cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
በሴትና በውሀ የማይርስ የለም
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ዳንኛ
thumb|upright=1.25|የዳንኛ ቀበሌኛዎች የሚነገሩባቸው ሥፍራዎች
ዳንኛ (dansk /ዳንስክ/) በተለይ በዴንማርክ የሚነገር ቋንቋ ነው።
መደብ:ጀርመናዊ ቋንቋዎች መደብ:ዴንማርክ
ንጋትን ዶሮ ያውቃል ወፍ ያረጋግጣል
ንጋትን ዶሮ ያውቃል ወፍ ያረጋግጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ወላይታ
ወላይታ በቀድሞ ሲዳሞ ጠቅላይ ግዛት ባሁኑ ደቡብ ክልል የሚገኝ ና የራሱ የሆነ ቋንቋና ባህል ያለው ሕዝብ ሲሆን ከሲዳማ፡ ከከምባታ፡ ከሃዲያና ተመሳሳይ ቋንቋ ከሚናገሩ ከኩሎ ኮንታ ከጎፋና ጋሞ ሕዝብ ጋር ይዋሰናል። ወላይታ ህዝቡ በጣም የተደባለቀ ሲሆን በከተማ ሆነ በገጠር አከባቢ ልቆ የሚገኝ ኃይማኖት ፕሮቴስታንት ሲሆን ኦርቶዶክስና እስልምና እምነትቶች ይገኙበታል።
የወላይታ ዞን አስራ ስድስት ወረዳዎችና ስድስት ከተማ መስተዳደሮች አሉት። እነሱም፦ 1ኛ - ዳሞት ጋሌ ዋና ከተማው ቦዲቲ፡ 2ኛ -ዳሞት ወይዴ ዋና ከተማው፦ በደሳ፡ 3ኛ -ቦሎሶ ሶሬ ዋና ከተማው አረካ፡ 4ኛ -ሁምቦ ዋና ከተማው ጠበላ፡ 5ኛ - ኦፋ ዋና ከተማው ገሱባ፡ 6ኛ- ሶዶ ዙሪያ ዋና ከተማው ሶዶ፡  7ኛ- ኪንዶ ኮይሻ ዋና ከተማው በሌ፡ 8ኛ- ቦሎሶ ቦምበ ዋና ከተማው ቦምበ እድገት፡ 9ኛ-ዳሞት ሶሬ ዋና ከተማው ጉኑኖ፡ 10ኛ- ዱጉና ፋንጎ ዋና ከተማው ቢጣና፡ 11ኛ ዳሞት ፉላሳ ዋና ከተማው ሻንቶ፡ እና 12ኛ ኪንዶ ዲዳዬ ዋና ከተማው ሀላለ፡ ባይራ ኮይሻ ዋና ከተማው በቅሎ ሰኞ፡ ካዎ ኮይሻ ዋና ከተማው ላሾ፡ አባላ አባያ ዋና ከተማው ፋራቾ፡ ሆቢቻ ባዳ ዋና ከተማው ሆቢቻ ናቸው። ከነዚህም የከተማ መስተዳደሪነት ያገኙ ከተሞች፡ ሶዶ፤ አረካ፤ ቦዲቲ፤ ገሱባ፤ ጉኑኖ እና ጠበላ ናቸው።
ወላይታ ከደቡብ ካሉት አከባቢዎች በትምህርት፡ በልማትና በማህበራዊ ሁኔታዎች ልቆ ሊገኝበት የቻለበት ሁኔታዎች ይታያል። ይህም የሆነበት ምክንያት በቀደማዊ ኃ/ስላሴ ዘመነ መንግስት ምዕራባዊያን በብዛት ገብተው የአከባቢውን ሕዝብ ከመጽሓፍ ቅዱስ ጋር የቀለም ትምህርት አጣምረው ስለሰጡ እድሉን በመጠኑም ቢሆን በመጠቀማቸውና በየጊዜው በአከባቢው የሚመደቡ አስተዳዳሪዎች ጠንካራ በመሆናቸው ነው ይባላል።
በቀድሞ ዘመን በወላይታ በርካታ ምሁራን ብቅ ብቅ ብለው ነበር። ከነዚህም ምሁራን በደቡብ ኢትዮጵያ ታሪክ የመጀመሪያው ዶክተርና የጦር ጄኔራል ለመሆኑ የበቁ ብ/ጄኔራል ዶ/ር ጋጋ ኤልጆ በአብይነት ሲጠቀሱ ፦ የመጀመሪያው የኢትዮጵያ ካንገት በላይ ስፔሻሊስት ዶ/ር ታዲዮስ ሙንኤ; ኢትዮጵያ ካሏት ጥቂት የፕላስቲክ ቀዶ ጥገና ባለሙያዎች አንዱ የሆኑት ዶ/ር ቀለሙ ደስታ ፡አሜሪካን አገር በዩኒቨርስቲ ኦፍ ፍሎሪዳ ታዋቂ ሓኪምና ረዳት ፕሮፌስር የሆኑ ዶ/ር ይስሓቅ ዳልኬ ናቸው። ዶ/ር ይስሓቅ በትምህርት ውጤታቸው ከሌሎች ኢትዮጵያዊያን ልቀው በመገኘታቸው ከአጼ ኃይለስላሴ እጅ የወርቅ ሰዓት የተሸለሙ 2ኛው የወላይታ ተወላጅ ሲሆኑ ዳዊት ጦሼ ደግሞ የመጀመሪያው ናቸው።
የወላይታ ታሪክ ሲወሳ የወላይታ የልማት ሰው በሚል የሚታወቁ ወ/ሰማዕት ስም ሁሌም አብሮ ይወሳል። ደ/ች ወ/ሰማዕት በአስተዳዳሪነት በቆዩበት በአጼ ኃ/ስላሴ ዘመነ መንግስት ብዙ የልማት ስራዎችን አከናውነዋል። ከሰሯቸው አበይት ስራዎቻቸውም ፦
ደ/ች ወ/ሰማዕት በወቅቱ ማንም ወጣት የሆነ መንገድ ዳር ቆሞ ሲያወራ ካዩ ይበሳጩ እንደነበርና ከመኪናቸው ወርደው ስራ እንዲሰሩ ወይም ት/ቤት እንዲሄዱ ይመክሩም እንደነበር ይነገርላቸዋል።
ደ/ች ወ/ሰማዕት በሰብዓዊ መብት ረገድ ግን ጨቋኝ: ህዝብን የማያከብር: ግብረ-ገብነት የጎደለው ሰው ነው:: ገዥ መደብ ነኝ እያለ የወላይታ አባቶቻችን ሲያሰቃይ ነበሩ:: በ ወ/ሰማዕት ተመቶ የሞቱ ወላይታ አባቶችም እንዳሉ የ ቦጋለ ዋለሉ ቤተሠብ ይናገራሉ::
ባሁኑ ጊዜ ባገር ውስጥና ከአገር ውጭ በተሳተፉበት የሙያ ዘርፍ ሁሉ ከሌሎች ኢትዮጵያዊያን ጋር አንቱታን የተጎናጸፉ የወላይታ ተወላጆች ብዛት በርካታ ነው።
የውጭ መያያዣ
ወላይታ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
ዶ/ር ተመስገን ላንቴራ
14 September
14 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 4 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ኖዕል
200px|thumbnail|የኮርያ ባህላዊ [[ዩት ጨወታ ሠንጠረዥ]]
ኖዕል (ኮሪይኛ፦ 노을) በኮርያ ልማዳዊ አፈ ታሪክ በጥንታዊ ኮርያ (ጎጆሰን) የነገሠ ንጉሥ ወይም «ዳንጉን» ነበር። እርሱ ከዳንጉን አሱል መንግሥት ቀጥሎ ገዛ።
በጠቅላላ ለ59 ዓመታት (ምናልባት 1735-1676 ዓክልበ.) እንደ ነገሠ ይጻፋል። ከዚያ በኋላ ዶሄ ተከተለው።
በ1903 ዓም. በኮሪይኛ የተዘጋጀው ዜና መዋዕል ኋንዳን ጎጊ ስለዚሁ አፈታሪካዊ ዘመን መረጃ ይሰጣል፤ ሆኖም በብዙ የኮርያ መምህሮች ዘንድ ይህ መጽሐፍ እንደ ትክክለኛ ታሪክ አይሆንም። ኖዕል ካደረጋቸው ሥራዎች መካከል ዋና ዋናዎቹ እንዲህ ናቸው፦
ዋቢ ምንጭ
መደብ:ጎጆሰን
ብዌኖስ አይሬስ
ብዌኖስ አይሬስ የአርጀንቲና ዋና ከተማ ነው። thumb|180px|right|ብዌኖስ አይሬስ thumb|180px|right|
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 13,349,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 2,768,772 ሆኖ ይገመታል። ከተማው -34.66667°N, -58.5°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መጀመርያው ጊዜ ስፓኒሾች የመሠረቱት በ1528 ዓ.ም. ሲሆን በ1533 ዓ.ም. ስለ ኗሪዎች መቃወም እንደገና ተዉት።
ሁለተኛ ጊዜ በ1572 ዓ.ም. መሠረቱት። በ1872 ዓ.ም. የአርጀንቲና መንግሥት መቀመጫ ሆነ።
thumb|800px|center|ብዌኖስ አይሬስ
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:አርጀንቲና
ኽያን
ሰኡሰረንሬ ኽያን በጥንታዊ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን የ15ኛው ሥርወ መንግሥት (ሂክሶስ) ፈርዖን ነበር። ስሙና ሕልውናው ከበርካታ ቅርስ ይታወቃል። ከግብጽ ውጭ ስሙ በክኖሦስ፣ ቀርጤስ በክደን ላይ ከቤተመንግሥት በታች ተገኘ። እንዲሁም በደቡብ ግብጽ፣ ሐቱሳሽ ሐቲና በባቢሎን አካባቢ በመገኘቱ ንግድ ወደነዚህ አገራት እንደ ላከ ይሆናል። የእርሱ ቤተመንግሥት በቅርቡ በአቫሪስ ተገኝቷል።
በማኔቶን ልማድ እንደ ተገለጸ፣ የሂክሶስ ሦስተኛ ንጉሥ «አፓሕናን» ይባላል፣ ለ36 ወይም በሌላ ቅጂ ለ63 ዓመታት ገዛ።  እነዚህ ስሞች በዘመናት ላይ ከግብጽኛ በቅብጥኛ፣ ግሪክኛና በሌሎች ልሳናት በኩል በመተረጎማቸው ቢዛቡም፣ ይህ ሦስተኛ ሂክሶስ አለቃ «አፓኽናን» እና «ኽያን» አንድ ሊሆኑ ይቻላል።  ስለዚህ በግምት ዘመኑ ምናልባት 1638-1602 ዓክልበ. ያህል ሊገኝ ይቻላል።
በዮሴፉስ ቅጂ ከአፓኽናንና ከአፖፒስ በኋላ «ያናስ» የተባለ ሂክሶስ ፈርዖን ይዘረዘራል። በሥነ ቅርስ ደግሞ በአንዱ ጽላት የኽያን ልጅ ያናሢ ይጠቀሳል። ይህ ያናሢ ምናልባት አልጋ ወራሽ ቢሆንም እንደ ፈርዖን እንደ ገዛ ግን አይመስልም።
ዋቢ ምንጭ
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
ኣማቅጥ
300px|thumb|የማገጥ አይነት ኣማቅጥ ወይም ማገጥ (Trifolium) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ወገን ነው።
የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
አማቅጥ የከብቶችን ጨጓራ በመንፋት ሊገድል ይችላል።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ዶሮ ልጆቹዋን ይዛ ጓሮ ለጓሮ
ዶሮ ልጆቹዋን ይዛ ጓሮ ለጓሮ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ግድብ
ግድብ ማለት ከመሬት ስር ያለንም ሆነ ከመሬት ላይ (ሸለቆ ውስጥ) የሚፈስን ውሃ  ገድቦ ወይንም አንቆ የሚይዝና ሰው ሰራሽ ሃይቅ ለመፍጠር የሚረዳ እንቅፋት  ነው።  በጐንና በጐን የሚገኙት ሸለቆዎችም የግድቡ አካል ሲሆኑ የሃይቁን የጎንዮሽ ዳርቻዎችን ይወስናሉ። ግድብ የሚለው ቃል የግድብ አካል የሆኑ የግንባታ ክፍሎችን ማለትም እንቅፋት ፈጣሪውን አካል፣ ውሃ የታቆረበትን አካባቢ፣ ውሃውን ለመጠቀም የሚረዱ ግንባታዎችን እንዲሁም የውሃ መጠንን ለመቆጣጠር የሚረዱ ግንባታዎችን ያጠቃልላል። ግድብን ከውሃ መጠን መቆጣጠሪያ (ዊር) የሚለየው ሙሉ በሙሉ ሸለቆውን እንዲዘጋ ተደርጐ የሚገነባ በመሆኑ ነው።
የግድብ አገልግሎቶች
ግድቦች ለሚከተሉት አገልግሎቶች ሊውሉ ይችላሉ
የማጠራቀም ችሎታ
የግድብን የማጠራቀም ችሎታ ግድቡ ማቆር የሚችለውን መጠን በአመት ውስጥ ወደ ግድቡ ለሚፈሰው የውሃ መጠን በማካፈል መመዘን ይቻላል። ጥሩ የማጠራቀም ችሎታ ያላቸው ግድቦች የማጠራቀም ችሎታ 1 (100%) ነው። የውሃ መጥለቅለቅ ችግርን ለመቅረፍና የወንዞችን ከፍታ ለመጨመር ለሚሠሩ ግድቦች 0.3 (30%) የማጠራቀም ችሎታ በቂ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል።
የግድብ አይነቶች
ግድቦች በብዙ መንገድ ተሰርተው ይገኛሉ፣ ለምሳሌ በሰው ልጅ አቅድ፣ ወይንም ደግሞ እንዲሁ በተፈጥሮ ሂደት፣ አልፎ አልፎ ደግሞ በዱር አራዊት፣ ለምሳሌ በድብ ተሰርተው ይገኛሉ። ሰው ሠራሽ ግድቦች በመጠናቸው (በቁመታቸው)፣ በተሠሩበት አላማ እና በአወቃቀራቸው ከፋፍሎ ማየት ይቻላል።
ሰው ሠራሽ የግድብ ዓይነቶች ከመዋቅር አንጻር፡
ግስበት ግድብ
ግስበት ግድብ ባለው ግዙፍነት ምክንያት የመሬት ስበትን በመጠቀም  የውሃን ሃይልና ሌሎች ጫናዎችን ተቋቁሞ የሚቆም የግድብ አይነት ነው። የድልዳሎ ግድቦችና ከብደት ያላቸው የግንብ ግድቦች ዋነኞቹ የግስበት ግድብ አይነቶች ናቸው።
ድልዳሎ ግድብ
የድልዳሎ ግድቦች ከአፈር እና ከድንጋይ ተደልድለው የሚሠሩ ግድቦች ናቸው። የድልዳሎ ግድቦች በክብደታቸውና ዝቅተኛ ተዳፋትነት ባላቸው ጐኖቻቸው አማካኝነት ሚዛናቸውን ይጠብቃሉ። የድልዳሎ ግድቦች መሀላቸው ወይም በውሃ አቅጣጫ ያለው ውጫዊ አካላቸው ውሃ እንዳያሰርግ ተደርገው ይገነባሉ።
ውጫዊ የስርገት መከላከያ
ውጫዊ የስርገት መከላከያ በሚጠራቀመው ውሃ አቅጣጫ ከግድቡ የጎን ውጫዊ አካል ላይ ከሸክላ አፈር ወይም ከአስፋልት የሚሰራ የግድቡ አካል ነው። ውጫዊ የስርገት መከላከያ በአየር መፈራረቅና በውሃ ማዕበል ምክንያት ለሚመጡ ጉዳቶች ተጋላጭ ስለሆነ ጥቅም ላይ በሚውልበት ጊዜ እነዚህን ተቃርኖዎች ግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል።
ውስጣዊ የስርገት መከላከያ
ውስጣዊ የስርገት መከላከያ በግድቡ መሀል በአብዛኛው ከሸክላ አፈር የሚሠራ ሲሆን የግንባታ ስራው ከተጠናቀቀ በኋላ የእድሳት ወይም የማሻሻል ሥራ ለማድረግ በጣም ከባድ ነው። ከዚህም በተጨማሪ የውሃው ግፊት የሚያርፈው በቀጥታ በስርገት መከላከያው ላይ ስለሆነ የውሃ ግፊቱን ለመቋቋም የሚረዳው የግድቡ አካል ከስርገት መከላከያው ጀርባ ያለው የግድቡ ክፍል ብቻ ይሆናል። በዚህም ምክንያት ውጫዊ የስርገት መከላከያ ካላቸው ግድቦች ጋር ሲነፃፀር የውስጣዊ ስርገት መከላከያ ያላቸው ግድቦች መጠን (ግዝፈት) ትልቅ ሲሆን ለግንባታ የሚያስፈልገው ቁስ መጠንም ብዛት ያለው ነው።
ቅስት ግድብ
ቅስት ግድብ ከቅስት የሚሰራ ሲሆን የሚያቁረውን ውሃ ሃይል የሚቋቋመው ከቅስቱ ጉልበት የመቋቋም ባህርይ ተነስቶ ነው።
ባራጅ ግድብ
ብዙ በሮች ያሉት የግድብ አይነት ሲሆን በሮቹን በመክፈትና በመዝጋት በውስጡ የሚያልፍን የውሃ መጠን ለመቆጣጠር የሚያገለግል የግድብ አይነት ነው። ለመስኖ ስራ ያገልግላል።
ሰው ሠራሽ የግድብ ዓይነቶች ከጥቅም አንጻር፡
ደን ሃግ
ደን ሃግ (ሆላንድኛ፦ Den Haag)
መደብ:የሆላንድ ከተሞች
ግድብ
ኤሌክትሪክ ማመንጫ ግድብ
መደብ:ግድብ
አሃን
አሃን በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
የውሀ ውሀ ምን አለኝ ቀሀ
የውሀ ውሀ ምን አለኝ ቀሀ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የውሀ ውሀ ምን አለኝ ቀሀ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ኣሜከላ
ኣሜከላ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ተምሮ የማይጽፍ አክፍሎ የማይገድፍ
ተምሮ የማይጽፍ አክፍሎ የማይገድፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ንጋትን አውራ ዶሮ ያውቃል ወፍ ያረጋግጣል
ንጋትን አውራ ዶሮ ያውቃል ወፍ ያረጋግጣል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ተምሮ የማይጽፍ አክፍሎ የማይገድፍ
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
በስራህ ደሀ አትበድል ነጋሪት ባይኖረው እንባ አለው ውሀ ሆኖ ቢኮል ያለ ሞረድ የተሳለ ነው
በስራህ ደሀ አትበድል ነጋሪት ባይኖረው እንባ አለው ውሀ ሆኖ ቢኮል ያለ ሞረድ የተሳለ ነው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሩማንኛ
ሞልዶቭኛ የሩማንኛ አይነት ነው።
መደብ:ሮማንስ ቋንቋዎች መደብ:ሮማንያ
ዘ ቢተልስ
thumb|350px|ዘ ቢተልስ፣ በ[[1957 ዓ.ም.]]
