cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Grande Béroche
Gschicht
D Gmaind La Grande Béroche isch am 1. Jänner 2018 dur d Fusion vo de ehmolige Gmainde Bevaix, Fresens, Gorgier, Montalchez, Saint-Aubin-Sauges und Vaumarcus entstande. Si hät de Name vo de Region La Béroche öbernoo, wo uf di alti regionali Pfarrei vo Saint-Aubin verwiist (Béroche vom ). Lueg do dezue au im Artikel baroche vom Wälschschwiizer Mundartwörterbuech Glossaire des patois de la Suisse romande. S nöie Gmeindwappe vo La Grande Béroche wird vo der Stiftig für Schwiizer Wappen ud Fääne so beschribe: es isch gspalte und zwar nid i der Middi, sondern chly nach rächts verschobe, die rächti Helfti isch föifmol deilt vo Wyss und Root, die linggi het uf Wyss über eme töife blaue Balke e rooti Roose. D Stiftig isch mit der Gstaltig vo däm Wappebild nid zfride und mit däm sinere ofizielle Beschrybig bi der Gmeind gar nid yverstande. I das nöie Wappe sind divärsi Elimänt vo de alte Wappe vo de früenere Gmainde übernoo worde, öppe d Farbe Root und Wyss und Blau und d Spaltig oder au d Roose und d Deilig vo der einte Syte.
Geografii
D Gmaind liit im Süde vom Kanton Nöieburg. Si goot vom Nöieburgersee bis uf d Kreete vo der erschte Bärgchetti vom Jura ufe. Dört ghört de wiit Talchessel vom Creux du Van zum Gmaindbann. Anderi Jurabärg vo de Gmaind sind d Crêt Teni, d Crêt aux Moines, de Soliat, wo mit 1464 Meter über Meer de höchscht Punkt vo de Gmaind isch, d La Chaille und s Signal de Lessy. Es het es baar Bärggaschthööf dört obe uf am Bärgplatoo vom Soliat und uf der Alp Montagne de Boudry.
D Dörfer vo de Gmaind sind äntwäder am See unde oder uf em breite Platoo, wo 200 Meter höcher uf de Hügel under em Jurafuess ligt. Näbe de grössere Ortschafte sind im grosse Gmaindbann au no d Wyler Les Prises, Vernéaz und Chez-le-Bart.
Maja Beutler
Lääbe
Anne 1961 het si dr Urs Beutler ghyrote, wu friejer z Bärn in dr Nochberschaft gläbt het, aber langi Johr z Lausanne un z New York gschafft het. Si hän zäme drei Chinder iberchuu, zwee Sihn (Martin, * 1963 un Philipp, * 1965) un e Dochter (Annette, * 1967).
Anne 1994 isch ire Stuck „Lady Macbeth wäscht sich die Hände nicht mehr“ am Zürcher Schauspilhuus urufgfiert wore. Im nämlige Johr isch au dr Roman „Die Stunde, da wir fliegen lernen“ ersxchine, wu si us dr Perschpäktiv vun eme Jugedlige gschribem het, wu kai Mann het welle wäre.
Genji Monogatari
Genji Monogatari (jap. 源氏物語, dt. D Gschicht vom Brinz Genji) isch dr erst psüchologisch Roman in dr japanische Litratuurgschicht und wird im Allgemäine dr Hofdaame Murasaki Shikibu (öbbe 978 bis öbbe 1014) zuegschriibe. Gläägentlig wird er as dr ersti Roman überhaupt aagluegt, das isch aber umstritte. D Gschicht vom Brinz Genji het au hüte no e feste Blatz in dr japanische Kultur und gältet as äins vo de beste Wärk.
Belfaux
Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 2295 Yywoner 85,4 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 7,7 % Tüütsch ù 6,9 % anderi Spraache.
Moulins-lès-Metz
Geogràfi
Ìm Sìdoschte vum Bànn lijt dr Luftwàffestìtzpunkt Jean Dagnaux z Metz-Frescaty (Base aérienne 128 Metz-Frescaty).
Christel Nissille
Si isch Mitgliid vo dr Gselschaft vo de Schwiizer Romanischte, em Collegium Romanicum, vo der Société de Linguistique Romane und dr nöieburgische Société William Pierrehumbert, wo für s Adänke an Nöieburger Linguischt William Pierrehumbert lueget.
Spaichingen
Gmoedsgliderong
Zue Spoachenga gheret d gleichnamig Stadt, dr Stadtdoell Hofen ond d Wohnblätz Bleiche, Dreifaltigkeitskirche, Heusteig ond Verenamühle.
Steinmaur
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,1 %, CVP 2,5 %, EDU 13,8 %, EVP 1,5 %, FDP 10,7 %. GLP 9,4 %, GP 13,8 %, SP 11,8 %, SVP 34,3 %, Suschtigi 0,1 %.
Rorate
d’ Roratemass
Ìm Làuif vu dr Zitt ìsch Brüüch worra, d’ Kìrìch bii dara Mass numma dur Karza z’ belöichta. Wagadam sìnn ìm Frànkalànd d’ Roratemassa àui Lichtleskerch gnännt worra. D’ Lìchter versìnnbìldliga d’ Ärwàrtung uff dr Geburt vum Jesüs Chrìschtüs, wo mìt’m Sunna-n-uffgàng verglììcha wìrd. M’r wìssa-n-àwwer nìt, wänn daa Brüüch äntschtànda-n-ìsch. Maa hàt sallamols gsajt, àss dr Brüüch bsunderscht wìrksààm gsìì-n-ìsch fìrs Wohlsìì ìn Fàmìlia, Hüüs un Hoof, so wia fìr d’ Fruchtbàrkait ìm Joohr druff. Ìn dr Barockzitt hàt maa naawa-n-em Verkìndigungsevànggelium noch szäänischa Dàrschtällunga üss dr Hailsgschìcht züagfiagt.
Toni Businger
Läbe und Werk
Sis Interesse het scho früeh em Theater golte. Scho als Schüeler isch er vil im Kurtheater Bade gsi, het d Stück im Vorfäld gläse und sich e Vision gmachd, im Kollegi z’Stans heder dörfe sis erste Bühnebild für «Emil und die Detektive» gstalte.
Für sin bruefliche Werdegang als Büehnebildner isch d Begegnig mit em Teo Otto entscheidend gsi. Der isch beiidruckt gsi vo de Bilder us Südfrankriich und hed ihm d’Assistentestell ahbotte. Im 1957 hed er d’Chance becho sis erschti Büehnebild für s Stuck «Und Pippa tanzt» vom Gerhart Hauptmann z’entwerfe, wo im Schauspiilhuus z Züri ufgführt worde isch.
Anton Hermann Albrecht
Lääbe
Dr Albrecht isch e Suhn vum Schrynermaischter Christian Albrecht gsii. Dr Anton Albrecht het si fir e gaischtlige Beruef entschide. An dr Universitet Fryburg het er kadolischi Theology studiert, derno an dr Universitet Basel Altphilology. Anne 1859 het er si entschide, zum evangelische Glauben iiberzdrätte un het derno z Basel un z Haidelberch evangelischi Theology studiert. Noch em Studium hat er as Vikar z Spöck, z Michelberg un z Schöllbrunn gschafft. Speter het er e Stell as Bfaarverwalter z Fahrenbach iiberchuu. Anne 1865 isch er Bfaarverwalter z Gölshausen wore. Im nämlige Johr het er d Sophie Karoline Schneider ghyrote, d Doochter vum Flaschner Eduard Schneider, wu vu Lohr gsii isch. Zum Bfaarer isch er z Huchenfeld anne 1868 wore, 1873 isch er uf Eutingen gruefe wore un 1878 isch er uf s Chlainechems zoge un isch dert Bfaarer gsii bis anne 1885. In däre Zyt het er aafange dichte. Vu 1888 bis 1893 isch er z Laufe Bfaarer gsii, derno isch er pänsioniert wore. Bis zue sym Dood isch er z Lohr un z Dinglinge blibe.
