cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ligerz
Religion
73,3 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Gmeindspresidänt vo Ligerz isch dr Andreas Fiechter (Stang 2013).
Rudolf von Zähringen
Dr Rudolf vu Zährige (* ca. 1135; † 5. Augschte 1191 z Härdere bi Fryybeg) isch Erzbischof vu Mainz un Bischof vu Lüttich gsi.
Wissen
In dr Erkenntnistheorii isch Wüsse dradizionell e woori und grächtfertigti Mäinig (ENS justified true belief). Generell wird Wüsse as e Bestand vo Fakte, Theorie und Reegle verstanden, wo Persone oder Grubbe drüber verfüege und wo dr grösstmööglig Grad an Gwüsshäit häi, so dass mä drvo cha usgoo, ass si gültig bzw. woor si. Es isch scho paradox ass Beschriibige vo Sachverhält, wo as Wüsse deklariert wärde, woor oder falsch und vollständig oder unvollständig chönne sii.
Täbris
Klima
Täbris het e drochnigs und im Ganze chalts Klima mit eme Wind, wo die ganz Zit bloost. Dr Winter isch relativ lang. Die durchschnittligi Höggsttämpratuur im Summer isch 32 °C und im Winter 2,7 °C. Die höggsti Tämpratuur, wi bis jetz z Täbris gmässe worde isch, isch 42 °C und die niidrigsti −25 °C. Dr Niiderschlaag im Joor lit bi 288,9 Millimeter.
Stephan Gutzwiller
Biografii
Am 18. Oktober 1830 het er sich mit 39 Baselbieter z Bad Buebedorf droffe und si hai ä Bittschrift and d Basler Behörde verfasst, ass mä dr Bevölkerig vom Land meh Rächt sött ge. D Bittschrift isch vo de reaktionäre Schdadtbasler abgwiise worde, und im Baselbiet isch d Volksbewegig immer radikaler worde und dr Gutzwiller, wo kei Drennig vo Schdadt und Land het welle, het sä nüm chönne länke.
George Stephenson
Dr George Stephenson (* 9. Juni 1781 z Wylam bi Newcastle upon Tyne, Northumberland; † 12. August 1848 im Tapton House bi Chesterfield) isch en änglische Ääscheniöör und Haupterfinder vom Ysebahnwääse gsi. Er isch Autodidakt gsi und het sich sini umfangriiche technische Kenntniss sälber biibrocht.
Lääbe
D Liverpool-Manchester-Eisenbahn wo 1829 baut worden isch, het en für immer berüemt gmacht. Bim Renne vo Rainhill für die besti und schnällsti Loki vo deere Baan, wo dreimol iir Gwicht mit ere Gschwindikäit vo 10 änglische Mäilen pro Stund het sölle zie, ooni Rauch z mache, het «The Rocket» vom George Stephenson und sim Soon Robert dr Briis gwunne, wo si fümfmol iir Gwicht zooge und 14 bis 20 änglischi Mäile pro Stund gfaare isch, und eso d Bedingige vom Wettbewärb bi Witem überdroffe het. Dä Erfolg isch hauptsächlig drvo choo, ass si e Bloosrööre noch ere Idee vom Booth, em Generalsekretär vo dr Gsellschaft, iigfüert häi und mit dr bessere Verbrennig wo doodrvo choo isch het dr Röörechessel mee Dampf chönne mache.
Vo denn aa het dr Stephenson dr Bau vo de bedütendste Iisebaane z Ängland gläitet oder het Maschine für sä baut. Mä het en für sini Expertise au uf Belgie, Holland, Frankriich, Dütschland, Italie und Spanie iiglaade. Die ersti dütschi Loki «Adler» isch us d Maschinebauaastalt z Darlington choo. Vo 1847 bis 1848 isch dr George Stephenson Bresidänt vo dr Institution of Mechanical Engineers gsi.
Stabio
Stabio (lombardisch Stabi) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Stabio im Bezirk Mendrisio.
George Stephenson
Sustigs
Wäge sinere Bedütig für e Iisebaanvercheer het d Strooss, wo d Hauptverwaltig vom Persoonevercheer vo dr Dütsche Baan AG z Frankfurt am Main dr Naame vom Stephenson überchoo.
Pencran
Verwaltig
vu Pencran isch. Pencran ghert zum Kommunalverband.
Berner Altstadt
D Bärner Altstadt isch dr historisch Stadtchärn vo dr Schwiizer Bundesstadt Bärn und e Wältkulturerb vo dr UNESCO.
Yasd
Yazd ( //) (au Yasdi, Jasd oder Jesd) isch äini vo de eltiste Stedt im Iran und d Hauptstadt vo dr Browinz Yazd.
Neuapostolische Kirche
Emblem
E mögliche Bezug ka in de drei Sakrament vo de NAK gse werde: D Welle stöhn für d Wasserdaufi, s Krüz fürs Abendmohl un d Sunne für d Geistesdaufi.
Hinduismus
Samsara
Die Lehr, ass schlechti Taate imene spötere Lebe wider uf aim zruggfalet, het dodezue gfüert, as z Indie Gwaltlosigkait (ahimsa) enorm wichtig isch und au praktiziert werd, zum Biispil indem kai Flaisch gesse werd. Z Indie isch de Aatail a Vegetarier mit 20-30% grösser as i jedem andere Land.
Tegna
Geografi
Tegna lyt im untere Onsernonedal. Zue dr Gmai ghert no d Fraktion Ponte Brolla. Nochbergmaine sin Avegno-Gordevio, Locarno, Losone un Verscio.
Hinduismus
Guruismus
De Prabhupada (1896-1977) het z Amerika d ISKCON (International Society for Krishna Consciousness / Internationali Gsellschafft för Krishnabiwusstsii) ggründet, en eener konservative Hinduismus, wo vor alem im Weste, aber au z Indie vill Aahänger gfunde het. Au de umstrittni Sri Chinmoy (1931-2007) het i de Staate glebt und dai vill Aahänger gfunde. För di maiste Schlagzile het de Bhagwan Shree Rajneesh (Osho) (1931-1990) gsorget, wo ganz im Sinn vo de 68er för bifraiti Emotione plädiert het. Sis Zentrum im indische Poona het sich i de 70er Joor zumene regelrechte Hippie-Zentrum gformt. Hüt findet vor alem de Sathya Sai Baba (*1928) no vill Aahänger im Weste.
Melone
Rifi vo dr Wassermelone
Wenn ä Frucht unrif isch, ka si abfüerend wirkä.
Globale Erwärmung
Nationali und internationali Klimapolitik het zum Ziil, dr Klimawandel z vermiide und au sich dr z erwartende Erwärmig aazbasse.
Sierra Leone
Klima
S Klima isch tropisch-fycht mit Niderschleg bis zue 5000 Millimeter pro Johr an dr Kischteregione. Die ghere dodermit zue dr fychteschte Regione vu Weschtafrika. S Johr unterdailt si in e Räge- un e Druckezyt. Wel Sierra Leone nerdli vum Equator lyt, fangt d Rägezyt vum wechstafrikanische Monsun Mitti Mai aaun isch gchännzaichnet dur dägligi Gwitter un Rägefell. In dr Monet Augschte un Septämber cha s au di ganz Zyt rägne.
Postleitzahl
Gschichte vu der Postleitzahle
Bis 2003 hän nooch Agabe vum Weltpostverei 117 Staate Postleitzahle igfüehrt. Am Afang vu 2005 het die irisch Regulierigsbehörde (ComReg) d'Ifüehrig vu Postleitzahle achündigt.
Sierra Leone
Bevölkerig
D Bevölkerig zelt öbbe 5,34 Millione Mensche, d Bevölkerigsdichti betrait öbbe 72 Mensche pro km².