ዘ ቢትልስ (እንግሊዝኛ፦ The Beatles) በሊቨርፑል፣ እንግሊዝ የተመሠረተ እጅግ ስመ ጥሩ የሆነ የሮክ ሙዚቃ ቡድን ነበረ። ዘፋኞቹ ጆርጅ ሀሪሰን፣ ጆን ሌኖን፣ ፖል መካርትኒ ፣ አና ርንጎ ስታር ነበሩ።
ደግሞ ይዩ፡ ብጫ ሱማራ - የቢተልስ 1968 እ.ኤ.አ. ሳይከደሊክ ካርቶን ፊልም
መደብ:ሙዚቀኞች
ዬሬቫን
ዬሬቫን የአርመኒያ ዋና ከተማ ነው። 300px|thumb|ዬሬቫን ከተማ። በስተጀርባ የሚታይ ጫፍ [[ደብረ አራራት ነው።]]
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 1,462,700 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,267,600 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 40.16667°N, 44.51667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:አርመኒያ
ኤፍራታና ግድም
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
አሙል
አሙል በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
የልጅ ነገር ጥሬ በገል
የልጅ ነገር ጥሬ በገል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ነገር ጥሬ በገል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
አሙል
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
የልጅ ነገር ጥሬ በገል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ናፖሌዎን ቦናፓርት
thumb|310px|ናፖሌዎን ቦናፓርት
thumb|310px|alt=Map of Europe. French Empire shown as bigger than present day France as it included parts of present-day Netherlands and Italy.|የናፖሌዎን ግዛት በበለጠበት ሰዓት፣ [[180 3 ዓ.ም.{{legend|#000090|የፈረንሳይ መንግሥት}}{{legend|#3340dd|የፈረንሳይ አሻንጉሊጥ አገራት}}{{legend|#5590ee|የናፖሌዎን ጓደኞች}}]]
ናፖሌዎን ቦናፓርት (ፈረንሳይኛ፦ Napoléon Bonaparte) 1761-1813 ዓ.ም. በፈረንሳያዊ አብዮት መጨረሻ አለቃና መሪ ነበሩ። ከ1796 እስከ 1807 ዓ.ም. ድረስ 1 ናፖሌዎን ተብለው የፈረንሳይ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። እ.ኤ.አ. በ 1795 ናፖሊዮን ቦናፓርት የተባለ አንድ ወጣት ወታደር የቱሊሪስ ቤተ መንግስትን እየወረረ ያለውን የፓሪስ ህዝብ እንዲያስወግድ ታዘዘ። ናፖሊዮን ፣ ቀድሞውኑ በ 1795 ፣ ሙሉ ስራውን የሚገልፅ ምኞት እና ጨካኝነት ጥምረት ያሳያል ። ህዝቡ ወደ ቱሊሪስ እየገሰገሰ ሲሄድ ናፖሊዮን ዓይኑን ሳያንጸባርቅ ወታደሮቹን ወደ ህዝቡ እንዲተኩስ አዘዘ። ሕዝቡ በፍጥነት ተበታተነ; ይህ በዳይሬክተሩ ላይ ሊደርስ የሚችለው ስጋት፣ የወቅቱ የፈረንሳይ መንግስት፣ ተወግዷል። ይህ ሰው ከየት መጣ?
የናፖሊዮን ቀደምት ወታደራዊ ድሎች በ1796–97 በነበሩት እጅግ አስደናቂ ወታደራዊ ድሎች ግን በጣም የታወቀ ነበር። በነዚያ ዓመታት ሁሉንም ሰሜናዊ ኢጣሊያ ድል በማድረግ ሀብስበርግ ግዛቶቻቸውን እንዲለቁ እና ኔዘርላንድንም እንዲቆጣጠሩ አስገደዳቸው። ወደ ግብፅ ወታደራዊ ጉዞ በማምራት በዚያ የሚገኘውን የብሪታንያ አቋም ለማዳከም ፈልጎ ነበር፣ ምንም እንኳን በግብፅ ያደረገው ዘመቻ እሱ ያሰበውን ውጤት ባያመጣም ተከታታይ አስደናቂ ወታደራዊ ድሎችን አስመዝግቧል። ይህ በፈረንሳይ ውስጥ በጣም ትልቅ ሽፋን ተሰጥቶታል. ይህ ወታደራዊ ጉዞ ብቻ አልነበረም; እያንዳንዷን እንቅስቃሴ የሚከታተል የሕዝብ ግንኙነት ሠራተኛ አድርጎ አሁን የምናስበውን ነገር ወስዷል።
መፈንቅለ መንግስት ናፖሊዮንን ወደ ስልጣን አመጣ እ.ኤ.አ. በህዳር 1799 የተወሰኑ የማውጫው አባላት የታደሰ አክራሪነት እና የንጉሳዊ አገዛዝን ተደጋጋሚ ስጋቶች ለመቋቋም የሚያስችል የተረጋጋ መንግስት እንዲመሰርቱ ለመርዳት ወደ ናፖሊዮን ዞሩ። የዳይሬክተሩ ሁለት አባላት ወደ ናፖሊዮን ቀርበው ደካማውን መንግስት ለመገልበጥ እና ለፈረንሳይ አዲስ መንገድ ለመቅረጽ የሚያስችል ጠንካራ አገዛዝ ለመመስረት ከሱ እና ከወንድሙ ሉዊስ ጋር አሴሩ ።
ይህ መፈንቅለ መንግስት ህዳር 9 ቀን 1799 ተፈፀመ። የተቋቋመው አዲስ መንግስት ስልጣን በሶስት ቆንስላዎች እንዲካፈል ጥሪ አቅርቧል። ወደ አብዮቱ ወይም ወደ አሮጌው አገዛዝ የማይመለስ፣ ነገር ግን ቆንስላዎች ወደ ሮም ግዛት የሚመለሱ የቃላት አገባቦችን አስቀድመው አይተዋል። ሥልጣን በሦስትዮሽ ሊጋራ ነበር፣ እና ናፖሊዮን የመጀመሪያ ቆንስላ፣ primus inter pares ፣ በመጀመሪያ በእኩል ደረጃ መሆን ነበረበት።
በዚህ ጊዜ ስለ እሱ ሁለት ነገሮች ቀድሞውኑ ግልጽ ነበሩ። አንደኛው ትልቅ ምኞቱ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ ታላቅ ችሎታው ነበር። ይህንን ከሰራዊቱ ጋር ባደረገው ግንኙነት ማለትም በሰሜናዊ ጣሊያን ከሚገኙት ወታደሮቹ፣ ከግብፅ ወታደሮቹ ጋር ባደረገው ግንኙነት እና እንዲሁም ሁሉም ዓይነት ወቅታዊ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት ከሰዎች ጋር በተገናኘ በተናጥል ከፍተኛ ውበት፣ ኃይል እና ሞገስ አሳይቷል። በዚህ ትሪምቪራይት ውስጥ ሁለቱን አጋሮቹን እና እንዲሁም የገዥው አካል የህግ አውጭ አካላትን በፍጥነት እንደሚያሸንፍ እንቆቅልሽ አልነበረም።
ማመዛገቢያ
መደብ:የፈረንሣይ መሪዎች መደብ:የአውሮፓ ታሪክ
ዋራድ-ሲን
ዋራድ-ሲን ከ1745-1734 ዓክልበ. ድረስ የላርሳ ንጉሥ ነበረ። አባቱ ኤላማዊው/አሞራዊ አለቃ ኩዱር-ማቡግ በላርሳ ዙፋን ላይ እንዳኖረው ይታመናል።
ከዘመኑ የነገሠው 12 ዓመት ሁሉ በስም ይታወቃል። በ2ኛው አመቱ፣ የካዛሉን ግድግዳ እንዳጠፋው፣ የሙቲባልንም ሠራዊት ድል አንዳደረገው ዘገበ። ከዋራድ-ሲን በኋላ ወንድሙ ሪም-ሲን ነገሠ።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የላርሳ ነገሥታት
ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች
upright=2|thumb|ሕንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች ዛሬ በሚነገሩባቸው ሥፍራዎች ህንዳዊ-ኢራናዊ ቋንቋዎች አንድ የሕንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ ቅርንጫፍ ናቸው።
እነዚህ ቋንቋዎች ሁሉ ከቅድመ-ህንዳዊ-ኢራናዊ ደረሱ።
የቅርንጫፉ ሦስት ክፍሎች ኢራናዊ ቋንቋዎች፣ አርያናዊ ቋንቋዎች እና ኑሪስታኒ ቋንቋዎች ናቸው።
*
ዶሮ ሲሉ ሰምታ ሞተች እጢስ ገብታ
ዶሮ ሲሉ ሰምታ ሞተች እጢስ ገብታ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጉባ ኮሪቻ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ሰይንት ቪንሰንትና ዘ ግረነዲንዝ
ሰይንት ቪንሰንትና ዘ ግረነዲንዝ የካሪቢያን ባህር ደሴት አገር ሲሆን ዋና ከተማው ኪንግስታውን ነው። ሰይንት ቪንሰንት ዋናው ትልቁ ደሴት ነው።
የብሪቲሽ ኮመንዌልዝ አባል ሲሆን ከንግሥት ኤልሣቤጥ ግዛቶች አንዱ ነው። የሀገሩ ዋና ምርት ሙዝ ነው፣ እንዲሁም የቱሪዝም መድረሻ ነው። የአገር ሥራ ቋንቋ እንግሊዝኛ ቢሆንም የሕዝብ መነጋገሪያ የቪንሰንት ክሬዮል ነው።
በአገሩ ታሪክ፣ እስከ 1711 ዓም ድረስ የደሴቶች ኗሪዎች የካሪቦች ብሔር አውሮጳውያን እንዳይሠፍሩባቸው ከለከሉ። በቋንቋቸው ሰይንት ቪንሰንትን «ዮውሎውማይን» ይሉት ነበር። በመርከብ አደጋ ምክንያት ግን ከባርነት ያመለጡ አፍሪካውያን በደሴቶቹ ደርሰው ከካሪቦቹ ጋር ተቀላቀሉ። እነርሱም የጋሪፉና ብሔር ተብለው በኋላ (1789 ዓም) ወደ ሆንዱራስና ቤሊዝ አካባቢ በመካከለኛ አሜሪካ ጠፈፍ ተሰደዱ። የፈረንሳይ ሰዎች በ1711 ዓም ሠፈሩበት፣ ዩናይትድ ኪንግደም በጦርነት በ1746 ዓም ያዘው፣ እንደገና ከ1771 እስከ 1775 ዓም ድረስ ወደ ፈረንሳይ ተመለሰ፤ ከዚያም ጀምሮ የዩናይትድ ኪንግደም ቅኝ ግዛት ሆኖ እስከ 1971 ዓም ድረስ ቆይቶ ነበር።
መደብ:የስሜን አሜሪካ አገራት
የልጅ እናት አባይ ናት
የልጅ እናት አባይ ናት የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ እናት አባይ ናት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጥቅምት ፲፮
ጥቅምት ፲፮  በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፵፮ኛው ቀን ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፫፻፳ ቀናት በዮሐንስ፤ በማቴዎስ፤ እና በማርቆስ ዘመናት ደግሞ ፫፻፲፱ ቀናት ይቀራሉ
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፵፬ ዓ.ም በብሪታንያ ብሔራዊ ምርጫ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ጊዜ የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚንስቴር በነበሩት በዊንስተን ቸርቺል የሚመራው የኮንሰርቫቲቨ ፖለቲካ ቡድን አሸናፊ ሆኖ ቸርቺልም ለሁለተኛ ጊዜ ጠቅላይ ሚኒስቴር ሆኑ።
፲፱፻፶፩ ዓ.ም. የፓን አሜሪካ አየር መንገድ ቦይንግ 707 አውሮፕላን ለመጀመሪያ ጊዜ ከኒው ዮርክ ከተማ ተነስቶ በፈረንሳይ አገር ፓሪስ ከተማ ድረስ በረረ። ፲፱፻፷ ዓ.ም ለ ሀያ ስድስት ዓመት በኢራን አልጋ ላይ ከተቀመጡ በኋላ ሞሐመድ ሬዛ ፓህላቪ በራሳቸው እጅ ዘውድ ጫኑ። የሚስታቸውን የንግሥት ፋራንም ዘውድ ጫኑላቸው።
፲፱፻፸፪ ዓ.ም የደቡብ ኮሪያው የጸጥታ ኃላፊ ኪም ጄ ክዩ ባልታሰበ አደጋ ፕሬዚደንታቸውን ፓርክ ቹንግ ሂን በሽጉጥ ገደሉ።
፲፱፻፺፬ ዓ.ም ብዙ ተችዎች በኢትዮጵያ በ ፳፻፩ ዓ.ም የኢ.ሕ.አ.ዴ.ግ መንግሥት ያጸደቀውን “ጸረ ሽብር” ሕግ ምሳሌ ሆኖለታል የሚባለው የአሜሪካው “ፔትርዮትስ አክት” (Patriots Act) ህግ ሆኖ ጸደቀ።
ልደት
፲፱፻፲፪ ዓ.ም የመጨረሻው የኢራን ንጉሠ ነገሥት ሞሐመድ ሬዛ ፓህላቪ
፲፱፻፵ ዓ.ም የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዚደንት ቢል ክሊንተን ሚስትና ስድሳ ሰባተኛዋ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሂላሪ ሮዳም ክሊንተን
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ኒኮላ ሳርኮዚ
thumb|240px|ኒኮላ ሳርኮዚ
መደብ:የፈረንሣይ ፕሬዚዳንት
ድግግሞሽ መከርከም
