cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koroni
Korone
Im 9. Joorhundert hend d Biwonner vo de Stadt Korone, wo nördlich vo Asine bim hüttige Petalidi glegen isch, wege de Piraate eri Stadt verloo und sind uf Asine öberegsidlet, wo sitt denn Korone haisst. D Stadt isch noi bifestigt wore.
Im 1206 isch Korone zäme mit Methone zo Venedig choo. Di beede Städt, wo uf venezianisch Coron und Modon ghaisse hend, sind mengisch as "Hoptauge vo de Republik" (oculi capitales Comunis) gnennt wore. Ane 1500 isch Coron zom Osmaanische Riich choo. Ane 1687 hett de Francesco Morosini Coron bilageret und iignoo. D Venezianer hend denn d Stadt noi bifestigt. 1715 isch si wider törggisch wore und 1828 zom noigründete Griecheland choo.
Beyoncé Knowles
Beyoncé Giselle Knowles (IPA: [bi.jɔn.ˈseɪ]) (* 4. September 1981 z Houston, Texas) esch e US-amerikanischi R&B ond Soul-Sängerin, Schouspelerin ond Model. Bes im Johr 2005 esch si Metgled vom R&B-Trio Destiny's Child gse. Setem 4. Aprel 2008 esch si metem US-Rapper Jay-Z verhürotet. Ehre grosse Dorchbroch as Solokönstlerin het Beyoncé metem Lied "03 Bonnie & Clyde" gschafft.
Vorherigs Läbe ond Karrierestart
D Knowles esch im Johr 1981 as erstgeboreni vom Mathew Knowles ond de Tina Beyince z Houston, Texas uf d Wält cho. Sie esch di öuter Schwöschter vo de Solange Knowles, e Songwriterin, Schouspelerin ond Sängerin. Knowles het verschedeni Schuele bsuecht, wo sie dete scho ehres Talänt het chönne onder Bewiis stelle. Si het Gsangs- ond Tanzonterrecht gnoh ond am örtleche Chelechor metgsonge.
Destiny's Child
In lokale Events sin Destiny's Child zäme ufträtte ond noch vier Johre esch s Quartett im Johr 1997 zu Columbia Records gwächslet. Im folgende Johr hend sie ehres Debut-Aubom Destiny's Child usebrocht, bi dem ehre ersti Hit "No No No" enthalte esch. Witeri Chart-Erfolg hend met de Tetle "Bills Bills Bills" ond "Say My Name" gha. Vom zwöite Aubom The Writing's on the Wall send meh as sebe millione Verchöif bestätigt worde.
Am Höheponkt vo de Karriere hend sech zwöi Metgleder vo de Band glöst. Dor das hend Destiny's Child di zwöi nöi Metgleder d Michelle Williams ond d Farrah Franklin ufgnoh. D Farrah Franklin het d Groppe jedoch nor noch sächs Mönet us interne Problem verloh ond somet esch usem Quartett es R&B-Trio entstande.
S Trio het de Tetu "Independent Women Part I" ufgnoh wo de Soundtrack zum Kinofilm Charlie's Angels gse esch. Im Mei 2001 esch ehres drette Studioaubom erschene wo Platz 1 in USA, Grossbritanie, Düütschland, Öschtriich, Belgie, Niderland ond onderanderem au i de Schwiiz erreicht het. Noch de Wälttournee hend sech d Wäg vo de Bandmetgleder im Johr 2002 vorerscht wäg de Solokarrierene trennt.
Zwöi Johr spöter, 2004, hend sech d Rowland, d Knowles ond d Williams ernöit troffe om ehres vierte Studioaubom Destiny Fulfilled ufznäh. S Aubom het sech öber 6 Millione mou verchouft ond met de Tetle "Lose My Breath", "Soldier", "Girl" ond "Cater 2 U" send ehne witeri Top 10-Hits glonge. Im Aprel 2005 hends ehri Wäuttournee Destiny Fulfilled ... And Lovin' It gstarte, wobi sie bi ehrem Barcelona, Spanie -Bsuech verköndet hend, dass sie sech ändgöutig trennid.
Solo-Karriere
Im 2002 esch sie met ehrere Rolle als „Foxxy Cleopatra“ im Film Austin Powers: Goldständer gross usecho ond het de groovig Tetusong "Work It Out" dezue bigstürt. Nochdem Williams ond Rowland bereits ehri Solo-Bemüehige gmacht hend, het Knwoles ehres Debut-Soloalbom Dangerously in Love im Juni 2003 veröffentlecht. Vier Veröffentlichige vo ehrem Aubom hend Top 10 vo de Charts erklomme, onder anderem "Crazy In Love", es Featuring metem Rapper Jay-Z, ond "Baby Boy", zäme metem Sean Paul, wobi bedi Singles im Sommer ond Herbscht 2003 henderenand Platz 1 vo de Charts beleit hend ond jewils met Platin uszeichnet worde send.
Ehres zwöite Studioaubom B'Day esch am 4. September 2006 wältwit erschene. Es esch eigentlech vörs Johr 2004 plant gse, jedoch het sie s Aubom mösse hendereschiebe wöu sie met de Destiny's Child s letschte Aubom ufgnoh het. D Knowles het metem Rich Harrison, Rodney Jerkins ond em Sean Garrett z New York gschaffet. Enerhalb vo drüü Woche es Aubom komplett gse ond Knowles het alli Songs Co-gschrebe ond Co-produziert. Lead-Single vom Aubom esch "Déjà-Vu" gse, es featuring metem Jay-Z ond het sech ufem Platz 1 vo de UK-Charts gsecheret. Die zwöit internationali Single vo veröffentlecht worde esch, esch "Irreplacable" im Oktober 2006 gse. I de Länder Nöiseeland, Irland, USA ond Auschtralie het sie chönne en Nommer-1-Hit lande. Knowles het ehres Aubom B'Day Re-released ond het e Deluxe Version veröffentlecht. In Präsänz vom ehrem Aubom het Knowles ehri lang The Beyoncé Experience Konzärt-Tour am 10. Aprel 2007 z Japan gstartet ond het am 30. Dezember 2007 ehres letschte Konzärt in Las Vegas gä. Met de Tour het si öber 90 Grossstädt bsuecht.
Im am 5. Dezember 2008 erschenene Kinoföum Cadillac Records het d Knowles d Rolle vo de amerikanische Soul-Sängerin Etta James öbernoh, wobi sie de Ufseg ond Fall vo de James ehrem Musig-Label Chess Records zeigt.
Beyoncé Knowles het ehres drette Abuom I Am... Sasha Fierce am 14. November 2008 i de USA veröffentlecht. Am 7. November 2008 esch d Single "If I Were a Boy" erschene. "If I Were a Boy" esch ide Schwiiz dor reini Downloads ufe Platz 5 cho. Während dem, dass "If I Were a Boy" ide Charts gseh esch, esch s Lied "Single Ladies (Put a Ring on It) ad Spetzi vo de Irische-, Schwedische- ond US-Charts klätteret ond het i Länder wie: Ängland, Törkei ond Kanada au e grosse Erfolg chönne verbueche. Als dretti Single esch s Lied "Diva" plant xeh, wo bereits scho vor Veröffentlechig uf Platz 82 ide USA glandet esch ond de Song "Halo", wo im erschte Quartal 2009 publiziert worde esch. De Song "Ego" esch einzeln en Amerika-Veröffentlechig xeh, wobii d Knowles dezue de Rapper Kanye West als Gastvocal gnoh het. Als sächsti wäutwiti Veröffentlechig esch met "Sweet Dreams" en globale Top-Ten-Hit ufe Markt cho. För ehri vo I Am... Sasha Fierce Platinum Edition z'promote het d Beyoncé Knowles "Broken-Hearted Girl" veröffentlecht. Als achti ond vorussechtlech letschti Single vom Albom I Am... Sasha Fierce het si zäme met de Pop-Sängerin Lady GaGa s Lied "Video Phone" publiziert.
