cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ዓሣ ማርባት
400px|thumb|የዓሣ ማርባት እርሻ ኩሬዎች በ[[ሃይናን ደሴት፣ ቻይና]] ዓሣ ማርባት ማለት ዓሣን በጅምላ ማርባት ነው።
መደብ:ግብርና
ንካ ያለው አይቀርም
ንካ ያለው አይቀርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ጥቅምት ፲፪
ጥቅምት ፲፪ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፵፪ኛው እና የመፀው ፲፮ኛው ዕለት ነው።  ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ  ፫፻፳፬ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመነ ማርቆስ  ደግሞ ፫፻፳፫ ዕለታት ይቀራሉ።
ዕለተ ሞት
{{ወራት}}
መደብ:ዕለታት
ትምባሆ
380px|thumb|የትምባሆ ተከል ቅጠል ትምባሆ ኢትዮጵያ ውስጥና በአለም የሚገኝ ተክል ነው።
ትምባሆ በአሜሪካዎች ቀይ ሕንድ ባህሎች የተቀደሠ እፅ ነው፤ ያጨሰው ሀሣቦች በጢሱ ወደ ሰማይ ይደርሳሉ በማለት ያምናሉ። በባህላቸውም ውል ወይም ንግድ በማጽደቅ እንደ ፊርማ ይጨስ ነበር።  በሥነስርዓታቸው ጢስ ወደየአራቱ አቅጣቾች፦ ስሜን፣ ምሥራቅ፣ ደቡብ፣ ምዕራብ፣ ይነፋ ነበር።  ሆኖም የተቀደሠ ሲሆን ያለ ሀሣብ በከንቱ ማጨሱ ህመም እንደሚያምጣ ያምናሉ። እንዲያውም ዘመናዊ ሰዎች ያለ ሀሣብ በብዛት ሲያጭሱት ብዙ ህመም ያገኛሉ።
==የተክሉ ሳይንሳዊ ጸባይ
ድንቀኛ ተኳሽ ድር ይበጥሳል
ድንቀኛ ተኳሽ ድር ይበጥሳል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ቅንድብ ለአይን ጥቅሻ አስተማረች
ቅንድብ ለአይን ጥቅሻ አስተማረች የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ባርዱስ
ባርዱስ በ1490 ዓ.ም. አኒዩስ ዴ ቪቴርቦ የተባለው ጣልያናዊ መነኮሴ ባሳተመው ዜና ማዋዕል ዘንድ፣ የኬልቶች (በጋሊያ፣ አሁንም ፈረንሳይ አገር) አምስተኛ ንጉሥ ነበረ። የድሩዊስ ልጅና ተከታይ ሲሆን ለ62 ዓመት (ምናልባት 2139-2077 ዓክልበ. ግድም) እንደ ነገሠ በሌላ አፈታሪካዊ ምንጭ ተብሏል።
ባርዱስ ለሙዚቃና ለቅኔ የነበረው ፍቅር የገነነ ሲሆን ከስሙ «ባርድ» ለሚባለው አዝማሪና ባለቅኔ አይነት ትምህርት በኬልቶች መካከል እንደ መሠረተ ተጽፏል።
መደብ:የፈረንሣይ አፈታሪካዊ ነገሥታት
ሶቴ
ሶቴ በኮሪያ የነገሠ ንጉሥ ነበር።
ዋቢ መጽሐፍት
መደብ:የኮሪያ ነገሥታት
ጐብየ
ጐብየ በድሮው የራያና ቆቦ አውራጃ የምትገኝ ከተማ ናት። አቀማመጧም በወልደያ - ቆቦ መንገድ ላይ ከአለሁዋ ወንዝ ማዶ ፣ ከወሎው  ሸዋ ሮቢት  ሳይደረስ ነው። ይሄውም ከአዲስ አበባ 335 ኪሎሜትር መሆኑ ነው። ጐብየ፣ የቃሉ ትርጉም፣ ኤሊ ማለት ነው።
በ1960 ዓ.ም. የጐብየ መጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት 77 ወንድ ተማሪዎችና 21 ሴት ተማሪዎች፣ እንዲሁም 3 አስተማሪዎች ነበረው ።
ማጣቀሻ
መደብ: አንጎት
ተመሞት ይሻላል መስንበት
ተመሞት ይሻላል መስንበት የአማርኛ ምሳሌ ነው።
የልጅ ስጋ በናቷ ቅቤ
የልጅ ስጋ በናቷ ቅቤ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ስጋ በናቷ ቅቤ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ተመሞት ይሻላል መስንበት
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
የልጅ ስጋ በናቷ ቅቤ
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
165 እ.ኤ.አ.
160er
የወንድ አጭር ዝንጀሮ የሴት አጭር ወይዘሮ
የወንድ አጭር ዝንጀሮ የሴት አጭር ወይዘሮ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የወንድ አጭር ዝንጀሮ የሴት አጭር ወይዘሮ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቅዝምዝም ሲወረወር ጎንበስ ብለህ አሳልፈው
ቅዝምዝም ሲወረወር ጎንበስ ብለህ አሳልፈው የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ተመረቅሁ ብለህ ተተረገመ አትዋል
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
ሮመስ
የበረሃው ጉዞ{1} ለህይወት ዋጋ ስጥ ለህይወት ዋጋ ስጥ ዛሬ የተባለው የፈጣሪ ትዛዝ ከአዳም ጀምሮ ነው አሁንም የሰው ልጅ ህግም ዓያግደው ሁሌም ተሸናፊ ለደካማ ስጋው አዳም የተሰጠው ያመልካም ሕይወት እንዲኖር ነበረ ባምላክ በረከት ሁሌም ተንደላቆ በገነት ለመኖር በተሰጠው ጸጋ በሃሴት በፍቅር አምላክ ህግ ሰጠው እንዲኖር ከሱ ጋር የፈጣሪን ፈቃድ አዳምም ረስቶ የህይወቱን ዋጋ በፍሬ ተክቶ ቢበላት ተሻረ ፍሬዋን ቀን ጥሶ ጸጋው ተገፎበት አተረፈ ለቅሶ ለህይወት ዋጋ ስጥ ብሎ ያለው አምላክ አሁንም ይለናል ዓረ እንኑር በልክ የሰው ልጆች ህይወት ያለው በደም ስር ነው የመኖሩ ጸጋ ካምላክ የተሰጠው እስትንፋስን ሁሉ የሚቆጣጠረው የህይወት ዋጋችን ደማችን እኮ ነው አየር ምግባችንን ይዞ የሚዞረው ባለም መኖራችን በደም ነው በደም ነው የአምላካችን ጸጋ ህይወት የሚያድነው ህጉን በመጠበቅ እንክፈለው ዋጋ መቅበዝበዝ ይቅርብን እዚም ጋር እዚያ ጋ ይለናል ፈጣሪ እንኑር ከእኔ ጋ!!!!
ተጻፈ በወርሃ ክረምት 1995 እኢአ
የኢትዮጵያ ካርታ 1940
ስዕል:ኢትዮጵያ ካርታ 1932 by edthomasten.jpg
መደብ: የኢትዮጵያ ካርታ
ኪንዳቱ
ኪንዳቱ ከ1901 እስከ 1878 ዓክልበ. አካባቢ (ኡልትራ አጭር አቆጣጠር) የኤላም ስሜናዊ ጐረቤት አገር ሲማሽኪ ንጉሥና በኤላም የሲማሽኪ ሥርወ መንግሥት ስድስተኛው ንጉሥ ነበር።
የርሱን እና የሲማሽኪን ነገሥታት ታን-ሩሁራተር፣ ኢዳዱና ኢማዙ ሕልውና የሚያረጋግጡ ሰነዶች ከዑር-፫ አሉ። መጨረሻ ሁለቱ የኪንዳቱ ልጆች ተባሉ።
በኪንዳቱ ዘመን ሲማሽኪ ለታላቁ የዑር-፫ መንግሥት ተገዥ ነበር። ከኤላም ክፍሎች ለምሳሌ የሱሳን ሸለቆ በቀጥታ ከሱመራውያን ግዛት በታች ቆሙ። በ1879 ዓክልበ. ግን ኪንዳቱ የኤላማውያንና የሲማሽኪን ኃያላት ለማዋሀድ የዑርንም ንጉሥ ኢቢ-ሲን በጭራሽ ለማሸንፍ ቻለ። ኢቢ-ሲን እንደ እስረኛ ወደ አንሻን ተጎትቶ ከታሪኩ ጠፋ። ዑር ተፈረሰ።
በኪንዳቱና በኢሽቢ-ኤራ አሞራውያን መካከል የነበረው መተባበር በመጀመርያ ምናልባት በጋራ ጠላት በዑር-፫ መንግሥት ላይ ቢሆንም፣ ለእሽቢ-ኤራ ለኢሲን መጀመርያው ሥርወ መንግሥት መሥራች ክብር በኋላ የተጻፈ አንድ መዝሙር ኪንዳቱን ከመስጴጦምያ እንዳባረረው ይጠቅሳል። የኤላማውያን-ሲማሽኪ አስተዳደር እንግዲህ ለአጭር ጊዜ ነበር።
ልጁ ኢዳዱ እንደ ተከተለው ይሆናል።
መደብ:የፋርስ ታሪክ
የሺንዞ አቤ ግድያ
የበርካታ ሀገራት መሪዎች አቤ በሞቱ መደናገጥና ማዘናቸውን ገልጸው ያከናወናቸውን ተግባራት አድንቀዋል። የሱ ግድያ በየካቲት 26 በ1936 በተፈጠረው ክስተት ከሳይቶ ማኮቶ እና ታካሃሺ ኮሪኪዮ በኋላ የመጀመርያው የቀድሞ የጃፓን ጠቅላይ ሚንስትር እንዲሁም በ1978 ከጣሊያን አልዶ ሞሮ በኋላ የቀድሞ የጂ7 መሪ የመጀመሪያው ነው።
ዳራ
አቤ በጁላይ 8 2022 በናጋኖ ግዛት ንግግር ለማድረግ ታቅዶ የነበረው ለሳንሺሮ ማትሱያማ የሊበራል ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኤልዲፒ) እጩ ለፕሬፌክተሩ እጩ በመጪው ጁላይ 10 ለሚካሄደው የምክር ቤት አባላት ምክር ቤት ምርጫ ነው። ዝግጅቱ ከማትሱያማ ጋር በተዛመደ የስነ-ምግባር ጉድለት እና የሙስና ውንጀላ ተከትሎ በጁላይ 7 በድንገት ተሰርዟል እና በናራ ግዛት ውስጥ አቤ የምክር ቤቱ የኤልዲፒ አባል የሆነውን ኬይ ሳቶን የሚደግፍ ንግግር ባቀረበበት ተመሳሳይ ክስተት ተተካ። በጠቅላይ ግዛት ውስጥ በድጋሚ ለመመረጥ የሚወዳደሩ የምክር ቤት አባላት። በናራ ክልል የሚገኘው የኤልዲፒ ክፍል ይህ የጊዜ ሰሌዳ በአጠቃላይ ለህዝብ እንደማይታወቅ ገልጿል፣ ነገር ግን ኤን ኤች ኬ ይህ ክስተት በትዊተር እና በድምፅ መኪና በስፋት መሰራጨቱን ዘግቧል።
በጁላይ 8፣ 2022፣ በ11፡10 JST፣ Sato በናራ ከያማቶ-ሳይዳይጂ ጣቢያ ሰሜናዊ መውጫ አጠገብ ባለ የመንገድ መገናኛ ላይ መናገር ጀመረ። አቤ ከዘጠኝ ደቂቃ በኋላ ደረሰ እና ንግግሩን በ11፡29 አካባቢ ጀመረ። የህዝቡ አባላት ከአካባቢው የእግረኛ መንገዶችን ያዳምጡ ነበር።
ግድያ
thumb|left|ያማቶ-ሳይዳይጂ ጣቢያ፣ በ2012 (አውሮፓዊ) ላይ የሚታየውአቤ ንግግሩን ከያማቶ-ሳይዳይጂ ጣቢያ ውጭ ሲያደርግ፣ ወንጀለኛው ተጠርጣሪው የጸጥታ ጥበቃ ቢኖርም በብዙ ሜትሮች ርቀት ላይ ሊቀርበው ችሏል። በ11፡30 አካባቢ፣ በመጋዝ የተወገደ፣ ባለሁለት በርሜል የተኩስ ሽጉጥ በሚመስል በቤት ውስጥ በተሰራ ሽጉጥ ከኋላው ሁለት ጊዜ በጥይት ተመትቶ ወድቋል። እንክብሎቹ ወደ ልቡ ዘልቀው ገቡ።የአቤ ደህንነቶች ተጠርጣሪውን በቁጥጥር ስር አውለውታል፣ እሱም አልተቃወመም።
አቤ በጥይት ከተመታ በኋላ በመጀመሪያ ንቃተ ህሊና እና ተግባቢ ነበር። ከዚያ ብዙም ሳይቆይ በድንገተኛ ሄሊኮፕተር በአንገቱ በቀኝ በኩል ቆስሎ በግራ ደረቱ ስር የውስጥ ደም በመፍሰሱ ወደ አካባቢው ሆስፒታል ተወሰደ። በካሺሃራ በሚገኘው ናራ ሜዲካል ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ሲደርስ ምንም አይነት ወሳኝ ምልክት እንዳልነበረው ተዘግቧል።ከመድረሱ በፊት በልብ መታሰር ምክንያት ሊሆን ይችላል። 14፡45 ላይ በጠቅላይ ሚኒስትር ፉሚዮ ኪሺዳ ጋዜጣዊ መግለጫ ተካሂዶ ነበር፣ አቤ በአስጊ ሁኔታ ላይ እንዳሉ እና “ዶክተሮች [የሚችሉትን] ሁሉ እያደረጉ ነበር” ብለዋል።
አቤ በጥይት ተመትቶ ከ5 ሰአት ተኩል በኋላ በ17፡03 በሆስፒታል ህይወቱ አለፈ። ዕድሜው 67 ነበር። ከሞተ በኋላ የሆስፒታሉ ዶክተር ሂዴታዳ ፉኩሺማ ለአራት ሰዓታት ያህል ደም ቢሰጥም 100 ዩኒት ደም ቢሰጥም የአቤ ሞት መንስኤ ደም መጥፋቱን ገልጿል። አቤ እ.ኤ.አ. ክንፍ ቡድን በ2002 ዓ.ም
በኋላ
በጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት የቀውስ አስተዳደር ማዕከል ተቋቋመ። በያማጋታ ግዛት የምርጫ ቅስቀሳ ሲያካሂዱ የነበሩት ጠቅላይ ሚኒስትር ፉሚዮ ኪሺዳ ወደ ቶኪዮ የመመለስ ቀሪ መርሃ ግብራቸውን ሰርዘዋል። እንደ ሂሮካዙ ማትሱኖ ዋና የካቢኔ ፀሃፊ፣ የኪሺዳ ካቢኔ አባላት በሙሉ ወደ ቶኪዮ ተጠርተዋል፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዮሺማሳ ሃያሺ በስተቀር፣ በኢንዶኔዥያ በ2022 G20 ባሊ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ተገኝተዋል።
ተጠርጣሪ
ቴትሱያ ያማጋሚ (ጃፓንኛ፡ 山上徹也) በናራ የሚኖር የ41 አመቱ ሰው በናራ ፕሪፌክትራል ፖሊስ በቦታው ተይዞ በግድያ ሙከራ ተጠርጥሮ ወደ ናራ ኒሺ ፖሊስ ጣቢያ ተዛወረ። እሱ የተረጋጋ እና ለመሸሽ ምንም አይነት ሙከራ እንዳላደረገ ተገልጿል.ያማጋሚ ከዚህ በፊት የወንጀል ታሪክ አልነበረውም.