Württemberg
s Königriich Württeberg vu 1806 bis 1918
Uf de Basis vu de Verfassig vu 1819 un de kommunale Selbschtverwaltig het sich e bürgerliche Liberalismus in Württeberg uusebildet. Ussepolitisch het de Wilhelm s'Zil verfolgt, de staatliche Strukture in Dütschland wiider z'bereinige un uf sechs Staate z'begrenze. Mittel zu däm nie erreichte Zil isch e starki Verbindig mit Russland gsi. De Thronfolger Karl het wäge däm au d'Zaretochter Olga am 13. Juli 1846 ghüürotet.
Württeberg in de Nachkriegsziit vu 1945 bis 1952
Nach 1945 sin de beide Länder Bade un Württeberg zwische de amerikanische Bsatzigszone im Norde un de französische im Süde ufteilt worde. Württeberg het sich uf zwei Staate ufteilt, nämlich Württeberg-Bade im Norde, un Württeberg-Hohezollere im Süde. Anne 1949 sin de neue Staate Bundesländer vu de junge Bundesrepublik Dütschland worde. 1952 sin de beide Staate zämme mit (Süd-)Bade im neue Bundesland Bade-Württeberg ufgange.
Max-Planck-Institut für Kernphysik
Forschig
D Abdailige vum Klaus Blaum, em Christoph Keitel un em Thomas Pfeifer hän ire Schwärpunkt im Forschigsberaich Quantedynamik (Vyldaillidynamik vu Atom un Molekil). Mit Reaktionsmikroskop leen si aifachi chemischi Reaktione „filme“. Spycherring un Falle fir Ione mache Prezisionsexperimänt praktisch unter Wältruumbedingige megli. Mit Methode vu dr theoretische Fisik wird d Wägselwirkig vu intensivem Laserliecht mit Materie untersuecht. Derzue macht mer Experimänt zue hochpreziser Massemässig un zum Erzyge vu ultrachurze Laserpuls.
Herrenberg (Begriffsklärung)
Herrenberg stoht fir:
Suscévaz
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 3,9 % gläge.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 3,3 % gläge.
Ad libitum
Landwirtschaft und Dierversüech
In dr Landwirtschaft und in dr Forschig bi Füeterigsversüech wird dr Begriff brucht, wenn d Dier zu jeder Zit frei über Wasser und Naarig chönne verfüege, d. h. wenn iine käini Porzioone zuedäilt wärde. Do stoot „ad libitum“ für „nit porzioniert“.
Right Livelihood Award
Dr Name Alternative Nobelpryys isch in dr erschte Johr vum Bryys entstande, isch aber nit di offiziäll Bezaichnig vum Pryys un wird vu dr Stiftig nume in Aafierigszaiche bruucht. En inschtitutionälli Verbindig vum Pryys zum Nobelpryys git s nit.
Gschicht
Dr Pryys isch anne 1980 vum schwedisch-dytsche Philatelischt Jakob von Uexküll in s Lääbe gruefe wore. Är het dr Nobelstiftg vorgschlaa ghaa, ass no zwee Nobelpryys sotte gstiftet wäre, ain fir Ekology un ain fir d Iberwindig vu dr Armuet. Wel d Nobelstiftig dää Vorschlag abglähnt het, het dr von Uexküll derno sälber ne Pryys un aigeni Stiftig grindet.
Kap Hoorn
S Kap Hoorn (au Kap Horn, span. Cabo de Hornos, ängl. Cape Horn) isch e Landspitze uf dr chilenische Felseninsle Isla Hornos. Es isch dr südligsti Punkt vo Südamerika abgsee vo de abgelegene Diego-Ramirez-Insle und de Südseesandwitschinsle, wo mänggisch au zu Südamerika zelt wärde.
S Kap Hoorn isch von ere Expedizion vo dr Hoorner Austraalse Compagnie vom niederländische Seefaarer Willem Cornelisz Schouten am 29. Januar 1616 entdeggt worde und er het em zu Eere vom Root vo dr Stadt Capo Hoorn gsäit. D Behauptig, ass dr Ängländer Francis Drake S Kap Hoorn scho im Oktober 1578 entdeggt häig und im als Kap Elisabeth gsäit häog, isch erst noch 1618 gmacht worde, wo dr Drake scho zwanzig Joor lang dood gsi isch. Aber däm sini Notize und d Bricht vo sinere Mannschaft understürze die Behauptig nid.
Talheim (Landkreis Tuttlingen)
Gmoedsgliderong
Zue Dalla gheret s gleichnamig Dorf ond d Hef Götzenlocher Hof, Obere Mühle ond Untere Mühle.
Flüelapass
Gschicht
Wo’s d Strooss nonig ggä het, isch dr Flüelapass eine vo verschidene änleche Übergäng vo Norde is Engadin gsi. I der Umgäbig chame z Fuess au no über anderi Bärgwääg und Soumpfad goo, zum Bischpiil übere Vereinapass, de Flesspass, d Grialetschfurggle und übere Scalettapass und de Sertigpass.
Emil Welti
Politische Wääg
1856 isch er in Aargauer Grosse Rat gwählt worde und na im gliiche Jahr in Aargauer Regierigsrat. Deet isch er vo 1856 bis 1862 Juschtizdiräkter und vo 1863 bis 1866 Erziehigsdiräkter gsii. Vo 1857 bis 1866 hät er dezue ane au as Schwiizer Ständerat ggamtet.
Bundespräsident isch er i de Jahre 1869, 1872, 1876, 1880, 1884 und 1891 gsii und Vizepräsident i de Jahre 1868, 1871, 1874, 1879, 1883 und 1890.
Sylvia Felder
Bolitik
Im Februar 2019 isch si as Noofolgeri vu dr Nicolette Kressl im Amt vu dr Regierigsbresidänti vum Regierigsbezirk Charlsrue vorgschlaa wore.
Klaus Wanninger
Thema
Seine Stammleser lebad in Baden-Württemberg, wo d Romaa au schbielad.
Bösingen FR
Religion
52,9 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 36 % evangelisch-reformiert.
Rote Wurst
D Zuadada
En ara Wurschd sodd blos gmahlas (fei zrkloinrds) Schweinsfloisch, Speck ond Gewirz nei. Beim Kuddra (em Vrmischa) muaß ma no Eis drzuado do.
Andrswo
Raude Wurschd geid s au aussrhalb vom Schwobeland. En Skandinavie send Rød pølse a ehnliche Form. Do drbei isch s rød (raud) mid ama Farbschdoff gmachd
Aamergonga
<references group=A />
Generalbass
Dr Generalbass oder Basso continuo (ital. Bass, wo nid underbroche wird) bildet s harmonische Grüst in dr Muusig vom Barock. Wäge dr groosse Bedütig vom Generalbass in dere Zit wird die Epoche au au as Generalbasszitalter (Hugo Riemann) bezäichnet.
Rieden (bei Kaufbeuren)
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Europa (Mond)
Läbe uf Europa
D'Galileomission isch 2003 z End gsi, wobi mer d'Sonde kontrolleert uf de Jupiter het stürze lo. Dodemit het verhinderet werre solle, dass ä nit sterile Flugkörper möglicherwiis irgendwenn uf Europa ischlage dät un der mit irdische Mikroorganisme kontamineere chännt.
Syens
Geografi
Syens lyt im Side vu Moudon. Zue dr Gmai ghere s glychnamig Dorf un dr Wyler Bressonnaz. D Gmaiflechi umfasst 51,8 % landwirtschaftligi Flechi, 35,5 % Wald un 12,7 % Sidligsflechi.
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 4,3 %, CVP 3,3 %, FDP 10,4 %, GLP 0,6 %, GP 13,8 %, SP 18,4 %, SVP 42,4 %, Sunschtigi 0,7 %.
