cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Max-Planck-Institut für Biologie
Forschig
E 1941 zäme mit em Kaiser-Wilhelm-Inschtitut fir Biochemy un dr IG Farben grindet "Arbetsstätt fir Virusforschig" isch 1945 wider ufglest wore, am Inschtitut isch aber als wyter an Dubakmosaikvire un Bakteriophage gforscht wore.
ש
Gschicht
S Sin isch e Konsonant, wu di schriftlich Form im phönizische Alphabet uf d schtilisiert Darstellung vun em Zohne zruck geht. Schen (שן) bedytet 'Zohn' uf Hebräisch. S griechisch Sigma un s lateinisch S gihn uf de gliche Urschprung zruck.
Emotion
Emozionalidäät und s Adjektiv emotional si Sammelbegriff für indiwiduelli Äigenarte vom Gfüülslääbe, vom Stüüre vo Affekt und vom Umgang mit ere Gmüetsbeweegig.
Rundung (Phonetik)
In dr Fonetik bezäichnet Rundig wie stark d Libbe grundet si bim Artikuliere vom ene Vokaal. Das isch e vokaalischi Labialisierig. S Geegedäil vo dr Rundig isch d Spräizig. Wenn e grundete Vokaal usgsproche wird, forme d Libbe e kräisförmigi Öffnig, wääred ungrundeti Vokääl mit entspannte Libbe usgsproche wärde.
Arnex-sur-Orbe
Gschicht
Arnex-sur-Orbe isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1049 as Arniacum.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 11,1 % gläge.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 2,8 % gläge.
Verfassungskonflikt in Preussen
Wie widerschprüchlich sich der Wilhelm und der Bismarck in däm Konflikt verhalte händ, zeige zwei Zitat:
Tropischer Regenwald
Charakteristisch für die verschiidene Forme vo de droopische Räägewälder si immergrüeni, biomasseriichi Laubwaldgebiet mit eme so genannte Stockwärkbau zwüschen em Booden und de Baumchroone.
ק
Im griechische Alphabet entspricht em Koph s Koppa, wo aber bal numme noo als Zahlzeiche verwendet worre isch. S'latynisch Q, wo drus abgleitet isch, het sich dergege bis hit als Buechstab erhalte.
Tréflez
Gschicht
Tréflez isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Tribus Lesie (um 1330 Guintles, 1426 Trefflez, 1467 Tribus Curie, 1516 Trefflez, 1630 Trevelles, 1636 Treulés).
Rüeggisberg
Geografi
Rüeggischbärg isch e Ströisidlig uf em Plateau vom südleche Längeberg. D Gmeindsflächi bsteit us 64,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 29,2 % Waud, 4,3 % Sidligsflächi u 1,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Nidermuwere, Toffe, Choufderf, Rümlige, Riggisbäärg, Rüschegg, Schwarzeburg, Baum, Blumistei u Däärstette.
Charkiw
Mìt 42 Üniwärsitääta un Hoochschüala-n-ìsch Charkiw nooh Kiew s’ bediitendschta Wìssaschàfts- un Bìldungszäntrum ìm Lànd. Sa ìsch àui noch hìtt a wìchtig Ìndüschtriizäntrum; doo wara hàuiptsachlig Màschììna un Eläktrogerääta hargschtällt. Z’ Charkiw sìnn àui mehrera Theààter, Müsee un Lehnbiachäijer z’ fìnda. Ànna 2010 ìsch Charkiw àls äärschta ukràinischa Schtàdt mìt’m Öiropàpriis üsszaichent worra.
Kanton La Roche-Bernard
Dr Kanton La Roche-Bernard isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch La Roche-Bernard gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Alain Guihard gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore.
Winterrieden
Verwaltong
Winterriada haut mit em Markt Babahausa ond dr Gmoende Egg, Hasla, Kettershausa ond Oberschenegg a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
ס
Im griechische Alphabet entschpricht em s Ξ un (indirekt) s Χ, im latynische s X. S Samech wird umschriibe as 's'.
Wertingen
Weartinga (amtlich Wertingen) ischt e Stadt em Landkroes Dillinga z Bayern.
Kapitolinische Trias
En älteri römischi Trias het us de Götter Iuppiter, Mars und Quirinus bistande. En anderi wichitgi Trias hend di drai Fruchtbarkaitsgotthaite Ceres, Liber und Libera bildet.
Alemannischer Satzbau
Näbeordnung anschtatt Unterordnung
D Biispiil, wu folge, sin in zwo Variante agää: Züritüütsch / Kaiserstiähler Alemannisch (üsser wänns anderscht vermerkt isch). D züritütsche Biispiil sin in Dieth-Schrift.
Adolf Hermann Ribi
s Läbe und s Wärch
Anne 1988 isch dr Adolf Hermann Ribi im Alter vo 87 Joor gstorbe.
Affekt
Dr Affekt isch e bsundrigi Kwalidäät vom Füüle. D Merkmol, won en definiere, si e relativi Kwantidäät − in Vergliich zur Grundstimmig, und en Akzidänz vo dr Ufreegig. Wie men em säit (zum Bischbil Iifersucht, Druur, Wunderfiz usw.) chunnt vo dr Emozioon, won er mit were verbunde isch. So cha zum Bischbil Iifersucht nit nume in dr Form vom ene Affekt ufdräte, sondern au as Gfüül, as Zwangsgedanke, as Motiv usw. Us em Konteggst vo wie mä s Wort brucht (zum Bischbil «e Riisewuet») merkt mä, öb en Affekt oder en anderi Kwalidäät vo Gmüetsbeweegig gmäint isch. Affektiv (sünonüüm: emozional) säit men eme Verhalte, wo vor allem vo dr Gmüetserreegig und weniger vo kognitive Brozäss bestimmt wird.
Rüegsau
Geografi
Rüegsou ligt im ungere Ämmitau un umfasst d Dörfer Rüegsou, Rüegsbach u Rüegsouschache. D Gmeindsflächi bsteit us 67,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 23,7 % Waud, 7,9 % Sidligsflächi u 0,5 % süschtigi Flächi.
Arzier
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 26,4 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Jura (Gebirge)
S Bärgmassyyv lyt i de Länder Frankrych, Schwiiz und Dütschland.
David Spangler Kaufman
si Lawa un sina Kàrriar
Dr David Spangler Kaufman ìsch ànna 1813 ìn’ra ditscha Fàmìlia uf d’ Walt kumma. Sina Ältra sìn d’ Mary Spangler un dr Abraham Landis Kaufman gsìì. Si Ürgrossvàter ìsch mennonitischer Pfàrrer gsìì. Dr David Kaufman hàt bis 1833 d’ klàssischa Literàtür àm College of New Jersey gschtudiart. Nochhar hàt’r z’ Natchez (Mississippi) Racht gschtudiart unter em Professor John A. Quitman. Do ìsch’r àls Rachtsànwàlt züagloo worra. Àls Ànwàlt hàt’r z’äärscht z’ Natchitoches ìm Louisiana gschàfft, un dernoh àb 1837 z’ Nacogdoches ìn dr Republik Texas. Do hàt ar ìm Texanischa Indiànerkriag àn Kàmpfa gega d Cherokee-Indiàner tailgnumma. Bi dr Schlàcht vu Netches ànna 1839 ìsch’r verlätzt worra.
