cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pippiniden
Noch em Pippin siim Dod het sich si Sohn Grimoald der Elter nit nume as si Nochfolger duregsetzt, er het s au gschafft, as dr König Sigibert III., wo denn no keini Chinder gha het, drzue z bringe, si, im Grimoald si, Sohn z adoptiere und zum Erb z mache - as Childebertus adoptivus, si richdig Name weiss me nit, isch er noch em Sigibert siim Dod vo de austrasische Barön anerkannt worde, wo e Wächsel vo dr Herrscherfamilie enere Übernahm dur e Brueder vom Sigibert, em Chlodwig II., wo z Neustrie gherrscht het, vorzoge hai, und so an Iifluss z verliere. Dr Chlodwig het im Grimoald siini Aktivitäte as "Staatsstreich" agluegt, het en gfange gnoh und z Paris lo hirichte.
Bussy-Chardonney
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 337 Yywohner 88,1 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 4,5 % Dytsch, 2,7 % Italienisch un 4,7 % anderi Sproche.
Dalem
Dale (lothrìngisch; frànzeesch Dalem, ditsch Dalem) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
Saxeten
Geografi
Saxeten ligt im Tau vom Saxetbach, eme Zuefluss vor Lütschine. D Gmeindsflächi bsteit us 41,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 30,4 % Waud, 1 % Sidligsflächi u 26,7 % süschtigi Flächi.
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge.
Malida
Gschicht
I de Bronzezeit isch Malitiya e hethitischi Stadt gsii. Nochdem s Hethiterriich um 1180 v. Chr. undergangen isch, hend vili chlinneri Stadtstaate s Eerb vom Groossriich öbernoo. Zo dere Zitt isch de Kuzi-Tessub de Vizekönig vo Karkamis gsii, wo anere Sittelini vom hethitische Königshuus aghört hett. De hett denn de Titel Grosskönig öbernoo, nochdem d Hoptlini undergangen isch. Si Soo, de PUGNUS-mili I., isch denn de erst „Landherr“ vo Malida wore. De Titel hend au sini beed Söö, de Rundiya, und de Arnuwanda I. trait, und au dene sini Noofaare und Noofolger.
König vo Malida
uufständischi König
Tello (Bischof)
Für d Gschicht vom Bündnerland het es Dokumänt vom 15. Dezämber 765 en grossi Bedütig, wo der Tello dermit bezügt, ass är us sym Familiepsitz i dr Surselva und a anderne Orte vo Churräzie Hoofgüeter und anderi Sache em Chloschter Disentis schänkt für wenn er gstorben isch. I däre Urkunde – me seit ere s Teschtamänt vom Tello – chunt e ganze Zylete Näme vo Bündner und Sanggaller Dörfer s erschte Mol vor. Me cha läse, wie so es landwirtschaftlechs Guet dozmol organisiert gsi isch; d Schrift verzellt vo verschidene Arte vo Hüüser, vo Hoschtete, Räbbärge, Acherland, Matte und Alpe.
Etrusker
D Iiwanderigstheorii
Dr Geoarcheoloog Eberhard Zangger vermuetet, ass e politischi Krisesituazioon am Ändi vom 12. Joorhundert v. d. Z., wo dr ganzi östligi Middelmeerruum betroffe het, d Ursach für d Iiwanderig us Chläiasie gsi isch. Dr Zangger bringt die Wanderigsbeweegig in Zämmehang mit em Zämmebruch vo meerere Riich und Kultuure im östlige Middelmeerruum am Ändi vo dr Bronsezit.
Kultur
Die Epochen der etruskischen Kultur entwickeln sich parallel zu denen Griechenlands und zeugen von intensiven Kontakten im Mittelmeerraum:
Schrift und Sprache
Eine Ähnlichkeit mit alten kleinasiatischen Sprachen kann festgestellt werden, ein schlüssiger Nachweis fehlt jedoch, um das Etruskische in eine Sprachgruppe einordnen zu können.
École des hautes études commerciales de Paris
D HEC Paris oder École des hautes études commerciales Paris isch di wichtigscht Grande École z Frankrych., Si isch anne 1881 grindet wore un bietet verschideni Studiegäng im Beraich Bedribswirtschaft un Unternämesfierig aa. Si giltet as aini vu dr beschte Management-Universitete uf dr Wält. D HEC Paris wird vu dr Induschtry- un Handelschammere Paris (CCIP) finanziert un verwaltet.
Bredene
Bredene isch di einzig belgisch Badschtadt mit eme Nacktstrand. D Gmeind het kei Deich, aber e ununterbrocheni Dünereih, wu s einzigartig an de belgische Küscht macht. So het ma de Iindruck vun eme natirlige Schtrond un isch glichzitig in Ortsnächi.
Bredene mit sine Schtränd un Düne isch mit de Kusttram errichbar.
Grand Casino Basel
S Geböid
Bauheer und Bedriiber isch d Airport Casino Basel AG, wo Burckhardt und Partner dr Ufdraag gee het, s Casino z baue. Es isch 2003 fertig worde. Es het e kubische Baukörper mit ere zuenige, zwäischichtige Fassaade: Vor dr rote Wermidämmig isch im Abstand vo 8 cm en Ussehut us Glaas, wo s e roote Musterdruck druf het. LED-Lüüchtene im Zwüscheruum zwüsche dr Dämmig und em Glaas sorge z Nacht drfür, ass s Geböid schimmeret. Die äinzigi Öffnig vom Geböid isch dr Iigang, wo nid diräkt an dr Strooss lit.
Qala Panja
Im Joor 2002 het mä im Dorf 72 Huushalt mit 640 Iiwooner zelt.
Dogern
Geographi
Dogere lit in 302 bis 625 Meter Höchi direkt am Hochrhi, wo au d'Grenze zue dr Schwiz bildet.
Diessenhofen
Geografi
Diessehofe liit am Südstade vom Hochrhii a de Münmdig vom Geisslibach. D Gmaindsflechi bstoht us 42,2 % landwirtschaftlicher Flechi, 36,6 % Wald, 16,1 % Sidligsflechi und 5,1 % sustiger Flechi.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch 2011 bi 2,9 % gläge.
Reptilien
Systematik
Wil d Reptilie hüte nüme as Taxon gälte, sött mä äigentlig s Taxon Sauropsida, wo 1873 iigfüert worde isch, bruuche. Das umfasst alli rezänte und usgstorbnige Reptilie und Vögel. Aber au hüte säit mä dere Klade mänggisch no Reptilia.
Tello-Testament
Was für d Gschicht vo Churräzie im früene Middelalter psunders wichtig isch: es sind fasch alli Ortschafte i dr Gruob und es bar in Nochbergebiet vo dr Surselva s erschte Mol überhoupt erwäänt.
Lischte vo de Sache, wo zu der Schänkig vom Tello ghöre
Wie s der Bruuch gsi isch, zellt d Urkunde no d Züüge vom Vertrag uf, und so sind no mee Ortsnäme dokumäntiert; der Tegscht zitiert bischöflechi Verwalter und Dienschtlüt vom Hof vo Chur, vo Domat, vo Sargans, vo Mels im Sarganserland, vo Trimmis underhalb vo Chur, usem Schamfigg, vo Muldain, wo hüt e Frakzion vo dr Gmaind Obervaz isch, und vo Buchs im Sanggaller Rhytaal. S Teschtamänt isch do dermit e wärtvolli Kwelle für d Ortsnamechund vom alte Churräzie.
Kasseler
S Kassler odder Kasseler isch è pöklèts un lycht gräuchtes Schwynigs. Hèrgschtellt wörd Kassler us èm Rippèschtugg (Kassler Rippèschpeer, Kassler Kotlètt, Kassler Lachsfleisch), èm Naggè (Kassler Kamm), dè Schultèrè (Kassler Blatt) un èm Buuch von èrè Sau.
