cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
የማርያም ቅዳሴ ገፅ ፲፱
፻፷፪ ፤ እንግዲህ እንደ ማርያም አርምሞንና ትዕግሥትን ገንዘብ እናድርግ ማርያምስ የማይቀሙዋትን በጎ ዕድልን መረጠች ብሎ ጌታችን አመስግኑዋታልና ። ፻፷፫ ፤ አሁንም ጸጋን የሰጠ አምላካችን እግዚአብሔርን እንለምነው ጸልዩ ። ፻፷፬ ፤ ድንግል ሆይ ከሚያስብ ሁሉን ከማይዘነጋ ከልጅሽ ዘንድ አሳስቢ ። ፻፷፭ ፤ ድንግል ሆይ በቤተልሔም ካአንቺ የተወለደውን መውለድ በጨርቅ የተጠቀለለውንም አድግና ላህም በብርድ ወራት እስትንፋስን ያሟሟቁትንም አሳስቢ ። ፻፷፮ ፤ ድንግል ሆይ ርጉም በሆነ በሄሮድስ ዘመን ከርሱ ጋራ ካገር ወደ አገር ስትሸሺ ካንቺ ጋራ መሰደዱን አሳስቢ ። ፻፷፯ ፤ ከዐይኖችሽ የፈሰሰውንና በተወደደው ልጅሽ ፊት የወረደውን መሪር ዕንባ አሳስቢ ። ፻፷፰ ፤ ድንግል ሆይ ረኃብና ጥሙን ችግሩንና ኀዘኑን ከርሱ ጋራ የደረሰብሽን ጭንቅ ሁሉ አሳስቢ ። ፻፷፱ ፤ ጥፋትን ያይደለ ይቅርታን አሳስቢ ። ፻፸ ፤ ለጻድቃን ያይደለ ለኃጣን አሳስቢ ለንጹሐን ያይደለ ለተዳደፉት አሳስቢ ። ፻፸፩ ፤ አሁንም አብና ወልድን መንፈስቅዱስንም እናመስግነው ለዘላለሙ አሜን ። ፻፸፪ ፤ አንብሮ እድ ለእናቱ ስለሰጣት ጸጋ ሁሉ በዚች ቅዳሴ ላይ ስላሰለጠናት እግዚአብሔርን እናመሰግነዋለን ። እኛንም በቸርነቱ እንናገር ዘንድ የተዘጋጀን አደረገን ምስጋና ያለው እርሱ ነው ። ጥበበኛም ነው ለዘላለሙ አሜን ። ፻፸፫ ፤ በውስጧ ይህን ቅዳሴ የሚቀድስ ካህን ድንግል ማርያምን የሚቀድስ አይደለም የሚል አገኘሁ እርሱ ይቀደሳል እንጂ የሰሙትም ሁሉ ይከብራሉ ቅድስት ድንግል ማርያም ግን በሰማይም በምድርም ዘውትር የተመሰገነች ናት ። ፻፸፬ ፤ የሚቀበለው የልመናዋ ክብር ፍፁም የሆነ የረድኤትዋ ሀብት ጽንፍ እስከ ጽንፍ የሚመላ የተወደደ የልጅዋ ቸርነት ከሁላችን ጋራ ይሁን ለዘላለሙ አሜን ።
←ወደ ገፅ ፲፰ ወደ ገፅ ፩→
የካቲት ፭
የካቲት ፭፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፹፭ ኛው ዕለት ሲሆን፤ የበጋ ወቅት ፵ ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፻፹፩ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፻፹ ቀናት ይቀራሉ።
=ዓቢይ ታሪካዊ ማስታወሻዎች=
=ልደት=
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ይህች ተፍተፍ እኔን ለመመንተፍ
ይህች ተፍተፍ እኔን ለመመንተፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይህች ተፍተፍ እኔን ለመመንተፍ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቀፊቾ
ታዋቂ ሰዎች
ቀፊቾ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
7 March
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የሊቢያ ገዢዎች ዝርዝር
አፈ ታሪካዊ ዘመን ነገሥታት
(አኒዩስ ካሳተመው ዜና መዋዕል ተወሰደ)
የጣልያን ክፍላገር (1914-1926 ዓ.ም.)
መደብ:የነገሥታት ዝርዝሮች መደብ:ሊቢያ
ዮሐንስ
ዮሐንስ የሚለው ስም ልዩ ልዩ ትርጉሞች አሉት።
መደብ:የሚሰጥ ስሞች
ይህን ብሰጥ ምን እውጥ
ይህን ብሰጥ ምን እውጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይህን ብሰጥ ምን እውጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሻንቅላ
ታዋቂ ሰዎች
ሻንቅላ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
የህብረ ኮከቦች ዝርዝር
{ | c l a s s = " w i k i t a b l e " ! በላቲን ቋንቋ !! ትርጉም የኢትዮጵያ ልእልት|| ሰረገላ ነጂ || የኢትዮጵያ ንግስት || የኢትዮጵያ ንጉስ || የባህር አውሬ || ክንፍ ያለው ፈረስ || አንድሮሜዳን ያዳናት ሰው|| enazihn hbre kewakbtoch lememelket temerachu Giza werha gnbot nw .bezihm wer bekelalu maggnet yemnchlew w krs serta yemtgegnewn Cassiopeian new
የግሪክ አልፋቤት
የግሪክ አልፋቤት ቢያንስ ከ800 ዓክልበ. ጀምሮ ግሪክኛን ለመጻፍ ተጠቅሟል። የተደረጀው ከፊንቄ ጽሕፈት ሲሆን የአንዳንዱ ፊደል ጥቅም ከተነባቢ ወደ አናባቢ በመለወጡ የግሪክ አልፋቤት መጀመርያው የአናባቢ ፊደል ጥቅም ያገኘው ጽሕፈት ሆነ። የግሪክ አልፋቤትም በተለይ ለላቲን አልፋቤትና ለቂርሎስ አልፋቤት፣ ለሌሎችም፣ ወላጅ ሆነላቸው። ከግሪክኛ በላይ የግሪኩ ጽሕፈት ለአንዳንድ ሌሎች ልሳናት ተለምዷል።
ፊደላት
በዘመናዊ ግሪክ ቋንቋ በጥቅም ላይ የሚውሉት ፊደላት እነዚህ ናቸው።
ታሪክ
የግሪክ አልፋቤት ከ800 ዓክልበ. ያህል ጀምሮ ቢታወቅም ከዚያ በፊት ከ1450 እስከ 1100 ዓክልበ. ድረስ ባለው ጊዜ በሚውኬናይ ጽሕፈት የተጻፉ ቅድመ-ግሪክኛ መዝገቦች ከሥነ ቅርስ ተገኝተዋል።
ግ ግ
ሐምሌ ፳፩
ሐምሌ ፳፩ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፫፻፳፩ኛው ቀን ሲሆን የክረምት ወቅት ፳፮ኛው ቀን ነው።   ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፵፭ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፵፬ቀናት ይቀራሉ።
ልደት
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ይህን ብትሰጥ ምን ትውጥ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሰባስቲያን ኮአቴስ
ሰባስቲያን ኮአቴስ ንዮን (መስከረም ፳፯ ቀን ፲፱፻፹፫ ዓ.ም. ተወለደ) ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለሊቨርፑል ክለብ የሚጫወት ሲሆን የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን አባል ነው።
ማመዛገቢያዎች
መደብ:ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋቾች
ይህን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ
ይህን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይህን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሐዋርያው ዮሃንስ
ሐዋርያው ዮሃንስ ከአስራሁለቱ የእየሱስ ሃዋርያቶች ውስጥ አንዱ ነበር።
መደብ:ክርስትና
ቁዩ
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ኅዳር እጥነት
በኅዳር ወር ፲፱፻፲፩ ዓ/ም የቸነፈር (ግሪፕ) በሽታ በአዲስ አበባ እና በሌላውም የኢትዮጵያ ግዛት ላይ ተነስቶ በመዲናዋ ብቻ ከአሥር ሺ በላይ ሰዎች ሞቱ። ። ይሄ በሽታ በዚያ ወቅት በዓለም ላይ ተሰራጭቶ የነበረው የ«እስፓኝ እንፍልዌንዛ» በመባል የሚታወቀው  የጉንፋን 'ወረርሽኝ' ነው። በሽታውም «የኅዳር በሸታ» ተብሏል። ዛሬ በየዓመቱ «ኅዳር ሲታጠን» በሚል በየሰፈሩ ኅዳር ፲፪ ቀን የጽዳትና የቆሻሻ ማቃጠል ልማድ ይካሄዳል።
የከተማው ሰው ይህን ወቅት አስታኮ እንዲህ ብሎ ገጥሞም ነበር።
«መስከረም ሲጠባ ኅዳር ሲታጠን ያኔ አሳይሻለሁ አረማመዴን»
ማጣቀሻ
መደብ: አዲስ አበባ መደብ: ዓመት በዓል መደብ:ሕክምና መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ
8 March
8 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም የካቲት 29 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ሺናሻ
ታዋቂ ሰዎች
ሺናሻ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ኬሮሲን
ኬሮሲን ነጭ ጋዝ የሆነ እና በብዛት ለምግብ ማብሰል የሚጠቅም የነዳጅ አይነት ነው።
ኮይኔ ግሪክ
ኮይኔ ግሪክ ታላቅና ጥንታዊ በሄለን ዘመን ይነገር የነበረ የግሪክኛ መግባብያ ነበር።
መደብ:ግሪክ መደብ:ህንዳዊ-አውሮፓዊ ቋንቋዎች
ሐምሌ ፳፮
ሐምሌ ፳፮ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፫፻፳፮ኛው ቀን ሲሆን የክረምት ወቅት ፴፩ኛው ቀን ነው።   ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ  ፵ ቀናት፣ በዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፴፱ ቀናት ይቀራሉ።
ልደት
=ዕለተ ሞት=
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ቢግ ባንግ
200px|thumbnail|right|ዓለም ጭፍግ ካለ ትንሽ ጠጣር ነገር ተነስቶ እየሰፋ አሁን ያለንበትን ሁኔታ ስለመውለዱ እሚያሳይ ስዕል። በአጠቃላይ መልኩ የቢግ ባንግ ኅልዮት! "ቢግ ባንግ" ወይንም ዐቢይ ፍንዳታ በሳይንቲስቶች ዘንድ የመላው ዓለም መነሻ ኩነትን ይገልጻል ተብሎ የሚታመንበት ኅልዮት ነው። አጠቃላይ አንጻራዊነት የተባለውን የአልበርት አይንስታይን ሳይንሳዊ ቀመር በመጠቀም ከአሁን ከአለንበት ጊዜ ወደኋላ ስንምለስ አንድ ወቅት ላይ ዓለም በሙሉ ተጨምቆ፣ አንዲት ትንሽ እኑስ እንደነበር እንረዳለን። ይህ እኑስ በውስጡ ምንም አይነት አቶም፣ መዋቅርም ሆነ ቅጥ አልነበረውም። ይልቁኑ እጅግ ሞቃት፣ እጅግ ትንሽ እና አዕላፍ ጭፍገት ነበረው። ከዛሬ 13.7 ቢሊዮን ዓመት በፊት፣ ይህ ጥንጥ ጠጣር ነገር ድንገት በመፈንዳት በመበታተኑ ኅዋ እና አቶሞች ተፈጠሩ። እንዲሁም አቶሞቹ እየጓጎሉ ኮኮቦችን ፈጠሩ። በዚህ ሁኔታ ከፍንዳታው በኋላ የተፈጠረው ዓለም እየሰፋና እና እየቀዘቀዘ በመሄዱ እንደ መሬት ያሉ ፈለኮች (ፕላኔቶች) በሂደት ቀስ እያሉ ተፈጠሩ። በአሁኑ ወቅት፣ ምንም እንኳ ቀስ ብሎ ቢሆንም፣ ኅዋ እና በውስጡ ታቅፎ ያለው ቁስ እየተለጠጠና ሙቀቱም እየቀነሰ ይገኛል። ይህን እሚያጠናው የሳይንስ ክፍል ኮስሞሎጂ ሲባል  በዚህ የጥናት ዘርፍ ተቀባይነት ያገኜው የ ቢግ ባንግ ኅልዮት በብዙ ሳይንቲስቶች ዘንድ ተቀባይነትን አግኝቷል።
መደብ: ኮስሞሎጂ መደብ: ሥነ ፈለክ
ፓላልኮሉ
ፓልልኮል ወይም ፓላልኮልም በመጀመሪያ ሻሺራም ፣ ኪሺrapuram ፣ Palakolanu ወይም Upamanyapuram በመባል ይታወቅ ነበር።
በ 1613 ደች ለመጀመሪያ ጊዜ የሕንድ ፋብሪካቸውን በፓላሎሉ ውስጥ ለጊዜው ተተው (እ.ኤ.አ.) በ 1730 ተገንብተዋል ፡፡ የደች ኮምሞልኤል ክፍል ለጨርቃጨርቅ ፣ ለብርሃን ዘይት ፣ ለእንጨት ፣ ለጣሪያ ንጣፎች እና ለጡብ የሚሆን የንግድ ልውውጥ ነበር ፡፡
በፓሪስ በ 1783 ስምምነት ፣ እንግሊዝ እውቅና ተሰጥቷት ነበር ፣ ዳች ግን እስከ 1804 ድረስ ኪራይ መግዛታቸውን ቀጠሉ ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 1818 ቀድሞውኑ ወደ ደች እንደገና ተመልሷል ወደ ብሪታንያ እንደገና በ 1824 እንደገና ተመልሷል ፡፡
በጣም ዝነኛው ሻሸራራ ከአምስቱ የፓናማርራ ኬሻራት አንዱ ሲሆን በፓላኩሉ ውስጥ ይገኛል። ጌታ ሺቫ በአካባቢው Ksheera Ramalingeswara Swamy በመባል ይታወቃል። ሲቪፊሊያ የተቋቋመው በጌታ ቪሽኑ ነው።
ይህንን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ
ይህንን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይህንን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ፓላልኮሉ
ዝነኛው ሲሪ ላሽሺ ጋናፓቲ ናቫጋራ ሱራሃራያ አላያማ ፣ በፓልኮሉ ውስጥ በብሮድፓታ 2 ኛ ሌይን የሚገኘው ቤተመቅደስ። መሪው ጌታ ናናጋራጁ እና ንዑማራራማ ስዋሚ አማልክት በመለኮታዊው Lakshmi Ganapathi በመለኮታዊ ቅርፅ ጌታ ጋናፓቲ ነው ፡፡
ይህንን ፈርቼ ደጄን በቀን ዘግቼ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
9 March
9 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም የካቲት 30 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
ይሆናል ብዬ ጎሽ ጠመድኩ የማይሆን ቢሆን ፈትቼ ሰደድኩ
ይሆናል ብዬ ጎሽ ጠመድኩ የማይሆን ቢሆን ፈትቼ ሰደድኩ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሆናል ብዬ ጎሽ ጠመድኩ የማይሆን ቢሆን ፈትቼ ሰደድኩ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ገሱባ
ገሱባ ኢትዮጵያ ውስጥ ያለ ከተማ ሲሆን የሚገኘው በወላይታ ዞን ነው። ከሶዶ ከተማ ያለው ግምታዊ ርቀት ወደ ደቡብ ምዕራብ 33 ኪሎ ሜትር ያህል ነው። እንዲሁም ከአዲስ አበባ እስከ ገሱባ ያለው ርቀት 352 ኪሎ ሜትር በቡታጅራ-ሶዶ በኩል ወደ በስተደቡብ በኩል ይገኛል። ገሱባ ከተማ የኦፋ ወረዳ አስተዳደር ዋና ከተማ ሆና ታገለግላለች። ከፍታው ከባህር ጠለል በላይ በ1,549 ሜትር ላይ ትገኛለች። በደቡብ ኢትዮጵያ በወላይታ ዞን ከሚገኙት ስድስት ከተማ መስተዳደር ከተሞች መካከል ገሱባ ከተማ አንዱ ነው። ከ30,000 በላይ ህዝብ ያላት ከተማ ሲሆን ሁለት ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ያሏት። በከተማዋ ያሉት አገልግሎቶች የ24 ሰአት የኤሌክትሪክ መብራት፣ የንፁህ ውሃ አገልግሎት፣ አፀደ ህጻናት፣ አንደኛና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች፣ ጤና ጣቢያ፣ የእለት ተእለት የህዝብ ገበያ እና ሌሎችም ናቸው። ገሱባ በ6°43'27"N 37°33'24"ኢ መካከል ትገኛለች።
የህዝብ ቁጥር
ገሱባ በደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል ውስጥ ብዙ ህዝብ ተጠጋግተው ከሚኖርባቸው ቦታዎች አንዱ ነው። በ2018 የኢትዮጵያ የማዕከላዊ ስታቲስቲካዊ ኤጀንሲ የህዝብ ቁጥር ትንበያ መሰረት፣ ገሱባ ከተማዋ በድምሩ 13,927 ሕዝብ አላት:: ከእነዚህም መካከል ወንዶች 6,870 እና ሴቶች 7,057 ናቸው።
ሺታ
ታዋቂ ሰዎች
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ኤጊያን ባህር
ኤጊያን ባህር የሜዲትራንያን ባህር አካል ነው።
መደብ:የውሃ አካል መደብ:ግሪክ
1 ሲጎ
1 ሲጎ በስዊድን አፈ ታሪክ የስዊዶች ንጉሥና የሲግቱና ከተማ መሥራች ነበረ። በ1546 ዓ.ም. በኡፕሳላ ኤጲስ ቆጶስ በዮሓንስ ማግኑስ በታተመው የስዊድን ታሪክ መጽሐፍ እንደሚለው፣ ሲጎ ከኡቦ መሞት በኋላ ለ65 ዓመታት (2211-2146 ዓክልበ. ገደማ) እንደ ነገሠ ይባላል። ሲጎ በስዊዶች ላይ እየነገሠ ያህል 1 ኤሪክ ለጎታውያን መሪነት ተመረጠ። ከማግኑስ መጽሐፍ በቀር ምንም ማስረጃ ባለመኖሩ ግን የአሁኑ ታሪክ ሊቃውንት ይህን እንደ እውነት አይቀበሉም።
መደብ:ስዊድን መደብ:አፈ ታሪክ
አልቫሮ ራፋኤል ጎንዛሌዝ
አልቫሮ ራፋኤል ጎንዛሌዝ ሉዌንጎ (ጥቅምት ፲፱ ቀን ፲፱፻፸፯ ዓ.ም. ተወለደ) ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለላዚዮ ክለብ የሚጫወት ሲሆን የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን አባል ነው።
መደብ:ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋቾች
የቱኒዚያ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን
የቱኒዚያ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን ቱንሲያን ወክሎ በእግር ኳስ ይወዳደራል። አስተዳዳሪው አካል የቱኒዚያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ነው።
መደብ:ብሔራዊ የእግር ኳስ ቡድኖች
ዳግማዊ አብደላህ
1 አብዱላህ የመጀመሪያው እንዲሁም አብዱላህ ንጉስ በመባል የሚታወቀው በዮርዳኖስ ውስጥ አብዱላህ የሚባል የመጀመሪያው ንጉስ ነበር። 2 ከኤፕሪል 11 ቀን ጀምሮ እስከተገደለበት ጊዜ ድረስ በ1951 ነግሷል።
ሸኮ
ታዋቂ ሰዎች
ሸኮ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
አብዱላህ ኢ
<>ሁ thumb ለተኛው አብዱላህ ጥር 30 ቀን 1962 ተወለደ ከየካቲት 7 ቀን 1999 ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ ነገሠ።
አብደላህ እንሱር
አብዱላህ ሁለተኛው በአባቱ አብዱላህ ግራ መጋባት የሌለበት የመጀመሪያው በጥር 30, 1966 ተወለደ. ከየካቲት 7 1999 ጀምሮ እስከ ዛሬ ነግሷል.