Vu 1938 bis 1943 ìsch dr Spangler Mìtglìed vum Repräsantàntahüs vu dr Republik Texas gsìì fìrs Nacogdoches County. Dernoh hàt’r vum Dezamber 1843 bis ìm Juni 1845 d’ Kàntona Shelby, Sabine un Harrison ìm Senàt vum Texas vertratta. Ìm Hornung 1845 ìsch’r ernannt worra àls Gschäftsträger vum Texas ìn da Verainigta Schtààta. Nohdam àss s’ Texas ànna 1845 a US-Bundesschtààt worra ìsch, ìsch dr Spangler US-Represantànt gsìì fìr dr 1. Wàhlbezirk vum Texas gsìì. Dàs Àmt hàt’r üssiawt vum 30. März 1846 bis züa sim Tod àm 31. Janner 1851. Ìm 31. Kongress ìsch ar Vorsìtzender gsìì vum Vorschtànd fìr d’ Vorschrìfta. Ar ìsch Mìtglìed gsìì vu dr Demokràtischa Partei.
Üsserdam ìsch dr David Spangler Fräimürer gsìì un Mìtglìed vun The Philosophical Society of Texas.
Scheidegg (Tecknau)
Aalag
Uf Grund vo de Grabigsergäbnis und vo de Bodefund lot sich säge, dass die Aalag in zwe Boufase errichtet worden isch: Im Wohnturm het`s drü Fenschter (doppelspitzbogig) und e Torboge in dr nördliche und weschtliche Syte als Gwänd in rotem Buntsandschtei usgfüert. Das dütet do druf hi, dass dr Erbouer sehrwahrschienlich e gwüsse Wohlstand gha het. Uf e bescheidene Wohlstand hi wysen au d Rytschpore, Rescht vo eme Chettehemli, Armbruschtschpitze (Jagd!), e Aquamanile (!), Ofechachle sowie d Skelett vo sybe Ross, wo bim Brand umcho si. Es muess aber klar druf anegwyse werde, dass dr Wohlschtand vo de Bsitzer sich nit uf Hollywoodfilm-artigi Usschtattig und Feschtlichkeite het chönne usdehne: D Burgbsitzer si sicher in dr Ärntezyt au bi dr Arbet uf de Fälder aaztreffe gsi!
Wasserschloss der Schweiz
Verlauf
Zerscht entwässeret d Rüüss bi Vogelsang i d Aare, 1,7 km abbè zuès gsellt sich am öschtlichè Rand vo Lauffohr d Limmet dezuè. S Wasserschloss wird neb dè drü Flüss durch insgsamt zee Inseli bildet. Unterhalb vo dè Limmetmündig umschtrömt d Aare witeri zwei Inseli, dennoch got s Wasserschloss bi de Aarebrugg bi Stilli z End, ab dört got di unteri Aare witer zum Klingnauer Stausee, um bi Koblenz in de Hochrhii z flüesse. D unteri Aare isch unterhalb vom Wasserschloss de wasserrychschte Fluss i de Schwiz; bim Zämmefluss mit em Hochrhy z Koblenz 50 % mee Wasser als desell.
Theater Fauteuil
S künstlerische Brogramm
S Fauteuil zeigt aber au Eigebroduktione. Dr grösst Erfolg hai d Stück «HD-Soldat Läppli» und «Demokrat Läppli» mit em Alfred Rasser gha, wo in de 1990er Johr hundertimol im Fauteuil ufgfüehrt worde und au in dr ganze Schwiiz uf Tournee gange si. Dr Inigo Gallo het in «Oscar» und «Boeing-Boeing» d Hauptrolle gspiilt. Dr Charles Lewinsky het Theaterstück, «Ärnscht muess me syy!» und «Fremdi Fötzel» noch em Oscar Wilde, us em Änglische in d Mundart übersetzt und dr Peter Richner het «E Summernachts- Sex-Komödie» noch em Woody Allen siim Film «A Midsummer Night's Sex Comedy» gschriibe. Musikalischi Komödie wie «Ganz e feini Familie» vom Charles Lewinsky und «Non(n)sense» hai grosse Erfolg bim Publikum gha wie au d Dialäktschwänk «Zimmer12A», «Auge zue und duure!» und «Liebi per Computer». E baar vo de Fauteuilbroduktione si vom Schwiizer Färnseh gfilmt worde und sehr guet aachoo bi de Zueschauer.
Wittislingen
Geografi
Vo dr Gmarkong send 75,0% Landwirtschaftsfleche, 6,8% Wald, 13,8% Sidlongsfleche ond 4,4% sonschtige Fleche.
Verwaltong
Wittislinga hot mit dr Gmoede Mödiga ond Ziarta a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Sichuanesische Sprache
Hütige Sproochbruuch ùn Sproochveränderig
Bi de Ussprooch verschwinde deno aber Luut, wo es im Standardchinesische nit git, wie de velari Nasal ng oder de palatali Nasal ny am Wortaafang. So wird statt ngo3 für 我 ‚Ich‘ oder ngai4 für 爱 ‚öberen gärn ha‘ hüt viilmool wo3 ùn ai4 gsait, wo fascht die standardchinesischi Ussprooch mit sichuanesische Tön isch. Oder s Wort 验 nyian4 ‚teschte, überpriefe‘ wird zue yan4 (Standardchinesisch yàn). Glychzytig blybe ondre Merchmool erhalte, so bim Wort 鳄 鱼 ngo2yu2 ‚Krokodil‘, wo im Standardchinesische èyú isch. Im neuere Sichuanesisch heisst es deno o2yu2, also ohni de Nasal am Aafang aber au nit mit em standardchinesische Vokal ùn mit ondrem Tonmùschter.
Phonologi
D Luutstruktur vùm Sichuanesische isch zumene groosse Deil sehr äänlig wie die vo ondre nordchinesische Dialäkt ùn vùm Standardchinesische, aber es git au Ùnterschid bi de Aazaal vo Luut ùn vorallem bi de Tön. Insgsamt isch s Sichuanesisch drùm für Standardchinesischsprächer nùmme schweer z verstoo.
Tön
Zum Byspil hen im Altchinesische (öbe bis zum 3. Joorhùndert v. Chr.) gwüssi Wörter mit eme Konsonant ùffghört, wo vilycht en Glottisschlag gsi isch. Sonigi Wörter hen im Mittelchinesische (öbe vùm 5. bis zum 13. Joorhùndert) deno kei Konsonant mee am Schlùss gha ùn bilde e eigni Tonkategori, nämli die Dritti. E Byspil isch s Wort für ‚nüün‘ 九, wo im Altchinesische öbe ussgsproche worde isch, im Mittelchinesische deno öbe  ùn im hütige Sichuanesisch ' (Standardchinesisch: ').
Konsonante
Dernäbe git es im Sichuanesische e paar Luut, wo im Standardchinesische nit vorchömme. De eini isch en palatale Nasal // wie in 鸟 ‚Vogel‘, ùff Sichuanesisch ' ùn ùff Standardchinesisch '. De zweiti isch //, wie im Wort 屋头  ‚Huus, dehei‘.
Vokal
Im Sichuanesische git es siibe Vokal, ùn dezue no en Vokal mit ere []-Färbig. Die Vokal sin in derre Tabelle ùffgfiert, drùnter d Schryybig in Pinyin ùn e Byspil.
Näbe dänne Vokal git es im Sichuanesische e groossi Zaal vo Vokalkombinatione als Diphthong ùn sogar Triphthong. Diphthong, wo mit /i/ aafange, werde am Wortaafang mit eme <y> gschriibe, ùn sonigi, wo mit eme /u/ aafange, werde mit <w> gschriibe. D Ussprooch isch nit ällewell eso, wiemmer es vo de Pinyin-Schryybig chönnti denke.