Sproche
SIL International fiert insgsamt 23 Sproche uf, wu z Ginea gschwätzt wäre : D Sproch vu dr ehmolige Kolonialherre, Änglisch, isch bis hite di ellainig Amtssproch. S änglisch-basiert Krio, e Kreolsproch, hän im Johr 2016 692.000 Lyt as Muetersproch gschwätzt, derzue isch s wyt verbraiutet im Land as Lingua Franca.
Yyhaimischi Sproche sin d Niger-Kongo-Sproche Bassa (5.730 Sprächer), Bom-Kim (15), Bullom So (6.100), Gola (8.000), Sid-Kisi (112.000), Nord-Kissi (52.700), Klao (9.620), Kono (270.000), Kuranko (356.000), Oscht-Limba, East (600), Wescht-Limba (442.000), Loko (178.000), Oscht-Maninkakan (138.000), Mende (1.940.000), Pular (237.000), Sherbro (178.000), Susu (158.000), Themne (1.630.000), Vai (19.800), Yalunka (39.600). Derzue wird N’ko brucht, e Pidgin us verschidene Mande-Sproche, wu s aber kai Muetersprochler git.
Entwicklig vu dr Chronkolony bis 1898
E Hufe afrikanischi Yywohner vu dr Chronkolony sin iber dr Handel zue Wohlstand chuu un hän ihri cinder uf hecheri Schuele z Freetown oder sogar uf Universitete z Ängland gschickt. D Bildigsoffensiv vum Guverneer MacCarthy isch dodermit seli erfolgrych gsii. 1860 sich e hechere Aadail vu dr Chinder in dr Chronkolony uf e Schuel gange wie vu dr Chinder z Ängland. 1827 isch e Schuel fir Lehrer grindet wore, wu 1876 dr Status vun ere Universitet iberchuu het, in dr 1840er Johr sin hecheri Schuele fir Buebe un fir Maidli derzue chuu. Bildig het e seli hoche Stellewärt unter dr recaptives un dr Sidler vu dr Kolony ghaa. D Yywohner hän baö e aigeni Sproch un Kultur entwicklet, wu si Afrika un Europa din verbunde hän. Die kreolisch Kultur isch z. B. ab dr zwoote Helfti vum 19. Johrhundert in dr Hauptsach chrischtli gsii. Dr Yyfluss vu afrikanische Religionen isch aber sichtbar blibe, zem Byschpel in große Bedytig vu Ibergangsrite un dr Bschnyydig. Di kreolisch Chuchi het franzesischi, weschtindischi un afrikanischi Elemänt. D Kreole hän en aigeni Sproch entwicklet s Krio, en änglisch basierti Kreolsproch mit dytligen afrikanischen Elemänt, vor allem vum Yoruba us em hitige Nigeria. Derzue het s Lähnwerter us em Franzesisch, Spanisch un Portugiesisch. D Kreole vu Sierra Leone hän e hoche Aadail vu däne Afrikaner gstellt, wu ne hechere akademische Grad oder e hecheri Position in dr Chilche iberchuu hän. Mit em John Thorpe hän si 1850 dr erscht schwarz Rächtsaawalt gstellt, mit em James Beale Africanus Horton 1859 dr erscht weschtlg uusbildete Mediziner, mit em Samuel Ajayi Crowther dr erscht schwarz Bischof un mit mit em Sir Samuel Lewis dr erscht afrikanischstämmig Ritter vum britischen Empire. Di Anglikanisch Chilche het 1861 – zum erschte Mol in ere afrikanische Kolony – ihri europäische Missionar us Sierra Leone zruggzogen un het d Mission ganz an kreolischi Glaibigi ibergee. Dr Handel vu dr Kreole het si ab Mitti vum 19. Johrhundert iber s gsamt Weschtafrika uusdehnt un allmee sin „recaptives“ oder däne ihri kreolische Noofahren in ihri urspringlige Haimetländer retuurgangen un hän dert aigeni Gmainschafte grindet. Im nigerianischen Abeokuta hän z. B. 1851 3000 Aagherigi vu dr Egba gläbt, ere Untergruppe vu dr Yoruba, wu vu Sierra Leone dohär retuurchuu sin. Kreole hän d Meehait vu dr Missionar unter dr nigerianische Yoruba un andere Velker z Weschtafrika gstellt. Nit nume in dr Chilche vu Weschtafrika hän d Kreole ne wichtigi Roll gspiilt, Ändi vum 19. Johrhundert hän Kreole bzw. „Sierra Leones“ wie si an dr gsamte Kischte gnännt wore sin, hochi Peschte in dr Verwaltigsapparat vu allne britische Kolonie z Weschtafrika ghaa.
Dörflingen
Döörflinge (amtlich Dörflingen) isch e Iiwohnergmeind im Bezirk Reiat im Kanton Schafuuse, Schwiz.
Geografi
Döörflinge lit öschtlich vo Schafuuse an de Grenze zue Dütschland. D Gmeindsflächi umfasst 64,3 % landwirtschaftlichi Flächi, 26,9 % Wald, 7,5 % Sidligsflächi und 1,4 % sustigi Flächi.
Limpach BE
Limpech (amtlech Limpach) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz gsi. Uf de 1. Jänner 2014 het si mit de Gmeinde Büüre, Etzukofe, Froubrunne, Graferied, Möuchi, Schaluune u Zauggeried zur Gmeind Froubrunne fusioniert.
Religion
89,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 316 Ywohner 99,7 % Dütsch aus Houptsprach aaggää.
Dr Dialäkt vo Limpech ghört zum Hochalemannisch.
Lichteneck
Lichteneck stoht fir:
Landkreis Karlsruhe
Schded ùn Gmaine
Zem Landchrais Chaarlsruei ghèère nyyn Schded ùn 23 Gmaine.
Gustav Heinemann
Lääbe
Am 5. Merz 1969 isch er vu dr Bundesversammlig im dritte Wahlgang zum Bundesbresidänt gwehlt wore. Är het s Amt derno am 1. Juli 1969 aadrätte as Noofolger vum Heinrich Lübke. Dr Heinemann het si as „Burgerbresidänt“ gsääne. Är het ylmol Sischtemmängel vu dr Noochriegsdemokraty kritisiert un het versuecht, d Aigeninitiativ vu dr Burger gegeniber Barteie z sterke. Us Altersgrind het er uf e Kandidatur fir e zwooti Amtszyt verzichtet un isch zum 30. Juni 1974 us em Amt gschide.
Nelson Mandela
Freilossig un s Änd vu dr Apartheid
Dr Mandela un dr de Klerk hän anne 1993 zämme dr Friiedesnobelbryys iberchuu. Am 27. April 1994 het dr ANC di erschte demokratische Wahle vu Sidafrika mit ere absolute Meerhait gwunne. Am 9. Mai isch dr Nelson Mandela vum neie Barlemänt zum erschte schwarze Bresidänt vum Land gwehlt wore. In syre Regierig sin au Minischter vu dr National Party un dr Inkatha Freedom Party verdrätte gsii.
Bresidänt vu Sidafrika
As Staatsschef un Bresidänt vum ANC (bis Dezämber 1997) het dr Mandela d Umgstaltig vum Staat un dr Gsellschaft glaitet ewäg vu dr Apartheid un dr Minderhaiteherrschaft. Är het internazionale Reschpäkt gwunne fir syy Yydrätte fir nazinali un internazionali Versehnig. Ainewäg het s Gruppe gee, wun em vorghalte hän, ass es z wenig soziali Verbesserige gee heb, vor allem ass d AIDS-Krise z Sidafrika nit in dr Griff kriegt woren sei.