För de Föum Obsessed spöut d Knowles näbem britische Schouspeler Idris Elba ond de amerikanische Schouspelerin Ali Larter. De Kinoflim esch im Aprel 2009 ide USA ond im Sommer 2009 international veröffentlecht worde. De Föum het sech am Eröffnigs-Wochenänd ide USA ufe Platz 1 positioniert ond insgesamt $28.6 Millione ignoh. Im Früehlig 2009 het osserdem ehri drett Wält-Tournee, d I Am... Tour, gstartet, wobii d Knowles vo Amerika, Afrika, Europa, Asie bes zu Australie usgwählti Städt bsuecht.
För die MTV Video Music Awards-Verastaltig, wo am 13. September 2009 stattgfonde het, esch d Beyoncé in ganze nüün Kategorie nominiert xeh. Sie het d Verastaltig als grossi Abrühmerin döffe verloh met insgesamt drüü Priise, dronder de Priis för ehres "Single Ladies"-Video als Video des Jahres. För d Grammy-Awards 2010, de bedütensti Musigpriis, esch d Beyoncé zäh Mou nominiert. Somet het d Beyoncé bereits im Vorfäld als grossi Favoritin för de wechtigst Musigpriis vo de Wäut gältet. Insgesamt het sie 6 Grammy-Awards chönne verzeichne, was zuvor no kei wiiblechi Könstlerin vorher gschafft het.
Nöij Projekt
S Management vo de Beyoncé verhandelt inzwösche meteme Bitrett bi de US-Serie Desperate Housewives. Im Juli 2009 esch bekannt gä worde, dass d Knowles Interässi anere Nöijuflag vom 1992 produzierte Föum Sister Act hätti, d Beyoncé Knowles wörd gärn d Rolle als Nonne vo de früehner gspellte Whoopi Goldberg öbernäh. D Knowles het es Agebot vom Hotel Caesars Palace, dass sie en Dauershow dorchführt ond ganzi $750'000, omgrächnet 510'000 Euro pro gmachte Uftrett öberchonnd. Luut de Knowles sett esch plant sie d Veröffentlichig för ehres nöchste Aubom bereits im Joor 2010. Das hett sie bim letschte Konzärt in Ängland vo ehrere erfolgriiche I Am... Tour verluutet.
Singles
1 teilwiis met "Single Ladies" as B-Side.
3 teilwiis met "Ego" as B-Side.
4 teilwiss met "Video Phone" (feat. Lady GaGa) as B-Side.
Filmografie
¹ werd no abklärt
Thomas Platter der Ältere
Dr Platter isch dr Sohn vo arme Eltere gsi. Er het as Hirtebueb gschafft und hätt sötte Brieschder wärde. Er isch as fahrende Schüeler dur Dütschland gwanderet, bevor er 1526 Huuslehrer z Züri worden isch. Er het dört autodidaktisch Latiinisch, Griechisch und Hebräisch schdudiert und au s Seilerhandwärk glehrt. Denn het er as Seilerchnächt z Basel gschafft, won er d Bekanntschaft vom Humanischt Beatus Rhenanus gmacht het und schliesslig Gymnasiallehrer worden isch.
1529 isch er am Erschde Kappelerchrieg uf dr Site vo de Protestante derbii gsi. Im gliiche Johr isch er Schuelprovisor z Basel worde, Korrektor in dr Druckerei Hervagius, Brofässer für Hebräisch an der Universität und schliesslig für Griechisch am Pädagogium. Ab 1535 isch er as Buechhändler, Buechdruckereibsitzer und Verleger dätig gsi, vo 1541 bis 1578 het er d Basler Latiinschuel gleitet. Näbebii het er ab 1549 ä Landguet vor dr Schdadt bedriibe und het in de letschde Läbesjohr än Ehresold vo de Schdadtväter übercho. Er isch im Chrüzgang vom Basler Münschder begrabe worde.
Er isch wäge siiner Autobiografii, wo groosse kulturhischdorische Wärt het, wit über d Schdadt us bekannt worde.
Dr Thomas Platter isch der Vater vom bekannten Arzt Felix Platter gsi. Mit sinere zwäite Frau het er en andere Bueb gha, wo au Thomas ghäisse und en Autobiografii gschriibe het.
Kärnten
Kärnte isch es Bundesland im Süde vo Öschterriich. Im Norde sind d Alpe, im Süde gränzt s an Slowenie und Italie. Es umfasst es Gebiet vo 9'538 Quadratkilometer und het 560'300 Iiwohner (Stand: 1. Jänner 2016). D Hauptschtadt isch Klagefurt. Es mächtigs Gebirge im Nordoschte sind di Hööche Tauern mit em rund 3800 Meter hööche Grossglockner. Kärnte isch s wichtigschte Durchgangsland zwische Wien und Venedig, het viil Wald und e paar Seeä.
Heimatmuseum Fürstenberger Hof
S Haimetmuseum Firschteberger Hof (dt. Heimatmuseum Fürstenberger Hof) z Underhaamerschbach, eme Stadtdail von Zell am Haarmerschbach im Ortenauchrais, isch e alt Schwarzwaldhuus mit eme Straudach. S isch anne 1660 vun eme Buur us em Firschtedum Firschteberg böue wore. Bis 1971 het im Hof no d Familie Armbruster gwoont un gwirtschaft, im Dorf het mer si d Firschteberger gnännt.
E Bsunderhait vum Firschteberger Hof isch s alemannisch Fänschterband am Sidweschteck mit 112 chlaine Fänschterschybe.
Syter 1998 wird in dr Regle all zwai Johr e umfangrychi Chripfenuusstellig an dr Wynächte im Firschteberger Hof bresäntiert.
Jahr des Hundes
Dr Hung (狗 gŏu) isch eis vode zwöuf Tier im chinesische Kaländer. Hundejohr (戌 xū) si gsi:
Chavannes-sur-Moudon
Chavannes-sur-Moudon (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Broye-Vully im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Chavannes-sur-Moudon lyt am rächte Stade vu dr Broye. D Gmaiflechi umfasst 75,9 % landwirtschaftligi Flechi, 19,6 % Wald un 4,5 % Sidligsflechi.
Gschicht
Chavannes-sur-Moudon isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1453 as Chavanes.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 4,3 % gläge.
Religion
71,6 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 18,8 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,0 %, CVP 2,9 %, FDP 11,6 %, GLP 3,2 %, GP 6,3 %, SP 12,6 %, SVP 48,5 %, Sunschtigi 3 %.
