cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Simone Veil
D’ Simone Veil (* àls Simone Annie Liline Jacob àm 13. Jüüli 1927 z’ Nizza; † 30. Jüüni 2017 z’ Pàriis) ìsch a frànzeescha Verwàltungsbeàmtin, Schtààtsfràui un Juudavernìchtungsìwwerlaawenda gsìì.
Vu 1974 bis 1979 ìsch sa frànzeescha Gsundhaitsminìschtera gsìì. Ànna 1975 hàt sa s’ Gsätz um d’ Äntkriminàlisiarung vum Schwàngerschàftsàbbruch zur Àbschtìmmung gbrocht, wo-n-àls loi Veil bekànnt ìsch. Vu 1979 bis 1993 ìsch sa Mìtglìed ìm Öiropäischa Pàrlàmant gsìì, wo sa vu 1979 bis 1982 ìhra Presidànta gsìì-n-ìsch. Vu 1993 bis 1995 ìsch sa Soziààlminìschtera vu Frànkrììch gsìì. Vu 1998 bis 2007 ìsch sa Mìtglìed ìm Verfàssungsroot gsìì, un Mìtglìed ìn dr Académie française àb’m 20. Nowamber 2008.
Abfluss
I dr Hydrologyy, dr Gwässerchund, het me d DIN-Norm 4049-3, wo dr Abfluss gnau beschrybt.
S Wasser rünnt wäge dr Schwäärchraft i die tüüfer glägene Stellen uf em Ärdboden abe. Es samlet sech do drby i de Bachbett und de Flussbett, wo dur d Erosioon im Bode entstande sind und wo d Flusssyschtem bilde. Me cha am ene Oort – eme “Mässpunkt” oder “Pegel” – dr Kwerschnitt vo me Gwässer bestimme und denn luege, wie schnäll s Wasser flüsst und wie höch ass es stoot, und das ergitt s Voluume, wo dört durechunt. Dr Kwerschnitt änderet sech immer wider und wird mit em Pegel kontroliert. Die Überwachig isch au dört wichtig, wos bi vil Wasser im Gebiet wyter unde dra chan Überschwemmige ggää.
Wemme s gsamte Wasser, wo us eme Gebiet abflüsst, wott bestimme, tuet me au s Grundwasser mit yrächne.
Bi de Flüssgwässer isch dr Zuefluss vom Wasser us dr Kwelle und dr Abfluss am Ändi vom Lauf in en See oder en grössere Fluss undedra bsunders wichtig. Uf de Flüss, wo als Vercheerswääg bruucht wärde, muess me a gwüsse Stelle dr Wasserstand mässe zum gseh, ob d Schiff no duremöge.
Nach ere gwüsse, länge Mässperiode isch bekannt, wie tüüf s Gwässer bi nidrigem Wasser im Minimum isch und wie höch dr maximal Pegelstand bi grossem Wasser gsi isch. Mit alne Zahle von ere gnueg lange Mässreie, über es baar Joor, überchunt me dr middler Abfluss, wo e wäsentlichi Kenngrössi vom ene Fluss isch.
Bezirk Hinwil
De Bezirk Hiiwiil (amtlich Bezirk Hinwil) isch en Bezirk vom Kanton Züri i de Schwiiz. Zum Bezirk ghöred 11 Gmäinde im südliche Züri-Oberland. Bis Ändi 2009 hät s na d Zivilgmäinde Gossau (Gossau), Tann (Dürnten) und Unter-Dürnten (Dürnten) gää.
Angélica Rivera
D’ Angélica Rivera Hurtado (* 2. Àuigscht 1969 z’ Mexiko-Schtàdt) ìsch a mexikànischa Farnsahschàuischpìelera. Sa ìsch vu 2010 bis 2019 mìt’m ehamààliga Schtààtspresidànt Enrique Peña Nieto verhiirootet gsìì un ìsch àlso vu 2012 bis 2018 Primera Dama de México gsìì.
ìhra Laawa un Kàrriar
D’ Rivera hàt zwìscha 1989 un 2007 ìn da Farnsahseria vum mexikànischa Mediakonzärn Televisa gschpìelt. Bekànnt ìsch sa ànna 2007 worra dur d’ Telenovela Destilando amor, wu sa d’ Hàuiptrolla ghàà hàt. Wagadam hàt maa-n-ìhr dr Ìwwernamma „d’ Meewa“ gaa (uff Schpànisch la gaviota).
Vu 2004 bis 2008 ìsch sa mìt’m mexikànischa Produzänt José Alberto Castro verhiirootet gsìì. Zamma hann sa dräi Kìnder ghàà.
Àm 27. Nowamber 2010 hàt sa dr Enrique Peña Nieto ghiiroota. Àm 9. Hornung 2019 hàt sa verkìndigt, àss s’ Pààr sìch loo schaida wurd. D’ Rivera hàt a exklüsiiwa Bsìtz ìn’ma gedüachta Viartel z’ Mexiko-Schtàdt kàuift. Wagadam hàt maa-n-ìhr ìm Nowamber 2014 Beschtachung vorgworfa.
Zimmerbach
Zìmmerbàch (frz. Zimmerbach, dt. Zimmerbach) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Zìmmerbàch ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1234 àls Zimberbach.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Zìmmerbàch ìsch. Zìmmerbàch ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Zìmmerbàch ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Ëlwen
Ëlwen (dt. Ulflingen, frz. Troisvierges) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg.
Ortsdail
Zue Ëlwen ghere d Ortschafte Beesslek (Oberbesslingen/Hautbellain), Biwwesch (Biwisch), Drénkelt (Drinklingen/Drinklange), Ëlwen, Géidgen (Goedingen/Goedange), Huldang (Huldingen/Huldange), Kierchen (Niederbesslingen/Basbellain) un Wilwerdang (Wilwerdingen/Wilwerdange), derzue die Wyler un Gheft: Buergplaz, Cornelysmillen, Géidgermillen, Huldangermillen, Kierchermillen, Lenglerlach, Op Kneiff, Pafemillen (Fünfbrunnen/Cinqfontaines) un Schmëdd
Geografi
Ëlwen lyt im Norde vu Luxeburg an dr Gränz zue Belgie. Uf em Baan vu Ëlwen liige di beede hegschte Hebige im Land: d Buergplaz (558,35 m i. NN) z Huldang un Op Kneiff (560 m i. NN)
Rund 5 km nerdlig vu Ëlwen entspringt d Woltz, wu ab Klierf derno Klierf haißt. Anderi Bäch uf em Baan vu dr Gmai sin Boburen, Brellbaach, Fooschtbaach, Follmillbaach, Haardbaach, Heffbaach, Kléngelbaach, Luckesbaach, Stauwelsbaach, Renkebaach un Weierbaach.
Nerdlig vu dr Ortschaft Ëlwen lyt s Naturschutzbiet Cornelysmillen.
Verwaltig
Ëlwen ghert zum Kanton Klierf im Distrikt Dikrech. Dr Burgermaischter vu Ëlwen isch dr Lucien Majerus. Scheffe sin dr Denis Morn un dr André Pletsch. Gwehlt wird iber e Majorzwahl.
Gschicht
Ëlwen isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1353 as Ulvelingen. Im 17. Johrhundert isch Ëlwen e bekannte Pilgerort gsii, anne 1641 isch e Franziskanerchloschter grindet wore.
Bis zum 28. Dezämber 1908 het d Gmai Kierchen ghaiße.
Im Chloschter Pafemillen isch ab 1941 in dr Zyt vu dytsche Bsatzig s sognännt „Jüdische Altersheim“ unterbrocht gsii, e Sammellager fir di luxeburgische Jude fir d Deportation in d Konzentrationslager. Hite mahnt e Dänkmol un e Informationsdafele an d Deportation un d Ermordig vu dr Luxeburger Jude.