ቦካ ጁኒየርስ
thumb| ክለብ አትሌቲኮ ቦካ ጁኒየርስ (እስፓንኛ፦ Club Atlético Boca Juniors) በብዌኖስ አይሬስ፣ አርጀንቲና ውስጥ ላ ቦካ በሚባል ሠፈር የሚገኝ እግር ኳስ ክለብ ነው።
ሂፕ ሆፕ
መደብ:ሙዚቃ
ይሆን ቢሆን ዝሆን ይበላ ቢሆን
ይሆን ቢሆን ዝሆን ይበላ ቢሆን የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሆን ቢሆን ዝሆን ይበላ ቢሆን የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
10 March
10 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 1 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
የፍጥሞ ዮሃንስ
ሱየፍጥሞ ዮሃንስ አዳዲስ አጥኝዎች የዮሃንስ ራዕይን ጻፈ ብለው የሚያምኑበት ሰው ነው።
መደብ:ክርስትና መደብ:ትንቢት
ቆቂር
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ሶክ
ታዋቂ ሰዎች
ሶክ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
የአለም ፍፃሜ ጥናት
የአለም ፍፃሜ ጥናት ትንቢትን በመመርኮዝ የሚደረግ ጥናት ነው።
ይሉ አይሉ የት አለ ቅሉ
ይሉ አይሉ የት አለ ቅሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉ አይሉ የት አለ ቅሉ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
የአለም ፍፃሜ ጥናት
በመጽሐፍ ቅዱስ
በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የዚህ አለም ፍፃሜ የሚነኩ ትንቢቶች በተለይ በሚከተሉ መጻሕፍት ውስጥ ሊገኙ ይችላል፦
ከተጠቀሱት ድርጊቶች መሃል በቀደም-ተከተል ታላቁ መከራ፣ አርማጌዶን፣ የሙታን ትንሣኤ፣ ዕለተ ደይንና ዘላለማዊው የእግዚአብሔር መንግሥት ይነበያሉ።
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ መደብ:ክርስትና መደብ:ትንቢት
ይሉሽን በሰማሽ ገበያም ባልወጣሽ
ይሉሽን በሰማሽ ገበያም ባልወጣሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉሽን በሰማሽ ገበያም ባልወጣሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
10 September
10 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ጳጉሜ 5 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ፐሪብሰን
300px|thumb|የፐሪብሰን ሰረኽ በሴት እና ሬ ምልክቶች ሴት ፐሪብሰን ከ3007-2996 ዓክልበ. ግድም የግብጽ የቀድሞ ዘመነ መንግሥት ፈርዖን  ነበረ።  ይህ ማኔቶን እንደሚቆጥረው በ፪ኛው ሥርወ መንግሥት ውስጥ ነው።
275px|thumb|left|ከሁሉ ጥንታዊ የሆነው ግብጽኛ ሙሉ አረፍተ ነገር ሴት ፐሪብሰን በተለይ ከቀድሞ ፈርዖኖች የሚለይበት ነገር አርእስቱ በኸንቲ-አመንቲው እና በሔሩ ስሞች የጀመረው ሳይሆን፣ በሔሩ ጠላት በሌላው ጣኦት ሴት ስም ጀመረ። አንዳንዴም የሬ (የፀሐይ ጣኦት) ምልክት ከዚህ ጋር ይታያል። ፈርዖኖች በፊት ከሔሩ ወገን እየሆኑ፣ በሴት ወገን ላይ ጦር ዘመቻዎች ያድርጉ ነበር።   አሁን ግን የሴት ወገን የወከለው ፈርዖን፣ ሴት ፔሪብሰን፣ ግብጽን እንደ ገዛ ይመስላል።
በተጨማሪ ሌላ የንጉሥ ስም ሔሩ ስኸሚብ ወይም ሔሩ ሰኸሚብ-ፐረንመዓት በሥነ ቅርስ ተገኝቷል፤ በተለይ ይህ ስም በፐሪብሰን መቃብር ውስጥ ተገኝቷል። ለፈርዖን ሰኸሚብ እራሱ ግን መቃብር አይታወቅም፤ ብዙ ሊቃውንት ሁለቱ አንድ እንደ ነበሩ  የሚል መላምት አላቸው። በዚህ አስተሳሰብ ፈርዖን  ሔሩ-ሰኸሚብ-ፐረንመዓት ስያሜውን ቀይሮ ለዘመኑ መጨረሻ ፈርዖን  ሴት-ፐሪብሰን ሆነ። እንዲህ ከሆነ ምናልባት ፈርዖኑ ታማኝነቱን ደግሞ ከሔሩ ወደ ሴት ወገን ቀየረው። ሌሎች ሊቃውንት ግን ሁለቱ የተለያዩ ነገሥታት እንደ ነበሩ ያምናሉ።
ብዙ ጊዜ በሴት ፐሪብሰን ቅርሶች ላይ የ«ሴት-እንስሳ» ወይም አዋልደጌሣ ምልክት በሌላ እጅ ተደምስሷል። ጣኦቶቹ ሴትና ሔሩ በአፈ ታሪክ ጠላቶች እንደ ሆኑ፣ የሴትና የሔሩ ወገኖች ጠላቶች ነበሩ። በዚህ ዘመን ያህል የእርስ በርስ ትግሎች ወይም ጦርነት በግብጽ እንደ ተከሰተ በብዙ ሊቃውንት ይታስባል። በኋላ በአንዳንድ አዲስ ዘመን ነገሥታት ዝርዝሮች ዘንድ፣ በዚህ ፈንታ በግብጽኛ «ኹጀፋ» (ተደመሰሰ) ብቻ ይላል፤ ስለዚህ በጥንታዊው ቅጂ ስሙ በውነት ተደምሰሰ ማለት እንችላለን። አንዳንድ ዘምናዊ ጸሐፊ ግን «ኹጀፋ» የሌላ ፈርዖን ስም እንደሚሆን ይቆጥረዋል። እንዲሁም በመረጃ ጉድለት ምክንያት አያሌ ተቀራኒ አስተሳስቦች ይኖራሉ።
ያም ሆነ ይህ በግብጽኛ መጀመርያው የምናውቀው ሙሉ አረፍተ-ነገር በፐሪብሰን መቃብር ተገኝቷል። «ወርቃማው (ጣኦቱ ሴት) ለልጁ ፐሪብሰን፣ ለላይኛና ታችኛ ግብጽ ንጉስ፣ ሁለቱን ግዛቶች አስረክቧል» ይላል።
ባብዛኛው እንደሚታሠብ፣ የፐሪብሰን ተከታይ ሔሩ-ኻሰኸም ሲሆን እሱ ደግሞ ስሙን ወደ «ሴት-ሔሩ-ኻሰኸምዊ» (2996-2987 ዓክልበ. ግድም) ቀየረው። የሴትና ሔሩ ስያሜዎች አንድላይ የታዩበት ፈርዖን ስም ይህ ብቻ ነበር። «-ዊ» የሚለውም ክፍለ-ቃል «ሁለቱ (አገራት)» ይወክላል፤ ከብሔራዊ ጦርነቱ ቀጥሎ ሁለቱን ወገኖች እንዳዋሐደ ይታስባል። ከርሱም በኋላ የሴት ወገን ስም በፈርዖን አርዕስት ላይ በጥንታዊው መንሥት እንደገና አልታየም ነበር፤ ሰረኾቻቸውም ወደ ሔሩ ስያሜዎች ብቻ ተመለሱ።
መደብ:የቀድሞ ዘመን ፈርዖኖች
ኤንሻኩሻና
ኤንሻኩሻና በሱመራዊ ነገሥታት ዝርዝር ላይ የኡሩክ ንጉሥ ሲሆን ከሐማዚ ንጉሥ ሀዳኒሽ በኋላ በሱመር ላዕላይነቱን ለ60 አመታት ያዘ። በዚህ ዝርዝር ያሉት ቁጥሮች ግን ታማኝ አይደሉም፤ ብዙ ጊዜም በእጥፍ ተረዠሙ። ዘመኑ ምናልባት 2215-2195 ዓክልበ. ግድም እንደ ነበር ይመስላል። ኤንሻኩሻና ሐማዚንና የኪሽን ንጉሥ ኤንቢ-ኢሽታርን አሸነፈ፤ ከዚህ በላይ በኒፑር፣ አካድና አክሻክ ከተሞች ላይ ሥልጣን ያዘ። ልጁ ሉጋል-ኪኒሼ-ዱዱ በኡሩክ የተከተለው ሲሆን፣ ዋና ተወዳዳሪያቸው የላጋሽ ንጉሥ ኤአናቱም ግን ዑርን በመያዝ በላዕላይነት እንዳሸነፈ ይመስላል።
በአንድ ሰነድ ዘንድ የኪሽን ንጉሥ ኤንቢ-እሽታርን ማርኮ ኪሽን አጠፋ፣ የኪሽንና የአክሻክንም ሰዎች እንዳዛወረ ይላል።
መደብ:የሱመር ነገሥታት
አሦር (የሴም ልጅ)
አሦር (ዕብራይስጥ፦אַשּׁוּר /አሹር/) በብሉይ ኪዳን ኦሪት ዘፍጥረት (የዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ) ምዕራፍ 10 መሠረት ከኖኅ ልጆች መካከል የሴም ሁለተኛ ልጅ ነበረ። የጥንታዊ አሦር ሀገርና ሕዝብ አባት መሆኑ ይታመናል።
በዘፍጥረት 10፡11 መሠረት ይህ አሦር ከሰናዖር ወጥቶ «ነነዌን፥ የረሆቦትን ከተማ፥ ካለህን፣ በነነዌና በካለህ መካከልም ሬሴንን ሠራ፤ እርስዋም ታላቂቱ ከተማ ናት።»
አንዳንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ትርጉሞች ግን ከፊተኛው ቁጥር ከ10፡10 በመውሰድ አድራጊው እንደ ናምሩድ ቆጥረውት፣ ናምሩድ እራሱ ወደ አሦር (ወደ ሀገሩ) ወጥቶ እኚህን ከተሞች እንደ ሠራ ይላሉ። ቢሉም፣ «ወደ» የሚል ቃል በእብራይስጡ መጽሐፍ የለም።
በ1ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. የኖረው አይሁዳዊ ታሪክ ጸሐፊ ፍላቭዩስ ዮሴፉስ እንዲህ ብሎ ጻፈ፦ «አሦር በነነዌ ከተማ ኖረ፤ ተገዦቹንም 'አሦራውያንን' ብሎ ሰየማቸው፤ እነርሱም ከሌሎች ይልቅ ዕድለኛ አገር ሆኑ።» (Antiquities, i, vi, 4).
