ ዛፎች በመትከል ረሃብን ለመከልከል የተቋቋመ ቡድን ነው።
አሁን ወደ ምድረ በዳ መጥተው በወንድማማችነት ገነት ይሠራሉ። በድርቅ አፈር ውስጥ የሚተክሉት ዘር ታላቅ ደን ይሆናል፤ ምድሪቱ እንደገና በሙሉ እስክትሸፈን ድረስ ረጀም ዛፎች በዝተው አረንጓዴ ክንፎቻቸውን ይዘረጋሉ።
ኢትዮ ሬይን ሜከርስ ምንድነው?
ሀገራችን ኢትዮጵያ በአለም መገናኛ ብዙሃን በረሃብ ስትጠራ፣ ህዝቦችዋ በጠኔ ሲሰቃዩ ዘመናት ተቆጥረዋል። የወገኖቻችን ስቃይ፣ የሀገራችን ኋላ ቀርነት በኢትዮጲያዊነታችን እያንዳንዳችንን ይመለከተናል። ላለፉት ሰላሳ አመታት በጎ አድራጊ ድርጅቶች በአይነትም ሆነ በጥሬ ገንዘብ በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር እንደረዱን መረጃ አውጥተዋል። የኛ ስቃይ ግን አላበቃም። መከር ሲመጣ ሰብል ከማጨድና ምርት ከመሰብሰብ ይልቅ ለልመና እጁን የሚዘረጋ ኢትዮጲያዊ ቁጥር በሶስት እጥፍ ጨመረ። ይህ ሂደት መቆም አለበት። እንዴት?
አበው “ነገርን ከስሩ …” እንደሚሉት የሁሉም ችግር መፍትሔው ያለው ከመነሻው ላይ ነው። የኛ ረሐብ መንስዔው ምንድነው? በአጭሩ ለመግለጽ ያህል ለረሐባችን መንስዔ የዝናብ አለመኖር (ድርቅ) መሆኑን ከረሐባችን ታሪክም ሆነ ጥናቱን ካካሄዱት ምሁራን መረዳት ይቻላል። ዛሬም ቢሆን ገበሬው ዝናብ በማጣቱ ሰብሉ መበላሸቱን ከአንደበቱ እየሰማን ነው። ጦርነትን ለማቆም የጦርነት መነሻ ሃሳቦችን ማስወገድ እንጂ ጦርነትን ከጦር ሜዳ ማስቆም እንደማይቻል ሁሉ የሃገራችንንም ረሃብ ከመንስዔው እንንቀለው።
ኢትዮ ሬይን ሜከርስ፣ ኢትዮጵያ ዉስጥ ደን ማደነን (አፎረስቴሽን) ችግራችንን ከመቅረፊያ መንገዶች አንዱ እንደሆነ በማመን የተለያዩ ስልቶችን በመጠቀም ችግኞችን መትከል ጀምሯል።
በ1995 ዓ.ም. ከኢትዮጵያ ቅርስ ባለ አደራ ጋር በመተባበር በእንጦጦ የተፈጥሮ መናፈሻ አስር ሺህ ችግኞችን ተክሎ ሰባ ሁለት ከመቶው (7167) ፀድቋል። በ1996 ክረምት ደግሞ ሀምሳ ሺህ ችግኞችን ለመትከል አቅዶ ሀያ ከመቶው ተጠናቋል። በአሰላ፣ በመቀሌና በባህር ዳር አንድ ሺህ ዛፎችን የሚይዙ የተፈጥሮ መናፈሻዎችንን በመስራት ላይ ነን። በ1997 ለሀገራችን የሺህ አመት ስጦታ እንስጥ በሚል መነሻ ሀሳብ እያንዳንዱ ኢትዮጲያዊ አንድ ዛፍ ተክሎ የሚንከባከብበትን እቅድ አውጥተናል። ከነዚህም አንዱ አንድ ዛፍ ለአንድ ተማሪ ነው።
የውጭ መያያዣ
የኢትዮ ሬይን ሜከርስ ድረገጽ (አማርኛ እና እንግሊዝኛ - Amharic & English)
መደብ:የኢትዮጵያ ድርጅቶች መደብ:ግብርና
ሞንሮቪያ
thumb|left|የሞንሮቪያ አቀማመጥ በላይቤሪያ ሞንሮቪያ የላይቤሪያ ዋና ከተማ ነው።
thumb|ሞንሮቪያ ያለበት ልሳነ ምድር ከጠፈር በሌሊት ሲታይ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 550,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 6.3°N, -10.78333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
የፖርቱጋል መርከበኞች በ1560 ዓ.ም. ገዳማ ቦታውን 'ካፕ ሜዙራዶ' በሰየሙት ጊዜ ብዙ ኗሪዎች ይገኙ ነበር።
በ1813 ዓ.ም. ነጻ ጥቁሮች ከአሜሪካ በሸርብሩክ ደሴት (ዛሬ ሲዬራ ሌዎን) ሠፈሩ። ነገር ግን ይህ አልተከናወነምና ብዙዎች ሞቱ። ስለዚህ በ1814 ዓ.ም. ሌላ መርከብ ይዞአቸው ወደ ካፕ ሜዙራዶ አዲስ ሠፈር ጀመሩ። ስሙ ክራይስቶፖሊስ (ከግሪክ 'የክርስቶስ ከተማ' ማለት ነው) ሆነ። በ1816 ዓ.ም. ግን አዲስ ስሙ ሞንሮቪያ ሆነ፤ ይህም በወቅቱ አሜሪካዊ ፕሬዚዳንት በጄምስ ሞንሮ ትዝታ ተደረገ። ከአለሙ ዋና ከተሞች (ከዋሺንግቶን ዲሲ በቀር) እሱ ብቻ ለአሜሪካዊ ፕሬዚዳንት ስም ተሰየመ።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:ላይቤሪያ መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
ትራንስኒስትሪያ
300px|thumbnail|የትራንስኒስትሪያ ሥፍራ (ቀይ)
ትራንስኒስትሪያ በከፊል ተቀባይነት ያገኘ አገር ነው። ነጻነቱን በ1982 ዓ.ም. ያዋጀ ምንም ቢሆን፣ ሞልዶቫ ግን ይግባኝ አለው።
ከተባበሩት መንግሥታት ምንም አገራት ትራንስኒስትሪያን ተቀባይነት አልሰጡም። የሞልዶቫ ግዛት እንዲሆን የሞልዶቫን ይግባኝ ተቀባዮች ናቸው።
በከፊል ተቀባይነት ካገኙት ሌሎች አገሮች፣ አብካዝያ፣ ደቡብ ኦሤትያ እና ናጎርኖ-ካራባቅ ትራንስኒስትሪያን እርስ በርስ ይቀበላሉ።
እውር ምን ይሻል ብርሀን ነጋዴ ምን ይሻል መዳን
እውር ምን ይሻል ብርሀን ነጋዴ ምን ይሻል መዳን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ኦና
200px|thumb|right| አየር ፐምፕ በመምጠጥ ኦና ማበጃ መሳሪያ
ኦና ማለት ምንም አይነት ቁስ የሌለበት ኅዋ ነው። ስለሆነም በኦና ውስጥ ድምፅ መጓዝ አይችልም።
የማይዘልቅ ማህበር በጠጅ ይጀመራል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኦና
ጠፈር ውስጥ የሚገኘው ኅዋ ሙሉ ለሙሉ ኦና አይደለም ምክንያቱም አልፎ አልፎ ጥቃቅን የቁስ አካላት ይገኝበታልና። እዚህ ምድር ላይ ፓምፕ በመጠቀም ኦና ይሰራል። ይሄውም ከአንድ ነገር ውስጥ አየርን መጥጦ በማስወጣት ነው። ሆኖም ይሄም ቢሆን ሙሉ በሙሉ ኦና መፍጠር አይችልም። እስካሁን በተደረሰበት የቴክኖሎጂ ችሎታ፣ 99.9999% ኦና ለመፍጠር ተችሏል።
መደብ:ቁስ
ተጄ በጉንጬ
ተጄ በጉንጬ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሞት ቢዘገይ ሲኦል ስለሞላ ነው
ሞት ቢዘገይ ሲኦል ስለሞላ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ትሪፖሊ
ትሪፖሊ የሊቢያ ዋና ከተማ ነው። thumb|right|215px|የትሪፖሊ የንግድ ማእከል
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጭምር 2,357,800 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,269,700 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 32.9°N, 13.18333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ሊቢያ መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
ጄምስ ዋት
300px|thumb|ጄምስ ዋት ጄምስ ዋት (እንግሊዝኛ፦ James Watt) 1728-1811 ዓም) በተለይ በምህንድስና ዘርፍና የዋት እንፋሎት ኤንጂን በመፍጠሩ የታወቀ የስኮትላንድ ሰው ነበር።
መደብ:የስኮትላንድ ሰዎች መደብ:ምህንድስና
4 October
4 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 24 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ሰም ለበስ
ሰም ለበስ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ትርጉም
፡ በማር የተለወሰ መርዝ፣  ጥሩ የተናገሩ አስመስሎ መጥፎ ነገር ማስተላለፍ፣ ወይንም በልብ መጥፎ ነገር ይዞ ግን ያን ደብቆ ማሞካሸትና ጥሩ ነገር መናገር
ምሳሌ
መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
ኤሊስ ፓርክ ስታዲየም
ኤሊስ ፓርክ ስታዲየም ወይም ኮካ ኮላ ፖርክ በጆሃንስበርግ፣ ደቡብ አፍሪካ የሚገኝ ስታዲየም ነው።
መደብ:ደቡብ አፍሪካ
ዳንኤል ሃንድለር
ዳንኤል ሃንድለር (እ.አ.አ. 1970) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Watch Your Mouth በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ባሕር ዳር ግንቦት ሃያ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ
የባሕር-ዳር ግንቦት ሃያ ዓለም አቀፍ ጥያራ ጣቢያ ከባህር ዳር ከተማ በስተ ምዕራብ ስምንት ኪሎ ሜትር ርቀት፣ በ፩ሺ፰መቶ፳፩ ሜትር ከፍታ ላይ የሚገኝ የአየር ጣቢያ ነው።
ጥያራ ጣቢያው አንድ አስፋልት የለበሰ የሦስት ሺ ሜትር ርዝመት በአርባ አምስት ሜትር ስፋት ያለው የኮንክሪት ማኮብኮቢያ ያለው ሲሆን በአሁኑ ጊዜ እንደ ቦይንግ 757 የመሳሰሉ ሦስት የጭነትና አራት ቦምባርዲዬር የመንገደኛ ጥያራዎችን ለማቆም የሚያስችል ሥፍራ አለው። ጥያራ ጣቢያው ዓለም አቀፍ በረራዎችን ለማከናወን የሚያስችሉት እንደ ጉምሩክ፣ ኢሚግሬሽን፣ የደህንነት ተቋማትና ኳራንቲን የመሳሰሉ መሰረተ ልማቶችን ያሟላ ነው።
የባሕር-ዳር ግንቦት ሃያ ዓለም አቀፍ ጥያራ ጣቢያ በሳምንት በአማካይ ሃያ አንድ በረራዎችን በማስተናገድ ላይ የሚገኝ ሲሆን በአካባቢው እያደገ ለመጣው የአበባ፣ ፍራፍሬና አትክልት ምርቶች ማቆያ የሚሆንና 150 ቶን የማከማቸት አቅም ያለው የቀዝቃዛ መጋዘንም ከ50 ሚሊዮን ብር በሚበልጥ ወጪ ገንብቶ አጠናቋል።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ባሕር-ዳርን እና መቀሌን ከካርቱም ጋር ለማገናኘት የተጀመረው አዲሱ ዓለም አቀፍ በረራ የሁለቱን አገራት የንግድ፣ የቱሪዝምና የዲፕሎማሲ ግንኙነት ወደ ከፍተኛ ምዕራፍ ለማሸጋገር የላቀ ሚና እንደሚኖረው ሲገመት፤ የበረራ መስመሩ በሳምንት ለሦሰት ቀናት የሚከናወን ሲሆን ሰሜን ሱዳንን ከሰሜን የአገራችን ክፍል በቀጥታ የሚያገናኝ ነው።
=ምንጮች=
መደብ:ባሕር ዳር መደብ:የኢትዮጵያ አየር ማረፊያዎች
ሞት ቢዘገይ ነው የምሄደው
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሶረን ኬርከጋርድ
thumb|ሶረን ኬርከጋርድ
ሶረን ኬርከጋርድ(5 ግንቦት, 1813 – 11 ህዳር, 1855) የነበረ ዴንማርካዊ ፈላስፋ እና ሥነ መለኮት ተማሪ ነበር። በብዙወች ዘንድ የመጀመሪያው የኅልውነት ፍልስፍና አፍላቂ ተደርጎ ይወሰዳል።
ኬርከጋር ብዙ ስለ እመንት፣ ኅልውነት፣ ስሜት የሚያትቱ የፍልስፍና መጻሕፍትን ጽፏል። ኬርከጋር ክርስትናን ፖለቲካዊ አቋም እንዲይዝ የሚተጉትን አጥብቆ ተቃውሟል፣ የግለሰብን ነጻነት በቡድን ነጻነት ለመወሰን የሚጥሩንም እንዲሁ ይቃወም ነበር፡፡ ስራው በብዙወች ዘንድ አድናቆትን ያተረፈለት ሲሆን ሉድቂግ ዋይንሳታይን የተሰኘው የሃያኛው ክፍለ ዘመን ፈላስፋ "ካይከጋርድ" የአ19ኛው ክፍለ ዘመን ስር ነቀል አሳቢ እንደነበር ይገልጸዋል።
የህይወት ታሪክ