Dr Burgermaischter vu Chavannes-sur-Moudon isch dr Patrick Veyre (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 1,8 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 197 Yywohner 96,4 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 3 % Dytsch un 0,6 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Hochschule Mannheim
D Hochschuel Mannem (dt. Hochschule Mannheim) isch e Fachhochschuel mit Sitz z Mannem. Si isch anne 2006 dur d Fusion vu dr Fachhochschule Mannheim – Hochschule für Technik und Gestaltung un dr Fachhochschule für Sozialwesen entstande.
Gliderig
D Hochschuel isch in nyyn Fakultete glideret: Biotächnology, Eläktrotechnik, Gstaltig, Informatik, Informationstächnik, Maschineböu, Sozialwäse, Verfahres- un Chemytächnik un Wirtschaftsingenieurwäse. Aabote wäre 22 Bachelor-Studiegäng un 10 Master-Studiegäng.
Gschicht
D Fachhochschuel Mannem isch anne 1898 vum Paul Wittsack grindet wore as privati, stedtisch subväntionierti Ingenieurschuel dr Fächer Maschinebäu un Eläktrotächnik. 1939 isch s vu dr Stadt ibernuu un in Städtische Ingenieurschule Mannheim umgnännt wore. Anne 1962 isch si vum Land Bade-Wirttebärg ibernuu un in Staatliche Ingenieurschule Mannheim umgnännt wore. In dr Johr druf sin allmee Fächer aabote wore, unter anderem Chemischi Tächnik, Informatik un Verfahrestächnik. Im Johr 1971 het d Ingenieurschuel dr Hochschuelstatus iberchuu un isch in Fachhochschule für Technik Mannheim umgnännt wore. Anne 1977 isch s Hochhuus as Gebei 10 ufgmacht wore. 1986 het d Hochschuel Mannem im Rame vun eme Bundesmodällversuech as aini vu dr eschte Fachhochschuele dr Studiegang Biotächnology kriegt.
Anne 1995 isch di bis dert stedtisch Fachhochschule für Gestaltung in d Fachhochschule für Technik as Fakultet fir Gstaltig mit dr Inschtitut Interaktivi Medie, Printoriäntierti Medie, Zytbasierti Medie, Fotografy un Designwisseschafte yyglideret wore. Si het ireUrspring im dr 1920 grindete private Wärchchunschtschuel ghaa. 1973 isch si vu dr Stadt Mannem ibernuu wore.
Syter 2005 drait d Hochschuel dr Name Hochschule Mannheim. Anne 2006 isch s zue dr Fusion mit dr Fachhochschule für Sozialwesen Mannheim  chuu.
D Hochschuel isch 2009 as aini vu dr wenige Hochschuele ohni Promotionsrächt in d European University Association (EUA) ufgnuu wore. Des macht e besseri Zämenarbet in europäische Forschigsnetzwärch un in internationale Forschigsverbind megli
Iberlick in Zahle
Stand 2018
Erwin Sellering
Dr Erwin Sellering (* 18. Oktober 1949 z Sprockhövel, Nordrhy-Weschtfale) isch e dytsche Bolitiker (SPD) un syt em 6. Oktober 2008 Minischterbresidänt vu Mecklenburg-Vorpommern. Dodervor isch er syt 2006 Sozialminischter un vu 2000 bis 2006 Justizminischter vum Land gsii.
Am 30. Mai 2017 het dr Sellering sy Ruggdritt vu allne bolitische Ämter us gsundhaitlige Grind aagchindet.
Läbe un Beruef
Dr Sellering chunnt us eme broteschtantisch-konservative Elterehuus; syy Vater isch Presbyter gsii un as langjehrig Mitglid vu dr CDU kommunalbolitisch engagiert.
Noch em Abitur am Gymnasium Waldstraße z Hattingen het dr Sellering e Studium vu dr Rächtswisseschafte an dr Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg, dr Ruhr-Universität Bochum un dr Westfälische Wilhelms-Universität Münster absolviert, wun er 1975 mit em erschte juristische Staatsexame abschlosse het. Noch em Referendariat het er 1978 di zwoot juristisch Staatsbriefig bstande un isch no im nämlige Johr zum Richter uf Prob ernännt wore. Anne 1981 isch er zum Richter am Verwaltigsgricht Gelsenkirchen ernännt wore. Im Johr 1994 isch dr Sellering vorsitzende Richter am Verwaltigsgricht Greifswald wore. Vum Jänner bis Novämber 1996 isch er as wisseschaftlige Mitarbaiter an dr zweet barlementarisch Untersuechigsuusschuss vum Landdag Mecklenburg-Vorpommern abgordnet wore. Im Dezämber 1996 isch er schließli zum Vizebresidänt vum Verwaltigsgricht Greifswald ernännt wore.
Vum 10. Novämber 1998 bis 30. Juni 2000 isch er as Abdailigslaiter in d Staatskanzlei vum Land Mecklenburg-Vorpommern abgordnet wore.
Dr Erwin Sellering het anne 2010 s zwait Mol ghyrote, d Volkswirti Britta Braun. Är het mit ihre ne Chind. Us dr erschte Eh mit dr Antje Heinrich-Sellering sin zwai Chinder fiirigange.
Bartei
Syter anne 1994 isch dr Sellering Mitglid vu dr SPD. Syt 1996 ghert er em SPD-Landesvorstand z Mecklenburg-Vorpommern aa un isch syt 2003 stellvertretende SPD-Landesvorsitzende gsii. Am 14. April 2007 isch er zum Vorsitzende vum Landesverband gwehlt wore. Dodervor isch dr Sellering Vorsitzende vum SPD-Chraisverband Greifswald un dr SPD-Regionalgruppe Vorpommern gsii.
Abgordnete
Syt 2002 isch er Mitglid vum Landdag vu Mecklenburg-Vorpommern. Är isch anne 2002 as diräkt gwehlter Abgordnete vum Wahlchrais Greifswald un 2006 iber d Landeslischt in dr Landdag yyzoge.
Effetligi Ämter
Am 20. Septämber 2000 isch dr Sellering as Justizminischter in d Landesregierig vu Mecklenburg-Vorpommern, wu vum Minischterbresidänt Harald Ringstorff gfiert woren isch, beruefe wore. No dr Landdagswahl 2006 het dr Ringstorff ihm am 7. Novämber 2006 d Laitig vum Minischterium fir Soziales un Gsundhait iberdrait.
Am 6. Oktober 2008 isch dr Sellering in s Amt vum Minischterbresidänt gwehlt wore as Noofolger vum Ringstorff, wu dää zruckdrätten isch. Bi dr Abstimmig im Landdag vu Mecklenburg-Vorpommern het er 40 vu 45 meglige Stimme vu dr Koalitionspartner SPD un CDU iberchuu. Bi dr Landdagswahl 2011 het d SPD dytligi Stimmegwinn verbuecht un isch mit 35,6 Prozänt wider sterkschti Bartei wore. Am 25. Oktober 2011 isch dr Sellering mit 42 von 70 Stimme im Amt bstetigt wore. No dr Landdagswahl 2016 isch er am 1. Novämber 2016 wurde er mit 41 vu 71 Stimme im Amt bstetigt wore.