መደብ:የኖህ ልጆች መደብ:አሦር
ሳኦ
ታዋቂ ሰዎች
ሳኦ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ይሉሽን ባልሰማሽ ገበያም ባልወጣሽ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ኤላም (የሴም ልጅ)
ኤላም (עֵילָם) በብሉይ ኪዳን ኦሪት ዘፍጥረት (የዕብራይስጥ መጽሐፍ ቅዱስ) 10፡22 መሠረት ከኖኅ ልጆች መካከል የሴም በኩር ልጅ ነበረ።
«ኤላም» ማለት በብሉይ ኪዳን ደግሞ ጥንታዊት ሀገር ኤላምና ሕዝቧ ያመለከተ ነው። እኚህ ሕዝብ ከኤላም ሴም ኖኅ እንደ ተወለዱ ይታመናል። የአሁኑ ሊቃውንት ኤላምኛ ከሴማዊ ቋንቋዎች መካከል አለመገኘቱ ቢያወቁም፤ በኦሪት ዘፍጥረት አስተያየት የሰው ልጅ ልሳናት ሁሉ በባቢሎን ግንብ ስለ ተደበለቁ የቋንቋ አለመዛመድ ጥያቄ ምንም አያስቸግርም።
የኤላም ንጉሥ ኮሎዶጎምር በአብርሃም ዘመን ጦርነት በከነዓን አገር እንዳዋጀ በዘፍጥረት 14 ይጠቀሳል።
በትንቢተ እሳይያስ (11:11, 21:2, 22:6) እና በትንቢተ ኤርምያስ (25:25) ኤላም ሀገር ትጠቀሳለች። በትንቢተ ኤርምያስ ምዕራፍ 49 መጨረሻ (49፡36-39) በይሁዳ ንጉሥ ሴዴቅያስ መጀመርያ አመት (606 ዓክልበ.) ለነቢዩ ኤርምያስ የመጣው ስለ ኤላም የሆነ የእግዚአብሔር ቃል ይናገራል።
በመጽሐፈ ኩፋሌ 9፡16 መሠረት ከጤግሮስ ወንዝ ምስራቅ በፈርናኬም ጎን ከነሕንደኬ ለኤላም ርስት ዕጣ ደረሰ። በተጨማሪ ኤርትራ (በግዮን ወንዝና በቀይ ባሕር መካከል ያለው) የኤላም ርስት ሆነ።
በተጨማሪም በኩፋሌ. 8፡34 የኤላም ልጅ ሱስን ልጅ ራሱአያ አርፋክስድን እንዳገባች ይላል። ሱስን (ሹሻን) የኤላም ጥንታዊ ዋን ከተማ ስም ነበረ።
መደብ:የኖህ ልጆች
ይሉሽን ባወቅሽ ገበያም ባልወጣሽ
ይሉሽን ባወቅሽ ገበያም ባልወጣሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉሽን ባወቅሽ ገበያም ባልወጣሽ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቅዱስ ኮላፈን
thumb|275x275px|የክርስቶስ ግርዛት, በፍሬድሪክ ኅርሊን ቅዱስ ኮላፈን (በላቲን præputium ወይም prepucium), በክርስቶስ ግርዛት የተገኘ ኮላፈን ነው። በተለያዩ ግዝያት የተለያዩ  በአውሮፓ ውስጥ የሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ተቀምጦ ይገኝ ነበር። ኮላፈኑ የተለያዩ ተአምራትን አድርጓል ተብሎ ይታመናል።
ታሪክ እና ተቀናቃኝ ጥያቄዎች
በአይሁዳዊያን ህግጋት ወይም በብሉይ ኪዳን በተፃፈው መሰረት ሁሉም ወንድ ልጆች በተወለዱ በስምንተኛ ቀናቸው ይገረዛሉ። ይህን የኦሪት/የብሉይ ኪዳን ህግጋት አሁንም በተለያዩ የክርስትና አማኝ አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ በጃኑዋሪ 1 ይከበራል።
ስለኮላፈኑ በመጀመሪያ የተጻፈው በArabic Infancy Gospel ሁለተኛ ምዕራፍ ውስጥ ሲሆን፣ በመጽሃፉ ውስጥም ክርስቶስ በዋሻ ውስጥ በተወለደ በስምንተኛ ቀኑ እንደተገረዘ፣ አንዲት አሮጊት ሴትዮ በወይራ ቅባት ነከራ ሳጥን በእንዳስቀመጠችው እና መድሃኒት ቀማሚ ልጇም ቅባቱን በ300 ዲናር ለማሪያም መቅደላዊት እንደሸጠው ተጽፏል። በዚህ ቅባት ደግሞ እርሷ የእየሱስ ክርስቶስ እግሮችን በፀጉሯ ማጠቧን ይገልጻል።
thumb|የክርቶስ ግርዛት, በPreobrazhenski Monastery, ቡልጋሪያ ኮላፈኑ በመካከለኛ ዘመን ፣ አጼ ቻርላሜን ለጳጳስ ሊዮ ሶስተኛው እንደሰጡ እና ጳጳሱ ኮላፈኑን በወርቅ ሳጥን ውስጥ በChapel of St. Lawrence  በተባለ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ማስቀመጣቸውን Descriptio laternansis Ecclesia ይናገራል።
ማርቲን ካሴሬስ
ሆዜ ማርቲን ካሴሬስ ሲልቫ (መጋቢት ፳፱ ቀን ፲፱፻፸፱ ዓ.ም. ተወለደ) ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋች ነው። ለዩቬንቱስ ክለብ የሚጫወት ሲሆን የኡራጓይ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን አባል ነው።
መደብ:ኡራጓያዊ እግር ኳስ ተጫዋቾች
ረመዳን ዩሱፍ
ረመዳን ዩሱፍ መሀመድ ( የካቲት 12 ቀን 2001 ተወለደ) የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ክለብ ቅዱስ ጊዮርጊስ እና የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በግራ ተከላካይነት የሚጫወት ኢትዮጵያዊ ፕሮፌሽናል እግር ኳስ ተጫዋች ነው።
thumb|right
ያዋን
ያዋን (ዕብራይስጥ፦ יָוָן) በኦሪት ዘፍጥረት 10 መሠረት የያፌት ልጅና ከኖህ 16 ልጅ ልጆች አንዱ ነው።
የተለመደው አስተያየት ፍላቭዩስ ዮሴፉስ እንደሚለው፣ ያዋን የግሪክ ሕዝብ አባት ሆነ።
«ያዋን» ማለት በዕብራይስጥ ደግሞ ለግሪክ አገርና ለግሪኮች ሁሉ ይጠቅማል። የጥንት ምሥራቅ ግሪኮች ወገን «ኢዮኔስ» (ቀድሞ «ያዎኔስ») ወይም ኢዮናውያን የተዛመደ ነው። የግሪክ ሕዝብ ይህን በሚመሳስሉ ስሞች በመካከለኛ ምስራቅና በሕንድ (ሳንስክሪት፦ «ያዋና») ይታወቅ ነበር። በጥንታዊ ግሪኮች ልማድ ደግሞ የኢዮናውያን አባት የአፖሎ ልጅ ኢዮን ይባላል።
ዘፍጥረት 10 ደግሞ የያዋን ልጆች ይዘረዝራል፦
በትንቢተ ዳንኤል 8:21-22 እና 11:2 የያዋን ንጉሥ ሲጠቀስ ይህ ታላቁ እስክንድር ማለት እንደ ሆነ ብዙ ጊዜ ይተረጎማል።
መደብ:የኖህ ልጆች
ሮቤርቶ ሙዞ
ሮቤርቶ ሙዞ (Roberto Mouzo; እ.ኤ.አ. ጥር 8 ቀን 1953 ተወለደ) አርጀንቲናዊ የቀድሞ ፕሮፌሽናል እግር ኳስ ተጫዋች ሲሆን ተከላካይ ሆኖ የተጫወተ። ከቦካ ጁኒየርስ የወጣቶች አካዳሚ ያደገው እና አብዛኛውን የስራ ዘመኑን ለቦካ ጁኒየርስ የተጫወተ ሲሆን ሞኡዞ ከክለቡ ታላላቅ ጣዖታት መካከል አንዱ ተደርጎ ይወሰዳል። 426 ግጥሚያዎችን በማድረግ ለቡድኑ የምንጊዜም ጎልቶ የታየ ተጫዋች ነው። ሞኡዞ በ ጎሎች 6 ዋንጫዎችን ከክለቡ ጋር አሸንፏል።
thumb|right
ሞኡዞ በሱፐር ክላሲኮ 29 ግጥሚያዎች ተጫውቷል (ከክለቡ አፈ ታሪክ ሲልቪዮ ማርዞሊኒ ጋር የተጋራ)። በ 1983 ኮፓ አሜሪካን በመጫወት ለአርጀንቲና ብሔራዊ ቡድን ተሰልፎ ነበር።
ይሉሽን ብትሰሚ ጎንደር ላይ ክረሚ
ይሉሽን ብትሰሚ ጎንደር ላይ ክረሚ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉሽን ብትሰሚ ጎንደር ላይ ክረሚ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሱርሚክ
ታዋቂ ሰዎች
ሱርሚክ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
የኢትዮጵያ ካርታ 1833
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ሠርፀ ድንግል
ዓፄ ሠርጸ ድንግል ( 1542 - መስከረም 27, 1590 ) በዙፋን ስማቸው "መለክ ሰገድ" ኢትዮጵያን ከ1555 - 1590 ዓ.ም. የመሩ ንጉሥ ነበሩ። አባታቸው ዓፄ ሚናስ ሲሆኑ እናታቸው ደግሞ እቴጌ አድማስ ሞገስ ነበሩ። ከግራኝ ወረራ ጀምሮ እስከ ዓፄ ሚናስ ዘመን የቀጠለው አለመረጋጋት በኒህ ንጉሥ ዘመን አንጻራዊ እልባት አግኝቷል። ለዚህ ተጠያቂ የሚሆኑ አራት ጉልህ ክስተቶች፡ ፩) በሰሜን የቱርኮች ወረራ በንጉሡ ወታደራዊ ብቃት በመክሸፉ ፪) በደቡብ የባሬንቱ ኦሮሞዎች  ሐረርን በመውረራቸው የአዳል ግዛት ኃይል በመዳከሙ እና ስለዚህ ምክንያት ከአዳል ጦርነት በማብቃቱ ፫) የቦረና ኦሮሞዎች ወደ ሸዋ የሚያካሂዱትን ዘመቻ ለጊዜው መግታት በመቻሉ፣ ፬) የአገሪቱን ዋና ከተማ ከመካከለኛው ክፍል ወደ  አባይ ምዕራብ በማሻገሩ ነበር ። በአጠቃላይ መልኩ ይህ ንጉስ ከሚናስ የተረከበውን ግዛት አስፍቶና አጠናክሮ ለቀጣዩ መሪ ትቶ አልፈዋል። የንግሱ ባለቤት እቴጌ ማርያም ሰናም ለተከታዮቹ ነገሥታት መነሳትም ሆነ መውደቅ ባበረክተችው አስተዋጽኦ በታሪክ ትታወሳለች።
ቅድመ መለክ ስገድ
በሠርፀ ድንግል የህጻንነት ዘመን የነበረችው አገር ብዙ ውዝግቦችን እምታስተናግድ ነበረች። ከምክንያቶቹ ውስጥ አንደኛው ዓፄ ሚናስ ከፖርቱጋል ካቶሊኮች ጋር አለመስማማቱ ሲሆን ካቶሊኮቹም አንድ ጊዜ ከባህር ንጉስ ይስሐቅ ጋር በማበር ሌላ ጊዜ ባህር ንጉሱ ከቱርኮች ጋር በመተጋገዝ በሚናስ ላይ አመጽና ዘመቻ በመፈጸማቸው ነበር። ሌላው ምክንያት የአዳል ግዛት ኃይሉ እምብዛም ያልተዳከመ ስለነበር በመካከለኛው መንግስት ላይ ጦር የመክፈት ልማዱ አልተገታም ነበር። ሦስተኛው በዘመኑ የአገሪቱ የአስተዳደር ማዕከል የነበረው የሸዋ እና ፈጠገር ክፍሎችን ቦረናዎች መውረር መጀመራችው ነበር። በነዚህ ምክያቶች አገሪቱ  በበጋው ወቅት ጦርነት የሚካሄድባት በክረምት ደግሞ ሰፊ ሰራዊት በመያዝ ከጊዜ ወደጊዜ በሚቀያየሩት ዋና ከተሞች የሚሰፈርባት ነበረች ።
ሠርፀ ድንግል መንገሱ
ዓፄ ሚናስ በ1555 ሲሞቱ ቀጣዩ ንጉስን ለመምረጥ የአገሪቱ መሳፍንቶች በሸዋ ተሰበሰቡ። ምንም እንኳ ሠረፀ ድንግል የሚናስ ታላቁ ልጅ ቢሆንም ብዙ ተቀናቃኞች ነበሩት። ከነዚሁም ውስጥ፣ የዓፄ ልብነ ድንግል እህት የወይዘሮ ሮማነወርቅ ልጅ የነበረው ሐመልማል ዋና ሲሆን ሌሎች እንደ ሐርቦ፣ አቤቶ ፋሲል እና ይስሐቅ ያሉ  ተገዳዳሪዎች ስብሰባው የተወዛገበ እንዲሆን አድርገውት ነበር። የዚህ ስብሰባ ውጤት የ13 ዓመቱ  ሠርፀ ድንግል ንጉስ እንዲሆን ነበር። ሆኖም ሐምልማል ይህን ውጤት ባለመቀበል የጎጃም እና ደምበያ መሳፍንቶችን በማስተባበር በወጣቱ ንጉስ ላይ ዘመቻ ከፍቶ በመጀመሪያ አካባቢ ድል ተቀዳጅቶ ነበር። ይሁንና የቀሳውስቱን እና እንዲሁም እቴጌ ሰብለ ወንጌልን ድጋፍ በማግኘቱ፣ ይህንም ተከትሎ በየጊዜው ቁጥራቸው እየጨመሩ የሄዱ መሳፍንቶችን ከርሱ ጎን በመሰለፋቸው በመጨረሻ ሐመልማልን በጦርነት ለማሸነፍ ቻለ። ጎጃምን ለተሸነፈው ለሐመልማል እንደ ግዛት በመስጠት ሰላም ለማስፈን ቻለ።
የአጎቱ ልጆች ማመጽ
ይህ ከሆነ በኋላ ባህር ንጉስ ይስሃቅ የተባለው ያሁኑ ኤርትራ መሪ በአጼ ሚናስ ዘመን ያመጸ ቢሆንም ልጁ ሲነግስ የልጁን ስልጣን ተቀበለ። ክሁለት አመት በኋል ፋሲል የተባለው  ሌላው ያጎቱ ልጅ አመጽ አስነስተውብታል (ምንም እንኳ ሁቱም ቢሸነፉ)።
የቱርኮች ጦርነት፣ የግንቦች መታነጽ ፣ በአክሱም የአክሊል መድፋት
መልሶም በ1569 ከቱርኮች ጋር ባደረገው ጦርነት ለመጀመሪያ ጊዜ ቱርኮችን አሸነፈ።  ለዚህ መታሰቢያ በእምፍራዝ (ጉዛራ) በ1571 ቤ/መንግስት አሰራ።  ወደ ሰሜንም በመዝለቅ በወገራ እና በአይባ ሌሎች ቤ/መንግስቶችን አሰርቷል። የኪዳነ ምህርት ቤ/ክርስቲያንም እንዲሁ።