Grand Prix Midi Libre
Siigerlischte
Grand Prix Midi Libre
Sichuanesische Sprache
Ussagesätz
Verbe hen nùmme ei Form, werde also nit konjugiert, sùndern de Sinn ergit sich ussem Kontext. Wörter, wo d Bedütig vo öbis präzisiere, sin ällewell vor em Wort, wo si sich drúff beziege.
Froogesätz
Als Antwort wird deno entweder nùmme s Verb wiiderholt oder, wemmer d Froog verneint, s Verb mit 不 bu2 ‚nei‘ devor, in däm Fall also 吃 ci2 ‚ässe‘ oder 不吃 bu2ci2 ‚nit ässe‘. Wänn mit de Froog öbis aabote wird, wird viilmool au 要 yao ‚welle‘ vor s Verb gsetzt, also in däm Fall zum Byspil 要 吃 yao ci2 ‚[ich] wott [en Öpfel] ässe‘.
Gebäude
In de Landesbauornige vo de dütsche Bundesländer isch d Definition im Allgemäine eso: „Gebäude sind selbstständig benutzbare, überdeckte bauliche Anlagen, die von Menschen betreten werden können und geeignet oder bestimmt sind, dem Schutz von Menschen, Tieren oder Sachen zu dienen.“ (Musterbauordnung).
Sichuanesische Sprache
Froogesätz
D Antwort isch deno meischt eifach 好 hao ‚guet‘, 要得 yao4de2 ‚in Ornig, OK‘ oder 可以 koyi3 ‚isch mögli, bi yyverstande‘, bzw. binere Verneinig 不可以 bu2koyi3 ‚goot nit, nit OK‘ oder 不想吃 bu2 xiang3 ‚wott nit‘ oder äänlig.
Max-Planck-Institut für Entwicklungsbiologie
Forschig
Syt em 1. Novämber 2014 isch d Nobelbryysdreegeri Christiane Nüsslein-Volhard Laiteri vu dr Arbetsgruppe Colour pattern formation. Vorhär isch si 1985 bis zur Emeritierig anne 2014 Laiteri vu dr Abdailig Genetik gsii.
Sichuanesische Sprache
Film ùn Serie
Dernäbe chömme sichuanesischi Dialäkt natürli viilmool in Dokumentarfilm vor, wo Lüt uss Sichuan schwätze. International bekannt sin debi zum Byspil China's Unnatural Disaster: The Tears of Sichuan Province, en amerikanische Dokumentarfilm ussem Joor 2009, wo über s Ärdbäbe z Sichuan vo 2008 isch, ùn für de Oscar für den besten Dokumentar-Kurzfilm nominiert worde isch. E wyters Byspil isch Dong (2006, 东), au vùm Jia Zhangke, wo es ùm de Drüü-Schlùchte-Damm goot.
Rapmusik
E gwüssi internationali Bekanntheit, quasi zum erschte Mool überhaupt für e chinesischi Rap-Grùppe, hen d Higher Brothers, übergcho. Die Grùppe uss Chengdu mit vier Mitgliider het ab 2016 aagfange zämme z rappe. Bsùnderscht isch debi gsi, dass si nit nùmme ùff Standardchinesisch, sùndern au ùff Sichuanesisch grappt hen. Ihr Album Black Cab vo 2017, wo nooch de unlizensierte Taxi vo Chengdu benannt isch, isch sogar fascht nùmme ùff Sichuanesisch gsi. S Lied „Made in China“ vo däm Album isch deno au international en Hit worde. Eine vo de Higher Brothers meint dezue:
Stadion Brügglifeld
Gschecht
Achzg Johr spöter esch de erfolgriichschtii Aargauer Fuessballverein i sim häimelige Stadion am Waldrand trotzt em Erschiinigsbeld vom Stadion emmer no träu blebe. Scho am 22. Septämber 1929 esch d Holztribüne vom Brögglifäld komplett abbrönt, ennerhalb vo zwöi Mönet het me se aber weder chöne näu uufboue. Im Johr 1982 esch nach eme Johr Bouziit d Haupttribüne iigwäiht worde. I de 90er-Johr esch denne en zuesätzlichi Tribüne bouet worde ond d Stehrampe het scho voräne en Totalrevision becho. Im Johr 2003 esch de Secherhäitshaag entlang vo de Stehrampe vo de FCA-Fans gratis abmontiert worde. Gliichziitig hets en abtrente Gäschtesektor gäh.
Im Hehbleck uf s Johr 2008 esch en näui Heimstätte vör de FC Aarau planet worde. D MittellandArena, S Härzstöck vom MittellandPark, söt emol 12'500 Plätz ha. Am 25. Septämber 2005 het d Bevölkerig vo de Stadt Aarau d Plän för es näus Stadion ond s näue Iichaufszentrum abglehnt. D FC Aarau AG ond d Stadt Aarau hend nächär anere näue Lösig gschaffet. Im Februar 2008 send denne d Plän för die näu MettellandArena dor d Abstemmige dorecho ond de Bou vom näue Stadion bewelligt worde.
Wenkerbogen von Klingnau
Dr Boge
Au im alemannische Sproochgebiet vo dr Schwiiz hei spööter vili Gmeindschuele en Froogeboge übercho. Z Chlingnau im Kanton Aargau hed dr Schuelmeischder Josef Laube, wo vo Böbike gsi isch, s Blatt vo Hand usgfüllt und em Wenker zrugggschickt. Dä Boge treit d Nummere 44750.
Trégourez
Trégourez (bretonisch Tregourez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Ursula Meier
Karriere
D Meier het iire Karriere 1994 as Reschissöörin vo Churzfilm aagfange, drunder iir Debü À corps perdu. Vo 1999 bis 2003 het si no vier Churzfilm inszeniert, und het 2008 iire erst Schbiilfilm Home gmacht. Im Februar 2009 isch Home für drei Césars nominiert worde, het aber käi Briis überchoo. 2012 isch si für iire Schbiilfilm L’enfant d’en haut zum erste Mol zum Wettbewärb vo de Internazionaale Filmfestschbiile vo Berlin iiglaade worde und het e Sonderbriis, e Silbrige Bäär, überchoo.
Herkommen der Schwyzer
Uursprung vo de Saag
De Felix Hemmerli († 1458/62) het i de Polemik vom Alte Zörichrieg e Hasschrift gege Puure verfasst: De nobilitate et rusticitate Dialogus (»Gsprööch zwöschet em Adel und em Puur«) und isch debii ganz wüest öber d Schwyzer herzoge. Er het si as typischi "Chueschwyzer" bischribe, wo nume em Titel noo Buuretrampel saiet, villmee stinket si ase, as d Chüe mainet si wered Artgnosse und no ganz anderi schlimme Vorwüürf bis zum Sex mit Chüe. Denn schriibt er, as si ursprüngli di vom Karl em Groosse bisigte Sachse saiet, wo ane 806 an Gotthart stroofversetzt wore saied. Wo si is Land cho sind hebed si uf sächsisch gsait gha: »Wir wellen hie switten!« (Do wömmer schwitze!). Und dodevo sai de Name Schwyz entstande und well si hüüffig bis uf s Bluet gschwitzt hebid, sai ene e bluetroots Woppe ggee wore. Die ghässigi "Anti-Saag" törst en Indiz sii, ass dozmol im Tal Schwyz d Schwedesaag scho bikannt gsii isch.