Hèrchumpft
Logischer isch d Hérkumpft vom Kassler us Kassel z Nordhessè, wa sich abber au nit belegè lòt, obwoll im 19. Johrhundert z Bèrlin druff vowisè worrè isch.
Dalhain
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Dalhain ghert zem Lorrain.
Sagogn
Sagens (uf Rätoromanisch Sagogn, ) isch e Gmaind im Bezirk Surselva vom Kanton Graubünde.
Walastina
Gschicht
Si Noofolger, de Lubarna isch ane 829 v. Chr. vom Usurpator Surri ermordet woore. De Salmanessar II. het e Tiener loosgschickt, mitem Uuftraag de Surri z tööte und d Assyrer hend drufabe de Sasi von Kuruṣṣa z Kunulua uf de Thron gsetzt.
Erst wider im Joor 739 v. Chr. werd e König gnennt: de Tutammu vo Unqi hett sini Aid broche und gege de Tiglatpilesar rebelliert. De isch im Joor dufabe i Pattina imarschiert het s Land Underworfe und as Provinz Kulani is Assyrische Riich iiglideret.
Muller-Affäre
Laawesbschriiwunga
D’ Brigitte Muller (geborena Oudille) hàt hàlbtààgs àls Dokümantasàmmlera àn dr Üniwärsiteet vu Schtroossburi gschàfft. Sa hàt a Lizanz vum Itàlianischa bschtànda ghàà un ìsch um Kunscht un Lìteràtüür ìnträssiart gsìì. Sa hàt zwai Briader ghàà. Maa hàt gsajt, àss sa liablig, ämpfìndlig un z’ruckhàltend gsìì-n-ìsch.
Dr Jean-Louis Muller hàt dräi Schwäschter. Sii Vàtter ìsch aigawìllig gsìì; ar ìsch Àrzt un Unteroffiziar ìn dr Wehrmàcht gsìì, àls mosellànischer Zwàngsiigezoganer. D’ Müatter ìsch sehr schtrang gsìì. Dr Jean-Louis Muller hàt Militäär wälla wara, àwwer sii Vàtter hàt bschlossa, àss’r Àrzt müass wara. Sii Hüüs hàt dr Jean-Louis uff’m Aigatumm vu siim Vàtter loo bàuia — dàs hàt àui dr Vàtter wälla. Wu dr Vàtter àls Àrzt ìn Rüahjschtànd gànga-n-ìsch, hàt’r ìm Suhn siina Pàzianta ìwwerloo. Dr Jean-Louis hàt ìhm àls Geegalaischtung nìcks gaa, àlso hàt’na dr Vàtter mìt’ra Flìnta droht.
d’ Prozassa
Àm 4. Oktower 2008 hàt dr äärscht Prozass vum Jean-Louis Muller ìm Unterelsassischa Schwurgrìcht z’ Schtroossburi ààgfànga. Vertaidigt worra-n-ìsch dr Muller dur d’ Ànwàlt Thierry Moser, François Saint-Pierre un Pierre Schultz. Dr Marc Vialle un dr Michaël Wacquez sìnn d’ Ànwàlt vun dr Brigitte ìhrer Fàmìlia gsìì. Ìm Prozass hàt dr Dokter Schyma gsajt, àss ìn dr Brigitte ìhra Hìrnmassa hàt känna verplàtza, àui wänn ’s numma-n-a Schuss mìt’m .357 Magnum gsìì. Ar hàt ärkläärt, àss dàs ìsch schun amol asoo ìn dr Vergàngahait gsìì — ar hàt doo drìwwer a wìssaschàftliger Àrtìckel gfunda. Dr Hans-Peter hàt jedoch behàuipta, àss d’ Brigitte kää Salbschtmordàbsìchta ghàà hàt, dänn sa hàt noh dr Unfàll wììder ìns Laawa z’ruckgfunda. Àm And vum Prozass hann d’ Gschwoorena ààgnumma, àss dr Muller siina Fràui ärmordert hàt; ar hatt sìch drnooh gdüscht, hatt Plunder gwackselt, d’ Wàffa geputzt un hàt d’ Schàndàrma-n-ààgrüafa. Noh viar Schtunda Berootung ìsch dr Jean-Louis Muller züa 20 Joohra Zuchthüüs verurtailt worra. Ar ìsch ìn Àppall gànga.
Bussy-sur-Moudon
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,0 %, CVP 0,0 %, FDP 15,3 %, GLP 4,2 %, GP 13,2 %, SP 19,3 %, SVP 44,2 %.
Birmensdorf
Biirmischtoorf (amtlich Birmensdorf ZH) isch e politischi Gmäind im Bezirk Dietike im Kanton Züri, Schwiiz.
Geografi
Biirmischtoorf liit im Reppischtaal. Zue de Gmäind ghööred au na de Wiiler Landike (Landikon). Wulike (Wullikon), Schüre (Schüren), Güpf, Uf Dorf und Risi sin hüt mit em Dorf zämegwachse. S Piet vo de Gmäind umfasst 36,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 37,4 % Wald, 16 % Sidligsflechi, 8,5 % Vercheersflechi und 0,6 % Gwässerflechi.
Jurakische Sprache
Jurakisch isch im frieje 19. Johrhundert uusgstorbe. Iber d Sprache waißt mer nit vil. Aini vu dr wichtigschte Quälle sin d Ufzaichnige vum finnische Sprochforscher Matthias Alexander Castrén us dr Mitti vum 19. Johrhundert. D Sprächer vum Jurakische sin hite vollständig im Nenzisch ufgange.
Berner Fachhochschule
Standort
Zurzyt isch d BFH uf 26 Standort in dr Stedt Bärn, Biel/Bienne, Bùùrdlef, Magglige un Zollikofe verdailt. Anne 2012 het dr Groß Rot vum Kanton Bärn bschlosse, d Departemänt Architäktur, Holz un Böu un Tächnik un Informatik in aim Campus z Biel/Bienne z kunzäntriere. Im Spotjohr 2023 soll dr Campus Biel/Bienne ufgmacht wäre. E Kunzäntration vu dr Departemänt Gsundhait, Soziali Arbet, Wirtschaft un dr Hochschuel vu dr Chinscht Bärn in aim gmainsame Campus z Bärn isch fir s Spotjohr 2026 vorgsää.
Departemänt
Zue dr Departemänt vu dr Bärner Fachhochschuel zelle:
Näbe Bachelor- un Masterstudiegäng bietet d BFH Wyterbildige, aagwändti Forschig un Entwicklig un au Dienschtlaischtige aa.
11. März
Dr '''11. Merz''' isch dr 70. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 71. in Schaltjohr), dodermit blybe no 295 Däg bis zum Änd vum Johr.
Kesselfleisch
Bezeichnungè
Alternatyv wörd s Chesselfleisch im Alemannischè au Sǜdfleisch, im Schwôbischè au Sydfleisch, dauft. Im Frôngischè heißt s Schipf, Schüpf odder Spint, z Norddütschland au Steg odder Stegfleisch (vo Blattdütsch steken, „stächè“)
Dubplate
Awendig
Mit emene Dubplate cha e Musigproduzent amene DJ neui, bislang no nid veröffentlichi Musigstük churzfristig zur Verfüegig stelle. Wil DJs i bestimmte Musiggenres (z. B. Techno, Rap, Reggae oder Drum'n'Bass) vil mit Schallplatte arbeite, cha de Produzent für das weder e CD-R n es DAT verwende. Spielt de DJ ds Dubplate inereClub, cha de Produzent di klanglich Qualität under Livebedingige teste und de Erfolg bim Publikum beurteile. D Herstellig vomene Dubplate chostet je nach Hersteller und Grössi zwüsche 26 und 60 Euro und isch günstiger als ds sehr ufwändige Presse vo reguläre Schallplatte inere settige gringe Stückzahl. Somit cha de Produzent ds finanzielle Risiko minimiere.