Dialäkt
Dr luxeburgisch Dialäkt vu Ëlwen ghert zum Moselfränkisch.
Brandpfeil
Füürpfiil (lat. malleolus) si bsundrigi Pfiil, wo brucht wärde, zum Bränd z verursache. Im öiropäische Ruum si si bis in die früeji Nöizit mit Pfiilbööge oder Katapult abgschosse worde. In middelalterlige Ostasie si d Füürpfiil äifachi Raggeete gsi, wo am Schluss vo iirem Flug explodiert si.
Im öiropäische Ruum
D Waffe isch sit dr Antike bekannt. D Grieche häi Füürpfill scho früe brucht; vo de Römer wäiss mä, ass si sä im See- und Festigschrieg in dr spoote Kaiserzit verwändet häi (vgl. Diod. 20, 88, 2. 97), noch em Nonius Marcellus (556 M.) aber au scho früener. Dr Ammianus Marcellinus (23, 4, 14 f.) verzellt, ass mä Füürpfill mit Wasser nid het chönne uslösche, sondern s Füür mit Häärd het müesse versticke. D Brennsubstanze si Ärdööl, anderi Sorte vo Ööl oder Bäch gsi; au Iisespöön mit Chalch, Schwääfel und Salpeter het mä zämme mit liicht brennbarem Material iigsetzt. Es isch vilmol in e chliises Chörbli doo worde, wo am Pfiilspitz aagmacht gsi isch oder mä het Lumpe mit em dränkt und sä ume Pfiil umegwigglet.
Füürpfiil für Katapult het mä under anderem z Dura Europos gfunde. Middelalterligi Füürpfiil cha mä zum Bischbil im Germanische Nazionalmuseum z Nürnbärg go bschaue.
Im ostasiatische Ruum
D Chineese häi dr ostasiatisch Füürpfiil us dr Füürwärkraggeete entwigglet und as ersti milidäärisch iigsetzt. Es isch e brimitivi Rageete gsi mit ere Laadig vo Schwarzbulver, wo am Ändi vom Flug vom Pfiil explodiert isch. D Chineese und au d Koreaner häi d Füürpfiil vilmol in Salvene vo bis zu duusig Pfil uf s Mol abgschosse. D Riichwiti isch bis zu öbbe dreihundert Meter gsi.
Liste der Abgeordneten im Kommunallandtag der Hohenzollernschen Lande 1922–1925
Zämesetzig
Dr Kommunallanddag het ab 1919 24 Mitglider ghaa, wu in eme Wahlkrais in freier un glycher Wahl gwehlt wore sin. Di Hauezollersche Land sin in dr Hauptsach kadolisch gsii. Di Dytsch Zäntrumsbartei (Zäntrum) het bi dr Kommunallanddagswahl 1922 insgsamt 16 Mandat (−3) iberchuu, di Dytsch Demokratisch Bartei (DDP) vier (+1) un di Sozialdemokratisch Bartei vu Dytschland (SPD) (−1). Zum erschte Mol im Kommunallanddag verdrätte gsii sin d DNVP un d KPD mit je aim Mandat.
Landesuusschuss
Vorsitzer vu Kommunallanddag un Landesuusschuss isch dr Carl Vogel gsii.
Dr Kommunallanddag het no dr Preußische Verfassig vu 1920 ai Mitglid in Preußische Staatsrot gwehlt. Des isch vu 1919 bis 1930 dr Emil Belzer gsii.
Boris Vian
Dr Boris Vian (* 10. Merz 1920 z Ville-d’Avray; † 23. Juni 1959 z Bariis) isch e franzöösische Schriftsteller, Dschääsdrumbeeter, Schansonniee, Schauspiiler und Übersetzer gsi. Er isch e wääsentligs Mitgliid vom Collège de 'Pataphysique gsi, ere nonsensische Parodii vo de Theoriebildige und Methode vo dr modärne Wüsseschaft. Dr Vian isch au dr Läiter vo dr Dschääsblattenabdäilig bi Philips gsi. Noch sim Dood het men en zerst e chli vergässe, aber hüte gältet er wider as äine vo de intressantiste Künstler vo dr franzöösische Noochchriegszit.
Romään, Erzäälige, Lürik (Uswaal)
Under em Psöidonüüm Vernon Sullivan:
Französische Präsidentschaftswahl 2022
D Frànzeescha Präsidantswàhla vu 2022 han àm 10. Àwril 2022 un àm 24. Àwril 2022 stàtt gfunda. Dr Präsidant ìsch fer 5 Johr gwählt worra. As sìn d 12. Wàhla vu dr 5. Repüblik ìm Frànkrìch gsìì.
Dr Emmanuel Macron ìsch wìder Präsidant gwählt worra.
Nicolas Dupont-Aignan
Dr Nicolas Dupont-Aignan (* 7. März 1961 z Pàris) ìsch dr Kàndidàt vu dr Pàrtei „Debout la République“.
Valérie Pécresse
D Valérie Pécresse (* 14. Juli 1967 z Neuilly-sur-Seine) ìsch a Polilitikera. Sa ìsch àn da Primaires-Wàhla vu da Rachts-Pàrtèi üssakumma.
Anne Hidalgo
D Anne Hidalgo (* 19. Juni 1959 z San Fernando, ìn Spània) ìsch d Kàndidàtin vum Parti Socialiste. Sa ìsch Maire vu Pàris un Vice-Präsidantin vu dr Métropole du Grand Paris.
Emmanuel Macron
Dr Emmanuel Macron (* 21. Dezamber 1977 z Amiens) hàt sina eigena Pàrtèi grìnda. Ar ìsch dr Präsidant vum Frànkrìch vu 2017 bis 2022.
Jean Lassalle
Dr Jean Lassalle (* 3. Mai 1955 z Lourdios-Ichère) ìsch a Politiker. Ar ìsch ìn dr Pàrtèi „Résistons“.
Marine Le Pen
D Marine Le Pen (* 5. Àuigscht 1968 z Neuilly-sur-Seine), Tochter vum Politiker Jean-Marie Le Pen, ìsch d Kàndidàtin vum Rachtsextrema. Àls Berüef, ìsch sa Àdvokàt.
Eric Zemmour
Dr Éric Zemmour (* 31. Àuigscht 1958 z Montreuil) ìsch a Àuitor un Journàlischt, bekànnt àla Polemiker. Aui ìn'ra Rachtsextrem-Pàrtèi, ar ìsch a nèi Konkurrant fer d Marine Le Pen.
Nathalie Arthaud
D Nathalie Arthaud (* 23. Hornung 1970 z Peyrins) ìsch d Kàndidàtin vu dr „Lutte ouvrière“ Pàrtei (Lìnksextrem). Sa ìsch Wìrtschàftslehrera (Ökonomie un Management).
Jean-Luc Mélenchon
Dr Jean-Luc Mélenchon (* 19. Àuigscht 1951 z Tanger, ìm Màrokko) ìsch dr Kàndidàt vum „Front de Gauche“ (Lìnksextrem). Ar hàt scho verschìedena Berüefa ghàà, meischtens àls Ààgstellter ìn dr Politik.
Dole (Begriffsklärung)
Dole bedüütet:
Dôle bedüütet:
Angèle
D’ Angèle (aigentlig d’ Angèle Joséphine Aimée Van Laeken; * 3. Dezamber 1995 z’ Uccle/Ukkel, Regioon Brüssel-Hàuiptschtàdt) ìsch a frànzeeschschproochiga belgischa Sangera-Liadermàchera, Müüssikànta, Müüssikproduzänta, Schàuischpìelera un Modäll. Ìhra Liadschtiil ìsch Chanson un Pop. Ìhr äärscht Àlbum Brol, vum Joohr 2018, ìsch zwaifàch Diàmàntschàllplàtta-n-ìm Frànkrììch worra; ìm Lànd ’s ìsch s’ maischtverkàuifta-n-Àlbum ìm Joohr 2019 gsìì. Ànna 2021 ìsch ìhr zwait Àlbum Nonante-Cinq ärschìena.