Politischi Wörkig
Im 16. Joorhundert isch e Bild ufem Schwyzer Roothuus gmoolet wore, wo de Brüederchampf zwöschet em Schwyter und em Schey abbildet.
Herzog
Früemittelalter
Im Früehmittelalter sind im Ruum vom fränkische Riich erblichi Stammesherzogtümer entschtande, wo d Karolinger denn uufghobe hei. Aber wo die königlichi Zentralgwalt am Endi vom 9. Jahrhundert immer schwecher worde isch, si si wider uufglebt. D Stammesherzög im Oberfrankeriich zu Zite vom Heinrich I. sind i dr Regle Mitgliider vo regionale Herrscher-Dynaschtie gsi.
ע
Usschproch
Im Althebräische bezeichnet s Ajin e Luut, wu gonz tief in de Kehl gschproche wird, wu em Rülpse entfernt ähnlich klingt (de stimmhaft pharyngal Frikativ, IPA: /ʕ/). Im Neuhebräisch wird die Usschproch numme noch vun de Jemenitische Jude pflegt, in de neuhebräische Standardusschprich bezeichnet de Buechschtab de gliiche Knackluut wie s Aleph.
Arbeit (Physik)
Wil Aarbet mechanisch überdräiti Energii isch, bezäichnet mä in däm Zämmehang d Energii au as gspäichereti Aarbet bzw. as d Fähigkäit, Aarbet z verrichde.
Massimo Rocchi
Dr Massimo Rocchi duet in siine Bühneshows gärn Nationalidäteklischees karikiere, vor allem s Verhalte vo de Bärner, und macht sich über sproochligi Eigeheite und Absurdidäte lustig. Er bruucht drbii Hoochdütsch und Schwiizer Dialäkt, Französisch, Spanisch und Italiänisch; hüfig wächslet er d Sprooch innerhalb vom ene Brogramm. Siini grösste Erfolg in dr Schwiiz si d Brogramm äuä vo 1994 und Circo Massimo vo 2005 gsi. Im 1996 hät er zäme mit em Walter Andreas Müller d Färnsee-Uufzaichnige vom Arosa Humor-Festival moderiert. Dr Massimo Rocchi isch e italiänisch-europäische Wahlschwiizer mit Dobbelbass.
Tréguennec
Tréguennec (bretonisch Tregeneg) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Geografi
Tréguennec lyt am Atlantik, 20 km vu Quimper un 57 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 53 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Tréogat im Nordweschte, Plonéour-Lanvern im Oschte un Side un Saint-Jean-Trolimon im Sidweschte. Zue dr Gmai ghere d Ortsdail Ar Haël, Balanou, Chapelle Saint-Vio, Cleu Braz, Cosquer, Croaz an Dour, Croaz Poull Cariou, Kerbasquet, Kerbastanet, Kergadaouen, Kergaradec, Kergoz, Kerguellec, Kerguéoc, Kerguiffinec, Kerguz, Kerlan, Kerlaz, Kermabec, Kersaux, Kersugal, Kersugal Bihan, Kervaillant, Kervillic, Mesmeur, Palud de Kerguellec, Palud de Kersugal, Prat ar Hastel, Quélornet, Roslan, Roz ar Hastel, Saint-Vio, Treffy, Tréguennec un Ty Meïl.
Exhibitionismus
Bewärtig
Dr Begriff wird im medizinische, juristische und umgangssproochligen Kontext jewiils underschiidlig verwändet.
Kanton Dikrech
Dr Kanton Dikrech isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Norde vum Land. Im Norde gränzt er an d Kanton Klierf un Veianen, im Oschte an s dytsch Land Rhyland-Pfalz un dr Kanton Iechternach, im Side an dr Kanton Miersch un im Weschte an d Kanton Réiden un Wolz. Hauptort vum Kanton isch Dikrech. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Dikrech ghert.
Ziertheim
Ziarta (amtlich Ziertheim) ischt e Gmoed em Landkroes Dillinga z Bayern.
Religion
93,1 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 5,6 % evangelisch.
Psychologie
D Psüchologii as Wüsseschaft umfasst meereri Beriich. Mä cha sä weder nume de Naturwüsseschafte no de Sozialwüsseschafte oder de Gäisteswüsseschafte zueordne. En Anthropologii im witiste Sinn bildet iiri Grundlaag. Us em angelsäggsische Ruum stammt d Iidäilig vo dr Psüchologii im Sinn vo de Behavioural sciences in Verhaltenswüsseschaft, Kognizionswüsseschaft und Nöirowüsseschaft.
Breidenbach
Breidebach (lothrìngisch; frànzeesch Breidenbach, ditsch Breidenbach) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
Gschìcht
Ìm Drissgjerige Kriej ìsch dr Ort fàscht gànz zersterrt worre. Noch em Kriej sìn frànkophone Sìdler üs dr Picardie kumme und han ànne 1685 dr Wiiler Olsberg grìndet. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Orakel von Delphi
Es isch die wichdigsti Kultstett in dr hellenistische Wält gsi. Lang het si sogar as dr Middelpunkt vo dr Wält gulte. Dr gnaui Ort isch mit em Omphalosstäi markiert gsi. Noch dr Saag het dr Ort sini hellseherische Fähikäite überchoo, wo dr Apollon dr Drach Python umbrocht het. Dä Drach isch vo dr Hera gschiggt worde, zum d Leto, e Liebhaabere vom Zeus und spöötere Mueter vom Apollon und dr Artemis, z frässe, was dr Zeus aber verhinderet het.
Europa
Begriff und Name
Au d Türkei und Nordafrika hai immer no ängi Beziehige zu Europa, au wenn si geografisch nid drzu ghöre.
Geografii
Uf em Kontinänt laufe groosi Flüss zu de verschydené Meer: die größerè sind z Weschteuropa dr Rhy, d Donau, d Rhone, d Elbe, d Seine und dr Po. In Oscheuropa isch es d Wolga.
Klima
Zu dr kontinentale Zone vo Nordoschdeuropa ghöre Russland, die nördligi Ukraine, s öschtlige Wiissrussland, Finnland und dr Norde vo Schwede. Dr Winter isch dört lang und chalt, am chältischte isch er im Nordoschte. Es rägnet am meischte im Summer, weniger as in Weschteuropa. Im Süde git’s vil weinger Räge und dä chunt nume ganz unregelmässig, und das macht dr Landwirtschaft groossi Broblem.
D Mischwaldzone
S Gebiet vo Irland über Frankriich und Dütschland bis noch Middelrussland isch früehner vo Urwälder bedeckt gsi, wo in de letschte zwei Johrduusig zum gröschde Deil abgholzt worde si. Mä underdeilt die Zone in drei Regione: die atlantischi, die zentrali und die öschdligi Regioon, wo jedi drvo ihri eigeni schbezifischi Mischig vo Danne und Laubbäum het.
Politischi Gliderig
De facto ùùabhängigi Schdaade
Iuno
D Iuno, uf tütsch au Juno isch e römischi Göttin vo de Fraue gsii, si het dene Juged verlait, d Ehi bischützt und ghulffe Chind gsund uf d Welt bringe. Si isch d Frau vom Iuppiter. As Iuno Regina isch si d Schutzgöttin vom Römische Riich gsii und ghört zo de Kapitolinische Trias. Si isch mit de griechische Hera gliichgsetzt wore.