ከዚያም ባህር ንጉስ ይስሐቅ በኦቶማን ቱርኮችና በአዳል ሰራዊት ታግዞ አመጽ ማስነሳቱ አልቀረም። በዚህ ጊዜ ንጉሱ ወደ ትግራይ በመዝመት በ1578 ባህረ ነጋሹንና  (በአዲ ቆሮ) አባሪ ኦቶማኑን ኦዝደሚር ፓሻንና የአዳል መሪ የነበረውን ሱልጣን መሃመድ አራተኛ  (በተምቤን) ጦርነት አሸንፎ ገደላቸው። በድባርዋ (የድሮው ኤርትራ ዋና ከተማ) የነበሩት ቱርኮችም ያለምንም ተኩስ እጃቸውን ሰጡ።  በዚያውም  ሰርጸ ድንግል  በአክሱም ስርዓተ ተክሊሉን ፈጸመ (ይህ እንግዲህ ከዘርዓ ያዕቆብ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ መሆኑ ነው)፣ መልአክ ሰገድ የሚለውንም ስም ያገኘው በዚህ ጊዜ ነበር።  ከ10 አመት በሁዋላ፣  በ1588 ኦቶማን ቱርኮች፣ ከተባረሩበት ድባርዋ መልሰው ሊቆጣጠሩ ሲሞክሩ በመሸነፋቸው  አርቂቆ ላይ የነበረውን ግዛታቸውን ሰርጸ ድንግል አፈረሰባቸው። በዚህ ምክንያት የቱርኩ መሪ ፓሻ በወርቅ ያጌጠ ፈረስ እስከ ሳዱላው በመላክ ከንጉሱ ዘንድ ሰላም እንደሚሻ አስታወቀ።
left|thumb|300px|ቱርኮችን በ1569 ድል ካድረጉ በኋላ ለመታሰቢያነት በ[[እምፍራዝ፣ ጎንደር በ1571 ዓፄ ሠርፀ ድንግል የገነቡት የጉዛራ ቤተ መንግስት]]
ሌሎች ዘመቻዎች እና ሰላም
ሰርጸ ድንግል የኖረበት ዘመን ከግራኝ አህመድ ወረራ ጥቂት ዘመን አሳልፎ ስለነበር የህዝቦች ፍልሰት በዚሁ ዘመን ይታይ ነበር። የኦሮሞን ወደ ሰሜን ወረራ ለመጀመሪያ ጊዜ የተጋፈጠ ንጉስ ይሄው ሰርጸ ድንግል ነው። በዚሁ ዘመን የኦሮሞወች ጥንካሬ ከማየሉ የተነሳ ኑር ኢብን ሙጃሂድ የተሰኘውን የግራኝን ምትክ በመግደል ሐረርን ወረው ነበር። ቀጥሎም ወደሰሜን በመዝመት ሰርጸ ድንግል በነገሰ በ10ኛው አመት ዝዋይ ሃይቅ አካባቢ ከንጉሱ ሰራዊት ጋር ተጋጭተው ተሸነፉ። ከዚህ በኋላ ንጉሱ በኦሮሞወች ቡድኖች ላይ በ1578 እና በ1588 ዘምቷል።
በ1580 እና 85 ደግሞ በቤተ እስራኤል (ፈላሾች) ቡድኖች ላይ ዘምቷአል። አገው ላይም በ1581 እና 85፣ ጋምቦ ላይ በ 1590 እናም ሱዳን ውስጥ በሻንቅላ ላይ አድርጓል። እንራያ ደግሞ ሁለት ጊዜ በ 1586 እና 97 ጦርነት በመክፍት ህዝቡን ከነመሪያቸው ክርስቲያን አደርገ። ስለመጨረሻው የ1597 ዓ.ም. ዘመቻው የንጉሱ ዜና-መዋዕል እንዲህ ሲል ያትታል፡
በሞተም ጊዜ ሬማ ደሴት፣ ጣና ሃይቅ፣ መድሃኔ አለም ቤ/ክርስቲያን ተቀበረ።
የሰርጸ ድንግል መንግስት ረጅምና ከመጀመሪያው ጀምሮ ብዙ ጦርነት የበዛበት ቢሆንም  ንጉሱ ለልጁ ያዕቆብ ያስረከበው ግዛት ግን ሰላማዊና ያልተከፋፈለ ታላቅ ሃገር ነበር።
የስልጣን ሽግግር
በጥንቱ ኢትዮጵያ ታሪክ የስልጣን ሽግግር ብዙ ችግር የተሞላበት ነበር። የሰርጸ ድንግል ስርዓትም ከዚህ አላመለጠም። አጼ ሰርጸ ድንግል ከህጋዊ ባለቤታቸው ንግስት ማርያም ሰና ሴት ልጆችን እንጂ ወንድ ልጅ አላገኙም። ሐረግዋ ከተባለች የቤተ እስራኤል (ፈላሻ) ቅምጣቸው ግን ያዕቆብ የሚባል ወንድ ልጅ ነበራቸው።  ይሁንና ልጅ አባቱ በሞተ ጊዜ ገና የ7 አመት ህጻን ነበር። በዚህ ምክንያት የሰርጸ ድንግል ወንድም ልጅ የነበረው ዘድንግል ስልጣን ላይ ይወጣል የሚል ግምት በመላ ሃገሪቱ ተንሰራፍቶ ነበር።  ነገር ግን  ንግስት ማርያም ሰና  ከልጆቻ ባለቤቶች ራስ አትናትዮስ የጎንደር መሪ እና ራስ ክፍለ ዋህድ የትግራይ መሪ ጋር በመሆን ህጻኑን የእንጀራ ልጇን ያዕቆብን በራስ አትናቲዮስ ሞግዚትነት የንጉሰ ነገስትነቱን ስልጣን እንዲወርስ አደረገች።
ዋቢ መጻሕፍት
መደብ: ሠርፀ ድንግል መደብ:የኢትዮጵያ ነገሥታት
ኪኬሮ
thumb|ኪኬሮ
ኪኬሮ (ሮማይስጥ፦ Marcus Tullius Cicero ማርኩስ ቱሊዩስ ኪኬሮ) ከ114 ዓክልበ.-51 ዓክልበ. የኖረ የጥንቱ ሮሜ ባለቅኔና ደራሲ ነበር።
ይሉኝ አይል ውሽማ ዶሮ ሲጮህ ይማለላል
ይሉኝ አይል ውሽማ ዶሮ ሲጮህ ይማለላል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉኝ አይል ውሽማ ዶሮ ሲጮህ ይማለላል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሜኤን ,ሱሪ ,ሙርሲ
ታዋቂ ሰዎች
ሜኤን ,ሱሪ ,ሙርሲ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ረክሬቲቮ ዴ ሁዌልቫ
ረክሬቲቮ ዴ ሁዌልቫ (እስፓንኛ፦ Real Club Recreativo de Huelva, S.A.D.) በሁዌልቫ፣ እስፓንያ የሚገኝ የእግር ኳስ ክለብ ነው። በታኅሣሥ ፲፭ ቀን ፲፰፻፹፪ ዓ.ም. የተመሠረተ ሲሆን በእስፓንያ ውስጥ የመጀመሪያው ክለብ ነው።
ግንቦት ፴
ግንቦት ፴ ቀን፣ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፸ኛው ዕለት ሲሆን፤ የፀደይ (በልግ)ወቅት ፷፭ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ በዘመነ ሉቃስ ፺፮ ዕለታት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፺፭ ቀናት ይቀራሉ።
ልደት
=ዕለተ ሞት=
የኢትዮጵያ ካርታ 1867
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ግንቦት ፴
ልደት
=ዋቢ ምንጮች=
መደብ:ዕለታት
ይሉኝ አይል የኋላውን አያይ
ይሉኝ አይል የኋላውን አያይ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉኝ አይል የኋላውን አያይ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሳሞጤስ
ሳሞጤስ ዲስ በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) መጀመርያ ንጉሥና አባት ነበረ። የያፌት ልጅ ሲሆን ለ157 ዓመት (2420-2263 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ ተብሏል።
አኒዩስ እንዳለው፣ የባቢሎን ታሪክ ጸሓፊ ቤሮሶስ (290 ዓክልበ.) ስለ ኖኅ ልጆች ብዙ ጥንታዊ መዝገቦች አቅርቦ ነበር። በዚህ በኩል፣ በናምሩድ 13ኛው ዓመት ሳሞጤስ ኬልታ ወይም ጋሊያ በተባለው ክፍል ሠፈረ። ይህም ከራይን ወንዝና ከፒረኔስ ተራሮች መካከል ያለው ሁሉ ከነብሪታንያ ደሴቶች ጠቀለለ። አገሩም መጀመርያ ከርሱ ስም «ሳሞጤያ» ይባል ነበር። በዚህ ዘመን ከሳሞጤስ ይልቅ ጥበበኛ ሰው አልነበረም ብሎ ይጨምራል። ለ112 አመት ከነገሠ በኋላ ደግሞ ሕግጋት ለአገሩ አወጣ። ከረጅም ዘመኑ በኋላ ልጁ ማጉስ እንደ ተከተለው ይላል።
በ1520 ዓ.ም. ግድም የጻፈው ጀርመናዊ መምህር ዮሐንስ አቨንቲኑስ እንዳለው የባቢሎን ግንብ በተሠራ ጊዜ ናምሩድ የካም ልጆች መሪ ሲሆን፣ ዲስ ሳሞጤስ ለያፌት ልጆችና ኢስተር (ዮቅጣን) ለሴም ልጆች 3 መሪዎች ነበሩ። በፕሲውዶ-ፊሎ (100 ዓ.ም. ግድም) ሦስቱ መሪዎች ናምሩድ፣ ዮቅጣንና ለያፌት ወገን የሮድኢ ልጅ «ፌኔቅ» ይባላሉ፤ በፔትሩስ ኮመስቶር (1165 ዓ.ም.) ሦስቱ መሪዎች ናምሩድ፣ ዮቅጣንና ለያፌት ወገን «ሱፌኔ» ወይም «ሱስቴኔ» ይባላሉ።
ራፋኤል ሆሊንስሄድ (1569 ዓ.ም.) ይህ የያፌት ልጅ ሳሞጤስ መታወቂያና የሞሳሕ ማንነት (ከኦሪት ዘፍጥረት 10 ታውቆ) አንድላይ እንደ ነበር የሚል ሃልዮ አቀረበ። ዘሬ ግን አብዛኛው መምህሮች የአኒዩስ ጽሑፍ በሙሉ እንደ ሐሣዊ መረጃ ይቆጥሩታል።
ከአኒዩስ በፊት ስለ ሳሞጤስ አንዳንዴ የሚጠቀስ ማስረጃ ጥቂት ብቻ ነው። በ3ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. የጻፈው ግሪክ ጸሐፊ ዲዮገኔስ ላኤርቲዮስ ስለ ድሩዊዶች (የጥንታዊ ኬልቶች አረመኔ ቄሳውንት) ሲተርክ፣ ከክፍሎቻቸው አንዱ «ሰምኖጤስ» እንደተባለ ጽፏል። በ1ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ደግሞ የሮሜ ንጉሥ ዩሊዩስ ቄሣር በመጽሐፉ እንደ ገለጸው፣ ኬልቶቹ (ጋሎቹ) ወላጃቸው አምላኩ «ዲስ ፓተር» (ዲስ አባት) እንደ ነበር ያምኑ ነበር።
መደብ:የፈረንሣይ አፈታሪካዊ ነገሥታት መደብ:የኖህ ልጆች
ሊጉርያ
thumb|300px|ዘመናዊው ክፍላገር በጣልያን
ሊጉርያ ጥንታዊ የጣልያን ክፍላገር ነው። አሁን ዋና ከተማው ጄኖቫ ነው። በጥንት ሊጉራውያን የተባሉት ሕዝቦች በአካባቢው ሲኖሩ ቋንቋቸው ጥንታዊ ሊጉርኛ ይባላል። ስለ ቋንቋው ባህሪ የሚታወቀው ጥቂት ስሞች ብቻ ነው። አሁን ደግሞ ዘመናዊ ሊጉርኛ የሚባል ቋንቋ የሮማንስ ቋንቋዎች ቤተሠብ ቀበሌኛ ነው።
መደብ:የጣልያን ክፍላገራት
ቆፈሌ (ወረዳ)
በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ህዝብ ቆጠራ
{{አቀማመጥ {{ የቦታ መረጃ | ስም         =  {{PAGENAME}} | ሌላ_ስም   = | ካርታ_አገር      = ኢትዮጵያ | ክፍላገር        = |latd=6|latm=40|lats=|latNS=N |longd=39|longm=27|longs=|longEW=E | lat_deg      =6 | lat_min      =40 | north_south  = N  | lon_deg       = 39 | lon_min      =  27 | east_west    = E  | ከፍታ     = | ሕዝብ_ጠቅላላ   = | ስዕል          = | ስዕል_መግለጫ      =  {{PAGENAME}} }}
{{PAGENAME}} በኦሮሚያ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:ኦሮሚያ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
የኢትዮጵያ ካርታ 1867 ሀ
left|900px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ቢምራኦ አምበድካር
ቢምራኦ ራምጂ አምበድካር (እንግሊዝኛ: Bhimrao Ramji Ambedkar) (እ.ኤ.አ. ከ 14 ኤፕሪል 1891 - 6 ዲሴምበር 1956) የሕንድ የሕግ ባለሙያ ፣ የምጣኔ ሀብት ባለሙያ ፣ የፖለቲካ ሰው እና የማኅበራዊ ተሃድሶ ሰው ነበር ፡፡ የዳሊት ቡድሂስት ንቅናቄን በማነሳሳት በማይነኩ ሰዎች (ደሊቶች) ላይ ማህበራዊ አድልዎ እንዳይፈፀም ዘመቻ አካሂዷል ፡፡ በተጨማሪም የሴቶች እና የጉልበት ሰራተኞችን መብቶች ደግ Heል ፡፡ እሱ ነፃ የሕንድ የመጀመሪያ የሕግና ፍትህ ሚኒስትር ፣ የሕንድ የሕገ መንግሥት ንድፍ አውጪ ፣ እንዲሁም የሕንድ ሪፐብሊክ መስራች አባት ነበሩ ፡፡
እ.ኤ.አ. በ 1956 ከ 600,000 ደጋፊዎች ጋር ወደ ቡዲዝም በመቀየር የዳሊትን የጅምላ መለወጥ ጀመረ ፡፡ በህንድ ውስጥ ቡድሂዝም እንደገና እንዲያንሰራራ አደረገ ፡፡ ናቤያና ቡዲስቶች መካከል አምቤድካር እንደ ቦዲስታታቫ እና ማይተሪያ ተደርጎ ይወሰዳል ፡፡