Herstellig
D Kapazität vonere Dubplate-Site isch abhängig vo de Umdrehigsgschwindigkeit (rpm), vom Durchmesser und de Lutstärchi. Mit 10-Zoll-Dubplates chöi im Durchschnitt zwüsche 6 und 9 Minute (bi 45 rpm) bzw. zwüsche 9 und 12 Minuten (bi 33 rpm) Musig pro Site ufzeichnet werde. Bi 12-Zoll-Dubplates lige Zite öppe bi 10 bis 12 Minute (bi 45 rpm) und 13 bis 15 Minute. (bi 33 rpm) pro Site.
Bedütung i de Musigszene
Dubplates gelte i dr Szene als Statussymbol, will si meistens exklusivi Tracks enthalte, wo nur ei DJ i sim Set spilt. Je usgfallnerer d Dubplates vom DJ isch, desto höher isch au sis Asehe ufgrund sinere Beziehig zu wichtige Produzente, wo ihm ds Material zur Verfüegig stelle.
Bemerkige
Ds Dubplate isch nid zverwechsle mit
Schangnau
Schangnou (amtlech Schangnau) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.
Garuda (Begriffsklärung)
Garuda bizaichnet
Kunstfälschung
Hüfig under de Kunstfelschige isch d Felschig vo dr Signatur, wil das relativ äifach isch. Au s Kopiere vo Druckgrafik isch liicht, wemm mä d Originaalblatte het. D Felschig bestoot do din, ass mä denn d Underschrift vom Künstler sälber drufduet.
Cricket
Dr Matsch
E Cricket-Mannschaft bestoot us elf Spiiler. Ersatzspiiler si nume under sältene Bedingige erlaubt.
Bim Cricket goot s um s Duell zwüsche em Wärfer (Bowler) und em Schlagmaa (Batsman). Dr Bowler brobiert d Balle eso z gheie, ass er s Wicket, wo dr Batsman verdäidigt, drifft oder dass dr Batsman esone groobe Feeler wie leg before wicket macht, ass er usschäidet. Dr Batsman sinersits brobiert, d Balle wägzschloo, so dass är und dr zwäit Batsman uf dr andere Site vom Pitch iiri Blätz chönne dusche. Für jedes Mol, won e Batsman über e Pitch rennt, zellt das as e Run.
Erlen TG
Politik
Bi de Nationalrootswaale 2011 hät s da Ergebnis gèè: BDP 5,2 %, CVP 11,3 %, FDP 10,9 %, GLP 4,1 %, GP 5,1 %, SP 8,3 %, SVP 47,5 %, Sustigi 7,6 %.
Sprooch un Dialäkt
Bi de Volkszellig 2000 hend vo de 3068 Iiwooner 90,2 % Dütsch as Hauptsprooch aagèè, 0,4 % Französisch 2,3 % Italienisch und 7,1 % anderi Sprooche.
FIFA
D Fédération Internationale de Football Association, churz FIFA oder Fifa, isch dr Wältfuessballverband. Er het sin Sitz z Züri.
Honigbuck
Flora
Di bsùndere geologische ùn hydrologische Verhäldnis (dr Hùùnibùg isch drùgener wie dr iibrig Mooswald) mache verschiideni Lääbesryym ùf ere chlaine Flèchi meegli, wäge däm isch d Aardevyylfald doo zimli groos. Mer finded doo säldeni Friebliehjer, z. B. dr Mèèrzebächer (Leucojum vernum L.), dr Zwaibledrig Blaauschdäärn (Scilla bifolia L.), dr Bärlauch (Allium ursinum) ùn s Schneeglegli (Galanthus nivalis L.). Au wagse do ne Hufe Laubbaumaarde, nääbe Böeche, Haageböeche ùn Aiche, z. B. d Ife (Ulmus laevis Pall.) oder d Winder-Linde (Tilia cordata Mill.). Scho ane 1963 isch dr Hùùnibùg ùnder Naduurschùz gschdeld woore. S hidig Naduurschùzgebied ùmfasd rùnd 7,5 ha.
Name ùn Saage
Scho dr Heinrich Schreiber, dr Verfaser vù dr Fryybeger Schdadgschiichd, hed vermöeded, as es ùf em Hùùnibùg emol e Bùùrg gee heb. Ane 1841 hed dr Fryybeger Schdadarchivar Adolf Poinsignon dr Name Hùùnibùg ùf e „Burg Hohneck“ zrùggfierd, zöe sälere Zyd sole no Rääschd vù dr Muure z sää gsii syy. Vù dääre Bùùrg isch hide nyd me noogwiise, vù doohäär isch s nid sicher, eb s die Bùùrg wiirgli gee hed. Vilichd hed mer derdemool aifach des Gschdai vù däre Juraschole mid alde Muure verwägsled, dr Haubdroogeschdai, wù in muurläche Schdùg verwidered. Z Obfige gid s e aldi Saag, as im Drysgjèèrige Chrieg drèi Jùmbfere in dääre Bùùrg yygschlose gsii sèie. D Obfiger Fraue heebe si dùr e ùnderiirdische Gang mid Äse ùn Dringge versoorgd ùn wù si wider befrèid woore sin, heebe si dr Obfiger zem Dangg dr Wald rùnd ùm dr Hùùnibùg gschänggd.
Bregl da Heida
Vo dr alte Chilche, wo en karolingischi Saalchilche mit einere Apsis gsi isch, sind nur no d Grundmuure z gsee. Vo 1965 bis 1967 het me se uusgrabe.
Honigbuck
Name ùn Saage
Noch ere andere Obfiger Saag sol do dr Hùnnecheenig Attila begraabe syy, vù doo sol dr Name Hunnenbuck chùù.
Phenomden
De Phenomden (* 18. Juli 1980 z Adliswil als Dennis Furrer) isch e Schwizer Mundart-Reggae- und Rapkünstler us Wiedike. Sini Karriere het er live und im Studio als Sänger vo de Band Hillside Possee gmacht. 2004 het er denn sini erst Solo-Single Cha Nüd Defür use gä und es Jahr später sis Debütalbum Fang Ah mit Künstler wie The Scrucialists und The Ganglords. Produziert isch sis Album under anderem vo Silly Walks Movement und Pow Pow Movement us dr dütsche Reggaeszene worde. 2006 isch dr Phenomden under anderem uf em Splash-Festival ufträte. 2007 het er sis zwöite Studioalbum Style-Generator under sim neue Künstlername ''Phenom Melody' veröffentlicht'.
Landkreis Ostallgäu
Der Landchrais Oschtallgai isch e Landchrais z Bayre. Är lyd im Siidoschde vùm Regierigsbezirk Schwaabe.
Dancehall
Dancehall (au: Dancehall Reggae) isch e Musigrichtig, wo uf Reggae ufbout und Ähnlichkeite mit Hip-Hop het. Grosse Ifluss uf di jamaikanisch Dancehall-Entwicklig het ds sogenannte Toasten, das isch e Art vo Sprechgsang, wo dür Künstler wie de U-Roy bekannt isch worde.
Reggaeton
D Musigrichtig Reggaeton isch e eigeständigi Version vom Dancehall us em spanischsprachige Latinamerika. Reggaeton wird vor allem ds Puerto Rico und ds Panama produziert, isch aber im ganz südamerikanische Kontinent sit de 1990er Jahre beliebt. Si verbinde Dancehallriddims nach em Vorbild vom "Dem Bow"-Riddim mit spanische Texte im Gangsta-Rap-Stil (und zum Teil au mit latinamerikanische Melodie/Rhythme).