In syre Regierigszyt sin e Huffe Gsetz us dr Apartheidszyt zruckgnuu, Armee un Bolizei as South African National Defence Force un South African Police Service nei grindet wore. Chinder unter sechs Johr, Schwangeri un Mietere, wu stille, hän e choschtelosi Gsundhaitsfirsorg iberchuu un anne 1996 isch di „Primär Gsundhaitsfirsorg“ fir alli Sidafrikaner choschtefrei wore. Im Februar 1996 het d „Wohrets- un Versehnigskommission (TRC) unter em Desmond Tutu mit dr Ufschaffig vu dr Gschäänis in dr Zyt vu dr Apartheid aagfange. Im glyche Johr isch e neji Verfassig verabschidet wore. D Huushalt vu rund zwoo Millione Mänsche sin an s Stromnetz aagschlosse wore, drei Millione hän e Wasseraaschluss iberchuu, 750.000 Hyyser sin nei böue wore. Mit em Land Restitution Act of 1994 un em Land Reform Act 3 of 1996 sin Schritt unternuu wore zuen ere Landreform.
Aktivitete im Ruestand
Anne 2003 isch d Mandela Rhodes Foundation mit em Sitz z Kapstadt grindet wore. Si dient dr Ferderig vu jungen afrikanische Fierigschreft im sidligen Afrika. D Grindigsinitiative isch mit eme Feschtakt in dr Westminster Hall vollzoge wore, wu nämben ihm au dr Bill Clinton, sälber Rhodes-Stipendiat, un dr Tony Blair do gsi sin.
Neuendorf SO
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,5 % gläge.
Sproch und Dialäkt
Dr hochalemannisch Dialäkt vo Nöiedorf ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Oute, wo ähnlech si zue dr Aargauer Dialäkt.
Louis Gauchat
sis Läbe
Bi sim Lehrer, em Morf, het der Gauchat es Arbetsgebiet lehre könne, wo sech dozmol i der Romanistik starch entwicklet het: d Dialäktology. Das Fach het z Züri näbe der Gschicht vo de Sproochsischteem und vo der Literaturgschicht sid em Morf e guete Platz i der Forschig, d Uni Züri isch dank iim so öppis wie s dialäktologische Zäntrum vo der Schwiiz worde. Der Gauchat het de sälber als Profässer z Züri au die romanischi und bsunders die galloromanischi Dialäktforschig no wyter usbout. Au är isch mit sine Studänte go Fäldforschig mache, so öppe ane 1910 im Fryburger Oberland und 1913 – zäme mit em Tuurgauer Romanischt und Zürcher Profässer Jakob Jud (1882–1952), wo au e Schüeler vom Morf gsi isch – is Bündnerland. Mit em Bündnerromanische het er vil z tue gha, sid er 1907 als Expärte em Wörterbuechprojäkt Dicziunari Rumantsch Grischun isch go hälfe. Em Gauchat sis grosse Wärch isch s Wälschschwiizer Mundartwörterbuech Glossaire des patois de la Suisse romande, wo mer wyter unde no chly gnöier aluege.
der Gauchat und s Wälschschwiizer Mundartwörterbuech (GPSR)
Er verglycht d Arbet am Patois-Wörterbuech mit der Uufgab vo der Tänkmolpfleeg: «Wenn es Boudänkmol halt muess verschwinde, so macht men alls zum wenigschtens s Adänke dra für die spötere Generazioone z bhalte. Me macht Fotine dervo. Und so isch es au gsi, wo me dra dänkt het, s «Glossaire vo de wälsche Patois» z mache. Es goot nid drum, e feschti Norm für d Sprooch ufzstelle wie s öppe der Dictionnaire vo der Académie française wott sy. Und es isch au nid eifach numen es Verzeichnis vo kurioose Wörter und spezielle Redensarte. S «Glossaire» wird ganz eifach s möglechscht getröie Abbild und halt derby au grad der Grabschtei sy, wo a üsi wälsche Patois maanet!» Uf Französisch het das bim Gauchat so töönt: «Le Glossaire sera tout simplement l'image aussi fidèle que possible, en même temps que la pierre funéraire de nos patois romands.» Und er seit wyters: «Uf dä Schtei wird me schrybe: “Do lyt d Sprooch, wo üsi Vorfahre dermit zwänzg Joorhundert lang gseit hän was si tänke. Es isch e grobi Sprooch gsi mit iirne Fääler, aber si isch für die Lüüt guet gnue gsi. Und si isch nen am Härze glägen und si hän gwünscht ass men ere es Tänkmol widmet.” Me wird gseh, ass aller Gattig Chrüüter um dä Gedänkschtei ume wachse, und d Pflanzekuntler wärde cho und öppis dervo günne, und si wärde’s undersueche und dervo vilech Sachen usefinde, wo für d Wüsseschaft vo der Mönschheit öppis wärt isch.»
Zu Gauchat’s Läbzyte isch im Büro schon e riisige sproochleche Grundstock zämecho, wo au de spötere Fachlüüt vo der Wörterbuechredakzioon im ganze 20. Joorhundert vil tue gää het. Sid 1924 chöme die trukte Bänd vo däm Wörterbuech z Nöieburg use, die erschte het also no dr Gauchat mit syne Mitautoore sälber gmacht. Und au no im 21. Joorhundert wird dra wytergschaffet, es goot non es paar Joorzäänt bis em Gauchat sys Wäärch vo de hütige Redaktooren und Redaktoorinne fertig gschriben isch. Sid 2018 chame d Artikel vom Glossaire, wo scho fertig sind, au online im Internet lääse. S Institut vom Glossaire isch 1942 uf Bärn und 1955 uf Lausanne cho und vo dört 1972 uf Nöieburg, wos sid 2008 e Deil vo der Uni isch.
Zämenarbet und Würkig
Zäme mit der Uni und de Middelschuele vo Gämf het dr Louis Gauchat es Lehrmittel füre Französischunderricht zämegstellt. Vo der Uni Gämf het er derno anne 1926 der Eeredokter übercho.
Penmarch
Gschicht
Penmarch isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1160 as Penbarch (1381 Penmarcz, 1383 Penmarch, 1453 Penmarch, 1521 Penmarch, 1592 Penmarc, 1598 Pennemarch).
Linden BE
Gschicht
Sit 1888 ghöre die ehmalige Gmeinde Schöntau u Barschwand zue Usserbirrmoos.
Kfz-Kennzeichen (Deutschland)
Erkennungsnummèrè
Sèlli Gruppè findèd Vowendung byschpillswys bi dè Zuèwysung vo dè glychè Unterscheidungszeichè an è chraisfreii Stadt un a dè umligendè Landchrais (Byschpill: KS, FÜ, HN, MZ, PS), bi dèm sich d Zuèordnung zuè Stadt odder Land uss dè Gruppè ergit. Abber au bi dè Neuzuèdeilung vo Unterscheidungszeichè sin si relevant. I dè aaltè Bundesländer isch meischtens eim vo zwei Bezirk mit glychèm Kennzeichè znägscht nu Gruppè c zuègordnèt worrè. Um au chürzeri Kennzeichè z ermöglichè, hèn sèlli Bezirk normalerwys alli sèbbi Nummèrèschilder vo dè Gruppè a un b zuègordnèt, wo diè urschprünglich nit vogäènè Buèchschtabbè B, F, G, I, O un Q enthaaltè.
Feschtmachè am Auto
Bi Aahänger, wo kei eignes Nummèrèschild füürè müèn (z. B. Traktor-Aahänger ), muè dè Aahänger mit èm Nummèrèschild vosää sy, wo dè Haalter vom Zugfaarzüüg für eins vo sinè Zugfaarzüüg vowendè darf. Wörd s hintere Kennzeichè vom Auto durch èn Ladungsdräger odder mitgfüürti Ladung teilwys odder vollschtändig vodeggt isch (z. B. Faarraddräger uff dè Aahängerkupplung), so muè am Faarzüüg odder am Ladungsdräger s Nummèrèschild widderholt wörrè. È Abschtempelung isch in beidè Fäll nit erforderlich ( Abs. 8 und 9 FZV).