Wehingen
Geografi
Wäniga leit uf em Grauße Heibärg, ere Hauchfleche vo dr Schwäbische Alb em Naturpark Obere Donau. Nochbergmoede send Deilinga em Norde, Obernheim em Zollernalbkroes em Oschte, Reichabach em Sidoschte, Bubbse em Side ond Gausa em Weschte.
Reichartshausen
Geografi
Dr Baan bstoht us 46,7 % Landwirtschaftsflechi, 39,6 % Wald, 13,1 % Sidligsflechi un 0,6 % sunschtiger Flechi.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Maren Ade
Lääbe
Fir ire dritt Spiilfilm, d Draagikumeedi Toni Erdmann, isch d Ade 2016 zum Wettbewäärb vu dr 69. Internazionaale Filfeschtspiil vu Canne 2016 yyglaade woore. No siibe Joor isch s dr eerscht dytsch Film, wu nominiert wooren isch. Toni Erdmann het z in Cannes faabelhafti Kritike iiberchuu un isch mit em FIPRESCI-Bryys uuszaichnet woore. Im nämlige Joor het dr Film fimf Europäischi Filmbryys gwunne unh isch 2017 fir dr Oscar in dr Kategory „Beschte främdsproochige Film“ un fir dr Golden Globe Award nominiert woore. D Ade isch di eerscht Reschisseer, wu mit eme Film dr Europäisch Filmbryys in dr Kategory „Beschte Film“ het chenne gwinne.
Herrenberg
Geografi
Härrabärg leid am Fuas vom „Schlossberg“, em weschdlichschda Auslaefor vom Scheebuach ens Obere Gae. Am weschdlicha End vo dor Gmarkong fangt d Ammor ã, on gloenor lenggor Näabafluss vom Näggor. D Stiftskirch vo Härrabärg leit uff 442 m Haeche, dor Aussichtspunkt uf dor Schlossbärgruin uff 522 m NN.
Verwaldong
OberSchuldes isch dor Thomas Sprißler.
Moyenvic
Verwàltung
vun Moyenvic ìsch. Moyenvic ghert zem Kommünàlverbànd.
Epameinondas
Lääbe
370 v. Chrd. Z. isch dr Epaminondas wider zum Böotarch gwelt worde. Er het d Argiver, d Arkadier und d Eleer überreedet, mit iim in Lakonie iizfalle udn isch dur säll Gebiet zooge, wo sit mä sich het chönne erinnere nie e findligi Armee duurechoo isch. Nume Sparta, wo vom Agesilaos II. verdäidigt worde isch, het dr Epaminondas nit chönne eroobere.
Er isch wider Böotarch worde und isch im Jahr 369 v. d. Z. no äinisch in dr Peloponnes iigfalle. Sini Gegner häi s fertig brocht, ass er si Boste verloore het und er isch denn en äifache Soldat in dr thebanische Armee gsi, wo in Thessalie umezooge isch. Won er die Armee vor dr vollständige Vernichdig het chönne rette, isch er wider zum Fäldher ernennt worde.
Dr Cornelius Nepos het e churzi Biografii vom Epaminondas verfasst. D Dobbelbiografii vom Epaminondas und vom Scipio, wo dr Plutarch an dr Aafang vo sinere Bioi paralleloi gstellt het, isch verloore gange.
Sophia Loren
Lääbe
D Sophia het an Misswahle dailgnuu, unter anderem bi dr Wahl zue dr Miss Rom 1950, wu si Zwooti woren isch un ihre speter Mann, dr Filmproduzänt Carlo Ponti chänneglehrt het. Är het si gferderet un het ihre Chinschtlername Sophia Loren erfunde. Si hän am 17. Septämber 1957 ghyrote. Wel dr Staat d Schaidig vu syre Erschte Eh nit anerkännt het, isch d Eh aber 1962 annulliert wore. Erscht am 9. April 1966 häön dr Ponti un d Loren ihri Eh chenne legalisiere, wu är un sy erschti Frau franzesischi Staatsburger wore sin. Mit em Ponti het si zwai Chinder, dr Carlo jr. (* 1968) un dr Edoardo (* 1973).
Bossonnens
Geografi
Bossonnens liit im Süde vam Kanton a de Gränze zum Kanton Waadt. Va de Gmiinflechi si 73 % landwirtschaftlichi Flechi, 16 % Waud ù 11 % Sidligsflechi. Nachpuurgmiine va Bossonnens si Granges (Veveyse) ù Attalens im Kanton Fryybùrg ù Oron im Kanton Waadt.
Religion
66,1 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 19,9 % evangelisch-reformiert.
Jenaz
Geografy
D Gmeind lyt im Prätigä.
Marion Gentges
D Marion Gentges (* 23. Augschte 1971 z Haasle) isch e dytschi Bolitikeri (CDU) un syt 2016 Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg.
Joachim Zenger
Syter anne 2000 schrybt er humorvolli un satirischi Gedicht, Churzgschichte un Anekdote uf Alemannisch, zum Dail au uf Hochdytsch. E Uuswahl drus het er in fimf Biechli im Sälbschtverlag publiziert. Mit em Kabarett „Maultrommel“ isch er syter 2002 im Ruum Semmerenga un Duttlinge unterwägs.
Liste der Mitglieder des Schweizer Ständerates der 49. Legislaturperiode
Dä Artikel lischtet alli Persone uff, wo während dr 49. Legislaturperiode 2011–2015 em Ständerat aghöre.
Lörrach-Haagen
Ab em 19. Johrhundert isch Haage durch de Yzug vo de Tekschtilindustry stark prägt worde. Im 20. Johrhundert hät s Versandhus Schöpflin, 1930 gründet, de Ortsdeil dytschlandwit mit em Werbeslogan "Schöpflin Haage - witersage" (uff Hochdütsch) bekannt gmacht. S Versandhus isch anno 1964 vum Quelle-Konzern ybernumme worde. 1999 het Quelle im Zug vu dr Fusion mit Karstadt zue KarstadtQuelle (wo sich sit 2007 Arcandor nennt) de Schöpflin-Standort Lörrach ufglöst un e baar Johr später au de Katalog un d'Marke Schöpflin igstellt.
Tannay VD
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 2,6 % gläge.
Ruine Farnsburg
Gschicht
D Stadt Basel het 1461 d Herrschaft Farnsburg (Burg, Güeter und Rächt) im Zug vo ihrer Expansionsbolitik de Falkestäiner abkauft: si isch so von ere Adelsburg zum ene Landvogteischloss worde, zum ene representative Verwaltigssitz. Mä het sä entsprächend renoviert und z. B. 1462 Glasfänster iibaut und es Vorwärk baut.
Die groossi Sanierig in de Summer 2002 und 2003 isch wüsseschaftlig begläitet worde, und mä het dr Baubestand besser dokumentiert und baugschichtlig usgwärtet.
Kantonsregierung
E Kantonsregierig isch d Regierig bzw. Exekutive vom ene Kanton vo dr Schwizerische Äidgenosseschaft.
Waalmodus
D Kantonsregierig wird wird mäistens alli vier Joor vom Volk vo däm Kanton gweelt. Usnaame si d Kantöön Freiburg, Waadt und Gämf mit fümf Joor und dr Kanton Appezäll Innerrhode mit äim Joor. D Waal vo dr Kantonsregierig findet mäistens gliichzitig mit dr Waal zum Kantonsparlamänt statt. D Amtsduur entspricht dorum mäistens dr Legislaturperiode. Die mäiste Kantöön weele iiri Regierig noch em Majorzwaalsüsteem, d. h. es wärde Persoone und nit Bardeiliste gweelt. Im Kanton Tessin aber gältet s Broborzwaalsüsteem; und das isch bis 2013 au im Kanton Zug dr Fall gsi.