Enzische Sprache
D enzisch Sproch isch aini vu dr samojedische Sproche. Die bilde zämme mit dr finno-ugrische Sproche di uralisch Sprochfamilie.
Kirchberg
Kirchberg isch de Name vu däne Ortschafte:
Strafanstalt Schällemätteli
Dr Naame
Mä het die Gfangene uf de Fälder (Matte) um s Gfängnis ume beschäfdigt und für zum verhindere, ass si wurde furtrenne, häi si wäärend dr Arbet e Glogge (Schälle) um e Hals dräit. Vo doo isch dr umgangssproochligi Naame Schällemätteli choo.
S Bauwärk
D Stadt Basel het für e Bau von dr Stroofaastalt e Wettbewärb usgschriibe, fuffzää häi mitgmacht und dr Robert Moser het dr erst Briis gwunne.
Boppelsen
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Frau
Wiibligi Chinder und Jugendligi bezäichnet mä as «Mäitli». D Aareed «Fröläin», wo früener für unverhüroteti Fraue brucht worden isch, ghöört mä hüte im dütsche Sproochruum fascht nüme.
Morfologischi und füsiologischi Merkmol
Vo dr wiiblige Käimzälle, dr sogenannte Äizälle, het s e Vorroot im Äierstock. Es git do individuelli Underschiid und je noch em Läbensalter chunnt öbbe alli 25 bis 30 Dääg en Äizälle us em Äierstock und dur e Äiläiter in d Gebäärmueter und cha dur e Gschlächtsvercheer befruchtet wärde. Wäärend em wiiblige Orgasmus wird Sperma vom Muetermund dur Dunkbewegige ufgnoo.
Gsellschaftligi Rolle und Emanzipation
Im aktuelle Arbetsmäärt in Weschtöiropa git s ee gschlächtsspezifischi Segregation, und in reproduktive und Dienstläistigsbrüef drifft mä überdurchschnittlig vili Fraue aa: das sind öppe d Erziehigs- und Usbildigsbrüef, d Pfläägerbrüef, der Verchauf und die kaufmännischi Prüef. Au innerhalb vo frauetüpische Bruefsfälder gseet mä e gschlächtligi Segregation, so dass mä Fraue im Durchschnitt z weenig in Führigsposizione findet, wenn mä s uf d Grundgsamthäit im undersuechte Bruefsfäld beziet. Es chunnt drzue, ass drotz intensive bolitische Bemüeige in Bruefsfälder wie zum Bischbil der Chrankepflääg oder im Understuefeunderricht s Loonnivoo diefer isch as in de Bruefsfälder, wo überdurchschnittlig vili Manne schaffe wie zum Bischbil uf em Bau oder in dr Broduktion. Mä begründet die underschiidligi Vergüetig däilwiis drmit, ass Manne vilmol gföörligeri oder gsundhäitsschädligi Brüef häi, und dorum e Gfoorezuelaag überchömme. Fraue häi z Dütschland nume e Drittel sovil döödligi Bruefsumfäll und au bim Schaffe dähäim häi Fraue weniger Umfäll mit döödligem Usgang.
Eschenz
Gschicht
Eschez isch zum erschte Mol gnamset worde im Joor 155 as Taxaition (799 in castro Exsientie, 972 Aschenza).
Hiyawa
Hiyawa (assyr. Que, babylon. Ḫume) isch e neohethitische Stadtstaat gsii.
Niederbuchsiten
Bevöukerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Eragon
Schtiuu
Wenns scho mit Herr vo de Ringe vergliche wirt, söt me säge, dass sech dr Schtiuu völlig vom däm vom Tolkien ungerscheidet. Eragon isch a einige schteue mit erne "flache" Sprach gschribe, was vilicht dra ligt, dass der Autor ersch 15 isch gsi, won er het aagfange.
Liste der Mitglieder des Landtags von Baden-Württemberg (17. Wahlperiode)
Dr 17. Landdag isch am 14. Merz 2021 gwehlt wore.
Chamblon
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 513 Yywohner 91,8 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 5,1 % Dytsch, 1,6 % Italienisch un 1,5 % anderi Sproche.
Communauté de communes de Benfeld et Environs
D Communauté de communes de Benfeld et Environs ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 23. Dezember 1993 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han elf Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Banfald gsìì, Präsidant dr Denis Schultz Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Communauté de communes du Pays d’Erstein un Communauté de communes du Rhin zum neie Verbànd Communauté de communes du Canton d’Erstein füsioniert wore.
Dranse
und witers:
Umberto II. (Italien)
Läbe
De Umberto I. isch als Sohn vom König Viktor Emanuel III. vo Italie und sinnere Frau Elena vo Montenegro uf d Wält cho. Er hät e militärischi Usbildig ka und später s Kommando über einigi Heereseinheite vo de Königlich Italiänische Armee überno, was aber eher e zeremonielli Funktion ksi isch.
Titel
Sini königlichi Majestät Umberto II., vo Gottes Gnade und em Wille vo de Nation, König vo Italie, König vo Sardinie, Zypere, Jerusalem, Armenie, Herzog vo Savoye, Graf vo Maurienne, Marquis (vom Heilige Römische Riich) in Italie, Fürst vo Piemont, Carignano, Oneglia, Poirino, Trino, Fürst und Vikar vom Heilige Römische Riich, Fürst vo Carmagnola, Montmélian mit Arbin und Francin, Principe Balì vom Herzogtum Aosta, Fürst vo Chieri, Dronero, Crescentino, Riva di Chieri und Banna, Busca, Bene, Brà, Herzog vo Genua, Herzog vo Monferrat, Chablais, Genevois, Herzog vo Piacenza, Marquis vo Saluzzo (Saluces), Ivrea, Susa, Maro, Oristano, Cesana, Savona, Tarantasia, Borgomanero und Cureggio, Caselle, Rivoli, Pianezza, Govone, Salussola, Racconigi mit Tegerone, Migliabruna und Motturone, Cavallermaggiore, Marene, Modane und Lanslebourg, Livorno Ferraris, Santhià Agliè, Centallo und Demonte, Desana, Ghemme, Vigone, Graf vo Barge, Villafranca, Ginevra, Nizza, Tenda, Romont, Asti, Alessandria, vom Goceano, Novara, Tortona, Bobbio, Soissons, Sant'Antioco, Pollenzo, Roccabruna, Tricerro, Bairo, Ozegna, vo de Apertole, Baron vo de Waadt und de Faucigny, Herr vo Vercelli, Pinerolo, de Lomellina, vo Valle Sesia, vo Ceva, Oberherr vo Monaco, Roccabruna und vo Menton, edle Patrizier vo Venedig und Ferrara.
Walser
wär si sind
Erem Tielekt sait me Walsertütsch; er ghört zu der Sproochgruppe vom Höchstalemannisch, und er chunt vom Walliserdüütsch. En Undergruppe vum Walsertütsch isch s Siidwalserisch.
Straßburger Eide
Inhalt
Übersetzig vom Ludwig sim Äid:
Aquitanien
Geografii
Aquitanie wird im Süde von de Pyrenäe und im Weste vom Atlantik begränzt. Es umfasst dr grösst Deil vom aquitanische Becki, e Landschaft wo rächt flach und geologisch jung isch; si wird hauptsächlig vo dr Garonne, dr Adour, dr Dordogne, dr Charente und ihri Näbeflüss entwässeret. Die Flüss hai sehr jungi Sedimänt aglageret. Nume im üsserste Nordoste und im Süde het s hügligi oder gebirgigi Gegende: Am Nordostrand vo der Region lit die ersti Steilstufe vom Zentralmassiv, an dr Gränze zu Spanie erhebe sich d Pyrenäe, wo dört scho meh wie 2000 m hoch si. Zwüschen em Zentralmassiv und em Kärngebiet vom aquitanische Becki befinde sich usdehnti, relativ niidrigi Chalchplateaus mit Usläufer bis grad vor Bordeaux.