እ.ኤ.አ በ 1990 የህንድ ከፍተኛ የሲቪል ሽልማት የሆነው የባራራት ራትና በድህረ-ገፅ ለአምበድካር ተሰጠ ፡፡ የአምበድካር ውርስ በታዋቂ ባህል ውስጥ በርካታ መታሰቢያዎችን እና ስዕሎችን ያካትታል ፡፡ የአምበድካር እንደ ማህበራዊ-የፖለቲካ ተሃድሶ ውርስ በዘመናዊው ሕንድ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል ፡፡
አምበርካር እ.ኤ.አ. በ 2012 በታሪክ ቲቪ 18 እና በሲኤንኤን አይቢኤን በተካሄደው የሕዝብ አስተያየት “ታላቁ ሕንዳዊ” (The Greatest Indian) ተብሎ ተመርጧል ፡፡
አምበድካር ጃያንቲ (የአምብደካር ልደት) በህንድ ብቻ ሳይሆን በመላው አለም የሚከበረው ኤፕሪል 14 የሚከበረው ዓመታዊ በዓል ነው ፡፡ አምበድካር ጃያንቲ በመላው ሕንድ እንደ ይፋ የሕዝብ በዓል ይከበራል ፡፡  የተባበሩት መንግስታት እ.ኤ.አ. በ 2016 ፣ በ 2017 እና በ 2018 አምበድካር ጃያንቲን አከበሩ ፡፡
የኢትዮጵያ ካርታ 1903
left|900px|thumb| በበለጠ አጉልተው ለማየት ካርታውን ይጫኑ
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
ሜር
ታዋቂ ሰዎች
ሜር የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ሳሮን (አፈታሪካዊ ንጉሥ)
ሳሮን በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) ሦስተኛ ንጉሥ ነበረ። የማጉስ ልጅና ተከታይ ሲሆን ለ61 ዓመት (ምናልባት 2214-2153 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ ተብሏል። ዜና መዋዕሉም እንደሚለው፣ ንጉሥ ሳሮን የሰውን ልጅ ጸባይ ለማሰልጠን ጽሕፈትንም ለማስተምር በጋሊያ ትምህርት ቤቶች መጀመርያ የመሠረተ ነው።
ዲዮዶሮስ ሲኩሉስና ሌሎች የታሪክ ጸሐፍት ስለ ድሩዊዶች (የጥንታዊ ኬልቶች አረመኔ ቄሳውንት) ሲገልጹ፣ ከክፍሎቻቸው አንዱ «ሳሮኒዴስ» እንደተባለ ጽፈዋል። በብሪታንያ ደግሞ ሲገዛ ሳሊስቡሪ ከተማ (ኦልድ ሳሩም ወይም ጥንታዊ ሳሩም) እንዳቆመ አንዳንድ ጸሐፊ አስቧል። እንዲሁም በስቴፋኑስ ፎርካቱሉስ (ፈረንሳዊው ኤትየን ፎርካዴል) ዘንድ ሳሮን ጋሊያን እስከ ጋሮን ወንዝ ድረስ ገዛ፤ በቱሉስ ከተማ አንድ ዩኒቨርሲቴ እንደ መሠረተ የሚል ልማድ አለ። ለግብጽም ንግሥት ኢሲስ ጉብኝት አድርጎ ሲመለስ በጉዞው ላይ በቆሮንቶስ ልሳነ ምድር (ግሪክ አገር) አጋዘን አሳድዶ በሳሮኒክ ወሽመት ሰመጠና ልጁ (ወይም እንደ አኒዩስ ሓረግ በሞት የቀደመው የልጁ ናምኔስ ልጅ) ድሩዊስ ተከተለው።
ይሉኝ አይል ጸሀፊ ከሙሴ ይገድፋል
ይሉኝ አይል ጸሀፊ ከሙሴ ይገድፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉኝ አይል ጸሀፊ ከሙሴ ይገድፋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ሳሮን (አፈታሪካዊ ንጉሥ)
በግሪክ አፈታሪክ ደግሞ ንጉሥ ሳሮን አጋዘን አሳድዶ በሳሮኒክ ወሽመት እንደ ሰመጠ ይታወሳል። በዚህ ትውፊት ግን የትሮይዜና (የፔሎፖኔሶስ ከተማ) ንጉሥ ይባላል።
ይሉኝ አይል ጸሀፊ ከሙሴ ይገድፋል
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሳሮን (አፈታሪካዊ ንጉሥ)
መደብ:የፈረንሣይ አፈታሪካዊ ነገሥታት መደብ:የግሪክ አፈታሪክ
ዝቺዩፋሉ
300px|thumb|ዝቺዩፋሉ።
ዝቺዩፋሉ (ሀንጋርኛ፦ Zichyújfalu) በሀንጋሪ የሚገኝ መንደር ነው። 941 ሰዎች ይኖሩበታል።
መደብ:የሀንጋሪ ከተሞች
አዳዲ ማርያም
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
አዳዲ ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም ( አንፋር ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም) ቤተ ክርስቲያን ከአዲስ አበባ በስተደቡብ ሰባ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ፣ በደቡብ ምዕራብ ሸዋ ሀገረ ስብከት፣ በሌመን ወረዳ ውስጥ የምትገኝ  እንደ ላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት ከወጥ ድንጋይ ተፈልፍላ የተሠራች ጥንታዊ ቤተ ክርስቲያን ናት። ቤተ ክርስቲያኒቱ በመቸ ዓመተ ምህረት እንደተሠራች እርግጠኛ መረጃ የለም። ሆኖም ግን በአጠቃላይ መልኩ በ፲፫ኛው መቶ ክፍለ ዘመን  እንደተመሰረተች  ይታመናል። ይኸውም ከላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ሥራ ፍጻሜ  ቀጥሎ መሆኑ ነው።
ቤተ ክርስቲያኒቱ ከተመሰረተች ጀምሮ እስከ ፲፮ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ለአምልኮ ስታገለገለግል  ቆይታ በኋላ በዚሁ ዘመን በተነሳው ግርግር ምክንያት ቤተ ክርስቲያኗን ለማትረፍ ሲባል በአፈር ተሞልታ በምድር ተቀበረች።  ዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ በ፲፰፻፹፯ ዓ/ም ከተቀበረችበት እስካስወጧት ድረስ ቤተ ክርስቲያኒቱ በተቀበረችበት ተረስታ ቆየች።  በዚህ ምክንያት ቤተ ክርስቲያኒቱ ከውሃና እጽዋት ጉዳት በስተቀር ብዙ ጥፋት ሳይደርስባት አሁን ድረስ ትገኛለች። በ፲፱፻፺ ዓ/ም በስዊዘርላንድ የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ኮሚሽን አማካይነት አሥራ ስምንት  ወራት የወሰደ እደሳ በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ ተካሂዶ በአሁኑ ወቅት  ከ፳፭ እስከ ፴ ሺ  ምዕመናን ፣ ፴፭ሺ ጎብኝዎች (ከኒህ ውስጥ ፯ሺ የውጭ ዜጎች) በየዓመቱ  ታስተናግዳለች።
አዳዲ ደብረ ምሕረት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ሥዕላት የላትም ነገር ግን እንደ ጥንቱ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን አሠራር የተለያዩ ጌጦች ነበራት። ቤተ ክርስቲያኗ ፲፱ ሜትር ተኩል እርዝመት ሲኖራት ፲፮ ሜትር ወርድና ፮ ሜትር ቁመት አላት።  ወደ ቤተ ክርስቲያኒቱ ለመግባት ሦስት አይነት ደረጃዎች አሉ፡- ሁለቱ ለወንዶችና ቀሳውስት ሲያገለግሉ አንዱ ደግሞ ለሴቶች ያገለግላል።  ጣሪያዋ በሳር የተሸፈነ ስለሆነ ከሩቅ ለማየት ያዳግታል፣ ቤተ ክርስቲያኗ ከከባት አለት በመካከል በተሠራ መተላለፊያ የተለየች ሲሆን ከባቢው አለት ውስጥ ተፈልፍለው የተሰሩ ቀዳዶች ለመጸለያና ለመጾሚያ ያገለግላሉ። ዋናዋ ቤተ ክርስቲያን ሁለት ክፍል አላት፡ አንዱ  ለቀሳውስት ሲሆን ሁለተኛው  ድርሳኖችን ይይዛል።  ምዕመናን እና ዘማሪዎች በነዚህ ክፍሎች ዙርያ ባለው በመተላለፊያው ይሰየማሉ።
700px
ማጣቀሻ
መደብ:የኢትዮጵያ ታሪክ መደብ:ሸዋ መደብ:አብያተ ክርስቲያናት
ታራጎና
ታራጎና (እስፓንኛ፦ Tarragona) የእስፓንያ ከተማ ነው።
ታሪክ
ከሮማውያን አስቀድሞ ኢቤራውያን ከጥንት ይሠፍሩበት ነበር። በአንድ አፈ ታሪክ ዘንድ ቶቤል በ2415 ዓክልበ. ስለ በኲሩ «ታራሆ» ስም መሠረተው። ሌላ ተረት ደግሞ እንደሚለው የግብጽ፣ ኩሽና ኢትዮጵያ ፈርዖን ታርሐቃ (700 ዓክልበ. ግድም) በዚህ ዘምቶ ያቆመው ነው። ለነዚህ ታሪኮች ግን ታማኝ መዝገብ የለም። ዊሊያም ስሚስ እንደ ገመተ ከተማው በፊንቄ ሰዎች ተሠርቶ በቋንቋቸው ጣርቆን አሉት። የሮማውያን አለቃ ስኪፒዮ አፍሪካኑስ በ225 ዓክልበ. ዙሪያውን ይዞ በሥፍራው ታራኮ የተባለ ከተማ አሠራ።
መደብ:የእስፓንያ ከተሞች
የኢትዮጵያ ካርታ 1881
መደብ:የኢትዮጵያ ካርታ
11 March
11 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 2 ቀን ማለት ነው።
ሜ -ኤ -ን
ታዋቂ ሰዎች
ሜ -ኤ -ን የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
11 March
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ይሉኝታ ተፈርቶ እስከመቼ ተቆራምቶ
ይሉኝታ ተፈርቶ እስከመቼ ተቆራምቶ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉኝታ ተፈርቶ እስከመቼ ተቆራምቶ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሣህለ ሥላሴ
thumb|right|125px|ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ የሸዋው መስፍን የራስ ወሰን ሰገድ እና የመንዝ ባላባት የአፍቀራ ጎሌ ልጅ የወይዘሮ ዘነበ ወርቅ ልጅ ናቸው። በዘመኑ ኢትዮጵያን አንድ አድርጎ የሚገዛ ምኒልክ የሚባል ንጉሥ ይነግሣል የሚባል ንግርት ስለነበር፣ አባታቸው ምኒልክ ብለዋቸው ነበር። ሣኅለ ሥላሴ ትምህርታቸውን በሰላ ድንጋይ ደብር ሲከታተሉ ከቆዩ በኋላ አባታቸው ራስ ወሰን ሰገድ ቁንዲ ላይ ሰኔ ፩ ቀን ፲፰፻፭ ዓ/ም ላይ ሲያርፉ የሸዋን አልጋ አውርሰዋቸው አለፉ። ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደ ሥላሴ ‘የኢትዮጵያ ታሪክ ፦ ከንግሥተ ሳባ እስከ ታላቁ የአድዋ ድል በሚለው መጽሐፋቸው በገጽ ፷፭ ላይ “የራስ ወሰን ሰገድ የበኩር ልጅ አቤቶ በኩሩ የመርሐቤቴን አበጋዝነት ተሾሞ ይኖር ነበርና በአባቱ አልጋ እንዲቀመጥ ተጠርቶ ጅሩ ሲደርስ የጅሩ ጋላ /ኦሮሞ/ መንገዱን ዘግቶ ስምንት ቀን ሙሉ ስለተዋጋው ሳይመጣ ቢቆይ የወሰንሰገድ መኳንንት ባልጋው ሰው ሳይቀመጥ ብዙ ቀን የቆየ እንደሆነ የጋላ//ኦሮሞ/ ኃይል በርትቶ ሸዋን በጭራሽ የሚያጠፋው ስለመሰላቸው፣ ታናሹን ልጁን አቤቶ ሣህለ ሥላሴን ከቁሮ ገደል /ከሰላድንጋይ/ አምጥተው በተወለደ በ፲፰ ዓመቱ በአባቱ አልጋ አስቀመጡት።” በሚል ትንሽ በተለየ መልክ አስቀምጠውታል።
የንጉሥ ሣህለ ሥላሴ ልጆች
ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ የአራት ወንዶችና የአምስት ሴቶች ልጆች አባት ነበሩ። ከነኚህም፦
ክሮኤሽኛ
thumb|upright=1.25|ክሮኤሽኛ በብዛት የሚነገርበት ምድር ክፍት ቀይ ነው። ክሮኤሽኛ (hrvatski ሕርቫትስኪ) በክሮኤሽያ የሚነገር የስላቪክ ቋንቋዎች ቤተሠብ አባል ነው። የሚጻፈው በላቲን ፊደል ነው።
መደብ:ስላቪክ ቋንቋዎች መደብ:ክሮኤሽያ
ሰማሪዎን
ሰማሪዎን (ዕብራይስጥ፦ /ጽማሪ/) በኦሪት ዘፍጥረት 10 ከከነዓን ልጆች አንዱ ነበረ። በፊንቄ ጠረፍ ላይ ጹሙር (ጹሙሩ) በአሁኑ ሶርያ የተባለው ከተማ ስሙን ከርሱ እንዳገኘው ይባላል።
አለቃ ታዬ እንደ ጻፈው፣ በኩሽ ንጉሥ 1 ሳባ 15ኛ ዓመቱ በግብጽና በሱዳን ላይ ረሃብ ስለ ጸና ከከነዓን ልጆች የሰማሪዎን (ሳምሪ) ተወላጅ ዋቶ እና ነገዱ (ወይጦ) ወደ ኩሽ መንግሥት ገቡ።