Behördèkennzeichè
Bis zum 28. Februar 2007 zuÈglõeni Behördèfaarzüüg dräget s Kürzel vom jewyligè Zuèlassungsbezirk, wo d Behördè iren Diènschtschtellèsitz hèt, gfolgt von èrÈ Ziffèrèfolgè. D Ziffèrèfolgè gän i dè Regel Uffschluss übber d Behördè, wo d Kennzeichè zuèteilt wörrèd:
Ruine Lichteneck
D Ruine Lichteneck isch e abgangeni Burg bi Hepsisau, eme Stadtdeil vu dr Stadt Weile im Landkrois Esslenge z Bade-Wirttebärg.
Kfz-Kennzeichen (Deutschland)
Wèchselnummèrèschilder
Sit èm 1. Juli 2012 bschtòt d Möglichkeit, zwei Faarzüüg mit nur eim Nummèrèschild zuèzlõ. Voruussetzung isch, dass d Faarzüüg i diè glychi Faarzüügklassè keièd un d Faarzüüghalter diè Kennzeichèschilder mit glychè Abmessungè a dè jewyligè Faarzüüg bruuchè chönnèd. S Wèchselnummérèschild darf allerdings nit glychzitig a beidè Faarzüüg gfüürt wörrè. D Bundesregyrung gòt vo Zuèlassungskoschtè vo öppè 65 Euro uus, wenn èn Haalter für zwei Faarzüüg us èm vorhandenè Beschtand Wèchselkennzeichè beaadrait hèn. Schu vor dè Yfüürung isch in Frõg gschtellt worrè, ob s neue Wèchselkennzeichè tatsächlich diè gwünschte Resonanz i dè Bevölkerung bringè wörd, well d Bundesregyrung vo dè Bsitzer von è baar Faarzüüg bim Gebruuch vo Wèchselkennzeichè kei Stüèrerschparnis gwäärè duèt un au d Vosicherungswǜrtschaft keini nennenswärtè Vogünschtigungè in Uussicht gschtellt hèt. Von Juli bis Dezembèr 2012 sin denn tatsächlich nu 2115 Wèchselnummèrèschilder vo dè Zuèlassungsschtellè uusgää worrè. D Bundesregyrung isch im Vorfäld vo 54.000 Zuèlassungè pro Johr uusgangè, ergo gildèt d Regelung als Flop.
Nummèrèschilder a historischè Faarzüüg
Sit Aafang 2010 wörrèd z Bremè H-Kennzeichè i dè bis zum 31. Oktobèr 2000 vowendetè Schriftnorm (DIN 1451) un ooni Euro-Balchè gegè è zuèsätzlichi Bearbeitungsgebüür vo 100 Euro uusgää. Zwǜschè Juli 2010 un Februar 2012 hèt s hessische Vokeersminischterium sinè Zuèlassungsschtellè erlaubt, ebbèfalls uff Aadrag Schilder mit sèllèrè vor èm Novembèr 2000 vorgschribbenè Schrift uuszgää un sich bi dè Gebüürèsätz am Bremer Modèll z orièntyrè. Dõdemit wörd s dè Halter möglich gmacht, irè Faarzüüg nit mit – vo vill Oldtimerfründ als uugattig odder dènäbbè aagluègtè – Euro-Nummèrèschilder vosää z müèsè.
Staatliche Unabhängigkeit
Souveränität und Unabhängigkeit
Dr Begriff Souveränität chunnt us dr Absolutismuslehr vom französische Staatstheoretiker Jean Bodin (* 1529/1530, † 1596). Dr «Souverän» isch noch dr ursprünglige Definition dr absoluti Monarch, wo über Allem und über Alle stoht, und siini Entscheidige also ohni Rücksicht uf anderi innepolitischi Chreft cha felle.
Arrondissement Altkirch
Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Àltkìrich.
Kfz-Kennzeichen (Deutschland)
07er-Kennzeichè
Je nõch Zuèlassungsschtell chönnèd für jedi 07er-Nummèrè bis zuè zee, in andrè Fäll abber au belièbig vill Faarzüüg gnemmigt wörrè. S chönnèd au meereri Nummèrèschilder mit glycher Nummèrè uusgää wörrè, byschpillswys è großes länglichs für è Auto un è chlynes quadratisches für è Motorrad. Sèlli Nummèrèschilder sin stüèrlich begünschtigt, un Vosicherungé biètèd oft günschtigi Taryf dõdefür aa. Diè Dokumänt für d Genemmigung chönnéd je nõch Zuèlassungsschtell variyrè.
Sèllèwäg gildèt s Rote Nummèrèschild 07 wiè all andri dütsche Nummèrèschilder au i dè Vodraagsschtaatè unter dè folgendè Bedingungè:
Volker Beck
Barteilaufbahn
Bis 1994 isch dr Beck au Sprächer vu dr Bundesarbetsgmainschaft Schwulebolitik vu syre Bartei gsii. Bi dr Bundesdagswahl 1994 isch dr Beck zum erschte Mol iber d Landeslischt Nordrhy-Weschtfalen in dr Dytsch Bundesdag gwehlt wore. Dert het en sy Fraktion zum rächtsbolitische Sprächer gwehlt.
Schattwald
Gschicht
Schattwald ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1432.
Aiwohner
Vo dr 413 Aiwohner sin im Johr 2001 33 Ausländer gweacha.
Kfz-Kennzeichen (Deutschland)
Grüèni Nummèrèschilder
Bi Zallung von èrè erhöhtè Chraftfaarzüügschtüèr für s Zugfaarzüüg (nit bi Autos odder Motorräder) chan èn Laschtaahänger stüèrfrei gschtellt wörrè; sèll darf abber nu vo entschprèchend hochbschtüèrtè Faarzüüg zogè wörrè. Aahänger für dè Containerdransport, wo im kombinyrtè Vokeer vowendèt wörrè, sin stüèrbefreit, unabhängig vom stüèrliché Status vom Zugfaarzüüg ( KraftStG).
Uussää
S Nummèrèschild enthäaltet s Standard-Unterscheidungszeichè vom Zuèlassungsbezirk (keini Alternatyvè) un èrè Nummèrè, wo mit 03 (sit 1. März 2007) odder 04 aafangt. Diè amtlichi Stempfelblakettè isch blau (un meischens us dè altè Version vo dè jewyligè Zuèlassungsblakettè abgleitet), un s Nummèrèschild hèt kei Eurofäld am linkè Rand ( FZV, relevant sin Abschnitt 1 sowiè 6 und 7).
Uusland
Innerhalb vo dè Europäischè Union isch d Deilnaam am gränzübberschritendè öffentlichè Strõßèvokeer grundsätzlich zuèglõ. Gründ für d Voweigerung chönnèd Mängel i dè Vokeerssicherheit, Faarzüügdièbschtaal odder d Ungültigkeit vo dè Zuèlassungsbescheinigung syy.
Uusfuurnummèrèschilder
Vo 1910 bis 1988 hèt s Nummèrèschild d Form von èm ovalè Schild ghaa, wo èn Sigel vo dè Zollbehördè druff gsi isch. Sèll Sigel isch früèner mit èm Rychsadler un spôter mit èm Bundesadler vosää gsi. È Uusnaam bezüglich èm Sigel isch Wescht-Bèrlin gsi, wo s bis 1990 kein Bschtanddeil vo dè Bundesrepublik gsi isch.
Diplomatènummèrèschilder
Wörd è Diplomatènummèrèschild gschtollè odder isch us andrè Gründ wègchò, chriègt s Faarzüüg è Alias-Nummèrè: S Vorgänger-Nummèrèschild wird durch dè Buèchschtabbè A ergänzt un s aaltè Nummèrèschild für uugültig erklärt, bis d Spèrrfrischt vo eim Johr abgloffè isch. Dènõch darf d Zuèlassungsschtell s widder uusgää. Wörd au d Alias-Nummèrè vomisst, chunnt dè Zuèsatzbuèchschtbbè B zum Ysatz usw.