Plattdytsch
Bi dr Ereffnig vu dr ''7. Norddeutschen Tage'' het dr Sellering gsait:
Seidenstraße
As Siidestrooss bezäichnet mä e Netz vo Krawanestroosse, wo d Hauptrute von em s Middelmeer uf em Landwääg über Middelasie mit Ostasie verbindet. Uf dr Siidestrooss si nit nume Kauflüt, Gleerti und Armeä vo Oste uf Weste choo und umkeert, sondern au Ideä, Religione und ganzi Kulture. D Bezäichnig «Siidestrooss» goot uf e dütsch Geograaf Ferdinand von Richthofen zrugg, wo im 19. Joorhundert gläbt het, au wenn scho d Byzantiner en äanligi Bezäichnig brucht häi.
Bedütig
Uf dr Siidestrooss si nit nume Ware dransbordiert worde wie Gwürz, Siide, Glaas und Borzellan; mit em Handel häi sich au Religione und Kulture verbräitet. So isch dr Buddhismus über d Siidestrooss bis uf China und Japan choo und isch dört die vorherrschendi Religion worde. S Christedum isch über d Siidestrooss bis uf China choo. S Babbiir und s Schwarzbulver si über d Siidestrooss in de arabische Länder bekannt worde und vo dört us spööter uf Öiropa choo.
Handelsgüeter
Für e Weste isch woorschiinlig d Siide s ussergwöönligste Handelsguet gsi, wo über d Siidestrooss ghandlet worde isch. Schliesslig het dä Stoff dr Rute au iire Naame gee. Aber natürlig si e Hufe anderi Waare über die Handelsstroosse usduscht worde. D Karawane wo in Richdig China gange si, häi under anderem Gold, Eedelstäi und vor allem Glaas dransbordiert, und doorum het s Forscher gee, wo gsäit häi, ass mä us dr östlige Perspektive d „Siidestrooss“ genauso guet as „Glaasstrooss“ chönnt bezäichne. In die anderi Richdig si – usser dr Seide – vor allem Belz, Keramik, Borzellaan, Jade, Bronse, Lagg und Iise dransbordiert worde. E Hufe vo dene Güeter si underwägs männgisch mee as äinisch usduscht worde und si eso immer düürer worde.
Näbe dr Siide, wo s beliebtiste chinesische Brodukt gsi isch, si bis in d Nöizit vor allem Gwürz wichdigi Handelswaare us Südostasie gsi. Mä het sä nid nume brucht zum Würze und zum Gschmack gee, sondern au as Medikamänt, Anästhetika, Aphrodisiaka, Barfüm und für „Zauberdränk“.
Mondhäuser
I de indische, chinesische und arabische Astronomii gits e System, wo d Ekliptik i 27 oder 28 Mondhüser (oder au Mondstatione) iitailt. Dodemit betrait de Abstand vo jedem Mondhuus öppe em Weg, wo de Moo i aim Tag am Himel zrugglait.
Wer da System erfunde het, cha niemert mit Gwüsshait säge. D Sinologe wüsset, ases d Chinese gsii sind, wos erfunde hend und d Indologe wüsset, ases d Inder gsii sind und denn gits no die wo bhoptet, as scho d Babylonier da System kennt hebid. Die ältischti Überliferig stammt aber us Indie und isch döt spötestens 1000 v. Chr. völlig usbildet und bikannt gsii. Die chinesisch Überliferig fangt im 2. Jh.n. Chr. a und drum isches plausibler aznee, as d Chinese da System vo de Buddhiste keneglernt hend und denn a die aigni astronomischi Tradition apasst hend. D Buddhiste hend da System jo au uf Persie, in Tibet und in anderi fernöstlichi Länder brocht. No spöter hend d Araber da System öberno und umbaut.
Inder
I de Mythologii vo de Hindu sind die 27 Nakschatra d Töchtere vom Dakscha und de het si ali em Moogott Soma verhürotet. Doch de het nume Auge ghaa für d Rohini und die andere 26 sind schulig iifersüchtig woore und hend sich bi irem Vater bischwert. De het mitem Soma gschumpfe, aber dem isch da s aint Oor ine, s ander use. Do het de Dakscha de Moo verfluecht, aser abmeregle söli. Jetz hend aber die andere Töchtere Mitlaid öbercho und hend de Dakscha um Gnaad bete. Doch de het de Fluech nüme chöne völlig uflöse und heten drum ase abgschwecht, as de Moo nu 14 Tag lang schwinet und den 14 Tag lang wachst.
Chinese
D Chinese nenet die 27 oder 28 Mondhüser nume grad Xiu (宿 xiù), wa aifach Stern haisst. Sie bildet vier Gruppe:
Araber
Arabisch manzil al-qamar ( منزل القمر, Pl.: manāzil al-qamar) haisst "Mondstation" oder "Mondlager". D Araber hend da System no ide vorislamische Zit vode Inder öbernoo und umbaut. Die ältisti arabische Erwähnig findet sich denn im Koran i de Sure Yunus 10:6, wos haisst: "ER isch es, wo d Sune zunere Lüüchti und de Moo zumene Schimmer gmacht het, und wonem Statione (manāzil) bestimmt het, dodemit ir d Art lerne mögid, wiemer d Joor berechne tuet und d Zit bestime."
Well sich de islamisch Mokalender jedes Joor um öppe 10 Täg verschiebt, bütet er för Buure, Seelüt und anderi Brüef, wo vode Joreszite abhängig sind, kai zueverlässigi Grundlaag för iri Arbet. Und so isch s System vode Mondhüser e praktischi Alternative. So tüend d Buure voralem im fruchtbare Halbjoor d Uufgäng und d Untergäng vode Sterne beobachte, wa zunere Tailig vom Joor i 28 Sequenze mit je 13 (und aimol bzw. zwaimol 14) Tag git. Dodebi tüend aber d Buure nöd immer die gliiche Sterne beobachte, wie die, wo ide astronomische Büecher z finde sind. No hüt bruchet d Buure im Jemen und in Saudi Arabie zum Tail da System.
D Seelüt hend denn d Ekliptik i 28 exakt gliichgrossi Abschnitt iitailt (wobi jedes Tierchraiszaiche zwaiendrittel Mondhüser het) und hend demit e nützlichs Navigationsmittel gschaffe. Natürli hends ono anderi Sterne beobachtet.
Albgau (Nordschwarzwald)
Albgau wird s Albdal mit dr Gmeine Waldbronn un Karlsbad im nerdlige Deil vum Schwarzwald gnännt. Do isch dr Name wyt verbreitet, vor allem bi bei Verein, aber au bin ere Stadtbahnstrecki vum Charlsrueher Verchehrsverbund KVV un eme Schwimmbad z Ettlinge. Dr Albgau isch historisch gsäh zimli spot erschlosse wore. Erscht im Hochmittelalter isch s zue erschte aasidlige im langzogene Dalgrund chuu: Herrealb (1148/49), Frauealb (um 1185), Marxzell (1255), Kochmihli (1288). S Albtal isch vu syre Bschaffeheit här ender stejl un äng uf wäg em Sandsteiuntergrund ender uufruchtbar. Des sin Grind fir di spot Erschließig, wel des Dal in friejere Zyt nit guet z erreiche gsi isch.
David McAllister
Dr David James McAllister (anglisch Üssproch:, * 12. Jänner 1971 z Weschtberlin) isch e dytsche Bolitiker (CDU) un vu Juli 2010 bis Februar 2013 Minischterbresidänt vum Land Nidersachse gsii. Dodervor isch er syt 2003 Vorsitzende vu dr CDU-Landdagsfraktion gsii. Vu 2008 bis 2016 isch er au Vorsitzende vu dr Landes-CDU gsii. Sy Vorgänger in däne drei Ämter isch dr Christian Wulff gsii, wu anne 2010 Bundesbresidänt woren isch.