Republik Kongo
Franzesischi Kolonialzyt
Anne 1958 isch Franzesisch-Equatorialafrika in vier Kolonie ufdailt wore, wu dr vier hitige Staaten entspräche. Mittelkongo isch am 28. Novämber 1958 as „kongolesischi Republik“ en autonomi Republik in dr Union française wore un am 15. Augschte 1960 isch d Kolony unabhängig wore as Kongolesischi Republik (Kongo-Brazzaville) (im Unterschid zue dr domolige Republik Kongo (Kongo-Leopoldville), dr hitige Demokratische Republik Kongo. D Hauptstadt het dertemol rund 100.000 Yywohner zellt, um 1980 villicht 400.000.
Szeged
Bìs 1686
Szeged ùnd sinni Ùmgeebig sìn sitt de Neusteizitt, d. h. sitt rùnd 5000 v. e. Chr., vò Mänsche bsììdelt. Noochdèm de Kaiser Traianus ìm Johr 106 Dacia bsetzt ghaa hät, isch vò dört viil Salz glììfert wòre; bal hät e Verbìndig zwǜsche Dacia ùnd de Brovìnz Pannonie gee. „Partiscum“, s hǜtig Szeged, isch e wichtigi Raststätte ùf sällem Wääg gsìì.
Moyeuvre-Grande
Geogràfi
Moyeuvre-Grande lijt àn dr Orne, me Nawefluss vun dr Mosel, 15 Kilometer sìdweschtlich vun Thionville uf re Heche zwìsche 168 un 330 m ìwer em Meeresspiejel. Dr Bànn granzt ìm Weschte àn s Département Meurthe-et-Moselle.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Moyeuvre-Grande ghert zem Lorrain.
Republik Kongo
1960 bis 1992
Anne 1982 het mer aagfange mit Projäkt zuen ere sozialistischen Umstrukturierig vu dr Wirtschaft un dr Landwirtschaft, derzue het mer dr schwach entwicklet Norder vum Land wellen erschließen un d Elferderig intänsiviere.
Szeged
1879 bìs 1944
De Zweit Wältchrieg hät au fǜr Szeged Zerstörige brocht. Am 2. Juni 1944 hätt de Bahnhoof solle gsprängt wère, wiil d'Bòmbe abber nìt droffe hät, hän d'Hüser ìm Bahnhoof sinner Ùmgeebig de gröscht Schade devoodrage. Ìnsgsamt sìn ìm Chrieg zìrka 6000 Iiwohner ùms Läbe choo ùnd zahlriichi Jude ìn Kònzendratioonslager depòrtiert wòre ùnd ùmchoo. Am 11. Oktober hän sowjètischi Drùppe Szeged bsetzt.
Sebastian-Blau-Preis für Schwäbische Mundart
Dr Preis
Dr Preis wurd älle zwoi Joor vrlieha. Drbei wechlad s Gebied zwischa Lidradur, Liadermacher, Felmmacher ond Kabarett
Szeged
Wappe
E Prototyp vòm hǜt gèbrüüchlige Wappe, e Sììgel mìt de Ùfschrìft Sigillum Regiae [Civitatis Se]gediensis * A. 1200 *, isch 1704 aagèblig ùs de Theiß gfischt wòre. Es wìrd allerdings vermüetet, dass es e Fälschig isch, woo zùr Rùckgwìnnig vòm friehnere Titel Freii Chönigsstadt bruucht wòre isch.
Bèvölkerig
E Vòlkszällig ùs em Johr 2001 hät 163.699 Iiwohner ergee, woo ìnsgsamt ìn 70.845 Wohnige läbe. 93,5% vò de Iiwohner sìn Ungare, 0,7% Zigüner, 0,6% Dütschi, 0,5% Sèrbe, 0,2% Rumäne, 0,2% Slowake ùnd 0,1% Kroate; 5% hän e anderi Staatsaaghörigkeit. Szeged isch doodemìt vergliichswiss mùltikùlturäll.
D'Iiwohnerèntwìcklig sitt 1900: 1989 hät Szeged 190.000 Iiwohner ghaa, was de aktuäll Rekòrd isch. Sitt 2005 isch ìm Geegesatz zù de Zitt vorheer e Bèvölkerigswachsdùùm z bèobachte, sällewääg wìrd vò de Demografe gschätzt, dass Szeged ùm 2020 wìder ǜber 190.000 Iiwohner hät.
Landtagswahl in Baden-Württemberg 2011
Wahlergebnis
D Landdagswahl 2011 fiert zuen eme Regierigswägsel z Bade-Wirttebärg. Di Griene un d SPD sin zämme uf 71 Sitz chuu, doderby liige di Griene mit 36 Sitz ain vor der SPD. D CDU, wu bishär regiert gha het, verfiegt im neie Landdag zämme mit dr FDP nume iber 67 Sitz. Dr Winfried Kretschmann isch am 12. Mai zum erschte griene Minischterbresidänt in dr Gschiicht vu dr Bundesrepublik Dytschland gwehlt wore.
Chapelle (Glâne)
Geografi
Chapelle liit ùf, 14 km südsüdweschtlich vam Bezirkshùùptort Romont ùber de Broye. Va de Gmiinflechi si 70,4 % landwirtschaftlichi Flechi, 19,7 % Waud ù 9,9 % Sidligsflechi. Nachpuurgmiine va Chapelle (Glâne) si Rue ù Le Flon im Kanton Fryybùrg ù Oron im Kanton Waadt.
Centre-Val de Loire
Dr Fluss Loire fliasst vu Oschta har dur d Region Centre-Val de Loire, vorbii an dr Häuptstadt Orléans und wìtersch zur Region Pays de la Loire. Näbefliss wie Cher, Indre und Vienne cheme drzüè. In dara Region sìn aui d beriehmta Loire-Schlesser, wu zum UNESCO-Wältkulturerb ghèèra.
Gütighofen
Wetterstation
Sit 2005 zeigt dr „Wetterstei Güetighofe I“ Passante s'aktuell Wetter a.
Schönberg (Ebringen)
Geologi
Vulkanisch sin e chleine Tuffschlot am Südhang bi dr Berghuser Chapelle un e grössere Schlot am Nordhang bim Undere Schimberger Hof. Entlang vum Südoschthang weschtlich vu dr ehemolige Tongruebe befindet sich e yber 100 Meter lange Basaltgang.
Dr Oschthang vum Schimberg fallt steil zum Hexedal ab. Am Fuess vum Oschthang bezügt u. a. dr Wittnauer Chapuzinerbuck grossi Hangrutschige.
Etymologi
Quelle: Ebringen, Herrschaft und Gemeinde, Band 1 - Claus-Dieter Schott und Edmund Weeger (Hrsg.), Rombach-Verlag Freiburg, ISBN 3-9802758-0-9 - Syte 364
Stadtcasino Basel
Gschicht
1976 het mä s Stadtcasino ganz renowiert. Wil s Stadtcasino für modärni Aasprüch in verschidnige Hiisichte nüm guet gnueg isch, het d Casino-Gsellschaft vo 2000 bis 2007 e Wettbewärb für e Nöibaubrojekt usgschriibe, und die irakisch-britischi Stararchidektin Zaha Hadid het en gwunne. S Brojekt isch zwar vo dr politische und dr kulturelle Site bräit understützt worde und e groosse Däil vo dr Finanzierig isch dur brivaati Spände deckt gsi, und doch isch s in dr Volksabstimmig vom 17. Juni 2007 abgleent worde. Wo mä denn s Abstimmigsverhalte undersuecht het, isch uuse cho, ass vili Gegner die archidekdoonischi Kwalidäät vom Brojekt anerkennt häi und d Abläänig drvo choo isch, ass dr Baukubus z stark vergrösseret wurd am Barfüesserblatz z dominant wurd usgsee.
D Sääl
Im Stadtcasino het s drei groossi Sääl:
Wurmlingen (Landkreis Tuttlingen)
Wurmlinga (amtlich Wurmlingen) ischt a Gmoed em Landkroes Duttlinga en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Neuchâtel
Ort z Frankrich:
Moyeuvre-Petite
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Moyeuvre-Petite ìsch. Moyeuvre-Petite ghert zem Kommünàlverbànd.