ያማጋሚ የተወለደው በሚኢ ግዛት ውስጥ ነው። በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ውስጥ "ጸጥ ያለ እና የተጠበቀ" ተብሎ ተገልጿል. ያማጋሚ ወደ ፊት ምን ማድረግ እንደሚፈልግ "ፍንጭ አልነበረውም" ሲል የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ምረቃ አመታዊ መጽሃፉን ጽፏል። ያማጋሚ በነሀሴ 2002 የማሪታይም ራስን መከላከያ ሀይልን ተቀላቅሏል፣ወደ ኩሬ ባህር ሃይል ቤዝ ተልኮ ወደ JS Matsuyuki ተመደበ። ያማጋሚ በነሀሴ 2005 ከጄኤምኤስዲኤፍ ጡረታ ወጥቷል በዋና መርከበኞች ማዕረግ የኳርተርማስተር።በJMSDF ውስጥ በነበረበት ወቅት፣የጦር መሳሪያ ስልጠና በዓመት አንድ ጊዜ ነበረው።
ያማጋሚ በተያዘበት ጊዜ ሥራ አጥ ነበር። እ.ኤ.አ. በ 2020 መጸው ላይ ያማጋሚ በካንሳይ ክልል ውስጥ ለሚሰራ አምራች በኪዮቶ ግዛት ውስጥ እንደ ፎርክሊፍት ኦፕሬተር ሆኖ መሥራት ጀመረ። እ.ኤ.አ. በሜይ 2022 “ጤነኛ እንዳልተሰማኝ” ከተናገረ በኋላ ከማለቁ በፊት “ጸጥ” ተብሎ ተገልጿል ።
ከታሰረ በኋላ ያማጋሚ በአቤ እንዳልረካ እና ሊገድለው እንዳሰበ ለመርማሪዎች ተናግሯል። ያማጋሚ በተጨማሪም “የሃይማኖት ቡድን እና አቤ የተገናኙ ናቸው” ብሎ በማመኑ አቤ ላይ ቂም እንደያዘ ተናግሯል። ያማጋሚ “በአቤ የፖለቲካ እምነት ላይ ቂም አልነበረውም” ብሏል። ያማጋሚ ለፖሊስ እንደተናገረው በአቤ ድረ-ገጽ ላይ ወደ ናራ በሚጎበኝበት ወቅት የአቤ መርሃ ግብር ይከታተል ነበር. ያማጋሚ ለ"በርካታ ወራት" ጥቃት ለማድረስ አቅዶ እንደነበር እና አቤን ለመግደል ሽጉጥ እንደሰራ ተናግሯል።
የናራ ክልል ፖሊስ ከታሰረ በኋላ ያማጋሚ መኖሪያ ቤት ባደረገው ፍተሻ አቤ ለመተኮስ ጥቅም ላይ ከዋለበት ጋር የሚመሳሰሉ በርካታ ፈንጂዎችን እና በእጅ የተሰሩ ሽጉጦችን አግኝቷል። በኋላም እንደ ማስረጃ ተይዘው በቦምብ አስወጋጅ መኮንኖች ተወስደዋል ከአካባቢው ነዋሪዎች ከተነሱ በኋላ። በያማጋሚ የአሰሳ ታሪክ ውስጥ ስለ ቦምብ ማምረቻ እና የጦር መሳሪያ ማምረቻ ድረ-ገጾች ተገኝተዋል
የሀገር ውስጥ
thumb|በሆስፒታሉ ውስጥ የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ከዚህ አለም በሞት ተለይተዋል። የወቅቱ የጃፓን ጠቅላይ ሚንስትር ፉሚዮ ኪሺዳ ግድያውን ይቅር የማይባል ተግባር እና “ፈሪ አረመኔያዊ ድርጊት” ሲሉ ጠርተውታል። አቤ ለምክር ቤት አባላት ለኬይ ሳቶ የምርጫ ቅስቀሳ ንግግር ሲያደርግ በጥይት ተመትቶ መሞቱን የጠቀሰው ኪሺዳ ግድያውን በጃፓን ዲሞክራሲ ላይ የተፈፀመ ነው በማለት አውግዞ "ነጻ እና ፍትሃዊ ምርጫን በማንኛውም ዋጋ" ለመከላከል ቃል ገብቷል።
የአቤ ሞት ከመታወቁ በፊት የቶኪዮ ገዥ ዩሪኮ ኮይኬ “ምክንያቱም ምንም ይሁን ምን እንዲህ ያለው አሰቃቂ ድርጊት ፈጽሞ ይቅር የማይባል ነው፣ በዲሞክራሲ ላይ የሚፈጸም ጥቃት ነው” ብለዋል። የጃፓን ኮሚኒስት ፓርቲ ሊቀ መንበር ካዙኦ ሺኢ ግድያውን አረመኔ ሲሉ ድርጊቱንም በሽብርተኝነት ድርጊት የመናገር ነጻነት ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ነው ሲሉ በትዊተር ገጻቸው ባሰፈሩት መልዕክት
ዓለም አቀፍ
ለተኩስ እና የአቤ ሞት ምላሽ የበርካታ ሀገራት ተወካዮች የአሁን እና የቀድሞ የአለም መሪዎችን ጨምሮ ሀዘናቸውን እና ድጋፋቸውን ገለፁ።
ንግሥት ኤልሳቤጥ ዳግማዊ ባስተላለፉት የሐዘን መግለጫ፣ እሷና ቤተሰቧ በዜናው በጣም እንዳሳዘኗት ገልጻ በ2016 ከአቤ እና ባለቤታቸው ጋር የተገናኙባት አስደሳች ትዝታ እንዳላት ተናግራለች።
የአውስትራሊያው ጠቅላይ ሚኒስትር አንቶኒ አልባኔሴ አቤ “በዓለም መድረክ ላይ ከአውስትራሊያ የቅርብ ወዳጆች አንዱ ነበር” ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፣ እና በእሱ መሪነት ጃፓን “በእስያ ካሉ የአውስትራሊያ ተመሳሳይ አስተሳሰብ ካላቸው አጋሮች አንዷ ሆና ብቅ አለች – ዘላቂ የሆነ ቅርስ። ዛሬ ". አልባኔዝ የአቤ የውጭ ፖሊሲ አስተዋፅዖዎችን ጠቅሶ "ኳድ እና አጠቃላይ እና ተራማጅ ስምምነት ለትራንስ ፓስፊክ አጋርነት በብዙ መልኩ የዲፕሎማሲያዊ አመራሩ ውጤቶች ናቸው" ብሏል። አልባኒዝ የአቤ ውርስ “ዓለም አቀፋዊ ተፅእኖ ያለው እና ለአውስትራሊያ ጥልቅ እና አወንታዊ ነው” ብሏል።
የኒውዚላንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ጃሲንዳ አርደርን በመግለጫቸው ጥቃቱን አውግዘዋል፣ በአቤ ውስጥ እንደ ሲፒቲፒ ያሉ ውስብስብ ድርድር እንዲካሄድ የረዳ፣ ​​ነገር ግን “ደግ ሰው”ን በመጥቀስ አቤ ውስጥ እንዳየች ተናግራለች። ለድመቷ ሞት ሀዘንን ለአብነት ያህል።
የእንግሊዝ ጠቅላይ ሚንስትር ቦሪስ ጆንሰን "አቤ አለም አቀፋዊ አመራር በብዙዎች ዘንድ ሲታወስ ይኖራል። ሀሳቤ ከቤተሰቦቹ፣ ጓደኞቹ እና ከጃፓን ህዝብ ጋር ነው። በዚህ የጨለማ እና አሳዛኝ ጊዜ እንግሊዝ ከጎናችሁ ትሆናለች። "
የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ዣኦ ሊጂያን ለአቤ ቤተሰብ ሀዘናቸውን ገልፀው አቤ በስልጣን ዘመናቸው ለቻይና-ጃፓን ግንኙነት ስላበረከቱት አስተዋፅኦ አሰላሰሉ።
የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን በዝግጅቱ በጣም ተደናግጠው፣ ተቆጥተው እና ጥልቅ ሀዘን ተሰምቷቸዋል ብለዋል። ቢደን አቤ “ከሁሉም በላይ ለጃፓን ህዝብ በጣም ያስባል እና ህይወቱን ለአገልግሎታቸው አሳልፏል። ጥቃት በተሰነዘረበት ጊዜ እንኳን እሱ በዲሞክራሲ ስራ ላይ ተሰማርቷል ... እኛ የምናደርጋቸው ብዙ ዝርዝሮች ቢኖሩም እስካሁን አናውቅም ፣ የኃይል ጥቃቶች ፈጽሞ ተቀባይነት እንደሌላቸው እና የጠመንጃ ጥቃት ሁል ጊዜ በተጎዱት ማህበረሰቦች ላይ ከባድ ጠባሳ እንደሚፈጥር እናውቃለን ። አሜሪካ በዚህ የሃዘን ወቅት ከጃፓን ጋር ትቆማለች ። ለቤተሰቦቹ መፅናናትን እመኛለሁ ። ." ባይደን በኋላ ላይ የዩናይትድ ስቴትስ ባንዲራዎች እስከ ጁላይ 10፣ 2022 ድረስ እንዲውለበለቡ አዘዘ።
የህንድ ጠቅላይ ሚኒስትር ናሬንድራ ሞዲ ህንድ በጁላይ 9 ቀን ብሄራዊ የሀዘን ቀን እንደምታከብር አስታውቀዋል። በዚህ መሠረት የሕንድ ባንዲራ በግማሽ ምሰሶ ላይ ይውለበለባል።
አየርላንዳዊው ታኦይዝክ ሚሼል ማርቲን እንደተናገሩት “በተለይም ከምርጫ በፊት ቅስቀሳ በማድረግ በዛ ዲሞክራሲያዊ ተግባራት ላይ ሲሰማራ መገደሉ አስደንጋጭ ነው” ብሏል። በአብይ ላይ የተፈፀመውን ጥቃት "በራሱ በዲሞክራሲ ላይ የሚደረግ ጥቃት" ሲል ተናግሯል።
የሲንጋፖር ፕሬዝዳንት ሃሊማ ያዕቆብ “የጃፓን የረዥም ጊዜ ጠቅላይ ሚኒስትር እንደመሆናቸው መጠን የሀገራቸውን እና የሴቶችን ህይወት ለማሻሻል ባሳዩት ቁርጠኝነት ይታወሳሉ” ሲሉ የአቤን የፖለቲካ ዘመን አወንታዊ ትሩፋት በማድነቅ ለቤተሰቦቻቸው ሀዘናቸውን ገልፀዋል ።
የሲንጋፖር ጠቅላይ ሚኒስትር ሊ Hsien Loong በፌስቡክ ገፃቸው የተሰማውን ድንጋጤ ገልፀው ይህ ከንቱ የሃይል እርምጃ ነው ብለዋል።
የደቡብ ኮሪያ ፕሬዝዳንት ዩን ሱክ-ዮል “ለሟች ቤተሰቦች እና ለጃፓን ሰዎች ሀዘናቸውን ልከዋል” ብለዋል። የተኩስ እሩምታ “ይቅር የማይባል የወንጀል ድርጊት” መሆኑንም ተናግሯል።
የእስራኤል ጠቅላይ ሚኒስትር ያየር ላፒድ “በእስራኤል መንግሥት እና ሕዝብ ስም ለጃፓን ሕዝብና መንግሥታቸው በቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር ሺንዞ አቤ አሰቃቂ ሞት ሀዘኔን ልኬያለሁ... የዘመናችን ጃፓን መሪዎች፣ እና በእስራኤል እና በጃፓን መካከል የበለጸገ እና የበለጸገ ግንኙነትን ያመጣ እውነተኛ የእስራኤል ወዳጅ" እና "የእርሱ አሰቃቂ ግድያ ልዩ ትሩፋቱን አይለውጠውም።"
የአለም አቀፉ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ፕሬዝዳንት ቶማስ ባች በበኩላቸው “ጃፓን ታላቅ የሀገር መሪ አጥታለች፣ እናም IOC የኦሎምፒክ ንቅናቄን ታላቅ ደጋፊ እና ውድ ጓደኛ አጥታለች” ብለዋል። አቤ የ2020 የበጋ ኦሊምፒክ ለቶኪዮ እንዲከበር ትልቅ አስተዋፅዖ እንዳበረከተ በብዙዎች ዘንድ እውቅና ተሰጥቶት ነበር እናም በድርጅቱ ውስጥ ንቁ ተሳትፎ አድርጓል (በ2016 የመዝጊያ ሥነ-ሥርዓት ላይ እንደ ማሪዮ በመልበስ) የስልጣን ዘመናቸው በ2020 ከማጠናቀቁ በፊት የኦሎምፒክ ባንዲራ ይውለበለባል። በሎዛን ውስጥ በግማሽ-ማስት ለሦስት ቀናት
ተመልከት
የኢኔጂሮ አሳኑማ ግድያ
በጃፓን ውስጥ የተፈጸሙ ግድያዎች ዝርዝር
ማስታወሻዎች
አንዳንድ ምንጮች መሳሪያውን እንደ ሽጉጥ ሲገልጹ፣ የናራ ክልል ፖሊስ መምሪያ መሳሪያውን እንደ ሽጉጥ ዘግቧል።
ከነዓን (የካም ልጅ)
ከነዓን በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት የካም ልጅና የኖህ ልጅ-ልጅ ነበረ። በዛሬው እስራኤልና ሊባኖስ ያለው አገር በጥንት ስለ ስሙ ከነዓን ይባል ነበር።
የከነዓን በኩር ልጅ ሲዶን ሲሆን ሲዶና ከተማ እንደ ተመሠረተና የፊንቄ አባት እንደ ሆነ ተብሏል። እንዲሁም ኬጢ ወይም ኬጢያውያን፣ አሞራዊው ወይም አሞራውያን የተባሉት ሕዝቦች ከከነዓን ተወለዱ። ከዚህ በላይ ኢያቡሳውያን፣ ጌርጌሳውያን፣ ኤዊያውያን፣ ዐሩኬዎን (ዐርካዊው)፣ ሲኒ፣ አራዴዎን፣ ሰማሪዎን፣ እና አማቲ የተባሉት ዘሮች ከከነዓን ወጡ።
በኦሪት ዘፍጥረት ኖህ በአራራት ተራራ ሰክሮ ስለ ካም ጥፋት ከነዓንን ረገመው። በመጽሐፈ ኩፋሌ ደግሞ ከነዓን ከወንድሞቹ ጋር በግዮን ማዶ ለመስፈር እምቢ ብሎ በአርፋክስድ ሴም ርስት ውስጥ በመቀመጡ ይረገማል።
በኢትዮጵያ ልማዳዊ ታሪክ፣ የከነዓን ልጅ አርዋዲ (አራዴዎን) እና ሚስቱ ኤንቴላ ከእስያ ወደ ኢትዮጵያ በ2108 ዓክልበ. ተሻገሩ። የቅማንት ብሔር ከልጃቸው አናየር እንደ ተወለዱ ይተረካል። ኢትዮጵያ በኩሽ ልጆች በተገዛችበት ዘመን 2 ሌሎች ከነዓናዊ ነገዶች የገቡ ከሲኒ ሻንጉል፣ ከሳምሪ (ሰማሪዎን) ወይጦ መሆናቸው የሚመስክር ልማድ አለ።
በአውሮፓ ልማዳዊ ታሪክ ደግሞ፣ የከነዓን ልጅ ዐርካዊው (አርካድ) መጀመርያ በአርካድያ (ግሪክ) ሠፈረ፣ ወንድሙም አማቲ በኤማጥያ (መቄዶን) ሠፈረ። ይህ ከተሞች በሊባኖስ (አርቃና ሐማት) ከሠሩ በኋላ ነበር ይባላል።
የፋርስ ሊቅ አል-ታባሪ (907 ዓ.ም. ግድም) የተረከው፣ የከነዓን ሚስት አርሳል ስትባል ይቺ የቲራስ ልጅ ባታዊል ሴት ልጅ እንደ ነበረች እርስዋም «ጥቁሮች፣ ኖባውያን፣ ፌዛን፣ ዘንጅ፣ ዛግሃዋህና የሱዳኑ ሕዝቦች ሁሉ» እንደ ወለደችለት ነበር።
መደብ:የኖህ ልጆች መደብ:ከነዓን
Llista de personatges bíblics
ንጉሱ በድንኳናቸው እኔ በጎጆዬ
ንጉሱ በድንኳናቸው እኔ በጎጆዬ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የ2020 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ በኢትዮጵያ
ይህ ገጽ የ2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ በኢትዮጵያ ላይ ያሳደረውን ተጽዕኖ ይዟል።
መጋቢት 2012
በመጋቢት 4 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 13 ቀን 2020) በኢትዮጵያ ለመጀመርያ ጊዜ በኮሮናቫይረስ የተጠቃ ግለሰብ መኖሩ ተረጋገጠ። ግለሰቡ የ48 ዓመት የጃፓን ዜጋ ሲሆን ከግለሰቡ ጋር የቅርብ ንክኪ የነበራቸውን ሰዎች የመለየት እና ክትትል የማድረግ ሥራ እየተካሄደ እንደሆነ የጤና ጥበቃ ሚኒስትር ዶክተር ሊያ ታደሰ በዕለቱ ተናግረዋል።
ምንም እንኳን ሁኔታዎች በሌሎች አገሮች እየተባባሱ ቢመጡም ኢትዮጵያ የጉዞ እገዳ እንደማታደርግ አስታውቃለች። ቫይረሱ በ134 አገራት ውስጥ ቢኖርም የጉዞ እገዳ ማድረግ ግን እንደማይሰራ የጤና ጥበቃ ሚኒስትሯ ተናግረዋል።
በመጋቢት 6 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 15 ቀን 2020) ሌሎች ተጨማሪ 3 ዜጎች በኮሮና ቫይረስ መያዛቸውን የኢትዮጵያ ሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲቱት አስታውቋል። ሦስቱ ግለሰቦች በመጋቢት 4 ቀን በበሽታው መጠቃቱ ከታወቀው ሰው ጋር ግንኙነት የነበራቸው ሲሆን አንዱ የ42 ዓመት ኢትዮጵያዊ ሲሆን የተቀሩት ሁለቱ ደግሞ የ44 እና የ47 ዓመት የጃፓን ዜጎች ናቸው።