Dr McAllister isch dr erscht dytsch Minischterbresidänt mit ere dopplete Staatsburgerschaft.
Uusbildig un Beruef
Dr David James McAllister isch as Suhn vun ere Dytsche un eme Brit uf d Wält chuu. Syy Vater, dr James Buchanan McAllister, stammt vu Glasgow (Schottland - dr Nàmme tüüscht nit!) un isch syter anne 1955 as Zivilbeamte vum Royal Corps of Signals z Berlin stationiert gsii. Är het dodervor im Zweete Wältchrieg bi dr britische 51st Highland Infantry Division dient, u. a. au z Dytschland. Syy Mueter Mechthild isch Dytsch- un Gsanglehreri gsii. Dr David isch zämme mit syne bode eltere Schweschtere in dr britische Sidlig vu Berlin ufgwachse. Är isch zwoosprochig uf Dytsch un Änglisch erzoge wore un isch zerscht uf e britische Grundschuel gange.
Wu syni Eltere 1982 vu Berlin uf Bad Bederkesa im Landkrais Cuxhaven umzoge sin, isch er dert uf s Nidersächsisch Internatsgymnasium gange un het dert anne 1989 s Abitur gmacht. Vu 1989 bis 1991 isch er as Zytsoldat (letschte Dienschtgrad Obergfreite ) bi dr Bundeswehr im Panzerbataillon 74 z Cuxhaven gsii. Vu 1991 bis 1996 het er mit eme Stipändium vu dr Konrad-Adenauer-Stiftig Rächtswisseschafte an dr Universitet Hannover studiert. Anne 1996 het er s erscht juristisch Staatsexamen absolviert un no dr Referendarzyt s zwait Staatsexamen anne 1998. Derno isch er Rächtsaawalt wore.
Barteilaufbahn
Vu 1991 bis 1994 isch dr McAllister Kraisvorsitzende vu dr Jungen Union im Kraisverband Cuxhaven gsii. Vum Augschte 2002 bis zum Augschte 2003 isch er Generalsekretär vu dr CDU Nidersachse gsii. Dr McAllister het au allme versuecht, sich uf em bundesbolitische Parkett z profiliere. Är isch fir zwai Johr stellverdrättende Vorsitzende vu dr Fraktionsvorsitzendekumferänz vu CDU un CSU wore un het am Grundsatzprogramm vu syre Bartei mitgschafft. Anne 2005 het en d Angela Merkel zum Generalsekretär vu dr Bundes-CDU welle mache, des het er aber abglähnt.
Uf em Landesbarteidag vu dr CDU z Nidersachsen am 14. Juni 2008 z Celle isch dr McAllister mit 98,9 Brozänt vu dr Stimme zum neie Landesvorsitzende as Noofolger vum Christian Wulff gwehlt wore. In däm Amt isch er am 27. Augschte 2010 bim Landesbarteidag z Lingen mit 97,0 Brozänt bstetigt wore. Bim Landesbardeitag am 26. Novämber 2016 isch dr Bernd Althusmann zu sym Noofolger gwehlt wore.
Abgordnete
Vu 1996 bis 2010 isch dr McAllister Abgordnete im Cuxhavener Kraisdag gsii. Syt 1998 isch er Mitgliid vum Nidersächsische Landdag, wun er vum 4. Februar 2003 bis zue synere Wahl zum Minischterbresidänt am 1. Juli 2010 s Amt vum CDU-Fraktionsvorsitzende ghaa het.
Fir d Landdagswahl am 27. Jänner 2008 het en d CDU uf Blatz 2 vu dr Landeslischt blaziert. In sym Wahlkrais 57 (Hadeln-Wesermünde) het er, wie scho 2003, s Diräktmandat (52,64 Brozänt vu dr Erschtstimme) mit großem Vorsprung vor dr Dirätkandidate vu dr anderen Barteie gwunne.
Effetligi Ämter
Vu 2001 bis 2002 isch er Burgermaischter vu Bad Bederkesa gsii.
Är isch am 1. Juli 2010 zum Nidersächsische Minischterbresidänt gwehlt wore un het dodermit d Noofolg vum Christian Wulff aadrätte, wu ai Dag dervor vu dr Bundesversammlig zum Bundesbresidänt gwehlt woren isch. In dr Landdagswahl vum 20. Jänner 2013 isch s Regierigslager knapp dr Opposition vu SPD un Bindnis 90/Grieni unterläge.
Recherswil
Rächerswiu (amtlich Recherswil) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz.
Geografi
Rächerswiu isch es Dorf ir Ebeni zwüsche Ämmi un Ösch. D Gmeindsflächi umfasst 56,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 23,7 % Waud u 19,8 % Sidligsflächi.
Nochbergmeine si Obergerlafinge, Chriegstette, Haute u Drei Hööf im Kanton Soledurn u Choppige u Willadinge im Kanton Bern.
Gschicht
Rächerswiu isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1248 aus Reicherswile (1278 Richirswile (1324 Richerswile, 1367 Richerzwile, 1376 Richardswil).
Bevöukerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,3 % gläge.
Religion
45,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 32,9 % römisch-katholisch.
Politik
Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 8,0 %, CVP 14,1 %, EDU 0,5 %, EVP 0,8 %, FDP 13,9 %. GLP 4,5 %, GP 4,9 %, SP 24,1 %, SVP 27,3 %, Suschtigi 1,8 %.
Gmeindspresidänt isch dr Hardy Jäggi (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,2 % gläge.
Sproch u Dialäkt
Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1586 Iiwohner 95,7 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,2 % Französisch, 2,1 % Italienisch u 2 % angeri Sproche.
Dr hochalemannisch Dialäkt vo Rächerswiu ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch.
Asine (Lakonien)
Asine isch i de Antiki e chliises Stedtli am Lakonische Golf gsii, zwösched em Vorpirg Tainaron und de Hafestadt Gythion. D Laag isch nöd völlig gsicheret, s werd aber agnoo, as es süüdlich vom antike Las a de Bucht vo Skoutári glegen isch, wo späärlichi antiki Fund us de klassische und de röömische Zitt gmacht wore sind.
Gschicht
D Gründig vo Asine isch nöd klar, s werd aber vermuetet, as sich d Biwoner vo Asine do niderloo hend, nochdem dene sini Stadt vo Argos geg s Endi vom 8. Joorhundert v. Chr. völlig zerstört woren isch. D Spartaner, wo mit dene Asinäer verbündet gsii sind, hend dene nochem Erste Messenische Chrieg e Chüstestraiffe z Messenie ggee, wo si messenische Asine gründet hend.
Ane 424 v. Chr. hend d Athener im Peloponnesische Chrieg under de Füerig vom Nikias vo de Insle Kythera us di lakonischi Chüste aagriffe, debii o d Stedt Helos und Asine. Guet zwaihundert Joor spööter isch ane 219/8 v. Chr. im Makedonisch-Röömische Chrieg de makedonischi König Philippos V. miteme Heer bis as Vorpirg Tainaron zoge. Er hett Asine aagriffe, isch aber zruggschlage wore.