Thielle NE
S Dorf lyt am Zylkanal, und der Name chunt vom Fluss Zyl.
Eselturm
Dr Eseldurm isch e Durm vo dr Innere Stadtmuure vo Basel gsi. Er isch uf dr lingge Birsigsite gstande, halbwägs zwüsche dr Burg Wildegg (dr Lohnhof) und em Aescheschwibbooge näben em Franziskanerchloster am Barfüesserblatz. In siiner Nöchi isch dr viereggigi Wasserdurm zmidst im Birsig gstande und die beide Dürm si mit eme Letzigang verbunde gsi. Obenooche het dr Durm e Zinnechrone gha. Sit 1426 het s bim Eseldurm e chliis Dürli gegen e Kohlebärg gha. Dur das sogenannte «Eseldürli» hai nume Persone z Fuess dure chönne. Dr Zumftmeister vo dr Zumft zum Himmel, dr Hans Balduff, het dr Durm mit Molereie verziert.
Kloster Muri
Das grosse alte Chlooschter ghöört zu de Kulturgüeter vo nazionaler Bedütig im Kanton Aargau.
Landesring der Unabhängigen
Sis Ziil isch e Kapitalismus mid soziaaler Verantwortig gsi; d Partei hed zu allne wichdige politische Fraage, wi dr AHV oder em Froueschdimmrächd iri Méinig ghaa.
Valle Leventina
Dialäkt
In dr Valle Leventina git s e hufe Ortsdialäkt. Si ghööre zur westlige Grubbe vom Lombardische. Vor allem im oobere Däil vom Daal cha mä au dr Iifluss us em Norde gspüüre: E hufe Wörter stamme zum Bischbil in Airolo us em Alemannische.
Stephen Hawking
Dr Stephen William Hawking, CH, CBE, FRS (* 8. Jänner 1942 z Oxford, Oxfordshire, Ängland; † 14. Merz 2018 z Cambridge, Cambridgeshire, Ängland), isch e britische theoretische Fysiker un Aschtrofysiker gsii. Vu 1979 bis 2009 isch er Inhaber vum renommierte Lucasische Lehrstuel fir Mathematik an dr Universitet Cambridge gsii.
Traktandenliste
Verwändig
E Traktandeliste wörd bruucht innere Sitzig vome Verainsvorstand, annere Hoptversammlig (HV) vome Verain, binnere Arbetsgruppe för e Projekt, bi de Akzionärsversammlig vome Konzärn, för e Gmainds- oder Bürgerversammlig usw. Wänn e Akziegsellschaft (AG) eri obligatorisch Generalversammlig (GV) abhalte will, so mos d Tranktandeliste früezitig allne Betailigte zuegschickt wärde.
Zweites Vatikanisches Konzil
Dr Zwaita Vàtikàànischa Konzil (kurz àui II. Vàtikànum odd’r Vàtikànum II; làtiin. Concilium Oecumenicum Vaticanum Secundum) hàt vum 11. Oktoower 1962 bis àm 8. Dezamber 1965 ìn dr Vàtikàànschtàdt schtàttgfunda. Ar wìrd vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch àls ìhr 21. Öikümeenischer Konzil ààglüagt. Iigrüafa worra-n-ìsch’r vum Pàpscht Johànnis XXIII., mìt’m Ziil, ìn dr Kìrìch a näija Pàschtoràl mìt’ra öikümeenischa Rìchtung z’ gaa.
Salzhaus (Basel)
S Baasler Salzhuus isch e middelalterligi wirtschaftligi Iirichdig vo dr Stadt Baasel gsi. S Geböid het bis zum Ändi vom 19. Joorhundert existiert, wo s dr Birsigkorrekzioon zum Opfer gfalle isch.
Margarete Potratz
Lääbe
Am 14. Novämber 2005 isch d Potratz im Alter vu fascht 85 Johr gstorbe.
Königreich Ägypten
Unabhängigkeit
Am 28. Februar 1922 isch Ägypte von sinere Schutzmacht Grossbritannie i de Declaration to Egypt i d Unabhängigkeit entla worde.
Züwschechriegsziit und Zweiti Wältchrieg
1937 isch Ägypte, näbe Ethiopie (bis 1936) und Liberia de einzig unabhängigi Staat vo Afrika, i de Völkerbund ufgnoh worde.
Am 22. März 1945 isch Ägypte Gründungsmitglied vo de Arabische Liga ksi.
Focus: das zeitkritische Magazin
Der Focus: das zeitkritische Magazin isch e nonkonformischdischi Schwizer Schdudäntezitschrift gsi, wos vo 1969 bis 1979 gä het.
Der Focus isch unter anderem s „Sprachrohr“ gsi vo Schrifdschdeller wie em Walter Matthias Diggelmann, em Sergius Golowin und em Hans Mühlethaler.
Mulcey
Gschìcht
Mulcey ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1191 àls Milzeche.
Sandhausen
Sandhausen (sidfränkisch Såndhause) isch e Gmai im Rhy-Necker-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Gmai het Iiwohner (Stand: ).
Pierre Jaccoud
Churzi Biografii
Dr Jaccoud ische bekannte Rächdsaawalt z’Gänf gsi. Är hed am Aafang ir Kanzléi vo sim Vatter as Aawalt gschaffed u isch schbéter Partner vor Kanzléi worde, bevor er si übernòo hed. 1953 u 1954 isch er Bresidänt vor Gämfer Aawalts–chammere gsi. Unger anderem heder dr Aly Khan as Schéidigsaawald wärend däm sire Schéidig vor Rita Hayworth verdéidigd u isch Aawalt vo mängne schwiizer u usländische Firmene z’Gänf gsi. Vo 1936 bis 1958 isch är Mitgliid vom Grossä Raat vom Kantòon Gänf gsi.
Dr Jaccoud isch imne umschdrittene u schbekdakuläre Mordbrozäss, dr Jaccoud–Affäre, 1960 füre Mord vom Landmaschinehändler Charles Zumbach (wo aber warschinlech mit Waffe mit dr Algèerische Befréiigsfront ghandled het u wäg däm umbrachd worde n isch) verùrdéilt worde; dr Fall isch nie klärt worde. Er isch zue sibe Jaar Zuchthuus verùrdéilt und 1963 wege «gueter Füerig» entlaa worde.
Aruba
Geographii
Aruba isch die westligsti und chliinsti vo de drei ABC-Insle. Si isch überwiegend flach, max. 30 km lang und max. 9 km breit. Dr höchst Bärg isch dr Jamanota mit 188 m. Im Weste vo dr Insle het s kilometerlangi wissi Stränd, während dr Oste dur deilwiis bizarri Felsküste prägt isch.
Ronsberg
Geografi
Ronschberg leit weschtlich vo Kaufbeire an dr Eschtliche Genz. Vo dr Gmarkung sin 58,4 % Landwirtschaftsfleche, 33,6 % Wald, 7 % Sidlungsfleche un 1 % sunschtige Fleche.
Gmoandsdail
Zua Ronschberg gheret dr gleichnamig Markt, d Derfer Dingisweiler, Neuenried, Oberweiler und Zadels, d Weiler Bihls, Buchstock, Meuren, Sigmaiers, Unterweiler und Wolfs und d Gheft Birkach, Grub, Hahnenbühl, Hieber, Kappelhof, Letten und Schochen.
Georg Friedrich Händel
Italie
Usserdäm het dr Händel z Italie s berüemte Dixit Dominus (Psalm 110) komponiert, d Serenata Aci, Galatea e Polifemo (Neapel 1708) und e Hufe Chor- und Solokantate.