Witteri Milidärnummèrèschilder
Au diè Soldatè vo dè US-Streitchräft, wo z Dütschland stationyrt gsi sin, hèn i dè Johr 2000 bis 2005 è Nummèrèschild bruucht, wo mit èm dütschè bis uff dè Inhalt vom Euroband identisch gsi isch (sognanntes Lookalike-Kennzeichè; mit AD, AF odder HK hèn si aagfangè; s hütige Kennzeichè HK für dè Heideschrais hèt bis 2011 no nit exischtyrt). Uffgrund vo Sicherheitsbedenkè wörd sit Éndi 2005 è regulärs dütsches Nummèrèschild vom jewyligè Zuèlassungsbezirk vowendet, wo dè Soldat woont bzw. sin Diènschtsitz hèt. Für Diènschtfaarzüüg wörd witterhy d Kennung IF bruucht. Witterhy wörd QQ für Übberfüürungsnummèrèschilder bruucht sowiè T für roti Nummèrèschilder.
Uusbau vom Sischteem
Dè Vokeersminischterkonferènz vo dè Länder isch im April 2011 empfollè worrè, d Widderyfüürung vo uuslaufendè Kfz-Kennzeichè durch è Änderung vo dè Faarzüüg-Zuèlassungsvoordnung möglich z machè. Dè Bundesvokeersminischter Peter Ramsauer hèt im Auguscht 2012 in Uussicht gschtellt, dass d Städt un Gmeinde iri Unterscheidungszeichè in Zuèkumpft frei wäälè dürfè. Näbbè dè Widderyfüürung vo Altkennzeichè sött denn au d Yfüürung vo völlig neuè Unterscheidungszeichè möglich z sy. Diè entschprèchendi Voordnung hèt dè Bundesrõt am 21. Septembèr 2012 beschlossè, allerdings mit dè Yschränkung, entschprèchend dè Forderung vo dè Vokeersminischterkonfèrènz lediglich uuslaufendi Unterscheidungszeichè widder zuè z lõ. Diè Vorschrift, wo sich uff sèll bezièt, isch am 25. Oktobèr 2012 im Bundesgsetzblatt vokündet worrè un isch am 1. Novembèr 2012 in Chraft drèttè.
Baddè-Württèbärg
D Gmeind Büsingè (Kennzeichè BÜS, ghört zum Landchrais Konschtanz mit èm Kennzeichè KN) hèt als dütschi Exklavè i dè Schwiz sit èm 1. Januar 1968 è eignes Unterscheidungszeichè für s Erlychtèrè vo dè Gränzkontrollè. Vogää wörrèd nu d Buèchschtabbè-Kombinationè BÜS-A (vozollti Faarzüüg) un BÜS-Z (innerhalb vo zwei Johr z vozollè).
Reitnau
Reitnou (amtlich Reitnau) isch e Gmeind im Bezirk Zofige vom Kanton Aargau.
Gschicht
S Dorf isch als Reitinowa in ere Kwelle vo ane 1045 s erschte Mol erwäänt. Es isch en -Au-Name, wil s Dorf i der Nöchi vo der füechten Ebeni lyt.
D Chile vo der refermierte Pfarrei Attewiu-Wilibärg-Reitnou stoot uf ere Gländterrasse z Reitnou. Anne 1993 het mä archäologischi Räschten im Chileboden undersuecht, wo zeige, ass d Chile vo Reitnou scho im sibete Joorhundert als Eigechile vom ene Adelsgschlächt törft gründet worde sy; der hüttig Bou isch usem 16. Joorhundert und der Chiledurm vo 1900. D Chile het mit em Dorf de Grafe vo Länzbrg ghört, wo d Ortschaft öppe 1045 em Chlooschter Schänis gschänkt händ. Im Middelalter isch s Dekanat Reitnou es grosses Gebiet vom Bischtum Konstanz gsi; s Land bis uf Aarau abe het derzue ghört. 1528 het Bärn au do d Refermazion duregsetzt.
Plescop
Verwaltig
vu Plescop isch. Plescop ghert zum Kommunalverband.
Code Insee
Z Frankriich wird jedere Person bi ihrer Geburt e 15-stelligi Nummere zuegwiise, wo Sozialversicherigsnummere heisst und dur d Erfassigsnummere vom nationale Identifikations-Verzeichnis vo de Persone (NIR) bestimmt isch.
Pleucadeuc
Verwaltig
vu Pleucadeuc isch. Pleucadeuc ghert zum Kommunalverband.
Ukraine
Religion
S Judetum het sy Zäntre bis zum Zweete Wältchrieg vor allem in dr Bukowina und im Landesinnere gha, aso i däne Landesdail, wu friener zum Kenigrych Pole-Litaue gherd gha hän. Es isch aber in wie in ganz Zäntraloschteuropa zum greschte Dail im Holocaust vu dr Nazionalsozialischte uusglescht wore.
Grünten
Dr Grinte isch a 1738 Mettr hoha Bergrucke zwische Sonthofe und Weartach im Landchrais Obrallgai. Dr Grinte wird au als Wächtar vum Allgai bezeichnet. Vom Alpevorland aus ka ma'n scho vo weitam erkenne, was an seinar ebbas vorglagrete Position und der Dreiecksform liegt, wo aus der Richtung leicht wiedrerkennbar isch, und natirlich au am Sendar, wo auf'm Grinte isch.
Burgen von Bellinzona
S Castelgrande
Us dr prehistorische und römische Zit git s nume no archeologischi Spure. Bis ins spoote 13. Joorhundert het s nume uf däm Hügel Befestigungsaalaage gha. In dere Zit het mä vo dr Burg vo Bellinzona greedet, spööter het si Castello vecchio (alti Burg) ghäisse, vo 1506 aa Castello d’Uri (Schloss Uri), ab 1818 au Castello San Michele. D Geböid wo hüt no existiere, stamme us dr Zit zwüsche 1250 und 1500 und zum Däil us em 19. Joorhundert. Vo 1982 bis 2000 isch s ganze Bauwärk restauriert worde uf em ganze Hügel.
S Castello di Montebello
S Castello di Montebello isch im spoote 13. Joorhundert entstande. Au die Burg het meereri anderi Nääme gha, so im 14. und 15. Joorhundert Castello piccolo (chliini Burg), Castello nuovo (nöiji Burg), Castello di mezzo (middleri Burg), vo 1506 aa Castello di Svitto (Schloss Schwyz) und sit 1818 au Castello San Martino. Zum erste Mol isch d Burg 1313 erwäänt worde. Si lit uf eme Hüügel, wo nit bsundrigs gschützt isch, und dorum het mä no zuesätzlig diefi Grääbe usgrabt. Dr Grundriss isch e schiefi Raute. Hüt befindet sich im Hauptdurm s stedtische Museum (Museo Civico), wo hauptsächlig archeologischi Fünde us Bellinzona und dr Umgääbig zäigt.
Regeneration (Schweiz)
Dr Schwizer Regenerationszit entspricht z Dütschland dr Vormerz.
Staffelbach AG
Geografy
S Dorf lyt im Suuretaal. Es isch näben ere grosse Moräne vom Rüüssgletscher, wo dä i dr letschte Yschzyt ufghüüft het. Dä Moränehügel isch 500 Meter breit und fasch 50 Meter höch. D Suure louft dur ne schmali Lücke i dr Moräne, und a dere Stell lyt di alti Müli vo Staffubach. Im Taalbode hets am Stolterain e grossi Chiisgrueb, wo ane 1962 ufftoo worden isch, vo dr Firma Fischer Chiis und Beton. I dere het me ane 2015 en riisige Findling gfunde, wo 124 Donne schwär isch. Dr Gletscher het dä öpe vor 26000 Joor us de Alpe do abe brocht. Dr Kanton Aargau het en 2016 vom Poly z Züri lo undersueche, und wil d Expärtyse seit, dr Steiblock sig wüsseschaftlech seer wärtvoll, het er ne us dr Gruebe inere spektakuläre Akzioon am 13. Oktober 2016 lo usehole und bim Dorf als geoloogischs Monumänt lo histelle.