ኬርከጋርድ ኮፐንሃገን፣ ዴንማርክ ሲወለድ፣ በኮፐንሃገን ዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን ተከታትሎ በ1841 ዲግሪውን አግኝቷል። ከሴት ጓደኛው ጋር ከተለያየ በኋላ ብዙ መጻህፍትን ሲደርስ፣ እኒህ መጽሃፎች በዘመኑ ያልተወደዱ በ20ኛውና በ21ኛው ክፍለ ዘመን ግን ተደናቂነትን ያገኙ ናቸው።
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:ኅልውነት መደብ:የዴንማርክ ሰዎች
ሥነ ፈለክ
thumb|right|230px|የ"ጉንዳን" ኮከብ ደመና (The Ant Nebula)
thumb|230px|የ[[ኦሪዮን ከዋክብት]] ሥነ ፈለክ (አስትሮኖሚ) ከመሬት ከባቢ አየር ውጪ የሚገኙ ክስተቶችን የሚያጠና የሳይንስ ክፍል ነው። ቃሉ አስትሮኖሚ ከግሪክ የመጣ ሲሆን የፀሐይ የከዋክብትና የጨረቃዎች ሕግ ማለት ነው። ሥነ ፈለክ ከጥንታዊ ሳይንሶች አንዱ ነው።
== በአስትሮኖሚ ውስጥ የሚገኙ ንዑስ ክፍሎች፦
የሥርዓተ ፀሓይ ፕላኔቶች (ፈለኮች)
*
ተገናኝተናል መሳ ለመሳ አንቺም እውር ነሽ እኔም አንካሳ
ተገናኝተናል መሳ ለመሳ አንቺም እውር ነሽ እኔም አንካሳ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
እውር ምን ይሻል ብርሀን በሽተኛ ምን ይሻል መዳን
እውር ምን ይሻል ብርሀን በሽተኛ ምን ይሻል መዳን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የማይዘልቅ ማህበር አሜሪካ ይጀመራል
የማይዘልቅ ማህበር አሜሪካ ይጀመራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይዘልቅ ማህበር አሜሪካ ይጀመራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዣን-ዣክ ዴሳሊንስ
thumb|የዣን ዣክ ዴሳሊንስ ምስል (c.1840-1880) ዣን-ዣክ ዴሳሊንስ (ፈረንሳይኛ: Jean-Jacques Dessalines) (ኮርሚየር፣ ታላቁ የሰሜን ወንዝ መስከረም 20 1758 እ.ኤ.አ. - ፖርቶፕሪንስ ጥቅምት 17 1806 እ.ኤ.አ.) ሄቲን ከፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ነፃ ያወጣ የሃይቲ አብዮታዊ መሪ ነበር። በአሜሪካ ውስጥ ባርነትን ለማጥፋት የመጀመሪያው ነበር እና ከፈረንሳይ ሽንፈት በኋላ የሄይቲ ንጉሠ ነገሥት ይሆናል.
በፈረንሣይ ቱሴይንት ሉቨርቸር ከተያዘ በኋላ በሄይቲ አብዮት ውስጥ የአብዮተኞች ዋና መሪ ይሆናል ፣ በ 1804 በሄይቲ የነጭ ሰዎችን እልቂት አስከትሏል ፣ በደሴቲቱ ላይ የመጨረሻውን ባሪያዎች እንዲያበቃ ፣ ተገደለ ። በአብዮቱ ውስጥ የቀድሞ ጓዶቹ በዴሳሊን በፈጸሙት የመልካም አስተዳደር ጉድለት አሌክሳንደር ፒሽን እና ሄንሪ ክሪስቶፈር እሱን ለመገልበጥ እቅድ አውጥተው ጥቅምት 17 ቀን 1806 በፈረሱ ላይ ተቀምጦ ሳለ አማፂያኑ በጥይት ተመተው በመሬት ላይ ወድቀው ሞቱ በኋላም አስከሬኑ ተቆርጧል።
መደብ:መሪዎች መደብ:ሃይቲ
ሄክታር
ሄክታር የአለም አቀፍ ክልል መለኪያ ሲሆን፣ ትርጉሙ በየጎኑ አንድ መቶ ሜትር ያለው ካሬ (አራት ማዕዘን ያለው) ክልል ስፋት ማለት ነው።
ቃሉ (በፈረንሳይኛ በኩል) የደረሰው ከግሪክኛ ἑκατόν /ሄካቶን/ «መቶ»፣ እና ሮማይስጥ area /አሬያ/ «ክልል» ነበር።
ሄክታር ስለዚህ አሥር ሺህ ካሬ ሜትር አለበት። ሄክታር በተለይ ለመሬት (ርስት ወይም እርሻ) ክልል ለመለካት ይጠቀማል።
መደብ:መለኪያ
ካማሺ (ወረዳ)
ካማሺ በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ካማሽ ማለት በጉሙዝኛ የሁለት ወንድማሞች ሴራ ነው። ይሄ ማለት በድሮ ዘመን በቤንሻንጉል ጉሙዝ በካማሽ ዞን በካማሽ ወረዳ በሚገኘው ቀበሌ ውስጥ ሁለት ሰዎች ነበሩ፤ እነዚህ ሁለት ሰዎች በአንድ አከባቢ የሚኖሩ ነበሩ እናም በጉሙዝ ባህል የለወጥ ጋብቻ ስለ ነበረ ሁሉቱም ሰዎች እህቶዎቻቸው ተለዋዉጠዉ ሚስት ያገቡት ።እናም አንድ ቀን እንዚህ ሰዎች አደን ይሄዳሉ እናም አንዱ ጎሽ በጦር ይዋጋል። ከዚያም ጓደኛው ጎሹ ላይ ይደግማል። ከዚያም ጎሹ ይሞታል። ከዚያም ጎረበት፣ ቤተሰብ እና የሰፈሩ ሰዎችን ሲጠይቋቸው «ከማን ጋር ነው የገድልከው» ሲሉት ከአማቼ ጋር ነው  አለ። እንግዲህ በጉሙዝኛ አማች ማለት "ማሺ" ማለት ነው ። እናም ካማሽ ማለት በጉሙዝኛ ከአማቼ ጋር ማለት ነው ።
ቁስ አካላዊነት
ቁስ አካላዊነት ዋና የፍልስፍና ዓይነት ሲሆን፣   ዓለም የተሰራችው  ከቁስ አካላት ብቻ  እና ባህርይዋም የቁስ አካል አይነት ነው የሚል ነው።  በዚህ አስተሳሰብ፣ ማናቸውም የመንፈሳዊም ሆነ የሐሳብ ክስተቶች ከቁስ አካላት  ግንኙነት እና እነርሱን ከሚገዙ ህግጋት የሚመዘዙ   ናቸው።  ስለዚህም ብቸኛው የአለም ነባራዊ  ክፍል፣  ከሐሳብ  ነጻ ህልውና ያለው፣ ቁስ አካል ነው።
ቁስ አካላዊነትን በትይዩ የሚቃዎመው የፍልስፍና አይነት ሐሳባዊነት ይባላል።
መደብ: ቁስ አካላዊነት
ፋዱጽ
ፋዱጽ (Vaduz) የሊክተንስታይን ዋና ከተማ ነው። right|200px|thumb|መሃል ከተማው
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 5,300 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 47.13333°N, 9.53333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል። በ13ኛ ክፍለ ዘመን አካባቢ እንደ ተመሠረተ ይታሥባል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውሮፓ ከተሞች መደብ:ሊክተንስታይን
ያለአዋቂ ተራች የራሱን አመልካች
ያለአዋቂ ተራች የራሱን አመልካች የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለአዋቂ ተራች የራሱን አመልካች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በማር የተለወሰ መርዝ
በማር የተለወሰ መርዝ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ምሳሌ
መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
ኤቴርስኬል
ኤቴርስኬል ሞር (ሞር ማለት «ታላቁ») በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ16 እስከ 21 ዓም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኤቴርስኬል ዘመን ለ፭ ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) በመከተል፣ ይህ ከ16 እስከ 21 ዓም ድረስ ይሆናል። በኋላ የታየው ሌቦር ጋባላ ኤረን እንደ ቆጠረው ግን የክርስቶስ ልደት (1 እ.ኤ.አ. እንደ ታሠበ ወይም በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር 8 ዓክልበ.) በኤቴርስኬል ዘመን ሆነ።
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ሰው ሆነ
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
ባሪ ሃና
ባሪ ሃና (እ.አ.አ. 1942) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Geromino Rex በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ሞት ቢዘገይ የቀረ ይመስላል
ሞት ቢዘገይ የቀረ ይመስላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
መስከረም ፳፰
=ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
=ልደት=
፲፱፻፴፬ ዓ/ም ጥቁር አሜሪካዊው ስብከተኛ እና የሰብዓዊ መብት ታጋይ ጄሲ ጃክሰን
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ቤንጃሚን ፍራንክሊን
300px|thumb|ፍራንክሊን፣ 1770 ዓም ተሳለ ቤንጃሚን ፍራንክሊን ጃንዋሪ 17 1706 እ.ኤ.አ. - አፕሪል 17 1790 እ.ኤ.አ.፦ ከአሜሪካዊ አብዮት ጀምሮ ዜግነቱ አሜሪካዊ ሲሆን የአሜሪካ 100 ዶላር ኖት ላይ በሚገኘው ምስሉ ይታወቃል። የአሜሪካ መስራች አባቶች ከሆኑ እውቅ የሃገሪቱ ሰዎች አንዱ ነው። እኚህ ሰው ለአሜሪካ ጸሃፊ፣ ፖለቲከኛ፣ ዲፕሎማት፣ ወታደር፣ ተመራማሪ፣ ፍጥረት ፈልሳፊ ወዘተ. ነበሩ።
ፍራንክሊን ስለ ኅሊና ነጻነትና ስለ ግብረ ገብ ማስተማር  የነበራቸው ፍቅር ከፍተኛ ነበረ። የአሜሪካን ሕገ መንግሥት ከነደፉት ዋና ሰዎች አንዱ ነበሩ። ካስፋፉት ምሳሌዎች መሃል «የክርስቶስን አራያ ምሰል» ("Emulate Christ") አንዱ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ኤና አይርዴክ
ኤና አይርዴክ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ1022 እስከ 995 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኤና ዘመን ለ27 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ1022 እስከ 995 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ጉሎ
300px|thumb|ጉሎ
ጉሎ (Ricinus communis) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ የተክል ዓይነት ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
ጉሎ ከሚያፈሩና ከሚያብቡ ተክሎች ይመደባል። በእንግሊዝኛው «ካስተር» በሚል ስያሜ ይታወቃል።
«የፈረንጅ ጉሎ» የሚባለው ምርት የሌላ ዝርያ፣ ጃትሮፋ Jatropha curcis ነው።
የተክሉ ጥቅም
ፍሬው የጉሎ ዘይት ለማምረት ይጠቅማል።
ሲዳማ
ሲዳማ ሲዳማ የኢትዮጵያ ብሔር ነው። ሲዳማ
ጉሎ
የተክሉ ጥቅም
የጉሎ ዘር መኘካት ለሆድ ቁርጠት በአሚባ በሽታ ተዘግቧል።
ሲዳማ
ሲዳማ በኢትዮጵያ ከሚገኙ ብሄሮች አንዱ ሲሆን በህገመንግሥቱ ከተቀመጠው የብሄር ብሄረሰቦች መብት አንፃር በእጅጉ የተጠቀመ ብሔር ነው፡፡ጠቀሜታው ባለፉት 29 ዓመታት ደቡብ ክልል ከመሩ 6 አስተዳዳሪዎች አምስቱ ሲዳማ መሆናቸው ነው አባተ ኪሾ፤ ሽፈራው ሽጉጤ ፤ ደሴ ደልኬ ፤እና ሚሊዮን ማቴዎስ መጥቀስ ይቻላል፡፡ ሲዳማ በህዝብ ቁጥር 10 ሚሊዮን ሲሆን በዞን ደረጃ እንዲተዳደር የህወሓት ማፊያዎች የሀገሪቱ ሁለት ታላላቅ የአማራ እና የኦሮሞ ህዝቦችን ለመጨቆን ህወሓት ካለው የትግራይ 1.8 ሚ ህዝብ(በሗላ የዓማራውን መሬትና ህዝብ ከዘረፉ በሗላ 4ሚ ሞልተናል ብለዋል) . . ከደቡብ "ጥቃቅንና አነስተኛ" ብሐረሰቦች ጋር ሲዳማን በመጨመር "አሻንጉሊት" የሆነ ደኢህዴን የሚባል ድርጅት(የፖለቲካ ፓርቲ ያልሆነ ) ለህወሀት መጠቀሚያ ተራ የሆዳም ስብስብ በመመስረት አማራና ኦሮሞዎችን ለማፈን የግድ ሲዳማን ማፈን ምርጫ በመሆኑ ነበር፡፡