መደብ:የኖህ ልጆች መደብ:ከነዓን
የመብቶች እና ዴሞክራሲ ዕድገት ማዕከል
የመብቶች እና ዴሞክራሲ ዕድገት ማዕከል (ካርድ) በኢትዮጵያ የሚገኝ፣ ሐምሌ 17፣ 2011 የተቋቋመ፣ መንግሥታዊ ያልሆነ እና ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅት ነው።
ካናቢስ (መድሃኒት)
thumb ካናቢስ፣ ማሪዋና  በመባልም የሚታወቀው ከሌሎች ስሞች መካከል፣ ከካናቢስ ተክል የመጣ የስነ-ልቦና መድሃኒት ነው። የመካከለኛው ወይም የደቡብ እስያ ተወላጅ የሆነው የካናቢስ ተክል ለመዝናኛ እና ለሥነ-ተዋፅኦ ዓላማዎች እና ለተለያዩ ባህላዊ መድሃኒቶች እንደ መድኃኒትነት ለዘመናት ሲያገለግል ቆይቷል። Tetrahydrocannabinol (THC) የካናቢስ ዋነኛ የስነ-አእምሮ አካል ነው, ይህም በፋብሪካው ውስጥ ከሚገኙት 483 ታዋቂ ውህዶች አንዱ ነው, ቢያንስ 65 ሌሎች ካናቢኖይዶችን ጨምሮ, ለምሳሌ ካናቢዲዮል (ሲቢዲ). ካናቢስ በማጨስ፣ በመተንፈሻነት፣ በምግብ ውስጥ ወይም እንደ ማጭድ መጠቀም ይቻላል።
ካናቢስ የተለያዩ አእምሯዊ እና አካላዊ ተፅእኖዎች ያሉት ሲሆን እነዚህም የደስታ ስሜት፣ የአስተሳሰብ ለውጥ እና የጊዜ ስሜት፣ ትኩረት የመሰብሰብ ችግር፣ የአጭር ጊዜ የማስታወስ ችሎታ ችግር፣ የሰውነት እንቅስቃሴ (ሚዛን እና ጥሩ ሳይኮሞተር ቁጥጥር)፣ መዝናናት እና የምግብ ፍላጎት መጨመር ይገኙበታል። ሲጋራ ሲጨስ በደቂቃዎች ውስጥ የተፅዕኖ መጀመሩ ይሰማል፣ ነገር ግን ሲበላ እስከ 90 ደቂቃ ሊወስድ ይችላል። በተጠቀመው መጠን ላይ በመመርኮዝ ውጤቱ ከሁለት እስከ ስድስት ሰአታት ይቆያል. ከፍተኛ መጠን በሚወስዱበት ጊዜ፣ የአዕምሮ ውጤቶቹ ጭንቀትን፣ ማታለልን (የማጣቀሻ ሃሳቦችን ጨምሮ)፣ ቅዠት፣ ፍርሃት፣ ፓራኖያ እና ሳይኮሲስ ሊያካትት ይችላል። በካናቢስ አጠቃቀም እና በሳይኮሲስ ስጋት መካከል ጠንካራ ግንኙነት አለ, ምንም እንኳን የምክንያት አቅጣጫው ክርክር ቢሆንም. አካላዊ ተፅእኖዎች የልብ ምት መጨመር፣ የመተንፈስ ችግር፣ ማቅለሽለሽ እና እናቶቻቸው በእርግዝና ወቅት ካናቢስ በሚጠቀሙ ህጻናት ላይ የባህሪ ችግርን ያጠቃልላል። የአጭር ጊዜ የጎንዮሽ ጉዳቶች የአፍ መድረቅ እና ቀይ አይኖችም ሊያካትት ይችላል። የረዥም ጊዜ የጎንዮሽ ጉዳቶች ሱስን፣ በጉርምስና ዕድሜ ላይ እያሉ አዘውትረው መጠቀም በጀመሩ ሰዎች ላይ የአእምሮ ችሎታ መቀነስ፣ ሥር የሰደደ ሳል፣ ለአተነፋፈስ ኢንፌክሽን ተጋላጭነት እና ካናቢኖይድ ሃይፐርሜሲስ ሲንድሮም ሊያካትት ይችላል።
ካናቢስ በአብዛኛው ለመዝናኛ ወይም ለመድኃኒትነት ጥቅም ላይ ይውላል፣ ምንም እንኳን ለመንፈሳዊ ዓላማዎችም ጥቅም ላይ ሊውል ይችላል። እ.ኤ.አ. በ 2013 ከ128 እስከ 232 ሚሊዮን የሚሆኑ ሰዎች ካናቢስን ተጠቅመዋል (ከ15 እስከ 65 ዓመት ባለው የዕድሜ ክልል ውስጥ ካሉት የዓለም ሕዝብ ከ2.7 እስከ 4.9%)። በአለም ላይ በብዛት ጥቅም ላይ የሚውለው ህገ-ወጥ መድሃኒት ሲሆን በዛምቢያ፣ ዩናይትድ ስቴትስ፣ ካናዳ እና ናይጄሪያ ውስጥ በአዋቂዎች ዘንድ ከፍተኛ ጥቅም ላይ ይውላል። ከ1970ዎቹ ጀምሮ የሕገ-ወጥ ካናቢስ አቅም ጨምሯል፣ የ THC ደረጃዎች እየጨመረ እና የCBD ደረጃዎች እየቀነሱ መጥተዋል። thumb የካናቢስ ተክሎች ቢያንስ ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ 3 ኛው ሺህ ዓመት ጀምሮ ይበቅላሉ, መረጃዎች እንደሚያመለክቱት ቢያንስ ከ 2,500 ዓመታት በፊት በኤሺያ ፓሚር ተራሮች ውስጥ ለሥነ-ልቦናዊ ተፅእኖዎች ሲጨስ ነበር. ከ 14 ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ካናቢስ በህጋዊ እገዳዎች ተጥሏል. ካናቢስ መያዝ፣ መጠቀም እና ማልማት በአብዛኛዎቹ አገሮች ከ20ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ሕገ-ወጥ ነው። እ.ኤ.አ. በ2013 ኡራጓይ የካናቢስ መዝናኛን ህጋዊ ያደረገች የመጀመሪያዋ ሀገር ሆናለች። ይህን ለማድረግ ሌሎች አገሮች ካናዳ፣ ጆርጂያ፣ ማልታ፣ ሜክሲኮ፣ ደቡብ አፍሪካ እና ታይላንድ ናቸው። በዩኤስ ውስጥ፣ መድኃኒቱ በፌዴራል ሕገወጥ ቢሆንም፣ የካናቢስ መዝናኛን መጠቀም በ23 ግዛቶች፣ 3 ግዛቶች እና በዲስትሪክት ኦፍ ኮሎምቢያ ህጋዊ ነው። በአውስትራሊያ ህጋዊ የሆነው በአውስትራሊያ ዋና ከተማ ግዛት ውስጥ ብቻ ነው። ጥቅሞችthumb| ካናቢስ ሳቲቫ ከቪየና ዳዮስኩራይድስ ፣ c. 512 ዓ.ምየህክምና ጥቅሞች
የሕክምና ካናቢስ፣ ወይም የሕክምና ማሪዋና፣ በሽታን ለማከም ወይም ምልክቶችን ለማሻሻል ካናቢስ መጠቀምን ያመለክታል። ሆኖም፣ አንድም የተስማማበት ፍቺ የለም (ለምሳሌ፣ ከካናቢስ የተገኙ ካናቢኖይድስ እና ሰው ሠራሽ ካናቢኖይዶች እንዲሁ ጥቅም ላይ ይውላሉ)።[3][4][5] ካናቢስ እንደ መድሃኒት የሚደረገው ጥብቅ ሳይንሳዊ ጥናት በምርት ገደቦች እና በብዙ መንግስታት ህገ-ወጥ መድሃኒት ተብሎ በመፈረጁ ተስተጓጉሏል።[6] ካናቢስ በኬሞቴራፒ ወቅት ማቅለሽለሽ እና ማስታወክን ለመቀነስ፣ ኤችአይቪ/ኤድስ ያለባቸውን ሰዎች የምግብ ፍላጎት ለማሻሻል ወይም ሥር የሰደደ ሕመም እና የጡንቻ መወጠርን ለማከም ጥቅም ላይ ሊውል እንደሚችል የሚጠቁሙ ውሱን መረጃዎች አሉ። ስለ ደህንነት ወይም ውጤታማነት ድምዳሜ ላይ ለመድረስ ለሌሎች የሕክምና መተግበሪያዎች ጥቅም ላይ የሚውለው ማስረጃ በቂ አይደለም።[7][8][9] በኬሞቴራፒ በሚያስከትለው ማቅለሽለሽ እና ማስታወክ፣ በኒውሮፓቲ ሕመም እና በብዙ ስክለሮሲስ ሕክምና ውስጥ ካናቢስ ወይም ተዋጽኦዎችን መጠቀምን የሚደግፉ ማስረጃዎች አሉ። ለኤድስ አባካኝ ሲንድረም፣ ለሚጥል በሽታ፣ ለሩማቶይድ አርትራይተስ እና ለግላኮማ ጥቅም ላይ መዋሉን ዝቅተኛ ማስረጃዎች ይደግፋሉ።[10]
እስካሁን ድረስ የካናቢስ የሕክምና አጠቃቀም ህጋዊ የሆነው ካናዳ፣ [11] ቤልጂየም፣ አውስትራሊያ፣ ኔዘርላንድስ፣ ኒውዚላንድ፣ [12][13] ስፔን እና ብዙ የአሜሪካ ግዛቶችን ጨምሮ በተወሰኑ ግዛቶች ብቻ ነው። ይህ አጠቃቀም ባጠቃላይ የሐኪም ማዘዣ ያስፈልገዋል፣ እና ስርጭቱ ብዙውን ጊዜ የሚካሄደው በአካባቢ ህጎች በተገለጸው ማዕቀፍ ነው።[10]
እንደ ዲኤኤ ዋና የአስተዳደር ህግ ዳኛ ፍራንሲስ ያንግ “ካናቢስ በሰው ዘንድ ከሚታወቁት በጣም ደህንነቱ የተጠበቀ የቲራፔቲክ ንቁ ንጥረ ነገሮች አንዱ ነው። 15] የካናቢስ ፍጆታ ሁለቱም ሳይኮአክቲቭ እና ፊዚዮሎጂያዊ ተፅእኖዎች አሉት።[16] "በድንጋይ የተወረወረ" ልምድ በስፋት ሊለያይ ይችላል (ከሌሎች ነገሮች በተጨማሪ) በተጠቃሚው የካናቢስ ቀደምት ልምድ እና ጥቅም ላይ የዋለው የካናቢስ አይነት። 18]: p104  በአመለካከት እና በስሜት ላይ ካለው ተጨባጭ ለውጥ በተጨማሪ በጣም የተለመዱት የአጭር ጊዜ የአካል እና የነርቭ ውጤቶች የልብ ምት መጨመር፣ የምግብ ፍላጎት መጨመር፣ የአጭር ጊዜ እና የስራ ማህደረ ትውስታ መጓደል እና የስነ-አእምሮ ሞተር ቅንጅት ያካትታሉ።[19][20] ]
የካናቢስ አጠቃቀም ተጨማሪ የሚፈለጉ ውጤቶች ዘና ለማለት፣ አጠቃላይ የንቃተ ህሊና ለውጥ፣ የስሜት ግንዛቤን መጨመር፣ የሊቢዶአቸውን መጨመር [21] እና የጊዜ እና የቦታ ግንዛቤን ማዛባት ያካትታሉ። ከፍ ባለ መጠን፣ ተፅዕኖዎች የተለወጠ የሰውነት ምስል፣ የመስማት እና/ወይም የእይታ ቅዠቶች፣ pseudohallucinations እና ataxia ከ polysynaptic reflexes የተመረጠ እክል ሊያካትት ይችላል። ] እና ከስር መሰረዝ.[24]
መንፈሳዊ
ዩቬንቱስ እግር ኳስ ክለብ
ዩቬንቱስ እግር ኳስ ክለብ (ጣልያንኛ፦ Juventus Football Club S.p.A.) በቶሪኖ፣ ኢጣልያ የሚገኝ እግር ኳስ ክለብ ነው።
መደብ:የጣልያን እግር ኳስ ክለቦች
1 ስልማናሶር
1 ስልማናሶር (አሦርኛ፦ ሹልማኑ-አሻረዱ) ከ1278 እስከ 1249 ዓክልበ. ድረስ ግድም የአሦር ንጉሥ ነበረ። «ስልማናሶር» የሚለው አጻጻፍ በኋላ ዘመን ከብሉይ ኪዳን ስለሚታወቀው ሞክሼ 5 ስልማናሶር ነው።
ካናቢስ (መድሃኒት)
ዋና መጣጥፍ: ካናቢስ ኢንቲዮጂን አጠቃቀም
1 ስልማናሶር
ለዘመኑ 30 የሊሙ ዓመት ስሞች ሁላቸው ከሰነዶች ታውቀዋል።
ካናቢስ (መድሃኒት)
ካናቢስ በበርካታ ሃይማኖቶች ውስጥ የተቀደሰ ደረጃን ይይዛል እና እንደ entheogen - በሃይማኖታዊ ፣ ሻማኒክ ወይም መንፈሳዊ አውዶች ውስጥ ጥቅም ላይ የዋለ ኬሚካላዊ ንጥረ ነገር [25] - በህንድ ንዑስ አህጉር ከቬዲክ ዘመን ጀምሮ አገልግሏል። በህንድ ክፍለ አህጉር ውስጥ የካናቢስ ቅዱስ ሁኔታን በተመለከተ በጣም የታወቁት ሪፖርቶች በ1400 ዓክልበ. አካባቢ እንደተፃፈ ከሚገመተው ከአታርቫ ቬዳ የመጡ ናቸው።[26] የሂንዱ አምላክ ሺቫ እንደ ካናቢስ ተጠቃሚ ተገልጿል፣ “የባንግ ጌታ።[27]፡ p19
1 ስልማናሶር
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ካናቢስ (መድሃኒት)
በዘመናዊው ባህል የካናቢስ መንፈሳዊ አጠቃቀም በራስተፈሪ እንቅስቃሴ ደቀመዛሙርት በካናቢስ እንደ ቅዱስ ቁርባን እና ለማሰላሰል አጋዥ በሆነ መንገድ ተሰራጭቷል።[26] መደብ:የመድኃኒት እጽዋት
ይሉኝታ የራስ አሊን ቤት ፈታ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
Non-governmental organization
መንግሥታዊ ያልሆነ ድርጅት (መያድ) የሚባለው ከመንግሥት ነጻ ሆኖ የተቋቋመ ድርጅት ነው። መያዶች ብዙ ጊዜ ለትርፍ ያልተቋቋሙ እና ለሰብዓዊ እርዳታ ወይም ማኅበራዊ ሳይንስ ጉዳይ የሚሠሩ ናቸው። ማኅበራት፣ ክበቦች እና የመሳሰሉት በዚህ ውስጥ ይካተታሉ።
አላባማ
thumb|300px|አላባማ አላባማ ከአሜሪካ ክፍላገራት አንዱ ነው። ዋና ከተማው ሞንትጎመሪ /መንትገምሪ/ ነው።
መደብ:የአሜሪካ ክፍላገራት
ሰቪያ እግር ኳስ ክለብ
ሰቪያ እግር ኳስ ክለብ (እስፓንኛ፦ Sevilla Fútbol Club, S.A.D.) በሰቪያ፣ እስፓንያ የሚገኝ እግር ኳስ ክለብ ነው።
መደብ:የእስፓንያ እግር ኳስ ክለቦች
ባርሴሎና እግር ኳስ ክለብ
ባርሴሎና እግር ኳስ ክለብ (ካታላንኛ፦ Futbol Club Barcelona) በባርሴሎና፣ እስፓንያ የሚገኝ እግር ኳስ ክለብ ነው።