ìhra Laawa
D’ Angèle Van Laeken ìsch àm 3. Dezamber 1995 z’ Uccle/Ukkle bii dr belgischa Hàuiptschtàdt Brüssel uff d’ Walt kumma. Sa ìsch d’ Tochter vum Sanger Marka un vu dr Schàuischpìelera Laurence Bibot, wo zamma s’ Müüssikdüatt Monsieur et Madame bìldet hann. Sa ìsch d’ Schwaschter vum Rapper Roméo Elvis.
Uffgwàcksa-n-ìsch d’ Angèle ìsch z’ Linkebeek, era fläämischa Gmaind ìm süüdliga Vorort vu Brüssel. Schun ìn ìhra Kìnderjoohra hàt sa Piano gschpìelt. Sa ìsch z’äärscht ìn a kàthoolischa Schüal gànga, un drnooh ìn d’ Decroly-Schüal, wu sa a Üüssbìldung noh dr Reformpedàgoogik bikumma hàt. Därt hàt sa Kunscht glehrt. Schpeeter ìsch sa ìn a Jazz-Schüal gànga un ìsch Mìtglìed ìm Band vun ìhrem Vàtter worra. Ìhra äärschta Konzärta hàt sa ìn Brüsseler Cafés gaa.
äärschta Schrìtta
Ànna 2015 hàt d’ Angèle uff soziààla Nätzwark ìhra äärschta Cover-Wärsioona vu Liader veräffentligt. Sa ìsch ànna 2016 bekànnt worra mìt’ra Cover-Wärsioon vum Dick Annegarn siim Liad Bruxelles, so wia mìt kurza Liad- un Hümorvideos uff Instagram. Ànna 2017 hàt sa àls Iifiahrungskìnschtlera-n-uff da Konzärta vum frànzeesch-kubàànischa Band Ibeyi un vum belgischa Rapper Damso gsunga.
s’ äärscht Àlbum Brol un äärschta Tournee (2018–2020)
Ìn dr Angèle ìhra äärschta Sìnggel, La Loi de Murphy ìsch àm Andsjoohr 2017 üüssagànga. Uff YouTube ìsch s’ Video mehrera Millioona Mol glüagt worra. Ìm Janner 2018 ìsch ìhra zwaita Sìnggel, Je veux tes yeux, veräffentligt worra. Baida Müüssikvideos hàt d’ belgischa Fotogrààfin Charlotte Abramow dräijt.
Französische Präsidentschaftswahl 2022
Fabien Roussel
Dr Fabien Roussel (* 16. Àwrìl z Béthune) ìsch a Politiker. Ar ìsch dr Sekretär vum Parti Communiste Français.
Angèle
s’ äärscht Àlbum Brol un äärschta Tournee (2018–2020)
Àm 14. Àwrìl 2019 hàt d’ Angèle s’ Video vum Liad Balance ton quoi veräffentligt, wu sa geega Gschlachtsbenoohtailigung gsunga hàt. Àm 15. Jüüni 2019 hàt sa àn dr Farnsahsandung La Chanson de l’année („S’ Liad vum Joohr“) uff TF1 mìtgmàcht, wu sa ìhra Sìnggel Tout oublier gsunga hàt. Witterscht hàt sa ìm Àuigscht 2019 àn da Faschtschpìeler Festival du roi Arthur ìn dr Bretagne gsunga. Àm 8. Septamber hàt sa s’ Video vum Liad Flou veräffentligt. , un àm 10. Oktoower 2019 ìsch ìhr Liad Perdus ärschìena. S’ Liad ìsch àui uff dr Àlbum-Wìederüüsgààb Brol, la suite z’ loosa, wo-n-àm 8. Nowamber 2019 üüssagànga-n-ìsch. Uff dara-n-Üüssgààb ìsch àui d’ näija Sìnggel Oui ou non gsìì. Ìm Müüssikvideo hàt d’ Angèle mehrera Reklàma pàrodiart. Àm naachschta Tààg ìsch d’ Sangera mìt zwai NRJ Music Awards üüsszaichent worra: ìn dr Kàtegorii „Frànzeeschschproochiga wiibliga Kìnschtlera“ un „Frànzeesch Liad vum Joohr“ fìr d’ Sìnggel Tout oublier.
Französische Präsidentschaftswahl 2022
Yannick Jadot
Dr Yannick Jadot (* 27. Juli 1967 z Clacy-et-Thierret) ìsch a Politiker. Ar ìsch dr Kàndidàt vu „Europe Écologie Les Verts“, ar ìsch àn da Primaires-Wàhla vu da Umwaltschutz-Pàrtèi üssakumma.
Angèle
s’ äärscht Àlbum Brol un äärschta Tournee (2018–2020)
Vu 2018 bis 2020 hàt d’ Angèle ìhra äärschta Tournee gmàcht, wo Brol Tour ghaissa hàt. Gsunga hàt sa ìm Belgia, ìm Frànkrììch, ìn dr Schwiiz, ìn da Verainigta Schtààta un ìm Kànàdà. Àm 13. Dezamber 2019 hàt sa zem äärschta Mol àm Centre Bell gsunga, dr greeschta Konzärthàlla z’ Montréal ìm Québec.
Französische Präsidentschaftswahl 2022
Erschter Tour
Qualla: Ergebnissa uf em Offiziella Websitt vum Stààt.
Angèle
s’ äärscht Àlbum Brol un äärschta Tournee (2018–2020)
Ànna 2020 hàt d’ Angèle zamma mìt dr londonischa Sangera Dua Lipa s’ Liad Fever gsunga. Waga dr COVID-19-Waltversöichung hann baida Sangera s’ Liad ìn ìhra jewilliga Schtüdio müassa uffnamma. .
s’ zwait Àlbum Nonante-Cinq ànna 2021
Ìm Oktoower 2021 ìsch ìn dr Angèle ìhra Sìnggel Bruxelles je t’aime üüssagànga. D’ Sangera hàt àui verkìndigt, àss ìhr zwait Àlbum Nonante-Cinq àm 10. Dezamber 2021 ärschiina wurd. Schliasslig ìsch s’ Àlbum àm 3. Dezamber 2021, àm Angèle ìhrem Geburtstààg, veräffentligt worra. D’ friahja Veräffentligung ìsch a Ìwwerràschung gsìì, dänn d’ Angèle hàt sìe numma zwai Schtunda vorhar uff Instagram ààkìndigt ghàà. Schpeeter ìm gliicha Tààg ìsch s’ Video vum Liad Démons üüssagànga, wo zamma mìt’m belgischa Rapper Damso dräijt worra-n-ìsch.
Französische Präsidentschaftswahl 2022
Zweiter Tour
's hàt àm 20. Àwrìl 2022 a Debàtta mìt dr Marine Le Pen un em Emmanuel Macron gaa, wo ma àn dr Television hàt känna lüega.
Angèle
s’ zwait Àlbum Nonante-Cinq ànna 2021
Zwìschem Andsjoohr 2021 un em Ààfàngsjoohr 2022 ìsch d’ Angèle d’ Kìnschtlera, wo-n-uff da frànzeeschschproochiga belgischa Radiosander àm hüüfigschta z’ loosa gsìì-n-ìsch, naawa-n-em Stromae un Lost Frequencies; zamma hann d’ dräi Kìnschtler äbb 25 Prozant vu dr Üüssschtrààhlungszitt vu dara Radiosander üüssgmàcht.