Europa
Gschicht vo der Besidlig
Vo wo die uf Europa cho si, weiss me nid genau, aber die meischde si us Gebiet öschdlig vo Europa cho. Au in hischdorische Ziite hai sich Volksmasse im allgemeine gege Weschde bewegt: d Hunne, wo us em Gebiet vom Kaspische Meer im vierte und fümfte Johrhundert ins Römische Riich iigfalle si und ä Grund gsi si drfür, ass d Germane weschdwärts zoge si, d Germane währed dr germanische Völkerwanderig bis ins sächste Johrhundert, d Magyare, wo sich im nüünte Johrhundert in Ungarn niiderglo hai, odr d Türke, wo Chliiasie und Deil vom Balkan eroberet und besiidlet hai. Im zwanzigschde Johrhundert het mä d Entwicklig vo dr Migration us wirtschaftlige Gründ vom Süde in Norde gse, zerscht innerhalb vo Europa sälber, aber denn in de letschte Johrzähnt au vo Afrika und Asien uus.
Sprooche
Nid zu de indoeuropäische Sprooche ghöre Lappisch, Finnisch, Estnisch, Ungarisch, Baskisch, Türkisch und no anderi.
Chrischtedum
[[Datei:Europe religion map de.png|mini|d Religione z Europa:
Gschicht
Politisch isch vo do a Europa verschdücklet gsi und d Lag isch no komplizierter worde dur dr Feudalismus. Aber es het immer non ä geischdigi Eiheit gä, drait vo dr chrischdlige Chille, und vermiddlet in Weschdeuropa dur die latinischi Schbrooch as lingua franca. Wo d Chille wäge dr Reformation ihri einigendi Rolle verlore het, hai d Humanischde d Erinnerig an ä gmeinsami Gschicht uf dr intellektuelle Ebeni wachghalte und d Renaissance het sich die antiki griechische und römischi Kunschd as Vorbild gnoh und eso die Vergangeheit de Sinn vorgfüehrt. Die groosse Nationalschdaate (Frankriich, Ängland, Schbanie, schbööter Öschdriich, Preusse/Dütschland und Russland), wo um d Vormacht kämpft hai, si dur s europäische Gliichgwicht, wo verhinderet het, ass eini vo de Groossmächt z schdark wurd, beschränggt worde. Dr Nationalismus, explizit sit em 19. Johrhundert, het aber immer wider schreggligi Chrieg usglöst, wo groossi Deil vo de europäische Schdaate drbii gsi si: dr Drissigjöhrig Chrieg (1618–1648), die Napoleonische Chrieg (1792–1815), dr Erschd Wältchrieg (1914–1918) und dr Zweit Wältchrieg (z Europa 1939–1945) hai alli mit groosse internationale Friedenskomferänze gändet und dr Absicht, ä neui Kataschdrophe z verhindere. [[Datei:World 1898 empires colonies territory.png|mini|250px|Kolonialmächt, 1898, vor em [[Spanisch-Amerikanischer Krieg|Spanisch-Amerikanische Chrieg]], em Boxerufschdand und em Zweite Buurechrieg
Kraft
D Chraft in de Gsetz vom Newton
Dr Chraftbegriff vom Newton basiert uf däm Gedanke: Alli Iiwirkige uf e Körper, wo zun ere Änderig vo sim Beweegigszuestand füere, si Chreft. D Chraft beschribt kä Äigeschaft vom ene Körper, sondern wie intensiv d Wäggselwirkig vo zwäi Körper isch und iiri Richdig. Bin ere Beweegig wo kä Chraft wirkt bzw. wenn d Chreft im Gliichgwicht si, änderet sich dorum dr Beweegigszuestand vom ene Körper nit, sondern er bewegt sich witer in ere graade Linie mit ere konstante Gschwindigkäit oder er bewegt sich au witer gar nid. Das isch dr Inhalt vom Drääghäitsbrinzip, wie s scho dr Galilei formuliert het.
S Gliichgwicht vo de Chreft as Schlüsselbegriff vo dr Statik
Wenn am ene Körper meereri Chreft \vec F_i aagrife, wo sich geegesitig ufheebe, d. h., wenn für d Wektorsumme vo de Chreft gältet, denn reedet mä vom ene Gliichgwicht vo de Chreft und dä Körper änderet si Beweegigszuestand nit. Bi de Chreft \vec F_i handlet es sich um die sogenannte „iibrägte“ Chreft, wo d Ursache von ene dur füsikalischi Gsetz vorgee wird, und au um d „Zwangschreft“, wo as Stütz- und Haltchreft e Beschlöinigung vom Körper verhindere. D Studie vom Chreftgliichgwicht isch dr Inhalt vo dr Statik.
Für dass mä in dr Statik oder allgemäiner in dr technische Mechanik Süsteem (z. B. Draagwärk) cha berächne, duet mä Bindige zwüsche de Körper vom Süsteem und zwüschen em Süsteem und sinere Umwält, wo mä nume chliini Formändrige cha mache, as „starri Bindige“ idealisiere. Sonigi starri Bindige si mäistens Glänk zwüsche de Körper oder Laager. Eso goot dr füsikalisch Charakter vo dene Bindige verlore, und die mechanischi Wäggselwirkig vo de Körper, wo dur die Bindige bedingt wird, wird dur e Begriff vo de Zwangschreft repräsentiert. D Zwangschreft verrichte am Süsteem kä Aarbet, wil kä Beweegig von ene chunnt. Die iibrägte Chreft und d Zwangschreft erfülle zämme d Gliichgwichtsbedingige, s Gliichgwicht vo de Chreft, wo oobe erwäänt wird, und s Gliichgwicht vo de Momänt. S Brinzip vo dr wirtuelle Aarbet säit, ass in dr Statik d Summe vo alle Chreft (Zwangschreft und Chreft vo usse) muess Null si. S Brinzip vom d'Alembert erwiteret das Brinzip uf Süsteem vo dr klassische Dünamik, wo Zwangschreft underworfe si und wird verwändet, zum  Beweegigsgliichige ufzstelle.
Wolumechreft und Oberflechichreft
In dr technische Mechanik underschäidet mä bi usdeente Körper zwüsche Wolumechreft und Oberflechichreft. Iiri Sterki und Richtig si nume wooldefiniert, wenn si uf e bestimmts Wolume bzw. e bestimmti Oberflechi bezoge wärde.
Wolumechreft si Nitkontaktchreft. Wie zum Bischbil d Grawitazion oder dr Elektromagnetismus grife si am ganze Wolume aa, d. h. au im Innere vom ene freigschnittnige Körper. Au git mä iiri Sterki erst denn sinnvoll aa, wenn mä gliichzitig s freigschnittnige Wolume aagit, wo d Chraft druf wirkt. Wenn sich zum Bischbil e homogene Chlotz im ene homogene Schwerifäld (öbbe e chliine Chlotz in dr Nööchi vo dr Ooberflechi vo dr Ärde) befindet, denn wirkt d Wolumechraft F_g uf en. Wemm mä dä Chlotz in Gedanke in dr Middi verschniidet, so wirkt uf jede Däilchlotz nume no d Wolumechraft F_g/2 (lueg d Abbildig nääbedraa aa). Usserdäm wirke uf die bäide Schnittflechene vo de Däilchlötz gliich starki Oberflechichreft, won eso grichdet si, ass si e Actio-Reactio-Chraftbaar bilde.
San Felipe (Texas)
d’ Gschìcht
D’ Texas-Versàmmlunga vu 1832 un 1833 han ìm Rothüs vu San Felipe stàttgfunda; doo hàt ma d’ Unàbhangigkait vum Mexiko ärfordert. Bi dr „Consultation“ vum 3. Novamber 1835 z’ San Felipe hàt ma d’ Texanischa Revolüzion organisiart. San Felipe ìsch d’ Hàuiptstàdt gsìì vu dr provìsorischa Regiarung vum Texas, bis züa dr Convention vu 1836. Ìm März 1836 ìsch San Felipe vu texanischa Truppa àzunda un dernoh vu dr mexikànischa Àrmee ärowert worra. D’ Texaner han d’ Schtàdt wìdder uffbàuia, àwer San Felipe hàt sina Wìchtigkait verlora.
Kraft
D Chraft in dr Relatiwidäätstheorii
D Grawitazionschraft wird in dr allgemäine Relatiwidäätstheorii as geometrischi Äigeschaft vo dr krümmte vierdimensionale Ruumzit verstande: Energii, Impuls und Druck vo dr Materie beiiflusse d Geometrii vo dr Ruumzit, wo si din si. Dä Iifluss cha mä mit em Begriff vo dr »Ruumzitchrümmig« beschriibe. Die rüümlige und zitlige Koordinate wärde as gliichberächtigt betrachtet, und mä behandlet alli Ändrige nume no as e geometrischs Brobleem. D Materie, wo e Grawitazionschraft uf sä wirkt, bewegt sich in dr Ruumzit uf ere Geodäte, also im naive Sinn »gradus«. Die Graadi as Modäll für d Gradusbeweegig vom e freie Körper git s nume in nid krümmte (also grawitazionsfreie) Rüüm.
Herme
D Herme hen e Schutzfunktion ghaa und sind mit em Hermes verbunde gsii, em Gott vo de Weeg und Wanderer. Bi de Herme sind Frücht, Chornääri, Chueche oder Tier gopferet wore und si sind mit Chräz gschmückt wore.
Brettnach
Geogràfi
Brettnachen lijt sìdeschtlich vun Bouzonville uf re Heche zwìsche 228 un 335 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Brettnachen ghert zem Moselfrankisch.
Assens VD
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 9,6 % gläge.
BLS RABe 535
Toufnäme
Ufglistet sind nur d toufte Fahrzüg:
(3) Juno
Umlaufbahn
D'Juno bewegt sich ime Abstand vu 1,98 (Perihel) un 3,36 (Aphel) AE in 4,36 Johre um d'Sunne. D'Umlaufbahn isch 13,0° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,258.
Aspekte
Quelle: dr englisch un dr dytsch Wikipedia-Bitrag zue dem Lemma
Hermann Gröhe
Läben un Beruef
Dr Hermann Gröhe isch evangelisch, ghyrote un het vier Chinder.
Abgordnete
Syter anne 1994 isch er Mitglid vum Dytsche Bundesdag. Do isch er vu 1994 bis 1998 Sprächer vu dr Junge Gruppe vu dr CDU/CSU-Bundesdagsfraktion gsii. Derno isch er bis 2005 Vorsitzer vu dr Fraktionsarbetsgruppe Mänscherächt un humanitäri Hilf gsii. Vu 2005 bis 2008 isch er Juschtiziar vu dr CDU/CSU-Bundesdagsfraktion gsii. Im Friejohr 2006 isch er zum Obmann vu dr CDU/CSU-Fraktion im Untersuechigsuusschuss zue dr Vorgäng vu dr Gmaindienscht im Irak bstimmt wore.
Trémaouézan
Gschicht
Trémaouézan isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1363 as Tremagoezou (1426 Trefmaoezan, 1448 Trefmagoezen, 1589 Treffmaouezan, 1636 Tremavouezan).
Kappel SO
Politik
Gmeindspresidänt isch dr Rainer Schmidlin (Stand 2012).
Tempel
Vo dr Grundbedütig vom Wort us isch lat. templum (in dr etruskische und römische Religion) zerst nume e Beriich gsi, wo vom Profane abgränzt gsi isch und wo d Augure dr Flug vo de Vöögel und anderi Zäiche beobachdet und dütet häi. In dr altgriechische Religion isch s Götterbild im Tämpel ufbewaart worde. Dr Gott isch im Freje vereert worde und die rituelle Opfer häi au dusse am Altar stattgfunde, wo au im Häilige Bezirk dinne gstande isch. Dr Tämpel spiilt e Hufe Rolle in de Religione. Dört wärde die rituelle Handlige für oder vo de Glöibige usgfüert. In mängge Kulture stellt dr Tämpel dr Kosmos daar. Tämpel wärde vilmol as dr Ufenthaltsort vo de Götter ufgfasst. So wie d Grieche dr Olymp as dr Sitz vo iire Götter aagluegt häi, cha mä au Tämpel wie Pyramide oder Ziggurat) as künstligi Bärg aaluege. D Lüt häi sich d Götter vorgstellt, wo wie d Mensche lääbe und wie die wärde si am Morge ufgweckt, mache Dualette und ässe. Dr sakrali Bezirk isch immer vom brofane Ruum abdrennt (Temenoi); dr Tämpel ghöört mänggisch nume bestimmte Götter oder isch in verschiideni Beriich ufdäilt.
Altdorf UR
Gschicht und Sehenswürdigkeitä
Lüt em Stuck vom Friedrich Schiller isch Alteref dr Schaiplatz vom Epfelschuss vum Wilhälm Täll. Nachdem der sich gweigered het, am Gessler si Huät uf dr Stangä z griässä, isch är vom Gessler zwungä wordä, ä Epfel vum Chopf vu sim Sohn z schiässä. Das sell uf em Altdorfer Märchtplatz passiärt si, wo drum 1895 am Fuäss vomenä altä Turm ds Tälldänkmal, ä Bronzestatuä vom Zürcher Richard Kissling, wo dr Täll und si Sohn zeigt, errichtet wordä isch. 1899 isch im Ort äs Theater, ds Tällschpilhüüs, eröffnet wordä mit em damaligä Zwäck, am Friedrich Schiller sis Schauschpiil Wilhelm Tell üfzfiärä.
2 km vo Alteref entfärnt isch a dr Chlaisäpassschtrass ds Dorf Bürglä, wo dr Täll geborä wordä sig. Är sig ai det gschtorbä, won är im Fluss Schächä ds Läbä vomenä Chind gretted het.
Aubonne VD
Aubonne (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Morgesa im Kanton Waadt, Schwyz.
Gschicht
Aubonne isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1177 as Albona.
Sproch un Dialäkt
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Palatalisierung
Biispiil üs dr eltere Sprochgschicht
D Umlüttig vum germanische a zu e im Altalemannische/Althochditsche heißt mer aü Primärumlüt.
Binzener Schlösschen
Bschrybig
S Huus stoht oberhalb vu dr Chilche vu Binze. S isch e dreisteckig, rächteckig Huus mit eme achteckige Stägedurm, wu an dr Sidsyte aaböue isch, mit ere Schnäckestäge us Sandschtai.
Ballaigues
Ballaigues (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Jura-Nord vaudois im Kanton Waadt, Schwyz.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 3,8 % gläge.
Simon Petrus
Dr Simon, wie men em gseit het, isch Fischer am See Genezareth z Judäa gsii und het i dr Ortschaft Kafarnaum gwohnt, bevor er sich em Jesus und sine Jünger agschlosse het. Dr Jesus het ihn nach siire Beruefig Kephas gnennt, was wie Petrus au Fels heisst.