ጉሎ
የተክሉ ጥቅም
በሌላም ጥናት፣ ሥሩ ለጥርስ ሕመም ይኘካል፣ የሥሩም ጭማቂ ለቁርባ ይጠጣል።
ሲዳማ
አሁን ደግሞ ክብር ለብልጽግና ፖርት ሆኖ የ130 ዓመት ጥያቄ ተመልሶ ስዳማ የኢትዮጵያ 10ኛዉ ክልል ሆኗል።
ጉሎ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ሲዳማ
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ተገናኝተው ሳሉ ምን ጊዜ እንገናኝ ይላሉ
ተገናኝተው ሳሉ ምን ጊዜ እንገናኝ ይላሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጀድኸፐረው
ጀድኸፐረው ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ለአጭር ጊዜ በ1781 ዓክልበ. ግድም የገዛ ፈርዖን ነበረ። የሰኸምሬኹታዊ ኻውባው ተከታይ ነበረ።
ስሙ በቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ላይ የለም። ሆኖም ከሥነ ቅርስ ረገድ ፈርዖንነቱ እርግጥኛ ነው። ስሙ ከቶሪኖ ዝርዝር ጠፍቶ የኻውባው ተከታይና ወንድም እንደ ነበር ይታስባል፤ በ«ኦሲሪስ አልጋ» በተባለው ቅርስ ላይ ሌላ ስሙ (የአባት ስም) «ሆር» (ሆር አዊብሬ) እንደ ነበር ይመስላል። በተጨማሪ የጀድኸፐረው ስም በ፲፩ ማኅቴሞች ላይ በአባይ ፪ኛው ሙላት አካባቢ (በኩሽ መንግሥት ጠረፍ) ሲገኝ ማኅተሞቹ ከቀዳሚው ከኻውባውና ከታችኛው ግብጽ ፈርዖን ከሸሺ ማዓይብሬ ማኅተሞች አጠገብ ተገኙ።
የጀድኸፐረው ተከታይ ሰጀፋካሬ  (ካይ-አመነምሃት) ምናልባት ልጁ ነበር።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ፍራንክፈርት፣ ኬንታኪ
thumb|245x245px|ኬንታኪ ግዛት ካፒቶል በፍራንክፈርት። ፍራንክፈርት፣ ኬንታኪ (እንግሊዝኛ: Frankfort, Kentucky) የዩናይትድ ስቴትስ የኬንታኪ ግዛት ዋና ከተማ ናት። በ 2020 ቆጠራ መሠረት 28,602 ነዋሪዎች አሏት። በዩናይትድ ስቴትስ የሕዝብ ቆጠራ ቢሮ መሠረት የከተማዋ አጠቃላይ ስፋት 14.6 ካሬ ማይል (37.8 ኪ.ሜ.2) ያላት ሲሆን ከዚህ ውስጥ 14.3 ካሬ ማይል (37.0 ኪ.ሜ.2) መሬት እና 0.3 ካሬ ማይል (0.78 ኪ.ሜ.2) ውሃ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ከተሞች
ኔልስ ቦር
300px|thumb|ኔልስ ቦር በ1914 ዓም ኔልስ ቦር (ዳንኛ፦ Niels Bohr) 1878-1955 ዓም የዴንማርክ ፊዚሲስት ነበር። የቁስ አካላት መሰረታዊ ክፋዮች የሆኑት  አቶሞች  እንግዳ ግኝት በነበሩበት በ፳ኛው ክፍለ ዘመን  አጥቢያ፤  ስለ እነርሳቸው ተፈጥሮና ባህርይ መሰረታዊ ምርምር በማቅረብ አዲሱን የሳይንስ ዘመን ከከፈቱት ሳይንቲስቶች  አንዱ ነበር።  በተጨማሪ ፣  የኳንተም ኃልዮትን  መሰረት ከጣሉት ሳይንቲስቶች አንዱ ሲሆን፣ ስለዚህ መትጋቱ የኖቤል ሽልማት አግኝቷል።
መደብ:የዴንማርክ ሰዎች መደብ:ፊዚሲስቶች
አማር-ሲን
ለ፱ኝ ዓመቶቹ ሁላቸው በስም ይታወቃሉ። ዘመቻዎች በኡርቢሉምና በተለያዩ ቦታዎች (ሻሽሩም፣ ሹሩድሁም፣ ቢቱም-ራቢዩም፣ ጃብሩና ሑሕኑሪ) ላይ ይመዘገባሉ። በተረፈ አማር-ሲን በኤላማዊ ነገሥታት እንደ ማርሐሺ ንጉሥ አርዊሉክፒ እንደ ዘመተ ይታወቃል። የዑር መንግሥት በአማር-ሲን ዘመን እስከ ስሜናዊ ግዛቶች እስከ ሉሉቢና ሐማዚ ድረስ ተዘረጋ። ደግሞ ዓመጽ በአሹር አሸንፎ አካዳዊ ሻካናካ (ከንቲባ) ዛሪቁም በአሦር ላይ ሾመ።
የአማር-ሲን ልጅ (ወይም ወንድም?) ሹ-ሲን በዑር ዙፋን ተከተለው።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ለቂቅ
ለቂቅ ሐሳብ ከውስብስብ ነገሮች  ወይንም  ሐሳቦች  ላይ  በአዕምሮ ተነጥሎና ተላቆ የተወሰደ ሐሳብ  ማለት ነው።
በተጨባጩ ዓለም፣ የነገሮች ጸባዮች ምንጊዜም ተደባልቀው እንጅ ተለያይተው አይገኙም። ነገር ግን አዕምሮ እነዚህን ጸባዮች ከተደባለቁበት ተፈጥሮ አላቆና ነጣጥሎ መገንዘብ ይችላል። ለምሳሌ አንድን ሎሚ ፣ ሎሚ የሚያስብሉት ፡ የብዙ ጸባዮቹ ተደባለቀው  አንድ ላይ መገኘት ነው። ይሁንና  አዕምሮ  የዚህን ፍሬ ድብልብልነት፣  ቢጫነት፣  የሽታ ዓይነት፣ ክብደት፣ ቁጥር ብዛት ወዘተ... ነጣጥሎ ና ከሎሚው አላቆ መገንዘብ ይችላል። ይሁንና እያንዳንዳቸው ለቂቅ ሐሳቦች፣ በአለም ላይ ለብቻቸው አይገኙም፤ ማለት ቢጫነት፣ ወይንም ድቡልቡልነት ለብቻው በተጨባጩ ዓለም ህልውና የላቸውም።
መደብ: ሒሳብ መደብ :ፍልስፍና
ያለው ሳይዋደድ ለሞተው መናደድ
ያለው ሳይዋደድ ለሞተው መናደድ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለው ሳይዋደድ ለሞተው መናደድ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኦማን ሰንደቅ ዓላማ
ይዩ
መደብ:ሰንደቅዓላማ መደብ:ኦማን
እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ወርውሮ ይፈልጋል
እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ወርውሮ ይፈልጋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ሻውሃው
ሻውሃው (ቻይንኛ፦ 少昊) በቻይና ጥንታዊ ታሪክ ዘንድ የቻይና ንጉሥ ኋንግ ዲ ልጅና ተከታይ ነበረ። በሻውሃው መንግሥት ዋና ከተማው ከዥዎሉ ወደ ጩፉ ተዛወረ። መቃብሩ እስከ ዛሬ ድረስ በጩፉ እንደ ሆነ ይታመናል። በአንዳንድ ታሪክ ቻይናን የነገሠ 84 ዓመት እንደ ነበር ሲባል በሌላ ታሪክ ዙፋኑ ቀጥታ ከኋንግ ዲ ወደ ዧንሡ ተዛወረና ሻውሃው አልነገሠም። የቀርከሃ ዜና መዋዕል የተባለው መዝገብ እንደሚለው ሻውሃው ምናልባት ንጉሥ ከቶ አልነበረም፣ 7 አመት ኋንግ ዲ ካረፈ በኋላ ግን (በ2283 ዓክልበ ግድም) ሚኒስትሩ ጻንግችየ የቻንግዪ ልጅ ዟንሡን ወደ ዙፋኑ አስነሣው።
ስለ ሻውሃው ብዙ ተጨማሪ ግሩም አፈ ታሪኮች አሉ፤ ለምሳሌ በአዕዋፍ ላይ እንደ ነገሠ፣ ሚኒስትሮቹም አዕዋፍ እንደ ነበሩ የሚል ወሬ አለ።
መደብ:የኋሥያ ነገሥታት
የጭቃ እሾህ
የጭቃ እሾህ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ምሳሌ
መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
የማይዘልቅ ባል ቅንድብ ይስማል
የማይዘልቅ ባል ቅንድብ ይስማል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይዘልቅ ባል ቅንድብ ይስማል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቪልኒውስ
ቪልኒውስ በታሪክ መዝገብ ከ1315 ዓ.ም. ጀምሮ ይታወቃል።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 560,192 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 54.66667°N, 25.31667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል። ቪልኒውሰ የ ሊታውያን ዋና ከተማ ነች። ስሙ የመታው ከ ቫሊና ሪቨር ነው
ሞት የሰጠው ቀባሪ አያሳጣውም
ሞት የሰጠው ቀባሪ አያሳጣውም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቪልኒውስ
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውሮፓ ከተሞች መደብ:ሊትዌኒያ
5 October
5 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 25 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ተገዳዩም ሟቹ ይጣደፋል
ተገዳዩም ሟቹ ይጣደፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ኤና አይግኔክ
' የ አየርላንድ  ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
የማርማራ ባሕር
350px|thumb|የማርማራ ባሕር የማርማራ ባሕር ወይም በጥንት ፕሮፖንቲስ በቱርክ አገር ውስጥ፣ ከአውሮፓና ከእስያ መካከል፣ ከጥቁር ባሕርና ከኤጊያን ባህር መካከል፣ የቦስፖሮስ ወሽመጥና የዳርዳኔል ወሽመጥ መካከል የሚገኝ ባሕር ነው።
መደብ:የውሃ አካል መደብ:ቱርክ
ሎፍተስ ቨርስፌልድ ስታዲየም
ሎፍተስ ቨርስፌልድ ስታዲየም በፕሪቶሪያ፣ ደቡብ አፍሪካ የሚገኝ ስታዲየም ነው።
thumb|right
መደብ:ደቡብ አፍሪካ
ደም
ደም በአብዛሀኛው የቀይ ቀለም ያለው የአካል ፈሳሽ ሲሆን በተለያዩ የአካል ክፍሎች በመሰራጨት ለህዋሳት ምግብ እና ኦክስጅን ያደርሳል። እንዲሁም ከእነዚሁ ህዋሳት ፅዳጅ (ዝቃጭ) ያስወግዳል። በደም ውስጥ እጅግ በጣም ብዙ አይነት ሴሎች ይገኛሉ፤ ነገር ግን በጥቅሉ ነጭ እና ቀይ የደም ሴሎች ብለን እንከፍላቸዋለን። ቀዩ ኦክስጅንን ለሰውነታችን ህዋሶች ሲያደርስ፣ ነጩ የደም ህዋሰ (ሴል) ደግሞ በሽታ አምጪ ተዋስያን ሰውነታችን ገብተው ለበሽታ እንዳያጋልጡን ይከላክሉልናል።
መደብ:ሥነ ሕይወት
እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ወርውሮ ፍለጋ ይገባል
እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ወርውሮ ፍለጋ ይገባል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ድሬ ዳዋ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ
ድሬ ዳዋ ደጃች ይልማ አባ ጤና ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ ከድሬ ዳዋ ከተማ በስተሰሜን-ምዕራብ አቅጣጫ አምስት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኝ አየር ጣቢያ ነው።
ይህ የአየር ማረፊያ የድሬ ዳዋን አካባቢ ኢንዱስትሪዎች ምርት ለማስተናገድና፣ የውጭም የአገርም አልሚ ባለ-ሀብቶችን እንዲሁም የአካባቢውን (በተለይም ታሪካዊቷን የሐረር ከተማ) የቱሪስት መስህቦች ለሚጎበኙ መንገደኞች አገልግሎት የሚሰጥ ከመሆኑም ባሻገር ለወታደራዊ በረራዎችም የሚያገለግል አየር ማረፊያ ነው።