Französische Präsidentschaftswahl 2022
Zweiter Tour
Qualla: Ergebnissa uf em Offiziella Websitt vum Stààt.
Angèle
Kàrriar ìm Kiino
Ìm Kiino ìsch d’ Angèle z’äärscht Synchroonschprachera gsìì. Ànna 2019 ìsch sa d’ frànzeescha Schtìmma vu dr Gabby Gabby-n-ìm Ànimàzioonsfilm Toy Story 4 gsìì. Noh-n-em Tood vu dr Odile Schmitt ìm März 2020 hàt sa d’ Schtìmma vu dr Lola Bunny-n-ìm Film Space Jam: A New Legacy ìwwernumma, wo-n-ìm Jüüli 2021 üüssagànga-n-ìsch. Ìn Reààlfilm hàt sa ànna 2021 d’ Rolla vun aina vu da säcks Ààklààgera naawa-n-em Marion Cotillard un em Adam Driver ìm Film Annette.
Àm Farnsah hàt sa ànna 2020 d’ Rolla vu dr Anna ìn dr Seria La Flamme naawa-n-em Jonathan Cohen gschpìelt.
Àm 26. Nowamber 2021 ìsch uff Netflix a Belehrfìlm ìwwer dr Angèle ìhra Laawa veräffentligt worra. Ar haisst aifàch Angèle.
ìhra Prìwààtlaawa
Vu 2017 bis 2019 ìsch d’ Angèle d’ Gfährtin vum frànzeescha Tànzmaischter Léo Walk gsìì. Ìm Liad Perdus reedet d’ Angèle ìwwer ìhra Bruch.
Ìm Àuigscht 2020 hàt d’ Sangera-n-uff Instagram verkìndet, àss sa bisäxüäll ìsch. Vu Nowamber 2019 bis ànna 2021 ìsch sa d’ Gfährtin vu dr frànzeescha Hümorischta Marie Papillon gsìì.
Alt-Thann
Àlt-Dànn (frz. Vieux-Thann, dt. Alt-Thann) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Àlt-Dànn lijt im Dàl vun dr Thur àm Füeß vun dr Vogese. D Gmein granzt direkt àn d Stàdt Dànn un ìsch rund 20 Kilometer witt ewaj vun Milhüüse entfernt.
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Àlt-Dànn ìsch. Àlt-Dànn ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Àlt-Dànn ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Saint-Symphorien-sur-Saône
Sankt Sümforian, uf französisch Saint-Symphorien-sur-Saône, isch e Gmeind im französische Departemänt Côte-d'Or.
São Paulo (Bundesstaat)
São Paulo (Kurzzeiche: SP) isch dr brasilianisch Bundesstaat, wo die gröscht Bevölkerig het und wirtschaftlig am bedütendste isch. Er het 645 Gmeinde ("municípios"). Si Hauptstadt heisst au São Paulo. Dr Bundesstaat het e Flechi vo 248.808,8 km² und 2010 39.924.091 Iiwohner gha.
Saint-Symphorien-sur-Saône
S Dorf het dr Name vom heilige Symforian übercho, wo en adlige Maa us Autun i dr Römerzyt gsi isch und vo de Römer umprocht worden isch, wil er dr heidnisch Kult vo dr Göttin Sybele nid het welle mitmache.
São Paulo (Bundesstaat)
Sit em Januar 2011 isch dr Geraldo Alckmin (PSDB) Gouverneur vom Bundesstaat.
Saint-Symphorien-sur-Saône
Sid em Joor 1046 het d Chile vom Sümforian em Chlooschter Losne ghört. Ane 1784 het dr Fürscht Ludwig V. Josef vo Bourbon-Condé dr Grundschtei füre Rhin-Rhone-Kanaal gleit, wo do sin südliche Aafang hät. Für dä Kanaalbou sind z Sankt Sümforian au no zwe Brugge, e Schlüüse und e Wassermüli bout worde. 1832 isch im Dorf es Undernääme zum d Ware vo de Kanaalschiff uf d Flusschiff vo dr Soone umzlade gründet worde.
Wettinger Holzbirne
D Wettigerholzbire isch e Biresort, wo us Wettige stammd und um s Johr 1675 zum erschte Mol erwähnt worde-n-isch. D Frücht sind kugelförmig und hend en lange Stiil. Bruuchd het me si bsunders fürs Moschte, entweder sorterein oder zur Verbesserig vo andre Sorte, zum Schnaps brönne oder zum Dörre.
São Paulo (Bundesstaat)
Die gröschte Stedt
Iiwohner am 1. Juli 2004)
Wettinger Holzbirne
Gschicht
Es isch nöd ganz sicher, aber vermuetlech stammt d Bire us em Chloschter Wettige. Beleg für ihri Exischtenz gits numme us de nöchere Umgebig und us Wettige. In Ufzeichnige vom Kapuzinerpater Chrysost Amrein vo 1905 wird de Bire ateschtiirt, dass si de «bescht und haltbarschti Moscht oder Saft» dät bringe. Au d Ussag vome Buur, wo us de Frücht vo eim Baum 300 Liter Saft pressd hetti, het de Amrein überlifered.
Saint-Symphorien-sur-Saône
Sid 1789 isch s Dorf en eigeti Gmeind.
Stimmhafter glottaler Frikativ
De stimmhafti glottali Frikativ isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch.
University of Arizona
D University of Arizona (bekannt au as U of A) isch e Volluniwersidäät z Tucson, Arizona. Si isch 1885 gründet worde und isch 1891 mit 32 Studänte eröffnet worde. Im Joor 2010 si 39'068 Studänte iigschriibe gsi. D Universidäät het e bsundrigs guete Ruef in de Beriich Anthropologii, Astronomii, Astrofüsik, Analütischi Chemii, Entrepreneurship, Hüdrologii, Optik, Farmazii, Filosofii und Planetologii.
Stimmhafter glottaler Frikativ
Trotz dass de Luut als „stimmhafte glottale Frikativ“ bezeichnet wird, isch de Luut weder en richtige Frikativ, noch isch glottal als Artikulationsort e bsùnders träffendi Beschrybig, ùn er isch au nit stimmhaft. Foneetisch isch de Luut änder e Art stimmlose Vokal wie en Frikativ. Wyl de Luut aber fonologisch in de meischte Sprooche wie en Frikativ bhandlet wird, wird er meischt au eso bschriibe. In de meischte Sprooche isch er en Allophon vo // zwüsche Vokal.
University of Arizona
S Eller College of Management, d Business School, ghöört noch de Rankings vom U.S. News & World Report im Jahr 2011 zu de 15 beste staatlige Business Schools in de USA. Zur University of Arizona ghört under anderem au die äinzigi medizinischi Fakultäät z Arizona und e juristischi Fakultäät, s James E. Rogers College of Law.
Es isch die äinzigi Uniwersidäät in Arizona, wo Mitgliid vo dr Association of American Universities isch, eme Verbund vo füerende forschigsintensive nordamerikanische Uniwersidääte, wo sit 1900 bestoot. D University of Arizona ghöört zu de beste staatlige Uniwersidääte in de USA und isch e sogenannti Public Ivy.
Massachusetts Institute of Technology
S Massachusetts Institute of Technology (MIT) isch e Technischi Hoochschuel und Uniwersidäät z Cambridge, Massachusetts in de USA. Si isch 1861 gründet worde. S MIT gältrz as äini vo de füerende Eliteuniwesidääte uf dr ganze Wält und nimmt in internazionale Vergliich immer e Spitzeblatz ii. D Hoochschuel isch e Mitgliid vo dr Association of American Universities, e Verbund vo füerende, forschigsintensive nordamerikanische Uniwersidääte, wo s sit 1900 git.