Uhr
Gschicht
Si representiert e grundleegende Parameter vom menschlige Zämmelääbe – d Zit. In dr Symbolik und dr Kunst stoot si für en unändlig Fluss vo dr Zit, as Vanitas-Motiv für d Vergängligkäit und die äigeni Stärbligkäit. Si erschiint in Daarstellige aber au as Hiiwiis uf Riichdum oder as Attribut vo dr Määssigung.
Zwar häi d Elementar- und d Reederuure iiri zentrali Bedütig für d Zitmässig verloore, aber si si immer no seer beliebt bi Uurefründ und Sammler vo antikem Gräät.
Tréogat
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Tréogat ghert zem Bretonisch.
2. Fußball-Bundesliga 2020/21
Da der Spilbetrib i wäret der Bundesliga-Saison 2019/20 uf grund vo der Covid-19-Pandemi zwüschem 11. März u em 16. Mai 2020 isch underbroche worde, besteid jedoch vo syte vo der DFL syt Afang April 2020 erheblechi Zwyfel a der Durchfüehrbarkeit vom planete Modus u em Terminplan.
Rumisberg
Religion
73,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 13,6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Fußball-Bundesliga 2020/21
Tabälle
(P) DFB-Pokal-Siiger: FC Bayern Münche
Kleinbürgertum
D Verwändig vom Begriff im Marxismus
Ass sich d Chläibürger vom Proletariaat sälber abgränzt häi und sich nid mit de Ziil vom Kommunismus solidarisiert häi het ene zuesätzlig d Verachdig vo de ‹Hööchergstellte› iibrocht und au d Abläänig vo kommunistische Publiziste wie em Marx und em Horkheimer – wil si daas as e Hindernis für e Revoluzioon in iirem Sinn aagluegt häi.
Kestenholz SO
Geografi
Cheschtehouz isch es Strossedorf am südliche Rand vo dr Dünnerenebeni. D Gmeindsflächi umfasst 52 % langwirtschaftlichi Flächi, 38 % Waud, 9,9 % Sidligsflächi und 0,1 % suschtigi Flächi.
Bevöukerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Günther Richard Burger
Lääbe
Vum Land Bade-Wirttebärg isch er mit dr Ehrenodle uuszaichnet wore.
Kestenholz SO
Religion
18,7 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 73 % römisch-katholisch.
Sproch und Dialäkt
Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1617 Iiwohner 95,9 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,7 % Französisch, 1,1 % Italienisch und 2,3 % angeri Sproche.
Guyana
Ethnie
Noch dr Volkszelig vo 2002 setzt sich d Bevölkerig noch ihrer ethnische Härkumft eso zsämme:
Rümligen
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,5 % gläge.
Mathisleweiher
Name
Dr Mathisliweier isch noch em Mathislihof gnännt, wu in dr Nechi lyt. Dä Hof het sy Name vum Buur Mathias Rombach, wu dr Hof anne 1736 ibernuu het, wun er d Witrfrau vum Hof ghyrote het.
Kaysersberg Vignoble
Verwàltung
vu Kaysersberg Vignoble ìsch. Kaysersberg-Vignoble gheert zum Kommünàlverbànd.
Diplomatie
D Diplomatii isch d Kunst und d Braxis vom Verhandle zwüsche bevollmächtigte Representante vo verschiidene Grubbe oder Nazioone (Diplomate). Dr Begriff bezieht sich mäistens uf die internazionali Diplomatii, also uf die zwüschestaatlige und überstaatlige Beziejige dur Absprooche über Aagläägehäite wie d Sicherig vom Friide, Kultur, Wirtschaft, Handel und Konflikt. Internazionali Verdrääg wärde im Allgemäine vo Diplomate usghandlet, wo im Ufdraag vo iire Regierige handle und deren iiri Inträsse verdräte.
Änglisch und Französisch gälte hüte (wie scho sit Joorhunderte in Öiropa) as wältwiti Sprooche vo dr Diplomatii. Bäidi si die äinzige Arbetssprooche vo de Veräinte Nazione (UN). Si si au d Amtssprooche von e Hufe internazionale Organisazione (zum Bischbil d UNESCO, d NATO, s Internazionale Olympische Komitee, die Internazionali Rootchrüz- und Rothalbmond-Beweegig).
Kanton Esch-Uelzecht
Dr Kanton Esch-Uelzecht isch e Kanton im Großherzogtum Luxeburg. Är lyt im Side vum Land. Im Norde gränzt er an d Kanton Kapellen un Lëtzebuerg, im Oschte an dr Kanton Réimech, im Side an di franzesisch Region Lothringe un im Weschte an di belgisch Provinz Lëtzebuerg. Hauptort vum Kanton isch Esch-Uelzecht. Bis anne 2015, wu z Luxemburg d Distrikt abgschafft wore sin, het dr Kanton zum Distrikt Lëtzebuerg ghert.
Géranium (Band)
Géranium ìsch a elsassischer Müsikgrupp. Ar ìsch ànna 1975 grìnda worra, mìt em Hàuiptziel, d tràditionnella Volksliader uf'ra làwandiga un moderna Àrt z'sìnga.
Littau
S alti Wappe
S Wappe vo Littau bestod us drü bärge ond zwöi Täler, nämlech im Norde de Littauerbärg, i de Mette Zemmeregg ond im Süde de Sonnebärg, dezwösche s Udelbodetal und s Tal vo de Chliinen Ämme.
Géranium (Band)
Gschìcht
Dr Grupp Geranium hàt aui vìel komponiart: „Requiem du Corbeau“ (1991), „Lieber Augustin“ (1991), „L'Amérique, ce n'est pas le Pérou !“ (1992), „La Goguette de la Bonne Goualante“ (1994)...
Angelika Ehret
Lääbe
Scho as Chind het si aafange schrybe. In ire Juged het si Gschichte iber iri baide Ross gschribe un in ere Zytschrift vereffetligt.
Attika
Attika gränzt im Weste mit de Kithairon-Gebirg an Böozie. Im Süde wird d Halbinsle dur s Kap Sounion begränzt. Wichdigi Ort si dr Haafe vo Piräus bi Athen gsi, Marathon im Nordoste, Eleusis im Weste und Thorikos im Oste. Näben em Häiligdum vo dr Athene uf dr athenische Akropolis si s Häiligdum vom Poseidon am Kap Sunion, d Müsterie vo Eleusis und s Artemishäiligdum z Brauron bedütendi Kultstette uf Attika gsi.
Landeshauptstadt
As Landeshauptstadt bezeichnet mä:
Schlossplatz Warschau
Vor de Zerstörig Warschau 1944 dur die dütsch Armee isch de Schlossplatz eine vo de verchehrsrichste Plätz vo Warschau gsi; vom Platz hät e gächi Stross abe dur de Felix-Pancer-Viadukt zue de Kierbedź-Brugg und wiiters zum Stadtteil Praga am rächte Weichselufer gfüert.
Kurów
Gschicht
Gli am Afang vum 2. Weltkrieg het am 9. September 1939 die ditsch Luftwaffe dr Ort schwer bombardiert un debi au e mit rote Chrizer kennzeichnets Chrankehüs zerstört, was no viili Opfer gä het. Im Zweite Weltchrieg hän die Ditsche zwei Arbeitslager fier Sklavearbeite un 1942 au e chleiners Ghetto errichtet.