Ufem Böhl sind Steibrüüch, wo me früener Sandstei abbout het. Das Boumaterial vo Staffubach isch wytume bruucht worde. Dr Verein Sandstäimuseum Staffubach wott d Gschicht vo dere Technik dokumäntiere und defür im ene alte Taglöönerhuus, wo als Boudänkmol sell erhalte wärde, es Technikmuseum yrichte und derzue ane en Wanderwääg zu de Sandsteihöölene zwägmache.
Stanzach
Stõnza (amtlich Stanzach) ischt a Gmoand im Bezirk Raete im Tirol, Eeschtraich.
Geografi
Stõnza likt an dr Mindung vom Nòmblòòser Dal in s Lechdal. D Nochbergmoanda sin Elmen, Forchach, Imst, Namlos, Pfafflar, Reutte, Vorderhornbach und Weißenbach am Lech.
Gschicht
Stõnza ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1294.
Aiwohner
Quella: Statistik Austria: Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden. STATcube
Messianismus
Hüte verstoot mä under em Begriff vom Messianismus jeedi religiöösi Häilserwartig, aber vilmol au nid religiöösi politisch-soziali, wo s Ändi vo dr Gschicht und s Choo vom ene Retter und Erlöser erwartet. Gschichtsfilosofie wo brimär wältlig brägt si, wärde mit religiööse Vorstellige verchnüpft. Us däm entstoot denn d Dransformazioon vom Glaube an e persöönlige Messias zur Idee vom ene Ändi vo dr Gschicht, wo politisch-soziali Hoffnige erfüllt wärde.
Montes Alpes
D' Montes Alpes sin e Gebirgszug in dr nördliche Hälfti vu dr Mondvordersite un uf die europäische Alpe daift.
Etruskische Sprache
Etruskisch isch e Sprooch, wo i de Antiki vo de Etrusker z Italie gredt woren isch. D Sprooch isch im 1.Jh.n. Chr. vom Latiin verdrängt wore und uusgstorbe.
Kirchberg BE
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,5 % gläge. Z Chiupberg gits viu Iifchoufsmüglechkeite, Banke, Bus-Hautsteue, Schuele u no viu meh.
Landtagswahl in Baden-Württemberg 1960
Ergebnis
Lueg doderzue au:
Israel ben Elieser
Biografii
Zu sine Läbzite het s kuum Brobleem wüsche de Chassidim und de Talmudiste gee und dr Bescht het si Beweegig as Däil vo dr jüüdische Orthodoxii gsee. Dr Bescht het Stellig für d Talmudiste und gege d Frankiste bezooge, wo im Jakob Frank dr Messias gsee häi, aber er het d Mensche, wo an dr Frank glaubt häi, nie verdüüflet. Noch ere Massekonwersioon vo Frankiste häig dr Baal Schem Tow gsäit, ass solang e Gliid no mit em Körper verbunde sig, mä no chönn Hoffnig haa, zum s z rette; aber wenn s emol amputiert sig, gäb s kä Hoffnig me.
Arthur Honegger
Lääbe
Scho ase Chind het er Musikunterricht iberchuu un Gyyge glehrt. Vu 1909 bis 1910 het er am Zürcher Konservatorium Violine un Musiktheori biim Willem de Boer un em Lothar Kempter studiert. Ab 1911 isch er wider uf Le Havre zruckgange un het am Pariser Konservatorium wyterstudiert. In dr Kontrapunktklasse vum André Gedalge het er dr Darius Milhaud un dr Jacques Ibert chänneglehrt. Ab 1913 het er z Oaris gläb un het dert ab 1915 het er Komposition bim Charles-Marie Widor un Dirigiere bim Vincent d’Indy studiert. Anne 1918 het er sy Studium abgschlosse un sy erscht aigeständig Wärch kompeniert, s Ballett Le Dit des Jeux du monde. Dr Uruffierig dodervu het im nämlige Johr e Skandal uusglest un het dr Kompenischt beriemt gmacht.
Tannheim (Tirol)
Aiwohner
Quella: Statistik Austria: Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden. STATcube
Sozialdemokratische Partei der Schweiz
Si isch Mitgliid va der Sozialistischen Internationale und assoziierts Mitgliid va der Sozialdemokratische Partei va Europa. Ihre Präsident isch sit em Merz 2008 dr Christian Levrat.
Nationalroot
I der Wahl vom Jahr 2019 het d'SP 39 Sitz im Nazionalroot überchoo. Si isch di zwäitgröschti Partei im Nationalroot, nach der SVP, wo 53 Sitz het.
Johann Bernoulli
Dr Johann Bernoulli (am 6. August (27. Juli a. St.) 1667 z Basel uf d Wält cho; gschdorbe am 1. Januar 1748 z Basel) isch ä Schwiizer Mathematiker gsi, dr jünger Brueder vom Jakob Bernoulli und dr Vater vom Daniel Bernoulli.
Pleuven
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Pleuven ghert zem Bretonisch.
Ploemeur
Gschicht
Ploemeur isch zum erschte Mol gnännt wore im 12. Jh. as Ploeumur (12. Jh.: Pluemur, 1287: Ploemer, 1327: Plemur, 1370: Pleumour, 1428: Ploesmeur et Ploesmene).
Arnold Böcklin
Wärk
Im Kunschthuus z Züri het er en eigne Saal, wo sini Bilder uusgstellt sin.
Vacallo
Gschicht
Am 25. Novämber 2007 hän d Stimmburger vu Vacallo e Zämmeschluss mit dr Gmaine Chiasso un Morbio Inferiore abglähnt.
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Vacallo ghert zum Comasco-Lecchese.
Messianische Bewegungen
Messianischi Beweegige im Juudedum
Messianischi Beweegige hets immer wider im Juudedum, im Christedum und im Islam gee. Bsundrigs bi de Juude, wo d Gschicht von ene sit Joorduusige vo nazionaale Katastroofe und Verfolgige brägt isch, häi sich d Lüt immer wider lo verfüere zum an e noochi Erlöösig z glaube. Das het zur Zit vom Röömische Riich zu Ufständ gfüert, wo d Antwort vo de Röömer druf Versklaavig und Verdriibig us Eretz Israel gsi isch. In dr Diaspora het sich vor allem in Zite vo antijüüdische Progroom dr Messianismus verbräitet. Bsundrigs bekannt worde si dr Schabbtai Zvi im 17. und dr Jakob Joseph Frank im 18. Joorhundert, wo as Messias ufdräte und vereert worde si.
Michael von Jung
A baar Beispiil zo de Grabliadr
Allein anstatt nach Haus zu gehen, ging er zum andern Wirte, wohin, was öfter schon geschehn, der Kirschengeist ihn führte, und fiel gleich mit der Tür ins Haus. Erschrocken sprang der Wirt heraus, zu sehen, was es gebe.
Dr Michael von Jung isch abr au a Freind vom technischa Fortschridd gwäa ond hôt’s et versaimt, seine Pfarrkendr dô dribr ufzoklära. So hoißt’s
Zom Schluss sei nô druf nôgwiisa, dass en sellra Sammlong au a Grabliad „Auf den Tod Seiner Majestät Friedrichs, des ersten Königs von Württemberg“ enthalda ischt, ond s ischt kaum vorstellbar, dass bei dera Beerdigong dr Michael von Jung am Grab mit seira Gitarr gschdanda isch ond gsonga hôt.
Guntmadingen
Religion
77,1 % vo de Ywoner sind evangelisch-reformiert, 10,1 % sind römisch-katholisch gsi (Stand 2000).