S MIT isch e brivati, nit-konfessionelli technischi Uniwersidäät, wo as ersti Chemii-Ääscheniöör usbildet het und wo Wirtschafts-, Sozial- und Gäisteswüsseschafte in d Ääscheniöörusbildig iibezoge het. Zur Zit studiere am MIT über 10'000 Studänte. S MIT isch stolz uf s hooche Niwoo vo dr Usbildig und bindet d Studänte scho früe in d Forschigsaktividääte ii.
Rund um s MIT het sich e Netz us Hoochtechnologii-Chliifirmene aagsiidlet: In de spoote 1990er Joor isch Risikokapital im Überfluss vorhande gsi, sodass vili Studänte e Hightech-Startup-Firma gründet häi.
D Hoochschuel isch au nd Gründigsorganisazioon und dr Sitz vom World Wide Web Consortium (W3C), em Standardisierigsgremium für s World Wide Web.
Sit 2002 macht s MIT nodinoo alli sini Kursunderlage über s Internet öffentlig zuegänglig und understützt eso d OpenCourseWare. Nume scho im MIT-OpenCourseWare-Projekt si eso fast 2000 Kürs in 33 Fächer verfüegbar gmacht worde.
Planetarium
Planetarium (griech.-lat. Planetemaschine) het ursprünglig e Gräat bezäichnet, wo dr Lauf vo de Planete aaschaulig gmacht het. Bis zum 19. Joorhundert het mä drunder e chliine mechanische Apparat verstande, wo mä gützudags as „Orrery“ bezäichnet. Under em modärne Planetarium verstoot mä hüte e Geböid mit ere halbchugelförmige Kupple, wo uf dr Inneflechi von ere Bilder vom Stärnehimmel mit eme spezielle Projektor erzügt wärde. Die Art vo Planetarium bezäichnet mä as Projekzionsplanetarium. Zu sine wääsentlige Merkmol ghöört, ass dr Projektor d Beweegige vom ene Daag oder eme Joor für irgend ä Zit und irgend ä geografische Ort cha darstelle. As Erfinder vom modärne Projekzionsplanetarium gältet dr Füsiker Walther Bauersfeld, wo s 1919 im Ufdraag vo Carl Zeiss Jena entwigglet und baut het. S Projekzionsplanetarium darf nit mit ere Stärnwarte verwäggslet wärde. S Planetarium simuliert e Stärnehimmel, wäärend mä in ere Stärnwarte die wirklige Himmelsobjekt cha beobachte.
Liste der Abgeordneten im Kommunallandtag der Hohenzollernschen Lande 1925–1929
In däre Lischt wäre di Abgordnete im Kommunallanddag vu dr Hauezollersche Land in dr dritte Wahlperiod vu dr Weimarer Republik 1925–1929 ufzellt.
Zämesetzig
Dr Kommunallanddag het ab 1919 24 Mitglider ghaa, wu in eme Wahlkrais in freier un glycher Wahl gwehlt wore sin. Di Hauezollersche Land sin in dr Hauptsach kadolisch gsii. Di Dytsch Zäntrumsbartei (Zäntrum) het bi dr Kommunallanddagswahl 1925 insgsamt 17 Mandat (+1) iberchuu, di Dytsch Demokratisch Bartei (DDP) drei (−1) un d DNVP (Hauezollerscher Buurebund) vier (+1).
Landesuusschuss
Vorsitzer vu Kommunallanddag un Landesuusschuss isch dr Carl Vogel gsii.
Dr Kommunallanddag het no dr Preußische Verfassig vu 1920 ai Mitglid in Preußische Staatsrot gwehlt. Des isch vu 1919 bis 1930 dr Emil Belzer gsii.
Evaristus
Dr Evaristus (* im 1. Johrhundert; † wahrschyns anne 105 z Rom) isch dr fimft Bischof vu Rom gsii (um 97 bis 105). Är isch au as Aristus bekannt.
Vum Evaristus waißt mer wenig. Noch em Liber Pontificalis isch er us ere Familie mit hellenistischem Ursprung gstamm, het aber e jidische Vater vu Bethlehem ghaa. Är isch in dr Regierigszyt vum remische Chaiser Domitian zem Papst gwehlt wore, in dr Zyt vu dr zwoote große Chrischteverfolgig. S Liber Pontificalis git au aa, dass er Rom in sibe diaconias, Diakonie, ufdailt het. Är wird draditionell as Märtyrer aagluegt, s git aber kai historischi Bewys derfir.
Em Evaristus sy Gedänkdag isch dr 26. Oktober.
Thierstein
Thierstein isch de Name vo däne geografische Objekt:
Baute:
Thierstein isch de Familiename vo däne Persone:
Hadrian II.
Dr Hadrian II. (* 792; † 14.Dezämber 872 z Rom) isch vu 867 bis 872 Papscht gsii.
Dr Hadrian II. isch us em remische Adelsgschlächt vu dr Colonna gsii un het as e versehnlig Papscht gulte. Des het sich dodra zaigt, ass er Biet, wu sy Nikolaus I. Aasprich druf gstellt ghaa het, wider freigee het, un au dodraa ass er in dr Frog vu dr slawische Liturgi yyglänkt het.
Em fränkische Chenig Lothar II. het er gstattet, ass sälle sy Brobläm het derfe vordrage, wel er syni chinderlosi Frau verstoße het. Au do het si dr Hadrian II. dytli kompromissberaiter zaigt wie sy Vorgänger Nikolaus I. En Entschaidig het s aber in däre Frog nimi bruucht, wel dr Lothar II. bal derno gstorben isch.
Anne 867 het er dr ehmolig Gegepapscht Anastasius III. zum Bibliothekar vu dr remische Chilche ernännt.
Schleuse (Begriffsklärung)
Schlöise oder Schliesse isch e technischi Yrichtig.
S Wort chunt vom middellatynische sclusa, was “Damm” und “Weer” meint. Es bedüütet:
Basler Stadtlauf
Dr Baasler Stadtlauf isch e Stroosselauf für s Volk, wo sit 1983 jedes Joor am letschte Samstig im Novämber in dr Stadt Baasel stattfindet. D Distanz für d Elite vo de Manne isch 10 km, für d Elite vo de Fraue 7,8 km und für d Volkslöifer 5,5 km. Drzue git s Schüelerlöif über chürzeri Distanze.
D Strecki isch e Kurs dur d Groossbaasler und d Chläibaasler Altstadt, wo am Ändi vom Novämber scho für d Wienacht dekoriert si. Dr Lauf foot uf em Blatz vor em Münster aa, goot über e Määrtblatz, die Middleri Brugg ins Chläibaasel und über d Wettstäibrugg zrugg in s Groossbaasel. S Ziil isch uf em Määrktblatz.
Dr Baasler Stadtlauf isch Däil vom Bost-Göp.
Dole
Dole, isch e Stadt im französische Departemänt Jura.
Human Development Index
[[Datei:2019 UN Human Development Report (inequality-adjusted).svg|thumb|World map representing the inequality-adjusted Human Development Index categories (based on 2018 data, published in 2019). S Mäss vo dr möntschleche Entwicklig odr au dr Index vo dr möntschleche Entwicklig, entsprächend em [[Englische Sprache|Änglische]] Human Development Index, abgchürzt HDI, isch e Verglych, wo d UNO drmit tuet zeige, wie s de Länder vo dr Wält goot. Dr HDI wird sid ane 1990 im Pricht Human Development Report beschribe.
Dole
D Stadt lyt am Rand vo dr Freigrafschaft a de Flüss Doubs und Clauge. Bi dr Stadt chunt dr Rhy-Rhone-Kanaal dure.