Dietz-Werner Steck
D Dietz-Werner Steck – eigentlich hot’r bloß Werner mit Vornama ghoißa – (* 30. Juli 1936 z Waiblenga, † 31. Dezember 2016 en Stuegert) ischt a deitscher Theader- ond Fernsehschauspiiler gwäa, wo bsonders durch sei Roll als Ernst Bienzle en 25 Tatort-Folga bekannt worra ischt.
Jahr des Schweins
D Sou (猪 zhū) isch eis vode zwöuf Tier im chinesische Kaländer. Soujohr (亥 hài) si gsi
Dietz-Werner Steck
Aus seim Leaba
Vo 1959 bis 1962 hot sich dr Steck an dr Staatlicha Hochschuel fir Musik ond Darstellende Kunscht en Stuegert zom Schauspiiler ausbilda lassa. An dera Schuel hot-em sei Lehrere Lilly Ackermann (1891–1976) do Root geba, sein Vornama Werner mit-em Nama Dietz zo vorbenda, ond des hot’r au gmacht. Noch seim Studium isch dr Steck Mitglied vom Wirdabergischa Staatstheader en Stuegert worra. Neabaher hot’r emmer mol wiider au a Roll am Alda Schauspiilhaus Stuegert ibrnomma ond hin ond wiider au an auswärdige Bihna a Gaschtspiil geba, so zom Beischbiil em Johr 1995 bei de Burgfeschtspiil z Jagschdhausa als Götz von Berlichingen em gleichnamiga Schauspiil vom Johann Wolfgang von Goethe, em Johr 2000 z Fissa em Allgai als Richard Wagner em Musical Ludwig, 2008 am Stadttheader Konstanz als Willy Lohmann em Drama Der Tod eines Handlungsreisenden vom Arthur Miller.
1991 hot dr domolige Siddeitsche Rundfunk – heitzodag Sidweschtrundfunk (SWR) – em Steck oobodda, en seine neie Folga vo dr erfolgreicha Fernseh-Krimi-Serie Tatort da Hauptkommissar Ernst Bienzle zo spiila. Dr Steck hot dui Roll gern oognomma ond en 25 Folga gschbiilt, zom ledschda Mol em Johr 2007. Dr Felix Huby, wo dui Bienzle-Figur erfonda ond de meischde Drehbiacher zo deane Folga gschriiba hot, hot doo driaber naus au noh a Theaderstick vorfasst, nemlich Bienzle und der Mord am Neckar, wo-nr seim Freind Steck uff da Leib gschriiba hot. Des Werk hot am 27. Mai 2006 z Stuegert am Alda Schauspiilhaus sei Uruffihrong erleabt.
Zässingen
Zäsige (frz. Zaessingue, dt. Zässingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Dietz-Werner Steck
Aus seim Leaba
Dr Dietz-Werner Steck ischt vo 1959 bis zo seim Ableaba mit seira Frau Hanna vorheiradet gwäa. Aus dera Ehe send mehrere Kender hervorganga, wo au wiider Kender gebora hend.
En seine ledschde Lebensjohr ischt’s em Steck gar nemme guad ganga. Noch-ma Schlägle ond zwoi Oberschenkelhalsbrich ischt’r em Stuegerter Stadtdoil Birkach en a Pflegeheim komma. Deet hot’r an Silveschder 2016 seine Auga fir emmer gschlossa. 80 Johr alt isch seller Moo worra.
Zässingen
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Dietz-Werner Steck
Ehronga
Fir seine schauspilerische Leischdonga en dr Tatort-Serie ischt em Dietz-Werner Steck em Johr 2002 d Vordinschtmedallje vom Land Bada-Wirdaberg vorliha worra. Fenf Johr druff ischt dr Steck en Stuegert weaga seine Vordenscht oms Oseha vo dr bada-wirdabergischa Bolezei zom Ehrakommissar ernannt worra.
Zässingen
Verwàltung
vun Zäsige ìsch. Zäsige ghert zem Kommünàlverbànd.
Prager Burg
D Prager Burg (tschechisch: Pražský hrad) bildet s gröscht gschlosse Burgareal vo de Wält und lit uf em Berg Hradschin i de tschechische Hauptstadt Prag. Si isch im 9. Jahrhundert gründet worde und hät sither ihr Uskseh starch veränderet: Generatione vo Baumeischter vo verschidene Baustil sind dra beteiligt ksi, di einzelnen Etappe vo de Prager Gschicht händ ihri Spure hinterlah.
Hüt isch d Prager Burg Sitz vom tschechische Präsident. Früener zur Zit vo de Tschechoslowakei isch si Residenz vom tschechoslowakische Präsident ksi. I de Mitti vo de Burgaalag befindet sich de Veitsdom.
Zässingen
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Zäsige ghert zem Hochàlemànnisch.
Louis Jacques Mandé Daguerre
Dä Louis Jacques Mandé Daguerre (* 18. Novämbär 1787 z Cormeilles-en-Parisis; † 10. Juli 1851 z Bry-sur-Marne) esch än französischä Moler ond Erfender vom erschtä Verfahrä für Fotinä wo mär denn het chönä chaufä, dä Daguerreotypie.
Chindhäit ond Jugänd
Dä Louis Daguerre esch us äifache Verhältnis. Er esch 1787 z Cormeilles-en-Parisis geborä wordä ond z Orléans ufgwachsä. Sin Vater esch Grechtsschriiber z Orléans gsi. Dä Daguerre het d' Volksschuäl gmacht ond esch id Bruäfslehr bimenä Archidekt gangä. Spöter het er emmär liäber zeichnäd ond gmoläd, won er bi sinerä Arbed besondärs guäti Panoramäbelder erschaffä het. Met sim Könnä het er voralläm vo dä Theater sini Ufträg öbercho. Wel er sech als Moler no witärentwicklä het müessä, het er den no bim bekanntä Bühnäbeldmoler Eugéne Marie Degott a dä Pariser Oper glehrt. Er hät sech denn abär liäbär als Opernstatist, Tänzer, Akrobat ond Seilkönstler versuecht usäzhebä statt als Dekorationsmoler.
Erfolg ond Tod
Zämme met em Maler Charles Marie Bouton gründät er im Juli 1822 i dä Rue Sanson z Paris än Diorama. För diä erstunlich plastischä Diorama-Belder het dä Daguerre als technischs Helfsmettel än Camera obscura brucht. Au scho während dä Dioramaziet 1824 het er denn versuächt en Fixiärig vomenä Beld dor liächtempfendlichi Stoff heräzbrengä, denn abär no ohni Erfolg. Im Johr 1826 het er den s' erscht Mol met äm wohlhabändä Joseph Nicéphore Nièpce, wo au scho sit 1814 deför ähnlichi Versuäch agordnet hät, zämetroffä. 1829 händ diä zwe dänn zäme än Vertrag gschlosse zom ehri Interässä a d' Erfendigä metänand z' reglä. Bedi händ den abär i ehräm Labor selbär Chemischi Verfahrä usprobiärt ond im anderä denn abär per Briefkontakt brechtät, was sii usprobiärt hend ond wiä chemischi Substanzä reagiärt händ. Joseph Nicéphore Nièpce, wo 1833 gstorbä esch, het jedoch niä d' Fertigstellig vom Verfahrä erläbt. Dä Daguerre het denn met em Isidore Nièpce 1805–1868 sim Sohn witer gmacht. Dor än Zuäfall entdeckt er den das gsuächti Verfahrä. Diä ältesti no erhalteni Daguerreotypie vo dä Welt stammt us em Johr 1837. Dä Daguerre het jedoch abär sini Methodä erscht 1839 selbär för gäignet gfondä. Diä nach ehm „Daguerreotypien“ benänntä Belder send scho Positivi Abzög gsi. Fascht glichzietig het au dä Engländer William Fox Talbot sis Talbotypie Negativ/Positiv- Verfahrä entweckläd gha.