ድግግሞሽ መከርከም (በእንግሊዝኛ ምህጻረ ቃል FM) ማለቱ የተሸካሚ ሞገድን ድግግሞሽ በመለዋወጥ አንድን መልዕክት ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ  የሚተላለፍበት መንገድ ነው።  በቴሌኮሚዩኒኬሽን (ስልክ) እና በራዲዮ ስርጭት ስራ ላይ ጠቀሜታ አለው።  የድግግሞሽ ክርክም ስርጭት  ከቁመተ ክርክም ስርጭት በተሻለ መልኩ የድምፅን ጥራት ጠብቆ ይተላልፋል፣ ስለሆነም ብዙ ጊዜ የራዲዮ ጣቢያወች የዘፈን ጣቢያቸውን በFM ሲያስተላልፉ ይደመጣሉ።  ነገር ግን የድግግሞሽ ክርክም እንደ ቁመተ ክርክም ሩቅ ጉዞ መጓዝ አይችልም፣ ስለሆነም ጥቅሙ  ለተወሰነ አካባቢ ጥሩ ጥራት ያለው  ዝግጅት ለማስተላለፍ ነው።
ብዙ የራዲዮ ጣቢያወች ሁለቱንም አይነት መልዕክት ያስተላልፋሉ፤ ቁመተ ክርክምን ለቃለ መጠይቅና መሰል ጥራት ለማይፈልጉ ዝግጅቶች ሲያውሉ፣ ድግግሞሽ ክርክምን ለሙዚቃ ያደርጋሉ።
በተጨማሪ የ FM (ድግግሞሽ ክርክም) ዝግጅቶች ብዙ ጊዜ የሚተላለፉት በሁለት ጣቢያወች ነው (ያንደኛው ጣቢያ ድግግም) ከሌላኛው በትንሹ እንዲያንስ ተደርጎ)። አንደኛው ጣቢያ ባንዱ የራዲዮ ስፒከር ሲደመጥ ሌላኛው ጣቢያ በሁለተኛው ስፒከር ይደመጣል። ስለሆነም የራዲዮ አሰራጮች የ[[ስቴሪዮ ወይንም ከባቢ ድምጽ የሚባለውን አይነት አስገራሚ ፕሮግራም ሊያሰድምጡ ይችላሉ።
ደግሞ ይዩ
መደብ:ራዲዮን
15 September
15 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 5 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ርብ
ርብ ወንዝ ከጉና ተራራ ስር የሚፈልቅ ሲሆን በከምከም ወረዳ አድርጎ ወደ ጣና ሐይቅ የሚደባለቅ ወንዝ ነው።  ቀለሙም በጣም የጠቆረ ሲሆን ያካባቢውን አፈር በመሸርሽር ከፍተኛ ጉዳት ያደርሳል። «ርብ» የሚለው ቃል ትርጉሙ «መቀመጫ» ማለት ነው።  አጼ ፋሲለደስ ካሰራቸው ሰባቱ ድልድዮች አንዱ የሚገኘው በዚህ ወንዝ ላይ ሲሆን በጎንደር ከተማና በደብረ ታቦር መካከል የነበረውን  ጉዞ ሊያዋልል ችሎአል።
15 September
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ርብ
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ወንዞች መደብ :ደብረ ታቦር
ተምሮ ያላስተማረ ዘርቶ ያላጠረ
ተምሮ ያላስተማረ ዘርቶ ያላጠረ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
በሽታውን የደበቀ መድህኒት አይገኝለትም
በሽታውን የደበቀ መድህኒት አይገኝለትም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አር ኤን ኤ
አር ኤን ኤ ( RNA ) እንደ ዲ ኤን ኤ ( DNA ) ከኒክሉኢክ አሲድ ( Nucleic acid ) የተሠራ ነው። እንደ ዲ ኤን ኤ አራት ቤዝ (base) አለው። እነሱም አዴናዪን ( A, adenine) ፤ ዩራሲል ( U, uracil ) ( ዲ ኤን ኤ ግን በዩራሲል ፋንታ ታያሚን ( T, thymine ) ነው ያለው) ጓኒን ( G, guanine ) እና ሳይቶሲን ( C, Cytosine )። ኑክሌይክ አሲዶች ደግሞ ሶስት መሰረታዊ አካላቶች አላቸው። ቤዝ፡ ሱካሩ ( sugar group ) እና ፎስፌት ግሩፑ ( the phosphate group ) ናቸው። አር ኤን ኤን ከዲ ኤን ኤ የሚለየዉ ሌላው ነገር የአር ኤን ኤ ስኳር ሁለተኛ ካርቦን ሀይድሮክሲል ( hydroxyl group (-OH )) ሲኖረው ዲ ኤን ኤ ግን ያለው ኤች ( H ) ብቻ ነው። ይህም አር ኤን ኤን በጣም ተለካካፊ ( reactive ) አድርጎታል።
መደብ:ጀነቲክስ
ንጋትና ጥራት እያደር ይታያል
ንጋትና ጥራት እያደር ይታያል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የልጅ ክፉ ዲቃላ የቤት ክፉ ሰቃላ የልብስ ክፉ ነጠላ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ታቦት
ታቦት ማለት አደረ ከሚለው የግእዝ ቃል የወጣ ነው። ታቦት ማደርነቱ ለፀላት ኪዳኑ ማደርና የእግዚአብሔርም መግለጫ ነው። ስለዚህ ያሉትን መፀሀፍ ቅዱሳዊ ጥቅሶች እንያ እግዚብሔር ሙሴን ወደ እኔ ወደተራራው ውጣ በዚያም ሁን እነርሱን ታስተምር ዘንድ እኔ የፃፍኩትን ህግና ትእዛዝ የዲንጋይም ፀላት እሰጥሀለሁ አለው።
መደብ:አይሁድ መደብ:ክርስትና
ዙር ግልባጭ
በሥነ አምክንዮ "ዙር ግልባጭ" ማለት አንድን ዐረፍተ ነገር አዙረን ስንገለብጠው የምናገኘው አዲስ ዐረፍተ ነገር ነው። በተለይ ይህ የሚሰራው ለጥገኛ አምክንዮ ነው።  ለምሳሌ የሚከተለውን ጥገኛ አረፍተ ነገር እንውሰድ፡
የውሀ ጡር በእድፍ ያስታጥባል
የውሀ ጡር በእድፍ ያስታጥባል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የውሀ ጡር በእድፍ ያስታጥባል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዙር ግልባጭ
የዚህ አረፍተ ነገር ዙር ግልባጭ እንዲህ ይገኛል፦
የውሀ ጡር በእድፍ ያስታጥባል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዙር ግልባጭ
ከዙር ግልብጥ በተጨማሪ ሌሎች የአምክንዮ አረፍተ ነገር አንቀሳቃሾች አሉ። የላዩን ምሳሌ ተከተለን እንመርምራቸው
የዙር ግልባጭ ከዋናው አረፍተ ነገር ጋር የመስተካከል ማረጋገጫ
ከጎን የሚታየውን ቬን ዳያግራም ያስተውሉ።  ከስዕሉ እንደምንረዳ ማናቸውም  A ውስጥ ያሉ ነገሮች B ውስጥ አሉ። በሌላ አነጋገር
በሌላ ጎን B ውስጥ የሌለ ማናቸው ነገር A ውስጥ ሊኖር አይችልም። ይህ እውነታ በሒሳብ ምልክቶች ሲጻፍ፡
ይህ እንግዲህ ዙር ግልባጭ ነው። ስለዚህ የሚከተለውን እውነታ መናገር እንችላለን
ለማጠቃለል ያክል፣  A ያመላክታል B  እሚል አረፍተ ነገር ከተሰጠን የዚህ አረፍተ ነገር ዙር ግልባጭ  አይደለም B ምንጊዜም  አይደለም Aን ያመላክታል ። መደብ: ጥገኛ አምክንዮ
የእንቦጭ አረም
300px|thumb|የእንቦጭ አረም
የእንቦጭ አረም (Eichhornia crassipes) በጣም አስቸጋሪ የሆነ፣ በውሃ ላይ የሚበቅል ወራሪ አረም ነው።
በጣም ቶሎ ሊስፋፋ ይችላል። ይህ ማለት በየ፪ ሳምንት ውስጥ መጠኑ ሊደረብ ይችላል። ኩሬ ወይም ሃይቅ ሲሸፈን፣ ጸሓይን ወይም ሌሎችን አትክልት፣ አሦችን ይክለክላል፤ ለትንኝ እና ለብዙ ተላላፊ በሽቶች መኖሪያ ይሆናል። ከሌሎቹ በሽቶች በላይ አረሙ እከክ መፍጠር ይችላል።
በመጀመርያ ለደቡብ አሜሪካ ኗሪ ነበር። ዛሬ ግን ወደ ኒው ዚላንድ፣ ፓፑዋ ኒው ጊኒ፣ ካምቦዲያ፣ ሉዊዚያና ክፍላገር አሜሪካ፣ ኬረለ ክፍላገር ሕንድ፣ እና በቪክቶሪያ ሀይቅ አፍሪካ፣ ኢትዮጵያ፣ ማላዊና ግብጽ ወርሮ ትልቅ ችግር ሆኗል።
በእፃዊ ተዋልዶ በፍጥነት ማባዛት ስለሚችል፣ ትንንሽ ክፍሎች ቢሆኑም በውሃው ውስጥ ቢቀሩ፣ ዳግመኛ ውረት ሊሆን ይችላል።
ጉማሬ የእንቦጭ አረም እንዲበላ በማሠብ፣ በ1902 ዓም ጉማሬዎችን ወደ ሉዊዚያና ለማስገባት የሚል ሀሣብ በአሜሪካ ምክር ቤት ቀረበ፣ ሆኖም እንደ ሕግ መቸም አልተቀበለም።
ጥቅሞች
መደብ:አትክልት መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:ጣና
ጥቅምት ፲፯
ጥቅምት ፲፯ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፵፯ኛው ቀን ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፫፻፲፱ ቀናት በዮሐንስ፤ በማቴዎስ፤ እና በማርቆስ ዘመናት ደግሞ ፫፻፲፰ ቀናት ይቀራሉ
ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች
፲፱፻፷፬ ዓ.ም. የኮንጎ ዴሞክራሲያዊ ሪፑብሊክ ስሟን ቀይራ ዛይር ተብላ ተሰየመች።
፲፱፻፸፩ ዓ.ም ሦስተኛው የግብጽ ፕሬዚደንት አንዋር ሳዳት እና የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስቴር ሜናኽም ቤጊን የዓመቱ የኖቤል የሠላም ሽልማት ተሸላሚዎች መሆናቸው ይፋ ሆነ።
ልደት
፲፱፻፵፰ ዓ.ም የማይክሮሶፍት መሥራችና ባለጸጋው የአሜሪካ ዜጋ ቢል ጌትስ
ዋቢ መጻሕፍትና ሌላ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ስትራውቢንግ
ስትራውቢንግ (ጀርመንኛ፦ Straubing)
መደብ:የጀርመን ከተሞች
ዶሮ ሲቀጣጥቧት በመጫኛ ጣሏት
ዶሮ ሲቀጣጥቧት በመጫኛ ጣሏት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
በሽታውን የደበቀ መፍትሄ አያገኝም
በሽታውን የደበቀ መፍትሄ አያገኝም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሰርጌይ ላቭሮቭ
ይህ መጣጥፍ ምንጮችን እና ተጨማሪ ዝርዝሮችን ይፈልጋል፣ ግን አዲስ በመሆኑ ሁለት ቀናት ያስፈልገዋል
ሰርጌይ ቪክቶሮቪች ላቭሮቭ (ሩስኛ፡ Сергей Викторович Лавров፣ የተነገረው /ስይርግየይ ቭዪክትርቭይች ልቭሮፍ/፣ በማርች 21 ቀን 1950 እ.ኤ.አ. የተወለደው ሲሆን የሩስያ ዲፕሎማት ሆኖ አገልግሏል። የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ አባል እንደመሆኑ፣ ቀደም ሲል በተባበሩት መንግስታት የሩስያ ቋሚ ተወካይ ሆኖ ከ1994 እስከ 2004 እ.ኤ.አ. ድረስ ባለው ሚና ውስጥ አገልግሏል ። በአውሮፓ ህብረት ፣ በዩናይትድ ስቴትስ እና በካናዳ ውስጥ ባለው ሚና በግል ማዕቀብ ተጥሎበታል ። በ2022 እ.ኤ.አ. የሩሲያ የዩክሬን ወረራ በሆነበት ጊዜ ደግሞ አገልግሏል።
የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት
ላቭሮቭ መጋቢት 21 ቀን 1950 በሞስኮ ተወለደ ከአርሜናዊው አባት ከተብሊሲ ጆርጂያ ኤስኤስአር እና ከሩሲያዊቷ እናት ከኖጊንስክ ሩሲያ ኤስ.ኤፍ.አር. የአባቱ ስም በመጀመሪያ ካላንታሪያን ነበር። እናቱ በሶቪየት የውጭ ንግድ ሚኒስቴር ውስጥ ሰርታለች. ላቭሮቭ ከሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት በብር ሜዳሊያ ተመርቋል. የሚወደው ክፍል ፊዚክስ ስለነበር ወደ ብሄራዊ የምርምር ኑክሌር ዩኒቨርሲቲ ወይም ወደ ሞስኮ የፊዚክስ እና ቴክኖሎጂ ተቋም ለመግባት አቅዶ ነበር ነገር ግን ወደ ሞስኮ ስቴት የአለም አቀፍ ግንኙነት ተቋም (MGIMO) ገብቶ በ1972 ተመርቋል።
ላቭሮቭ በ MGIMO ውስጥ በትምህርቱ ወቅት ዓለም አቀፍ ግንኙነቶችን አጥንቷል. ብዙም ሳይቆይ የሲንሃሌዝ፣ ያኔ የስሪላንካ ብቸኛ ኦፊሴላዊ ቋንቋ፣ እንዲሁም የማልዲቭስ ኦፊሴላዊ ቋንቋ ዲቪሂን ተማረ። ከዚህም በላይ ላቭሮቭ እንግሊዝኛ እና ፈረንሳይኛ ተምሯል, ነገር ግን የፈረንሳይኛ ቋንቋን አቀላጥፎ መናገር እንደማይችል ገልጿል. የኦስታንኪኖ ግንብ የሚገነባ ብርጌድ።
ፓሌርሞ
ፓሌርሞ (ጣልያንኛ፦ Palermo) በሲሲሊያ ደሴት የሚገኝ ከተማ ነው።
ሰርጌይ ላቭሮቭ
የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት
በበጋ ዕረፍት ወቅት ላቭሮቭ በካካሲያ፣ ቱቫ እና ሩሲያ ሩቅ ምስራቅ በሚገኙ የተማሪዎች የግንባታ ብርጌዶች ውስጥም ሰርቷል። በእያንዳንዱ ሴሚስተር ላቭሮቭ ከጓደኞቻቸው ጋር ድራማዎችን ያካሂዱ ነበር, በኋላም በዩኒቨርሲቲው ዋና መድረክ ላይ ቀርበዋል. በሦስተኛው አመት ትምህርቱን ላቭሮቭ አግብቷል.