በመጋቢት 8 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 17 ቀን 2020) ከዱባይ ወደ ኢትዮጵያ የመጣች እንግሊዛዊት ዲፕሎማት በተደረገላት ምርመራ በቫይረሱ መጠቃቷ ተገልጿል።
በመጋቢት 10 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 19 ቀን 2020) ሦስት ተጨማሪ ግለሰቦች በኮሮናቫይረስ መያዛቸው ተገለጸ። አንደኛዋ ግለሰብ የ44 ዓመት ጃፓናዊት ስትሆን መጀመርያ ቫይረሱ እንዳለበት ከተገለጸው ጃፓናዊ ግለሰብ ጋር ግንኙነት የነበራት ነች። ሌላኛው ግለሰብ ደግሞ በመጋቢት 6 ቀን 2012 (እ.ኤ.አ. ማርች 15 ቀን 2020) ወደ ኢትዮጵያ የመጣ የ39 ዓመት ኦስትሪያዊ ነው። ሦስተኛዋ ግለሰብ የ85 ዓመት ኢትዮጵያዊ ሲሆኑ ወደ ኢትዮጵያ የመጡት በየካቲት 23 ቀን 2012 (እ.ኤ.አ. ማርች 2 ቀን 2020) ነበር።
በመጋቢት 13 ቀን 2012 (እ.ኤ.አ. ማርች 22 ቀን 2020) ሁለት ተጨማሪ ግለሰቦች በቫይረሱ መያዛቸው ተገለጸ። አንደኛው ከቤልጂየም ወደ ኢትዮጵያ በመጋቢት 5 ቀን 2012 የመጣ የ28 ዓመት ኢትዮጵያዊ ሲሆን ሌላኛው ደግሞ ከዱባይ ወደ ኢትዮጵያ በመጋቢት 10 ቀን 2012 የመጣ የ34 ዓመት ኢትዮጵያዊ ነው።
በመጋቢት 15 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 24 ቀን 2020) አንድ ከዱባይ ወደ ኢትዮጵያ በመጋቢት 10 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 19) የመጣ የ34 ዓመት ኢትዮጵያዊ በቫይረሱ መያዙ ተገለጸ።
በመጋቢት 18 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 27 ቀን 2020) አራት ተጨማሪ የኮሮና ቫይረስ ኬዞች ተመዝግበዋል። አንደኛው ኬዝ የ72 ዓመት ሞሪሸስያዊ ግለሰብ ሲሆኑ በመጋቢት 5 (እ.ኤ.አ. ማርች 14) ቀን ከኮንጎ ብራዛቪል የተመለሱ ናቸው። ሁለተኛው ገለሰብ ደግሞ የ61 ዓመት የአዳማ ነዋሪ ሲሆኑ ከዚህ በፊት ምንም ዓይነት የጉዞ ታሪክ የሌላቸው ናቸው። ነገር ግን ከሥራቸው ፀባይ አንጻር ከወጭ ሀገር ዜጋ ጋር ግንኙነት ነበራቸው። ሦስተኛዋ ደግሞ የ28 ዓመት ኢትዮጵያዊት ስትሆን መጋቢት 12 (እ.ኤ.አ. ማርች 21) ቀን ከእስራኤል የተመለሰች ናት። አራተኛዋ ግለሰብ ደግሞ የ24 ዓመት ኢትዮጵያዊት ስትሆን ከዚህ በፊት ምንም ዓይነት የጉዞ ታሪክ አልነበራትም። ይህንንም ተከትሎ በአገሪቱ በኮሮናቫይረስ የተጠቁ ግለሰቦችን ቁጥር ወደ 16 ከፍ ብሏል።
በመጋቢት 19 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 28 ቀን 2020) በቫይረሱ ከተያዙ ሰዎች መካከል አንዱ ሙሉ በሙሉ ማገገሙ ተገለጸ።
በመጋቢት 20 ቀን (እ.ኤ.አ. ማርች 29 ቀን 2020) አምስት ተጨማሪ የኮሮና ቫይረስ ኬዞች ተመዝግበዋል። አንደኛዋ ታማሚ የ26 ዓመት ኢትዮጵያዊት ስትሆን በመጋቢት 8 ከቤልጂየም እና በመጋቢት 10 ደግሞ ወደ ካሜሩን የጉዞ ታሪክ ነበራት። ሁለተኛ እና ሦስተኛ ታማሚዎች የአንድ ቤተሰብ አባል የሆኑ የ14 ዓመት ወንድ እና የ48 ዓመት ሴት የሆኑ የአዳማ ከተማ ነዋሪዎች ናቸው። አራተኛው እና አምስተኛው ኬዝ ደግሞ የ38 ዓመት እና የ36 ዓመት ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ በተለያየ ጊዜ ወደ ዱባይ ተጉዘው እንደነበር ተገልጿል።
በመጋቢት 21 ቀን ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሠጡት መግለጫ ተጨማሪ 2 ሰዎች በቫይረሱ መያዛቸውን ገልጸዋል። አንደኛው ከአሜሪካ የመጣ የ32 ዓመት ኢትዮጵያዊ ሲሆን አንደኛዋ ደግሞ ከዱባይ የመጣች የ37 ዓመት ኢትዮጵያዊት ናት። ሁለቱም የአማራ ክልል ነዋሪዎች ናቸው።
በመጋቢት 22 ቀን አራት ተጨማሪ የኮሮናቫይረስ ኬዞች ተመዝግበዋል። ሁለቱ ከዱባይ የመጡ የ30 እና የ36 ዓመት ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ አንደኛዋ ደግሞ ከፈረንሳይ የመጡ የ60 ዓመት ኢትዮጵያዊት ናቸው። ይህንንም ተከትሎ ባሁኑ ወቅት በቫይረሱ የተያዙ ሰዎች ቁጥር 25 ደርሷል። አራተኛው ታማሚ ደግሞ በመጋቢት 9 ቀን ወደ ኢትዮጵያ የመጣ የ42 ዓመት የድሬዳዋ ከተማ ነዋሪ ነው።
በመጋቢት 23 ቀን 2012 ሦስት የኮሮናቫይረስ ኬዞች ተመዝግበዋል። ሦስቱም ግለሰቦች ኢትዮጵያውያን ናችው። የመጀመሪያዋ ግለሰብ የ33 አመት ሴት ስትሆን የጉዞ ታሪኳ ጅቡቲ፣ ብራዚል፣ ህንድ እና የመጨረሻ በረራዋ ኮንጎ ብራዛቪል ነው። ሁለተኛው ደግሞየ 26 ዓመት ወንድ ሲሆን ምንም ዓየነት የጉዞ ታሪክ የለውም። ሶስተኛው የ32 ዓመት ወንድ ሲሆን ቀደም ብሎ በቫይረሱ መያዙ ከተረጋገጠ ሰው ጋር ግንኙነት የነበረውና በለይቶ ማቆያ ውስጥ ሆኖ ክትትል ሲደረግለት የነበረ ነው።
በመጋቢት 24 ቀን አንድ ታማሚ ሙሉ በሙሉ ማገገሙ ተገለጸ። ይህም በአገሪቱ አጠቃላይ ከበሽታው ያገገሙ የሰዎች ቁጥርን ወደ 3 ከፍ አድርጎታል፡፡
በመጋቢት 25 ቀን ስድስት ተጨማሪ የኮሮናቫይረስ ኬዞች ተመዝግበዋል፡፡ ስድስቱም የቫይረሱ ተጠቂዎች ኢትዮጵያውያን ናቸው፡፡ አምስቱ ከአዲስ አበባ ሲሆኑ አንዷ ደግሞ ከድሬዳዋ ነች፡፡
በመጋቢት 26 ቀን ሦስት ተጨማሪ ሰዎች በኮሮናቫይረስ መያዛቸው ተገለጸ። ሦስቱም ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ ሁለቱ ከዱባይ ወደ ኢትዮጵያ በተለያየ ቀን የገቡ ሲሆኑ አንዷ ደግሞ ከስዊድን የገባች መሆኑ ተገልጿል።
በመጋቢት 27 ቀን አምስት ተጨማሪ ሰዎች በኮሮናቫይረስ መያዛቸው ተገለጸ። ሦስቱ ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ የተቀሩት ደግሞ አንድ ኤርትራዊ እና አንድ ሊብያዊ መሆናቸው ተገልጿል። በዚሁ ዕለትም በኢትዮጵያ የመጀመሪያዎቹ ህልፈቶች ተመዝግበዋል። አንደኛዋ ሟች የ60 ዓመት ኢትዮጵያዊት ሲሆኑ ከፈረንሣይ በመጋቢት 22 ቀን ወደ ኢትዮጵያ የመጡ ነበሩ፡፡ ሁለተኛው ደግሞ የ56 ዓመት ኢትዮጵያዊ እና ምንም ዓይነት የጉዞ ታሪክ ያልነበራቸው ነበሩ።
በመጋቢት 29 ቀን ስምንት ተጨማሪ የኮሮናቫይረስ ኬዞች ተመዝግበዋል። ሰባቱ ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ አንዱ ደግሞ ኤርትራዊ ነው። ከተያዙት ሰዎች መካከል የ9 ወር ሕጻን ልጅ እንደሚገኝበት ተገልጿል።
በመጋቢት 30 ቀን ሦስት ተጨማሪ ኬዞች ሪፖርት ተደርገዋል። ሁለቱ ወደ ዱባይ የጉዞ ታሪክ ያላቸው የ29ዓመት ወንድ ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ አንዱ ደግሞ ምንም የጉዞ ታሪክ የሌለው የ36 ዓመት ወንድ ኢትዮጵያዊ ከአዲስ ቅዳም አማራ ክልል ነው።
ሚያዝያ 2012
በሚያዝያ 2 ቀን ዘጠኝ ተጨማሪ ግለሰቦች በቫይረሱ መያዛቸው ተገልጿል። ሰባቱ ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ የተቀሩት ደግሞ የሕንድ እና የኤርትራ ዜግነት ያላቸው ግለሰቦች ናቸው። ሁሉም ግለሰቦች የውጭ አገር ጉዞ ታሪክ አላቸው። በዚህም ቀን ሦስተኛው ሞት ተመዝግቧል። በመጋቢት 28 ቀን በቫይረሱ መጠቃታቸው የተገለጸው የ65 ዓመት የዱከም ነዋሪ ሕይወታቸው ማለፉ ተገልጿል። ይህም በአገሪቱ በቫይረሱ ምክንያት የሞቱ ሰዎችን አጤቃላይ ቁጥር ወደ 3 ከፍ አድርጎታል።
ዋቢ ምንጮች
መደብ:ኢትዮጵያ መደብ:ሕክምና
ኢ-ገዳይ መሣርያዎች
ኢ-ገዳይ መሣርያዎች በብዙ የሠለጠኑ አገራት የሕዝብን ተቃውሞ ለማስተዳደር የሚጠቅመው ዘዴ ነው። በሰላማዊ ሰልፍ ላይ ፖሊሶች ወይም ወታደሮች ታላቅ የሕዝብ እልቂጥ ባለመፈልጋቸው፣ በዚያው ፈንታ «ኢ-ገዳይ መሣርያ» አላቸው። ለምሳሌ፦
እነዚህ መሣርያዎች ሠልፈኞች ወይም ዜጎች እንዳይገደሉ ስለሚታሥቡ ብዙዎች ጊዘዎች በዘመናዊ ዓለም ይመረጣሉ።
ሃሊፋክስ
የሃሊፋክስ ስም ከጥንታዊ እንግሊዝኛ ሲሆን ትርጉሙ «ቅዱስ ጽጉር» ነው። በሚግማቅኛ ቦታው ጅቡክዱክ «ትልቅ ወደብ» ተብሏል።
ሻንጋይ
ሻንጋይ (/ ʃæŋˈhaɪ/; [19] ቻይንኛ: 上海፣ የሻንጋይ አጠራር [zɑ̃̀.hɛ́] (የድምጽ ተናጋሪ iconlisten)፣ መደበኛ ማንዳሪን አጠራር፡ [ʂâŋ.xài] (የድምጽ ማጉያ አዶሊስተን)) በቀጥታ ከሚተዳደሩ አራት ማዘጋጃ ቤቶች አንዱ ነው። የቻይና ህዝብ ሪፐብሊክ።[ሀ] ከተማዋ በያንግትዝ ወንዝ ደቡባዊ ዳርቻ ላይ ትገኛለች፣ የሁአንግፑ ወንዝ በውስጡ ይፈስሳል። እ.ኤ.አ. በ2020 24.87 ሚሊዮን ህዝብ ያላት ፣ በቻይና ውስጥ በሕዝብ ብዛት ያለው የከተማ አካባቢ ፣ በዓለም ላይ በጣም በሕዝብ የሚኖርባት ከተማ እና በምስራቅ እስያ ውስጥ ካሉት ዋና ከተማዎች የበለጠ የሀገር ውስጥ ምርት ያላት ብቸኛዋ ከተማ ነች። ሻንጋይ የፋይናንስ፣ቢዝነስና ኢኮኖሚክስ፣ምርምር፣ትምህርት፣ሳይንስና ቴክኖሎጂ፣ማኑፋክቸሪንግ፣ቱሪዝም፣ባህልና ማጓጓዣ ማዕከል ሲሆን የሻንጋይ ወደብ ደግሞ የዓለማችን እጅግ የተጨናነቀ የኮንቴይነር ወደብ ነው።
ቅዠት ተፈርቶ ሳይተኛ አይታደርም
ቅዠት ተፈርቶ ሳይተኛ አይታደርም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
አርጎብኛ ፈተና
አል-ጀበርት የአርጎብኛ ቋንቋ ማበልፀጊያ ት/ቤት ሳምንታዊ ፈተና ስም_____ID No(መለያ ቁጥር)_______ --- ሀቅ/ክስት(T/F) …3ነቁጣ(ማርክ)
(1)-ጀዉ ማለት ስጋ ሲሆን አሻቦ ማለት ጨዉ ነዉ (2)-ወርፋ ማለት መርፌ ማለት ነዉ (3)-ካዉና ሀርቡአኒ የወራት ስም ናቸዉ ምርጫ…………(4 ነቁጣ) -- (1)- ‹‹አሁን ከጡዋቱ አራት ሰአት ተኩል ነዉ›› የሚለዉን ቃል በአርጎብኛይባላል (A) አሁን ከጥዋሁ አርቢት ሰአት ተኩል ኔ (B) ትማይ ከጥዋሁ አርቢት ሰዐ ተኩል ኔ (C) አሀኝ ከጥዋሁ አርቢት ሰአት ከቀመድ ኔ (D) አሀኝ ከጥዋሁ አርቢት ሰዐ ከቀመድ ኔ (2)-‹‹በፍቅሩ ክንፍ አለች››ለማለት‹አሸቀትሌ› ካለ ‹‹በፍቅሯ ክንፍ አለ›› ለማለት-ይላል (A) አሸቁ (B) ማዐሸቅ (C) አሸቀሊያ (D) ኢሽቅ (3)- ‹‹የዛሬዉ ልዩ ነዉ›› ለማለት---እንላለን (A) የሁማዉ ልዩ ኔ (B) የሁማዉ ኻስ ኔ (C) የሁማዉ ኻስ ነዉ (D) የሁማዉ ልዩ ነዉ (4)-በአንድ አካባቢ የሚኖሩ ማህበረሰቦች በየግላቸዉ ይሰሩት የነበን ረጅም ቀናትን ሊወስድ የሚችል ስራን በህብረት በመተባበር በየተራ የሁሉንም የአካባቢዉን ሰዉ ስራ በመስራት የስራን ጫና የሚያቃልሉበት የአርጎባ የስራ ባህል ምን ይባላል፡፡ (A) እቁጭ (B) ጊሱ (C) ወንፈል (D) ሀምድካ አርጎብኛዉን ከአማርኛዉ ጋር አዛምድ 1 (መጋድ ምኝ)…(2.5 ነቁጣ) - 1)ዘር--(A)ስኬት 2)ዛህ -(B) ዘር 3)ሽማን(C) ቅርስ 4)ነስል-(D) ነጭ 5)ተድቢር---(E) ወንዝ አርጎብኛን በአርጎብኛ አዛምድ 2 ...2.5 ነቁጣ - 1)ሶብይ--- (A) ዐርሽ 2)ስሪና (B) ወና 3)ስፍር(C) ዳኢማ 4)ኣቅርኣት ቤት--(D) ይናንኩም 5)ኢናንኩም-- --(E) አሽር ቤድ የሚከተሉትን ጥያቄዎች ቅደም ተከተላቸዉን አስተካክላቹህ ፃፉ - (1)-ካዉ፤ሀርጋድ፤ኸሚስ…(1 ነቁጣ) (2)-ኒቅሊማች ቀዉም ዉስጭ የአርጎባ ይኖረሉ በአርቢት …….(2 ነቁጣ) አማርኛዉን አረፍተ ነገር ወደ አርጎብኛ ቀይር - (1)-ድይኖም አፍኖን ለመወንቂድ በወገር/በድማ እንሀቴለና…..(2 ነቁጣ) -- (1)እሜዋ ጥቁር ልጋቸሟ ዛህ ዛህ..(1 ነቁጣ) ወና ሀረሁን ሙሊ( ክፍት ቦታዉን ሙላ)
ቦሪስ ጆንሶን
አሌክሳንደር ቦሪስ ደ ፕፌፍል ጆንሰን (/ ˈfɛfəl/; ሰኔ 19 1964 ተወለደ) የእንግሊዝ ጠቅላይ ሚኒስትር እና የወግ አጥባቂ ፓርቲ መሪ ሆኖ የሚያገለግል ብሪቲሽ ፖለቲከኛ ነው እና ከ 2019 ጀምሮ ቆይቷል ። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ነበር እና ከ 2016 እስከ 2018 የኮመንዌልዝ ጉዳዮች እና የለንደን ከንቲባ ከ 2008 እስከ 2016. ጆንሰን ከ 2015 ጀምሮ የ Uxbridge እና South Ruislip የፓርላማ አባል (MP) አባል እና ቀደም ሲል ለሄንሌ ከ 2001 እስከ 2008 MP ነበር.