Sini Resultat send denn dor d' Vermettlig vom Physikär, Astronom ond Politikär François Arago (1786–1853) am 7. Januar 1839 i dä französischä Akademie der Wissenschaften vorgstellt ond am 19. August 1839 offiziell veröffäntlicht wordä. Uf d' Empfählig vom Aragos he, het im Daguerres sis Verfahrä diä französischä Regiärig kauft, ond denn als grossi Errungäschaft vo dä Grande Nation a dä ganzä Wält witergschänkt. Dä Daguerre het för sini Leischtigä än läbeslangi Ränte vo 6000 Franc öbercho, dä Isidor Nièpce än Ränte vo 4000 Franc. Dä Louis Daguerre sterbt 1851 vermuätlich amenä „Pulsadergeschwulst“ (Aneurysma). Das fotografischä Verfahrä esch bis öpä 1860 angwändet wordä, bis äs vomenä anderä günstigerärä fotografischä Verfahrä abglöst worde esch.
Sini Wärch
Dä Daguerre het sämtlichi Ufzäichnigä för d' Herstellig vo Daguerrotypien met sammt dä Kamära sehr detailliert i sine Buächer „Historique et description des procédés du Daguerréotype et du Diorama, par Daguerre, Peintre, inventeur du Diorama, officier de la Légion-d'Honneur, membre de plusieurs Académies etc.“ veröffäntlicht. Äs wesch Ändi August 1839 bi Susse Frères erschenä ond scho wenigi Tag spöter au vo dä Metzler'schen Buchhandlung in Stuttgart inerä düütschä Uflag druckt gsi.
Carolyn Oesterle
D Carolyn Oesterle (* 1974) isch e dytschi Anglischti, Lehreri un Dialäktautori.
Lääbe
D Oesterle isch z Dutschfälde ufgwachse. Si isch vu 1980 bis 1984 uf d Johann-Peter-Hebel-Grundschuel z Härwelze gange un derno ab 1984 uf s Gimnasium z Känzinge, wu si anne 1993 s Abitur gmacht het. Derno het si vu 1994 bis 2000 an dr Universitet Fryburg Änglisch un Sport studiert un 1997/1998 an dr Washington University z St. Louis (USA) English studies. Noch em Abschluss as M. A. het si drei Johr im e Fryburger Verlag gschafft un derno am Änglische Seminar an dr Uni Fryburg in dr Forschigsgruppe „Historische Lebenswelten in populären Wissenskulturen der Gegenwart“ e Dissertation aagfange.
D Oesterle isch mit em Dutschfälder Dialäkt ufgwachse, Hochdytsch het si zum erschte Mol in d Grundschuel gschwätzt. Syter anne 2004 schrybt d Carolyn Oesterle Gschichte, Gedicht un Szenen in ihrem nideralemannische Dialäkt.
Anne 2005 het si mit dr Verzelig Ä Krimi bim Mundartwettbewärb „Mir sueche die Beschde“ vu dr Badische Zytig, dr Muettersproch-Gsellschaft un em SWR dr dritt Bryys in dr Kategory Prosa gwunne. Ai Johr speter het si bim zweete Gerhard-Jung-Wettbewerb dr erscht Bryys in dr Kategory Prosa gwunne, un 2009 bi dr dritten Uflag vum Wettbewärb derno dr erscht Bryys in Kategorie Lyrik un Spiil un dr zweet Bryys in dr Kategory Prosa. Im Johr 2010 isch si zue dr 22. Internationale Schopfemer Mund-Art Literatur-Wärchstatt yyglade wore.
Klausenbauernhof
Dr Klausebuurehof (dt Klausenbauernhof) isch en eemolige Buurehof im Kinzigdal im Schwarzwald, wu rund drei Kilometer oberhalb vu Wolfe lyt. S Hauptgebei sich anne 1561 in dr Form vun eme Kinzigdäler Huus böue wore. No elter isch dr sognännt Schtaiböu, wu um 1550 woren isch un wahrschyns as Zollhuus vu dr Kinzigfleßerei bruucht woren isch. Aafangs 17. Johrhundert isch dr Fischerbacher Spycher derzue chuu. S Bach-, Wäsch- un Brännhuus isch gege 1830, dr eemolig Söustaal um 1905 böue wore. Im 20. Johrhundert isch dr Hof e Zytlang läär gstande un vergheit, vorbe er syter 1989 renoviert woren isch. Dr Hof isch vum Landesdänkmolamt as Kulturdänkmol vu bsunderer Bedytig in s Dänkmolbuech yydrait wore. Hite wird er fir Fescht, Hochzyte un Kulturveraastaltige bruucht.
Samudragupta
Dr Samudragupta isch vo öbbe 335 bis öbbe 375 n. d. Z. Kaiser vo Gupta gsi. Er isch dr Noochfolger vom Gründer vo dr Guota Dünastii,  Chandragupta I. gsi. Er wird as äins vo de grösste milidäärische Schenii in dr indische Gschicht aagluegtudn möögligerwiis dr grösst Herrscher us dr Gupta Dünastii. Under iim het s Goldige oder klassische Zitalter vo Indie aagfange. Wien er uf e Droon cho isch, waiss mä nid. Es git die, wo dänke, ass dr Vater dr Samudragupta sine eltere Brüeder vorzooge het, anderi glaube, ass er sich dr Droon erkämpft het. Uf alli Fäll het er zerst für Rue im Riich müesse sorge, denn het vo dr Geegend vom hütige Delhi us het er s Pallava Köönigriich im Süüde aagriffe, dr Köönig Vishnugopa gschlaage und iin und anderi Köönig wider iigsetzt und Dribut von ene erhoobe. D Gebiet im Norde hingeege het er zum Gupta-Riich doo. Uf sim Höepunkt get er fast s ganze Gangesdaal beherrscht und d Herrscher vo de östlige Bengale, vo Assam, vo Nepal, vom östlige Punjab und verschidnigi Stämm us Radschaasthan sin em cho huldige. Im Ganze het er nüün Köönig abgsetzt und zwölf underworfe.
Dr Samudragupta isch sälber e Dichder und Musiker gsi, het sich mit Künstler umgee und het d Gleersamkäit gförderet. Er het zwar die hinduistischi Religioon vorzooge, isch aber tolerant gsi gegenüber andere Religioone. So het er zum Bischbil em Köönig vo Ceylon erlaubt, z Bodh Gaya e Chloster für buddhistischi Pilger z baue.
Ehud Olmert
Dr Ehud Olmert (* 30. Septämber 1945 z Binjamina, Israel) isch en israelische Politiker (Kadima) und isch vo 2006 bis 2009 Brömieeminister gsi.