Human Development Index
Dr Mässstab luegt uf s Bruttonazionalykomme und dr durchschnittlech Standard vom Läbe, uf d Läbenserwartig vo de Möntsche und uf d Lengi vo dr Schuelzyt i de einzelne Länder.
Das Syschteem het sech zur Houptsach dr pakistanisch Ökonoom Mahbub ul Haq ustänkt, und er het s zäme mit em Amartya Sen us Indie und em änglische Wirtschaftswüsseschaftler Meghnad Desai wyter entwicklet.
Dole
Im sächste Joorhundert het dr burgundisch König Gondebaud Dole zur Hauptstadt vom Gau vo Amaus gmacht. Und es isch au d Hauptstadt vo dr Grafschaft Burgund worde. Dr burgundisch Herzog Philipp dr Guet het dört en Universität gründet. 1691 isch d Uni uf Besançon verleit worde.
Human Development Index
Im erschte vo dene Pricht het me chönne lääse: «S algemeine Zyl vo dr Entwicklig isch es, de Möntsche e Läbensruum z gää, wo si es längs, gsunds und kreatyvs Läbe chönne füere.»
Dole
Vo 1493 aa het Dole de Habsburger ghört bis ane 1674, wo di französischi Armee under dr Füerig vom Marschall Vauban d Stadt eroberet het. Hüt isch Dole mit über 23000 Ywooner die gröschti Stadt vom Departemänt Jura.
Human Development Index
]]
Ane 2011 het Japan die höchschti Läbenserwartig mit 83,4 Joor gha. 2005 isch z Tschechie die lengschti durchschniddlechi Schuelzyt mit 13,1 Joor gfunde worde. 2010 het Neuseeland gsamthaft gseh die umfangrychschte Bildigschance für die Junge gha. 2011 isch z Katar im Durchschnitt s höchschte Ykomme zämecho.
Dole
I dr Altstadt vo Dole isch d Stiftschile us em 16. Joorhundert.
Human Development Index
Mit em Massstaab vom HDI tuet d UNO d Länder i vier Gruppe ydeile:
Dole
Bi Dole chrüze sech d Autobaan A 36 und A 39. Dr Baanhof lyt a dr Ysebaanlinie vo Dijon uf Vallorbe i dr Schwiiz und isch dr Usgangspunkt vo dr Ysebaanstrecki is Elsass und uf Stroossburg. Dört chunt dr TGV dure, wo vo Paris uf Bärn und Lausanne goot. I dr Nöchi vo dr Stadt isch dr Flugplatz Dole-Jura. Dr internazional Welowääg EuroVelo 6 het en Etappe bi Dole.
E Partnerstadt vo Dole isch Lohr, Baade-Württebärg.
Human Development Index
Die erschte Länder i dr Kategory mit sehr hööcher Entwicklig sind (Stand 2016): Norweege, Auschtraalie, d Schwiiz, Düütschland, Dänemark und Singapur. D USA sind uf em elfte Platz, Liechteschtei chunt a füfzähter Stell, Frankrych a einezwänzigschter, Öschtrych a vierezwänzigschter und Itaalie a sächsezwänzigschter Stell. Uf em letschte Platz vo dr vierte Gruppe isch di Zäntralafrikanischi Republik. Es gitt au Länder, wo bi däm Mässprogramm nid mitmache, so wie öppe Monaco, San Marino und Nordkorea.
Es isch immer wider kritisiert worde, dr HDI tüeg die würkleche Zueständ i de Länder nid richtig abbilde. So seit er zum Bischpiil nüt zum Stand vom Umwältschutz. Dr WWF het vorgschlage, me sell au dr ökologisch Fuessabtruck vo de Länder im HDI mit yrächne.
BLS RABe 528
Der BLS RABe 528, ou unerem Name MIKA bekannt, was moderne innovative kompakte Allroundzug bedütet, isch der neu Regioexpress und S-Bahn-Zug vo der BLS und ghört zur neue Flirt 4 Famili. Im Jahr 2022 sinds nur no sekundär igsetzt.
Gschicht
Im Mai 2021 isch der erscht MIKA in Betriib ggange.
Versione
Der MIKA isch ire «RegioExpress» und «S-Bahn» Version bstellt worde.
D «S-Bahn» het 2 Türe pro Wagechaschte und Site zudem hets bi de Endwäge uf der Site vom Wageubergang ds Logo vo der S-Bahn Bärn druf. Der «RegioExpress» het zwar nur halb so viili Türe pro Wagechaschte derfer giz aber es Bistroabteil mit Sitzplätz.
Toufnäme
Ufglistet sind nur d toufte Fahrzüg:
Speziells
Bi der BLS treit traditionell ds 13. Fahrzüg en spezielle Name. Der RABe 528 113 heisst AKIM 113 (MIKA hinderschi geschribe).
Streckine
D BLS ersetzt mit de RABe 528 älteri Züg uf verschidene Strecke. Paar vo de Züg sind scho ersetzt worde und witeri wärde bis 2025 ersetzt.
Uf folgende Strecke fahre d RABe 528 scho : (Stand: Dezember 2022)
Zuekünftig soll der RABe 528 uf folgende Strecke fahre:
Uf folgende Strecke fahre d RABe 528 nümme:
Ab Fahrplanwächsel im Dezember 2024 sölle die Züg ou iner Region Luzärn fahre:
Bitschweiler
Gschìcht
Bitschwiller ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1250 àls Butzswilre.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Bitschwiller ìsch. Bitschwiller ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Bitschwiller ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Brustvergrößerung
A Bruschtvergreesserung ìsch a Scheenhaitsoperàzioon, wu d’ wiibliga Bruscht mìt Hìlf vun Implàntààta-n-odd’r Fattiisàtz vergreessert odd’r umgschtàltet wìrd. Dia Operàzioon màcht maa maischtens üss ästheetischem Grund. ’S kààt àwwer a medizinischa-n-Ìndikàzioon sìì, wänn a Fahlbìldung vu dr Bruscht ìsch —zem Biischpìel noh-n-era Krabsärkràkung odd’r era Äntglìederung.
Bii da Manner gìtt’s àui a Àrt vu Bruschtvergreesserung, wo maa Bruschtmuschkelvergreeserung nännt. Doo wìrd a Implàntààt unter’m groossa Bruschtmuschkel iigsätzt.
Junkere 37
D Junkere 37 isch es Chällerlokal ar Junkeregass ir Bärner Altschdat gsii, wo vo 1964 bis 1975 über 300 Diskussioonsööbe schdattgfunge hei, wo vom Walter Zürcher gleited worde si. Si gilt as wichdigschde Dräffpunkd vor Schwiizer Nonkonformismus-Bewegig vo de 1960er Jaar. Es Leitwort vo de Deilnämer vor Junkere 37 isch dr Satz gsii: Na nas njema smerti: Gäg üüs isch kès Chrut gwachse (Huzulisch).
Gschichd
Dr Zeno Zürcher isch 1964 ned nume dr Mitgründer vor Junkere 37 gsi, sondern o dr Veranschdalter, Archivaar, Verwalter, Doontechniker u Diskussionsleiter vom Lokal. Zäme mid em Sergius Golowin, mid em Franz Gertsch u mid em Niklaus von Steiger het dr Zürcher scho i de Füfzgerjaar fréii Diskussions–chreise gründet: zersch dr Cherzechréis u när dr Tägel-Leischd. Ersch ab 1964 hei d Zämekümfd ar Junkeregass 37 schdatgfunge. D Öbe si dür monedlechi Biidräg vo de Veraaschdalter sälber finanziert worde. Bis zu irer Uuflöösig 1975 hei ir Junkere 37 über 300 Veraaschdaltige schdatgfunge, wo s schbeziell um bolitischi u gsellschafdlechi Fraage gange n isch, mit Referänte vom Presseschef vom Eidnössische Militärdepartmänt bis zum Redakder vor Ziitschrifd Vorwärts.