ጆንሰን በኢቶን ኮሌጅ ገብተው ክላሲክስን በባሊዮል ኮሌጅ ኦክስፎርድ አነበበ። እ.ኤ.አ. በ1986 የኦክስፎርድ ዩኒየን ፕሬዝዳንት ሆነው ተመረጡ። በ1989 የብራሰልስ ጋዜጠኛ፣ በኋላም የፖለቲካ አምደኛ ለዴይሊ ቴሌግራፍ፣ እና ከ1999 እስከ 2005 የ The Spectator መጽሔት አዘጋጅ ነበር። በ2001 የፓርላማ አባል ሆነው ከተመረጡ በኋላ። ጆንሰን በኮንሰርቫቲቭ መሪዎች ሚካኤል ሃዋርድ እና ዴቪድ ካሜሮን የጥላ ሚኒስትር ነበሩ። እ.ኤ.አ. በ 2008 የለንደን ከንቲባ ሆነው ተመርጠዋል እና ከኮመንስ ምክር ቤት ተነሱ; እ.ኤ.አ. በ2012 ከንቲባ ሆኖ በድጋሚ ተመርጧል። በ2015 ምርጫ ጆንሰን ለኡክስብሪጅ እና ለሳውዝ ሩይስሊፕ የፓርላማ አባል ተመረጠ። በሚቀጥለው ዓመት, እንደገና ከንቲባ ሆኖ ለመመረጥ አልፈለገም. እ.ኤ.አ. በ2016 የአውሮፓ ህብረት አባልነት ህዝበ ውሳኔ ለ Brexit በተካሄደው የድምፅ ፈቃድ ዘመቻ ውስጥ ታዋቂ ሰው ሆነ። ቴሬዛ ሜይ ከህዝበ ውሳኔው በኋላ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሾሟት; የግንቦት ወደ ብሬክሲት እና የቼከርስ ስምምነትን በመቃወም ከሁለት አመት በኋላ ስራውን ለቋል።
ሜይ እ.ኤ.አ. እሱ የብሬክዚት ድርድሮችን እንደገና ከፍቷል እና በሴፕቴምበር መጀመሪያ ላይ በአወዛጋቢ ሁኔታ ፓርላማ ውስጥ; ጠቅላይ ፍርድ ቤት ድርጊቱን በዚያ ወር በኋላ ህገወጥ መሆኑን ወስኗል። የተሻሻለው የብሬክሲት የመውጣት ስምምነት ከአውሮፓ ህብረት ጋር ከተስማማ በኋላ የአየርላንድን ጀርባ በአዲስ የሰሜን አየርላንድ ፕሮቶኮል በመተካት ፣ነገር ግን ለስምምነቱ የፓርላማ ድጋፍ ባለማግኘቱ ጆንሰን ወግ አጥባቂ ፓርቲን በመምራት ለታህሳስ 2019 ፈጣን ምርጫ ጠራ። ድል ​​በ 43.6 በመቶ ድምጽ እና ከ 1987 ጀምሮ የፓርቲው ትልቁ መቀመጫ ድርሻ። እ.ኤ.አ. ጥር 31 ቀን 2020 ዩናይትድ ኪንግደም ከአውሮፓ ህብረት አባልነት በመውጣት የሽግግር ወቅት እና የንግድ ድርድር ወደ አውሮፓ ህብረት - ዩኬ የንግድ እና የትብብር ስምምነት ገባች። የኮቪድ-19 ወረርሽኝ የፕሪሚየር ስልጣኑ ዋና ጉዳይ ሆነ። መንግሥት በተለያዩ የአደጋ ጊዜ ኃይሎች ምላሽ ሰጠ፣ ተፅዕኖውን ለመቅረፍ በመላው ኅብረተሰቡ ውስጥ እርምጃዎችን አስተዋውቋል፣ እና አገር አቀፍ የክትባት መርሃ ግብር እንዲዘረጋ አፅድቋል። ጆንሰን የመቆለፊያ እርምጃዎችን ለማስተዋወቅ ያለውን ተቃውሞ ጨምሮ ለበሽታው አዝጋሚ ምላሽ ተችቷል ።
ጆንሰን በብሪቲሽ ፖለቲካ ውስጥ አከራካሪ ሰው ነው። ደጋፊዎቹ ቀልደኛ እና አዝናኝ ሲሉ አወድሰውታል፣ ይግባኝ ከባህላዊ ወግ አጥባቂ መራጮች አልፏል። በአንጻሩ፣ ተቺዎቹ ውሸታም፣ ልሂቃን፣ ውሸታምነት፣ እና ጎጠኝነት ሲሉ ከሰዋል። ተንታኞች የእሱን የፖለቲካ ዘይቤ እንደ እድል ሰጪ፣ ፖፕሊስት ወይም ተግባራዊ አድርገው ገልፀውታል።
ልጅነት
አሌክሳንደር ቦሪስ ዴ ፔፌል ጆንሰን በኒውዮርክ ከተማ ማንሃተን የላይኛው ምስራቅ ጎን ከ 23 አመቱ ስታንሊ ጆንሰን እና ከዚያም በኮሎምቢያ ዩኒቨርስቲ ኢኮኖሚክስ እየተማረ እና የ22 ዓመቷ ሻርሎት ፋውሴት አርቲስት በ19 ሰኔ 1964 ተወለደ። ከሊበራል ምሁራን ቤተሰብ። የጆንሰን ወላጆች ወደ አሜሪካ ከመሄዳቸው በፊት በ1963 ተጋቡ። በሴፕቴምበር 1964 ቻርሎት በኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ መማር እንድትችል ወደ ትውልድ አገራቸው እንግሊዝ ተመለሱ። በዚህ ጊዜ ከልጇ ጋር በኦክስፎርድ ከተማ ዳርቻ በምትገኘው Summertown ኖረች እና በ1965 ራሄል የተባለች ሴት ልጅ ወለደች። በጁላይ 1965 ቤተሰቡ ወደ ሰሜን ለንደን ወደ ክራውክ ኤንድ ተዛወረ እና በየካቲት 1966 ወደ ዋሽንግተን ዲሲ ተዛወሩ ስታንሊ ከአለም ባንክ ጋር ተቀጥሮ ተቀጠረ። ከዚያም ስታንሊ በሕዝብ ቁጥጥር ላይ ባለው የፖሊሲ ፓነል ሥራ ወሰደ እና ቤተሰቡን በሰኔ ወር ወደ ኖርዌክ፣ ኮነቲከት አዛውሯል። ሦስተኛው ልጅ ሊዮ በሴፕቴምበር 1967 ተወለደ
እ.ኤ.አ. በ 1969 ቤተሰቡ ወደ እንግሊዝ ተመለሱ እና በዌስት ኔዘርኮት እርሻ ፣ በዊንስፎርድ አቅራቢያ በሶመርሴት ፣ በምእራብ ሀገር በኤክሞር ላይ በሚገኘው የስታንሌይ የርቀት ቤተሰብ ቤት ሰፈሩ። እዚያም ጆንሰን የቀበሮ አደን የመጀመሪያ ልምዶቹን አግኝቷል። አባቱ ከኔዘርኮት አዘውትሮ ይቀር ነበር፣ ጆንሰን በአብዛኛው በእናቱ እንዲያድግ፣ በአው ጥንዶች ታግዞ ነበር። ጆንሰን በልጅነቱ ፀጥ ያለ እና ጥበበኛ እና መስማት የተሳነው ነበር፣ በዚህም ምክንያት ጆሮው ላይ ግርዶሽ ለማስገባት ብዙ ቀዶ ጥገና ተደረገ። እሱ እና ወንድሞቹ እና እህቶቹ ከልጅነታቸው ጀምሮ በከፍተኛ ደረጃ እንቅስቃሴዎች ውስጥ እንዲሳተፉ ይበረታታሉ ፣ ከፍተኛ ስኬት ከፍተኛ ግምት ተሰጥቶታል ። የጆንሰን የመጀመሪያ ምኞት "የዓለም ንጉስ" መሆን ነበር። ልጆቹ ከወንድሞቻቸው እና እህቶቻቸው ውጪ ጥቂት ጓደኞች ስላሏቸው በጣም ይቀራረባሉ።
እ.ኤ.አ. በ 1969 መገባደጃ ላይ ቤተሰቡ ወደ ምዕራብ ለንደን ወደ ሚዳ ቫሌ ተዛወረ ፣ ስታንሊ በለንደን ኢኮኖሚክስ ትምህርት ቤት የድህረ-ምረቃ ጥናት ጀመረ ። እ.ኤ.አ. በ1970፣ ቻርሎት እና ልጆቹ ለአጭር ጊዜ ወደ ኔዘርኮት ተመለሱ፣ ጆንሰን በዊንስፎርድ መንደር ትምህርት ቤት ገብተው ወደ ለንደን ከመመለሳቸው በፊት በፕሪምሮዝ ሂል ሰፍረው በPrimrose Hill የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት ተማሩ። አራተኛ ልጅ እና ሶስተኛ ወንድ ልጅ ጆሴፍ በ1971 መጨረሻ ተወለዱ።
ስታንሊ በአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን ተቀጥሮ ከሰራ በኋላ፣ ቤተሰቡን በሚያዝያ 1973 ወደ ዩክሌ፣ ብራስልስ አዛወረ። ቻርሎት የነርቭ ችግር ገጥሟት እና በክሊኒካዊ የመንፈስ ጭንቀት ሆስፒታል ገብተው ነበር፣ ከዚያ በኋላ ጆንሰን እና እህቶቹ በ1975 ወደ እንግሊዝ ተመልሰው በምስራቅ ሱሴክስ በሚገኘው የመሰናዶ አዳሪ ትምህርት ቤት አሽዳውን ሃውስ እንዲማሩ ተልከዋል። እዚያም የራግቢ ፍቅር በማዳበር በጥንቷ ግሪክ እና በላቲን ጎበዝ ነበር፤ ነገር ግን አስተማሪዎች አካላዊ ቅጣትን መጠቀማቸው አስደንግጦታል። ይህ በእንዲህ እንዳለ በታህሳስ 1978 የወላጆቹ ግንኙነት ተቋረጠ; በ 1980 ተፋቱ እና ሻርሎት በኖቲንግ ሂል ፣ ዌስት ለንደን ውስጥ ወደሚገኝ አፓርታማ ሄደች ፣ እና ልጆቿ ለብዙ ጊዜ አብረውባት ተቀላቅለዋል።
ኢቶን እና ኦክስፎርድ፡ 1977–1987
ጆንሰን በበርክሻየር ዊንዘር አቅራቢያ በሚገኘው ኢቶን ኮሌጅ ለመማር የኪንግስ ስኮላርሺፕ አግኝቷል። እ.ኤ.አ. በ 1977 የመኸር ወቅት ላይ እንደደረሰ ፣ ከመጀመሪያ ስሙ አሌክሳንደር ይልቅ መካከለኛ ስሙን ቦሪስን መጠቀም ጀመረ እና ታዋቂ የሆነበትን “ኤክሰንትሪክ የእንግሊዝኛ ሰው” አዳብሯል። የእናቱን ካቶሊካዊነት ትቶ የእንግሊዝ ቤተ ክርስቲያንን ተቀላቀለ የአንግሊካን እምነት ተከታይ ሆነ። የትምህርት ቤት ሪፖርቶች ስለ ስራ ፈትነቱ፣ ቸልተኝነት እና ዘግይቶ በመቅረቱ ቅሬታ አቅርበዋል፣ ነገር ግን በኤቶን ታዋቂ እና ታዋቂ ነበር። ጓደኞቹ ባብዛኛው ከከፍተኛ መካከለኛ እና ከፍተኛ ባለጸጎች ነበሩ፣ ምርጥ ጓደኞቹ ከዛ ዳርየስ ጉፒ እና ቻርለስ ስፔንሰር ሲሆኑ ሁለቱም በኋላ ወደ ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ አብረውት በመሄድ እስከ ጎልማሳነት ድረስ ጓደኛሞች ሆነው ቆይተዋል። ጆንሰን በእንግሊዘኛ እና በክላሲክስ የላቀ ውጤት በማምጣት በሁለቱም ሽልማቶችን በማሸነፍ የትምህርት ቤቱ ተከራካሪ ማህበረሰብ ፀሀፊ እና የት/ቤቱ ጋዜጣ ዘ ኢቶን ኮሌጅ ዜና መዋዕል አዘጋጅ ሆነ። እ.ኤ.አ. በ 1981 መገባደጃ ላይ ፣ ትንሹ ፣ እራሱን የመረጠው ልሂቃን እና ማራኪ የፕሬፌቶች ቡድን የፖፕ አባል ተመረጠ። በኋላ በጆንሰን ሥራ ፖፕ ውስጥ መግባት ተስኖት ከነበረው ዴቪድ ካሜሮን ጋር የፉክክር ነጥብ ነበር። ኢቶንን ለቆ እንደወጣ፣ ጆንሰን በክፍተት አመት ወደ አውስትራሊያ ሄደ፣እዚያም እንግሊዘኛ እና ላቲን በቲምበርቶፕ፣ከውጭ የታሰረ-የጊሎንግ ሰዋሰው ካምፓስ አስተምሮ፣ልሂቃን ራሱን የቻለ አዳሪ ትምህርት ቤት. ጆንሰን በ Balliol College, Oxford, የአራት-ዓመት ኮርስ በክላሲክስ, ጥንታዊ ስነ-ጽሑፍ እና ክላሲካል ፍልስፍና ላይ የ Literae Humaniores ን ለማንበብ የነፃ ትምህርት ዕድል አግኝቷል. እ.ኤ.አ. በ 1983 መገባደጃ ላይ በዩኒቨርሲቲው በማትሪክ ፣ በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን ሁለተኛ አስርት ዓመታት ውስጥ የብሪታንያ ፖለቲካ እና ሚዲያን ከተቆጣጠሩት የኦክስፎርድ የመጀመሪያ ዲግሪዎች አንዱ ነበር ። ከነሱ መካከል ዴቪድ ካሜሮን፣ ዊልያም ሄግ፣ ሚካኤል ጎቭ፣ ጄረሚ ሀንት እና ኒክ ቦሌስ ሁሉም የኮንሰርቫቲቭ ፓርቲ ፖለቲከኞች ሆነዋል። በኦክስፎርድ እያለ ጆንሰን በኮሌጅ ራግቢ ዩኒየን ተሳትፏል፣ ለBalliol ኮሌጅ ቡድን ለአራት አመታት እንደ ጥብቅ ጭንቅላት በመጫወት ላይ። በኋለኛው ተጸጽቶ፣ በአስተናጋጅ ግቢ ውስጥ ለሚፈጸሙ ጥፋት ድርጊቶች የሚታወቀውን የብሉይ ኢቶኒያን የበላይነት የቡሊንግደን ክለብን ተቀላቀለ። ከብዙ አመታት በኋላ እራሱን እና ካሜሮንን ጨምሮ በቡሊንግዶን ክለብ መደበኛ አለባበስ ብዙ አሉታዊ የፕሬስ ሽፋን አስገኝቷል። ከአሌግራ ሞስቲን-ኦወን፣ የሽፋን ሴት ለ Tatler መጽሔት እና የክርስቲ ትምህርት ሊቀመንበር ዊልያም Mostyn-Owen ሴት ልጅ ጋር ግንኙነት ጀመረ። እሷ ከራሱ ማህበራዊ ዳራ የተገኘች ማራኪ እና ታዋቂ ተማሪ ነበረች; በዩኒቨርሲቲ ቆይታቸው ታጭተዋል።
ጆንሰን በኦክስፎርድ ታዋቂ እና ታዋቂ ነበር። ከጉፒ ጎን ለጎን የዩንቨርስቲውን ሳትሪካል መፅሄት ትሪቡተሪ በጋራ አዘጋጅቷል። እ.ኤ.አ. በ1984፣ ጆንሰን የኦክስፎርድ ዩኒየን ፀሀፊ ሆነው ተመረጡ፣ እና ለህብረት ፕሬዝደንት ስራን ለማሻሻል እና አስፈላጊ ቦታን ለማግኘት ዘመቻ አካሂደው አልተሳካም። እ.ኤ.አ. በ1986 ጆንሰን ለፕሬዝዳንትነት በተሳካ ሁኔታ ተወዳድሯል፣ ነገር ግን የስልጣን ዘመናቸው የተለየ ወይም የማይረሳ አልነበረም እናም በብቃቱ እና በቁም ነገርነቱ ላይ ጥያቄዎች ተነስተዋል። በመጨረሻም፣ ጆንሰን የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ዲግሪ ተሸልሟል፣ እና የመጀመሪያ ደረጃ ባለማግኘቱ በጣም ደስተኛ አልነበረም.