አየር ጣቢያው አንድ አስፋልት የለበሰ፣ ሁለት ሺ ሰባት መቶ ሜትር ርዝመት በ አርባ አምሥት ሜትር ስፋት ያለው የኮንክሪት ማኮብኮቢያ አለው።
=ምንጮች=
ሮን ሃንሰን
ሮን ሃንሰን (እ.አ.አ. 1947) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Mariette in Ecstasy በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ድሬ ዳዋ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ
መደብ:የኢትዮጵያ አየር ማረፊያዎች
ሮን ሃንሰን
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ዠንግ ሄ
400px|thumb|የዠንግ ሄ ጉዞዎች ዠንግ ሄ (1363-1427 ዓም) የቻይና ተጓዥ ሲሆን እስከ አፍሪካ ድረስ ተጓዘ።
መደብ:ታሪካዊ ተጓዦች መደብ:የቻይና ታሪክ መደብ:የቻይና ሰዎች
ፋይናንስ
መደብ:ገንዘብ
ናርመር
thumb|300px|የናርመር (አምባዛ-መሮ) ምልክት በዝሆን ጥርስ ናርመር ለሥነ ቅርስ የሚታወቅ የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን ነበረ። ስሙ በግብጽ ሃይሮግሊፍ ሲጻፍ፣ የአምባዛ (አስቀያሚ የባሕር አሳ ወይም በግብጽኛ «ናር») ከመሮ (በግብጽኛ «መር») በላይ ነው። ከሔሩ (ወይም ሆሩስ፣ ሖር) ወገን በመሆኑ ስሙ በሙሉ «ሔሩ ናር-መር» (ወይም ምናልባት «ሔሩ መር-ናር») ነበረ።
thumb|left|250px|የናርመር ዱላ ትርዒት የናርመር ዱላ የተባለው ቅርስ በዙፋን ሲቀመጥ የታችኛ (ስሜኑ) ግብጽ ዘውድ በራሱ ላይ ሲጫን ያሳያል። በሱም ዙሪያ የሚያገልግሉ ሰዎች አሉ። በላይኛው ተርታ አጫጭር ሰዎች ዓላማዎች ሲሸክሙ አንዱ «ሴት» ምልክት (አዋልደጌስ ወይም ቀበሮ)፣ አንዱም የጊንጥ ምልክት፣ ሁለቱም የሔሩ ምልክት (ጭላት) አለባቸው።
በ1890 ዓ.ም. በተገኘው የናርመር መኳያ ሠሌዳ በተባለው ቅርስ ላይ የናርመር መልክ በሁለቱ ገጾች ላይ ይታያል። በፊተኛው ገጽ ላይ የታችኛ ግብጽ ዘውድ (ቀዩ ዘውድ)፤ በጀርባውም ላይ የላይኛ ግብጽ ዘውድ (ነጩ ዘውድ) በራሱ ላይ ይታያል። ስለዚህ ሁለቱ ክፍሎች መጀመርያው ያዋሐደው ፈርዖን በተለመደው ታሪክ ሜኒስ ሲሆን፣ እርሱና ናርመር አንድ እንደ ነበሩ በሰፊ ይታመናል። ናርመር ታችኛ (ስሜን) እና ላይኛ (ደቡብ) ግብጽ ካዋሐደው አስቀድሞ የተለያዩ አለቆች እንደ «ንጉሥ ጊንጥ» ሸለቆውን በከፊል ይገዙ ነበር።
ከናርመር ዘመን በኋላ የነገሠው (የ1ኛ ሥርወ መንግሥት 2ኛው ፈሮዖን) በዛሬው የሥነ ቅርስ ሊቃውንት ዘንድ «አሃ» ወይም «ሆር-አሃ» ይባላል። በማኔጦን ዘንድ ከሜኒስ ቀጥሎ የነገሠው ፈርዖን «አጦጢስ» ሲሆን፣ በሌሎች ጥንታዊ የግብጽ ነገሥታት ዝርዝሮች መሠረት የ2ኛው ፈርዖንና የሜኒ ተከታይ ስም ቴቲ (ወይም ኢቴቲ) ተባለ። እያንዳንዱ ፈርዖን አያሌ ስሞች ስለነበሩት፣ በትክክል ለማለት ትንሽ ቢያስቸግርም በአብዛኛው አስተሳስብ በኩል ይህ ቴቲ እና አሃ አንድ ንጉሥ ነበሩ።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የቀድሞ ዘመን ፈርዖኖች
ኮሜሻ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ኒኮላስ ኬጅ
መደብ:የአሜሪካ የፊልም ተዋናዮች
ተጋበዙና ብሉ ሀይ በሉ ከልክሉ
ተጋበዙና ብሉ ሀይ በሉ ከልክሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
የማይዘልቅ ጸሎት ለቅስፈት
የማይዘልቅ ጸሎት ለቅስፈት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይዘልቅ ጸሎት ለቅስፈት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰምና ፈትል
ሰምና ፈትል በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ትርጉም
ልኡል
ምሳሌ
መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
በሬ ወለደ
ምሳሌ
መደብ : ፈሊጣዊ አነጋገር
እልከኝነት
በኤሌክትሪክ ዑደት ውስጥ የሚያልፍ የኤሌክትሪክ ጅረት ምንጊዜም  የመግነጢስ መስክ ይፈጥራል። በሌላ አባባል የመግነጢስ ፍለክስ  Φ  በዑደቱ ውስጥ ይፈጥራል። በዚህ ብሚፈጠረው ፍለክስና በጅረቱ መካከል ያለው ሒሳባዊ ተዛምዶ እልከኝነት  ወይንም ኢንደክታንስ ይባላል። እልከኝነት በፊደል L  ብዙ ጊዜ ይወከላል። በሒሳብ ቋንቋ ሲጻፍ  እንዲህ ነው፦
የእልከኝነት መለኪያ ሄንሪ Henry (H) ይሰናል፡ 1 H = 1 Wb / A (ዌበር በአምፔር)
አመንቺ ጅረትና እልከኝነት
በእልከኛ ዑደት ውስጥ የሚፈሰው የኤሌክትሪክ ጅረት እሚያመነታ ከሆነ በእልከኛው ቁሱ ላይ ቮልቴጅ ይፈጠራል። ይህ ቮልቴጅ  ከመግነጢሳዊው ፍለክስ ለውጥ ጋር አብሮ ያድጋል ወይም ይከስማል። በሒሳብ ሲጻፍ፦
የእልከኛ ባህሪ እንደ የኤሌክትሪክ እንቅፋት አይነት ቢሆንም  እንቅፋት ጅረትን ሲቃዎም፣ እልከኛ ግን የሚቃወመው የጅረት ለውጥን ነው። ስለሆነም በዑደቱ ውስጥ የሚያልፈው ጅረት እየጨመረ ሲሄድ እልከኛው  እያደገ እሚሄድ አቅም በማጠራቀም የጅረቱን እድገት ለመግታት ይሞክራል። ጅረቱ አንድ ቦታ ላይ ሲረጋ፣ እልከኛው አቅም ማጠራቀም ያቆማል። ጅረቱ መቀነስ ሲጀምር፣ ይህን ለመቃወም እልከኛው ያጠራቀመውን አቅም ለጅረት ማመንጫነት መጠቀም ይጀምራል።
መደብ: ኤሌክትሪክ ዑደት
መሺካ
300px|thumbnail
መሺካ በዛሬው ሜክሲኮ የኖረ የአዝቴክ መንግሥት ኗሪ ገዢዎች ብሔር ነበሩ።
መሺካ ናዋ ብሔሮች ሲሆኑ ሁለት ከተሞቻቸውን ቴኖሕቲትላንና ትላተሎልኮ በተክስኮኮ ሐይቅ ደሴቶች ላይ በ1200 ዓም ያህል መሠረቱ። «የአዝቴኮች ሦስትዮሽ ጓደኝነት» ከተዋዋሉ በኋላ የቴኖሕቲትላን መሺካ ኗሪዎች በሌሎቹ ፪ ከተሞች በተክስኮኮና በትላኮፓን ላይ ልዑላን ሆኑ።
የዛሬ ሜክሲኮ አገር ስያሜ የደረሰ ከ«መሺካ» ነው። የእስፓንያ ሃያላት አገሩን በ15ኛው ክፍለ ዘመን ከያዙ በኋላ ስሙን «አዲስ እስፓንያ» አሉት።
የመሺካ ቋንቋ ናዋትል ሲሆን እስካሁን ድረስ 1.5 ሚሊዮን ተናጋሪዎች አሉት።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:ሜክሲኮ መደብ:የስሜን አሜሪካ ኗሪ ብሔሮች
ሉክሰምበርግ (ከተማ)
ሉክሰምቡርግ የሉክሰምቡርግ ዋና ከተማ ነው። thumb|right|250px|ከተማው ወጣ ገባ በሚበዛበት ሰፍራ እንደተቀመጠ።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 100.000ሆኖ ይገመታል። ከተማው 49.61667°N, 6.13333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ፈሊጣዊ አነጋገር በ
[[መደብ:በረት ገፊ
ያለው ይመዛል የሌለው ይፈዛል
ያለው ይመዛል የሌለው ይፈዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለው ይመዛል የሌለው ይፈዛል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ለይዲ ኤንድ ዘ ትራምፕ
ለይዲ ኤንድ ዘ ትራምፕ (በእንግሊዝኛ: Lady and the Tramp) በዲዝኒ በ1955 እ.ኤ.አ. የተፈጠረ አንድ የአሜሪካ አኒሜሽን ፊልም ነው። ይህ የዲዝኒ 15ኛ አኒሜሽን ፊልም።
መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች መደብ:ካርቱን
ጉመሮ
300px|thumb|ጉመሮ
ጉመሮ (Capparis tomentosa) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
ፍየል ቢበላው ወዲያው ይገድለዋል። ግመል ለ፪ ሳምንት በመርዙ ይታመማል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ጆን ሌኖን
300px|thumb|ጆን ሌኖን በ1961 ዓም ጆን ሌኖን (1933-1973 ዓም) የኢንግላንድ ዘፋኝና ከዘ ቢተልስ መሥራቾች አንዱ ነበር።
ሞኝ ሲስቁበት የሳቁለት ይመስለዋል
ሞኝ ሲስቁበት የሳቁለት ይመስለዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሰጀፋካሬ
ሰጀፋካሬ ካይ ፮ አመነምሃት ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1781 እስከ 1776 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የጀድኸፐረው ተከታይ ነበረ።
ስሙ በቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ላይ ይገኛል። እንዲሁም ከሥነ ቅርስ ረገድ ፈርዖንነቱ እርግጥኛ ነው። በመምኅር ኪም ራይሆልት አስተሳሰብ፣ ተከታዩ ኹታዊሬ ወጋፍ ነበረ።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ፓውል ሃርዲንግ
ፓውል ሃርዲንግ (1967 እ.ኤ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲና ሙዚቀኛ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: Tinkers በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ይጥላል ብሬክ ይደንሳል
እውር ሲቀናጣ ምርኩዙን ይጥላል ብሬክ ይደንሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ተጋፊ ውሀ ሽቅብ ይሄዳል
ተጋፊ ውሀ ሽቅብ ይሄዳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
መስከረም ፴
መስከረም ፴ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የመጀመሪያ ወር መደምደሚያ እና የዓመቱ ፴ኛው ዕለት ሲሆን፣ የመፀው ወቅት ፭ኛው ቀን ነው።  ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ  ፫፻፴፮ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፴፭ ዕለታት ይቀራሉ።
ታሪካዊ ማስታወሻዎች
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ያለው ይምዘዝ የሌለው ይፍዘዝ
ያለው ይምዘዝ የሌለው ይፍዘዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለው ይምዘዝ የሌለው ይፍዘዝ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፈሊጣዊ አነጋገር ከ
ነገር ጫረ
ያለው ይምዘዝ የሌለው ይፍዘዝ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፈሊጣዊ አነጋገር ከ