ፓሌርሞ
መደብ:የጣልያን ከተሞች
ሰርጌይ ላቭሮቭ
የመጀመሪያ ህይወት እና ትምህርት
መደብ:የሩሲያ ፖለቲከኞች
ዎበስ
ዎበስ (ፖሎንኛ፡ Łobez፤ ጀርመንኛ Labes /ላበስ/) በፖላንድ የሚገኝ ከተማ ሲሆን የሕዝቡ ቁጥር 10,409 ኗሪዎች ነው። ከተማው ከ1263 ዓም ጀምሮ ይጠቀሳል።.
የልጅ ክፋቱ አለመከማቸቱ
የልጅ ክፋቱ አለመከማቸቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ክፋቱ አለመከማቸቱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ንጉስ የሰቀለው አንበሳ የሰበረው
ንጉስ የሰቀለው አንበሳ የሰበረው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ተሞተች ሚስቴ ምን አለኝ ካማቴ
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
በሽታውን የደበቀ ተፋተሽ
በሽታውን የደበቀ ተፋተሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ሳራቶቭ
ሳራቶቭ (ሩስኛ፦ Сара́тов) የሩስያ ከተማ ነው።
መደብ:የሩስያ ከተሞች
ኣምባሩድ
300px|thumb|አምባሩድ
ኣምባሩድ (Solanum betaceum) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት መደብ:ፍራፍሬ መደብ:የኣውጥ ወገን
ዶሮ ሲደልሏት በመጫኛ ጣሏት
ዶሮ ሲደልሏት በመጫኛ ጣሏት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የውድማ ዘንዶ ይቀጠቀጣል እንደበረዶ
የውድማ ዘንዶ ይቀጠቀጣል እንደበረዶ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የውድማ ዘንዶ ይቀጠቀጣል እንደበረዶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
16 September
16 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ መስከረም 6 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
የካናዳ ጥንታዊ ኗሪዎች
የጥንታዊ ኗሪዎች ማህበራዊ ወኪሎች በካናዳ እንዲህ ናቸው፤ የመጀመርያ አገሮች ስብሰባ ለመጀመርያ አገሮች፤ እኑዊት ታፒሪት ካናታሚ ለእኑዊት፤ የሜቲ ብሔራዊ ጉባኤ ለሜቲ ናቸው።
ባለፈው ዐሥር አመት የካናዳ መንግሥት "የዘውድ ጉባኤ ስለ ጥንታዊ ኗሪዎች" (Royal Commission on Aboriginal Peoples) ሰበሰበ። ይህ ጉባኤ ያለፉትን መንግስት ዐቅዶች ስለ ጥንታዊ ኗሪዎች ለምሳሌ የሚሲዮን ተማሪ ቤቶች አመዛዝኖ ብዙ የአቅዋም ምክሮች ለካናዳ መንግስት አቀረበ።
ብዙ መጀመርያ አገሮች የሚኖሩት በተከለለ ቦታ ሲሆን፣ ብዙ ኗሪዎች ደግሞ ከቦታዎቹ ውጭ ይገኛሉ። የአገሮቹ ስሞች እንደሚከተለው ናቸው፦
ካናዳ ካናዳ
ጌታቸው ኃይሌ
thumbnail ጌታቸው ኃይሌ የኢትዮጵያ ደራሲና የግዕዝ ቋንቋ ምሁር ናቸው።
ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ (Getatchew Haile) ሃገራችን ኢትዮጵያ ከኣሏት የግዕዝ ቋንቋ ሊቃውንት እና ምሁራን ዋንኛው የሆኑና ታላቅ የሃገር ባለውለታ ናቸው። በግዕዝ ቋንቋችን ዙሪያም የበርካታ መጻሕፍት ደራሲ ናቸው። የግዕዝ ቋንቋን በልጅነት ዕድሜኣቸው በተለምዶ የቄስ ትምህርት ቤት ከሚባለው በመጀመር እስከ ኣሁን ድረስ እየተጠቀሙበትና የእዚህን ብርቅ ቋንቋ ታሪክ ለመጪው ትውልድ ለማስተላለፍ እጅግ ከፍተኛ ኣስተዋፅዖ እያደረጉ ያሉ ምሁር ናቸው።
ከ1945 እስከ 1951 ዓ.ም. ኣዲስ ኣበባ በሚገኘው የቅድስት ሥላሴ ትምህርት ቤት ከተማሩ በኋላ በ1952 ወደ ግብፅ ሄደው በካይሮ ከተማ ኖረዋል። በ1957 ዓ.ም. ካይሮ ከሚገኘው የኮፕቲክ ቲዎሎጂካል ኮሌጅ (Coptic Theological College) በቢ.ዲ. (B.D) እንዲሁም ከኣሜሪካን ዩኒቨርሲቲ ኢን ካይሮ (American University in Cairo) በቢ.ኤ. (B.A.) ተመርቀዋል። በመቀጠልም ወደ ጀርመን ሃገር በመሄድ ከኤበርታርድ ካሪስ ዩኒቨርሲቲ (Eberthard-Karis University) በ1962 ዓ.ም. በሴሚቲክ ፍልስፍና በፒ. ኤች. ዲ. (PHD) ተመርቀዋል። በቀድሞው የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ለኣስር ዓመታት ኣስተምረዋል።
ኢትዮጵያንና የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያንን በተመለከተ ከ18 በላይ መጻህፍትን ደርሰዋል። ብዙ መጻሕፍትንና ጽሑፎችንም ተርጕመዋል። እጅግ ኣድካሚ የሆነውን፣ ነገር ግን የሃገር ቅርስን በሥርዓት ለማቆየት የሚያስችለውን የኢትዮጵያን ካታሎግ ማኑስክሪፕት ኣዘጋጅተው በማይክሮፊልም በማድረግ ኣዲስ ኣበባ ለሚገኘው የኢትዮጵያ ማኑስክሪፕት ቤተ-መጻሕፍት እና ኮሌጅቪል፣ ማይነሶታ ለሚገኘው ለHill Monastic Manuscript Library ኣበርክተዋል።
ከመጀመሪያ ሥራዎቻቸውም በ1965 ዓ.ም. ወደ ኣማርኛ የተረጐሙት የማርክ ትዌይን (Mark Twain) ኣጫጭር ታሪኮች ኤክስትራክትስ ፍሮም ኣዳምስ ዲያሪ (Extracts from Adam’s Diary) የተባለው ነው። ስለ ታዋቂው የጎንዳጎንዳው ኣባ እስጢፋኖስ በ2006 እና በ2011 በኣሉ ሁለት ጥራዝ መጻሕትን ጽፈዋል።
ፕሮፌሰር ጌታቸው በትርጕም ሥራዎቻቸው የሚጠቀሙባቸው ቋንቋዎች፣ የኣማርኛ፣ ግዕዝ፣ ኣረብኛ፣ ሂብሩ፣ ላቲን፣ ግሪክ፣ ጀርመንና ኮፕቲክ ናቸው። የግዕዝ ቋንቋን በተመለከተ በርካታ ሥራዎችን በመሥራታቸው ብዙ ሽልማቶችንና ዕውቅናን ኣግኝተዋል። በበርካታ ዝግጅቶች ላይ በመገኘት ንግግሮችን (lectures) ሰጥተዋል። ግዕዝን ኣስመልክቶ በብዙ የሬዲዮና ቴሌቪዥን ቃለ ምልልሶችም ተሳትፈዋል።
በግዕዝ ቋንቋ ላይ ለኣበረከቱት ኣስተዋጽዖ የማካርተር ፌሎውስ ፕሮግራም ጂኒየስ ኣዋርድ እና የኤድዋርድ ኡሌንዶርፍ ሜዳል ከካውንስል ኦፍ ዘ ብሪቲሽ ኣካደሚ (MacArthur Fellows Program "genius" award and the Edward Ullendorff Medal from the Council of the British Academy) ኣግኝተዋል።
የዘመናዊ እና የጥንት የኢትዮጵያ ቋንቋዎችና ስነ-ጽጹፍ ምሁር የሆኑት ፕሮፌሰር ጌታቸው፣ ያደረጓቸው ምርምሮችና ያሳተሟቸው ጽሁፎች የኢትዮጵያንና የሩቅ ምሥራቅ የክርስቲያን ኃይማኖትን ወጎችን እና ታሪኮችን በማቆየት ትልቅ ኣስተዋጽዖ ኣድርገዋል። በቅርቡ ጡረታ ከመውጣታቸው በፊት ኮሌጅቪል፣ ሚነሶታ በሚገኘው የሴይንት ጆንስ ዩኒቨርሲቲ Regents Professor of Medieval Studies and Cataloguer of Oriental Manuscripts of the Hill Monastic Manuscript Library በመሆን ሠርተዋል። ከ5000 በላይ ማኑስክሪፕቶችን ካታሎግ በማድረግ የግዕዝን ማኑስክሪፕት በማይክሮፊልም በማስረዳት ኣስር ካታሎጎችን ኣሳትመዋል። ይህም ምኑም ሳይጓደል በኢትዮጵያ ብቻ የተገኘውን የሄኖክ መጽሐፍን Book of Enoch ይጨምራል። በእውነቱ ይህ እጅግ ከባድ ሥራ ነው።
ሽልማቶች [edit]
Ethiopic Foundation Award, December 20, 2020. Abebe Bikila’s Life Time Achievement Award, 2018 Honoree of a festschrift volume in 2017: Studies in Ethiopian Languages, Literature, and History Festschrift for Getatchew Haile Presented by his Friends and Colleagues. Council of the British Academy, Edward Ullendorff Medal 2014, awarded for scholarly distinction and achievements in the field of Semitic languages or Ethiopian studies. Ethiopia Diaspora organizations’ recognition for community service, May 26, 1996; November 9, 1996; May 26, 2001; and August 21, 2004. Corresponding Fellow of the British Academy, 1987–present. MacArthur Fellows Program, John D. and Catherine T. MacArthur Fellowship, 1988-1993. Member, Ethiopian Parliament, representing the province of Shoa, 1974-75.
ቀይ ባሕር
350px|thumbnail|ቀይ ባሕር
ቀይ ባሕር ባአፍሪቃና በእስያ መኃል የሚገኝ ረጅም ባሕረ ሥላጤ ነው።
መደብ:የውሃ አካል መደብ:አፍሪቃ መደብ:እስያ
ካንበራ
ካንቤራ የአውስትራሊያ ዋና ከተማ ነው። right|thumb|450px|
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 339,900 ሆኖ ይገመታል። በዚህም በሀገሪቱ ካሉት የየብስ ከተሞች ትልቁ ሲሆን በአጠቃላይ ደግሞ ፰ኛው ከፍተኛ የህዝብ ብዛት የሚገኝበት ከተማ ነው። ካምቤራ -35.3°N, 14.13333°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ነጮች መጀመርያ የሠፈሩበት በ1818 ዓ.ም. ገደማ ነው።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የአውስትራልያ ከተሞች
ወደ ሮማውያን ፲፭
ወደ ሮማውያን በአዲስ ኪዳን የመጀመሪያው መልዕክት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስ በቆሮንጦስ እያለ በ፶ ዎቹ ዓ.ም. የጻፈው መልዕክት ነው ። ይህ ምዕራፍ ፲፭ ሲሆን በ፴፫ ንዑስ ክፍሎች ይከፈላል ። ጳውሎስ በዚህ መልዕክቱ በምዕራፍ ፲፬ ያለውን መልክት በመቀጠል የእግዚአብሔርን ቃል እንደ ምግብ በየዕለቱ መቀለብ በመንፈስ ቅዱስ መሞላትንና በእምነት ጠንካራ እደሚያደርግ ያስተምራል።
ሲሊ-አዳድ
ሲሊ-አዳድ ከ1746 እስከ 1745 ዓክልበ. ድረስ የላርሳ ንጉሥ ነበር። የነገሠበት ዘመን ከአንድ አመት በታች ነበረ፤ የአመት ስሞቹ እንደሚነግሩን፣ «ከንጉስነቱ ተወገደ፣ ወዲያውም ንጉስ አልነበረም።» ከዚያ በኋላ ዋራድ-ሲን የላርሳን ንጉሥነት አገኘ።
የውጭ መያያዣ
መደብ:የላርሳ ነገሥታት
ወደ ሮማውያን ፲፭
ቅዱስ ጳውሎስ ለሮማውያን መልዕክቱን የጻፈበት ምክኒያት አይሁዳውያንና ሮማውያን በሰላም አንድላይ በሮም ለብዙ ዘመን ሲኖሩ ቆይተው ክርስትና በተመሠረተበት ወቅት ፣ አይሁዳውያን ክርስቶስ እኛን ነው የመረጠን ለመንግሥቱ እናንተን አይደለም... ሲሊ ሮማውያን ደግሞ እናንተ ሰቀላችሁት እንጂ ምን አረጋቹህለት... እየተባባሉ እርስበርሳቸው ጥል ስለፈጠሩ እነሱን ለማስታረቅ ጻፈው ።
የጳውሎስ መልዕክት ወደ ሮማውያን ምዕራፍ ፲፭
ቁጥር ፩ - ፲
1፤እኛም፡ኀይለኛዎች፡የኾን፟፡የደካማዎችን፡ድካም፡እንድንሸከም፡ራሳችንንም፡ደስ፡እንዳናሠኝ፡ይገ፟ባ፟ናል። 2፤እያንዳንዳችን፡እንድናንጸው፡ርሱን፡ለመጥቀም፡ባልንጀራችንን፡ደስ፡እናሠኝ። 3፤ክርስቶስ፡ራሱን፡ደስ፡አላሠኘምና፤ነገር፡ግን፦አንተን፡የነቀፉበት፡ነቀፋ፡ወደቀብኝ፡ተብሎ፡እንደ፡ ተጻፈ፡ኾነበት። 4፤በመጽናትና፡መጻሕፍት፡በሚሰጡት፡መጽናናት፡ተስፋ፡ይኾንልን፡ዘንድ፡አስቀድሞ፡የተጻፈው፡ዅሉ፡ለትምህርታችን፡ተጽፏልና። 5-6፤ባንድ፡ልብ፡ኾናችኹ፡ባንድ፡አፍ፡እግዚአብሔርን፥ርሱም፡የጌታችን፡የኢየሱስ፡ክርስቶስ፡ አባት፥ታከብሩ፡ዘንድ፥የትዕግሥትና፡የመጽናናት፡አምላክ፡እንደክርስቶስ፡ኢየሱስ፡ፈቃድ፡ርስ፡በርሳችኹ፡ ባንድ፡ዐሳብ፡መኾንን፡ይስጣችኹ። 7፤ስለዚህ፥ክርስቶስ፡ለእግዚአብሔር፡ክብር፡እንደ፡ተቀበላችኹ፡እንዲሁ፡ርስ፡በርሳችኹ፡ተቀባበሉ። 8-9፤ለአባቶች፡የተሰጠውን፡የተስፋ፡ቃል፡ያጸና፡ዘንድ፡ደግሞም፦ስለዚህ፡በአሕዛብ፡መካከል፡ አመሰግንኻለኹ፡ለስምኽም፡እዘምራለኹ፡ተብሎ፡እንደ፡ተጻፈ፥አሕዛብ፡ስለ፡ምሕረቱ፡እግዚአብሔርን፡ ያከብሩ፡ዘንድ፥ክርስቶስ፡ስለእግዚአብሔር፡እውነት፡የመገረዝ፡አገልጋይ፡ኾነ፡እላለኹ። 10፤ደግሞም፦አሕዛብ፡ሆይ፥ከሕዝቡ፡ጋራ፡ደስ፡ይበላችኹ፡ይላል።
ቁጥር ፲ - ፳
11፤ደግሞም፦እናንተ፡አሕዛብ፡ዅላችኹ፥ጌታን፡አመስግኑ፡ሕዝቦቹም፡ዅሉ፡ይወድሱት፡ይላል። 12፤ደግሞም፡ኢሳይያስ፦የእሴይ፡ሥር፡አሕዛብንም፡ሊገዛ፡የሚነሣው፡ይኾናል፤በርሱ፡አሕዛብ፡ተስፋ፡ ያደርጋሉ፡ይላል። 13፤የተስፋ፡አምላክም፡በመንፈስ፡ቅዱስ፡ኀይል፡በተስፋ፡እንድትበዙ፡በማመናችኹ፡ደስታንና፡ሰላምን፡ዅሉ፡ ይሙላባችኹ። 14፤እኔም፡ራሴ፡ደግሞ፥ወንድሞቼ፡ሆይ፥በበጎነት፡ራሳችኹ፡እንደ፡ተሞላችኹ፥ዕውቀትም፡ዅሉ፡እንደ፡ ሞላባችኹ፥ርስ፡በርሳችኹም፡ደግሞ፡ልትገሠጹ፡እንዲቻላችኹ፡ስለ፡እናንተ፡ተረድቻለኹ። 15-16፤ነገር፡ግን፥አሕዛብ፡በመንፈስ፡ቅዱስ፡ተቀድሰው፡የተወደደ፡መሥዋዕት፡ሊኾኑ፥ለእግዚአብሔር፡ ወንጌል፡እንደ፡ካህን፡እያገለገልኹ፥ለአሕዛብ፡የክርስቶስ፡ኢየሱስ፡አገልጋይ፡እኾን፡ዘንድ፡ከእግዚአብሔር፡በተሰጠኝ፡ጸጋ፡ምክንያት፡ተመልሼ፡ላሳስባችኹ፡ብዬ፡በአንዳንድ፡ቦታ፡በድፍረት፡ጻፍኹላችኹ። 17፤እንግዲህ፡ከእግዚአብሔር፡ዘንድ፡በሚኾን፡ነገር፡በክርስቶስ፡ኢየሱስ፡ትምክሕት፡አለኝ። 18-19፤አሕዛብ፡እንዲታዘዙ፡ክርስቶስ፡በቃልና፡በሥራ፥በምልክትና፡በድንቅ፡ነገር፡ኀይል፥በመንፈስ፡ ቅዱስም፡ኀይል፡በእኔ፡አድርጎ፡ከሠራው፡በቀር፡ምንም፡ልናገር፡አልደፍርም፤ስለዚህ፥ከኢየሩሳሌም፡ዠምሬ፡ እስከ፡እልዋሪቆን፡ድረስ፡እየዞርኹ፡የክርስቶስን፡ወንጌል፡ፈጽሜ፤ሰብኬያለኹ። 20፤እንዲሁም፡በሌላው፡ሰው፡መሠረት፡ላይ፡እንዳልሠራ፡የክርስቶስ፡ስም፡በተጠራበት፡ስፍራ፡ሳይኾን፡ ወንጌልን፡ለመስበክ፡ተጣጣርኹ፤
ቁጥር ፳፩ - ፴፫
21፤ነገር፡ግን፦ስለ፡ርሱ፡ያልተወራላቸው፡ያያሉ፥ያልሰሙም፡ያስተውላሉ፡ተብሎ፡እንደ፡ተጻፈ፡ነው። 22፤ስለዚህ፡ደግሞ፡ወደ፡እናንተ፡እንዳልመጣ፡ብዙ፡ጊዜ፡ተከለከልኹ። 23፤አኹን፡ግን፡በዚህ፡አገር፡ስፍራ፡ወደ፡ፊት፡ስለሌለኝ፥ከብዙ፡ዓመትም፡ዠምሬ፡ወደ፡እናንተ፡ልመጣ፡ ናፍቆት፡ስለ፡አለኝ፥ 24፤ወደ፡እስጳንያ፡በኼድኹ፡ጊዜ፡ሳልፍ፡እናንተን፡እንዳይ፥አስቀድሜም፡ጥቂት፡ብጠግባችኹ፡ወደዚያ፡ በጕዞዬ፡እንድትረዱኝ፡ተስፋ፡አደርጋለኹ። 25፤አኹን፡ግን፡ቅዱሳንን፡ለማገልገል፡ወደ፡ኢየሩሳሌም፡እኼዳለኹ። 26፤መቄዶንያና፡አካይያ፡በኢየሩሳሌም፡ቅዱሳን፡መካከል፡ያሉትን፡ድኻዎች፡ይረዱ፡ዘንድ፡ወደዋልና። 27፤ወደዋልና፥የእነርሱም፡ባለዕዳዎች፡ናቸው፤አሕዛብ፡በእነርሱ፡መንፈሳዊ፡ነገርን፡ተካፋዮች፡ከኾኑ፡ በሥጋዊ፡ነገር፡ደግሞ፡ያገለግሏቸው፡ዘንድ፡ይገ፟ባ፟ቸዋልና። 28፤እንግዲህ፡ይህን፡ፈጽሜ፡ይህን፡ፍሬ፡ካተምኹላቸው፡በዃላ፡በእናንተ፡በኩል፡ዐልፌ፡ወደ፡እስጳንያ፡ እኼዳለኹ፤ 29፤ወደ፡እናንተም፡ስመጣ፡በክርስቶስ፡በረከት፡ሙላት፡እንድመጣ፡ዐውቃለኹ። 30፤ወንድሞች፡ሆይ፥ስለ፡እኔ፡ወደ፡እግዚአብሔር፡እየጸለያችኹ፡ከእኔ፡ጋራ፡ትጋደሉ፡ዘንድ፡በጌታችን፡ በኢየሱስ፡ክርስቶስና፡በመንፈስ፡ፍቅር፡እለምናችዃለኹ፤ 31-32፤በእግዚአብሔር፡ፈቃድ፡በደስታ፡ወደ፡እናንተ፡መጥቼ፡ከእናንተ፡ጋራ፡እንዳርፍ፥በይሁዳ፡ካሉት፡ ከማይታዘዙ፡እድን፡ዘንድ፥ለኢየሩሳሌምም፡ያለኝ፡አገልግሎቴ፡ቅዱሳንን፡ደስ፡የሚያሠኝ፡ይኾን፡ዘንድ፡ ጸልዩ። 33፤የሰላምም፡አምላክ፡ከኹላችኹ፡ጋራ፡ይኹን፤አሜን።
ግልባጭ
ግልባጭ የአንድ ጥገኛ አምክንዮ አረፍተ ነገር አባል አረፍተ ነገሮች ሲገለበጡ የሚገኝ አረፍተ ነገር ነው።   በሒሳብ አጻጻፍ፣ የሚከተለው ዐረፍተ ነገር ቢሰጥ    ግልባጩ እንዲህ ይሰፍራል ።
የዚህ አረፍተ ነገር ግልባጭ
እዚህ ላይ መረዳት ያለብን ዋናው አርፍተ ነገርና ግልባጩ የእውነት ዋጋቸው እርስ በርስ ጥገኛ እንዳልሆነ ነው። ማለት ዋናው አረፍተ ነገር እውነት ሆኖ ግልባጩ እውነትም ሆነ ውሸት ሊሆን ይችላል።
ደግሞ ይዩ፡
መደብ:ጥገኛ አምክንዮ መደብ:ሥነ አምክንዮ
አሱል
አሱል (ኮሪይኛ፦ 아술) በኮርያ ልማዳዊ አፈ ታሪክ በጥንታዊ ኮርያ (ጎጆሰን) የነገሠ ንጉሥ ወይም «ዳንጉን» ነበር። እርሱ ከዳንጉን ሰውሃን መንግሥት ቀጥሎ ገዛ።
በጠቅላላ ለ35 ዓመታት (ምናልባት 1770-1735 ዓክልበ.) እንደ ነገሠ ይጻፋል። ከዚያ በኋላ ኖዕል ተከተለው።
በ1903 ዓም. በኮሪይኛ የተዘጋጀው ዜና መዋዕል ኋንዳን ጎጊ ስለዚሁ አፈታሪካዊ ዘመን መረጃ ይሰጣል፤ ሆኖም በብዙ የኮርያ መምህሮች ዘንድ ይህ መጽሐፍ እንደ ትክክለኛ ታሪክ አይሆንም። አሱል ካደረጋቸው ሥራዎች መካከል ዋና ዋናዎቹ እንዲህ ናቸው፦
ዋቢ ምንጭ
መደብ:ጎጆሰን
ኡያንግ
ኡያንግ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
የ2010 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ ጥሎ ማለፍ
የ2010 እ.ኤ.አ. ፊፋ የዓለም ዋንጫ ጥሎ ማለፍ ደረጃ ከምድብ ደረጃ በኋላ ከሰኔ ፲፱ እስከ ሐምሌ ፬ ቀን ፳፻፪ ዓ.ም. ተከናውኗል።
ሁሉም ሰዓታት በደቡብ አፍሪቃ ሰዓት ናቸው።
ማመዛገቢያ
መደብ :ፊፋ የዓለም ዋንጫ
እስቴ (ወረዳ)
እስቴ በአማራ ክልል የሚገኝ ወረዳ  ነው።
እስቴ(መካነ እየሱስ) በአማራ ክልል በደቡብ ጎንደር ዞን የምትገኝ ከተማ ነች። ከተማዋ በከፊተኛ ሁኔታ እድገት ላይ ያለች ስትሆን በአሁኑ ሰአት በሶስት ቀበሌዎች ተከፋፍላ ያለች በአነስተኛ ደረጃ ከተማ አስተዳደር ናት። ብዙሪያዋ ከሚገኙ ተራራዎች መካከል "እስቴ ዴንሳ" አንዱና ዋነኛው ነው። በከተማዋና በዙሪይዋ በርከት ያሉ ቤተክርስተያን ይገኛሉ በከተዋና ዉስጥም ሶስት የመስጂድ ቦታዎች ይገኛሉ። ከጋሳይ ጃራገዶ ሁለተኛ ደረጃ  የአስፓልት መንገድ ተጠቃሚ ስትሆን ባሁኑ ወቅት ደግሞ ከ እማዳ መካን እየሱስ እንዲሁም ከ ሃሙሲት መካነ እየሱስ አንደኛ ደረጃ አስፓልት በመሰራት ላይ የገኛል። የከተማዋ እንቅስቃሴም በከፍተኛ ሁኔታ በመጨመርና በማደግ ላይ ይገኛል።
ህዝብ ቆጠራ
መካነ እየሱስ 2013 ላይ ወደ 43000 የሚጠጋ ህዝብ ያላት ከተማ ናት። የጾታ ጥመርታውም በጣም ተከራራቢ ነው
ማጣቀሻ
መደብ:እስቴ (ወረዳ)
በሽታውን የደበቀ ቫይረሱ አለበት
በሽታውን የደበቀ ቫይረሱ አለበት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አሸተን ማርያም
አሸተን ማርያም በአቡነ ዮሴፍ ተራራ ተራራ ሰንሰለት ከሚገኙት አራቱ የአለት ፍልፍል ቤተክርስቲያኖች አንዱ ነው።   በአሸት ተራራ ላይ የሚገኘው ይህ ቤተክርስቲያን  በዓፄ ላሊበላ ዘመን ስራው ተጀምሮ በዓፄ ነዓኩቶ ለዓብ ዘመን እንደተጠናቀቀ ይጠቀሳል።  ከሌሎቹ የላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት የ1 ሰዓት ጉዞ ርቀት ላይ ይገኛል።
ሶቺ
ሶቺ (ሩስኛ፦ Со́чи) የሩስያ ከተማ ነው።
ተሞኝ ደጅ ሞፈር ይቆረጣል
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሊኒያር እኩልዮሽ
thumb|300px|የሊኒያር እኩልዮሽ ስዕል ሰንጠረዥ ሊኒያር ተብሎ የሚታወቀው የሂሳብ እኩልዮሽ ይህን ይመስላል፦
yና"x" ተለዋዋጭ ዋጋ ሲወክሉ m ና b, ደግሞ ቋሚ ዋጋን ይወክላሉ።
እኩልዮሹ በተለያየ መንገድ ሊጻፍ ይቻላል፣ ለምሳሌ፦ ወይም ወይም ወይም ወይም
በፓራሜትሪክ መንገድ
ወይም
በፖላር መንገድ
በኖርማል መንገድ
ሁሉም እኩልዮሽ የስዕል ሰንጠረዥ ላይ ሲሳሉ ቀጥተኛ መስመርን ስለሚሰጡ ሊኒያር እኩልዮሽ ይባላሉ።
መደብ:አልጀብራ
ንፉግ ለግሶ ቢሰጥ እጁ ይንቀጠቀጥ
ንፉግ ለግሶ ቢሰጥ እጁ ይንቀጠቀጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ዠመዱ ማርያም
በምስራቅ ላስታ፣ ከአላማጣ 10ማይል በስተደቡብ ምዕራብ የሚገኝ፣ ዋሻ ዋስጥ የሚገኝ፣ መስቀል ቅርጽ ያለው  ቤተ ክርስቲያን ነው። ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ ይሄን ቤተክርስቲያ በ1510ቹ ሲጎበኝ፣ በዘመኑ ብዙ ቀሳውስትና መነኮሳት በቤተክርስቲያኑ ስር ይተዳደሩ እንደነበር ይጠቅሳል። መኖሪያቸውም ከዋሻው ውጭ በተራራው ላይ እንደነበርና መነኮሳት ከዋሻው ስር፣ ቀሳውስት ደግሞ ከዋሻው በላይ ይኖሩ እንደነበር ይናገራል ። በዚህ ዘመን ቤተርክርስቲያኑ ይኩኖ አምላክ ማርያም ይባል እንደነበር ይዘግባል ።
ሙላቱ ተሾመ
ዶክተር ሙላቱ ተሾመ የኢትዮጵያ ፕሬዚዳንት ናቸው።
ሙላቱ ተሾመ ውርቱ በኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ወለጋ አርጆ ወረዳ በ1949 ዓ.ም. የተወለዱ ሲሆን የመጀመሪያ እና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በአርጆ እና በአዲስ አበባ ተከታትለዋል።