Dunkle Jahrhunderte (Antike)
S antike Anatolie
In dere Zit isch s Groossriich vo de Hethiter zämmebroche, ooni dass mer die genaue Ursache wurde kenne. Mä wäiss ass die hethitische Herscher Brobleem ghaa häi, sich duurezsetze, ass es e Zit mit Chrieg und Hungersnööt gsi isch und ass s wichdige Handelszentrum Ugarit in Syrie erooberet worde isch, woorschinlig vo de sogenannte Seevölker. Au Züpere isch aagriffe worde und d Philister häi sich in Palestina niidergloo.
Lüscherz
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,7 %, CVP 0,5 %, EVP 1,0 %, FDP 5,3 %. GLP 9,2 %, GP 6,3 %, SP 11,7 %, SVP 46,3 %, Suschtigi 4,0 %.
Überschallknall
Au wemm mä dr Knall nöime nume äimol ghöört, häisst das nid, ass es nume en äinzige Knall gee het, wo d Schallmuure durbroche worde isch. Die underi Mantellinie vom Chäigel bestimmt dr Zitpunkt, wenn dr Knall bim Beobachder aachunnt und dä en cha ghöre, no vor em Lärm z. B. vo de Motör. Dr Chäigel bewegt sich immer witer, und dorum ghöört au e Beobachder witer äwägg e Knall. Mä ghöört dr Überschallknall vom e Flugzüüg erst wenn er scho über äim äwägggflooge isch und denn no mit ere Verzöögerig, wo vo dr Flughöächi abhöngt, also öbbe e Sekunde für alle 340 Meter Hööchi. Dr Schall und au dr Überschallknall vom ene Objekt, wo sich mit Überschallgschwindigkäit bewegt, wir also „noochegschleppt“.
Ploërdut
Verwaltig
vu Ploërdut isch. Ploërdut ghert zum Kommunalverband.
Brebotte
Verwàltung
vun Brebotte ìsch. Brebotte ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Brebotte ghert zem Franc-Comtois.
Heinrich Lübke
Bolitischi Laufbahn
D Lübke isch seli bekannt gsii fir rhetorischi Missgriff, wu au vu dr Kabarettszene ufgriffe wore sin. E Dail Zitat vun em, wu bis hite kursiere, sin aber nit belait un sin ender modärni Sage. Zum Byschpel soll er bi me Staatsbsuech 1962 z Liberia e Red mit em Satz „Sehr geehrte Damen und Herren, liebe Neger“ aagfange haa, doderfir git s aber kai Beleg. Au dr Satz „Equal goes it loose“ het si as Erfindig vu dr Spiegel-Redaktion uusegstellt. Belait isch, ass dr Lübke z Tananarive, dr Hauptstadt vu Madagaskar, dr Bresidänt Philibert Tsiranana un sy Frau Justine mit dr Wort „Sehr geehrter Herr Präsident, sehr geehrte Frau Tananarive“ grießt ghaa het.
Wagner-Bürckel-Aktion
Mahnstätte
Z Freiburg im Breisgau mahnt e Wägwyser am Blatz vu dr Alte Synagog an d Deportation un d Ermordig vu dr jidische Yywohner vu dr Stadt dur d Nationalsozialisten. Derzue mahne Dafele an dr Neie Synagog, am Blatz vu dr Alte Synagog, am Annablatz un an dr Hebelschuel, e Mahnmol uf dr Wiwili-Brugg, e Mahnmol uf em Stielinger Chilchblatz un verschideni Stolperstai an di deportierte Fryburger Jude.
Vils (Stadt)
Aiwohner
Quella: Statistik Austria: Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden. STATcube
Vo dr 1567 Aiwohner sin im Johr 2001 223 Ausländer gweacha.
Oeschgen
Öschge (amtlich Oeschgen) isch e Gmeind im Bezirk Loufeburg vom Kanton Aargau.
Geografy
S Dorf lyt im Fricktaal am Fluss Sissle und grad unden a Frick. Gäge Nordoschte goot dr Gmeindbann bis ufe Chaischterbärg. A däm schöne Hang hets e grosse Rääbbärg, wo scho im 19. Joorhundert begchannt gsi isch.
Landtagswahl in Baden-Württemberg 1964
D Landdagswahl z Bade-Wirttebärg 1964 isch am 26. April gsii. D CDU het großi Zuegwinn ghaa un het um zwee Sitz s absolut Meh verbasst. D GDP het nit an d Erfolg vu ire Vorgängerbartei GB/BHE chenne aachnipfe un het dr Wideryyzug in Landdag dytli verfählt. Dr Minischterbresidänt Kurt Georg Kiesinger het druf e Koalition us CDU un FDP/DVP bildet. Ellainigi Oppositionsbartei isch d SPD blibe.
Weblink
wahlen-in-deutschland statistik.baden-wuerttemberg
Physik
Quantenphysik
En da Quantenphysik beschäftigt ma sich vor allam mit kleine Distanza ond kleine Energia, weil grad do dia quantenmechanischen Effekte bsondrs vill ausmachad. Historisch isch dia Quantenphysik entstanda aus am Vrsuch, Atome (Bohr-Modell) ond Strahlung (Plancksches Strahlungsgesetz) mit klassische Methoda zom beschreiba, bzw. als ma noch probiert hot, dia Widrsprich, dia sich ergeah hond zom beheba. Charakteristisch isch a Quantelung (em Sinne von Diskretisierung) gewisser beobachtbarer Greßa, wie vor allam Energie (Spektrallinien en Atome ond Kerne), woher au der Nama konnt. Wichtig isch no, dass dia Quantenmechanik a statistische Theorie isch, was hoißt, dass ma prinzipiell koine Aussaga treffa ka, die behauptad "so ischs", sondern emmr bloß "wahrscheinlich weads so rauskomma". Als Beispiel do drfier ka ma sich den Aufenthalt von amma Teilchen agugga. Do kommt noch raus, dass ma vor ara Messung id ageba ka, wo a Teilchen isch, sondern emmr nur fier jedan Ort, wos sei kennt, saga, mit welchra Wahrscheinlichkeit des do isch.
Manche Teil vo de Physik vermische sich mit andere Wisseschafte:
Vorderhornbach
Gschicht
Hoarnbòch ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1218.
Pleyben
Verwaltig
vu Pleyben isch. Pleyben ghert zum Kommunalverband.
Vergeletto
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Heinrich I. von Baden-Hachberg
Heinrich het d Agnes vu Urach ghyrote, e Dochter vum Grof Egino IV vu Urach. Ab 1231 isch si d Regänti fir ihri Sihn gsi. Us ihre Eh sin die Chinder fiirigange:
Emil Abegg
Der Emil Abegg (* 11. Jäner 1885 z Chüsnacht; † 12. Februaar 1962 z Züri) isch en Schwyzer Gërmanischt und Indoloog gsy.
Seidenhof (Basel)
Dr Siidehoof isch e barocks Geböid am Bluemerain 34 in dr Groossbaasler Altstadt. S Huus und d Statue vom Köönig Rudolf vo Habsburg si dänggmolgschützt und stöön uf dr Liste vo de Kulturgüeter, wo nazionali Bedütig häi.
Lütschental
Religion
89,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Gmeindspresidänt vo Litschitaal isch dr Werner Brawand (Stang 2013).
Hallau
Politik
Bi de Nationalròòtswaale 2011 häts folgends Èrgebnis gee: CVP 3,8 %, FDP 7,3 %, SP 29,8 %, SVP 50,6 %, Suschtigi 8,4 %.