መደብ:የእስፓንያ እግር ኳስ ክለቦች ባርስሎና በእስፔይን ካታሉንያ የሚገኝ የአለም አቀፍ እግር ኳስ ክለብ ስሆን በአለም ውስጥ ባሉት ከፍተኛ ልጌች ከሚገኙ ክለቦች ብዙዋንጫ በማሸነፍ የመጀመሪያውን ቦታ ይይዛል:: ሙሉ ስም:- ፉትቦል ክለብ ባርሴሎና ቅፅል ስም:- ባርሳ ወይም ብሉግራና የተመሰረተው:- 29 ህዳር እንደ አውሮጳውያን አቆጣጠር 1899, ከ 120 አመት በፊት ነበር ሲመሰረት ፉትቦል ክለብ ባርሴሎና ተብሎ ተጠራ የስታዲየሙ ስም:- ካምፕ ኑ ወይም ኑ ካምፕ የስታዲየም የተመልካች ብዛት :- 99, 354 በመያዝ ከአውሮፓ ክለቦች በቀዳሚነት ተቀምጧል የአሁኑ የክለቡ ፕሬዝዳንት :- ጆሴ ማሪያ ባርቶሚዮ የአሁኑ የክለብ አሰልጣኝ :- ኪኬ ሴቲን የሚገኝበት ሊግ:- ስፔን ውስጥ ሲሆን ላሊጋ ይባላል 1899 ሲመሰረት በ ሲዊስ, ስፖኒሽ,እንግሊዝ እና በካታላን ተጨዋቾች መሪ ጁሃን ጋምፐር ነው የክለቡ የአርማ ስም የመጣው በካታላን ባህል ሲሆን " mes que unclub" ከ ክለብ በላይ ነው ይሉታል የባርሴሎና አጠቃላይ ተጨዋቾች 12 ባላንዶር በመብላት ባርሴሎና ከአለም ቀዳሚ ክለብ ያደርገዋል ባርሴሎና ሲመሰረት የክለብ የመጀመሪያ ፕሬዚዳንት ዋልተር ዊልድ( 1889-1901 ይባላል ሊዊስ ስዋሬዝ የመጀመሪያው ባላንዶር ያነሳ የክለቡ ተጨዋቾች ነው፡፡ በ 1979 ክለብ ላሜሲያን አካዳሚን ከ አነድ የገበሬ ቤት ገዛ ከዚያም ብኃላ ከአካዳሚው አሪፍ አሪፍ ተጨዋቾችን አፍርቶል ለምሳሌ:- ሜሲ: ዣቪ: ኢኒዬስታ ሰኔ 1982 ዲያጎ ማራዶና በአለም የሪከርድ ዋጋ በ5 ሚሊዮን ዩሮ ከ ቦካ ጁኒየርስ ወደ ባርሴሎና ተዘዋወረ፡፡ ዩሀን ክራይፍ የባርሴሎናን የአጨዋወት መንገድ( ቲኪታካ) ያመጣ ነው፡፡ ባርሴሎና ያሳካቸው ድሎች ላሊጋ:-  26 የስፔን የንጉስ ዋንጫ:- 30 የስፔን የአሸናፊዎች አሸናፊ ዋንጫ:-  13 ኮፓ ኢቫ ዱዋርቲ:-  3 ኮፓ ዲ ላሊጋ:- 2 ቻምፒዮንስ ሊግ:-  5 ዩኤፍኤ ካፕ ዊነርስ ካፕ:- 4 የአውሮፓ ሱፐር ካፕ:- 5 የአለም የክለቦች ዋንጫ :- 3 ኢንተር ሲቲስ ፌር ካፕ:- 3 በድምሩ 94 ዋንጫወችን አሳክቷል በዚህም ከአውሮፓ ቀዳሚ ያደርገዋል ፡፡ ሊዮኔል ሜሲ ብቻውን 6 ባላንዶር አንስቷል ከአውሮፓ ብዙ ዋንጫዎችን ያነሱ ክለቦች 1. ባርሴሎና 94 2. ሪ.ማድሪድ 92 3. ባየርን ሙኒክ  74 4. ዩቬንቱስ  68 5. ማን.ዩናይትድ 66
ማኦ
ታዋቂ ሰዎች
ማኦ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
ይሉኝታና መጠቀም ባንድነት አይገኙም
ይሉኝታና መጠቀም ባንድነት አይገኙም የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይሉኝታና መጠቀም ባንድነት አይገኙም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቢግ ማክ
thumb ቢግ ማክ የሃምበርገር ዓይነት ሲሆን በፈጣን ምግብ ቤቱ ማክዶናልድስ የሚሸጥ ነው። ሃምበርገሩ ለመጀመሪያ ጊዜ የተፈጠረው በ1960 ዓ.ም. በአሜሪካዊው ጅም ዴልጋቲ ነበር። ሁለት የተፈጨ የበሬ ስጋ ክቦችን፣ ሰላጣ ቅጠል፣ ዓይብ፣ ሽንኩርት፣ ፒክልስ እና ሶስት የሰሊጥ ጠፍጣፋ ዳቦዎችን ከማዋዣ የቢግ ማክ ሶስ (መረቅ) ጋር ይይዛል።
መደብ :የዩናይትድ ስቴትስ ምግቦች መደብ :ፈጣን ምግብ መደብ :ሃምበርገር
ቀዳማዊ ምኒልክ
ቀዳማዊ ምኒልክ የኢትዮጵያ የመጀመሪያው ሰሎሞናዊ ንጉሥ ናቸው ተብሎ ይታመናል።
ደግሞ ይዩ
ታሪኩን ለመረዳት ከጌታችን ልደት በፊት በእስራኤል ላይ ነግሦ የነበረውን የንጉሥ ዳዊት ልጅ የሆነውን የጠቢቡ ሰሎሞንን ታሪክ እና በኢትዮጵያ/በአቢሲኒያ የነገሠችውን የንግሥተ ሳባን ታሪክ ማየት ግድ ይለናል። እንድሁም ታራኩ ከታቦተ ፅዮን አመጣጥ ጋር ቀጥተኛ የሆነ ግንኙነት ያለው ሲሆን በመጽሐፈ ነገሥት ቀዳማዊ ምዕራፍ 10 ላይ እና በሌሎች አዋልድ መጻሕፍት ላይ ተፅፎ እናገኜዋለን።
ጌታችን በማቴዎስ ወንጌል ምዕራፍ 12:42 ላይ "ንግሥተ ዓዜብ በፍርድ ቀን ከዚህ ትውልድ ጋር ተነሥታ ትፈርድበታለች፤ የሰሎሞንን ጥበብ ለመስማት ከምድር ዳር መጥታለችና" በማለት የጠቀሳት ንግሥተ ማክዳ ወይም ንግስተ ሳባ በወቅቱ የኢትዮጵያን/የአቢሲኒያን ሕዝብ የምታስተዳድር ንግሥት ነበረች፡፡ እንድሁም በጊዜው በእስራኤል ላይ ነግሦ የነበረውን የሰሎሞንን መንፈሳዊ ጥበብ በነጋደዎች በኩል ትሰማ ነበር። ዕለት ዕለትም የሰማችውን የሰሎሞንን ጥበብ እና ዝና ለማየት ትጓጓ ነበር፡፡ በዚህም የተነሣ የሰሎሞንን ጥበብ በአካል ታይ ዘንድ፣ በእንቆቅልሽ ትፈትነው ዘንድ፣የሁለቱን አገራት ግንኙነት ታጠናክር ዘንድ በማሰብ ታምሪን በተባለ ነጋደ መሪነት ወደ ኢየሩሳሌም ተጓዘች፡፡ (መጽሐፈ ነገሥት ቀዳማዊ 10:1፤) ያለ አንዳች መሰናክልም ተጉዛ ኢየሩሳሌም ደረሰች፡፡ ለታቦተ ጽዮን ክብርና ለንጉሥ ሰሎሞንም ገጸ በረከት አቀረበች፡፡ ንጉሥ ሰሎሞንም እርሷንና ተከታዮቿን በጥሩ መስተንግዶ ተቀበላቸው፡፡ ንግሥት ሳባም የቤተ መንግሥቱን ሥርዓት ሥጋዊና መንፈሳዊ ጥበቡንም ሁሉ አስተዋለች። የጠየቀችውን እንቆቅልሽ ሁሉ ፈታላት፤ ሊፈታላት ያልቻለውና ከንጉሡ የተሰወረ ነገርም አልነበረም።" ንጉሡንም አለችው፦ "ስለ ነገርህና ስለ ጥበብህ በአገሬ ሳለሁ የሰማሁት ዝና እውነት ነው። እኔም መጥቼ በዓይኔ እስካይ ድረስ የነገሩኝን አላመንሁም ነበር፤ እነሆም፥ እኩሌታውን እንኳን አልነገሩኝም ነበር፤ ጥበብህና ሥራህ ከሰማሁት ዝና ይበልጣል።" አለችው። 1ኛ ነገሥት 10፥6-7
ለእስራኤላውያን ብዙ ተአምራትን ያደረገች ይህችም ፅላት ለ3000 ዓመታት ያህል እስከዛሬ ድረስ በኢትዮጵያ በአክሱም ፅዮን ማርያም ትገኛለች፡፡
ታሪኩን ወደ ዋናው ርዕሳችን (ቤተ እስራኤላውያን) ስናመጣው እንድህ ነው። የመጀመሪዎቹ ቤተ እስራኤላዊያን ከእየሱስ ክርስቶስ ልደት በፊት ከንጉሥ ሠሎሞንና ከንግሥት ሳባ ልጅ (ከቀዳማዊ ምንልክ) ጋር ወደ ኢትዮጵያ የገቡ የእስራኤል የሹማምንቶች የበኩር ልጆች ናቸው። በጊዜው የሰፈሩትም በኤርትራ፣በአክሱም ትግራይ አካባቢዎች ይኖሩ የነበረ ሲሆን፤በኢትዮጵያ የክርሥትና ሃይማኖት የሀገሪቱ ብሔራዊ ሀይማኖት ሁኖ በታወጀበት ወቅት፣ የክርስትናን ሃይማኖትን አንቀበልም በማለታቸው ምክንያት ከአክሱም ተባረው በወገራ፣ ደምቢያ፣ ጭልጋ፣ ጣና ሀይቅ ዳር፣ እና በሰሜኑ ተራራማ ቦታዎች ሰፍረዋል። በህገ ኦሪት የሚመራ የራሳቸውን ስርወ መንግስትም አቋቁመዋል።
የሪፐብሊካን ጠባቂ
የሪፐብሊካን ዘበኛ በኢትዮጵያ መከላከያ ሚኒስቴር ውስጥ የሚገኝ የኢትዮጵያ ፌዴራል ህግ አስከባሪ ኤጀንሲ ሲሆን ከፍተኛ የካቢኔ አባላትን መንግስት እና ከፍተኛ ወታደራዊ ባለስልጣናትን በሀገሪቱ ውስጥ ጥበቃ በማድረግ ላይ ያተኮረ ነው። የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር፣ ቀዳማዊት እመቤት፣ ፕሬዝዳንት፣ ሚኒስትሮች እና ጄኔራሎች እና የሀገሪቱ ከፍተኛ የፌደራል ከፍተኛ የስራ ኃላፊዎችን ይጠብቃል። የሪፐብሊካኑ ዘበኛ ለ 2019 140 ሚሊዮን ብር በጀት ነበረው ። ጥበቃው ከፍተኛ ባለስልጣናትን ከመጠበቅ በተጨማሪ ለከፍተኛ አደጋ ተጋላጭ ለሆኑ ቦታዎች ጥበቃ ያደርጋል እና ሌሎች ኤጀንሲዎች እርዳታ በሚፈልጉበት ጊዜ የሁከት ፖሊስ አላቸው ። ከፍተኛ ስጋት በሚፈጠርባቸው ቦታዎች እና ጊዜያት ከሚታየው ጥበቃ ተልእኳቸው ውጭ ልዩ ስራዎችን ያካሂዳሉ።
ኃይላት
በመተዳደሪያ ደንብ ቁጥር 426-2018 "የጠባቂው አካል የሚከተሉትን ስልጣኖች እና ተግባሮች ይኖሩታል፡ የአሰራር ሂደቶችን እና ደረጃዎችን አዘጋጅቶ ማቅረብ እና በጠቅላይ ሚኒስትሩ ሲፀድቅ ተግባራዊ ማድረግ፣ አዘጋጅቶ ለጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ማቅረብ ከ የሰው ሃይል ቅጥር፣ ስልጠና፣ ወቅታዊ ግምገማ፣ ሽግግር እና ማባረር እና ሲፀድቅ ተግባራዊ ማድረግ፣ ከሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እና ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመቀናጀት ተገቢውን የሰው ሃይል በመመልመል፣ በማሰልጠን፣ በመቅጠር እና በማሰማራት በቁሳቁስ፣ በተሽከርካሪዎች፣ በመሳሪያዎች እና ተገቢ ቴክኖሎጂዎችን በማስታጠቅ እራሱን በማስታጠቅ እና በመተግበር ላይ ይገኛል። ዓለም አቀፍ ደረጃዎችን ማክበር እና ለተልዕኮው አፈጻጸም አስፈላጊ የሆነው፣ የዚህ አንቀጽ ንዑስ አንቀጽ (4) እንደተጠበቀ ሆኖ፣ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ከሌሎች አካላት ተገቢውን ጊዜያዊ ድጋፍ መጠየቅና ማግኘት፣ የጠቅላይ ሚኒስትሩን እና የቤተሰባቸውን አባላት ደህንነት ማረጋገጥ፣ የዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀጽ (6) እንደተጠበቀ ሆኖ የአገር ርዕሰ መስተዳድርና ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና ቤተሰባቸው አባላት ጥበቃው ለተሰናባቹ ጠቅላይ ሚኒስትሮች እና ቤተሰባቸው፣ ተሰናባቹ ርዕሰ መስተዳድር እና ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር እና ቤተሰቦቻቸው፣ እና በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ማዕረግ የተሾሙትን አይጨምርም። ለሚጎበኙ የውጭ አገር ርዕሰ መስተዳድሮች፣ የዓለም አቀፍ ድርጅቶች ኃላፊዎች እና እንደዚህ ዓይነት ደረጃ ያላቸው ግለሰቦች ጥበቃ ማድረግ; የክብር ጎመን አገልግሎት መስጠት; ጥናቶችን በማዘጋጀት ለጠቅላይ ሚኒስትሩ አስፈላጊ መዋቅር እና ለተልዕኮ ስኬት የሚረዱ ክፍሎችን እና ከፀደቀ በኋላ ተግባራዊ ያደርጋሉ ። የክልሎች እና መንግስታትን ደህንነት ለማረጋገጥ አስፈላጊ እርምጃዎችን መውሰድ; የራሱ ንብረት፣ ውል መግባት፣ መክሰስ እና በራሱ ስም መከሰስ; ዓላማውን ለማሳካት የሚረዱ ሌሎች ተያያዥ ተግባራትን ያከናውናል ።
ስልጠና
የሪፐብሊካን ጠባቂዎች የሰለጠኑት በብሔራዊ መረጃ እና ደህንነት ኮሌጅ ውስጥ በNISS ቁጥጥር እና ትምህርት ስር ነው። የሪፐብሊካኑ ዘበኛ ፕሮፌሰር ደ ዋል እንደሚሉት በኢሚሬትስ የሰለጠኑ ናቸው። በመጀመሪያ ከውጪ ለ6 ወራት የሰለጠኑ ሲሆን ከጊዜ በኋላ ግን ምንም አይነት ስልጠና አልወሰዱም።
የጦር መሳሪያዎች
የሪፐብሊካን ጠባቂዎች ብዙ ጠመንጃዎችን እና ሽጉጦችን ከጥቃት ጠመንጃዎች ጋር ይጠቀማሉ. እነዚህም የሲኤስአር 338 ተኳሽ ጠመንጃ፣ የአሳራ ጠመንጃ CAR 816 ካርቢን፣ CAR 817DMR፣ እንዲሁም የእስራኤልን TAR-21 ይጠቀማሉ። እነዚህ መሳሪያዎች እስራኤልን ጨምሮ ከበርካታ አገሮች የመጡ ናቸው።
የድርጅት መዋቅር
የሪፐብሊካን ጠባቂ አራት ዋና ዋና መዋቅሮች አሉት. እነዚህ መዋቅሮች በጠባቂው ውስጥ ባሉ ክፍሎች የተዋቀሩ ናቸው። እነዚህ ክፍሎች ቪአይፒ ጥበቃን ወይም በማንኛውም ጊዜ ከጠቅላይ ሚኒስትሩ እና ከለላ ሰጪዎች ጋር የሚቀራረቡ ሰዎችን ያጠቃልላሉ፣ በተጨማሪም ወታደራዊ አሃድ አለ ይህም ዩኒፎርም የለበሱ ወታደራዊ አባላት ጠቅላይ ሚኒስትሩን እና ሌሎች ከለላዎችን ከቪአይፒ ሠራተኞች ጋር የሚከላከሉ ከለላዎች ቅርብ ናቸው። ወታደራዊ ዩኒፎርም የለበሰ የሪፐብሊካን የጥበቃ ልዩ ኃይል ተብሎ የሚጠራ ሌላ ክፍልም አለ እነሱም እንደ ጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ወይም ከፍተኛ ወታደራዊ ወይም የብሔራዊ ጥቅም ቦታን የመጠበቅ ኃላፊነት አለባቸው። የመጨረሻው ከፍተኛ ስጋት እና በሀገሪቱ ውስጥ ባሉ ሁኔታዎች ውስጥ ጣልቃ ይገባል የተባለው ወታደራዊ ፖሊስ ነው።
ይመሰክረዋል ለነፍሱ ይፈተፍተዋል ለከርሱ
ይመሰክረዋል ለነፍሱ ይፈተፍተዋል ለከርሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይመሰክረዋል ለነፍሱ ይፈተፍተዋል ለከርሱ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
1 ሳርጎን
1 ሳርጎን (ሻሩ-ኪን) የአሹር ንጉሥ ነበር። ምናልባት 1828-1790 አካባቢ ገዛ። የኢኩኑም ልጅና ተከታይ ይባላል።
በሃቲ የነበሩት ካሩም (የንግድ ጣቢያዎች) አስቀጠለ፤ እንዲሁም አንዳንድ ቤተ መቅደስ ወይም አምባ እንዳሠራ ከጽላቶቹ ይታወቃል። ብዙ ሌላ መረጃ አይታወቅም።
የዓመት ስሞች
የያንዳንዱ አሦራዊ ዓመት ስም ለዚያ ዓመት የተሾመው የሊሙ ስም ነበረ። ከዚህ በታች የዓመቱ ሊሙ እና ብዙ ጊዜ የሊሙ አባት ስም እንደ ኡልትራ አጭር አቆጣጠር ይዘርዝራሉ።
1828 ዓክልበ. - ኢሪሹም፤ ኢዲን-አሹር ልጅ
1827 ዓክልበ. - አሹር-ማሊክ፤ አጋቱም ልጅ
1826 ዓክልበ. - አሹር-ማሊክ፤ ኤናኒያ ልጅ
1825 ዓክልበ. - ኢቢሱዋ፤ ሲን-ናዳ ልጅ
1824 ዓክልበ. - ባዚያ፤ ባል-ቱቱ ልጅ
1823 ዓክልበ. - ፑዙር-እሽታር፤ ሳባሲያ ልጅ 1822 ዓክልበ. - ፒሻሕ-ኢሊ፤ አዲን ልጅ
1821 ዓክልበ. - አስቁዱም፤ ላቀፑም ልጅ
1820 ዓክልበ. - ኢሊ-ፒላሕ፤ ዳምቁም ልጅ 1819 ዓክልበ. - ቁላሊ
1818 ዓክልበ. - ሱሳያ
1817 ዓክልበ. - አማያ፤ መሣርያ ሠሪው / ኢጱሩም፤ ኢሊ-ኤላት ልጅ
1816 ዓክልበ. - ኩዳኑም፤ ላቀፒም ልጅ
1815 ዓክልበ. - ኢሊ-ባኑ፤ ኢኩኑም ልጅ
1814 ዓክልበ. - ሹ-ኩቡም፤ ሱሳያ ልጅ
1813 ዓክልበ. - ቁቂዲ፤ አሙር-አሹር ልጅ
1813 ዓክልበ. - አቢያ፤ ኑር-ሲን ልጅ
1811 ዓክልበ. - ሹ-እሽታር፣ ሹኩቱም ልጅ
1810 ዓክልበ. - ባዚያ፤ ሼፓሊም ልጅ
1809 ዓክልበ. - ሹ-እሽታር፤ ኢኩኑም «ኮከባዊው» (ካከባኑም) ልጅ
1808 ዓክልበ. - አቢያ፤ ሹ-ዳጋን ልጅ
1807 ዓክልበ. - ሳሊያ፤ ሻባኩራኑም ልጅ
1806 ዓክልበ. - እብኒ-አዳድ፤ ባቁኑም ልጅ
1805 ዓክልበ. - አሕማርሺ፤ ማልኩም-ኢሻር ልጅ
1804 ዓክልበ. - ሱካሊያ፤ መናኑም ልጅ
1803 ዓክልበ. - ኢዲን-አሹር፤ ኩቢዲ ልጅ
1802 ዓክልበ. - ሹዳያ፤ ኤናኑም ልጅ
1801 ዓክልበ. - አል-ጣብ፤ ፒላሕ-አሹር ልጅ
1800 ዓክልበ. - አሹር-ዳሚቅ፤ አባርሲሱም ልጅ
1798 ዓክልበ. - አሙር-አሹር፤ ካሪያ ልጅ
1797 ዓክልበ. - ቡዙዙ፤ ኢቢ-ሲን ልጅ
1796 ዓክልበ. - ሹ-ሑቡር፤ ኤላሊ ልጅ
1795 ዓክልበ. - ኢልሹ-ራቢ፤ ባዚያ ልጅ
1793 ዓክልበ. - ጣብ-አሹር፤ ሱሐሩም ልጅ
1792 ዓክልበ. - ኤላሊ፤ ኢኩኑም ልጅ
1791 ዓክልበ. - ኢዲን-አቡም፤ ናርቢቱም ልጅ / አዳድ-ባኒ፤ ኢዲን-አሹር ልጅ
1790 ዓክልበ. - አሹር-ኢዲን፤ ሹሊ ልጅ
መደብ:የአሦር ነገሥታት
ይመስል አይመስል የጠይብ እጅ ተከሰል
ይመስል አይመስል የጠይብ እጅ ተከሰል የአማርኛ ምሳሌ ነው። ይመስል አይመስል የጠይብ እጅ ተከሰል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ስለ ኮከብ ግጥም
ኮከብ የሚለው ቃል እኔ ይገርመኛል ከበበ ከወወ ምስጢሩ የሁለት ቃል ክበብ ብለው ክብነሽ ቢሏት ከዋው ብለው ደግሞ ተንቀሳቃሽ አሏት ይችን የጠፈር ፈርጥ የፀሀይ ሰራዊት ስታር የሚለውም የእንግሊዝ ቃል ከድሮ ኢንግሊሽ የመጣ ተብሏል የኦክስፎርድ ሳይንቲስት ሊቁ የእውቀት የሳይንስ ሰዎችም እንዲህ ተረጎሙት "ተቀጣጣይ ጋዞች እንደ ሀይድሮጅን ይች ኮከብ ይዛ አንድዳ እንደ ቤንዚን ሂሊየምን ሆነ ክብ ቅርፅን ይዞ መረጃውን ሰጠ ሳተላይት ታዞ"
12 March
12 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 3 ቀን ማለት ነው።
ከ1892 ዓ.ም. አስቀድሞ ወይም ከ2091 ዓ.ም. በኋላ ለሆኑት ዓመታት ግን በሌላ ቀን ላይ መሆኑን ይገንዘቡ። ለእነዚያ ዓመቶች ይህ የቀን መለወጫ መሣርያ ይረዳል።
መደብ:የፈረንጅ ቀኖች
ሙርሌ
ታዋቂ ሰዎች
ሙርሌ የኢትዮጵያ ብሔር ነው።
መደብ:የኢትዮጵያ ብሔሮች
መልከ ጼዴቅ
መልከ፡ ጼዴቅ በኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 14:18-20 የተጠቀሰ ንጉሥና ቄስ ነበረ።
በዚያው ምንባብ መሠረት፣ አብራም እነኮሎዶጎሞርን ካሸነፈ በኋላ፣ የሰዶም ንጉሥ (ባላ) ምርኮውን በምላሽ እንዲቀበለው አብራምን ባገኛኘው ጊዜ፣
የሳሌም ሥፍራ በኋላ እየሩሳሌም የተባለው ከተማ እንደ ሆነ በአብዛኞቹ ይቀበላል።
መልከ ጼዴቅ እንደገና በመዝሙረ ዳዊት 109 (110) ይጠቀሳል፦
በአዲስ ኪዳን ደግሞ ቅዱስ ጳውሎስ ወደ ዕብራውያን ሲጽፍ በ5፡6 ይህ መዝሙር ስለ መሢሕ ትንቢት መሆኑን አውቆ ይጠቅሰዋል። በምዕራፍ 6፡20 ኢየሱስ እንደ መልከ ጼዴቅ ሹመት ለዘላለም ሊቀ ካህናት የሆነው እንደ ሆነ በግልጽ ያስተምራል። በተለይ በምዕራፍ 7 ስለ መልከ ጼዴቅ ይጽፋል። የ«መልከ ጼዴቅ» ትርጉም «የጽድቅ ንጉሥ» ሲሆን «የሳሌም ንጉሥ» ደግሞ «የሰላም ንጉስ» ማለት እንደ ነበር ይገልጻል። ከአብራም የላቀ፣ አብራምም ለእርሱ አስራት የሰጠው፣ ደግሞ በዳዊት ዘላለማዊ ቄስ የተባለው ስለ ሆነ፣ የክርስቶስ አምሳል እንደ ነበረ ያሳውቀናል።
ከአብራም በቀር አሕዛብ በሙሉ አረመኔ ሲሆኑ የዚህ ዘላለማዊ ቄስ መታወቂያ ወይም ማንነት ለዘመናት ምስጢራዊ ጥያቄ ሆኖአል። በአንዳንድ በተለይ በአይሁዶች መምህራን ዘንድ፣ ይህ መልከ ጼዴቅ በእውነት የኖህ ልጅ ሴም ነበረ፣ ሹመቱም ከማየ አይህ በፊት ስለ ኖረ ነበር። ሌሎች ሊቃውንት እንደሚሉ፣ መልከ ጼዴቅ እራሱ መሲህ ነበረ፣ በአብራም ዘመን ለጊዜው ጉብኝት ያደረገው ወልድ (መሲህ) ነበር። በተጨማሪ መልከ ጼዴቅ ኢትዮጵያዊ ነው የሚል ልማድ ወይም ሃልዮ ይኖራል።
Tesso
የቴሶ ህዝብ ከሱዳን መጥተው በኡጋንዳ በኩል ወደ ኬንያ በመምጣት በኡጋንዳ ከቀሩት የካራሞጆንግ ማህበረሰብ ጋር ተለያይተው የመጡ ኒሎቶች ናቸው። በምስራቅ ኡጋንዳ እና በምዕራብ ኬንያ የሚገኙ ጎሳዎች ናቸው። የኬንያ ቡድን በማላባ በኩል ወደ ኬንያ ገባ። ማላባ የቴሶ ስም ሲሆን ትርጉሙም "መሻገር" ማለት ነው። በቡሲያ ካውንቲ ዙሪያ ባሉ አንዳንድ ክልሎች ሰፍረው በቦታው በነበሩት የተፈጥሮ ባህሪያት እና ማህበራዊ-ባህላዊ እንቅስቃሴዎች መሰረት ቦታውን ሰየሙት።ከኛንጋቶም ጋር ተመሳሳይ ቋንቋ የሚናገሩ  የአተከር ክላስተር አንድ ቋንቋ ተናጋሪዎች የሆኑትን አጎራባች አገራት ህዝቦች ማለትም - የደቡብ ሱዳኑ ቶፖሳ ጎሳ አርብቶ አደሮች፤ ‹‹ቱርካና›› የሚባሉት የኬንያ አርብቶ አደር ጎሳዎች፣ ካራሞጆንግ የተሰኙት ዩጋንዳ ውስጥ ያሉ አርብቶ አደር ጎሳዎች ቴሶ የተሰኙት አርሶ አደር የዬጋንዳ ጎሳዎች እና ጅዬ የተሰኘው የኛንጋቶም ጎሳዎች
ወዲያው ከተወለደ በኋላ ቴሶ ልጅ ሦስት ስሞች ተሰጥቷቸዋል. የመጀመሪያ ስም የተሰጠው እንደ ወቅታዊው የአየር ሁኔታ ፣ የቀኑ ሰዓት እና የእርሻ ወቅት ነው። ሁለተኛው ስም የልጁ ስም ነው እና በአባቱ የተሰጠ ነው. ሶስተኛው ስም የእንግሊዘኛ ስም ሲሆን በማንኛውም የቤተሰብ አባል ወይም ጓደኞች የተሰጠ ነው. ከ 3 ወይም 4 ቀናት በኋላ, በልጁ ጾታ (በሴት 3 ቀን እና በወንድ 4 ቀን) ላይ በመመርኮዝ የመላጨት ሥነ ሥርዓት ይከናወናል
መልከ ጼዴቅ
ከዚህ በላይ ከመጽሐፍ ቅዱስ ውጭ ስለ መልከ ጼዴቅ የተለያዩ ትምህርቶችና ታሪኮች አሉ።
በቅሌምንጦስ ሥነ ጽሑፍ
ተመሳሳይ ዝርዝሮች የመዛግብት ዋሻ እና የአዳምና ሕይዋን ትግል ከሠይጣን ጋራ በተባሉት መጻሕፍት ይገኛሉ። በአዳምና ሕይዋን ትግል ዘንድ የመልከ ጼዴቅ አባት የአርፋክስድ ልጅ ቃይንም ነው። መጽሐፈ ንቡ የሚባለው ጽሑፍ እንደሚለው የቃይንም 2 ልጆች ሻላሕ (ሳላ) እና ማላሕ ሲሆኑ፣ ማላሕ ዮጻዳቅን አግብቶ የመልከ ጼዴቅ ወላጆች ሆኑ።
በመጽሐፈ ሄኖክ ካልእ
መጽሐፈ ሄኖክ ካልእ ወይም ስላቮኒክ ሄኖክ የታወቀው ከጥንታዊ ስላቮንኛ ቅጂዎች ሲሆን በአንዳንድ ቅጂ ስለ መልከ ጼዴቅ በፍጹም የሚለዩ ልማዶች ያቀርባል። በዚህ መሠረት ከማየ አይኅ አስቀድሞ የኖኅ ወንድም ኒር ሚስት ሶፓኒም መካን ስትሆን በእርጅናዋ በድንግልናዋ በተዓምር መልከ ጼዴቅን እየወለደች ሞተች። ልጁም ዐዋቂ ሆኖ ተወለደ። ከዚያ መልአኩ ገብርኤል ወደ ኤድን ገነት ወሰደው፤ ስለዚህ መልከ ጼዴቅ በኖኅ መርከብ ላይ ሳይሆን ከጥፋት ውኃ ማምለጥ ቻለ ይላል። ይህ ታሪክ ምናልባት በዕብራይስጥ በ 60 አም ገደማ እንደ ተቀነባበረ ይታስባል።
በቁምራንና በናግ ሐማዲ ብራናዎች
በሞት ባሕር ወይም ቁምራን ጥቅል ብራናዎች መካከል አንዱ «የመልከ ጼዴቅ ሰነድ» ወይም 11Q13፣ እንዲሁም በኖስቲሲሲም እምነት ጽሑፎች በናግ ሐማዲ ግብጽ መካከል አንዱ፣ መልከ ጼዴቅ በፍርድ ቀን የሚመጣ የአምላክ መሲሕ መጠሪያ (ጽድቅ ንጉሥ) ነው።
በአይሁድ ታሪክ ጽሐፊዎች
የአይሁድ ግሪክኛ ታሪክ ጸሐፊዎች ፊሎ እና ዮሴፉስ (የአይሁዶች ቅርሶች) እንዳሉ፣ መልከ ጼዴቅ የእግዚአብሔር ካህን ነበር። ዮሴፉስ ግን በሌላው ታሪክ መጽሐፉ የአይሁዶች ጦርነቶች ውስጥ መልከ ጼዴቅ ከነዓናዊ አለቃ ነበር ብሎ ጻፈ።
መደብ:መጽሐፍ ቅዱስ መደብ:የብሉይ ኪዳን ሰዎች
ኦጋዴን
ኦጋዴን (ቀድሞ ውጋዴን) በኢትዮጵያ የሶማሌ ክልል ውስጥ የሚገኝ የደቡብ-ምሥራቅ ግዛት ነው። የግዛቱ ቆዳ ስፋት ወደ ሁለት መቶ ሺህ ካሬ ኪሎሜትር ሲሆን ከጅቡቲ ከኬንያ እና ከሶማልያ ጋር አዋሳኝ ድንበሮች አሉት። ጅጅጋ፣ ደጋቡር፣ ጎዴ፣ ቀብሪዳር እና ወርዲር የመሳሰሉ ከተሞች ይገኙበታል።
=አጭር ታሪክ=
ነጋሶ ጊዳዳ
የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የቀድሞው የመጀመሪያው ፕሬዝዳንት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ
ኦጋዴን
ኦጋዴን በ ፲፫ኛው እና በ ፲፬ ኛው ክፍለ ዘመናት በይፋት እስላማዊ ግዛት ሥር ነበር። ከ፲፬ ኛው ክፍለ ዘመን መባቻ እስከ ፲፱ ነኛው ክፍለ ዘመን ድረስ ይኼው ሥፍራ የአዳል ንጉዛት እንደነበረና በየጊዜው ከአበሻ (ኢትዮጵያ) ክርስቲያናዊ ንጉዛት ጋር ሲዋጋ እንደነበር ታሪክ ይተርካል።
ነጋሶ ጊዳዳ
ዶ/ር ነጋሶ ከ1987 እስከ 1994 ዓም ጀምሮ የኢፌዲሪ ፕሬዝዳንት በመሆን ሲያገለግሉ ቆይተዋል፡፡