ዠመዱ ማርያም
ማጣቀሻ
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት መደብ: አንጎት መደብ: ይኩኖ አምላክ
ሙላቱ ተሾመ
በ1974 ዓ.ም የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን በፖለቲካ ኢኮኖሚ ፍልስፍና እንዲሁም በአለም አቀፍ ግንኙነት ከዚያም በፍልሰፍና የዶክቶሬት ድግሪያቸውን።
ዶክተር ሙላቱ ተሾመ የተለያዩ የምርምር ስራዎችን በተለያዩ መስኮች ያከናወኑ እና በመምህርነትም ያገለገሉ ሲሆን ፥ አማርኛ ፣ ኦሮምኛ ፣ እንግሊዘኛ ፣ ቻይንኛ እንዲሁም ፈረንሳይኛ ቋንቋን መናገር እና መጻፍ ይችላሉ።
ከ1993-1994 ዓ.ም የኢፌዴሪ የግብርና ሚኒስትር ፣ ከጥቅምት 1994 እስከ 1998 ዓ.ም በፌደሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤነት እንዲሁም ከ1998 ዓ.ም ጀምሮ በቱርክ የኢፌዴሪ ባለሙሉ ስልጣን አምባሳደር ሆነው አገልግለዋል።
ዶክተር ሙላቱ በትዳር ህይወታቸው የአንድ ወንድ ልጅ አባት ናቸው።
ማመዛገቢያ
አዲሱ ፕሬዘደንት በብሄራዊ ቤተ መንግስት አቀባበል እየተደረገላቸው
መደብ:የኢትዮጵያ መሪዎች
የልጅ ጥፉ በስም ይደግፉ
የልጅ ጥፉ በስም ይደግፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ጥፉ በስም ይደግፉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ጊቦን
ጊቦን (Hylobatidae) የጦጣ አስተኔ ነው። በደቡብ-ምሥራቅ እስያ የሚገኙ አራት ወገኖችና 18 ዝርዮች ናቸው።
ከለሎች ጦጣዎች (ቺምፓንዚ፣ ጎሪላ፣ ኦራንጉታን) ይልቅ አነስተኛ ናቸው። ጸጉራቸው ነጭ ወይም ጥቁር ሲሆን እንደ ዝርያ፣ እንደ ጾታ ወይም እንደ እድሜ ይለያል። ስለዚህ በብዙ ዝርዮች የጊቦን ወንድና ሴት ምንም አይመሳሰሉም። እንደ ሌሎች ጦጣ አይነቶች ሳይሆኑ፣ ጊቦኖች ባብዛኛው አንድ በአንድ የ«ባልና ሚስት» ጥንዶች ይሠራሉ። አንድ ጊቦን ቤተሠብ አባት፣ እናትና ልጆች በአንዱ ዛፍ ሲቆይ ጧት ጧት አብረው ከፍ ባለ ድምጽ ይጮሃሉ ይዘፍናሉም። በዚህ ዘዴ የጎረቤት ቤተሠብ ሥፍራና ርቀት ማወቅ ይችላሉ። ስለዚህ በጊቦን ቤተሠቦች መካከል ባጠቃላይ ሰላም ይጠበቃል። እንደ ጊቦን ፍጥነት በዛፍ ውስጥ መዞር የሚችል ሌላ እንስሳ የለም።
የሚበሉት በተለይ ፍራፍሬ ሲሆን አንዳንዴ ቅጠል፣ ሦስት አጽቄ፣ ቀይም ዕንቁላል ይጨምራሉ።
ጊቦኖች ደግሞ እስከ 1300 ዓም ያሕል ድረስ በመካከለኛ ቻይና እንደ ተገኙ ይታወቃል። እንዲሁም ሁለት የጠፉት ጊቦን ዝርዮች ቅሪቶች በመካከለኛ ቻይና ተገኝተዋል።
መደብ:አጥቢ እንስሳት መደብ:የዱር አራዊት
ታይሥዌ
400px|thumb|በልዎያንግ ታይሥዌ በ175 ዓም ግድም «ቃላቱ እንዳይቀየሩ» በድንጋይ የተቀረጹ የኮንግ-ፉጸ ጽሑፎች ታይሥዌ (ቻይንኛ፦ 太學 «ከፍተኛ ትምህርት») ወይም «የቻይና ቤተመንግሥት ዩኒቨርሲቲ» በቻይና በ6 ዓክልበ. በንጉሥ ፒንግ ሃን የተመሠረተ የጥንት ከፍተኛ ትምህርት ተቋም ነበረ።
ከዚህም በፊት የቤተ-መንግሥታዊ ከፍተኛ ትምህርት ተቋም በቻይና ይታወቅ እንደ ነበር ይመስላል። በአፈ ታሪክ ትውፊታዊው ንጉሥ ሹን በ2050 ዓክልበ. ገደማ ሻንግ ሥያንግ የተባለውን ተቋም እንደ መሠረተ ተዘግቧል። እንዲሁም በሥያ ሥርወ መንግሥት (2000-1600 ዓክልበ. ግድም) ከፍተኛው ተቋም «ዶንግ ሹ» እንደ ተባለ ተጽፏል። በሻንግ ሥርወ መንግሥት (1600-1054 ዓክልበ.) ደግሞ ከፍተኛው ተቋም «ዮው ሥዌ» ይባል ነበር። በሚከተለውም ዦው ሥርወ መንግሥት (1054-229 ዓክልበ.) በዋና ከተማቸው ውስጥ አምስት ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ነበሩዋቸው፣ ከነዚህም አንዱ «ታይሥዌ» ወይም «ፒ ዮንግ» ተባለ።
የሃን ሥርወ መንግሥት ንጉሥ ፒንግ በዋና ከተማው በቻንግአን በ6 ዓክልበ. ከመሠረተው በኋላ፣ የቻይና ቤተ መንግሥት ከነዩኒቨርሲቲው በ17 ዓም ከዚያ ወደ ልዎያንግ ተዛወረ፣ እስከ 182 ዓም ድረስ እዚያ ቆየ። ከዚያም ዋና ከተማው፣ ቤተ መንግስትና ተቋሙ ብዙ ጊዜ ከቻንግ-አንና ከልዎያንግ መካከል ይፈራረቁ ነበር።
ተቋሙ ያስተማረው በተለይ የኮንግ-ፉጸ ትምህርትና የቻይና ሥነ ጽሑፍ ነበር፤ ከአገሩ ትምህርት ቤቶች ሁሉ ከፍተኛው ነበርና ይህም በተለይ ለመንግሥት ሠራተኞች ነበር።
በ2ኛው ክፍለ ዘመን 30,000 ሰዎች በተቋሙ ውስጥ ነበሩበት።
መደብ:የቻይና ታሪክ መደብ:የጥንት ዩኒቨርሲቲዎች
ባይካል ሐይቅ
300px|thumbnail|ባይካል ሐይቅና የየኒሰይ ወንዝ ሸለቆ
ባይካል ሀይቅ በሳይቤሪያ፣ ሩስያ የሚገኝ ታላቅ ሐይቅ ነው።
መደብ:ሐይቅ መደብ:ሩስያ
ኢልሚን
ኢልሚን በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
የፈረንሣይ ፕሬዚዳንቶች
የፈረንሣይ ፕሬዚዳንቶች ፡
ኢልሚን
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
የፈረንሣይ ፕሬዚዳንቶች
* መደብ:የመሪ ዝርዝሮች
ቼሪ ክሪክ የትምህርት ድስትሪክት
ቼሪ ክሪክ የትምህርት ድስትሪክት (እንግሊዝኛ፦ Cherry Creek School District) በአሜሪካ በኮሎራዶ ክፍላገር አራፓሆ ካውንቲ የሚገኝ የትምህርት ድስትሪክት ነው።
ዶሮ በልቶ ብስና ጎመን በልቶ ጤና
ዶሮ በልቶ ብስና ጎመን በልቶ ጤና የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የአርጎባ ፈተና
(61) ድማህ_______ጭንቅላት (62) ጭገር_______ፀጉር (63) ዬን/ኤን______አይን (64) እዝን________ጀሮ (65) አፍ_________አፍ (66) አፍንጫ_____አፍንጫ (67) ሀንገድ______አንገት (68) እንጅ_______እጅ (69) እንግር______እግር (70) ጭፍር(ጭ-ትጠ)___ጥፍር (71) ጣድ_______ጣት (72) ከርስ_______ ሆድ (73) ሀንቀሀ_____ጉበድ (74) ሀንፈሀ______ጨጉዋራ (75) ለህም______ስጋ
ተረታን እንዳይሉ ይግባኝ ይላሉ
ተረታን እንዳይሉ ይግባኝ ይላሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ካሪቢያን
870px|thumb ካሪቢያን ማለት ካሪቢያን ባሕርና በውስጡ ያሉት ደሴቶች ሁሉ ያጥቀለለው መልክዓምድራዊ አቅራቢያ ነው። ብዙ ደሴት አገራት ይገኙበታል።
መደብ:ስሜን አሜሪካ
ንጉስ የወደደው ዘመን የወለደው
ንጉስ የወደደው ዘመን የወለደው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የዘመድ ዘመድ ወንዝ ያሻግራል
የዘመድ ዘመድ ወንዝ ያሻግራል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የዘመድ ዘመድ ወንዝ ያሻግራል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኣረንቾ
ኣረንቾ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
የአረንቾ ቅጠል ጭማቂ በውሃ ለችፌ (አባለዘር) መጠቀሙ በፍቼ በተደረገ ጥናት ተዘገበ።
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ኮርሲካኛ
ኮርሲካኛ (corsu /ኮርሱ/) በኮርሲካ ደሴት (የፈረንሳይ ደሴት በሜድትራኒያን ባሕር) የሚሰማ ቋንቋ ሲሆን የተነሣ ከጣልኛ ነበር።
መደብ:ሮማንስ ቋንቋዎች መደብ:ፈረንሣይ መደብ:ጣሊያንኛ
የልጅ ፍሬ አንዱ ብስል አንዱ ጥሬ
የልጅ ፍሬ አንዱ ብስል አንዱ ጥሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ፍሬ አንዱ ብስል አንዱ ጥሬ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
ልጅ የሚያደርገው ሙሉ አይደለም መደብ: ተረትና ምሳሌ
አርሜንኛ
thumbnail|upright=1.25|አርሜንኛ የሚሰማባቸው ሥፍራዎች አርሜንኛ (Հայերեն /ሃየረን/) የአርሜኒያ መደበኛ ቋንቋ ነው።
መደብ:ህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች መደብ:አርመኒያ
ዙር
ዙር የሥነ አምክንዮ ጽንስ ሐሳብ ሲሆን አንድ የተሰጠ አረፍተ ነገርን ክፍሎች በማዘዋወር አዲስ አረፍተ ነገር የምናገኝበት ዘዴ ነው።
ምሳሌ፡
ኢትዮጵያዊ ከሆንክ አፍሪቃዊ ነህ።
የዚህ አረፍተ ነገር ዙር፣
አፍሪቃዊ ከሆንክ ኢትዮጵያዊ ነህ።
ከላይ እንደሚታይ የአንድ አረፍተ ነገር ዙር ከዋናው አረፍተ ነገር ዙር ጋር ጥገኝነት የለውም። የመጀመሪያው አረፍተ ነገር እውነትም ሆነ ውሸት፣ ሁለተኛው አረፍተ ነገር እንዲሁ እውነትም ሆነ ውሸት ይሆናል። ነገር ግን አንድ መረዳት ያለብን ነገር፣ ዙር የግልባጭ ዙር ግልባጭ መሆኑን ነው። ስለዚህም ዙርና ግልባጭ ምንጊዜም አንድ ላይ እውነት ወይም ውሸት ይሆናሉ።
መደብ: ጥገኛ አምክንዮ
የዓለም ጽሕፈቶች
450px|thumb|በሰፊው ለመመልከት ስዕሉን ይጫኑ {{legend|#99cccc|[[የላቲን አልፋቤት}} {{legend|#ccccff|የቂርሎስ አልፋቤት}} {{legend|#9a06fe|ሃንጉል (የኮርያ ጽሕፈት)}} {{legend|#3166ce|ሌሎች አልፋቤቶች}} {{legend|#99ff99|የዐረብ ጽሕፈት (አብጃድ)}} {{legend|#389738|ሌሎች አብጃዶች}} {{legend|#ee940a|ደቫናጋሪ ጽሕፈት ('አቡጊዳ' የተባለ)}} {{legend|#ffcc01|ሌሎች 'አቡጊዳዎች'}} {{legend|#ff4e4d|የክፍለ-ቃል ምልክቶች (ሲላባሪ)}} {{legend|#ffff65|የቻይና ጽሕፈት (ሎጎግራፊክ)}}]]
ዛሬውን በሰፊ ጥቅም ላይ ያሉት የዓለም ጽሕፈቶች በ5 ዋና መደቦች ሊካፈሉ ይችላሉ። እነዚህም፦
ሎጎግራፊክ ጽሕፈቶች
በሎጎግራፊክ ጽሕፈቶች እያንዳንዱ ምልክት ወይም ሎጎግራም ለአንድ ቃል ይቆማል። የግብጽ ሃይሮግሊፎች መጀመርያ ከሎጎግራም (ስዕሎች) ብቻ ተሠራ። ዕጅግ በጥንት ቅድመ-ታሪክ ዘመን ግን የተናባቢ ምልክቶች እና የክፍለ-ቃል ምልክቶች ተጨመሩለት።
በሌሎቹ ጥንታዊ ሎጎግራም ጽሕፈቶች ደግሞ እያንዳንዱ ምልክት ለቃል ወይም ለክፍለ-ቃል ሆኖ ይጻፍ ነበር። ከነዚህም የትንሹ እስያ ሃይሮግሊፍ፣ ኩነይፎርም ጽሕፈት፣ የማያ ሃይሮግሊፍ አሉ።
ኣሁን የቻይና ጽሕፈት እንዲሁም ከሎጎግራም ይሠራል። የቻይና ጽሕፈት ከቻይንኛ ጭምር ለሌሎች ልሳናት እንደ ቬትናምንኛ፣ ኮሪይኛ ቀድሞ ይጠቀም ነበር። ዛሬም የቻይና ምልክቶች በጃፓንኛ ጽሕፈት ደግሞ ይገኛሉ። በቻይና ዙሪያ ሌሎች ተመሳሳይ ጽሕፈቶች ዪ ጽሕፈት፣ ታንጉት ጽሕፈት፤ የናቂ ጽሕፈት ይገኛሉ።
ሲላቢክ ጽሕፈቶች
በሲላቢክ ጽሕፈቶች እያንዳንዱ ምልክት ለአንድ ክፍለ-ቃል ይጠቅማል።
በ'ጥሬ ሲላቢክ' ጽሕፈቶች፣ እነኚህ ምልክቶች ለአንድ ድምጽ አይመሳሰሉም። ስለዚህ «ቴ... ታ... ቶ...» የሚሉ ፊደላት ከቶ አይመሳሰሉም፣ ለምሳሌ በጃፓንኛ በሚጠቅመው «ካታካና» በሚባል ጽሕፈት፤ እነዚህ ድምጾች テ, タ, ト ይጻፋሉ። ጃፓንኛ ደግሞ ሌላ «ሂራጋና» በተባለ ሲላቢክ ጽሕፈት ሊጻፍ ይችላል።
ሌሎች ጥሬ ሲላቢክ ጽሕፈቶች በጥንት የቆጵሮስ ጽሕፈት (Mycaenaean Greek Linear B) እና ኩነይፎርም፤ ዛሬም፦
አቡጊዳዎች
በቋንቋ ጥናት በቅርቡ አቡጊዳ የሚለው ቃል ከኢትዮጵያ ልሳናት ተወስዶ ሌላ ትርጉም ተሰጥቶታል። በዚህ መደብ እያንዳንዱ ክፍለ-ቃል ለተመሳሳይ ድምጽ ተመሳሳይ ቅርጽ ኖሮት ይመሳሰላሉ። እያንዳንዱ ፊደል ከአንድ መሠረት ቅርጽ ጀምሮ በየአናባቢው ይለወጣል ማለት ነው። ስለዚህ ቴ... ቱ... ታ... (እንደ ግዕዝ ጽሕፈት) ሲመሳሰሉ ይታያሉ።
በዚህም መደብ ውስጥ ከኢትዮጵያ ፊደሎች ጭምር በሕንድ ዙሪያ የተገኙት ብራህሚክ ጽሕፈቶች (ዴቫናጋሪ ወዘተ.) እና የካናዳ ኗሪዎች ጽሕፈት ይከተታሉ።
አብጃዶች
በአብጃዶች እያንዳንዱ ምልክት ለአንድ ተናባቢ ይጠቅማል። አብጃዶች ከሁሉ አስቀድሞ የተለመደው የአልፋቤት አይነት ነበር። በመጀመርያ አብጃዶች አናባቢዎቹ አልተጻፉም ነበር። በዛሬው አብጃዶች ግን (የዕብራይስጥ አልፋቤት፣ የአረብኛ አልፋቤት ወዘተ...) አናባቢዎቹ በልዩ ልዩ ተጨማሪ ምልክታት ሊታዩ ይቻላል።
አብጃዶች ለሴማዊ ቋንቋዎች የተፈጠሩ ናቸው። ከሌሎች አብጃዶች መካከል፦
በቀድሞውም፦
ሙሉ ፊደላት
በሙሉ ፊደላት (ባለ-አናባቢ አልፋቤቶች) እያንዳንዱ ምልክት ለተናባቢ ወይም ለአናባቢ ይጠቅማል። ስሙ ከግሪክ አልፋቤት መጀመርያ 2 ፊደላት አልፋ እና ቤታ መጣ። የላቲን አልፋቤት ደግሞ ሙሉ ፊደል ነው። ከሌሎቹም ዛሬ፦
የቦፖሞፎ አልፋቤት በታይዋን ለቻይንኛ ሲጠቀም በከፊል ሲላቢክ ነው። በድሮ በእስፓንያ የነበሩ ጽሕፈቶች (የተርቴሶስ አልፋቤት ወዘተ.) ሙሉ ፊደሎች ሳይሆኑ በከፊል ሲላቢክ ነበሩ።
ደግሞ ይዩ
መደብ:ጽሕፈቶች
የዘመድ ጥል የስጋ ትል
የዘመድ ጥል የስጋ ትል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የዘመድ ጥል የስጋ ትል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ብርዝበን
300px|thumbnail|የብርዝበን ሥፍራ በአውስትራልያ
መደብ:የአውስትራልያ ከተሞች
ንጉስ ያላቸው ንቦች ማር ይበላሉ ንጉስ የሌላቸው ዝንቦች ጥንብን ይልሳሉ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
እውምቻ
እውምቻ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ተረቴን መልስ አፌን በዳቦ አብስ
ተረቴን መልስ አፌን በዳቦ አብስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
እውምቻ
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
ተረቴን መልስ አፌን በዳቦ አብስ
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቫለንሲያ
ቫለንሲያ (እስፓንኛ፦ Valencia /ባሌንጥያ/) የእስፓንያ ከተማ ነው።
መደብ:የእስፓንያ ከተሞች
ኣረጨኔ
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ዘጠኙ ቅዱሳን
ለአገራችን ሥነ-ፅሑፍ እድገት ጉልህ አስተዋፅኦ አድርገዋል፡፡ ከደጋግ ነገስታት ጋር በመሆን ለትምህርት ፣ ለማህበራዊ ኑሮ ወዘተ መሠረት የሆኑ ገዳማትን ከመመስረት ከቤት ክርስቲያን አልፎ ለአገራችን ኢትዮጵያ አያሌ አበርክቶት አድርገው አልፈዋል፡፡ በአገራችን ለቅድስናና ምንኩስና ፣ ለመፈንሳዊነት ትልቅ አብነት አላቸው፡፡ ከሮም ፣ ታናሽ እስያ፣ቁስጥንጥንያ ፣ ቂሳሪያ እና ሌሎች የእስያና ኤሮፓ አገሮች ቢመጡም ግዕዝን አጥንተው የአገሩን ባህልና አኗኗር ለምደው ክርስትናን በምድረ ኢትዮጵያ አስፋፍተዋል፡፡
ክርስትናን ወሰን አይገድበውምና ፣ ክርስቲያን ሃይማኖት እንጂ የድንበር አገር የለውምና የመጡበትን ቦታ ሳይሆን ህዝቡ መንፈሳዊ አባትነታቸውን ተቀብሎ! ቤተክርስቲያንም ውለታቸውን ቆጥራ የቅድስና ማዕረግ ሰጥታ ታከብራቸዋለች፡፡ ዕለት ተሰይሞላቸውም ክብር ይደረግላቸዋል፡፡
ኢቱሜሌንግ ኩኔ
ኢቱሜሌንግ ኩኔ (ሰኔ ፲፫ ቀን ፲፱፻፸፱ ዓ.ም. ተወለደ) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። በአሁኑ ጊዜ ለካይዘር ቺፍስ ክለብና የደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን በበረኛነት ይጫወታል።
ዘጠኙ ቅዱሳን
፩- አቡነ አረጋዊ ሮም ደብረዳሞ ጥቅምት ፲፬
ኢቱሜሌንግ ኩኔ
መደብ:የደቡብ አፍሪካ እግር ኳስ ተጫዋቾች
ዘጠኙ ቅዱሳን
፪- አቡነ ጰንጤሌዎን ሮም አክሱም ጥቅምት ፮
፫- አቡነ የማታ ቆስይ ገርዓልታ ጥቅምት ፳፰
፬- ገሪማ ሮም መደራ/ዓድዋ/ ሰኔ ፲፯
፭- ድሕማ አንጾኪያ እንደ አባ ድሕማ/ይዲያ ጥር ፲፮
፮- አፍፄ ታናሽ እስያ የሓ ግንቦት ፳፱
፯- ሊቃኖስ ቁስጥንጥንያ አክሱም ህዳር ፳፰
፰- አሌፍ ቂሳርያ ደብረ ሃሌሉያ መጋቢት ፲፩
፱- አባ ጉባ ኪልቂያ አድዋ አጠገብ ግንቦት ፳፱
ዶሮ በልቶ ከብስና ጎመን በልቶ በጤና
ዶሮ በልቶ ከብስና ጎመን በልቶ በጤና የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ዓለም ንግድ ሕንጻ
thumb|ዓለም ንግድ ሕንጻ
የዓለም ንግድ ሕንጻ (World Trade Center) በኒው ዮርክ ከተማ የነበሩ ሰባት ሕንጻዎች ነው። ሕንጻዎቹን የነደፈው ጃፓናዊ-አሜሪካዊው ሚኖሩ ያማሳኪ ነው። 110 ፎቅ ላላቸው መንታ ሕንጻዎቹ ይታወቃል። የ 1985 ዓ.ም. ጥቃት ቢቋቋምም በመስከረም 1 ቀን (ሴፕቴምበር 11) 1994 በደረሰበት ጥቃት ፈርሷል።
መግለጫ
ሕንጻዎቹ በ1970ዎቹ እ.ኤ.አ. የተገነቡ ሲሆን በ 1965 ነው የተከፈቱት። በማንኛውም ቀን 50 ሺህ ሠራተኞች ሲኖሩ 200 ሺህ ጎብኚዎችም በየቀኑ አሉ።
ስሙ አንደሚገልጸው በዓለም አቀፍ ንግድ ለተሰማሩ ድርጅቶች የተሰራ ቢሆንም በመጀመሪያ ዓመቶቹ የመንግሥት ቢሮዎችን ነው በብዛት የያዘው። የግል ድርጅቶች ወደ ሕንጻው የገቡት ከ1980ዎቹ ጀምሮ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ተባባሪ ክፍላገሮች መደብ:ሥነ ህንጻ
ጊላኪኛ
ጊላኪኛ በስሜን ፋርስ በካስፒያን ባሕር አጠገብ የሚሰማ ቋንቋ ነው።
በቱርክ ከሚገኘው ከዛዛኪኛ ጋር ቅርብ ዝምድና አለው።
ኩቢክ እኩልዮሽ
ኩቢች ተብሎ የሚታወቀው የሂሳብ እኩልዮሽ ይህን ይመስላል፦
x ተለዋዋጭ ዋጋን ሲወክል a, b,  c ና "d"  ደግሞ ቋሚ ዋጋን ይወክላሉ።  በነገራችን ላይ  a፣ "b" ≠ 0 አለዚያ  a = 0   ከሆነ  ስሌቱ ኳድራቲክ እኩልዮሽ  ወይም "a" ና "b" = 0 ሊኒያር እኩልዮሽ ይሆናል ማለት ነው።
ስሮቹን ማግኛ አጠቃላይ ዘዴ
መደብ:አልጀብራ
ቪየና
ቪየና (ጀርመንኛ፦ Wien /ቪን/) የኦስትሪያ ዋና ከተማ ነው።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 2,268,656 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,678,435 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 48.21667°N, 16.36667°W ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
thumb|650px|left|ቪየና
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:የኦስትሪያ ከተሞች
የልጅ ፍቅር የሴት ከንፈር እናትን አያስቀብር
የልጅ ፍቅር የሴት ከንፈር እናትን አያስቀብር የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ፍቅር የሴት ከንፈር እናትን አያስቀብር የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ተረት ለነገር ይሆናል መሰረት
ተረት ለነገር ይሆናል መሰረት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ንጉስ ይሞግትልህ ንጉስ አይሞግትህ
ንጉስ ይሞግትልህ ንጉስ አይሞግትህ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ገር ስላሴ
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ከአለት የተፈለፈ ቤተ ክርስቲያን ነው።
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
ቱቫ
thumb|500px|right ቱቫ (ሩስኛ፦ Тыва́ /ቲውቫ/) በሩሲያ ውስጥ የሚገኝ ክፍላገር («ሪፐብሊክ») ነው።
መደብ:የሩስያ ክፍላገራት
አባተ ኪሾን
አቶ አባተ ኪሾ በሙስና ምክንያት ከስልጣን ወርደው በእሥር አራት ዓመት ያህል ካሳለፉ በኋላ በምህረት ከመለቃቀቸው በፊት ኢሕአዴግ ኢትዮጵያን ሲቆጣጠር በኢሕአዴግ ጥላ ሥር የሲዳማን ዴሞክራሲያዊ ድርጅትን በመመሥርታቸው የመጀመሪያው የደቡብ ኅብረት ዴሞክራሲያዊ ድርጅት/ደ.ኅ.ዴ.ድ. ጸሃፊና በኢሕአዴግ ዘመነ መንግሥት የመጀመሪያው የደቡብ ክልል ፕሬዚዳንት ነበሩ። አቶ አባተ የትምህርት ደረጃቸው በ1ኛ ደረጃ መምህርነት ኮርስ ከአዋሳ መህራን ማሰልጠኛ ተመርቀው የ5ኛ ክፍል ህብረተሰብ ሳይንስ አስተማሪ ነበሩ።
መደብ: የኢትዮጵያ ሰዎች
2 January
2 January በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ታኅሣሥ 24 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ)  ቀን ላይ ነው።
ተራራ ለጥናት ውሀ ለጥማት
ተራራ ለጥናት ውሀ ለጥማት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የዘሬን ብለቅ ይቆማምጠኝ አለ ቆማጣ
የዘሬን ብለቅ ይቆማምጠኝ አለ ቆማጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የዘሬን ብለቅ ይቆማምጠኝ አለ ቆማጣ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የልጅቷን ስጋ በእናቷ ቅቤ
የልጅቷን ስጋ በእናቷ ቅቤ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅቷን ስጋ በእናቷ ቅቤ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
እውሩጂ
እውሩጂ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
በር
thumb|በር thumb|በር በር ተንቀሳቃሽ መዋቅር ሲሆን የሚያገለግለውም ወደ የተወሰነ ክልል የተዘጋጀን መግቢያ ለመዝጋት ወይም ለመክፈት ነው። ይህ መዋቅር ለመከፈት ወይንም ለመዘጋት እንዲመች የሚገጠምለት ማጠፊያ አለው።
መደብ:ግንባታ ምስልq
ንግግር ሲበዛ ይጠፋል ማር ሲበዛ ያስተፋል
ንግግር ሲበዛ ይጠፋል ማር ሲበዛ ያስተፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
እንብስ ሳር ምድር
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
3 ነፈርሆተፕ
ሰኸምሬ ሳንኽታዊ 3 ነፈርሆተፕ በላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (16ኛው ሥርወ መንግሥት) ምናልባት 1637-1636 ዓክልበ. አካባቢ የገዛ ፈርዖን ነበረ።
አዜብ መስፍን
ወ/ሮ አዜብ መስፍን የህወሃት ነባር ታጋይና የኢትዮጵያው ጠ/ሚኒስትር የአቶ መለስ ዜናዊ ባለቤት ናቸው። ቀዳማዊ እመቤት በነበሩበት ወቅት በኢትዮጵያ ከፍተኛ የንግድ እንቅስቃሴ የሚያደርጉ ተቋሞች ስብስብ የሆነውን የትግራይ መልሶ ማቋቋሚያ ማህበር (ት.እ.ም.ት) መሪ ነበሩ፡፡ በአዲስ አበባ እና በሰሜን አሜሪካ የሚገኙ የኢትዮጵያውያን ሚዲያዎች ወይዘሮዋን በተለያዩ ከባድ የሙስና ቅሌቶች ይፈርጁዋቿል፡፡ ወይዘሮ አዜብ የባለቤታቸው መታሰቢያ የመለስ ዜናዊ ፋውንዴሽን መስራች እና የቦርድ ሰብሳቢ ናቸው፡፡
3 ነፈርሆተፕ
ስሙ «ሰኸምሬ ሳንኽታዊ ነፈርሆተፕ» የሚታወቀው ከአንድ ቅርስ ብቻ ነው። ይህ ጽላት በጣም የተጎዳ ቢሆንም «የጤቤስ ንጉሥ» እንደ ነበር ይገልጻል።  ብስሙ ውስጥ «ታዊ» ቢገኝም፣ ይህ በሂክሶስ ዘመን ስለ ነበር፣ እንዲሁም አቢዶስ በአቢዶስ ሥርወ መንግሥት ነጻ እንደ ሆነ ስለሚታሰብ፣ 3 ነፈርሆተፕ በእውነት በታችኛ ግብጽ ላይ እንደ ገዛ አይታሰብም።