ታይምስ እና ዴይሊ ቴሌግራፍ፡ 1987–1994
እ.ኤ.አ. በሴፕቴምበር 1987 ጆንሰን እና ሞይሲን ኦወን በዌስት ፌልተን ፣ ሽሮፕሻየር ተጋብተዋል ፣ በቫዮሊን እና በቫዮላ አሌግራ ሠ ቦሪስ በተለይ ከሃንስ ቨርነር ሄንዝ ለሠርግ ተልእኮ ተሰጥቶታል። በግብፅ ከጫጉላ ሽርሽር በኋላ፣ በዌስት ኬንሲንግተን፣ ምዕራብ ለንደን ውስጥ መኖር ጀመሩ፣ ለአስተዳደር አማካሪ ኩባንያ፣ L.E.K. ማማከር; ከሳምንት በኋላ ስራውን ለቋል። እ.ኤ.አ. በ1987 መገባደጃ ላይ፣ በቤተሰብ ግንኙነት፣ በ The Times ተመራቂ ሰልጣኝ ሆኖ መስራት ጀመረ። ጆንሰን ለጋዜጣው ስለ ኤድዋርድ 2ኛ ቤተ መንግስት የአርኪኦሎጂ ግኝቶች ላይ አንድ ጽሑፍ ሲጽፍ ቅሌት ፈነዳ ፣ ለጽሑፉ የታሪክ ምሁር ኮሊን ሉካስ በሐሰት የአባቱ አባት ብሎታል። አርታኢው ቻርለስ ዊልሰን ስለ ጉዳዩ ካወቀ በኋላ ጆንሰንን አሰናበተ።
ጆንሰን በኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ዩኒየን ፕሬዝዳንትነት ጊዜ ከአርታዒውን ማክስ ሄስቲንግስ ጋር በመገናኘት በዴይሊ ቴሌግራፍ የመሪ ፅሁፍ ዴስክ ላይ ተቀጥሮ ተቀጠረ። ጽሑፎቹ የጋዜጣውን ወግ አጥባቂ፣ መካከለኛው መደብ፣ በመካከለኛ ዕድሜ ላይ የሚገኙትን "መካከለኛው እንግሊዝ" አንባቢያንን የሚማርኩ ሲሆን በልዩ የአጻጻፍ ስልታቸው፣ በአሮጌው ዘመን ቃላት እና ሀረጎች የተሞሉ እና አንባቢውን በየጊዜው "ጓደኞቼ" በማለት ይጠሩ ነበር ።. እ.ኤ.አ. በ 1989 መጀመሪያ ላይ ጆንሰን ስለ አውሮፓ ኮሚሽን ዘገባ እንዲያቀርብ በጋዜጣው ብራስልስ ቢሮ ተሾመ ፣ እስከ 1994 ድረስ በፖስታ ቤት ውስጥ ቆይቷል ። በውህደት ኮሚሽኑ ፕሬዝዳንት ዣክ ዴሎርስ ላይ ጠንካራ ተቺ ፣ እራሱን ከከተማዋ ጥቂት የኤውሮሴፕቲክ ጋዜጠኞች አንዱ አድርጎ አቋቋመ ። እንደ አውሮፓ ህብረት የፕራውን ኮክቴል ክራፕስ እና የብሪቲሽ ቋሊማዎችን ለመከልከል እና የኮንዶም መጠኖችን ደረጃውን የጠበቀ ጣሊያናውያን ትናንሽ ብልቶች ስለነበሯቸው ስለ ዩሮ ታሪክ ጽሁፎች ጽፏል። ብራሰልስ የዩሮ ፍግ አንድ አይነት ሽታ እንዲኖረው አነፍናፊዎችን እንደመለመለ እና ዩሮክራቶች ተቀባይነት ያለውን የሙዝ ኩርባ [ሐ] እና የቫኩም ማጽጃዎችን ኃይል ገደብ ሊወስኑ እና ሴቶች እንዲመልሱ ማዘዙን ጽፏል። የድሮ የወሲብ መጫወቻዎች. የዩሮ ኖቶች ሰዎችን አቅመ ደካሞች እንዳደረጋቸው፣ የኢሮ ሳንቲሞች ሰዎችን እንደሚያሳምሙ፣ እና የአስቤስቶስ ሽፋን ሕንፃው ለመኖሪያ እንዳይሆን ስለሚያደርገው በርላይሞንት የማፈንዳት ዕቅድ እንዳለ ጽፏል። በዚያ ያሉ ብዙ ጋዜጠኞች የኮሚሽኑን ስም ለማጥፋት የተነደፉ ውሸቶችን እንደያዙ በመግለጽ ጽሑፎቹን ተችተዋል። የዩሮፊል ወግ አጥባቂ ፖለቲከኛ ክሪስ ፓተን በዛን ጊዜ ጆንሰን "ከዋነኛ የሐሰት ጋዜጠኝነት አስተዋዋቂዎች አንዱ" ነበር ብሏል። ጆንሰን ከደንብላን ትምህርት ቤት እልቂት በኋላ የእጅ ሽጉጦችን መከልከልን ተቃወመ። “Nanny መጫወቻዎቻቸውን እየወሰደች ነው። ከእነዚያ ግዙፍ የህንድ የግዳጅ ቫሴክቶሚ ፕሮግራሞች እንደ አንዱ ነው።
የጆንሰን የሕይወት ታሪክ ጸሐፊ አንድሪው ጂምሰን እነዚህ መጣጥፎች “ከ [Euroscepticism] በጣም ታዋቂ ገላጮች አንዱ አድርገውታል” ብለው ያምን ነበር። የኋለኛው የሕይወት ታሪክ ጸሐፊ ሶንያ ፑርኔል እንደገለጸው - የጆንሰን የብራሰልስ ምክትል ነበር - ኤውሮሴፕቲክዝምን “ለቀኝ የሚስብ እና ስሜታዊ አስተጋባ” ለማድረግ ረድቷል ፣ ነገር ግን ቀደም ሲል ከብሪቲሽ ግራኝ ጋር የተያያዘ ነበር። የጆንሰን መጣጥፎች የወግ አጥባቂው ጠቅላይ ሚንስትር ማርጋሬት ታቸር ተወዳጅ ጋዜጠኛ አድርገው አረጋግጠውታል፣ ነገር ግን ጆንሰን ተተኪዋን ኤውሮፊል ጆን ሜጀርን አበሳጨው፣ ጆንሰን የተናገረውን ለማስተባበል ብዙ ጊዜ አሳልፏል። የጆንሰን መጣጥፎች በኮንሰርቫቲቭ ፓርቲ የዩሮሴፕቲክ እና የዩሮፊል አንጃዎች መካከል ያለውን ውጥረት አባብሰዋል። በዚህም የብዙ የፓርቲ አባላት አመኔታን አትርፏል። በ1990ዎቹ መጀመሪያ ላይ በአውሮፓ ህብረት የሚቃወመው የዩኬ የነፃነት ፓርቲ (ዩኬአይፒ) ብቅ እንዲል የሱ ፅሁፎች ቁልፍ ተፅእኖ ነበሩ። የዚያን ጊዜ የዴይሊ ቴሌግራፍ ባለቤት የሆኑት ኮንራድ ብላክ ጆንሰን "በብራሰልስ ለኛ ውጤታማ ዘጋቢ ስለነበር የብሪታንያ አስተያየት በዚህች ሀገር ከአውሮፓ ጋር ባለው ግንኙነት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ አሳድሯል" ብሏል።
በየካቲት 1990 የጆንሰን ሚስት አሌግራ ተወው; ከበርካታ የማስታረቅ ሙከራዎች በኋላ ትዳራቸው በኤፕሪል 1993 ተጠናቀቀ። ከዚያም በ1990 ወደ ብራሰልስ ከተዛወረች ማሪና ዊለር ከተባለች የልጅነት ጓደኛዋ ጋር ግንኙነት ፈጠረ እና በግንቦት 1993 በሱሴክስ ውስጥ በሆርሻም ተጋቡ። ማሪና ሴት ልጅ ወለደች. ጆንሰን እና አዲሷ ሚስቱ በኢስሊንግተን፣ ሰሜን ለንደን መኖር ጀመሩ፣ የግራ-ሊበራል ኢንተለጀንስያ ቤት ተብሎ በሚጠራው አካባቢ። በዚህ ሚሊዮ እና በባለቤቱ ተጽእኖ ስር ጆንሰን እንደ የአየር ንብረት ለውጥ, የኤልጂቢቲ መብቶች እና የዘር ግንኙነቶች ባሉ ጉዳዮች ላይ የበለጠ የነጻነት አቅጣጫ ተንቀሳቅሷል.በኢስሊንግተን ውስጥ ጥንዶች ሦስት ተጨማሪ ልጆች ነበሯቸው, ሁሉም ጆንሰን-ዊለር የሚል ስም ተሰጥቷቸዋል. በአካባቢው ወደሚገኝ የካኖንበሪ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ከዚያም ወደ የግል ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ተላኩ። ለልጆቹ ብዙ ጊዜ በማሳለፍ፣ ጆንሰን የጥቅስ መጽሃፍ ጽፏል፣ የግፋዊ ወላጆች አደጋ - ጥንቃቄ ታሪክ፣ እሱም በአብዛኛው ደካማ ግምገማዎች ላይ ታትሟል።
የፖለቲካ አምደኛ፡ 1994–1999
ወደ ለንደን፣ ሄስቲንግስ ጆንሰን የጦር ዘጋቢ ለመሆን ያቀረበውን ጥያቄ ውድቅ አደረገው፣ ይልቁንም እሱን ወደ ረዳት አርታኢ እና ዋና የፖለቲካ አምደኛ ቦታ ከፍ አደረገው። የጆንሰን አምድ በርዕዮተ ዓለም ቅልጥፍና እና በልዩነት የተፃፈ በመሆኑ አድናቆትን ያገኘ ሲሆን በ What the Papers Say ሽልማቶች የአመቱ ምርጥ አስተያየት ሰጭ ሽልማት አግኝቷል። አንዳንድ ተቺዎች የአጻጻፍ ስልቱን እንደ ጭፍን ጥላቻ አውግዘዋል; በተለያዩ ዓምዶች ላይ አፍሪካውያንን ሲጠቅስ፣ የአውሮፓ ቅኝ አገዛዝን በኡጋንዳ ሲያበረታታ እና ግብረ ሰዶማውያንን “ታንክ የተሸከሙ ዱርዬዎች” በማለት ሲጠቅስ “piccannis” እና “water-melon smiles” የሚሉትን ቃላት ተጠቅሟል።
በ1993 የፖለቲካ ስራን በማሰላሰል ጆንሰን በ1994 የአውሮፓ ፓርላማ ምርጫ የአውሮፓ ፓርላማ አባል ለመሆን እንደ ወግ አጥባቂ እጩ ለመቅረብ ያለውን ፍላጎት ገልጿል። አንድሪው ሚቸል ሜጀር የጆንሰንን እጩነት እንዳይቃወም አሳምኖ ነበር፣ ጆንሰን ግን የምርጫ ክልል ማግኘት አልቻለም። በመቀጠል ትኩረቱን በዩናይትድ ኪንግደም ምክር ቤት መቀመጫ ለማግኘት አዞረ። ለሆልቦርን እና ለሴንት ፓንክራስ የወግ አጥባቂ እጩነት ውድቅ ከተደረገ በኋላ ፓርቲያቸው በሰሜን ዌልስ ክሎይድ ሳውዝ እጩ አድርጎ መረጠው፣ ከዚያም የሌበር ፓርቲ አስተማማኝ መቀመጫ። ለስድስት ሳምንታት በዘመቻ በማሳለፍ በ1997 በተካሄደው አጠቃላይ ምርጫ 9,091 ድምጽ (23 በመቶ) አግኝቶ በሌበር እጩ ተሸንፏል።
እ.ኤ.አ. ሰኔ 1995 በጆንሰን እና በጓደኛው ዳሪየስ ጉፒ መካከል የተደረገ የስልክ ውይይት የተቀዳ ድምጽ ለህዝብ ይፋ በተደረገበት ወቅት ቅሌት ተፈጠረ። በንግግሩ ውስጥ ጉፒ ከኢንሹራንስ ማጭበርበር ጋር የተያያዘ የወንጀል ተግባራቱ በኒውስ ኦፍ ዘ ዎርልድ ጋዜጠኛ ስቱዋርት ኮሊየር እየተመረመረ ነው ሲል ጆንሰን የኮሊየርን የግል አድራሻ እንዲሰጠው ጠየቀው፣ ሁለተኛውን ደግሞ “ባልና ሚስት” እስከመምታት ደርሷል። ጥቁር አይኖች እና የተሰነጠቀ የጎድን አጥንት ወይም እንደዚህ ያለ ነገር ". ጆንሰን ከጥቃቱ ጋር እንደሚያያዝ ስጋቱን ቢገልጽም መረጃውን ለማቅረብ ተስማማ። በ1995 የቴሌፎን ንግግሩ ሲታተም ጆንሰን በመጨረሻ የጉፒን ጥያቄ አላስገደደም ሲል ተናግሯል። ሄስቲንግስ ጆንሰንን ገሠጸው ነገር ግን አላሰናበተውም ።
ጆንሰን "The Spectator" ውስጥ መደበኛ አምድ ተሰጥቷል፣ እህት ለዘ ዴይሊ ቴሌግራፍ ህትመት፣ የተቀላቀሉ አስተያየቶችን ይስባል እና ብዙ ጊዜ እንደቸኮለ ይታሰብ ነበር። እ.ኤ.አ. በ 1999 በ GQ መጽሔት ውስጥ አዳዲስ መኪናዎችን የሚገመግም አምድ ተሰጠው ። ባህሪው አዘውትሮ አዘጋጆቹን አስከፋ; መኪናዎችን ሲሞክር ጆንሰን ያገኘው ከፍተኛ ቁጥር ያለው የመኪና ማቆሚያ ቅጣቶች GQ ሰራተኞችን አበሳጨ። ዘ ዴይሊ ቴሌግራፍ እና ተመልካቹ ላይ፣ ኮፒውን ሳያቋርጥ ዘግይቶ ነበር፣ ብዙ ሰራተኞች እሱን ለማስተናገድ ዘግይተው እንዲቆዩ አስገደዳቸው። አንዳንዶቹም ሥራውን ሳይጨምር ቢያሳትሙ ተናድዶ ይጮኽባቸው እንደነበር ዘግበዋል።
ጆንሰን በኤፕሪል 1998 በቢቢሲ ሳትሪካል ወቅታዊ ጉዳዮች ትርኢት ላይ መታየቱ ብሄራዊ ዝናን አምጥቶለታል። እንደ እንግዳ አቅራቢን ጨምሮ ወደ በኋላ ክፍሎች ተጋብዟል; ለ 2003 እይታ ፣ ጆንሰን ለBAFTA የቴሌቪዥን ሽልማት ለምርጥ የመዝናኛ አፈፃፀም እጩነት ተቀበለ። ከነዚህ ገለጻዎች በኋላ በጎዳና ላይ በህዝብ ዘንድ እውቅና አግኝቶ በሌሎች የቴሌቭዥን ፕሮግራሞች እንደ ቶፕ ጊር፣ ፓርኪንሰን፣ ቁርስ በፍሮስት እና የፖለቲካ ትርኢት ላይ እንዲታይ ተጋብዞ ነበር።
ተመልካቹ እና MP ለ Henley፡ 1999–2008
በጁላይ 1999 ኮንራድ ብላክ ለጆንሰን የፓርላማ ምኞቱን በመተው የ The Spectator አርታኢነት አቀረበ ። ጆንሰን ተስማማ። የ The Spectator ባሕላዊ የቀኝ ክንፍ ጎንበስ ብሎ ሲያቆይ፣ ጆንሰን የግራ ፀሐፊዎችን እና የካርቱኒስቶችን አስተዋጾ ተቀብሏል። በጆንሰን አርታኢነት የመጽሔቱ ስርጭት ከ10 በመቶ ወደ 62,000 አድጓል እና ትርፋማ መሆን ጀመረ። የእሱ አርታኢነት ደግሞ ትችት አስከተለ; አንዳንዶች በእሱ ስር ተመልካቹ ከበድ ያሉ ጉዳዮችን ያስወግዳል ፣ ባልደረቦቹ ግን በመደበኛነት በቢሮ ፣ በስብሰባ እና በክስተቶች አለመገኘቱ ተበሳጩ።[143] በመጽሔቱ ላይ በተደረጉ የተሳሳቱ የፖለቲካ ትንበያዎች ምክንያት እንደ ደካማ የፖለቲካ ሊቅ ስም አግኝቷል። አማቹ ቻርለስ ዊለር እና ሌሎች ተመልካች አምደኛ ታኪ ቴዎዶራኮፑሎስ ዘረኝነትን እና ፀረ ሴማዊ ቋንቋን በመጽሔቱ ላይ እንዲያትም በመፍቀዱ አጥብቀው ወቅሰዋል።
ጋዜጠኛ ሻርሎት ኤድዋርድስ እ.ኤ.አ. በ 2019 በታይምስ ላይ ጆንሰን በ1999 በተመልካች ቢሮ ውስጥ በተዘጋጀ የግል ምሳ ላይ ጭኗን እንደጨመቀች እና ሌላ ሴትም እንዲሁ እንዳደረጋት ነግሯታል በማለት ክስ ጽፋ ነበር። የዳውኒንግ ስትሪት ቃል አቀባይ ክሱን አስተባብሏል።
እ.ኤ.አ. በ 2004 ፣ ጆንሰን ከኬን ቢግሌይ ግድያ በኋላ በThe Spectator ላይ ኤዲቶሪያል አሳትሟል ። ሊቨርፑድሊያኖች በተጠቂው ሁኔታ ውስጥ እየተንከባለሉ እና እንዲሁም በ Hillsborough አደጋ “ሀዘን ላይ ወድቀዋል” ሲል ጆንሰን በከፊል “በሰከሩ አድናቂዎች” ላይ ወቀሰ። እ.ኤ.አ. በ 2005 ስለ ሮማን ኢምፓየር ባሳተሙት አባሪ መፅሃፍ ላይ “The Dream of Rome, Tell MAMA” እና የብሪታንያ የሙስሊም ምክር ቤት ጆንሰንን አጥብቀው ወቅሰዋል እስልምና የሙስሊሙን አለም ምዕራባውያን “በእርግጥ ከብዙ መቶ ዓመታት በኋላ” እንዲሉ አድርጓል።.
የፓርላማ አባል መሆን
ማይክል ሄሰልቲን ጡረታ መውጣቱን ተከትሎ፣ ጆንሰን በኦክስፎርድሻየር የወግ አጥባቂ የደህንነት መቀመጫ ለሆነው ሄንሌይ ኮንሰርቫቲቭ እጩ ለመቅረብ ወሰነ። በጆንሰን እጩነት የተከፋፈለ ቢሆንም የአካባቢው ወግ አጥባቂ ቅርንጫፍ መረጠው። አንዳንዶች እሱ አስቂኝ እና ማራኪ መስሏቸው ነበር, ሌሎች ደግሞ የእሱን ብልጭ ድርግም የሚሉ አመለካከቶችን እና በአካባቢው ያለውን እውቀት ማነስ አልወደዱትም. በቴሌቭዥን ዝናው ያደገው ጆንሰን እ.ኤ.አ. በ2001 በተካሄደው አጠቃላይ ምርጫ በ8,500 ድምጽ አብላጫ ወንበር አሸንፏል። ከኢስሊንግተን መኖሪያው ጎን ለጎን፣ ጆንሰን በአዲሱ የምርጫ ክልል ከቴም ውጪ የእርሻ ቤት ገዛ። እሱ በመደበኛነት በሄንሊ ማህበራዊ ዝግጅቶች ላይ ይሳተፍ እና አልፎ አልፎ ለሄንሊ ስታንዳርድ ይጽፋል። የሱ የምርጫ ክልል ቀዶ ጥገናዎች ታዋቂዎች ሆኑ፣ እናም የ Townlands ሆስፒታልን እና የአካባቢውን የአየር አምቡላንስ መዘጋት ለማስቆም በአካባቢው የሚደረጉ ዘመቻዎችን ተቀላቀለ።
ዊልያም ሄግ ከኮንሰርቫቲቭ መሪነት መልቀቁን ተከትሎ፣ ጆንሰን ኬኔት ክላርክን ደግፏል፣ ክላርክን በጠቅላላ ምርጫ የማሸነፍ ብቸኛ እጩ እንደሆነ፣ ፓርቲው ኢየን ዱንካን ስሚዝን መረጠ። ጆንሰን ከዱንካን ስሚዝ ጋር የሻከረ ግንኙነት ነበረው፣ እና ተመልካቹ የፓርቲውን አመራር ተቸ። ዱንካን ስሚዝ በኖቬምበር 2003 ከቦታው ተወግዶ በሚካኤል ሃዋርድ ተተካ; ሃዋርድ ጆንሰን በመራጮች ዘንድ በጣም ታዋቂው የወግ አጥባቂ ፖለቲከኛ እንደሆነ አድርጎ በመቁጠር የምርጫ ዘመቻውን የመቆጣጠር ሃላፊነት የፓርቲው ምክትል ሊቀመንበር አድርጎ ሾመው። ሃዋርድ በግንቦት 2004 የጥላ ካቢኔ ለውጥ ላይ ጆንሰንን የጥላ ጥበብ ሚኒስትር አድርጎ ሾመው። በጥቅምት ወር ሃዋርድ ጆንሰን በሊቨርፑል ውስጥ በሂልስቦሮው አደጋ የተሰበሰበው ህዝብ ለክስተቱ አስተዋፅኦ እንዳደረገ እና ሊቨርፑድሊያንስ በድህነት ግዛቱ ላይ የመተማመን ቅድመ-ዝንባሌ እንደነበራቸው የሚገልጽ የተመልካች መጣጥፍ በማተም በሊቨርፑል ውስጥ በይፋ ይቅርታ እንዲጠይቅ አዘዘው—ስም ሳይገለጽ በሲሞን ሄፈር ተፃፈ።
እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2004 ታብሎይድስ ከ 2000 ጀምሮ ጆንሰን ከተመልካች አምደኛ ፔትሮኔላ ዋይት ጋር ግንኙነት ነበረው ፣ በዚህም ምክንያት ሁለት እርግዝናዎች ተቋርጠዋል። ጆንሰን መጀመሪያ ላይ የይገባኛል ጥያቄዎችን "የተገለበጠ የፒፍል ፒራሚድ" ሲል ጠርቷቸዋል. ክሱ ከተረጋገጠ በኋላ ሃዋርድ ጆንሰንን በአደባባይ በመዋሸት ምክትል ሊቀመንበር እና የጥላ ጥበባት ሚኒስትር ሆነው እንዲለቁ ጠየቀ። ጆንሰን እምቢ ሲል ሃዋርድ ከነዚያ ቦታዎች አሰናበተው። እ.ኤ.አ. በጁላይ 2005፣ አባ ማነው?፣ በተመልካቹ የቲያትር ተቺዎች ቶቢ ያንግ እና ሎይድ ኢቫንስ በኢስሊንግተን ኪንግ ጭንቅላት ቲያትር በመታየት ላይ ያለው ተውኔት ቅሌቱን አስገርሟል።
ሁለተኛ ቃል
እ.ኤ.አ. በ 2005 አጠቃላይ ምርጫ ፣ ጆንሰን ለሄንሊ የፓርላማ አባል በመሆን በድጋሚ ተመረጡ ፣ አብላጫውን ወደ 12,793 አሳድጓል። ሌበር በምርጫው አሸንፏል እና ሃዋርድ እንደ ወግ አጥባቂ መሪ ቆመ; ጆንሰን ተተኪው ዴቪድ ካሜሮንን ደግፏል። ካሜሮን ከተመረጠ በኋላ፣ በተማሪዎች ዘንድ ያለውን ተወዳጅነት በማመን ጆንሰንን የጥላ ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር አድርጎ ሾመ። የዩኒቨርሲቲውን የገንዘብ ድጋፍ ለማቀላጠፍ ፍላጎት ያለው ጆንሰን የLabourን የተጨማሪ ክፍያ ክፍያዎች ደግፏል። እ.ኤ.አ. በ 2006 የኤድንበርግ ዩኒቨርሲቲ ሬክተር ለመሆን ዘመቻ ቢያደርግም ለተጨማሪ ክፍያ መደገፉ ዘመቻውን ጎድቶታል እና ሶስተኛ ወጥቷል።
እ.ኤ.አ. በኤፕሪል 2006 የዓለማችን ዜና ጆንሰን ከጋዜጠኛ አና ፋዛከርሌይ ጋር ግንኙነት ነበረው ሲል ከሰሰ። ጥንዶቹ አስተያየት አልሰጡም፣ እና ብዙም ሳይቆይ ጆንሰን ፋዛከርሌይን መቅጠር ጀመረ። በዚያ ወር፣ የቀድሞ እግር ኳስ ተጫዋች ማውሪዚዮ ጋውዲኖን በበጎ አድራጎት የእግር ኳስ ግጥሚያ ላይ በራግቢ ለመታገል ተጨማሪ የህዝብን ትኩረት ስቧል። በሴፕቴምበር 2006 የፓፑዋ ኒው ጊኒ ከፍተኛ ኮሚሽን ወግ አጥባቂዎችን በተደጋጋሚ የሚለዋወጠውን አመራር በፓፑዋ ኒው ጊኒ ከሚገኘው ሰው በላነት ጋር ካነጻጸረ በኋላ ተቃወመ።
እ.ኤ.አ. በ 2005 የ Spectator አዲሱ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አንድሪው ኒል ጆንሰንን እንደ አርታኢ አሰናብቷቸዋል። ይህንን የገቢ ኪሳራ ለማካካስ፣ ጆንሰን ከዘ ዴይሊ ቴሌግራፍ ጋር በመደራደር አመታዊ ክፍያውን ከ £200,000 ወደ £250,000 ለማሳደግ፣ በአምድ በአማካይ £5,000፣ እያንዳንዱም ጊዜውን አንድ ሰአት ተኩል አካባቢ ፈጅቷል። በጥር 2006 የተላለፈውን የሮማ ህልም የተሰኘ ታዋቂ የታሪክ የቴሌቪዥን ትርዒት ​​አቅርቧል። በየካቲት ወር የተከተለ መጽሐፍ. ቀጣይ፣ ከሮም በኋላ፣ በመጀመሪያዎቹ የእስልምና ታሪክ ላይ ያተኮረ ነበር። ባደረጋቸው የተለያዩ ተግባራቶች በ2007 540,000 ፓውንድ አግኝቶ በዚያ አመት የእንግሊዝ ሶስተኛ ከፍተኛ ገቢ ያስገኘ የፓርላማ አባል አድርጎታል።
የከንቲባ ምርጫ፡ 2007–2008
በጁላይ 2007፣ ጆንሰን እ.ኤ.አ. በ2008 የከንቲባ ምርጫ የለንደን ከንቲባ ወግ አጥባቂ እጩ ለመሆን እጩነቱን አሳውቋል። በሴፕቴምበር ላይ፣ በለንደን ላይ በተካሄደው የህዝብ ምርጫ 79 በመቶ ድምጽ ካገኘ በኋላ ተመርጧል። የጆንሰን ከንቲባ ዘመቻ ያተኮረው የወጣቶች ወንጀልን በመቀነስ፣ የህዝብ ትራንስፖርትን ደህንነቱ የተጠበቀ በማድረግ እና የተስተካከሉ አውቶቡሶችን በተዘመነ የAEC ራውተማስተር ስሪት በመተካት ላይ ነው። በለንደን ላይ ያሉትን ወግ አጥባቂ-ዘንበል ያሉ የከተማ ዳርቻዎችን በማነጣጠር፣ የሌበር ከንቲባው እነሱን ችላ በማለት ለንደን ውስጥ ያለውን ጥቅም አስገኝቷል። ዘመቻው የእርሱን ፖሊሲዎች በሚቃወሙት መካከልም ቢሆን ተወዳጅነቱን አፅንዖት ሰጥቷል, ተቃዋሚዎች በመራጮች መካከል የተለመደ አመለካከት እያማረሩ "ለቦሪስ የምመርጠው እሱ ሳቅ ስለሆነ ነው." የሌበር ነባር ኬን ሊቪንግስተን ዘመቻ ጆንሰንን እንደ ንክኪ የማይታወቅ ቶፍ እና ጨካኝ አድርጎ አሳይቷል፣ በአምዶች ውስጥ ጥቅም ላይ የዋለውን ዘረኛ እና ግብረ ሰዶማዊ ቋንቋን በመጥቀስ; ጆንሰን እነዚህ ጥቅሶች ከዐውደ-ጽሑፍ የተወሰዱ እና እንደ ሳታይር ተብለው የተገለጹ ናቸው ሲል ምላሽ ሰጥቷል።
በምርጫው ውስጥ, ጆንሰን 43% እና Livingstone 37% የመጀመሪያ ምርጫ ድምጽ አግኝተዋል; ሁለተኛ ምርጫዎች ሲጨመሩ ጆንሰን በ 53% ለሊቪንግስቶን 47% በማሸነፍ አሸናፊ ሆነዋል። ከዚያም ጆንሰን ለሄንሊ የፓርላማ አባልነቱን መልቀቁን አስታውቋል
ርብቃ
thumb|300px|ርብቃና የአብርሃም ሎሌ፣ በውኃ ምንጭ አጠገብ - በ1900 ዓ.ም. እንደ ታተመ ርብቃ (ዕብራይስጥ፦ רִבְקָה /ሪብቃህ/) በኦሪት ዘፍጥረት መሠረት የይስሐቅ ሚስትና የያዕቆብና የኤሳው እናት ነበረች። በምዕራፍ ፳፪፡፳፫ አባቷ ባቱኤል ነበር። (ባቱኤልም የአብርሃም ወንድም ናኮርና የሚልካ ልጅ ነበር።)
ምዕራፍ ፳፬ እንደሚተርክ፣ አብርሃም ሽማግሌ ሆኖ ልጁም ይስሐቅ የከነዓን ሴት እንዳያገባ ከዘመዶቹ ሚስት ያገኝለት ዘንድ ሎሌውን ወደ «መስጴጦምያ» (ዕብራይስጥ፦ አራም-ናሓራይን) ላከው። ሎሌው ግመሎችን ይዞ ወደ አብርሃም ወንድም ናኮር ከተማ ደረሰ። ናኮር የኖረው በአራም አገር ቢሆን ትውልዱ እንደ ወንድሙ አብርሃም ከአርፋክስድ ዘር ነበር። የሎሌው ስም ባይሰጥም በ፩ ጥንታዊ ልማድ በምዕራፍ ፲፭፡፪ የተጠቀሰው ሎሌ የደማስቆ ሰው ኤሊዔዘር ነበረ።
በምዕራፍ ፳፭ ርብቃ ለይስሐቅ መንታ ልጆች እነርሱም ያዕቆብንና ኤሳውን እንደ ወለደችለት ይነግራል። በምዕራፍ ፳፮ ዘንድ ይስሐቅ በጌራራ ቆይቶ ንጉሣቸውን አቢሜሌክ ርብቃ እህቴ ነች አላት። (በዘፍጥረት ፳ ስለ አቢሜሌክ፣ አብርሃምና ሣራ ተመሳሳይ ታሪክ አለ፣ በመጽሐፈ ኩፋሌ ግን አቢሜሌክ ከይስሐቅና ርብቃ ጋር የነበረው መዋዋል ብቻ ይጠቀሳል፤ እንዲሁም አብርሃምና ሣራ ከግብጽ ፈርዖን ጋር ተመሳሳይ ጉዳይ ነበራቸው።) በኋላ በዘፍጥረት ፳፯ ርብቃ ልጇን ያዕቆብ የኤሳውን በረከት ከይስሐቅ እንዲቀበል መከረችው።
ኢያሱ ፭ኛ
'''ልጅ እያሱ እና ደጃች ተፈሪ መኮንን
ሆኖም የልጅ እያሱ የልጅ ልጅ የሆኑት ፕሮፌሰር ግርማ ዮሐንስ እያሱ እንደዚህ ዓይነት ፎቶዎች እርግጠኛ ሊሆኑ እንደሚችሉ ከአስር ዓመታት በፊት “ጎህ” ለተሰኘ መጽሔት በሰጡት ቃለ-ምልልስ ገልጸዋል። ፕሮፌሰር ግርማ ስለዚህ ጉዳይ ሲናገሩ እንዲህ ነበር ያሉት።
“ከሼኮችና ከሌሎችም ጋር የተነሱአቸው ፎቶግራፎች ብዙዎች አሉ። ስለዚህ ከቄስ ጋር መነሳትም የተለመደ ነበርና ልጅ እያሱ ሁለቱንም እኩል አድርጎ ለማየት የነበራቸው ፖሊሲ አካል ነው”። (ጎህ መጽሔት፣ ቅጽ 1፣ ቁጥር 5፣ ጥቅምት 1993፣ ገጽ 13)
በቅርብ ጊዜ ስለልጅ እያሱና የአፋሮች ግንኙነት የጻፉት አራሚስ ሁመድ ሱሌ (Aramis Houmed Soulé) የተባሉ ምሁር ልጅ እያሱ ከአፋር ባላባቶችም ጋር እኝህን መሰል ፎቶግራፎች መነሳቱን አረጋግጠዋል። ስለዚህ ፎቶው “ፎርጅድ” አልነበረም ማለት ነው። ሁለቱ ምሁራን (ፕሮፌሰር ግርማ እና አራሚስ ሁመድ ሱሌ) በትክክል እንደገለጹት ልጅ እያሱ ፎቶግራፉን የተነሳበት ዓላማ ሙስሊም ኢትዮጵያዊያን ከክርስቲያን ወገኖቻቸው ጋር እኩል መሆናቸውን ለማሳየት በሚል ነው። ታዲያ ልጅ እያሱ በመናፍቅነት በተከሰሰበት ወቅት እንዲህ ዓይነት ፎቶዎች እየተለቀሙ እንደማስረጃ ቀርበውበት ነበር።
ይህ የልጅ እያሱ መስለም በዘመኑ ብዙ የተባለለት ቢሆንም እስከ አሁን ድረስ ከአፍ ታሪክ የበለጠ ማስረጃ ሊቀርብለት አልቻለም። የእርሱ የስልጣን ባለጋራ የሆኑት ራስ ተፈሪ መኮንን (አጼ ኃይለ ሥላሴ) በጻፉት “ህይወቴና የኢትዮጵያ እርምጃ” የተሰኘው ግለ-ታሪካቸው ውስጥ የእያሱ ወንጀሎች በማለት ከዘረዘሯቸው አስራ አንድ ነጥቦች መካከል አስሩ አቀራረባቸው ቢለያይም ይዘታቸው አንድ ነው። ይኸውም የልጅ እያሱ መስለም ነው። እነዚህ ነጥቦች የልጅ እያሱን አራት ሴቶች ማግባት፣ መስጊድ ገብቶ መስገድና ቁርአን ማንበብ፣ መስጊድ ማሰራት፣ በኢትዮጵያ ባንዲራ ላይ “ላኢላሃ ኢለላህ” የሚል ጽሁፍ ማስጠለፍ ወዘተ… የመሳሰሉት ናቸው።