Literatur hed o ne wichdigi Rolle gschbiut: dr „Gammlerpoet“ u Nonkonformischd René E. Mueller hed 1964 dr erschdi Junkere 37-Aabe mit Rezitazioone vo éigene Gedichd u Teggschdene eröffned. Midem Sergius Golowin isch d Vouchsdichdig schdarch verdrätte gsii. A ned wenige Veraaschdaltige hed o d Bundesbolizéi i Form vo Fiche schriibende Mitarbeiter déilgnoo. 1965 hei sech d Veraaschdalter u dr Zeno Zürcher für en Aabe mid em Walter Matthias Diggelmann wo über sis Buech Die Hinterlassenschaft verzellt hed, d Forderig vo de Behörde nach emne Huusierpatänt für em Diggelmann sini Redefreiheit müesse gfalle laa.
E Höepunkd isch gsii, wo am 2. Okdober 1966 dr dütschi Filosofiibrofässer Theodor W. Adorno id Junkere 37 choo isch. Vo däm legendäre n Oobe heds léider keni Uufzeichnige meh. Im Februar 1969 isch dr Urban Gwerder, Dichterfürschd u Redakder vor Ziitschrifd Hotcha!, vom Bärner „Hippie-Pabschd“ Hans Stamm u vor Kritische n Untergrundschuel vor Schwiiz (abgchürzd K.U.S.S.) mid emne „Eeredokdertitel uf em Gebiet vor Schwiizer Jugend u sämtleche Untergrundwüsseschafde“ uuszeichned worde. 1975 hed s Diskussionsforum Junkere 37 sini Chällerdüurene zuegmachd.
Nachlass vom Zeno Zürcher
Brakdisch alls vo de no vorhandene Schrifd– u Doondokumänt vor Junkere 37 si im Nachlass vom Zeno Zürcher dinne, wo im Schwiizer Literaturarchiv archiviert isch (wo ne Deil vom Nonkonformismus Archiv Fredi Lerch isch). Gmäss däm Nachlass si folgendi Näme (en Uuswahl) i irgenderer Wiis mit dr Junkere 37 i Verbindig gschdange:
Theodor W. Adorno, Ursula Andress, Guido Bachmann, Peter Bichsel, Mario Cortesi, Kari Dällebach, Rolf Deppeler, Walter Matthias Diggelmann, Friedrich Dürrenmatt, Ernst Eggimann, Alfred Fankhauser, Konrad Farner, Max Frisch, Franz Gertsch, Sergius Golowin, Lukas Hartmann, Polo Hofer, Ahmed Huber, Ruth Im Obersteg Geiser, Sam Jaun, Franz Keller, Kurt Kipfer, Jakob Klaesi, Ruedi Krebs, Markus Kutter, Timothy Leary, Carl Albert Loosli, Bernhard Luginbühl, Kurt Marti, Mani Matter, Joy Matter, Albert Meyer, Frank A. Meyer, René E. Mueller, Paul Nizon, Meret Oppenheim, Hans Raaflaub, Alfred Rasser, Arist Rollier, Klaus Schädelin, Guido Schmezer, Gerhart Schürch, Marcel Schwander, Kurt Schweizer, Jacob Stickelberger, Hans Martin Sutermeister, Harald Szeemann, Jean Tinguely, Reynold Tschäppät, Paul Ignaz Vogel, Erich von Däniken, Niklaus von Steiger, Rudolf von Tavel, Ricco Wassmer, Max Weber, Manfred Wettler und Fritz Widmer.
Sochaux
Sochaux isch e französischi Gmeind im Departemänt Doubs. Es isch e Vorort vo dr Stadt Mömpelgard.
Sochaux isch e wichtige Standort vo dr Induschtry. Dört lyt die gröschti Fabrigg vo de Peugeot, wo im 19. Joorhundert agfange het Sache us Yse und bsunders au Handmüline mache und sid 1881 Welo und sid 1891 Auto, Töff und Laschtwäge härstellt. Näbe dr Autofabrigg goot dr Rhy-Rhone-Kanaal dure.
Der FC Sochaux spiilt i dr zweithöchschte französische Tschuttliga. Ane 1935 und 1938 isch er französische Meischter worde.
Bezirk Horgen
De Bezirk Horge (amtlich Bezirk Horgen) isch en Bezirk vom Kanton Züri i de Schwiiz. Zum Bezirk ghöred 11 Gmäinde am linke Ufer vom Zürisee und im Sihltal. Zivilgmäinde git s käini me.
Radovan Karadžić
Dr Radovan Karadžić [] (* 19. Juni 1945 z Petnjica, Gmai Šavnik, Jugoslawie, hit Montenegro) isch e ehmolige bosnisch-herzegowinische Bolitiker. Är isch Barlemäntsbresidänt vu dr Sozialistische Republik Bosnien un Herzegowina (1990–1992) un Bresidänt vu dr Republika Srpska z Bosnien un Herzegowina (1992–1996) gsii. Im Zämmehang mit em Bosniechrieg isch syter anne 1996 en internationale Haftbefähl vum Haager Tribunal gege ne vorgläge, wu am 21. Juli 2008 zue syre Feschtnahm z Belgrad gfiert het. Ihm isch vorgworfe wore, in syre Amtszyt as Bresidänt Chriegsverbräche, Velkermord un Verbräche gege d Manschligkait befohle z haa. Am 24. Merz 2016 isch er vum UN-Chriegsverbrächertribunal z Den Haag fir dr Velkermord z Srebrenica schuldig gsprochen un zue insgsamt 40 Johr Gfängnis verurdailt wore. Im Beruefigsverfahre isch er am 20. Merz 2019 ändgiltig zue läbeslanger Haft verurdailt wore.
Wasserscheide
D Wasserscheidi isch e geografischi Linie uf dr Ärdoberflechi, wo d Flusssyschteem und d Yzugsgebiet vo Flüss zämechöme.
Früener het me im Schwyzerdütsch ender dr Begriff Schneeschmelzi bruucht, wo me i viil alte Dokumänt über d Gränze findet und wo dr Franz Joseph Stalder i sym Wörterbuech Versuch eines Schweizerischen Idiotikon vo ane 1812 uf dr Syte 341 beschribe het. S Schwyzerischen Idiotikon het do drzue no mee Beleeg.
Dört, wo sech drü Wasserscheidene träffe, git’s en Ort, wo s Wasser i drü verschideni Yzugsgebiet abeflüsst. Es git im alemannische Sproochruum grad zwe Plätz, wo drü öiropäischi Hauptyzugsgebiet anenand chöme:
Wassertrönnlinie chame zwüsche fascht alne Gwässer definiere usser i ganz flache Landschafte. A vilnen Oorte isch dr gnau Verlauf vo dene Linie mängmol nid eifach z gseh, öppe in Sidligsgebiet oder i de Gebirg mit ewigem Schnee.
I dr Gschicht isch es hüüfig eso cho, ass de Schneeschmelzine noo au die politische Gränze ligge, bsunders wenn si uf höche Bärge durelaufe. D Weschtgränze vom Elsass lyt meischtens uf dr Höhelinie vo de Vogese, der Mont Blanc trönnt Itaalie vo Frankrych, s Monte Rosa-Massyv s Wallis vom Piemont. Es gitt aber au Uusname so wie am Chlausepass, won en alti Saag verzellt, wie’s derzue cho isch, ass dr Urnerbode, wo im Yzugsgebiet vo dr Linth lyt, nid de Glarner, sondern de Urner ghört.
Es chunt au vor, dass Wasser underirdisch under de Wasserscheidene, wome uf dr Ärdoberflechi gseht, durelauft, öppe wenn dr Felse vo Klüft und Schpält durlöcheret isch, wie im Fall vo dr Donauversickerig.
Liste der Abgeordneten im Kommunallandtag der Hohenzollernschen Lande 1929–1933
In däre Lischt wäre di Abgordnete im Kommunallanddag vu dr Hauezollersche Land in dr vierte Wahlperiod vu dr Weimarer Republik 1929–1933 ufzellt.
Zämesetzig
Dr Kommunallanddag het ab 1919 24 Mitglider ghaa, wu in eme Wahlkrais in freier un glycher Wahl gwehlt wore sin. Di Hauezollersche Land sin in dr Hauptsach kadolisch gsii. Di Dytsch Zäntrumsbartei (Zäntrum) het bi dr Kommunallanddagswahl 1929 insgsamt 15 Mandat (−2) iberchuu, di Dytsch Demokratisch Bartei (DDP) drei (±0) un d DNVP (Hauezollerscher Buurebund) vier (±0). D SPD het wider zwai Mandat gwunne.
Landesuusschuss
Vorsitzer vu Kommunallanddag un Landesuusschuss isch dr Carl Vogel gsii.
Dr Kommunallanddag het no dr Preußische Verfassig vu 1920 ai Mitglid in Preußische Staatsrot gwehlt. Des isch vu 1919 bis 1930 dr Emil Belzer gsii un 1930 bis 1933 dr Clemens Moser.
Palais Sickingen
S Palais Sickingen (Sickinger Palais) in dr Salzstrooß z Fryybeg isch hite dr Sitz vum Landgriicht Fryybeg.
Gschicht
Böue woore isch s in dr Joor 1769-73 vum Pierre Michel d’Ixnard as Stadtpalais fir dr Freiherr Ferdinand Sebastian von Sickingen-Hohenberg. D Familie von Sickingen isch Noofolger vu dr Familie Schnewlin gsii un het zaalryychi Besitzige im Brysgau ghaa, unter anderem au ihri Summerresidenz, s Schloss Sickingen z Ebnet. S Gebei, wu in franzesisch klassizistischer Form uusgfiert isch, isch an dr Stell vu dr Hyyser zum Maienthau, zum Wolkenbruch, zur Scheuer un Rotes Haus böue woore, wu bis zum Änd vum 16. Joorhundert im Bsitz vu dr Familie Schnewlin vu Landeck gsii un derno an d Freiherre von Sickingen-Hohenburg gange sin. Di hochwäärtig Innenuusstattig chaa mer no uf Foto im Innere vum Palais bschaue. Si isch, nääbe viile Vergoldige uf Gips un Holz, us 240 Gmeld bstande.
Wu dr Erböuer anne 1772 verstoorbe gsii isch, het s Huus as Woonig fir syy Suun Kasimir dient, derno fir däm sy Suun, dr Ryychsgroof Wilhelm. Mit em Änd vu Voordereeschtryych isch au s Änd vu syyre Zyt z Fryybeg chuu: är isch uf Eeschtrych zooge, wel er nume ne Untertan vun eme Chaiser het welle syy un nit au no eme Großherzog mieße diene. Anne 1806 isch s Palais wäge däm fir 50.000 Gulde an s Großherzogtum Baade verchauft woore. Zeerscht isch s an d 1807 grindet Freiburger Lesegesellschaft vermietet woore, wu s hite no git unter em Name Museumsgesellschaft. Aber schnäll isch szue dr großherzoglige Residänz z Fryybeg woore. Zue dr Bewooner hän anne 1819 dr Ludwig, dr Leopold (mit syre Frau Sophie) un vor allem dr Friedrich II. ghert, wu no hyfiger doo gsii isch: 1850 fir e baar Wuche, 1853 uf ere Rais as Prinzregänt, 1856 no syre Hochzyt mit dr Luise, 1876 zue dr Enthillig vum Siigesdänkmol un 1880 bim Busech vu dr Landwirtschaftsuustellig z Waldkilch.
Di letscht großherzoglig Bewooneri isch d Hilda gsii, wu au in dr Bumbennaacht am 27. Novämber 1944 do gsii isch, bis si in d Bunkeraalaage am Schlossbärg gflichtet isch un d Gebei dur meereri Bumbedräffer bis uf d Grundmuure vernichtet wooren isch. Nume d Fassade an dr Salzstrooß het dr Aagriff ooni greßeri Schääde iberstande.
In dr Joor 1962 bis 1965 isch s Gebei widerufböue woore, d Ussefassade isch in dr alte Foorm wider härgstellt woore. No oobe wird d Fassade au hite no dur s Woppe vu dr Herzeg von Sickingen abgschlosse. Böuherr isch s Staatlig Hochböuamt Fryybeg im Ufdraag vum Land Baade-Wirttebärg gsii. S Palais isch doderby as Böudänkmol in dr Neiböu vum Landgriicht intergriert woore, wu s bis hite bruucht. Zwische 2010 un 2011 isch d Fassade reschtaurient un renoviert woore.
Wahlkreis Sarganserland
De Waalchrais Sarganserland oder Sargaaserland isch e Underainhait vom Kantoo Sanggale i de Schwiz, wo noch de nöie Kantonsverfassig vom 10. Juni 2001 bildet wore isch und sit em 1. Januar 2003 bestoot.
Geografii
De Waalchrais isch identisch mit em früenere Bezirk Sargaas, erstreckt sich öber de südöstlichi Tail vom Kantoo Sanggale und dodemit öpe deckigsgliich mit de Region Sargaaserland. Offiziell gits kai Hauptort i de Sanggaller Waalchrais. S Chraisgricht haisst Werdebärg-Sarganserland und isch z Mels.
Zum Sargaaserland ghöred folgendi Gmainde:
Bilabialer Vibrant
De bilabiali Vibrant isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch, wo als Phonem zimli sälte isch. S Zeiche defür im Internationale Phonetische Alphabet isch. Im Alemannische chùnt de Luut zwar in keim Wort vor, mer bruucht en aber mängmool wemmer zeige wott, dass eim chalt isch, ùn mer deno „brrr“ macht.
Bahnhof Immendingen
Dè Baanhof Immèdingè isch èn Ysèbaanchnotè, wo als Drènnungsbaanhof uusgfüürt isch. Im Immèdinger Baanhof drôffèd sich zwei Baanstreggè, d Schwarzwaldbaan, wo zèrscht vo Offèbürg gu Konschdanz übber Immèdingè gangè isch, un d Donaudalbaan, wo vo Eschingè gu Ulm gòt. D Donaudalbaan isch èrscht spôter baut worrè un bruucht vo Eschingè bis Immèdingè d Trassè vo dè Schwarzwaldbaan mit. Èrscht z Immèdingè zwygt d Donaudalbaan ab un gòt übber Mööringè bis zum Duttlinger Baanhof, wa abber è gränzübberschrittendi Baan zwǜschè m Baddè un Württèbärg gsi isch. Ußerdèm isch Immèdingè Uusgangspungt für d Züüg uff dè Aitrachdalbaan, wo im ehemòligè weschtlichè Nõchbòrbaanhof Hintschingè vo dè Schwarzwaldbaan abzwygè duèt. D Aitrachdalbaan gòt vo Hintschingè übber dè Bhf. Zollhuus-Blummbärg gu Waldshuèt a dè Hochrhybaan. Dè Abschnitt vom Hintschinger Abzwyg bis Zollhuus wörd sit 2004 (Stilllegung Personèvokeer 1967) als Deil vom Ringzug-Konzèpt widder regelmäßig im Personèvokeer bediènt. Bis zum Bau vo dè Vobindungskurvè Duttlingè–Hattingè im Johr 1934 hèn d Züüg uff dè Gäubaan z Immèdingè Chopfmachè müèsè.