FC Luzern
Goalies
!colspan=8 bgcolor=#EFEFEF|
Vertaidigung
!colspan=8 bgcolor=#EFEFEF|
Brauweiler (Lothringen)
Geogràfi
Brëwiller lijt rund nin Kilometer nordeschtlich vun Sarrebourg uf re Heche zwìsche 268 und 348 m ìwer em Meeresspiegel.
Albin Braig
Dr Albin Braig (* 1951 en Schduagert) isch dr Sohn vom Otto Braig der wo anno 1968 dia Komede-Scheuer en dr Mäulesmühle grendet hot. Vorher henn se en dr benachbarten Burkhardtsmühle g'schpielt.
Dr Albin hot Johrzehnde lang an dr Seit von seim Vaddr en dr Komede-Scheuer gschbild. Seit 1994 tritt er mit´m Karlheinz Hartmann reglmäsich en dr Komedereih "Hannes und der Bürgermeister" uff.
Seit 2004 gibds jetzt a oigene reglmäsiche Färnsähsendong em SWR: "Freunde in der Mäulesmühle", wo dr Albin mit seim Fraind Karlheinz Hartmann Gäschd eilada duat, mit Sketch, ond Mussig, die Herrn Stumpfes Zieh- und Zupfkapelle spilt.
Kienberg SO
Religion
36 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 47,3 % römisch-katholisch.
Otto Braig
Dr Otto Braig († 1996) isch a schwäbischer Volksschauschpiler ond Autor. 1970 hot er die Mäulesmühle em Siebenmühlental bei Leifelda-Echterdenga zur Komede-Scheuer erklärt.
Kienberg SO
Politik
Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 7,6 %, CVP 19,2 %, EDU 1,6 %, EVP 0,8 %, FDP 17,8 %. GLP 4,7 %, GP 4,7 %, SP 10,4 %, SVP 30,9 %, Suschtigi 2,5 %.
Kurt Rommel
Jugendpfarrer en Bad Cannschdadd
Am 8. Februar 1962 isch’s schliaßlich so weit: Em Cannstadder Filmpalascht fendet dr erscht Jugendgoddesdenscht stadd. Em Kurt Rommel seine Sorga, deet kenndet-en a baar auspfeifa ond mit faule Oier ond Stenkbomba werfa, erfillet sich abr et. Dr Ôôdrang ischt riisig. Nôch ond nôch fillt sich s ganz Kino bis uf da ledschda Platz. Ond em Rommel seine Liadr begeischdret dia jonge Leit. D Begleidong kommt et vo-ra Orgl, sondern vo-ra Jazzband. Nadiirlich kriagt des au dr Obrkircharat mit. Abr dr sell zeigt et viil Vrstendnis fir dia Goddesdenscht em Kino ond selle fetzige Liadr. Em Kurt Rommel isch des egal. Der schreibt fleißich weiter nuie Liadr ond vreffentlicht-se bald e-ma Buach. Er woiß, dass sei Weag dr richdige ischt ond dass sei Zeit au bei de etabliirde Kirchaleit noh komma wuud.
Niedersachsen-Rundfahrt
Bis anne 2007 isch s Ränne as Eliteränne durgfiert wore un isch Dail vu dr Dytsche Maischterschaft (TUI-Cup) gsii, un im UCI-Kaländer in d Kategori 2.1 yygstapflet gsii. Wäg dr Dopingskandal im Radsport hän sich e Huffe Sponsore zruckzoge, wäge däm isch s Ränne as Profiränne yygstellt wore. D Rundfahrt wird syterhär as Junioreränne wytergfiert.
Hans Gmür
Dr Hans Gmür (* 1. Februar 1927 z Chur; † 15. April 2004 z Nottwil) isch e Schwiizer Autor gsi.
Läbe
Im Schwiizer Radio het er in de 1960er- und 1970er-Johr Gschicht mit Sketch am Samschdignoochmiddag «Mini Meinig – Dini Meinig», «Oder» und «Barbier von Seldwyla» gmacht; er het über 50 Musicals verfasst, drunder «Helden, Helden» (zsämme mit em Udo Jürgens), «Bibi Balu», «Hotel Happy End»; drnäbe het er johrelang dr «Bernhard-Apéro» im Zürcher «Bernhard-Theater» präsentiert. Vo 1977 bis 1993 het er die dütschi Färnsehverrootsändig «Ich trage einen großen Namen» gmacht.
Nora Tschirner
Läbe
Ab Abril 2001 het se uff MTV moderiert un hett au im Film "Keinohrhasen" vom Til Schweiger d'wiiblich Haubdrolle gschbilt.
Zu Rhein
Gschicht
Um 1480 si sich die vo Zu Rhein und d Stärnerfamilie vo de Eptiger wäge dr Reform vom Chloster Klingedaal, em riichste und elitäärste in dr Stadt Basel, in d Hoor groote; die vo Zu Rhein si drfür gsi und d Eptiger drgeege. Die Usenandersetzig isch aber wit über d Stadt uusegange. Dr Basler Root het in Bärn, Obwalde und Niderwalde Understützer für d Reform gfunde, dr Basler Bischof het Züri, Luzärn und Schwyz uf sinere Site ghaa. Dr Groof Oswald vo Thierstäi het schliesslig e wirtschaftligs Embargo über d Stadt gläit, bis dr Root chlii biigee het.
D Briisacher Linie isch in dr erste Helfti vom 15. Joorhundert erlosche und d Basler Vo Häsige si am Aafang vom 16. Joorhundert usgstorbe. D Mülhuuser Linie het bis in d Geegewart überläbt, het aber kum me en öffentligi Rolle gschbiilt. Z Morschwiller het s mit em Johann Jakob (1643-90) non e Doomheer und Scholasticus gee und z Schänis si im 17. und 18. Joorhundert drei Äbtissinne us dr Mülhuuser Line choo.
Johann Peter Hebel
sis Läbe
Dr Hebel isch z Baasel im Huus zum Kopf an dr Santihannsvorstadt grad näben em innere Santihanns-Door (hüte Dootedanz 2) uf d Wält choo. As Chind het er im Winter z Huuse im Wiisetal gwohnt un im Summer z Baasel gläbt, wo sini Muadr, d Ursula Hebel geb. Oertlin (1727–1773), als Dienschtmagd bin der Familie vom Rootsheer Johann Jakob Iselin-Ryhiner und däm sinere Frau Susanna Iselin-Ryhiner gschafft hed. Sin Vader Johann Jakob Hebel (1720–1761), vo Pruef e Wääber, isch vo der Stadt Simmern im Hunsrück i der Kurpfalz (ab 1815 i der pröissische Rhyprovinz) gsi, und er isch gschtorbe, wo der Peter Hebel no ganz chly gsi isch. Em Hebel sini jüngeri Schwöschter Susanne isch as Chind am Tüfus gstorbe. Huuse, der Heimetort vo ihrere Muetter, lyt im Markgräflerland zwüsche Baasel und em Schwarzwald. Das Piet het sid langer Zyt zue der Markgrafschaft Bade-Durlach ghört und wo die anne 1771 ufghört het z beschtoo isch s zue der Markgrafschaft Bade choo.
dr Erfolg vu dr „Alemannische Gedichter“
Im Hebel sälber isch si schnäll Erfolg, wu vorhär niämer erwartet het, bewusst gsii. 1809 het er im Briäf an Friedrich Wilhelm Hitzig zuegä, ass er sich wäge däm mänkmol vur Glick fascht in e Rüsch ka steigere (lueg unde s Zitat 2).