Alemannische Grammatiken
D elsässischi Grammatik vu Stroßburg un Benfeld
Anne 1984 han dr Alphonse Jenny un d Doris Richert ihre „Précis Pratique de Grammaire Alsacienne“ rüs brocht. Des praktisch Kompendium vu dr elsässische Grammatik beruehjt haüptsächlig uf em Dialäkt vu Stroßburg („en référence principalement au parler de Strasbourg“). D Erklärige sin uf Franzesisch, d Ibersetzige vu dr elsääsische Sprochbiispiil aü; in Fueßnotte sin d Biispiil in d ditsch Standardsproch ibersetzt. D Verfasser wänn, wiä si im Vorwort schriibe, drei Ziilgruppe erreiche: Franzose; sonigi, wu Ditsch gstüdiärt hän un wu wänn „faire le passage de cette langue vers le dialecte“, wu also vum Hochditsche üs wänn zum Dialäkt ibergoh, un Dialäktsprächer, wu scho e unsicheri Grundlag stabilisiäre wänn oder wu sich eifach fir „le fontionnement interne de leur dialecte“ intressiäre, wu also wänn wisse, wiä ihre Dialäkt innerlig funktioniärt. Ihre Schriibig isch noch an dr Grundsätz vu dr standardditsche Orthographii.
D Bärnditsch Grammatik
Anne 1985 isch d Bärnditsch-Grammatik vum Werner Marti erschiine – vollständige Titel: „Berndeutsch-Grammatik für die heutige Mundart zwischen Thun und Jura“. Dr Marti het d Züriditsch Grammatik un ihrini Nochfolger zwar as Quälle gschetzt un gnutzt, het sich aber in dr Gliiderig dr ditsche Duden-Grammatik un andere oriäntiärt. In dr Schriibig goht dr Marti noch sinere Aleitig „Bärndütschi Schrybwys“, wu 1984 z Bärn erschiine isch. Diä isch necher an dr standardditsche Schriibgrundsätz wiä d Dieth-Schriibig. Diä Grammatik richtet sich meh an e sprochwisseschaftlig intressiärts Publikum. S git Agabe zu dr hischtorische Entwicklig vu bstimmte Lüt, d Terminonlogii isch Latiinisch, friili sin diä latiinische Begriff am Afang vu dr Kapitel zum Deil erklärt. In Tabälle oder im Fliäßtext wird mänkmol zwische dr verschiidene Variante, wus zwische Thun un Jura git, differenziärt.
Georg Friedrich Händel
Orchestermuusig
E wichdige Däil vom Händel siner Orchestermuusig isch für sini Opere und Oratorie entstande, und zwar as Uwertüüre, Zwüschenakt- und Ballettmuusig. Zu de Konzärt, wo äigeständig uusegee worde si, ghööre die säggs Concerti grossi op. 3, won er 1734 veröffentligt, aber scho wääsentlig früener bi verschiidene Gläägehäite gschriibe het. Au bedütend si die zwölf Concerti grossi op. 6 vo 1739. Im Händel sini Concerti grossi op. 6 si Orchesterwärk, wo e volls Striichorchester (Ripieno) und e Striicher-Solistegrubbe (Concertino) sich abwäggsle bim Spiile. Die Form isch us Italie choo und dr Corelli het d Richdig aagee. Dr Händel verbindet in sine Konzärt die italiänischi Dradizioon mit dr nöije sinfonische Entwigglig im 18. Joorhundert. Zun e baar Concerti grossi het dr Händel im noochiine no Part für Oboe drzue doo.
Alemannische Grammatiken
Spraachatlante
Lueg Alemanischi Spraachatlante.
Georg Friedrich Händel
Orchestermuusig
In de Joor 1747 und 1748 het dr Händel drei Concerti a due cori komponiert und het din s Orchester in drei Däil iidäilt: nämlig in zwäi Blööserchöör und e Striicherchoor mit Basso continuo. Die Konzärt si zum grösste Däil käini äigeständige Komposizioone, sondern dr Händel het sä us Chöör us de Oratorie Esther, Belshazzar, Semele und Messiah arrangschiert und as Zwüschenaktmuusig in sine Oratorieuffüerige gspiilt.
Im Händel si Orchester
Für öbber, wo im Händel sine Opere und Oratorie hützudags will interpretiere, si die überlieferete Aagoobe über d Gröössi vo de Instrumäntegrubbe vom Orchester under em Händel sinere Läitig und drüber, wie mä sini Wärk söll spiile, vo groosser Bedütig. Vo Italie, wo dr Händel käi Iifluss uf d Zämmesetzig vom Orchester im Huus Ruspoli gha het, kenne mr d Bsetzig für d Uffüerig vo dr La Resurrezione: 2 Drumbeete, 4 Oboe, 23 Giige (aagfüert vom Konzärtmäister Corelli), 4 Viole, 6 Violondschelli und 6 Kontrabäss. Anderi Aagoobe si rätselhaft, wil no 1 chliini Bassgiige erwäänt isch (villicht isch d Viola da gamba gmäint, wo in dr Partitur gforderet wird) und äi Posuune. Flööte si nit erwäänt, si aber woorschinlig vo de Oboiste gspiilt worde, wie s üüblig gsi isch.
Noochwält
Scho zu Läbzite isch dr Händel z Ängland im Rang vom ene Klassiker gstande. 1738 het män iim zu Eere in de Vauxhall Gardens e lääbensgroosses Dänkmol vom Roubiliac lo ufstelle. Am 15. Juli 1762 isch s Grabdänkmol vom Händel, wo au vom Roubiliac gsi isch, in dr Westminster Abbey enthüllt worde. D Memoirs of the Life of the Late George Frederic Handel vom Mainwaring, wo 1760 erschiine isch und spööter vom Mattheson uf Dütsch übersetzt worde isch, gälte as die ersti Biografii vom ene Musiker überhaupt. Im Geegesatz zu vile Komponiste us sinere Epoche, wie öbbe z Dütschland dr Johann Sebastian Bach oder dr Georg Philipp Telemann, isch dr Händel noch sim Dood z Ängland nid vergässe worde. Ass er die ganz Zit im änglische Muusiglääbe bresänt gsi isch, het er vor allem sine Oratorie, bsundrigs im  Messiah verdankt.
Wo dr Haydn z London gsi isch und Oratorie vom Händel ghöört het, isch er dief berüert gsi: dr italiänisch Dichder und Biograaf Giuseppe Carpani (1751-1825) verzelt, ass dr Haydn s Gfüül ghaa häig, er sig an Aafang vo sine Studie zrugversetzt worde und häig bis denn nüt gwüsst. Er het e Libretto mit uf Wien gnoo, wo villicht für e Händel verfasst worde isch, und het noch däm Die Schöpfung komponiert, en Oratorium, wo in siner Struktur und sine Chorfuge dütlig under em Iifluss vom Händel stoot. Au dr Beethoven het sich vo Händel lo inspiriere. Uf See, the conqu’ring Hero comes het er Variazioone für Dschello und Klavier gschriibe (1796). D Uwertüüre Die Weihe des Hauses mit iirer groosse Middelfuge isch bewusst im Händel sim Stil gschriibe.
Z Dütschland het mä zum hundertste Doodesdaag vom Händel iim e Dänggmol wisawii vo dr Daufchille uf em Määrtblatz vo sinere Geburtsstadt Halle ufgstellt; bi dr Fiir isch under anderem dr Franz Liszt drbii gsi.
Alemannische Grammatiken
Schwyzertütsch
Die Sproochlehr isch über d Joor meereri Mool neu ùffglait worde, z letscht im Joor 2008 in de 13. Ùfflag.
Oberon (Oper)
Zwoidr Uffzug
Dr Hüon drengt mit seim Knabba en da Saal ei, brengt da Babekan om, geit dr Rezia an Kuss ond schlebbt-se mit sich fort. Genauso vorfehrt dr Scherasmin mit dr Fatime, ihrer Diinere ond Vrtrauda. De sell ischt em Nu deam Kerle vrfalla. Om älle Vrfolger zo banna, blôôst dr Hüon krefdich en sei Wonderhorn.