Rührberg (Grenzach-Wyhlen)
Sendeturm uff em Rührberg
Uff etwa 518 Meter, also uff de Spitze vom Rührberg und bereits uf Rhyfälder Gebiet, isch de Sendeturm Rührberg, e 40 Meter hochi, privati Sendealag vo Radio Seefunk. Vo de Spitze vom Sendeturm us wird uff de UKW-Frequenz 103,1 Radio Seefunk mit 5 kW in vier Richtige abgstrahlt. Wie alli Sendetürm vo Radio Seefunk isch au der Sender nur regional empfangbar. Er versorgt d Regione Rhyfælde, Grenzach-Wyhle und alternativ au Lörrach.
Grenzübergang
An èm Gränzübbergang, au Gränzübbertrittsschtell odder Gränzübbergangsschtell (GÜST bzw. GÜSt; DDR-Bezeichnig), ka d Gränz zwûschè zwei Staatè legal übberquert wörrè. Dõby isch dè Begriff Staat in èm witerè Sinn z voschtòò, well au Demarkationslinniè zuè autonomè Gebièt de facto als Gränz wûrkè könned, z. B. zwûschè dè Republik Zûperè un Nordzûperè. Bim Übbertritt könned, abhängig vom Y- bzw. Uusreiseschtaat, diversi Formalitätè volangt wörrè.
Hemishofen
Religion
71,1 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 15,6 % sind römisch-katholisch (Stand 2000).
Pleyber-Christ
Verwaltig
vu Pleyber-Christ isch. Pleyber-Christ ghert zum Kommunalverband.
Orges
Lueg au:
Tour de Romandie 2011
Di '''65. Tour de Romandie''' isch e Etapperänne in dr Romandy gsii. S Radränne het vum 26. April bis zum 1. Mai 2011 stattgfunde un isch Dail vu dr UCI World Tour 2011 gsii. Gsamtsiiger isch dr Auschtralier Cadel Evans wore.
Kloster Allerheiligen (Schaffhausen)
Gschicht
Am 22. Novämber 1049 het dr Babst Leo IX. dr Baublatz zwüsche dr Stadt und em Rhii gweiht. 1064 isch dr Bau vom Chloster Ita und Eberhard vo Nelleburg under dr Läitig vom Baumäister und Hofkaplan Luitpald fertig worde. S Vorbild für die ersti Abtei si d Sakralbaute us em cluniazensische Burgund gsi.
Im Februar vom Joor 1120 het dr Konrad vo Zähringe, dr Brueder vom Herzog Berthold III., s Chloster überfalle und d Umgääbig verwüestet, und das nochdäm sich dr Abt Adalbert und d Iiwooner vom Ort iim ergee häi.
Um 1122 isch s Chloster dur e Schänkig vom Ritter Arnold vo Hiltewiiler und sinerr Frau Junzila, wo käni Chinder gha häi, zu Bsitz in Ooberschwoobe choo. Es het dört e Zälle gründet und spööter s Chloster Langnau. Aber das het eso schlächt gwirtschafdet, ass es im Joor 1389 in d Händ vo de Pauliner gfalle isch.
Vernate TI
Geografi
Vernate lyt im untere Malcantone uf eme Boode am eschtlige Hang vum Monte Santa Maria. Nochbergmaine sin Agno, Bioggio, Curio un Neggio.
Wängle
Gschicht
Wängla ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1278.
Heinrich II. von Baden-Hachberg
Läbe
Dr Heinrich isch dr eltscht Suhn vum Markgrof Heinrich I. vu Bade-Hachberg un dr Agnes vu Habsburg. Anne 1231 isch er unter dr Vormundschaft vu syyre Mueter dr Noofolger vu syym Vater wore un het as erschte dr Titel „Markgrof vu Hachberg“ aagnuu. Är het mit geischtlige Herrschafte un dr Grofe vu Fryybeg Ussenandersetzige gha wäg dr verschachtlete Rächt- un Bsitzverhältnis. Ab het er bim Stryt um d Bsitzige vu dr Staufer un um s Ryychsguet mitgmacht go syyni Territorialherrschaft z feschtige. Är het langi Zyt dr Grof Rudolf vu Habsburg geg d Bischef vu Basel un Stroßburi unterstitzt un isch anne 1273 au eini vu dr Stypere vu däm syym Chenigtum gsi. Är het em unter anderem ghulfe gege d Markgrofe vu Bade un im Chrieg gege Behme in dr Schlacht bi Dürnkrut. Är isch Genner vu dr Chleschter Dännebach un Adelhuuse gsi. Anne 1289 het dr Heinrich abdankt un isch Dytsch-Ordensritter wore.
Feminismus
Gschicht
En äihäitlige Feminismus, wo uf dr ganze Wält die gliiche Ziil wurd verfolge, gältet hützudags nit als ersträäbenswärt, wil Fraue us underschiidlige Kulture und gsellschaftlige Verheltniss stamme und die sii stercher chönne brääge as s Gschlächt.
Orge
Lueg au:
Lebenserwartung
Mer gset do, dass die meiste Länder met ere hoche Läbenserwartig em eurasische Bereich legid. Dorus chamer schlüsse, das döt de medizinisch Standart am höchscht esch.
Ueken
Geografy
S Dorf lyt im Fricktaal, im Taal vom Staffeleggbach. D Nochbergmeinde sind Frick, Hornusse, Zäie, Herznach und Gipf-Oberfrick.
Plobannalec-Lesconil
Plobannalec-Lesconil (bretonisch Pornaleg) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Verwaltig
vu Plobannalec-Lesconil isch. Plobannalec-Lesconil ghert zum Kommunalverband.
More than Honey
De Film isch i de Schwiz zum erfolgriichschte Schwizer Kinofilm vom Joor 2012 und zum erfolgriichschte Schwizer Dokumentarfilm vo allne Zite worde. Die internazionali Kooprodukzion hät näbed em Schwizer Filmpriis au z Dütschland und z Öschtrych di jewils högschti nazionali Uuszaichnig für Dokumentarfilm gwunne.
Wutachschlucht
Volauf
Zèrscht wörd d Schlucht vo dè bewaldetè Hochflächè vo dè Schwarzwald-Oschtabdachig begränzt. Aaschlièßend wörd diè nördlichi Dalflankè durch diè historischi Bertholdsbaar mit èm Zentrum Löffingè un èm Ort Rötèbach bildet. Südlich gegèübber lyt è ähnlichi Hochflächi mit Bõõdorf als Zèntrum un dè Gmeind Wuètè. Weschtlich vo Ewedingè, èm Hauptort vo dè Gmeind Wuètè, z Achdorf, wo de Lauf vo dè Wuètè bim sognanntè Wuètèknüè è èngi Biègig vo öppè 100 Grad nõch rächts uffwyst, èndet diè obberi Wuètèschlucht. Diräkt unterhalb vom Wuètèknüè fangt diè unteri Wuètèschlucht aa, diè mò Wuètèflühè nènnt.
Schwarzer Stein (Randen)
Uff èm Hochè Randè, unwit vom Übbergang vom Schwizer Jura zu dè Baar, lyt dè nördlichschte Gränzpunkt vo dè Schwiz, wo Schwarzè Schtai odder Gatterschtai resp. im Randemer Dialèkt Schwarzè Schtaa heissè duèt. Dè Schwarze Schtai befindet sich uff dè dirèkte Vobindigslinniè zwûschèm badischè Randè Dorf un èm schaffhuusischè Bargè.
Sufismus
Sufismus, au Sufidum oder Sufik, isch e Sammelbezäichnig für Strömige im Islam, wo asketischi Tendänze und e spirituelli Orientierig häi, was vilmol mit em Wort Müstik bezäichnet wird. Eme Aahänger vom Sufismus säit mä Sufi, Sufist oder au Derwisch. Iiri braktische und theoretische Leere chömme vom ene „innere Sinn“ vom Koran und bsundrigs stütze si sich uf Värs, wo sich uf en indiwiduelli Beziejig oder Ummiddelbarkäit zu Gott bezien, und uf Dradizione (, Pl. ) und Vita vom Mohammed, wo in däm Sinn as Vorbild dütet wärde.