ሆነም ቀረ ግን የእያሱ መስለም እርሱን ከስልጣን ለማውረድ የተደረገው ትግል ማጠንጠኛ ሆኖ ነው ያረፈው። ፕሮፌሰር ባህሩ ዘውዴ ክሱ በዚህ ስልት የተቀናበረው እያሱን በህዝቡና በጦር ሀይሉ ዘንድ ለማስጠላት አመቺ መሳሪያ ሆኖ በመገኘቱ ነው ይላሉ። እንደ ፕሮፌሰሩ ገለጻ ልጅ እያሱ ቀጨኔ መድኃኒዓለምን የመሳሰሉ ደብሮችን እንዳልተከለ ሁሉ ከፍ ብሎ የሚወራው መስጊዶችን ማሰራቱ ነው። ለክሱ ማስረጃ አምጡ በሚባልበት ጊዜ “ድሮውንስ ከሙሐመድ ዓሊ ልጅ ምን ይጠበቅ ኖሯል?!” የሚል ቃለ አጋኖ ይደሰኮር ነበር። “ይሁንና” ይላሉ ፕሮፌሰር ባህሩ “ለሸዋ መኳንንት የእያሱ አደገኛነት የፖለቲካ የበላይነታቸውን ከመፈታተኑ ላይ ነበር። ስለዚህ የመናፍቅነቱ ክስ የመነጨው ለሃይማኖት ከመጨነቅ ሳይሆን ለተፈጠረው የፖለቲካ ስጋት ርዕዮተ ዓለማዊ ሽፋን ሆኖ ለማገልገል ካለው አመቺነት ነው።” (ባህሩ ዘውዴ፣ የኢትዮጵያ ታሪክ ከ1847-1983፡ ገጽ 134-135)
በልጅ እያሱ ላይ የሚደረገው ዱለታ ከፍተኛ ደረጃ ላይ የደረሰው ልጅ እያሱ አባቱን “ንጉሥ ሚካኤል” በማለት በወሎና በትግሬ ላይ ባነገሠበት ጊዜ ነው። የሸዋ መኳንንት ራስ ሚካኤል ሰሜን ኢትዮጵያን በቀጥታ ሌላኛውን የኢትዮጵያ ክልል በልጁ በኩል መቆጣጠሩን አሰመሩበት። በመሆኑም የሸዋ መኳንንት “ይህ ወጣት ከቤተ መንግሥቱ ጠራርጎ ሳያስወጣን እንቅደመው” በማለት መሯሯጥ ጀመሩ። የዚህ አድማ ዋነኛ መሪና አቀናባሪ የጦር ሚኒስትሩ ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ ስለመሆኑ ምሁራን የሚስማሙበት ሐቅ ነው። ከዚህ በፊት እንዳጫወትኳችሁ ልጅ እያሱ የዕድሜ ልክ ባላንጣው ሊሆን የበቃውን ደጃች ተፈሪ መኮንንን በጋብቻ ጠልፎ ዝም ሊያሰኘው ሞክሮ ነበር። ይሁንና ተፈሪ የእያሱ እህት ልጅ የሆነችውን ወ/ሮ መነን አስፋውን ቢያገባም ሁለቱ ወጣቶች ፍጹም ሊጣጣሙ አልቻሉም። ተፈሪ የዘመኑ ሀብታም ክፍለ ሀገር የነበረው ሀረርጌ የዕድሜ ልክ ግዛቴ ነው ብሎ ያስብ ነበር። እያሱ ደግሞ ተፈሪ በሀረር ሀብት መበልጸጉን አልወደደውም። በተለይም ደጃች ተፈሪ ከባቡር መስመር መዘርጋት ጋር በአጭር ጊዜ ውስጥ የሀገሪቱ መንግሥት ግምጃ ቤት አለኝታ ሊሆን የበቃውን የድሬዳዋ ጉምሩክ ገቢ በቀጥታ ሊቆጣጠረው መቻሉ ለልጅ እያሱ አልተዋጠለትም።
ነገር ግን ከዚህ ክስተት በላይ እያሱን በተፈሪ ላይ ያነሳሳው የልጅ እያሱን ስም የሚያጠፋ ሚስጢራዊ ደብዳቤ ለእንግሊዝ መንግሥት ተጽፎ መገኘቱ ነው። ይህንን ደብዳቤ የጻፉት የደጃች ተፈሪ መኮንን ጸሓፊና አንድ ማንነቱ በውል ያልተገለጸ ሌላ ሰው ናቸው። ደብዳቤው በማን ትዕዛዝ እንደተጻፈ ግን የታሪክ ሰነዶች በይፋ የሚገልጹት ነገር የለም። ልጅ እያሱ “ትዕዛዙን ያስተላለፈው ተፈሪ መኮንን ነው” ባይ ነው። በዚህም ወደ አዲስ አበባ አስጠርቶት ስለጉዳዩ ቢጠይቀው ደጃች ተፈሪ ከነገሩ ንጹህ መሆኑን በመሀላ ገለጸለት። ቢሆንም እያሱ አላመነውም። በመሆኑም በሁለቱ መካከል የነበረው ቅራኔ በጣም ተባባሰ።
ነገሮች በዚህ ላይ እንዳሉ ልጅ እያሱ ተፈሪ መኮንንን ወደ አዲስ አበባ አስጠርቶት እርሱን ሳያነጋግር ወደ ሀረር ወረደ። ከሀገሬው ህዝብ ጋር ከተማከረ በኋላም ደጃች ተፈሪ መኮንንን ከሀረር ገዥነቱ ሻረው። በምትኩም የከፋ ገዥ አድርጎ ሾመውና በአስቸኳይ ወደ ተሾመበት ክልል እንዲሄድ ጥብቅ ትዕዛዝ ሰጠው። የድሬ ዳዋ ጉምሩክንም ወዳጁ በነበረው ሶሪያዊው ሀሲብ ይዲልቢ ስር እንዲሆን አደረገው።
የልጅ እያሱ እርምጃ ተፈሪን በጣም አስደነገጠው። “ይህ መስፍን ሊውጠኝ እያመቻቸኝ ነው” በማለት እንዲያስብም አደረገው። ስለዚህ ደጃች ተፈሪ ወደ ከፋ መሄዱን ተወና አዲስ አበባ ሆኖ የሚበጀውን መንገድ ማፈላለግ ጀመረ። ልጅ እያሱ በትዕዛዝ ላይ ትዕዛዝ ቢያዥጎደጉድለትም ደጃች ተፈሪ ልዩ ልዩ ሰበቦችን እያመካኘ በዋና ከተማይቱ ሰነበተ። የእያሱንም ልብ ለማቀዝቀዝ የስጋ ዘመዱ የሆነውን ቀኛዝማች እምሩ ኃይለ ሥላሴን (የኋለኛው ራስ እምሩ) የቃልና የጽሑፍ መልዕክት አስጨብጦ ልጅ እያሱ ወደሚገኝበት ድሬዳዋ ላከው። እያሱም የተፈሪን መልዕክት ከሰማ በኋላ እንዲህ አለ።
“ደጃች ተፈሪ አሳቡ ሁሉ ሌላ ነው። ያንዳንድ ወስላቶች ነገር እየሰማ ወዲያ ወዲህ ቢል ብርቱ ነገር ያገኘዋል። የአዲስ አበባ ወስላታ ሁሉ ፍሬ ያለው መስሎታል።” (ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ፣ “ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ”፣ በኢትኦጵ መጽሔት የቀረበ ጽሁፍ፣ ጥቅምት 1993፣ ገጽ 37) ይህ የልጅ እያሱ አነጋገር በሁለቱ ልዑላን መካከል የነበረው ውጥረት ከፍተኛ ደረጃ ላይ መድረሱን ያመላክታል። የእያሱ ንግግር ለደጃች ተፈሪ ጆሮ ከደረሰው በኋላ ተፈሪ በስውር ማድባቱን ትቶ እያሱን ከስልጣን ለመፈንገል የሚዶልቱትን መኳንንት በይፋ ተቀላቀለ። በአስገራሚ ፍጥነትም የዱለታውን መሪነት ከፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ እጅ ወሰደው። የሁለቱ ወጣቶች መገፋፋት ይፋ ሆኗል። ቀጣዩ ነገር “ማን ቀድሞ አጥቅቶ የአሸናፊነቱን ዘውድ ይቀዳጃል” የሚለው ብቻ ነበር። የሸዋና የምዕራብ ኢትዮጵያ ባላባቶች በተፈሪ ዙሪያ ተሰልፈዋል። የወሎ፣ የአፋር፣ የኦጋዴንና የሀረርጌ ባላባቶች የእያሱን ጎራ ተቀላቅለዋል። ቢሆንም ሁለቱ ጎራዎች በራሳቸው ወኔ ፍልሚያውን መጀመር አልቻሉም። የመጨረሻውን ፍልሚያ ለማስጀመር ሌላ ስውር እጅ አስፈልጓል። የዘመኑ ታላላቅ ቅኝ ገዥዎች እጅ!
ሰይንት ሉሻ
ሰይንት ሉሻ የካሪቢያን ባህር ደሴት አገር ሲሆን ዋና ከተማው ካስትሪስ ነው። የደሴት ስም «ቅድሥት ሉሲያ» ማለት ነው።
መደብ:የስሜን አሜሪካ አገራት
ኢያሱ ፭ኛ
በመሆኑም ሀያላኑ ጳጉሜ 1908 የእያሱን የጠላትነት እርምጃ በማስመልከት በጻፉት የማስጠንቀቂያ ደብዳቤ አድማውን መቀላቀላቸው ይፋ ሆነ። ከመጋረጃ ጀርባ ኩዴታ ጠንስሰው ወደ ተግባር መለወጥ ላቃታቸው የሸዋ መኳንንት ኩዴታው ወደ ተግባር የሚለወጥበትንም ስልት አስጨበጧቸው። በተለይ በእያሱ ላይ የቀረበው የመናፍቅነት ክስ ትክክል መሆኑን ለማስረገጥ የእያሱን መስለም የሚያሳዩ ፎቶግራፎችን እያባዙ በአዲስ አበባና በሌሎችም ከተሞች አሰራጩ። ይህ ውጥረት በተፈጠረበት ወቅት ልጅ እያሱ ኦጋዴን ነበር። ከበረሃ ወደ አዲስ አበባ ተመልሶ በቤቱ ላይ የተለኮሰውን እሳት እንዲያጠፋ ወዳጆቹ መልዕክት ቢሰዱለት “የሸዋን መኳንንት በአፉ ላይ ብሸናበት የሚናገረኝ የለም” የሚል የንቀት መልስ መለሰላቸው። በዚህም የስልጣን ፍጻሜውን አቃረበው። ታዲያ እያሱ የጠላቶቹን አሰላለፍ በደንብ የተገነዘበው አይመስልም። በርሱ ሐሳብ ሁሉንም ኢትዮጵያዊ ለማመጣጠን የሚወስዳቸውን እርምጃዎች የሚቃወሙት የሸዋ መኳንንት ብቻ ነበሩ።
ነገሩ ግን እንዲያ አልነበረም። ፕሮፌሰር ባህሩ ዘውዴ እንደሚሉት ልጅ እያሱ ፖሊሲውን በግልጽ ባለማብራራቱ ተራው ህዝብ እንኳ ሀገሩን ለማስለም ሌት ተቀን የሚደክም አድርጎ ነው የወሰደው። በዚህ ላይ እነ ደጃች ተፈሪ በቆንስሎቹ ድጋፍ እያሱ የሚገለበጥበትን የሀሰት ክስ ቀምመው ሲያቀርቡለት ህዝቡም እንደ መኳንንቱ “ድሮስ ከሙሐመድ ዓሊ ልጅ” አለና አረፈው። በመሆኑም ሰፊው ህዝበ ክርስቲያን ለዱለታው ድጋፉን ሰጥቷል። የእያሱ እጣ አሳዛኝ የሚሆነው ድሮ የሚገብሩለት ሁሉ በዚህ ቀውጢ ጊዜ ሲከዱት ነው። በተለይ በስልጣን ዘመኑ መጀመሪያ ላይ በወሰዳቸው ተራማጅ እርምጃዎች ተደስተው በርሱ ዙሪያ የተሰለፉት ለውጥ ናፋቂ ምሁራን በዚህ የፈተና ወቅት የገቡበት ሳይታወቅ ከጎኑ ጠፍተዋል። አንዳንዶቹ ጭራሽ ከርሱ ጎራ ተነጥለው እርሱን ወደ መንቀፍ ገብተዋል። ለዚህም ምሳሌ የሚሆነው የነጋድራስ አፈወርቅ ገብረኢየሱስ ነገር ነው። ነጋድራስ አፈወርቅ ልጅ እያሱን በስልጣን ዘመኑ መጀመሪያ ላይ የኢትዮጵያ ተስፋና የለውጥ ሀዋሪያ አድርገው እንዳላንቆለጳጰሱት ሁሉ በዚህ የመከራ ወቅት እንዲህ የሚል ስንኝ መቋጠራቸውን ታሪክ አዋቂዎች በትውስታቸው መዝግበዋል። ሙሐመድ እያሱ ለገመ በራሱ እያሱ ሙሐመድ አልጋ ሲሉት አመድ። (ብርሃኑ ድንቄ፣ ቄሳርና አብዮት፣ 1986፣ ገጽ 30)
እንግዲህ የልጅ እያሱ ውድቀት እውን ሆነ። ለሶስት ዓመታት የነገሠበትን አልጋ ከውጪና ከውስጥ በተሸረበበት ሴራ አጣ። መስከረም 17/1909 ዓ.ል. ዘውዲቱ ምኒልክ ንግሥተ ነገሥታት ተብላ ዙፋኑ ላይ ስትቀመጥ ደጃች ተፈሪ መኮንን “ራስ” ተብሎ የኢትዮጵያ መንግሥት አልጋ ወራሽና ባለሙሉ ስልጣን እንደራሴ ሆነ። ይህ ሁሉ ሲከናወን ኢላማ የሌለው ተኩስ አልፎ አልፎ ከመሰማቱ በስተቀር አዲስ አበባ ሰላም ነበረች (አንዳንዶች 17 ሰዎች ሞተዋል በማለት ጽፈዋል)። የልጅ እያሱ ከስልጣን መውረድ ዜና የተሰማው እያሱ ጅጅጋ እያለ ነው። የዜናውን መሰማት ተከትሎ የእያሱ ደጋፊዎች በሚበዙባቸው ሀረርና ድሬ ዳዋ ታላቅ ረብሻ ተነሳ። የደጃች ተፈሪ መኮንን ደጋፊዎች የተባሉት እየተሳደዱ ተፈጁ። እያሱ በከተሞቹ ደርሶ ሁኔታውን ካረጋጋ በኋላ በአሻጥር የተወሰደበትን ዙፋን ለማስመለስ ከከተሞቹ ነዋሪዎች ጋር ተማከረ። በዚህም የህዝቡን ድጋፍ ካገኝ በኋላ በሸዋ ላይ ለመዝመት መዘጋጀት ጀመረ። ይሁንና ዝግጅቱን ሳያጠናቅቅ እነ ራስ ተፈሪ የላኩት 15,000 ጦር ወደ ሀረርጌ እየመጣ መሆኑ ታወቀ። ልጅ እያሱም የሸዋውን ጦር ለመግጠም ወደ ምዕራብ አቅጣጫ ገሠገሠ። ሁለቱ ሀይሎች ሚኤሶ አጠገብ ተገናኙ። ትልቅ ውጊያም አደረጉ። በጦርነቱ የሸዋው ሀይል ድል ስለቀናው ልጅ እያሱ ወደ አፋር በረሃ ሸሸ። የልጅ እያሱ አባት (ራስ ሚካኤል) የልጁን ስልጣን ለማስመለስ 100,00 ጦር አስከትቶ ወደ ሸዋ ዘመተ። ነገር ግን እርሱም እንደ ልጁ ሰገሌ ላይ ተሸነፈ። ልጅ እያሱ የሰገሌውን መርዶ ከሰማ በኋላ በሽሽት ነው የኖረው ለማለት ይቻላል። በመቅደላና በደሴ አነስተኛ ውጊያዎችን ቢያደርግም በለስ ሊቀናው አልቻለም። ከዚያም ወደ አውሳ በረሃ ሄዶ ከወዳጁ ከሱልጣን አቡበከር ጋር ለጥቂት ዓመታት ኖረ። ነገር ግን ጠላቶቹ እዚያም እንዲቆይ አልፈቀዱለትም። ከሀረርጌና ከወሎ ትልቅ ጦር ቢያዘምቱበት ወደ ትግራይ ሸሸ። በትግራይ ውስጥ ለጥቂት ወራት ከቆየ በኋላ በ1915 ተያዘና ፍቼ ታሰረ። እዚያ እያለ የጎጃሙ ራስ ሀይሉ ተክለሀይማኖት እስር ቤቱን ሰብሮ ሊያስወስደው መሆኑ ስለተወራ ሌላ ቦታ እንዲዛወር ተወሰነ። በመሆኑም ወደ ሀረርጌ ተወስዶ ጋራ ሙለታ አምባ ላይ በተሰራለት እስር ቤት እንዲታሰር ተደረገ። በዚህ አምባ ላይም ለአስር ዓመታት ያህል በእስር ከቆየ በኋላ ጥቅምት 1928 መሞቱ ይፋ ሆነ። ልጅ እያሱ ሚካኤል የስልጣን ዘመኑ በእንቆቅልሽ የተመላ ነው። መንግሥቱን ያስተዳደረበት ዘይቤ፣ ከስልጣን የወረደበት ሁኔታ፣ በእስር ላይ ያሳለፈው ህይወትና የሞተበትም ሁኔታ እንቆቅልሽ ነው። ሌላው ይቅርና የተቀበረት ቦታ እንኳ እስከ አሁን ድረስ በትክክል አይታወቅም። እንቆቅልሽ በእንቆቅልሽ! ተሸዋረጋ የሚወለድ ልጅ እምብዛም አይከፋ እምብዛም አይበጅ ትንሽ ወደኋላ ይቀረዋል እንጅ። ባሽከሮቹ ክፋት ደግሞም ባጋፋሪ ዘውዱ ሲዞር አየን ወደ ልጅ ተፈሪ። እያሱ የሚባል አንድ ልጅ ተወልዶ የአባቶቹን መሬት አደረገው ባዶ። መች ባንተ ይሆናል ምኒልክ ንጉሡ አንተ አስበህ ነበር ልትሰጠው ለእያሱ እንኳን ሊነግሥና ይያዛል ለነፍሱ በራስ መኮንን ልጅ ትጠፋለች ነፍሱ ተጌታ ተፈርዷል ዘውዲቱ ሊነግሱ። የልጅ እያሱ ሰው የአባሻንቆ ሎሌ ተለቀለቀለት መወቂያው ሰገሌ። ሰገሌ ሜዳ ላይ የመጣብን መርዶ በቀኝ እጁ ካራ በግራው ብርንዶ። (የወሎው ሼኽ ሑሴን ጂብሪል ስለልጅ እያሱ ተናግረውታል ከተባለው ትንቢት: ምንጭ፣ ቦጋለ ተፈሪ በዙ፡ “ትንቢተ ሼኽ ሑሴን ጅብሪል”፣ አዲስ አበባ፣ 1985) 17/6/2018 AD