መደብ:ፈሊጣዊ አነጋገር
6 October
6 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 26 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
እውር ሲወበራ በሸማው ላይ አራ
እውር ሲወበራ በሸማው ላይ አራ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የማይደርሱበትን አያኩም
የማይደርሱበትን አያኩም የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይደርሱበትን አያኩም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ፖርት ኤልሳቤጥ
thumb|ፖርት ኤልሳቤጥ
ፖርት ኤልሳቤጥ (ኾሳ፦ Ebhayi ፤አፍሪካንስ፦ Die Baai) በደቡብ አፍሪካ የምትገኝ ከተማ ናት። እ.ኤ.አ. ከየካቲት 2021 (እ.ኤ.አ.) ጀምሮ የዋለመር ከተማነት ከሚገኘው የሖሳ ስም የጋቀበርሃ ስም የደቡብ አፍሪካ መንግስት ፖርት ኤሊዛቤት ከተማን ለመሰየም በይፋ ታወቀ ፡፡
መደብ:የደቡብ አፍሪካ ከተሞች
ኤልዛቤት ሃርድዊክ
ኤልዛቤት ሃርድዊክ (1916-2007 እ.ኤ.አ.) ታዋቂ አሜሪካዊት ደራሲ ነበረች። በዋናነት እንግሊዝኛ: Sleepless Nights በተሰኘው ስራዋ ትታወቃለች።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ማርቭል ስቱዲዮስ
ማርቭል ስቱዲዮስ (Marvel Studios LLC) የአሜሪካ ፊልም ስቱዲዮ ሲሆን ወላጅ ድርጅቱ ዋልት ዲዝኒ ኩባንያ ነው።
ማርቭል ፊልሞች
ከማርቭል ፊልሞች ወደ አዲስ አለም አኒሜሽን (New World Animation) ከዛም ወደ ማርቭል ፊልሞች አኒሜሽን አደገ።
ማርቭል ስቱዲዮስ
በነሀሴ፣ 1989 ማርቭል ስቱዲዮስ ማርቭል ፊልሞችንና ኒው ወርልድ ኮሚዩኒኬሽንስ ግሩፕን አጠቃሎ መስራት ጀመረ። በ1990 ማርቭል ስቱዲዮስ ማርቭል ካራክተሮች ላይ ትኩረት አድርጎ ይሰራ ነበር።
ተጋፊ ውሀ አሻቅቦ ይፈሳል
ተጋፊ ውሀ አሻቅቦ ይፈሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ሞኝ እከኩን እያየች ስትስቅበት ወደደችኝ ብሎ ይፈነድቃል
ሞኝ እከኩን እያየች ስትስቅበት ወደደችኝ ብሎ ይፈነድቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሳክሶፎን
thumb|right|250px|ሳክሶፎን ሳክሶፎን አንዳንድ ጊዜም ሳክስ እየተባለ የሚጠራው ዘመናዊ የትንፋሽ የሙዚቃ መሣሪያ ነው። ይህ መሣሪያ በዋናነት የሚሠራው ከነሐስ እና በውስጡ አየርን የሚያስተጋባ ኃይል ያለው ድምፅ እንዲፈጥር ተደርጎ ነው። ይህ መሣሪያ እንደ ክላርኔት ባለ ነጠላ ምላስ መንፊያ አለው። በመሳሪያው ለመጫወት በመንፊያው በኩል አስፈላጊውን ድምፅ የሚመጥን ኃይል ያለው አየር በማስገባት ነው። በመሣሪያው ወገብ ላይ ያሉትን ቁልፎች በእጅ ጣት በመጫን የድምፁን ቅጥነት እና ውፍረት መቀያየር ይቻላል። መሣሪያው ለመጀመሪያ ጊዜ የተሠራው በቤልጂየማዊው የሙዚቃ ምሁር አዶልፍ ሳክስ ሲሆን የፈጠራ መብቱን (patent) በሕግ ያስመዘገበው ሰኔ ፲፰ ቀን ፲፰፻፴፰ ዓ/ም ነው።
የውጭ ማያያዣዎች
መደብ:የትንፋሽ የሙዚቃ መሣሪያዎች መደብ:ሳክሶፎን መደብ:የሙዚቃ መሣሪያዎች
የአሜሪካ ዶላር
ዶላር የ አሜሪካ የመገበያያ ገንዘብ መጠሪያ ነው። ከሌሎች ሃገሮች ዶላር ለመለየት $ ምልክት ይጠቀማል። ይህ የመገበያያ ገንዘብ በ አሁኑ ጊዜ እንደ የአለም መገበያያ ተደርጎም ይወሰዳል። ይህም ሊሆን የቻለው ብዙ የአለም ሃገሮች ዶላርን እንደ ዋና መገበያያ ገንዘብ ስለሚጠቀሙ ነው። ቁጥራቸው ቀላል የማይባል ሃገራትም ዶላርን እንደ ሁለተኛ መገበያያ ገንዘብነት ይጠቀሙበታል።
መጠቆሚያዎች
መደብ:ገንዘብ መደብ:የአሜሪካ ተባባሪ ክፍላገሮች
የማይድን በሽተኛ በበጋ እሸት አምጡልኝ ይላል
የማይድን በሽተኛ በበጋ እሸት አምጡልኝ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይድን በሽተኛ በበጋ እሸት አምጡልኝ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኤና ዴርግ
ኤና ዴርግ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ዘንድ ከ633 እስከ 621 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
መልኩ ቀይ ወይም ደመግቡ ስለ ሆነ፣ «ዴርግ» (ቀይ) ተባለ። የዱዊ ፊን ልጅ ነበር፣ ቂም በማብቀል የአባቱን ገዳይ ሙይረዳኽ ቦልግራኽ ከገደለ በኋላ፣ በከፍተኛ ንጉሥነት ተከተለው።  በዘመኑ ለመጀመርያው ጊዜ በአይርላንድ መሐለቅ እንደ ተሠራ ተጽፏል።
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኤና ዘመን ለ12 ዓመታት ቆየ፤ ከዚያ ከሥራዊቱ ጋር በስሊየቭ ሚሽ ተራሮች ከተስቦ አረፈ። ልጁም ሉጋይድ ያርዶን በዙፋኑ ተከተለው።
የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ የኤና ዘመን ከ633 እስከ 621 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ስኮፕዬ
ስኮፕዬ (መቄዶንኛ፦ Скопје) የመቄዶንያ ሬፑብሊክ ዋና ከተማ ነው። thumb|right|ስኮፕዬ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 587,300 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 452,500 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 42°N, 21.43333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ሥፍራው ከ156 ዓክልበ. ጀምሮ በሮሜ መንግሥት ሥር ሲሆን ስሙ ስኩፒ ተባለ።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውሮፓ ከተሞች
ያለው ይበላል የሌለው ያፈጣል
ያለው ይበላል የሌለው ያፈጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለው ይበላል የሌለው ያፈጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አይስ ኧይጅ
አይስ ኧይጅ (በእንግሊዝኛ: Ice Age) ከ2002 እ.ኤ.አ. የሆነ የአሜሪካ አኒሜሽን ፊልም ነው።
መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች መደብ:ካርቱን
የኢትዮጵያ መጓጓዣ
መግቢያ
በኢትዮጵያ ጅማሮው ከማይታወቅበት ጊዜ አንስቶ እስከ አሁን ለረጅም አመታት የጋማ ከብቶች እንደ ዋና መጓጓዣነት ሲያገለግሉ ቆይተዋል። በአሁኑ ሰዓት በሰለጠኑት የሃገሪቱ ከተሞች የአየር ፣ የየብስ (ባቡር ፣ ቀላልና ከባድ ተሽከርካሪዎች) ብሎም የውሃ ላይ መጓጓዣዎች (አነስተኛ መርከቦች ፣ ጀልባዎች ፣ ታንኳዎች) በጥቅም ላይ ውለው የሚታዩ ቢሆንም አሁንም በሃገሪቱ አብዛኛው ክፍል የጋማ ከብቶች በዋናነት ለመጓጓዣነት ብሎም ለጭነት አገልግሎትነት በመዋል ላይ ይገኛሉ።
መደብ:መጓጓዣ መደብ:ኢትዮጵያ
አርተር ሾፐናውር
thumb|አርተር ሾፐናውር አርተር ሾፐናውር (የካቲት ፲፮ ቀን ፲፯፻፹ – መስከረም ፲፪ ቀን ፲፰፻፶፫ ዓ.ም.) ጀርመናዊ ፈላስፋ ነበር።
ሾፐናውር ለዚህ ስቃይ ማስታገሻ ይሆናል ብሎ የዘየደው ፈውስ ሰወች የተሻለ ንቃተ ህሊና እንዲኖራቸው መምከር ነበር። የተሻለ ንቃተ ህሊና እንዴት ይገኛል ለሚለው የእርሱ መልስ የሰው ልጅ ፍላጎቱን ማሟላትን እንዲክድ፣ ጊዜ ሰውቶ እራሱን እንዲመረምርና ምን ቢሰራ ስቃዩን እንደሚያመልጥ በማሰብ ነው። ለስቃዩ ማምለጫ ከአዘዘው ውስጥ የኪነት ስራወችን መስራትና የተሰሩትን ማድነቅ፣ በተለይ ሙዚቃን ያጠቅሳል። ሙዚቃ፣ በሾፐናውር አስተሳሰብ፣ ለሰው ልጆች ኅልው መሆን (መኖር) አንዱ ምክንያት ነው።
ሾፐናውር ለሪቻርድ ዋግነር፣ ፍሬደሪክ ኒሺ፣ ሉድዊግ ዋይንስታይን፣ ሲግመንድ ፍሮይድ፣ ሊዮ ቶልስቶይ፣ ካርል ጀንግ እና ሌሎች ብዙ የምዕራቡ አለም የኪነትና ፈጠራ ሰወች ላይ ተፅዕኖ ያሳደረ ፈላስፋ ነበር።
ጥቅሶች
መደብ:ፈላስፋዎች መደብ:የጀርመን ሰዎች
ፈሊጣዊ አነጋገር ጸ
ጸ
ተግደርዳሪ ጦም አዳሪ
ተግደርዳሪ ጦም አዳሪ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ:ተረትና ምሳሌ
ዘ ፎክስ ኤንድ ዘ ሐውንድ
ዘ ፎክስ ኤንድ ዘ ሐውንድ (በእንግሊዝኛ: The Fox and the Hound) በዲዝኒ በ1981 እ.ኤ.አ. የተፈጠረ አንድ የአሜሪካ አኒሜሽን ፊልም ነው። ይህ የዲዝኒ 24ኛ አኒሜሽን ፊልም።
ሞኝና ወረቀት ሊደራደሩ ነው
ሞኝና ወረቀት ሊደራደሩ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
እውር ሲወበራ በትሩን ይጥላል
እውር ሲወበራ በትሩን ይጥላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የኮምፒውተር፡ጥናት
የተዛመዱ መጣጥፎች፦
የተለያዩ ጥሩ የኮምፒዩተር ግንኙነቶችን እዚህ ያገኙበታል።
መደብ:ኮምፒዩተር
አርተር ሸርቡርን ሃርዲ
አርተር ሸርቡርኔ ሃርዲ (እ.አ.አ. ከ1847-1930) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Wind of Destiny በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
7 October
7 October በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 27 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ጉራ ሃሬ
ጉራ ሃሬ ወይም ቀጠጥና ወይም የአህያ ጆሮ Verbascum sinaiticum ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
በሌላ ምንጭም «ዳባ ከደድ» ተብሏል።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
ሌላ ዝርያ Salvia schimperi ደግሞ «የአህያ ጆሮ» ተብሏል።
በብዛት የሚገኝበት መልክዓ ምድር
ደጋ፡ ወይናደጋ እንዲሁም ቆላ የሚበቅል ነው።
አርጎባ
አርጎባ ኢትዮጵያ በደቡብ እስከ ባሌ በምስራቅ እስከ ሐርር፣ አፋር ሰሜን ወሎ ትግራይ ክፍል ድረስ የሚኖሩ አርጎብኛ ቋንቋ የሚናገሩ ሰዎችን የሚገልጽ ቃል ነው።
ጉራ ሃሬ
የተክሉ ጥቅም
በአገር ባሕላዊ መድኃኒት፦
ኤጥሬል
ኤጥሬል በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ1280 እስከ 1260 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
አርጎባ
አርጎባ የሚለው ስያሜ «በወቅቱ የነበሩ አፄዎች አረብ ገባ ብለው የአርጎባ ማህበረሰብን መጠርያ ከአርጎባ ጋር ያያልዙታል። ይህ የብሄረሰቡ ትክክለኛ መጠርያ ሳይሆን ሊሉ የፈለጉት ውጫዊ ናቸው ለማለት ነው። አርጎባዎች  መቶ በመቶ የእስልምና ሃይማኖት ተከታዮች ናቸው። በእርሻ በንግድና በሽመና ይተዳደራሉ። ኢትዮጵያ ይኖር የነበረ ጥንታዊ ህዝብ ነው።
ኤጥሬል
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኤጥሬል ዘመን ለ20 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ1280 እስከ 1260 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
አርጎባ
በተለይ በ13ኛው እና በ14ኛው ክፍለ ዘመንየወላሽማ ስርወ መንግስትን ማለትም የይፋት ወላስማ ሥርወ መንግስት እና የአደል ወላስማ ስርወ መንግስት ያስተደደረ ንግድን መስርቶ ይኖር የነበረ በኢትዮጵያ የመጀመርያውን እስላማዊ መንግስትን የመሰረተ ከዚያም በሁለተናዉ ሂጅራ በነብዩ መሃመድ የእስልምና እምነት ተከታዮች ከቁርሾች ጋር በነበረው ግጭት ወደ ኢትዮጵያ የገቡ አረቦችን ተቀብሎ ያስተናገደ ሃይማኖታቸውንም የተቀበለ የኢትዮጵያ የመጀመርያው የሙስሊም ማህበረሰብ ነው ማለት ይቻላል።
የአርጎባ ህዝብ ባህላዊ እና መንፈሳዊ መሪዎች አሉት፦ ሱልጣን፣ ጋራድ፣ ኢማም፣ አሚር፣ ወዚር፣ ቃዲ፣ ሸህ፣ አባ ጋር፤አባዬ፤አቦኝ… የሚባሉ የሽማግሌዎችና የወጣቶች መሪዎች አሉት።
ለሀምሳ ጋን አንድ አሎሎ ይበቃል
ለሀምሳ ጋን አንድ አሎሎ ይበቃል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጉራ ሃሬ
የተክሉ ጥቅም
ሥሩ ለእባብ ነከስ ይኘካል።
ለሀምሳ ጋን አንድ አሎሎ ይበቃል
ትርጉሙ
ጥራት ክብዛት ይበልጣል
ጉራ ሃሬ
የተክሉ ጥቅም
ሥሩም በውሃ ለከብቶች አልቅት ልክፈት ወይም ፍርንት እጢ ብግነት ይሰጣል።
ለሀምሳ ጋን አንድ አሎሎ ይበቃል
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ጉራ ሃሬ
የተክሉ ጥቅም
የተደቀቀ ቅጠል ለጥፍ ለቁስል ይለጠፋል፣ የሥሩም ጭማቂ ለሆድ ቁርጠትና ለተቅማጥ ለማከም ይጠጣል።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:ተቅማጥ
የማይድን በሽተኛ በጥር እሸት አምጡ ይላል
የማይድን በሽተኛ በጥር እሸት አምጡ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይድን በሽተኛ በጥር እሸት አምጡ ይላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አንታናናሪቮ
አንታናናሪቮ የማዳጋስካር ዋና ከተማ ነው። right|thumb|230px|አንታናናሪቮ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 1,390,800 ሆኖ ይገመታል። ከተማው -18.86667°N, 47.5°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
ሞኝና ወረቅት ኢንተርኔትን ናቁ
ሞኝና ወረቅት ኢንተርኔትን ናቁ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የሸክላ ማጫወቻ
400px|thumb|የ1960ዎች ሸክላ ማጫወቻ እና ራዲዮን የሸክላ ማጫወቻ በቀድሞው ክፍለ ዘመን አይነተኛ የሙዚቃ ወይም ድምጽ ማጫወቻ ዘዴ ነበር። thumb|left|200px|ኤዲሶን እና አዲስ ፍጥረቱ ፎኖግራፉ በ1870 ዓም መጀመርያ በ1870 ዓም በአሜሪካዊው ቶማስ ኤዲሶን ተፈጥሮ «ፎኖግራፍ» ሲባል ድምጹ የተቀረጸበት በሰም ወረቀት ላይ ነበር። በጊዜ ላይ አሠራሩ በጣም ተሻሽሎ ድምጾች በሙዚቃ ሸክላ ላይ ይቀረጹ ነበር።
ከ1980ዎቹ ጀምሮ ግን አዳዲስ ፈጠራዎች እንደ ካሴት ወይም ሲዲ ተገኝተው የሸክላ ማጫወቻ ጥቅም በአሁኑ ሰዓት እጅግ ተቀንሷል።
መደብ:ፈጠራዎች
የሮማ ግዛት
የሮማን ኢምፓየር (ላቲን፡ ኢምፔሪየም Rōmānum [ɪmˈpɛri.ũː roːˈmaːnũː]፤ ግሪክ፡ Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων፣ translit. የጥንት የሮማውያን ባሲሊያ ቶን Rhōmaí-ōn የፖስታ ዘመን ነበር)። እንደ ፖለቲካ፣ በአውሮፓ፣ በሰሜን አፍሪካ እና በምዕራብ እስያ በሜዲትራኒያን ባህር ዙሪያ ያሉ ትላልቅ ግዛቶችን ያጠቃልላል፣ በንጉሠ ነገሥት ይመራ ነበር። አውግስጦስ ቄሳር የመጀመሪያው የሮም ንጉሠ ነገሥት ከሆነበት ጊዜ አንስቶ እስከ 3ኛው ክፍለ ዘመን ወታደራዊ ሥርዓት አልበኝነት ድረስ ጣሊያን የግዛቶቿ ዋና ከተማ ስትሆን የሮም ከተማ ብቸኛዋ ዋና ከተማ የሆነች ዋና ከተማ ነበረች። በኋላ፣ ኢምፓየር በምዕራባዊው የሮማ ኢምፓየር እና በምስራቃዊው የሮማ ኢምፓየር ላይ ቁጥጥር በሚጋሩ ብዙ ንጉሠ ነገሥታት ተገዛ። ሮም እስከ 476 ዓ.ም ድረስ የሁለቱም ክፍሎች ዋና ዋና ከተማ ሆና ቆየች፣ የንጉሠ ነገሥቱ ምልክቶች ወደ ቁስጥንጥንያ የተላከው የምዕራባዊውን የራቨና ዋና ከተማ በጀርመናዊው አረመኔዎች በኦዶአሰር ሥር መያዙን እና በመቀጠልም ሮሙሉስ አውጉስቱሉስ መቀመጡን ተከትሎ ነው። በ380 ዓ.ም ክርስትና የሮማን ኢምፓየር መንግሥታዊ ቤተ ክርስቲያን አድርጎ መቀበሉ እና የምዕራቡ የሮማ ኢምፓየር በጀርመን ነገሥታት መውደቅ የጥንታዊ ጥንታዊነት ፍጻሜ እና የመካከለኛው ዘመን መጀመሪያ ነው። በነዚህ ክስተቶች ምክንያት፣ ከምስራቃዊው የሮም ግዛት ቀስ በቀስ ሔለንናይዜሽን ጋር፣ የታሪክ ተመራማሪዎች በምስራቅ አውራጃዎች ውስጥ የቀረውን የመካከለኛው ዘመን የሮማን ኢምፓየር የባይዛንታይን ግዛት ብለው ይለያሉ።
ከክርስቶስ ልደት በፊት በ6ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የሮምን ንጉሣዊ አገዛዝ የተካው የሮማን ሬፐብሊክ መንግሥት በተከታታይ የእርስ በርስ ጦርነቶች እና በፖለቲካዊ ግጭቶች ክፉኛ ተበላሽቶ ነበር። ከክርስቶስ ልደት በፊት በ1ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ጁሊየስ ቄሳር ዘላለማዊ አምባገነን ሆኖ ተሾመ ከዚያም በ44 ዓክልበ. ተገደለ። የእርስ በርስ ጦርነቶች እና እገዳዎች ቀጠሉ፣ በመጨረሻም በ31 ዓክልበ በአክቲየም ጦርነት በቄሳር የማደጎ ልጅ፣ በማርክ አንቶኒ እና በክሊዮፓትራ ላይ በኦክታቪያን ድል ተጠናቀቀ። በቀጣዩ አመት ኦክታቪያን በግብፅ የሚገኘውን የቶለማይክ መንግስት ድል በማድረግ በ4ኛው ክፍለ ዘመን ከክርስቶስ ልደት በፊት በታላቁ እስክንድር ወረራ የጀመረውን የሄለኒዝም ዘመን አበቃ። ከዚያም የኦክታቪያን ኃይል ሊታለፍ የማይችል ሆነ፣ እና በ27 ዓ.ዓ.፣ የሮማ ሴኔት በመደበኛነት የበላይ ሥልጣንን እና የአውግስጦስን አዲስ ማዕረግ ሰጠው፣ በውጤታማነት የመጀመሪያውን የሮም ንጉሠ ነገሥት አደረገው። ሰፊው የሮማውያን ግዛቶች የተደራጁት በሴናቶሪያል እና በንጉሠ ነገሥት አውራጃዎች ውስጥ ሲሆን ከጣሊያን በስተቀር እንደ ሜትሮፖል ማገልገሉን ቀጥሏል ።
የሮማን ኢምፓየር የመጀመሪያዎቹ ሁለት መቶ ዓመታት ፓክስ ሮማና (lit.'Roman Peace') በመባል የሚታወቅ ታይቶ የማይታወቅ የመረጋጋት እና የብልጽግና ጊዜ ታይቷል። ሮም በትራጃን ዘመን (98-117 ዓ.ም.) ከፍተኛውን የግዛት መስፋፋት ላይ ደርሳ ነበር። ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣው ችግር እና ውድቀት የጀመረው በኮሞደስ (177-192) የግዛት ዘመን ነው። በ 3 ኛው ክፍለ ዘመን, ኢምፓየር ሕልውናውን አደጋ ላይ የሚጥል ቀውስ ገጥሞታል, ምክንያቱም የጋሊክ ኢምፓየር እና የፓልሚሬን ኢምፓየር ከሮማን ግዛት በመውጣታቸው እና በአጭር ጊዜ ውስጥ ብዙ ጊዜ የቆዩ ንጉሠ ነገሥቶች, ብዙውን ጊዜ ከሌጌዎንቶች, ኢምፓየርን ይመሩ ነበር. በኦሬሊያን (አር. 270-275) ስር እንደገና ተገናኘ። ለማረጋጋት ሲል ዲዮቅላጢያን በ286 በግሪክ ምሥራቅ እና በላቲን ምዕራብ ሁለት የተለያዩ የንጉሠ ነገሥት ፍርድ ቤቶችን አቋቋመ። ክርስቲያኖች በ 4 ኛው ክፍለ ዘመን የ 313 ሚላን አዋጅ ተከትሎ በ 4 ኛው ክፍለ ዘመን የስልጣን ቦታ ላይ ወጡ ። ብዙም ሳይቆይ ፣ የፍልሰት ጊዜ ፣ ​​በጀርመን ህዝቦች እና በአቲላ ሁንስ ትልቅ ወረራ ፣ የምእራብ ሮማን ኢምፓየር ውድቀት አስከትሏል። በራቬና በጀርመናዊው ሄሩሊያውያን መውደቅ እና ሮሙሉስ አውግስጦስ በ 476 ዓ.ም በኦዶሴር ከተቀበረ በኋላ የምዕራቡ የሮማ ኢምፓየር በመጨረሻ ፈራረሰ። የምስራቃዊው የሮም ንጉሠ ነገሥት ዘኖ በ480 ዓ.ም. በአንፃሩ ቁስጥንጥንያ በ1453 በኦቶማን ቱርኮች እጅ እስከወደቀ ድረስ የምስራቅ ሮማን ኢምፓየር ለሌላ ሺህ ዓመታት ቆየ።የሮማ ኢምፓየር ሰፊና ረጅም ጽናት በመኖሩ የሮም ተቋማት እና ባሕል በሚያስተዳድሩት ግዛት ውስጥ በቋንቋ፣ በሃይማኖት፣ በሥነ ጥበብ፣ በሥነ ሕንፃ፣ በሥነ ጽሑፍ፣ በፍልስፍና፣ በሕግ እና በአስተዳደር ዓይነቶች እድገት ላይ ከፍተኛ እና ዘላቂ ተጽእኖ ነበራቸው። ፣ እና ከዚያ በላይ። የሮማውያን የላቲን ቋንቋ በመካከለኛው ዘመን እና በዘመናዊው ዓለም ወደ ሮማንቲክ ቋንቋዎች ተለወጠ ፣ የመካከለኛው ዘመን ግሪክ የምስራቅ የሮማ ኢምፓየር ቋንቋ ሆነ። ኢምፓየር ክርስትናን መቀበሉ የመካከለኛው ዘመን ሕዝበ ክርስትና እንድትመሰረት አድርጓል። የሮማውያን እና የግሪክ ጥበብ በጣሊያን ህዳሴ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል. የሮማ የሥነ ሕንፃ ወግ ለሮማንስክ፣ ህዳሴ እና ኒዮክላሲካል አርክቴክቸር መሠረት ሆኖ አገልግሏል፣ እንዲሁም በእስላማዊ ሥነ ሕንፃ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል። በመካከለኛው ዘመን አውሮፓ የግሪክ እና የሮማውያን ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ (ለኢስላማዊ ሳይንስ መሠረት የሆነው) እንደገና መገኘት ወደ ሳይንሳዊ ህዳሴ እና ሳይንሳዊ አብዮት አመራ። የሮማውያን ሕግ አካል ዛሬ በብዙ የዓለም የሕግ ሥርዓቶች ዘሮች አሉት፣ ለምሳሌ የፈረንሳይ ናፖሊዮን ኮድ፣ የሮማ ሪፐብሊካኖች ተቋማት ግን ዘላቂ ቅርስ ትተዋል፣ በመካከለኛው ዘመን በጣሊያን ከተማ-ግዛት ሪፐብሊካኖች ላይ ተጽዕኖ ያሳድራሉ እንዲሁም ቀደምት ዩናይትድ ስቴትስ እና ሌሎች ዘመናዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊኮች.
ተኛ ወዲያ ጎራሽ እህል አበላሽ
ትርጉም
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሔርሆር
ሔርሆር የግብጽ ጦር አለቃና በቴብስ አረመኔ ቤተ መቅደስ የአሙን ካህን በፈርዖኑ 11 ራምሴስ ዘመን (1100 ዓክልበ. ያህል) ነበር። በተጨማሪ ስሙ ከአግአዝያን ሥርወ መንግሥት ነገስት ዝርዝር መካከል ተገኝቶ በኢትዮጵያ፣ በኑብያና በደቡብ ግብጽ ላይ በዘመኑ የንጉሥነት ማዕረግ እንደ ያዘ ይመስላል።
ተክለጻድቅ መኩርያ እንዳለው የሔርሆር አባት የቴብስ ካህኑ አመንሆተፕ ሲሆን፣ እናቱ የፈርዖን ልጅ ነበረች። ዳሩ ግን ሌሎች ሊቃውንት ወላጆቹ ከደቡብ ሳይሆኑ ከሊብያ ነበሩ ባዮች ናቸው። ዝርዝሩ እንደሚለው፣ ከሔርሆር ቀጥሎ 1 ፒያንኪያ እንደ ገዛ በሰፊው ይታስብ ነበር። በመምህሩ ካርል ያንሰን-ቪንከልን ምርመራ ግን ይህ ፒያንኪያ በውኑ የሔርሆር ቀዳሚና ዐማት ነበር የሚል አሳብ አቀረበ። በፈርዖኑ 11 ራምሴስ ዘመነ መንግሥት ሔርሆር የሠራዊቱ መኰንን ሲሆን የኑብያን አገረ ገዢ ፒነሔሲን ከቴብስ አባረረው። የሐርሆር ሚስት ኖጅመት ምናልባት የራምሴስ ልጅ ነበረች። በራምሴስ 19ኛው አመት በቴብስ መቅደስ ዋና ቅስና አገኝቶ ከዚያ ጀምሮ በደቡብ ግብጽ ውስጥ በጠቅላላ ሥልጣን ያዘ። በመጨረሻ ሔርሆር የንጉሥነትን ማዕረግ ጨምሮ እርሱና ፈሮዖኑ ራምሴስ በእኩልነት ይቆጠሩ ነበር። የወናሙን ታሪክ የተባለው ታሪካዊ ሥነ ጽሑፍ በሔርሆር 5ኛው አመት የተጻፈ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍ
መደብ:ፈርዖን መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት
እውር ሲወበራ ከመሪው ይጣላ
እውር ሲወበራ ከመሪው ይጣላ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
አከምባሎ ሰበረ
አከምባሎ ሰበረ በአማርኛ ፈሊጣዊ አነጋገር የሆነ ዘይቤ ነው።
ትርጉም
==ምሳሌ ግንኙነት መድረግ መደብ: ፈሊጣዊ አነጋገር
ሹ-ሲን
320px|thumbnail|የ፭ ሚና ክብደት መለኪያ፤ «ሹ-ሲን የሱመርና የአካድ ንጉሥ» ይላል ሹ-ሲን ከ1909 እስከ 1901ዓክልበ. ግድም ድረስ የኡርና የሱመር ንጉሥ ነበር። የአማር-ሲን ተከታይ ነበር፤ በነገሥታት ዝርዝር ላይ የኡማር-ሲን ልጅ ቢባልም፣ ከሌላ ማስረጃ ግን የታሪክ ሊቃውንት ወንድሙ እንደ ነበር ያምናሉ። ቀድሞ ስሙ እንደ ጊሚል-ሲን ይታነብ ነበር፤ አሁን ግን አጠራሩ «ሹ-ሲን» ትክክል እንደ ሆነ ይታመናል። ንግሥቱ «ኩባቱም» ተባለች።
ለ፱ኝ ዓመቶቹ ሁላቸው በስም ይታወቃሉ፣ እንዲህ፦የሹ-ሲን ዓመት ስሞች
በአራተኛው ዘመነ መንግሥት(1906 ዓክልበ.) እንደ ተመለከተ፣ አሞራውያን በአገሩ ውስጥ በጣም በመብዛታቸው ምክንያት፣ እነሱን ለመከልከል ሹ-ሲን ከጤግሮስና ከኤፍራጥስ ወንዞች መኃል ታላቅ ግድግዳ ሠርቶ ነበር። ሹ-ሲን ሴት ልጁን ለአንሻን በኤላም አገረ ገዥ በትዳር ሰጠ። የላጋሽ ኃይለኛ አገረ ገዥ (ሻካናካ) ኢር-ናና ደግሞ የሐማዚ፣ ኡርቢሉምና ሱባርቱ አገረ ገዥ ነበር። በ1903 ዓክልበ. ያጠፋው ዛብሻሊ የሲማሽኪ ሥርወ መንግሥት ክፍላገር ነበር። ልጁ ኢቢ-ሲን ተከተለው።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
ለሀብት መትጋት ሰውነትን ያከሳል ገንዘብን ማሰብ እንቅልፍ ይነሳል
ለሀብት መትጋት ሰውነትን ያከሳል ገንዘብን ማሰብ እንቅልፍ ይነሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ምኻይል ጎርባቾቭ
300px|thumb|ምኻይል ጎርባቾቭ 1980 ዓም ምኻይል ጎርባቾቭ (ሩስኛ፦ Михаил Горбачёв 1923-2022 ) የቀድሞ ሶቭየት ኅብረት ከ1980 እስከ 1984 ዓም ድረስ መጨረሻ ፕሬዚዳንት / ሊቀ መንበር ነበር። እንዲሁም ከ1977 ዓም. ጀምሮ የኰሙኒስት ፓርቲ ሊቀ መንበር በመሆኑ የሀገሩ ላይኛ መሪ ነበር።
መደብ:የሩሲያ ፖለቲከኞች
ያለውን ካልሰቱ በስም አይበሉ
ያለውን ካልሰቱ በስም አይበሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለውን ካልሰቱ በስም አይበሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የኮሞዲቲ ገበያ
በገበያ የሚነገዱ ኮሞዲቲዎች
እንደምን ሰንብታችዋል የተከበራችሁ አንባብያን።
በዚህ ገፅ ላይ ስለ ኮሞዲቲ ገበያ በተመለከተ እንዴት በዓለም የንግድ መለዋወጫ ቦታዎች ላይ፤ በይበልጥም በሰሜን አሜሪካ እና በአውሮፓ፡ እንዲሁም በእስያ እና በአውስትራልያ ያሉትን ፣ የቅባት እና የጥራጥሬ እህሎች፣የእንሥሳ ፤ የከብትና የዶሮ ስጋዎች፣ የከብት ምግብና የአትክልት ማዳበሪያ ሸቀጦች፣ በኢኮኖሚ የአደጉ አገሮችን የገንዘብ ምንዛሪ አለዋወጥ ዘዴ ፣ የነዳጅ ዘይትንና የድፍድፍ ዘይትን አገዛዝ ስልቶች ለማሳወቅ በአጭሩ ለመተንተን የተዘጋጀ የዊኪ ገጽ ነው።
(ይህ ገጽ በመታደስ እና በመስተካከል ሁኔታ ላይ ነው።)
እነዚህ ከበታች የተዘረዘሩት፤ በኮሞዲቲ ገበያ ውስጥ በየጊዜውና አንዳንዴም በየቀኑ ለመገዛትና ለመሸጥ በብዛት ተፈላጊነት ያላቸው ሲሆኑ ፤ በእንግሊዘኛው አጠራር - አክቲቭ ሙቨርስ ኤንድ ሼከርስ በመባል ታውቀው በተጨማሪም ገበያውን ለሚያውቅና ለማያውቅ ሰው ፤ በዙ ትርፍን እና የብዛት ኪሳራንም የሚሰጡ ናቸው።
የኮሞዲቲ ገበያ ውስጥ መሸጫና መግዣ መተመኛዎች
በኮሞዲቲ ገበያ ውስጥ ሻጭም ሆነ ገዢ የሚዋዋልበትና የመነጋገጃው ዘዴ ከሌላው ገበያ አይነት ለየት የሚያደርገው ውሉ በኮንትራት ነው። ይህም ማለት መጀመሪያ ለመገበያየት በኮምፒውተር ላይ ፤ አካውንት መክፈት ያስፈልጋል። በአካውንት መክፈቻ ጊዜ የኢንቬስትመንት ባንኩ የሚጠይቀው የመነሻ መጠን አለ። ብዙ ጊዜ ከአምስት ሺህ ዶላር በላይ ነው። ይህ መጠን ለአንድ ኮንትራት በቂ ነው። ለምሳሌ አንድ ኮንትራክት እንደየ ኮሞዲቲው አይነት እስከ ሦስት ሺህ እና ከዚያም በላይ ይደርሳል። በአንድ ቀን ጥዋት ውስጥ ሁሉም ለማጣት ወይንም ሁለት እጥፍ አድርጎ ለማርፈድ ይቻላል። ለዚህ ነው ብዙ ጊዜ የኢንቬስትመንቱ ባንክ ደላላ በቅድሚያ ስለገበያው ሁኔታ ማወቃችሁን ማረጋገጥ የሚፈልገው። ዋናው መሠረቱ ከሚገዛው የኮሞዲቲ ኮንትራት እኩል ስለ ገበያው አካሄድ ሁኔታ ማወቅ ያስፈልጋል። በኮሞዲቲው ዋጋ ላይ የትንሽ ሳንቲሞች ልዩነት በኮንትራቱ ይዘት ላይ ቶሎ ለውጥን ያሳያል። ከመቶዎች ዶላር እስከ ሺህ በላይ በአንድ ኮንትራክት ውስጥ።
አብዛኛው ኮሞዲቲ የሚገዛና የሚሸጥ ሰው ፤ ትርፉንም ሆነ ኪሳራውን በቶሎ አውቆ ወይ መሸጥ ወይም መቆየት ይችላል። መጀመሪያ አካውንቱ ውስጥ ካለው ገንዘብ ላይ ኮሞዲቲውን በኮንትራት ይገዛል። ኮንትራቱም የሚለው የዚህ አይነት ኮሞዲቲ ኮንትራክት በዚህ ወር ላይ የሚያልቀውን በዝህ ያክል ዋጋ ገዝቷል ፤ ወይም የዚህ አይነት ኮሞዲቲ በዚህ ወር ላይ ኮንትራቱ የሚያልቀውን በዚህ ያክል ዋጋ ይሸጣል ነው የሚለው። እና ገዢው ወይም ሻጩ ሰው የኮንትራቱ ጊዜ ሳያልቅ በፊት ትርፉን ወይም ኪሳራውን ተገንዝቦ ከኮንትራቱ መውጣት ይገባዋል። ካለበለዚያ ኮንትራቱ ካለቀ በኋላ እዳ ውስጥ ገብቶም ቢሆን መግዛትና ወዳ ቤቱ ለማስጫን በኮንትራቱ ይገደዳል። ነገር ግን በኮሞዲቲ ገበያ ውስጥ ፤ አብዛኛው የገበያ ተዋናኝ ፤ ማለትም ከዘጠና በመቶው በላይ ፤ የኮንትራቱ ቀን እስከሚደርስ ሳይጠብቅ ኪሳራውን አምኖ ወይንም እጥፍ ትርፉን ወስዶ ከኮንትራክቱ ውስጥ ይወጣል። ከዚያም ወደ ሌላ ኮሞዲቲ በመሄድ ግዥ እና ሽያጩን ያካሄዳል። (በዚህ አርስት ላይ  በተለያይ ጊዜ ጨማምሬ ለመፃፍ እሞክራለሁ። በቶሎ ይሚገባ ሊሆን አይችልም ፤ ቢሆንም ብዙ የማወቅ ልምምድ ያስፈልገዋል ካለበለዚያ ውጤቱ በጣም አክሳሪ ነው የሚሆነው።) <div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">የእህልና የዘር ተክሎች
<div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">የቅባት እህሎች
<div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">የሶፍት ኮሞዲቲ
<div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">የከብት ስጋ
<div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">የድፍድፍ ነዳጅ ዘይት
<div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">የአገሮች ገንዘብ ምንዛሪ
<div style="width: 47%; float: left; vertical-align: top; background-color: #ffffff; margin: 10px; border: 1px solid #990000;"> <div style="border: 1px solid #990000; background-color: #990000; padding: 0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size: 110%; font-weight: bold; color: white;">ንግድና ኢኮኖሚ <br style="clear: both;" />
*
ሸሺ መዓይብሬ
የግብጽ ታሪክ ሊቅ ኪም ራይሆልት ከሥነ ቅርስ እንደሚያስረዳው፣ ከአሙ አሆተፕሬ ቀጥሎ ሸሺ በአባይ ወንዝ አፍ ዙሪያ ለጤቤስ ፈርዖኖች ተገዥ ሆኖ ነገሠ። ሕዝቡ ከከነዓን የደረሱ ሴማዊ እረኞችና ነጋዴዎች ነበሩ።
ሆኖም በአንዳንድ ሊቃውንት አስተሳሰብ ዘንድ፣ ሸሺ በኋላ በ15ኛው ሥርወ መንግሥት (የሂክሶስ) ውስጥ ነበር የነገሠ።
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ጴጥራ
thumb|250px|ኤል ዴይር («ገዳሙ»)
ብሉምፎንቴይን
thumb|ብሉምፎንቴይን
ብሉምፎንቴይን (Bloemfontein) በደቡብ አፍሪካ የምትገኝ ከተማ ስትሆን ከሀገሪቷ ሦስት ዋና ከተማዎች አንዷ ናት።
ጴጥራ
thumb|250px|የጴጥራ ካርታ
መደብ:የቀድሞ ከተሞች መደብ:ሥነ ቅርስ
ብሉምፎንቴይን
መደብ:የደቡብ አፍሪካ ከተሞች
ዶናልድ ሃሪንግተን
ዶናልድ ሃሪንግተን (እ.አ.አ. ከ1935-2009) ታዋቂ አሜሪካዊ ደራሲ ነው። በዋናነት እንግሊዝኛ: The Cockroaches of Stay More በተሰኘው ስራው ይታወቃል።
ይዩ
መደብ:የአሜሪካ ጸሓፊዎች
ለሀጥአን የወረደ ለጻድቃን ይተርፋል
ለሀጥአን የወረደ ለጻድቃን ይተርፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
የማይድን በሽተኛ የማይመለስ ሀጢአተኛ
የማይድን በሽተኛ የማይመለስ ሀጢአተኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የማይድን በሽተኛ የማይመለስ ሀጢአተኛ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኦሎም ፎትላ
ኦሎም ፎትላ በአይርላንድ አፈ ታሪክ ከ930 እስከ 890 ዓክልበ. ግድም ድረስ የአየርላንድ ከፍተኛ ነጉሥ ነበር።
የአይርላንድ ታሪኮች እንዳሉት የኦሎም ዘመን ለ40 ዓመታት ቆየ። የላውድ አቆጣጠሮች (1014 ዓም ተቀነባብሮ) እና የድሮ አቆጣጠር በመከተል፣ ይህ ከ930 እስከ 890 ዓክልበ. ድረስ ይሆናል። (በኋላ የታዩት ታሪኮች ግን ከዚያ በፊት ያደርጉታል።)
መደብ:የአየርላንድ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ዘ ላየን ኪንግ
ዘ ላየን ኪንግ (በእንግሊዝኛ: The Lion King፣ "አንበሳ ንጉስ") በዲዝኒ በ1994 እ.ኤ.አ. የተፈጠረ አንድ የአሜሪካ አኒሜሽን ፊልም ነው። ይህ የዲዝኒ 32ኛ አኒሜሽን ፊልም።
መደብ:የአሜሪካ ፊልሞች መደብ:ካርቱን
ሊሎንጔ
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 646,750 (1997 ዓ.ም.) ሆኖ ይገመታል። ከተማው -13.96667°N, 33.81667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአፍሪካ ከተሞች
ሞኝና ወረቅት የያዘውን አይለቅም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
እውር ሲጠግብ ከመሪው ይጣላል
እውር ሲጠግብ ከመሪው ይጣላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
2 ፒያንኪ
መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት መደብ:ፈርዖን
ያለውን የሰጠ ንፉግ አይባልም
ያለውን የሰጠ ንፉግ አይባልም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ያለውን የሰጠ ንፉግ አይባልም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በሽር አል አሳድ
ባሻር ሃፌዝ አል-አሳድ (እ.ኤ.አ. መስከረም 11 ቀን 1965 ተወለደ) ከጁላይ 17 ቀን 2000 ጀምሮ የሶሪያ 19ኛው የሶሪያ ፕሬዝዳንት የሆነ የሶሪያ ፖለቲከኛ ነው። በተጨማሪም እሱ የሶሪያ ጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ እና ፀሃፊ ነው። - የዓረብ ሶሻሊስት ባአት ፓርቲ ማዕከላዊ ዕዝ ጀነራል ። አባቱ ሃፌዝ አል አሳድ ከ 1971 እስከ 2000 ድረስ ሲያገለግል የሶሪያ ፕሬዝዳንት ነበር ።
በደማስቆ ተወልዶ ያደገው በሽር አል አሳድ ከደማስቆ ዩኒቨርሲቲ የሕክምና ትምህርት ቤት በ1988 ተመርቆ በሶሪያ ጦር ውስጥ በዶክተርነት መሥራት ጀመረ። ከአራት ዓመታት በኋላ በለንደን በሚገኘው የዌስተርን ዓይን ሆስፒታል የድህረ ምረቃ ትምህርትን በዐይን ህክምና ተምሯል። እ.ኤ.አ. በ1994፣ ታላቅ ወንድሙ ባሴል በመኪና አደጋ ከሞተ በኋላ፣ ባሻር የባስልን አልጋ ወራሽነት ሚና ለመረከብ ወደ ሶሪያ ተጠራ። እ.ኤ.አ. በ1998 በሊባኖስ የሶሪያን ወታደራዊ ይዞታ በመምራት ወደ ወታደራዊ አካዳሚ ገባ።
የፖለቲካ ሳይንቲስቶች የሶሪያን የአሳድ ቤተሰብ አገዛዝ እንደ ግላዊ አምባገነናዊ አገዛዝ ገልጸውታል። በ2000 እና 2007 ምርጫዎች 97.29% እና 97.6% ድጋፍ አግኝቻለሁ። እ.ኤ.አ. ጁላይ 16 ቀን 2014 አሳድ ሌላ ምርጫ 88.7% ድምጽ ከሰጠ በኋላ ለሌላ ሰባት ዓመታት ቃለ መሃላ ፈጸመ። ምርጫው የተካሄደው በሶሪያ መንግስት በተቆጣጠራቸው አካባቢዎች ብቻ ሲሆን በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ተቃውሞ ቀርቦበታል። አሳድ እ.ኤ.አ. በ2021 ከ95% በላይ ድምጽ በማግኘት ሌላ ዴሞክራሲያዊ ያልሆነ ብሄራዊ ምርጫ በድጋሚ ተመርጧል። በእርሳቸው አመራር ጊዜ ሁሉ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች የሶሪያን የሰብአዊ መብት ሁኔታ ድሃ አድርገው ይገልጹታል። የአሳድ መንግስት ራሱን ሴኩላር ነው ሲል ሲገልጽ አንዳንድ የፖለቲካ ሳይንቲስቶች ግን አገዛዙ በሀገሪቱ ያለውን የኑፋቄ ግጭት እንደሚጠቀም ይጽፋሉ።
በአንድ ወቅት በብዙ ግዛቶች የለውጥ አራማጅ ሆነው ይታዩ የነበሩት አሜሪካ፣ የአውሮፓ ህብረት እና አብዛኛው የአረብ ሊግ አሳድ በ2011 በአረብ ጸደይ ተቃዋሚዎች ላይ የሃይል እርምጃ እንዲወስድ ካዘዘ በኋላ ከፕሬዚዳንትነት ስልጣን እንዲለቁ ጠይቀው ነበር፣ ይህም ወደ ሶሪያ እንዲመራ አድርጓል። የእርስ በእርስ ጦርነት. እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2013 የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ መብት ከፍተኛ ኮሚሽነር ናቪ ፒላ እንደተናገሩት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ባደረገው ምርመራ የተገኘው ውጤት አሳድን በጦር ወንጀሎች ውስጥ እንደሚያሳትፍ ተናግሯል። የ OPCW-UN የጋራ የምርመራ ዘዴ በጥቅምት 2017 የአሳድ መንግስት ለካን ሼክሁን ኬሚካላዊ ጥቃት ተጠያቂ እንደሆነ ደምድሟል። በሰኔ 2014 የአሜሪካ የሶሪያ ተጠያቂነት ፕሮጀክት አሳድን ለአለም አቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት በላካቸው የመንግስት ባለስልጣናት እና አማፂዎች የጦር ወንጀል ክስ ዝርዝር ውስጥ አካቷል። አሳድ የጦር ወንጀሎችን ውንጀላ ውድቅ በማድረግ በአሜሪካ የሚመራው የሶሪያ ጣልቃ ገብነት የአገዛዙን ለውጥ በመሞከር ተችቷል።
የመጀመሪያ ህይወት
thumb|left|ሃፌዝ አል አሳድ ከቤተሰቦቹ ጋር በ1970ዎቹ መጀመሪያ ላይ። ከግራ ወደ ቀኝ፡ ባሻር፣ ማኸር፣ አኒሳ፣ ማጅድ፣ ቡሽራ እና ባሴል። ባሻር ሃፌዝ አል-አሳድ በሴፕቴምበር 11 ቀን 1965 በደማስቆ ተወለደ፣ የአኒሳ ማክሎፍ እና የሃፌዝ አል-አሳድ ሁለተኛ ወንድ ልጅ እና ሶስተኛ ልጅ። አል አሳድ በአረብኛ "አንበሳ" ማለት ነው። የአሳድ አባት አያት አሊ ሱለይማን አል-አሳድ ከገበሬነት ወደ አናሳ ታዋቂነት መቀየር ችለዋል እና ይህንንም ለማንፀባረቅ በ1927 የቤተሰቡን ስም ዋህሽ (“አሰቃቂ” ማለት ነው) ወደ አል-አሳድ ቀይሮታል።