ከዚህ በቀር በቶሪኖ ቀኖና ላይ በአንድ ክፍል «ሰኸምሬ ፫ አመት፣ ሰኸምሬ ፲፮ አመት፣ ሰኸምሬ... ፩ አመት» ሲል ይህ ክፍል ባብዛኛው የ16ኛው ሥርወ መንግሥት እንደ ሆነ ይታመናል። ሦስተኛው የተዘረዘረው ለ፩ አመት የገዛው ሰኸምሬ 3 ነፈርሆተፕ እንደ ነበር ይገመታል።
መደብ:የሁለተኛው ጨለማ ዘመን ፈርዖኖች
አዜብ መስፍን
ከመለስ ዜናዊ ጋር ትዳር ከመመስረታቸው በፊት የአርከበ እቁባይ  የፍቅር ጓደኛ እንደነበሩ የህዋህት ታጋይ የነበሩት ገብረመድህን አርአያ መስክረዋል።
መደብ:የኢትዮጵያ ሰዎች
ማጠፊያ
ማጠፊያ አንዱ የበር አካል ሲሆን የሚጠቅመውም በሩ እንዲከፈት ወይም እንዲዘጋ ለመርዳት ነው።
መደብ:ግንባታ
ሳንቲያጎ ዴ ኮምፖስቴላ
ሳንቲያጎ ዴ ኮምፖስቴላ (እስፓንኛ፦ Santiago de Compostela) የእስፓንያ ከተማ ነው።
መደብ:የእስፓንያ ከተሞች
ጥቅምት ፲፰
ጥቅምት ፲፰ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፵፯ኛው ቀን ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፫፻፲፰ ቀናት በዮሐንስ፤ በማቴዎስ፤ እና በማርቆስ ዘመናት ደግሞ ፫፻፲፯ ቀናት ይቀራሉ
ልደት
፲፱፻፸፬ ዓ.ም ሐረር ቢራ፤ በመብራት ኃይል፤ በኢትዮጵያ ቡና የ እግር ኳስ ቡድኖች እንዲሁም በየመን አል ሻአብ ቡድን በተከላካይነት መደብ የሚሰለፈው ኳስ ተጫዋች ሰሎሞን መልካሙ አንዳርጋቸው
ዋቢ መጻሕፍትና ሌላ ምንጮች
መደብ:ዕለታት
ከራስ በላይ ንፋስ
ከራስ በላይ ንፋስ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ለራስ ቅድሚያ የሚሰጥ፣ ከራስ ጥቅም በፊት ምንም ነገር አለማስቀደምን መግለፅ
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የዘንድሮውስ ብርድ ቆማጥ ያሳቅፋል
የዘንድሮውስ ብርድ ቆማጥ ያሳቅፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። የዘንድሮውስ ብርድ ቆማጥ ያሳቅፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሲቦኒሶ ጋክሳ
ሲቦኒሶ ጋክሳ (መጋቢት ፳፰ ቀን ፲፱፻፸፮ ዓ.ም. ተወለደ) ደቡብ አፍሪካዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። በአሁኑ ጊዜ ለሊየርሲ ክለብና የደቡብ አፍሪካ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን በተከላካይነት ይጫወታል።
መደብ : የደቡብ አፍሪካ እግር ኳስ ተጫዋቾች
የሎሌ አልቃሽ የሴት ቀዳሽ
የሎሌ አልቃሽ የሴት ቀዳሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የሎሌ አልቃሽ የሴት ቀዳሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቋንቋ አይነት
አፍሮ-ኤስያዊ
አፍሮ እስያዊ ቋንቋዎች
ናይሎ ሳህራዊ (አባይ ሰሃራዊ)
ናይሎ ሳህራዊ
ዶሮ በልጅዋ አንጀት ትጫወታለች
ዶሮ በልጅዋ አንጀት ትጫወታለች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የቀጥታ እርዳታ
ላይቭ ኤይድ ቅዳሜ ጁላይ 13 ቀን 1985 የተደረገ የጥቅም ኮንሰርት እና እንዲሁም በሙዚቃ ላይ የተመሰረተ የገንዘብ ማሰባሰብያ ነበር። ዋናው ዝግጅት በቦብ ጌልዶፍ እና ሚጅ ዩሬ እ.ኤ.አ. ከ1983 – 1985 በኢትዮጵያ የተከሰተውን ረሃብ ለመታደግ ተጨማሪ ገንዘብ ለማሰባሰብ የተቀነባበረ ሲሆን ይህ እንቅስቃሴ የተሳካለት የበጎ አድራጎት ድርጅት “የገና መሆኑን ያውቃሉ?” የተሰኘ ነጠላ ዜማ በማውጣት የጀመረው እንቅስቃሴ ነው። በዲሴምበር 1984 “ግሎባል ጁኬቦክስ” ተብሎ የተከፈተ የቀጥታ እርዳታ 72,000 የሚጠጉ ሰዎች በተገኙበት በለንደን፣ ዩናይትድ ኪንግደም በዌምብሌይ ስታዲየም እና በፊላደልፊያ፣ ዩኤስ ጆን ኤፍ ኬኔዲ ስታዲየም 89,484 ሰዎች ተሳትፈዋል።
በእለቱም በሌሎች አገሮች እንደ ሶቭየት ዩኒየን፣ ካናዳ፣ ጃፓን፣ ዩጎዝላቪያ፣ ኦስትሪያ፣ አውስትራሊያ እና ምዕራብ ጀርመን ባሉ አገሮች ውስጥ በተነሳሽነት ተነሳሽነት ያላቸው ኮንሰርቶች ተካሂደዋል። ይህ ሁሉ ጊዜ ትልቁ የሳተላይት አገናኝ-ባዮች እና የቴሌቪዥን ስርጭቶች መካከል አንዱ ነበር; 1.9 ቢሊዮን የሚገመቱ ታዳሚዎች፣ በ150 አገሮች ውስጥ፣ የቀጥታ ስርጭቱን የተመለከቱት፣ 40 በመቶ የሚሆነው የዓለም ሕዝብ።
የቀጥታ እርዳታ በረሃብ እፎይታ ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ለዓመታት ሲከራከር ቆይቷል። አንድ የዕርዳታ ሰራተኛ በኮንሰርቱ የወጣውን ይፋዊ መረጃ ተከትሎ ለምዕራባውያን መንግስታት “የሰብአዊ ጉዳይ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ማዕከል ነው” ብለዋል። ጌልዶፍ እንዲህ ብሏል፣ “በፖለቲካ አጀንዳ ውስጥ የትም ያልነበረውን ጉዳይ ወስደን በፕላኔቷ ቋንቋ - እንግሊዝኛ ሳይሆን ሮክ ኤን ሮል - ምሁራዊ ብልሹነትን እና የሞራል ንቀትን ለመፍታት ችለናል ። በተትረፈረፈ ዓለም ውስጥ በችግር የሚሞቱ ሰዎች" በሌላ ቃለ ምልልስ ላይ ላይቭ ኤይድ "ቋሚ እና እራሱን የሚደግፍ ነገር ፈጠረ" ነገር ግን አፍሪካ ለምን እየደኸመች እንደሆነም ጠይቀዋል። የላይቭ ኤይድ አዘጋጆች በሚሊዮን የሚቆጠር ፓውንድ በኢትዮጵያ ላሉ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች በማስተላለፍ የእርዳታ ጥረቶችን በቀጥታ ለማካሄድ ሞክረዋል። የእንግሊዝ ጠቅላይ ሚኒስትር ማርጋሬት ታቸር ይቃወሟቸው ለነበረው የመንግስቱ ሃይለማርያም መንግስት አብዛኛው የተላለፈው ሲሆን የተወሰነ ገንዘብም ለጠመንጃ የወጣ ነው ተብሏል። ቢቢሲ እ.ኤ.አ. በ 2010 ገንዘብ ወደ ሌላ ቦታ መቀየሩን የሚያረጋግጥ ነገር የለም ሲል የገለፀ ሲሆን በኢትዮጵያ የቀድሞ የእንግሊዝ አምባሳደር ብሪያን ባርደር በበኩላቸው "እርዳታን የማስቀየር ተግባር በአንዳንድ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች በአማፂያኑ ቁጥጥር ስር ባሉ አካባቢዎች ይሰጥ ከነበረው አነስተኛ መጠን ጋር የተያያዘ ነው። "
ታደሰ ታምራት
right|200px|thumb| ታደሰ ታምራት ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራት በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ የታሪክ ክፍል  ለ30 አመታት በመስራት በ1992ዓ.ም. ጡረታ የወጡ ጸሐፊ ናቸው። በዚያው ዩኒቨርሲቲ የኢትዮጵያ ጥናት ዳይሬክተርና የህብረተሰብ ጥናት ኮሌጅ ዲን በመሆን እንዲሁም የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ፕሬስ ኤዲተርና ዳይሬክተር በመሆን አገልግለዋል።  እንዲሁም በተለያዩ የአሜሪካን ዩኒቨርስቲወች፡  UCLA (1973 እ.ኤ.አ)፣  Bucknell (1973-75); Northwestern (1975-76) እና UIUC (1992-93) በአስተማሪነት ሰርተዋል።  በፈረንሳይ አገርና በእንግሊዝ አገር የተለያዩ ንግግሮችንና ሽልማቶችን ያገኙ ሲሆን በአሁኑ ወቅት ከነቤተሰባቸው በቺካጎ፣ ሰሜን አሜሪካ ይኖራሉ።
ታደሰ ከሚታወቁባቸው ስራወቻቸው ውስጥ Church and State in Ethiopia: 1270 - 1527  የተሰኘው መጽሐፍ በዋናነት ይጠቀሳል።
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ጸሓፊዎች መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
ባሕላዊ መድኃኒት
የእፀፆች ጉዳይ''' ከዘመናዊ ሆስፒታልና ሕክምና ወይም መድኃኒት አስቀድሞ በማናቸውም ብሔር የተጠበቁት ዘዴዎች ናቸው።
የሰው ልጆች በማናቸውም አገር ሲኖሩ በአካባቢያቸው የተገኙትን በተለይም የአትክልት ዝርያዎች ጥቅም ለመፍትሄ ከትውልድ ትውልድ ያሳልፉ ነበር። አሁንም በኢንተርኔት ዘመን አዲስ ትኩረት እያገኘ ነው።
በተለይ የታወቁት፣ የቻይና ባሕላዊ መድኃኒት፣ የፋርስ ባሕላዊ መድኃኒት፣ የእስልምና መድሃኒት፣ አያሌ የሕንድ ባሕላዊ መድሃኒት አይነቶች አሉ፤ የአፍሪቃ ባሕላዊ መድሃኒት አይነቶች አሉ፣ የቀይ-ሕንድ ባሕላዊ መድሃኒት (አሜሪካ ጥንት ኗሪዎች) አይነቶችም አሉ።
በኢትዮጵያም ብዙ ብሔሮች የነርሱም ባሕላዊ መድሃኒቶች ዘዴዎች አሏቸው።
አንዳንዴ እነዚህ ተግባሮች ለዘመናዊ ሳይንስ ዕውቀት ጥቅማዊ ሆነዋል፤ ብዙ ዘመናዊ መድሃኒት የሚሠራው በተፈጥሮ ከተገኙት ከነዚህ ዝርያዎች ናቸውና።
አንዳንዴ ግን፣ ልማዳዊ ተግባሮች ያለዋጋ ሊሆኑ ይችላሉ፣ ለአንድ ምሳሌ ሌባሻ ተብሎ የነበረው የቀድሞ ልማድ።
ማንም ሰው ባህላዊ መድሃኒትን ለራሱ ሳይሞክር፣ ስለ አትክልቱ ዕውቀት ያለውን ሰው በቀጥታ መጠይቅ ይሻለዋል።
እንዲሁም ማንም ዐይነት አትክልት ወይም እንስሳ ሳይበላ በድንብ መታጠብ፣ መበሠልና መዘጋጀት ለሕክምና አይነተኛ ነው። ኢትዮጵያም የጥበብ ሀገር እንደመሆኗ በባህላዊው ህክምና እሥከ ጥግ ደርሣለች :: ከእፅዋቶቻችን መካከል እነ  ዕፀ ዮዲት  ጥቁር ሀረግ    አዙሪት   ሠላቢላ  ሞይደር          የሺነት    የአይጥ   ሀረግ           አቱች   ምሥርች     አረ   ምኑን   ልናገረው  ብዙ ናች ::   ግን   በባህላዊ   ህክምና  ሥለ  እፅዋት እንረዳ::
በተጨማ
የአማራ ክልል መዝሙር
የአማራ ብሄራዊ ክልልላዊ መዝሙር
የአኩሪ ባህል አምባ የድንግል ሀብት አፈር
የህዝቦችሽ ተስፋ ለሟ ክልላችን
በሰላም በፍቅር በልማት ጉዟችችን
የአማራነት ክብር ደማቅ አርማ ይዘን
ከሌሎች ህዝቦ ጋር እኩል ተከባብረን
በፍቅር በአንድነት አብረን እንዘልቃለን።
ቻሊስ
ቻሊስ (እንግሊዝኛ፦ Chalice፣ «ጽዋ» ወይም በጃማይካ «ማጨሻ ፒፓ» ማለት ነው) የጃማይካ ሬጌ ሙዚቃ ቡድን ናቸው። በ1972 ዓም ተመሠርተው ለትይዕንት ይታወቃሉ።
ከ1972 (1980 እ.ኤ.አ.) ጀምሮ ብዙ ሬጌ አልበሞች ወይም ነጠላ ዘፈኖች ቀርጸዋል። እስከ 1988 ዓም (1996 እ.ኤ.አ.) ቆዩ፣ እና እንደገና ከ1998 ዓም (2006 እ.ኤ.አ.) ጀምሮ አብረው ቆይተዋል።
መደብ:ሬጌ መደብ:ዘፋኞች
ባኩ
ባኩ (አዘርኛ፦ Bakı /ባኪ/) የአዘርባይጃን ዋና ከተማ ነው። thumb|right|ባኩ ከ'ሳዱላ ግንብ' ሲታይ
thumb|290px|'የሳዱላ ግንብ'፣ ባኩ
ባኩ እጅግ ጥንታዊ ነው። ከክ.በ. ምናልባት በ6ኛ ክፍለ ዘመን አንድ መቅደስ እዚህ ተሠራ። በአፈ ታሪክ ሃዋርያው በርተሎሜዎስ እዚህ የተቀበሩ ቢሆን ይህ ግን እርግጥኛ አይደለም። እስከ 8ኛ ክፍለ ዘመን ዓ.ም. ድረስ ስሙ ባጋቫን እንደ ነበር ይታሥባል።
መደብ:ዋና ከተሞች መደብ:አዘርባይጃን መደብ:የእስያ ከተሞች
ኡራርቱ
650px|thumb|ኡራርቱ ከ868-848 ዓክልበ. በንጉሥ አራሙ ኡራርቱ በጥንት የነበረ መንግሥት ሲሆን በደብረ አራራት ዙሪያ ተገኘ።
ስያሜው «ኡራርቱ» አሦርኛ ሲሆን ከደብረ አራራት ስም ጋር እንደ ተዛመደ ይታሥባል። በአሦርኛ ሰነዶች «ኡራርቱ»ና «ናይሪ» የሚሉት ስሞች ለዙሪያው ከ1300 ዓክልበ. አካባቢ ጀምሮ ተዘግበዋል። በተጨማሪ በሱመር አፈ ታሪክ «አራታ» የተባለ ሀገር ምናልባት 2450-2350 ዓክልበ. ይታወቅ ነበር፣ እሱም ከአሶርኛው «ኡራርቱ» ጋር ዝምድና እንዳለው የሚያስቡ አሉ። በትንቢተ ኤርምያስ (ብሉይ ኪዳን 600 ዓክልበ. አካባቢ) ደግሞ በ51:27 የአራራት፣ የሚኒ እና የአስከናዝ መንግሥታት ሲጠቅስ፣ ይህ «አራራት መንግሥት» ማለት በዚያን ጊዜ የነበረው የኡራርቱን መንግሥት ይገልጻል። በኡራርትኛ የመንግሥቱ ስም «ቢያይኒሊ» ተባለ።