ከወሒድ ዑመር
ትሩማንትሪ
300px|thumb|ትሩማንትሪ
ትሩማንትሪ (Schinus Molle) ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኝ ተክል ነው።
የተክሉ ጥቅም
መደብ:የኢትዮጵያ እጽዋት
ድንቁርና ከልብህ መካከል ተራራ ያህል
ድንቁርና ከልብህ መካከል ተራራ ያህል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ተመረቅሁ ብለህ ከተረገመ አትዋል
ተመረቅሁ ብለህ ከተረገመ አትዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ተረትና ምሳሌ
አንኮበር (ወረዳ)
በአማራ ክልል  የሚገኝ ወረዳ  ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አማራ ክልል መደብ:የኢትዮጵያ ወረዳዎች መደብ:
ቆላና ደጋ እመቤትና አልጋ
ቆላና ደጋ እመቤትና አልጋ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ንጉሱ በድንኳናቸው እኔ በጎጆዬ ንጉስ ነን አለ ድሀ
ንጉሱ በድንኳናቸው እኔ በጎጆዬ ንጉስ ነን አለ ድሀ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
የወንድም ልጅ ባይወልዱትም ልጅ
የወንድም ልጅ ባይወልዱትም ልጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የወንድም ልጅ ባይወልዱትም ልጅ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ድንቢጥ እንደ አቅሟ በብእር ትታገም
ድንቢጥ እንደ አቅሟ በብእ ር ትታገም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
7 September
7 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ጳጉሜ 2 ቀን ማለት ነው።
ዝንጅብል
ዝንጅብል|thumbnail|350px|right ዝንጅብል (ሮማይስጥ፦ Zingiber officinale) በግንዳቸው ላይ የምግብ ይዘታቸው የሚገኙ ተቀብሮ ግንድ ወይም ሪዞም ከሚባሉት የዕፅዋት ዓይነቶች የሚመደብ አትክልት ዝርያ ነው።
መደብ:አበሳሰል መደብ:አትክልት መደብ:የመድኃኒት እጽዋት
ንገስ ቢሉት ሳልዋጋ አልነግስ አለ
ንገስ ቢሉት ሳልዋጋ አልነግስ አለ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ
ቆሎ ለዘር እንዶድ ለድግር አይሆንም
ቆሎ ለዘር እንዶድ ለድግር አይሆንም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ተመርቄያለሁ ብለህ ከተረገመ አትዋል
ተመርቄያለሁ ብለህ ከተረገመ አትዋል የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ጤልክሲዮን
ጤልክሲዮን (ግሪክ፦ Θελξίων) በሲክዮን ነገሥታት ዝርዝር የአርጊያሌያ (በኋላ ሲክዮን) ንጉሥ ነበር። ካስቶርን የጠቀሱት ጸሐፊዎች 52 ዓመት እንደ ነገሠ ይላሉ። ይህ ምናልባት 2243-2191 ዓክልበ. ግድም ያህል ነው። በዝርዝሩ ላይ ከአፒስ ቀጥሎና ከአይጊሮስ በፊት ይገኛል። ፓውሳኒዩስም የአፒስ ልጅና የአይጊሮስ አባት ይለዋል። በአርጎስ ነገሥታት ዝርዝር የአፒስ ዘመን ከዚህ በኋላ ስለሚታይ የጤልክኪዮን ቀዳሚ አፒስ ሳይሆን ቴልቂን ይመስላል።
ኤሌክትሮመግነጢስ ጨረራ
የኤሌክትሮመግነጢስ ጨረራ በሚኖረው የሞገድ ድግግሞሽ ይከፈላል። ከዝቅተኛ ድግግሞሽ ተነስቶ ወደ ከፍተኛ ድግግሞሽ ሲዘረዘር፣ በጣም ዝቅተኛው የኤሌክትሮመግንጢስ ጨረራ ድግግም የራዲዮ ሞገድ ሲሆን፣ ከዚያ ማይክሮዌቭ፣ ታህታይ ቀይ፣ በሰው ዓይን የሚታይ ብርሃን፣ ላዕላይ ወይንጸጅ፣ ኤክስ ሬይ ይልና ከሁሉ ከፍተኛ ድግግሞሽ ያለውን ጋማ ጨረርን በመያዝ ይጠቀለላል።
ጤልክሲዮን
መደብ:የሲክዮን ነገሥታት
ኤሌክትሮመግነጢስ ጨረራ
እነዚህ የብርሃን ወንድሞች በተፈጥሯቸው ከብርሃን ጋር አንድ ቢሆኑም ፣ የሰው ዓይን ሊያያቸው ስለማይችል ብርሃን አይባሉም።  ሆኖም ግን አንድ አንድ እንስሳት እነዚህን ሞገዶች መመልከት ይችላላሉ። ለምሳሌ ታህታይ ቀይ የሚባለው የብርሃን ታናሽ ወንድም፣ ለሰዎች እንደ ሙቀት ሆኖ ይሳመላ። ለምሳሌ የፀሐይ መሞቅ ከምትተፋው የታህታይ ቀይ ጨረራ ይመነጫል። በበረሃ የሚንከላዎሱ እባቦች ይህን ሞገድ በአይናቸው መመልከት ስለሚችሉ፣ ሙቀት ያለውን ማንኛውንም ነገር በጭለማ ሳይቀር ማየት ይችላሉ።  ንቦች በተቃራኒ፣ የሰው ልጅ እማያየውን ላዕላልይ ወይን ጠጅ ሞገድ በዓይናቸው ማየት ስለሚችሉ፣ አበቦች ለንቦች ከሰው ልጅ የተለየ መልክና መልዕክት ያስተላልፋሉ።
የኤሌክትሮመግነጢስ ጨረራ፣ ከሞገድነት ባሻገር የእኑስነት ባህርይም ያሳያል። የጨረራው መሰረታዊ እኑስ ፎቶን ሲባል ለሞገዱ ጉልበት ተሸካሚ ነው። በአጠቃላይ መልኩ ማናቸውም የኤሌክትሮመግነጢስ ጨረራ አቅም እና እንድርድሪት አለው፤ መኖር ብቻ ሳይሆን ይህ አቅምና እንድርድሪት ወደ ቁስ አካላት ሊሻገር ይችላል።
ኤሌክትሮመግነጢስ ስፔክትረም
[[Image:Light spectrum.svg|right|frame|ማውጫ:
γ = ጋማ ጨረራ
HX = ጠንካራ ኤክስ ሬይs
EUV = ኃይለኛ ላዕላይ ወይንጸጅ
በዓይን የሚታይ ብርሃን
NIR = ቅርብ ታህታይ ቀይ
MIR = መካከለኛ ታህታይ ቀይ
FIR = ሩቅ ታህታይ ቀይ
ራዲዮ ሞገዶች:
EHF = በጣም እጅግ ከፍተኛ ተደጋጋሚ (ማይክሮዌቭ)
SHF = እጅግ ከፍተኛ ተደጋጋሚ (ማይክሮዌቭ)
UHF = ልዩ ከፍተኛ ተደጋጋሚ
VHF = በጣም ከፍተኛ ተደጋጋሚ
LF = ዝቅተኛ ተደጋጋሚ
VLF = በጣም ዝቅተኛ ተደጋጋሚ
VF = ድምጽ ተደጋጋሚ
ULF = ልዩ ዝቅተኛ ተደጋጋሚ
SLF = እጅግ ዝቅተኛ ተደጋጋሚ
ELF = በጣም እጅግ ዝቅተኛ ተደጋጋሚ]]
ብርሃን
ብርሃን
የውጭ ማያያዣ
* መደብ:የተፈጥሮ ህግጋት ጥናት
የልጅ ብልጥ እየቀደመ ይውጥ
የልጅ ብልጥ እየቀደመ ይውጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው። የልጅ ብልጥ እየቀደመ ይውጥ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
ቆሎን ቢቆረጥሙት እንጂ ቢያሹት አያልቅም
ቆሎን ቢቆረጥሙት እንጂ ቢያሹት አያልቅም የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ : ተረትና ምሳሌ
ክኖሦስ
thumb|250px|የክኖሦስ ፍርስራሽ ክኖሦስ በጥንታዊ ክሬታ (አሁን የግሪክ ደሴት) የተገኘ ከተማና አሁን በሥነ ቅርስ የጥንታዊ ቤተ መንግሥት ፍርስራሽ ነው።
እስጢፋኖስ ቤተ ክርስቲያን
thumb|right|ደብረ ሰላም ቅዱስ እስጢፋኖስ ቤተ ክርስቲያን ደብረ ሰላም ቅዱስ እስጢፋኖስ ቤተ ክርስቲያን፣ ለመጀመሪያ ጊዜ በንግሥት ዘውዲቱ ዘመነ መንግሥት በ፲፱፻፱ ዓ/ም ተመሠረተ። በዚያን ጊዜም ዘመኑ በፈቀድው መልክ የቤተ ክርስቲያኑ ሕንጻ ተጠናቆ ሲወደስበት ሳለ፤ በጣልያን የወረራ ዘመን፣ በ፲፱፻፴፪ ዓ/ም ባልታወቀ ምክንያት የእሳት አደጋ ደርሶበት ሕንጻው ተቃጠለ።
ኢትዮጵያ ከ ፋሺስት የወረራ ቀንበር ከተላቀቀች በኋላ፤ የግንባታው ሥራ በሥራ ሚኒስቴር ኃላፊነት በዘመናዊ መልክ እንዲሠራ በተሰጠው ትዕዛዝ መሠረት ሚኒስትሩ ባላምባራስ (በኋላ ብላቴን ጌታ) ማኅተመ ሥላሴ ወልደ መስቀል በአንድ በኩል የአካባቢውም ኗሪ እና የቤተ ክርስቲያኑ ምእመን በመሆናቸው እና በሚኒስቴራዊ ኃላፊነታችው፤ ሥራውን በቅርብ እየተከታተሉና እየተቆጣጠሩ አሠርተውት የአሁኑ ሕንጻ ግንባታ ፍጻሜ አግኝቶ ጥቅምት ፲፯ ቀን ፲፱፻፶፫ ዓ/ም ቅዳሴ ቤቱ የግብጽ ኮፕት ቤተ ክርስቲያን ፓትረያርክ፣ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቄርሎስ ፮ኛ በተገኙበት ተባረከ፡፡
ዋቢ ምንጭ
መደብ:አብያተ ክርስቲያናት
ድንኳን ያየ ባለጌ
ድንኳን ያየ ባለጌ የአማርኛ ምሳሌ ነው።
ትርጉሙ
መደብ: ያልተተረጎመ ምሳሌ መደብ: ተረትና ምሳሌ
አቡነ አሮን ገዳም
አቡነ አሮን ገዳም በ1330ዎቹ በአቡነ አሮን የተመሰረተ ሲሆን የሚገኘውም በአሁኑ ሰሜን ወሎ ዞን በመቄት ወረዳ ፣ ልዩ ስሙ ደብረ ዳሪት በተባለ ቦታ ነው። በውስጡ ፭ ክፍሎች ያሉት ይህ የዋሻ ውስጥ ቤተክርስቲያን 14 ዓምዶች, 2 በሮችና 7 መስኮቶች አሉት። ይህ ገዳም ከመጀመሪያው በርና ከቅኔ ማህሌቱ በላይ ያሉት ጣሪያዎቹ ክፍት ይሁኑ እንጅ፣ ዝናብ አይገባበትም ተብሎ ይነገራል። ታሪክ አጥኝው ሴንት ራይት፣ የዝናቡ አለመግባት ዋናው ምክንያት የጣሪያው አከፋፋት ቅርጽ እንደሆነ ይናገራል ።ገዳሙ ለሴቶችና ለዎንዶች ክፍት ነው።
ማጣቀሻ
መደብ:አለት ፍልፍል አብያተ ክርስቲያናት
የጄኖቫ ቅዱስ መልክ
የጄኖቫ ቅዱስ መልክ በጄኖቫ፣ ጣልያን በተገኘው ቅዱስ በርተሎሜዎስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚገኝ ስዕል ነው። ይህ ስዕል የኢየሱስ ክርስቶስ መልክ ለመግለጽ እንደታሠበ ይታመናል።
በአንድ ትውፊት ዘንድ፣ ኢየሱስ በሕይወቱ ስብከት ሳለ የኦስሮኤኔ (በሶርያ) ንጉሥ 5 አብጋር በበሽታ ታምመው ኢየሱስ መጥቶ እንዲፈውሳቸው አንድን መልእክተኛ (ሐናን) ወደ ኢየሩሳሌም ልከው ነበር። ኢየሱስ ወደ ከተማው ወደ ኤደሣ ለመሔድ ጊዜ ስላልነበረው፣ ባንድ ጨርቅ ላይ መልኩን በተአምር አሳተመና ሐናን ስዕሉን ይዞ ወደ ንጉሡ እንዲሔድ ላከው። እንዲህም ሆኖ አብጋር ይህን ስዕል አይተው ከበሽታቸው ተፈወሱና ወዲያው ምዕመን ሆኑ። ስዕሉ ደግሞ በተአምር በመፈጠሩ 'ያለ እጅ የተሠራው' ተብሏል።