Driddr Uffzug
Vrwandlong: Drenna em Palascht
Vrwandlong: Em Kaiser Karl seim Thronsaal
Bezirk Schwarzenburg
Dr Amtsbezirk Schwarzeburg isch bis zum 31. Dezember 2009 e Verwautigskreis im Kanton Bärn mit Houptort Schwarzeburg (doozmaal Teil vo Waalere) gsi. Är het vier Gmeinde umfasst:
Hermann Umgelter
Aus seim Leaba
Dr Hermann Umgelter kommt am 28. Februar 1891 z Botnang uff d Welt. Sei Vadder isch dr Drexler ond Tiirpräparator Gustav Adolf Umgelter ond sei Mueder Karoline a Bauramädle vo Rutesheim. Scho beim Bsuech vo dr Volksschuel en seim Hoimetort fellt de Lehrer auf, was fir a gscheids Kerle der Bua ischt. Drom wuud em Hermann seim Vadder empfohla, er meeg doch sein Soh noch Stuegert uff d Birgerschuel schicka, ond des duet der Moo au. Bald stellt sich raus, dass dr Hermann a bsondra Begabong zom Zoichna ond Mola hot. S grauße Lob vom berihmde Landschaftsmoler Otto Reiniger (1863–1909) vorolasst dean Bua, bei dr Firma Henninger z Stuegert a Lehr zom Dekorazions- ond Theadermoler zo durchlaufa. Hendrher fangtt’r z Mincha a Studiom an dr Kunschtgewerbeschuel oo. Deet kriagt’r abr bald Krach mit seim Professor, was zor Folge hot, dass’r sei Studiom nooschmeißt.
Schwäbisches Schreiben
Ondrschied
S kaa Broblem beim IPA-Zoichasads gebe, weil er ofd auf ama Rechnr ned aazoigd wurd.
Exekutive
Im Geegesatz zur Legislative, wo s je noch Staatsform mäistens nume uf äinere Ebeni (in Äihäitsstaate) oder uf zwäi Ebene (in Bundesstaate) git, existiere exekutivi Orgaan in de mäiste Staate uf meerere Ebene, vo dr Staatsebeni aabe bis zur Ebeni vo dr Gmäind.
Carola Wolle
Bolitik
Im Landdag isch si stellverdrättendi Vorsitzeri vum Uusschuss fir Wirtschaft, Arbet un Wohnigsböu un im Uusschuss fir Soziales und Integration. Stellverdrättend Mitgli isch si im Petitionsuusschuss, im Ständigen Uusschuss, im Uusschuss fir Europa un Internationals, im Uusschuss fir Wisseschaft, Forschig un Chunscht, im Uusschuss fir Finanze, im Uusschuss fir Umwält, Klima un Energywirtschaft un im Untersuechigsuusschuss „Rechtsterrorismus/NSU BW II“.
Benedikt VI.
Vor sym Pontifikat isch dr Benedikt Kardinaldiakon vu San Teodoro gsii. Är isch en Aahänger vum Chaiser Otto I. un isch gege d Hoffnige vu dr Crescentier us em Huus Tusculum, ere remische Adelsfamilie, wu unter em Johannes XIII. uffechuu isch, no däm sym Dod im Spotjohr 972 zum Papscht gwehlt wore. Wel d Wahlbstetigung vum Chaiser het mießen abgwartet wäre, isch er erscht im Jänner 973 gweit wore. Noch em Dod vum Otto im Mai 973 isch er z Rom d Unterstitzig verlore un im Johr druf het en e Gruppe vu remische Adlige unter dr Fierig vum Crescentius de Theodora, eme Suhn vum Johannes Crescentius un dr Theodora dr Jingere, un dodermit Brueder vum Papscht Johannes XIII., abgsetzt un het en in dr Ängelsburg yygspeert. Dr Crescentius de Theodora het derno dr Bonifatius VII. zum Gegepapscht glupft, wu dr Benedikt VI. im Juli 974 het verworgse loo. Wu dr Suhn vum verstorbene Chaiser Otto I., dr Chaiser Otto II., aagruckt isch, isch dr Gegepapscht uf Byzanz gflichtet.
Julian (Kaiser)
Dr Flavius Claudius Iulianus (* 331 oder 332 in Konstantinopel; gstorbe am 26. Juni 363 in dr Nööchi vo Maranga am Tigris) isch vo 360 bis 363 dr römisch Kaiser gsi. In christlige Kwelle wird er au as Iulianus Apostata bezäichnet ( ‚Julian dr Apostat‘, d. h. dr Abdrünnig), wil er dr christlig Glaube ufgee het. Sälte wird er as Julian II. bezäichnet.
Dr Julian isch en Änkel vom Kaiser Constantius I. gsi, e Nöwöö vom Kaiser Konstantin em Groosse und e Gusää vom Kaiser Constantius II.. Dä het en 355 zum Caesar (Underkaiser) erhoobe und iim dr Ufdraag gee, Gallie gege d Germane z verdäidige. Das het er mit vil Erfolg gmacht. Wo dr Constantius II. e Däil vo de gallische Druppe an d Ostgränze vom Riich het welle verlege, häi die im Joor 360 rebelliert und dr Julian zum Kaiser usgrüeft. Dr Constantius II. isch bald druf im Joor 361 gstorbe und so isch s nid zum ene Bürgerchrieg cho.
Bashkirian Airlines
D Flotte
Zletscht het d Bashkirian Airlines mit der folgende Flotte opperiert:
Bahnstrecke Turgi–Koblenz–Waldshut
Baanhööf un Halteschtellè
Dè Choblezer Baanhof isch in vokeersgünschtiger Laag südlich vom eigèntlichè Dorf baut worrè un isch sit èm Eröffnè vo dè Streggè gu Eglisau–Winti un Stei-Säckingè–Basel èn Chrützungsbaanhof. Dõ hèt diè Schwiizerischi Nordoschtbaan au è chlyns Lokomotyvdepot hèrrègschtellt. Für d Ywooner vo Choblez isch d Laag vom Baanhof ugünschtig, sèllèwäg isch a dè Streggi gu Zurzi–Eglisau 1997 d Halteschtell Choblez Dorf ygrichtet worrè. Sèlli Station lyt in unmittelbarer Nôchi zu dè Rhybrugg vo dè Streggi uff Waldshuèt. Uff dè Streggi Choblez–Laufèburg AG isch dè Personèvokeer uff d Strõß volagerèt worrè.
Faarblaan sit 2008
Ußerdèm vokeerèd uff sèllèrè Streggi meereri Güèterzüüg, wo vo allem s Zemèntwärch z Siggèthal bediènèd (zwei Züüg Zuèfuur, drei Züüg Abfuur). Ebbèfalls rollt dè zweit Güèterzug vom RBL uff Rekingè übber sèlli Streggi. Vom Baanhof Siggèthal-Würèlingè wörrèd au diè übbrigè Baanhööf un Aaschlussgleis bediènt.
Roßhaupten
Eiwohner
Dr Ausländeraadail isch 2011 bei 1,4 % gleage.
Tévenon
Gschicht
Tévenon isch zum 1. Juli 2011 entstande dur d Fusion vu dr Gmaine Fontanezier, Romairon, Vaugondry, un Villars-Burquin. Dr Name vu dr Gmai chunnt vum Gwaanname En Tévenon. Fontanezier isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1403 as Fontanisy, Romairon anne 1403 as Romeyron, Vaugondry anne 1694 as Vaugondry, Villars-Burquin anne 1403 as Villar (1601 Villars burquin).
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 10,2 % gläge.
Legislative
In Staate, wo Däil vo dr Staatsmacht in de Händ vo Däilstaate, Kantöön, Regioone usw. ligge, git s Legislative uf mee as äinere Ebeni. So kennt Dütschland näben em Dütsche Bundesdaag und em Bundesroot uf dr Bundesebeni d Landesparlamänt uf dr Ebeni vo de Bundesländer. Äänlig isch s in andere Bundesstaate wie dr Schwiz (Nazionalroot und Ständeroot uf dr Ebeni vom Bund und d Kantonsparlamänt uf dr Ebeni vo de Kantöön oder Ööstriich (Nazionalroot und Bundesroot uf dr Bundesebeni, uf dr Landesebeni d Landdääg.)
Schönbrunn (Baden)
Verwaltig
Dr Burgermaischter isch dr Jan Frey.
Rue du Moulin (Mülhausen)
wu sa lììgt
D’ Mììhlagass làuift uff äbba 120 Meeter zwìscha dr Schtrooss Àm Bollwark un dr Wìldamànnsgass. Vu doo wìrd sa vu dr Schmiidgass verlängert. Uff dr Làuifschträka trìfft sa d’ Braitagass.
Châtonnaye
Religion
72,5 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 16,5 % evangelisch-reformiert.
Ambrosius von Mailand
Läbe
Dr Ambrosius isch dr Schutzpatron vo Mailand und vo Bologna.
Evangelische Hochschule Freiburg
Gschicht
Am 16. Juli 1918 het die erst Sitzung vum Arbeitsusschuss (des isch des hütig Kuratorium) stattgfunde. D' Scheffin isch d' Freifrau Marie Marschall von Bieberstein gsi. Unerem Nome Evangelische Fraueberufsschuel fir kirchliche un Soziale Arbeit hat em 01. Oktober 1918 d' Ausbildung von 12 Fraue ogfange. 1956 hen zum erschde Mol Mannevölker an dere Hoschschuel z' studiere ofange dirfe. Weger de Ännerung vom Hochschulromegsetz 1971 isch us dere höhere Fachschuel a Fachhochschuel worre.
Botany Bay
D Portugiise si scho im 16. Joorhundert immer wider äinisch z Australie aachoo, und d Holländer si zum erste Mol 1606 dört glandet. Wo dr Cook in dr Botany Bay aachoo isch, isch er uf sinere erste Wältumseglig mit dr Endeavour gsi. Er het d Bucht und die australischi Ostküste genau vermässe, und sini Daate si zum Däil bis in d Middi vom 20. Joorhundert brucht worde.
Primzahl
Insgsamt geit s abr onendlich vill Primzahle, wa scho de Euklid het zaige kenne.
19. Jahrhundert
Neie Organisationsforme: De Nationalstaat
Nationali Euphorie, wie si in de Befriig vu Gricheland vu de Türken in de 1820er un im Ainigigsprozess vum Königriich Italie in de Mitti vum 19. Johrhundert ufchumme, hänn kai Parallele im 18. Jahrhundert - weder die englisch Glorious Revolution vu 1688 noch die Französisch Revolution isch vu verglichbare nationale Gfiehle vu äre Verajnigig bglajtet gsi. Europa sini Intellektuelle wie de Romantiker Lord Byron, der bi äme militärische Kommando in Grichenland stirbt, entwickle ä romantischi Identifikation mit de neji nationale Bwegige, die vum Volch trage werre mien, um z'funktioneere. Authentischer wie d'Politik vum 18. Johrhunderts, echter, de Wurzle nächer, erschint de nej Nationalismus.
Département Val-de-Marne
Gschicht
S Département du Val-de-Marne isch am 1. Januar 1968 bilded worre, noch em Gesetz vom 10. Juli 1964 aus Teil von de frihere Département Seine (29 Gmeinde) und Seine-et-Oise (18 Gmeinde).
Moorea
Wirtschaft
D Iiwooner bedriibe au e chli Landwirtschaft und broduziere Tahiti-Vanille, e chli Kopra , Brotfrücht, Yams, Taro, Süesshärdöpfel, Banane, Kokosnüss und anderi dropischi und subdropischi Frücht.
Kornwestheim
Gschicht
Kornweschte ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr om 780.
Hiri Motu
Hiri Motu (au Police Motu oder Motu Pidin) isch e Pidgin-Sproch, wu näb em Tok Pisin un em Änglisch aini vu dr drei nationale Sproche vu Papua-Neiginea isch. Si basiert uf dr Motu-Sproch.
Schriesheim
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Schriesheim ghert zum Pfälzisch.
Großer Heuberg
Bsiedlong
Kreis Semmerenga: Leibertingen (Leiberdenga), Schwenningen (Schwenenga), Stetten am kalten Markt (Schtetta)
Tristan Tzara
Lääbe
Spööter het er im schbanische Bürgerchrieg kämpft, het d Kommunistische understützt und im Zwäite Wältchrieg isch er bi dr franzöösische Widerstandsbewegig, Résistance, gsi. Noch em Chrieg het er sich geegewartsbezoogenere Themene und existenzielle Brobleem gwidmet (1946: Terre sur terre, 1950: De Mémoire, Parler seul, 1953: La Face intérieure).
Nébing
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Triosonate
Charakterisierig
D Triosonate isch kennzäichnet dur zwäi gliichrangigi (Ober)-Melodiestimme über eme Generalbass. Iir Vorbild si villicht d Opere und Sakralwärk vom Claudio Monteverdi gsi, wo sich die erste Sonate an d Ritornell von em aagleent häi. Im Vordergrund isch die melodischi Linie und weniger d Doonfarb gstande. E Hufe vo de Sonatesätz bestöön us zwäistimmige Fuge oder Fugatos, in spöötere Wärk gits dreistimmigi Fuge, wo voll usgarbäitet si und dr Bass düen iibezie. In dr Zit vom Rokoko si immer mee Setz vorchoo, wo nit im Stil vo dr Fuge gsi si, und wo die ersti Stimm e solistischi Hauptrolle übernimmt, wäärend die zwäiti Stimm zur Nääbestimm wird. D Entwickligsstuefe vo de underschiidlige Forme vo dr Triosonate laufe parallel zu äänlige Gattige in dr Kammermuusig, wie die virtuosere Solosonate, wo spööter entstande si, und anderi meerstimmigi Sonateforme.
Victoriasee
Ökologischi Kataschtrof
E ander Brobläm isch d Wasserhyazinthe, wu im Victoriasee au nit vu Natur uus vorchunnt. un hite großi Flechine vum See iberwuecheret. Anne 1995 sin 90 % vum ugandische Stade mit däre Bflanze deckt gsii. Au do chennt e konsequänti Nutzig zuen ere ökologische Entlaschtig byydrage.
René Magritte
Lääbe
1913 het er d Georgette Berger (1901-1986) kennegleert, wo si Modäll worden isch. In deere Zit si sini erste Arbäite entstande, no im impressionistische Stiil. Dr Magritte het vo 1916 bis 1918 an dr Brüsseler Akademii vo de schööne Künst gstudiert. D Wärk won er denn gmacht het, si kubistisch-futuristisch aaghuucht und gseen zum Däil deene vo de „Kölner Progressive“ zum Verwäggsle äänlig. D Georgette Berger het er 1920 zuefellig im Brüsseler Botanische Gaarte wider aadroffe. Im Joor 1922 het er mit ere e Familie gründet und het sich sis Lääbe as Musterzäichner in ere Dapeetefabrik verdient und vo 1923 aa as Blakaat- und Wärbigzäichner. 1923 het er sis erste Bild verchauft, e Bortret vo dr Sängere Evelyne Brélia.
Vo 1929 bis 1966 het er as Redaktöör vo meerere Zitschrifte und Zitige gschafft, er het meereri Churzfilm dräit, het sich nonemol an de Impressioniste orientiert, isch e baar mol in die Kommunistischi Bartei vo Belgie ii- und denn wider usdräte und het Vordrääg ghalte über sini Arbäite. Sit de nünzääsächziger Joor häi im Magritte sini Moolerei und und sis Dänke e wichdige Iifluss ghaa uf Ströömige wie d Pop Art und d Konzeptkunst. 1956 het er dr Guggenheim-Briis für Belgie gwunne. Im Joor 1959 isch dr René Magritte Däilnäämer an dr documenta II z Kassel gsi.