D Bodebeschaffeheit isch vilfältig: D Flussniiderige si meistens sehr fruchtbar, au s Vorland vo de Pyrenäe. Zwüschen ihne isch dr Bode aber meistens arm: d Chalchböde im Nordoste si guet für e Wiibau und spezialisierti Kulture wie Drüffle, Nüss und Obst, si aber wäge ihrer Durchlässigkeit nit geignet für en Ackerbau.
Rochefort
Rochefort isch de Name vo:
Rochefort isch en Namesbestandteil vo däne Ort z Frankrych:
Rochefort isch de Familie- oder Herkumftsname vo däne Lüt:
Lueg au:
Schattenhalb
Politik
Gmeindspresidänt vo Schattenhaalb isch dr Andreas Frutiger (Stang 2013).
Burgund
Hoch- und Spotmittelalter
1361 isch d Dynastii vo de Kapetinger-Herzög mit em Philipp I. usgstorbe. Dr König Johann dr Guet het s Herzogtum 1363 siim jüngste Sohn Philipp em Küehne ge. Dä het d Witwe vo siim Vorgänger, d Erbdochter vom Graf vo Flandre ghürotet und es het so näbe Flandre au d Freigrafschaft Burgund, wo zum Dütsche Riich ghört het, ghört. Er isch so dr Begründer vom Huus Burgund worde, ere Siitelinie vom französische Königshuus vo de Valois und einere vo de mächtigste Dynastie im Spotmittelalter, wo im französisch-dütsche Gränzruum e grosse Länderkomplex ufbaut het. In däm siim nördligste Deil, de Burgundische Niiderlande, si spöter die hütige Benelux-Länder entstande. Im Hundertjöhrige Chrieg zwüsche de Chrone vo Ängland und Frankriich hai dr Philipp († 1404) und siini drei Nochfolger en eigeständigi Politik gmacht, und sich, je wo dr Vordeil für se glägen isch, einisch mit dr einte und denn dr andere Siite verbündet. Im Allgemeine si si die Allierte vo de Ängländer gsi.
Toxin
Wie si chemisch zsämmegsetzt si und wie si würke
E mikrobiells Toxiin wird vo Bakterie, Protiste oder äizällige Bilz erzügt. Bakterielli Toxiin chönne in Exotoxiin und Endotoxiin iidäilt wärde.
Eschlikon
Gschicht
Eschlike isch zum erschte Mol gnamset worde im Joor 1280 as Aeslikon, Aeschelikon.
Bevölkerig
Quelle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraatail isch 2010 bi 11,5 % gläge.
Hazy Osterwald
Lääbe
Im Sextett si ersti Single, dr Kriminal-Tango, isch 1959 uusechoo und e Hit worde und isch 900'000 mal verchauft worde.
Nuglar-St. Pantaleon
Geografi
Nugle-Bäntlion liit am Oschtabhang vom Gämpeplateau un bstoht us dr Ortsteil Nugle un Bäntlion. Im Oristal gitts no dr Wyler Neu-Nugle. D Gmeindsflächi umfasst 47,1 % langwirtschaftlichi Flächi, 42,2 % Waud, 10,3 % Sidligsflächi und 0,5 % suschtigi Flächi.
Religion
25,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 54,7 % römisch-katholisch.
Politik
Gmeindspresidänt isch dr Hans Peter Schmid (Stand 2012).
Sproch und Dialäkt
Dr hochalemannisch Dialäkt vo Nugle-Bäntlion ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre.
Amtsdelikt
Ächti Amtsdelikt
Ächti Amtsdelikt (au äigentligi Amtsdelikt) si Stroofdaate, wo dr Amtsdrääger nume cha begoo, wenn er si amtligi Posizion duet missbruuche. Drzue ghööre d Erbrässig vo Ussaage, s Usegee vo falsche Urkunde, z hoochi Gebüüre und Abgoobe verlange, Läistige z chürze, s Rächt z büüge, Urkunde z underdrucke, Vordäil z nee, bestächlig si, Unschuldigi z verfolge und Dienst- und Stüürghäimnis z verletze.
Informatikmittelschule
Ufnahmebedingige
Altersgränze: Maximal 18-jährig, Stichtag isch der 1. Mai.
Wiiterbildig
De Abschluss vo der IMS berechtiged eim zum prüfungsfreie Itrit anere Fachhochschuel (FH). Beliebt sind d Fachhochschuelene HSR und ZHAW, a dene Informatikstudiegäng mit unterschidliche Schwerpünkt beleit chönd werde.
Ilanz/Glion (Stadt)
Gschicht
D Linie vo dr Räätische Baan vo Chur via Riichenau uf Disentis isch ane 1903 afe bis uf Ilanz in Betriib cho und goot erscht sid em 1912i bis uf Disentis.
Sit em 1. Jänner 2014 isch d Stadt s Zäntrum vo de neue Gmaind mit em dütsche und romanische Doppelname Ilanz/Glion, wo denn us de bisherige Gmainde Castrisch, Duvin, Ilanz, Ladir, Luven, Pigniu, Pitasch, Riein, Ruis, Ruschein, Schnaus, Sevgein und Siat bildet woren isch.
Durga
D Durga (Sanskrit: दुर्गा, Durgā f.) isch e wichtigi Göttin im Hinduismus und isch di wildi Form vo de Devi.
Bonne Année
Jewils am Nöijohrstag halted vil Touriste bim Ortsiigang a und mached e Foti, vo sich und de Ortstafle im Hindergrund.
Museum Natur und Mensch Freiburg
S Museum Natur un Mänsch (dt. Museum Natur und Mensch) z Fryburg het umfangrychi natur- un velkerkundligi Sammlige. S lyt am Rand vu dr Altstadt, diräkt am Auguschtinerblatz.
Gschicht
Urspringli isch s Museum anne 1895 as Stedtisch Museum fir Natur- un Velkerkund grindet wore. No ne baar Ortswägsel het zerscht s Naturkundmuseum Ändi 1931 sy Schauryym im friejere Schuelgebei an dr Gerberau ufgmacht, di velkerkundlige Bständ sin magaziniert blibe. S Museumsgebei isch 1855 bis 1856 as Schuelgebei fir s 1867 ufglest „Lehr- und Erziehungsinstitut“ vu dr Dominikanerne vum Chloschter Adelhuuse dur dr Stadtböumaischter Jakob Straubböue wore. No greßere Sanierigsarbete Ändi 1970er Johr het s 1982 schrittwys wider chenne ufgmacht wäre.
Wu anne 1961 z Fryburg d Johresdagig vu dr Dytsche Gsellschaft fir Velkerkund stattgfunde het, het d Ingeborg Krummer-Schroth vum Auguschtinermuseum di velkerkundlige Sammlige, wu e baar Johrzehnt lang magaziniert gsii sin, in dr Ryym vum diräkt aaböuene Adelhuuser Neichloschter yygrichtet. Des isch Aaloss fir d Museum gsii, mit em Bodo Spranz zum erschte Mol e hauptamtlige Museumslaiter fir s Velkerkundmuseum yyzstelle. Näb dr Schausammlige sin all Johr zwoo bis vier Sunderuusstellige un e baar Studiouusstellige zaigt wore. Anne 1996 sin di baide bishär aigeständige Museum in s Adelhuusermuseum unter gmainsamer Laitig zämegfiert wore.
Am 15. Februar 2006 isch dr komplett velkerkundli Beraich (s eemolig Adelhuuser Neichloschter) un ai Stock vu dr naturkundlige Duuruusstellig wäge aktuälle Vorschrifte vum Brandschutz zmols zuegmacht wore. Di andere Schauryym sin bis zum 30. Dezämber 2006 no fir d Effetligkait zuegängli gsii. Di velkerkundlige Bständ sin komplett magaziniert wore, wären aber in Sunderuusstellige zaigt. S Gebei vum Adelhuuser Neichloschter isch ufgee wore.
In dr Zyt vum Umböu 2008 un 2009 het s Museum syni Uusstellig ganz zuegmacht go si uf d Neikunzäption vum Museumsgebei „Gerberau 32“ as „Familiemuseum“ kunzäntriere. D Museumspedagogik het aber als Themene zue Naturkund un Velkerkund in irem Wärchstattruum aabote.
Eugen Wüster
Läbe
Dr Eugen Wüster het sich mit 15 Johr für ds Esperanto begeisteret.
Blasinstrument
E Bloosinstrumänt (ital.: fiati) isch e Muusiginstrumänt, wo e Luftsüüle im Innere von em zum Schwinge brocht wird. Es cha si, ass dr Musiker das mit sinere Atemluft macht, mäistens mit eme Instrumäntemundstück. Im witere Sinn ghööre zu deene Äärofoon au Instrumänt, wo dr Luftstroom mit eme Luftsack oder Bloosbalg diräkt oder über e Schbiilmechanik erzügt wird. Es git verschiideni Möögligkäite, d Bloosinstrumänt in Grubbe iizordne. E bsundrigi Rolle het in dr Kategorii vo de Bloosinstrumänt d Pfifenorgle.
Denzlingen
Denzlinge isch e Gmei in Südbade, (Land Bade-Württeberg) öppe 10 km nördlich vu Friburg im Brisgau.
Trun GR
Truns (rätoromanisch Trun, de dütsch Name het bis 1943 offiziell für d Gmaind gulte) isch en Gmaind im Bezirk Surselva vom Kanton Graubünde.
Office pour la Langue et les Cultures d’Alsace et de Moselle
Ziel
As organisiart oder unterstìtzt elsassischa Faschter un kulturella Ereignissa. As bàuit Projekta uf, fer àss d elsassischa Sproch làwandig blibt.
Fer d Präsenz vu de Sproch
'S Sprochamt unterstitzt Initiative vu Vereine, Gbietskörperschafte, Verwaltunge und Unternehme fir es Schwätze in Elsassisch.
Desseling
Desseling (Patois Desselé, ditsch Disselingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
Buch am Irchel
Geografi
Uf de 1. Januar 2013 wird de Wiiler Oberhueb (au Obere Hueb) vo de Gmeind Buech abtrännt und Näftebach aagschlosse.
Politik
Gmäindspresidänt isch de Dominik Krebs (Stand 2012).
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Buech am Irchel ghört zue de Winterthurer Mundarte.
Rheinregulierung (Alpenrhein)
Usfürig
S Rhibett isch 60 bis 70 Meter broat und hot uf bedna Sita Hochwasserdämm mit am Abstand vo 260 Meter. Dr Stroafa wo zwüscha Hochwasserdamm und Nidrigwasserbett lit, hoaßt ma Rhivorland. Däs Vorland würd blös bi größera Hochwässer kurz übrfluatet, so gits döt zum Toal o Rhiuferweag.
Felben-Wellhausen
Fèlbe-Wellhuuse (amtlich Felben-Wellhausen) isch e politischi Gmaind im Bezirk Frauefèld im Kanton Thurgau, Schwiz.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch 2011 bi 2,3 % gläge.
Sprooch un Dialäkt
De hochalemannisch Dialèkt vo Fèlbe-Wellhuuse ghöort zum Oschtschwizerisch
Ipf
S Bfeschtigungssyschtem
S oval Gipfelplateau (Durmässer ca. 180 m) isch emol vun eme Randwall umloffe gsi, wu ne uugfehr 5 m breiti, holzverstyfti Muure trait gha het. Uugfehr 15 m drunter het e flache Hanggraben s Plateau gschitzt, dr Wall derhinter goht in Haale iber. An dr flache Oschtsyte isch em Hauptwall e – uugfehr 150 m lange – wytere Wallgrabe as Zwischewall vorglageret. Nit ganz 60 m eschtlig verlauft e dritte Wallzug, wu ebefalls e holzverstyfti Steimuure din stäckt. 50 bis 60 m unter em Gipfelplateau lauft schließlig e vierte Wall um d Sid-, d Oscht- un d Nordsyte vu dr Aalag, wu im Wescht dur d Haale gschitzt gsi isch. Im Norde lauft dää Wall, wu do vun eme Grabe begleitet wird, bis zum Bärgfueß un het ebefalls emol drej Brunneschächt gschitzt, wu as großi Drächtergruebe erhalte blibe sin. Dr alt Burgzuegang isch vu Sidoschte zue dr Hochflechi gange. Hite no isch dää alt Wäg di chummligscht Ufstigsmegligkeit un mer het vu do uus e guete Yyblick in s Wallgrabesyschtem.
Champagne VD
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,8 %, CVP 3,4 %, FDP 22,1 %, GLP 7,4 %, GP 12,5 %, SP 17,5 %, SVP 27,2 %, Sunschtigi 3,2 %.
Bistum Chur
Organsiazion
Es umfasst d Kantöön Graubünde, Schwyz, Uri, Glarus, Obwalde, Nidwalde und Züri. Dr Patron vom Bischtum Chur isch de heiligi Luzius und d Bischofschile isch d Churer Kathedrale Maria Himmelfaart. De Sitz vom Bischof vo Chur isch dr Bischöflich Hof uf em Hügel über dr Stadt Chur. Die schöni barocki Aalag, s Schloss vom Bischof, schtammt us de Johr 1732 bis 1733. Oberhalb vom Hof isch d Stephanskapelle, eini vo de erschte Friedhofschilene vo Nordbünde, gläge.
Moselfränkische Dialekte
Moselfränkisch isch d Bezaichnig fir e Gruppe vu weschtmitteldytsche Dialäkt. Si wäre vor allem in eme Biet zwische Lothringe bzw. Luxemburg un em Siegenerland gschwätzt.
Di moselfränkisch Dialäkt bilde mit dr Ripuarische Dialäkt dr mittelfränkisch Dialäktruum.
Caneggio (Kreis)
Gmaine
Zum Chrais ghere die Gmaine:
Keltische Sprachen
Di keltische Sproche sin e Gruppe vo Sproche, wo z Europa gschwätzt werre.
Uswirkige uff anderi Sproche
Verschydeni europäischi Sproche sin vo keltische Sproche uff underschydligsti Wyse beyflusst worre. De Yflüss isch geschränkt, aber au nit z underschätze gsi. Dodeby müeß zwüsche de Uswirkige vo de festlandkeltische uff de eine und vo de inselkeltische Sproche uff de andere Site underschyde werre. D Uswirkige chönne usserdem in reini Lehnwörter, Orts-/Gwässernämme und au allgemeiner Yfluss (Syntax, Phonetic usw.) underdeilt werre.
Festlandkeltisch
Wyl mit de Zit großi Deil vo Mittel-, Süd- und Westeuropa vo Volksgruppe mit keltische Sproche besydelt worre sin, sin Überblibsel uss denne Sproche in vyle Sproche vo denne Regione z finde.
E interessanti Entwicklig hät s keltische Wort "karros" (Wage) gnoh. Zerscht isch's als "carrus" ins Latyn cho, über säll in di Romanische Sproche, spöter vo dört in verschydeni anderi Sproche; under anderem ins Dütsch und über des ins Änglisch und Irisch, vo dört uss widder in e keltischi Sproch.
Schelten
Schäute (amtlech Schelten, uf frz. La Scheulte) isch e Gmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn.
DR-Kleinlokomotive Leistungsgruppe II
Technig
Well dè offène Füürerschtand im Winter für dè Lokfüürer kein Spaß gsi isch, hèt mò sèlli Chlyloks ebbèfalls im Zuug vo Hauptuntersuchungè ab Èndi vo dè 1950er Johr umbaut.
Witterentwicklung i dè Nõchchriègszit
D DB hèt spôter è dritti Leischtungsgruppè als DB-Baureihe Köf III mit bis zuè 240 PS baut, wo mittig Übbersicht übber dè Vorbau un è gschlossenès Füührerhüsle botè hèt. 1987 sin au d Diselloks vo dè Baureiè 260/261 (bis 1968 V 60) dè Chlyloks zuègordnèt worrè, dènõch 1992 au d Baureiè 104–106 (bis 1970 DR V 60), well mò sèlli Loks nù no für dè Rangyr-, nit abber für dè Strèggèbedryb hèt wellè bruuchè.
Witterentwicklung z Dänemark
Luég au: DSB Traktor 251–290
Landesamt für Geologie, Rohstoffe und Bergbau
Gschicht
Anne 1832 isch dr badisch Minischterialbeamte un Verwaltigsjurischt Wilhelm Ludwig Dietz im Zug vun ere Reorganisation vum Forschtwäse im Großherzogdum Bade zum Diräkter vu dr nei gschaffene Landesbeherde Verainigte Forscht un Bärgwärch gruefe wore, wu d Ufsicht ghaa het iber di Hyfe Bärgwärch im Schwarzwald un Odewald un au iber di badisch Oberforschtdiräktion, wu in däm Schritt zuen ere Mittelbeherde woren isch. Noofolger no sym Dod 1837 isch dr Minischterialbeamte Gustav Adolph von Rutschmann wore. Anne 1888 isch dr Harry Rosenbusch zum Diräkter vu dr Großherzoglige Badische Geologische Landesaaschtalt ernännt wore. As erschti Landesgeologe het er dr Adolf Sauer (1852–1932) un dr Ferdinand Schalch ins Amt gruefe. Bis zum Zweete Wältchrieg sin dr Carl Schnarrenberger un dr Walter Hasemann Diräkter gsii.
Badenweiler
Verkehr
Derzitt betribt die Südwestdytsch Verchehrs AG e Buslinie nooch Mülle.
Regelmässigi Veranstaltige
Yberregionali Bedütig im Beriich vu dr Avantgarde-Müsik hän die jährlich stattfindende Römerbad-Müsikdäg.
Venuskamm
D’r Verbrüch
Noodelkärwalakrüt odder Àckerschtrahl esch àbträcknungsfähig, änzendungslendernt un wàsseràbfiarend. Ergend a schmarzend Ort vum Kärwer kà ma lendra met ma haissa-n-Umschlàg vu Zwaidretel Àckerschtrahl un a Dretel Peterla àbroota enra pfànna met a wenig Butter un Wi so haiss àss zum üsshàlta esch en ma Linatiachla igweckelt. Dàss soll s’verschtàndana Hàrn äntfärna.
Mittelfränkische Dialekte
Mittelfränkisch isch d Bezaichnig fir e Gruppe vu weschtmitteldytsche Dialäkt. Si wäre vor allem in eme Biet zwische Lothringe un Nordryy-Weschtfale gschwätzt. Zue dr mittelfränkische Dialäkt zellt mer di ripuarische Dialäkt un di moselfränkische Dialäkt, wu au s Lothringisch un Luxeburgisch derzue ghere.
Forschig
Dr Wortschatz vum Mittelfränkisch wird im Ryynische Werterbuech un im Luxeburger Werterbuech bschribe, d Sprochgeografi im Mittelryynische Sprochatlas un im Luxeburgische Sprochatlas.
Heliaia
D Heliaia oder Heliaea ( isch s oberste Gricht im antike Athen gsi.
Buchs ZH
Politik
Gmäindspresidänt isch de Thomas Vacchelli (Stand 2015).
Mendrisio (Kreis)
Dr Chrais Mendrisio (ital. Circolo di Mendrisio) bildet zämme mit dr Chrais Balerna, Caneggio, Riva San Vitale un Stabio dr Bezirk Mendrisio im Kanton Tessin in dr Schwyz. Dr Sitz vum Chraisamt isch z Mendrisio.
Gmaine
Zum Chrais ghere die Gmaine:
Richard Gäng
Dr Gäng as "bewusste Alemann"
In sinere Bsprächig vum alemannische Gedichtband Madlee vum Hermann Burte het dr Gäng (1959) gsait, wiäs no sinere Meinig zum Ruckgang vum Alemannische kunnt, wu fir ihne scho vor em 1. Wältkriäg agfange het. D Mänsche seige massehaft zu Riichtum un Macht kumme un diäge jetz no Gältig un Asähne sträbe, dr Kampf mit em Elleboge heb agfange. "Damit lösten sich die seelischen Grundlagen, weichte der bewährte, alte Mutterboden auf: Gläubigkeit, Wahrheit, Bescheidenheit, Einfachheit, Heimatliebe, Ideale." Dr Ibergang zu dr Schriftsproch seig numme e gleine Deil vu däre Uflesig vu dr alte Gsellschaft.
Dr Gäng as Dichter
In sinem Gedicht „Mi Muettersproch“ zeigt er sii Iidruck vu däre Sproch:
Grünliberale Partei
Die Grüenliberali Bardei vom Kanton Züri
Bi de Gemeindrootswahle im Kanton Züri am 7. März 2010 si die Grüenliberale d Gwünner gsi: Si hai zwölf Sitz in dr Stadt Züri überchoo, si z Winterthur vo zwei uf sächs Sitz gstiige, z Uschter vo zwei uf vier und z Opfike uf drei Sitz.
Burg Seelbach
D Burg Seelbach, au Miller-Schlessli oder Berschelsbärg gnännt, isch e abgangeni Burg bi Dutestei, eme Ortsdeil vu dr Gmei Seelbach im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg. Si isch uf em „Beschlisbärg“ in dr Nechi vum Schloss Dutestei gläge.
Pegasos
Name
I de Antiki isch de Name mit „Quelle“ verbunde wore, well au verzellt woren isch, as de Pegasos mit sim Hufschlag meriri Quelle erzügt hett. Di noieri Forschig sait, ass de Name e Entleenig vom luwisch piḫasassa/i- isch, emene Epithet vom luwische Wettergott Tarḫund und en Erwitterig vo luwisch pihas- „Blitz, Glanz“.
Champtauroz
Gschicht
Champtauroz isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1228 as Chantuoro.
Québec (Provinz)
Gschicht
1837 häi dr Louis-Joseph Papineau und dr Robert Nelson mit eme Ufstand die britischi Kolonialherrschaft welle beände, dr Ufstand isch aber zämmegschlaage worde. Als Folg si Niider- und Oberkanada 1840 zur Provinz Kanada veräinigt worde und häi 1848 s Rächt uf Sälbstverwaltig und die ersti demokratisch gweelti Regierig überchoo. Am 1. Juli 1867 isch dr British North America Act in Chraft dräte und s Dominion Kanada und die bishäärigi Browinz Kanada si in d Browinze Ontario (s früenere Oberkanada) und Québec (s früenere Niiderkanada) däilt worde.
Communauté de communes les Châteaux
D Communauté de communes les Châteaux ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 11. Dezember 2000 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han fìmf Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Wickersche gsìì, Präsidant dr André Bieth. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Eurométropole de Strasbourg füsioniert wore.
Toskana
D Toskana, früener Tuszie, Tuscie, Tuskie,, isch e Regioon in Middelitalie. Si gränzt im Norde an Ligurie und d Emilia-Romagna, im Oste an Marke und an Umbrie und im Süde an Latium. D Toskana gältet as historischi Landschaft und bedütendi Kultuurlandschaft.
Geografii
D Toskana het e Flechi vo öbbe 22'990 km² und Iiwohner (Stand ). D Hauptstadt isch Floränz im Norde vo dr Regioon. Anderi wichdigi Stedt si Arezzo, Pisa, Siena, Grosseto, Livorno, Prato und Lucca. Dr Hauptfluss isch dr Arno.
Gemeinfreiheit
Alli Werch, wo persönlichi geischtigi Schöpfige sind, underlieged em Urheberrecht. Dezue ghöred insbesunderi literarischi, künschtlerischi, aber au wüsseschaftlichi Arbete und sit einiger Ziit au Software. Entschprechendi Rechtsvorschrifte nenned e Ablauffrischt für de zuegschtandeni Schutz (Schutzduur).
GNU isch nöd gemeinfrei
Hin und wieder chunnts vor, dass Autore sich nach längerer Exischtenz vo ihrem Produkt amene andere besinned und ihri Software schliässlich gemeinfrei zur Verfüegig schtelled. Grundsätzlich isch es aber eso, dass au die Persone, wo öppis zu dem Programm biigschtüüret händ, ihri Recht geltend mache chönnted; im Grund müessted alli Kontributore binere Lizenz- oder Rechteänderig gfragt werde. Isch das nöd passiert, chönnd sie schpäter Iiwänd üssere. E selligi Freigab chann mithin als schwebend unwirksam betrachtet werde.
Burg Stollenburg
D Ruine Stolleburg isch e Burgruine bi dr Gmei Durbach im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg. Si lyt uf em Stollebärg in dr Nechi vum Schloss Staufebärg
Diane-Capelle
Gschìcht
Ìm Johr 1661 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Diane-Capelle ìsch. Diane-Capelle ghert zem Kommünàlverbànd.
Landkreis Unterallgäu
Er gränzd im Noordweschde an dr Landchrais Nei-Ulm, im Noorde an dr Landchrais Genzburg, im Noordoschde an dr Landchrais Augschburg, im Oschde ùn Siidoschde an dr Landchrais Oschtallgai ùn im Siide an dr Landchrais Oberallgai. Im Weschde gränzd er an Baade-Wiirdebäärg mit de Landchrais Raveschburg ùn Bibra.
Stabio (Kreis)
Dr Chrais Stabio (ital. Circolo di Stabio) bildet zämme mit dr Chrais Balerna, Caneggio, Mendrisio un Riva San Vitale dr Bezirk Mendrisio im Kanton Tessin in dr Schwyz. Dr Sitz vum Chraisamt isch z Stabio.
Irokesenschnitt
Noizitt
De Iro hett sich for alem i de alternatiife Szeene uusbraitet bsundrigs bi de Pönki und bi de Gothic-Lütt. Die tüend d Hoor hüüffig fäärbe und miteme Scheel, Wachs oder Hoorspray uufstele. Mengisch weered d Hoor zo Stachle gformet. Hüüffig weerid o Friise, wo äänlich uusiend, as Iro bizaichned, zom Biispiil wenn d Hoor miteme Geel geg ufe dupiert werid.
Hütt isch bi de Aahänger vo de US-amerikanische Cancel Culture – da sind die, wo findet, ass s Woort Indiaaner nöme brucht weere dööri – d Mohawk-Friise verpöönt, vor alem, wenn wiishüttigi Mentsche die träägid. Si mainet da sai kulturelli Aaaignig und e moderni versteggti Foorm vo Underdruggig vo de aaltigsessne Amerikaaner.
Champvent
Geografi
Champvent am Fueß vum Jura. Zue dr Gmai ghere au no dr Wyler Saint-Christophe un d Enklave Mornens. D Gmaiflechi umfasst 72,4 % landwirtschaftligi Flechi, 22,8 % Wald, 4,6 % Sidligsflechi un 0,3 % sunschtigi Flechi.
Liste der Rheinbrücken
Pontonbruggènè im Zweitè Wältchrièg
Im Früèling 1945 hèn diè Weschtalliyrtè einigi Pontonbruggènè übber dè Rhy baut. Nu so hèn si schwèrs Matriaal übber dè Fluss schaffè chönn!, denn d Weermacht hèt diè meischtè Bruggènè gschprengt gha un diè meischtè Fäärè unbruuchbar gmacht.
I dè Nacht vom 22. uff dè 23. März isch es US-Truppè unter m General Patton, bi Nyrschtei (zwûschè Oppèheim un Mainz) glungè, èn Bruggèchopf z eroberè un bald z erwiterè. Am 23. isch è Treadway-Bridge fèrtiggschtellt worrè, am 24. März è zweiti Treadway-Bridge un è schwèri Pontonbrugg (nôcheres dõ). Zwûschè m 24. un èm 31. März 1945 hèn 60.000 Faarzüüg dè Rhy uff sellè Bruggènè übberquert.
Haut-Intyamon
Yywoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 12 % gläge.
Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 1342 Yywoner 94,3 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 3,1 % Tüütsch ù 2,6 % anderi Spraache.
Schweizer Bundesfeiertag
Festivitäte und Brüüch am 1. August
Dr Schwiizer Nationalfiirdig wird au wältwit an d Botschafte vo dr Schwiiz gfiirt.
Scheunen
Sprach u Dialäkt
Dr bärntütsch Dialäkt vo Schüne ghört zum Hochalemannisch.
Forchheim am Kaiserstuhl
Wirtschaft
I der Landwirtschaft hän sich vil Forchemer Buure uf e Abou vo Härdepfel spezialisiert; uf 250 Hektare ärnte si vil verschideni Sorte vo dene. Alljährlich findet in dr Middi vum Auguscht z'Forche s' "Härdepfel & Dorffescht" statt. Debi präsentiert die klei Gmei, wo in dr Region as e Härdepfel-Hochburg bekannt isch, vor allem Härdepfelspezialitäte. Uf der Homepage vo der Gmai stoot vil vo de Härdepfel.
Dur s Land vo Forche lauft der Leopoldskanal.
Bülach
Religion
33,6% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 27,2% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggèè: BDP 3,1 %, CVP 2,8 %, EDU 4,7 %, EVP 6,6 %, FDP 14,0 %. GLP 8,0 %, GP 9,2 %, SP 16,4 %, SVP 32,7 %, Suschtigi 2,6 %.
Bistum Lausanne, Genf und Freiburg
S hütige Bischtum
1924 isch die em heilige Nikolaus vo Myra gweihti Schtiftschile vo Friburg zur Kathedrale erhobe worde und s Bischtum het de Name vo syne drü Kathedralstedt Lausanne, Gämf und Friburg übercho.
St. Chrischona
D Legände
Dr Legände nooch goot St. Chrischona uf drei Schwestere, d Ottilie, d Chrischona und d Margarethe zrugg. Jeedi häig uf äim vo de drei Hüügel in dr Umgääbig vo Baasel e Chille baut, und vo jeedere Chille us het mä die andere bäide chönne gsee. Vo St. Chrischona z Bettige gseet mä also St. Ottilie im dütsche Ort Düllige und St. Margarethe z Binnige.
König von Italien
Gschicht vom Titel
De Titel König vo Italie hät s scho vor de Gründig vom Königriich Italie gä.
Doch scho 568 händ d Langobarde under em Alboin d italiänischi Halbinsle eroberet und händ wider es germanischs Riich südlich vo de Alpe gründet. Ihres Herrschaftsgebiet hät witi Teil vo Italie umfasst, mit Usnahm vom Exarchat vo Ravenna und de Herzogtümer Rom, Venedig, Neapel und Kalabrie, wo au byzantinisch bliibe si.