As Mitgliid vom Likud
Dr Olmert isch 1973 für e Likud in die acht Knesset gweelt worde und isch vo denn aa siibemol widergweelt worde. Under em Jitzhak Schamir isch er Gsundhäitsminister worde und het Reforme im Gesundhäitswääse gmacht. 1993 isch er zum Bürgermäister vo Jerusalem gweelt worde. As sonige het er jeedi Däilig vo Jerusalem kategorisch abgleent. 2003 isch er Minister für Industrii und Handel und Stellverdräter vom Ministerbresidänt worde (16. Knesset, 30. Regierig). Vom 29. Septämber 2003 aa isch er au Kommunikazionsminister gsi. In dere Funkzion het er de Scharon-Blaan understützt, wo noch em Israel sich äisitig us Däil vo de bsetzte Gebiet wurd zruggzie. Wie dr Scharon het er d Ideologii vom ene Groossisrael ufgee. Wo dr Netanjahu as Finanzminister zruggdrätte isch, het er au däm si Boste übernoo.
As Mitgliid vo Kadima
Er het dr Likud verloo, und isch zum Scharon sinere nöigründete Bardei Kadima gange. Wo dr Ariel Scharon e schwere Schlaagaafall überchoo het, het er as stellverdrätende Brömieeminister d Amtsgschäft witer gfüert, het mit Kadima d Waale vo 2006 gwunne und isch im April 2006 Ministerbresidänt vo Israel worde. Noch em zwäite Libanonchrieg het em d Winograd-Kommission Feeler und Versääge vorgworfe, er isch aber nid zruggdräte. Vom 18.Januar 2008 bis 13. April 2008 isch er au Minister für strategischi Ufkläärig gsi.
Dr Korruptionsskandal
Am 21. Septämber 2008 het dr Olmert in dr Middi vom ene Korrupzionsskandal si Rückdritt as Ministerbresidänt erkläärt, won er scho im Juli aakündigt het. Er isch, bis dr Benjamin Netanjahu am 31. März 2009 e nöiji Regierig bildet het, im Amt bliibe.
Am Aafang vom Juli 2012 isch er wäge Undröiji vom ene Gricht z Tel Aviv schuldig gsproche worde und isch dr erst früeneri israelischi Regierigsschef gsi, wo verurdäilt worde isch. Im Mai 2014 isch er wäge dr «Holyland»-Affääre zu säggs Joor Gfängnis verurdäilt worde. Im Februar 2016 het er d Haftstrof aaträtte.
Brivats
Dr Olmert isch mit dr Künstlere Aliza Olmert, wo mit dr israelische Friidensbewegig sümpatisiert, verhürootet und het vier Chinder.
Communauté de communes du Pays de Hanau
D Communauté de communes de l’Outre-Forêt ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 13. Dezember 1999 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han 19 Gmeina ìm Hànauierlànd gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Buxwiller gsìì, Präsidant dr Bernard Brumbter. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Communauté de communes du Pays de La Petite-Pierre zum neie Verbànd Communauté de communes de Hanau-La Petite Pierre füsioniert wore.
Ebersweiler
Ebeschwiller (lothrìngisch; frànzeesch Ébersviller oder Ewëschweller, ditsch Ebersweiler) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Ebeschwiller lijt weschtlich vun Bouzonville uf re Heche zwìsche 210 un 351 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschícht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Ebeschwiller ìsch. Ebeschwiller ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Ebeschwiller ghert zem Moselfrankisch.
Mannus
Öberliferig
De römischi Historiker Tacitus het i sinere Germania gschribe, as de erdentsprossni Tuisto e Soo gha het, wo Mannus ghaisse het. De Mannus isch de Vatter vo drai Söö gsii und vo dene sind drai Völcherschafte uusgange: d Irminone, Istäwone und Ingäwone. D Näme vo de Söö selber nennt er aber nöd:
Düütig
D Genealogi vomene Urwese, Soo und drai Söö, wo Stammvättere vomene Volch sind, isch en alts Muster, wo im indoeuropäische Ruum verbraitet isch.
Tasteninstrument
E Dasteinstrumänt isch e Muusiginstrumänt, wo dr Schbiiler Daste aaschloot und eso indiräkt Döön erzügt.
Mannus
Düütig
So isch noch de Saag vo Gotland, e schwedischi Insle, de Thielvar as erste uf d Insle cho. De het e Soo ghaa, de Hafthi, und de wider drai Söö, de Graipr, de Guti und de Gunfiaun. Die hend d Insle, wo nochem Guti Gutland binent woren isch, i drai Tail tailt. Äänlich haisst s i de Edda, as de erst Mensch de Buri gsii sai. Er het e Soo gha, de Borr und de isch de Vatter vo de drai erste Ase gsi, em Odin, Vili und Ve.
Bi de alte Grieche het de Deukalion, wo as anzige Mensch d Sintfluet öberlebt het, e Bueb ghaa, de Hellen, noch dem wered d Grieche Hellene gnennt. Er het drai Söö ghaa, de Doros, de Aiolos und de Xuthos. Vo de erste baide stamet Dorier und Aioler ab, vom Xuthos aber d Ioner und d Achäer.
Tasteninstrument
Wie dr Doon erzügt wird, cha bi akustische Dasteinstrumänt seer verschiide si. Mä underschäidet zwüsche Aaschloo (Klavier, Tschelesta, Hackbrätt), Zupfe (Tschembalo) oder Bloose (Orgle, Handorgle). Dasteinstrumänt häi in de Grubbe Schlaaginstrumänt, Zupfinstrumänt und Bloosinstrumänt e Sonderrolle. Elektronischi Dasteinstrumänt chönne as Masterkiibord externi oder integrierti Synthesizer, Sampler oder Kompiuter via MIDI oder USB-Schnittstelle aastüüre.
Mannus
Düütig
Bi de Skythe het de Göttervatter Papaios e Soo ghaa, de Targitaos, de het selber drai Söö gha, de Lipoxais, de Arpoxais und de Kolaxais. Vo dene drai stamet ali Skythe ab.
Tasteninstrument
Bi de akustische Instrumänt vo dr westlig-oobeländische Muusig si im Allhemäine wissi und schwarzi Daste uf ere Klaviatur aagordnet. Anderi Aaordnige findet mä bim Chnopfakkordeon oder bim Bandoneon. Bi deene schbiilt mä uf Chnöpf und nid uf Daste.
Bi de mäiste Dasteinstrumänt häi d Döön, wo mä uf dr Dastatur cha schbiile, e festglegti Doonhööchi, und e Glissando vo äim Doon zum andere isch nid mööglig. Es git aber elektronischi Dasteinstrumänt, wo dass chönne.
Bi allne Dasteinstrumänt cha mä d Lengi vom Doon genau festleege. Dr Doon foot aa wemm mä uf d Daste druckt und höört uf, wemm mä sä loos loot. Bim Klavier und Cembalo schwinge d Säite allerdings non e chli lenger. Je noch dr Bauart vom spezifische Dasteinstrumänt cha mä no anderi musikaalischi Parameter dur s Schbiil beiiflusse:
Uf de mäiste Dasteinstrumänt cha mä meereri Döön gliichzitig schbiile, si si also Harmoniiinstrumänt.
Im 17. Joorhundert isch d Instrumäntbezäichnig Clavier für irgend äi Dasteinstrumänt gstande.
Bischbil
In de Klasse vo Instrumänt undenooche chömme Dasteinstrumänt voor: