cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nir Dawid
An d Gschicht vo Tel Amal und an d Durm-und-Palisade-Siidlige im allgemeine erinneret hüte e Museum uf em Kibbuzgländ. Der Kibbuz het siini wirtschaftlige Grundlage under anderem in der Landwirtschaft, ere Papiirfabrik und touristische Iirichtige; grad näbem Kibbuz befindet sich der Nationalpark Gan haSchloscha.
Heiliges Grab (Kulissenbau)
E Heilig Grab isch en temporäre Kulissebau mit de Darstellig vom Heilige Grab z Jerusalem, wo Jesus noch sim Tod ine glait worden isch.
Gschicht
Christlichi Pilger, wo di Heilige Stätte im Heilige Land, also z Palästina (hüt Israel), go bsueche sind, händ s Bedürfnis gha, öpis vo döt mit z bringe oder dehai bildlich darzstelle, was si döt gseh händ.
Di bekanntischt originalgetreu verchlinneret Nochbildig vom heilige Grab us de Grabeskirche isch s Heilige Grab i de Stadt Görlitz vo 1504. Aber scho vorher send i Chlöster und Cherche chlinneri Nochbildige erstellt worde. So zum Byspil i de Kapuzinerchirche vo Eichstätt (1160), im Münster z Konstanz (1260), im Chloster z Denkedorf usw.
Wil e Nochbildig vom Heilige Grab rächt chostspilig gsi isch, häts a verschidnige Ort aifacheri Darstellige ge. So zum Byspil i de Zisterzienser Abtei Magerau z Friburg, wos e Heilig-Grab-True us de Mitti vom 14. Johrhundert git.
Grösseri Holzbaute mit Kulisse sind denn im 16./17. Johrhundert, i de Barockzyt, richtig Mode worde. Wil s normali Volk vilfach weder läse no schriibe hät chöne, hät me uf so bildlichi und szenischi Darstellige zrugg griffe. Und so sind i villne katholische Cherche i de Karwuche Baute, wo s Heilig Grab darstelled, ufgstellt worde.
Mitte 20. Johrhundert, dor d Liturgiireform vom 2. Vatikanische Konzil, isch de Bruuch vom Heilig Grab us de Cherche verschwunde. Vil vo däne, zum Tail künstlerisch wervolle, Bühnebaute sind dänn verbrännt worde. E paar sind im grosse Dachbode vo de Cherche (de Himmlete) versorget worde und vilfach vergässe gange.
Uufbau
Vil vo däne Heilig Grab bestönd us verschidne Kulisse, wo näbet- und hinderenand uufgstellt wärdet. Es hät en Mechanismus, wo bewirkt, dass wia vo Gaisterhand de toti Jesus im Grab inne lit oder äbe nümme. Bim Gloria i de Osternachtfyr isch de Uferstandnig Jesus dänn langsam i d Höchi zoge worde.
Belüchdet hät me i de Aafäng mit Cherze, Talgliechter oder Öllampene. Hüt hilft näbet de Cherze au s elektrisch Liecht för e gueti Uuslüchtig. En spezielle Effekt bringed di farbige Grabchugle, wo mit Wasser gfüllt sind und dehinder e Cherzli brännt. Mängmol sinds au farbigi Grabschale, wo au mit Wasser gfüllt werded, i däne aber e schwimmends Liechtli brännt.
Neuzyt
Im Chorhärrestift z Beromünster wird es Heilig Grab us em 18. Johrhundert, wo 1999/2000 renoviert worde isch und mit 8 m Höchi s gröschti vo siner Art i de Schwiz isch, no regelmässig de Gläubige i de Karwuche zeiget. Au im Koblwald send bin ere Renovation vo de Cherche Kulisse vom e Heilig Grab vöre cho, wo 1951 s letschtmol im Iisatz gsi isch. Di mechanische Tail hät me rekonstruiert und i de Karwuche vom Johr 2012 da Heilig Grab wider uufgstellt und s hät chöne vo de Cherchgänger aaglueget wärde.
Stetten (Bodenseekreis)
Geografi
Dr Bann bstoht us 64,2 % Landwirtschaftsfleche, 22,3 % Wald, 12,6 % Sidlungsflechi un 0,9 % sunschtiger Flechi.
Gmondsgliiderig
Zue Stette ghere kone wiitere Ortsdoal.
Gschicht
Stette isch zum erschte Mol gnennt wore anne 752 als Altstadi.
Verwaltig
Stette het sich mit dr Stadt Meerschburg un d Gmaine Daesedorf, Hagnao un Ulldinge-Milofe zum Gmaiverwaltigsverband „Meersburg“ mit Sitz z Meerschburg zämmegschlosse.
Dr Burgermaischter vu Stette ischt dr Daniel Heß.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle seit 2006: 1 2006: WASG, seit 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialäkt vu Stette ghert zum Bodeseealemannisch.
Eberhard II. von Württemberg (Graf)
Dr Eberhard II., gnännt „dr Greiner“, (* no 1315; † 15. Merz 1392 z Stuegert) isch Grof vu Wirttebärg vu 1344 bis 1392 gsii.
Läbe
Dr Eberhard isch dr Suhn vum Grof Ulrich III. un dr Sophie vu Pfirt gsii. Är het am 17. Septämber 1342 d Grefi Elisabeth vu Henneberg-Schleusingen ghyrote. Us dr Eh sin zwai Chinder fiirigange: dr Ulrich, dr Vater vu syym Noofolger Eberhard III., un d Sophie, di speter Herzogi vu Lothringe.
Vum Aafang vu syre Regierigszyt bis 1361 het dr Eberhard II. zämme mit syym Brueder Ulrich IV. regiert, wun er zuen eme Huusverdrag zwunge het, wu d Uudailbarkait vum Land bstetigt het. Dr Ulrich het derno am 1. Mai 1362 uf d Regierig verzichtet. Fir d Feschtigung vu syre Macht un fir di territorial Vergreßerig vu Wirttebärg isch dr Eberhard II. verschideni Bindnis yygange un het Usseandersetzige mit em Chaiser Karl IV. gfiert. As Ergebnis hän dr Eberhard un syy Brueder anne 1360 zuesätzligi Privilegie iberchuu (zum Byschpel di elainig Grichtsbarkait), wu d Grofschaft Wirttebärg nei definiert hän. Ufsää het anne 1367 dr Iberfall vum Grof Wolf vu Eberstein uf dr Eberhard erregt, bi me Ufenthalt „im Wildbad“ (vermuetli Wildbad oder Teinach). In syre wytere Regierigszyt het dr Eberhard syy Bolitik stark gege d Ryychsstedt uusgrichtet, wu bi dr Uusdehnig vum wirttebärgische Territorium im Wäg gstande sin. Anne 1372 bi Alte, 1377 bi Reitlenge un 1388 bi Deffenge isch s doderby zue Schlachte gege d Ryychsstedt chuu, wu sich ab 1376 im Schwebische Stedtebund zämmegschlosse hän. Ergebnis vu däne Ussenandersetzige isch e Pattsituation gsii, wu dr Stedt ihri Unabhängigkait erhalte het. Di territoriale Zuegwinn vu Wirttebärg in dr Regierigszyt vum Eberhard sin ainewäg dytli gsii (zum Byschpel Calb un Beblenge). In dr fir Wirttebärg siigryyche Schlacht bi Deffenge isch em Eberhard syy Suhn un designierte Noofolger Ulrich gfalle.
Sunschtigs
Dr Eberhard isch dur Ballade vum Schiller un vum Uhland in d Literatur yygange.
Philippe Woodtli
De Philippe Woodtli (* 1964) isch en Schwiizer Pfarrer, Zimmermaa und Bärgführer. Sit em 1. Jänner 2011 isch er Gschäftsleiter vom Schwiizerische Evangelische Chilebund. Uf de 1. April 2016 isch er freigstellt vo sinere Tätigkeit bim Chilebund.
De Philippe Woodtli het evangelischi Theologii studiirt und wärend sim Studium en Usbildig zum eidgnössische Bärgführer gmacht. Nach eme Studieunterbruch und ere Stifti zum Zimmermaa, isch er wider zu de Theologii zruck cho, het sis Studium abgschlosse und isch im 2002 zum Pfarrer ordiniirt worde. Sini erschti Gmeindspfarrstell het er z Walperswil im Kanton Bärn gha. Im März 2008 het er dann in di Reformierti Landeschile vom Aargau gwächslet, wo er d Stabsstell vom Chileroot als Leiter Theologie und Recht übernoh het. Am 17. August het de Rat vom SEK de Philippe Woodtli zum Nachfolger vom Theo Schaad gwählt. Sini Schtell als Gschäftsleiter vom Chilebund het er am 1. Jänner 2011 aaträte. Im Juni 2012 het er für d Nochfolg vo de Aargauer Chilerotspräsidentin Claudia Bandixen kandidiirt, d Synode het bi de Sitzig vom 6. Juni 2012 z Sohr aber de Christoph Weber-Berg gwählt.
De Philippe Woodtli isch ghürote, het zwei Töchtere und wohnt z Gränichen. Derte isch er Präsident vo de örtliche FDP.
Centre Georges Pompidou
S Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou isch e staatligs Kunst- und Kulturzentrum im 4. Arrondissement vo Bariis. In dr Umgangssprooch säit men em au äifach s Centre Pompidou oder Beaubourg, bi de Iihäimische isch es La Raffinerie. Es het si offiziell Naame vom ehemoolige franzöösische Staatsbresidänt Georges Pompidou überchoo, wo si Bau aagstoosse het. D Archidekte Renzo Piano, Richard Rogers und Gianfranco Franchini häi s entworfen und s Baue het säägs Joor brucht. Es isch am 31. Januar 1977 eröffnet worde. Sit siner Eröffnig het s mee as 150 Millioone Bsuecher ghaa.
Salem (Baden)
Salem (dt. Salem (Baden)) isch e Gmond im Bodeseekrais z Bade-Wirtteberg. D Gmond hot Iiwohner (Stand: ).
Geografi
Dr Bann bstoht us 56,4 % Landwirtschaftsfleche, 30,5 % Wald, 10,8 % Sidlungsflechi un 2,3 % sunschtiger Flechi.
Gmondsgliiderig
Zue Salem ghere d Ortsdoal Salem, Bira (Beuren), Buggaseggl (Buggensegel), Grasbira (Grasbeuren), Mimmahusa (Mimmenhausen), Middlschdawiler (Mittelstenweiler), Neifrach (Neufrach), Oberschtawiler (Oberstenweiler), Riggabach (Rickenbach), Difinga (Tüfingen) un Wildorf (Weildorf).
Gschicht
Salem isch zum erschte Mol gnennt wore anne 1137.
Verwaltig
Salem het sich mit dr Gmaine Frigginge un Holgebeäg zum Gmaiverwaltigsverband „Salem“ mit Sitz z Salem zämmegschlosse.
Dr Burgermaischter vu Salem ischt dr Manfred Härle.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle seit 2006: 1 2006: WASG, seit 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialäkt vu Salem ghert zum Bodeseealemannisch.
Föderalisten (Helvetik)
D Föderaliste in dr Helvetik si d Gegner vom zentralistische Eiheitsstaat gsi, wo am Afang vo dr Helvetische Revolution 1798 iigfüehrt und denn vo dr Partei vo de Unitarier verdeidigt worden isch. D Föderaliste hai sich us Gruppe mit verschiidene politische Ideologie zsämmegsetzt, wo Ahänger von ere föderalistische Staatsstruktur für d Schwiiz gsi si, wobii sich im Lauf vo de Johr dr Deil vo de Reaktionäre vergrösseret het, wo d Restauration vo de vorrevolutionäre Zueständ agsträbt hai, wie si in dr Alte Eidgenosseschaft gherrscht hai.
Dr Napoleon Bonaparte, dr Erst Konsul vo dr französische Schutzmacht sit 1799, het scho früeh gmerkt, ass dr Föderalismus bi de Schwiizer dief verankeret isch und ass men em muess Rächnig dräge. Er het die gmässigte Republikaner de radikale Patriote vorzoge und het scho im Früehlig 1800 zuegloo, ass d Föderaliste ihri Meinig frei döfe verdrätte. Au d Unitarier und au d Föderaliste hai für Understützig für ihri Idee bi de Franzose gworbe. E grosse Befürworter vom Schwiizer Föderalismus isch dr französisch Gsandti in dr Helvetische Republik, dr Karl Friedrich Reinhard, gsi. D Verfassig vo Malmaison vom 29.Mai 1801 hai d Föderaliste as z zentralistisch abglehnt, und wo d Unitarier denn no witer in dere Richdig hai welle go mit ihre Vorschleg, hai sich d Föderaliste, understützt vom französische Gsandte, am 27./28. Oktober 1802 mit eme Staatsstreich an d Macht brocht. Si hai sich aber denn mit de Franzose verchracht, wil si gege die französischi Annexion vom Wallis gsi si, und hai im April 1802 d Macht wider verlore. Im «Stäcklichrieg», eme churze Bürgerchrieg im Septämber/Oktober 1802, hai si denn d Macht vo de Unitarier ändgültig broche. Dr Napoleon het druf bi dr Pariser Consulta Abgordneti vo beide Parteie drzue brocht, siini Mediationsakte, wo d Forderige vo de Föderaliste wiitgehend befriidigt het, azneh.
Vogt
Dr althochdütschi Begriff Vogt, au Voigt oder Fauth (französisch bailli, änglisch bailiff oder reeve) isch abgleitet vom latiinische Wort „advocatus“ („dä wo anegrüeft worden isch“) und bezeichnet allgemein e herrschaftlige, meistens adlige Beamten im Mittelalter und dr früehje Neuziit, wo as Verdräter vom ene Feudalherrscher in eme bestimmte Gebiet im Name vom Landesherr regiert und grichtet het. Er het dr Vorsitz im Landgricht iignoh und het müesse d Landesverteidigung organisiere. Im Chrieg het er s Lehenufgebot vom Land aagfüehrt.
Dr Machtberiich vom ene Vogt und si Amtssitz (meistens e landesherrligi Burg) wärde as Vogtei bezeichnet.
Dr Landvogt in dr Schwiiz
In der Schwiiz isch dr Titel Landvogt erst noch 1415 erschiine. Es het zahlriichi Bezeichnige für d Funktion vom Landvogt ge: Kastlan, Obervogt, Gubernator und in de italiänischsprochige Gebiet Podestà, balivo, landfogto, capitano reggente oder commissario. Dr Landvogt isch Regent in de Landvogteie gsi an dr Stell vom landesherrlige Stadt- oder Landkanton vo dr Alten Eidgenosseschaft. Er isch dr ganze Verwaltig vorgstande und het die lokale Beamte agstellt, solang en lokali Freiheitsrächt nit in siiner Amtsgwalt iigschränggt hai. Drzue het au d Finanzverwaltig ghört, d. h. dr Iizug vo de Gfäll und Buesse, und d Rächnigsfüehrig. Je nach dr Lag vo de Privilegie vo dr Landvogtei isch dr Landvogt Richter in Fäll vo dr niidere und der hoche Grichtsbarkeit gsi und isch em Landgricht vorgstande. Dr Vogt isch au Kommandant vom militärische Ufgebot vo dr Landvogtei gsi, Vollstrecker vo obrigkeitlige Befähl und richterlige Verfüegige.
D Organisation vo de Landvogteie het me vo dr habsburgische Herrschaftsorganisation überno. Landvogteie, wo vo mehrere eidgenössische Ort regiert worde si, het me as Gmeini Herrschaft bezeichnet, und die regierende Kantön hai dr Landvogt in eme feste Turnus gstellt. Drnäbe het s zahlriichi Landvogteie im Herrschaftsgebiet vo de einzelne Kantön ge.
Dr Landvogt het meistens uf ere landesherrlige Burg innerhalb vo dr Landvogtei residiert, usser wenn em spezielli Privilegie dr Ufenthalt in dr Landvogtei verwehrt hai, wie in dr Grafschaft Uznach. Mänggi vo dene Burge dräge bis hüt dr Name Landvogteischloss, so s Landvogteischloss Bade und s Landvogteischloss Willisau.
In dr alte Eidgenosseschaft hai die underschiidligste Forme vo Landvogteie bestande, wo d Rächt und d Pflichte vom Amtsinhaber vo de alte Freiheite und Privilegie vo dr Landvogtei mehr oder weniger festgleit gsi si. In bsundrigs privilegierte Gebiet hai d Undertane dr Landvogt sogar sälber döfe wehle so dass där au als Verdräter vo de politisch unmündige Undertane fungiert het. Das het bsundrigs die sogenannte Munizipalstedt btroffe oder wenigi Landschafte wie s bärnische Haslital. D Iikümft vom Landvogt hai hauptsächlig us de Buesse bestande, won er as die vollstreckendi Gwalt het döfe iizieh und zum e chliinere Deil us feste Abgobe us Grund und Boden oder vom Gwärb. E festi Besoldig isch unbekannt gsi. In mängge Kantön si d Landvogteie regelrächt versteigeret worde und dr Landvogt het sichg denn sälber müesse drum kümmere, ass er d Usgobe innerhalb vo siiner Amtsduur het chönne decke. Als bsundrigs verruecht hai in däm Zsämmehang d Landvögt vo de gmeine Herrschafte gulte. Me het sich aber au immer wider bemüeht, Missbrüüch dur e sträng Ufsicht z verhindere. S Amt vom ene Landvogt isch aber en iidrägliche Boste gsi, wo nume regimäntsfähigi Familie vo dr Stadt oder dr Landschaft übercho hai.
Die territoriale Gränze vo de Landvogteie si nit immer klar gsi, wil d Gränze vo dr Amtsgwalt vo dr hoche und dr niidrige Grichtsbarkeit und vom Heerbann nit überall die gliiche gsi si. Drzue isch non e ganzi Reihe vo mindere Rächt cho, wo me geographisch nit cha darstelle. Innerhalb vo de Landvogteie hai usserdäm Privati d Amtsgwalt vom Landesherr und drmit au vom Landvogt chönne iischränke, wil si gwüssi Rächte kauft oder von alters här bsässe hai. In erster Linie handlet es sich drbii um Chlöster und sogenannti Freiherre, wo nume dr Landesherr über sich anerkennt hai. Si hai chönne die hochi oder die niideri Grichtsbarkeit bsitze und sältener sogar dr Heerbann. Drnäbe het s die ge, wo d Twingrächt gha hai, wo vor allem die niideri und die mittleri Grichtsbarkeit gha hai, aber au Privati, wo Fischereirächt, Jagdrächt oder s Rächt zum Bezug vo Buesse gha hai. So isch d Amtsgwalt vom Landesherr und drmit au vom Landvogt in Wirklichkeit an de meiste Ort stark iigschränkt gsi und het en unübersichtlife Flickedeppig bildet, wo au für d Ziitgenosse nume schwer z überblicke gsi isch, wo aber em Ziitgeist vom Ancien Régime entsproche het.
In dr Helvetische Republik isch s Amt vom Landvogt 1798 abgschafft worde, wil mit em Begriff vili negativi Assoziatione mit em Ancien Régime verbunde gsi si. Us däm Grund isch er au spöter nit wider iigfüehrt worde. An siiner Stell isch im Kanton Bärn d Bezeichnig „Oberamtmaa“ bruucht worde, in andere Kantön het me anderi Strukture oder anderi Bezeichnige iigfüehrt.
John Lennon
De John Winston Lennon (schpäter John Ono Lennon) (* 9. Oktober 1940 z Liverpool, Änglond; † 8. Dezembar 1980 z New York, USA), isch ä änglischer Musiker, Komponischt un Autor gsi. Er isch Mitgrinder vun de britischi Band The Beatles gsi, wu ra au mit em Paul McCartney d Mehrzahl vun de Stick defir komponiert het.
S Lebe un s Schterbe
John Winston Lennon isch om 9. Oktober 1940 z Liverpool uf d Welt kumme. Sini Eltre sind de Fred Lennon (1912 - 1976) un d Julia Lennon geb. Stanley (1914 - 1958) gsi. Nôohdem sich sini Eltre 1942 trennt hen, het d Julia ihre Sohn zu ihrer Schweschter Mary Smith, „Mimi“, un dere ihre Maa George, brocht. John isch bi sinre Tante un sinem Onkel ufgwachse un het nur winig Kontakt zue sine Eltre ghet. Sini Muetter isch 1958 bi nem Autounfall ums Lebe kumme, zu nem Zytpunkt, wu de John e intensiveri Beziehung zuen ere ufbout ghet het.
Am 8. Dezembar 1980 isch de John Lennon vum geischtig verwirrte Attetäter Mark David Chapman z New York vorm Dakota Building, wu de Lennon mit sinre Frau im e Apartment gwohnt het, verschosse worre. E Teil im Central Park gegeiber vum Dakota Building isch 1985 noch em Lied als "Strawberry Fields" benonnt worre.
Singles
1 John Lennon & The Plastic Ono Band
2 John Lennon, Yoko Ono & The Plastic Ono Band
3 John Lennon with The Plastic Ono Nuclear Band
4 John Lennon, Yoko Ono & The Plastic Ono Band with The Harlem Community Choir
5 Im Johr 1992 het s ä Neuusgab vom Lied z Dütschland uf Blatz 7 gschafft.
Albe
1 John Lennon & The Plastic Ono Band
2 John Lennon & The Plastic Ono Band (with The Flux Fiddlers)/ isch 1980 noch em Dod vom Lennon uf Blatz 1 vo de dütsche Charts gschbrunge
3 John Lennon & Yoko Ono
Büecher
Text und Illuschtratione vom John Lennon
Central Processing Unit
De Central Processing Unit, churz CPU isch en Bestandteil vom Computer und wird oft au als (Haupt-)Prozessor bezeichnet.
E modärni CPU bestoht prinzipiell us de Funktionsgruppe Register, Rächeneiheit (ALU - Arithmetic Logic Unit), Befehlsdecoder und Adresseiheit.
D Adresseiheit isch drfür zueständig, d Date und Befähl us em Spiicher z läse oder in dä z schriibe. Befähl wärde vom Befählsdecoder verarbeitet, wo die andere Eiheite entsprächend duet stüüre. In de Register wärde d Date für die unmittelbari Verarbeitig gspiicheret, im Gegesatz zum RAM Spiicher isch der Zuegriff uf Date in den intärne Register meistens erheblig schnäller.
In modärne CPU finde sich Funktionseiheite, wo sehr vil fiiner unterdeilt si, und mehrfach usgfüehrti Eiheite, wo die gliichzitig Usfüehrig vo mehrere Befähl erlaube. Zuesätzlig finde sich au hüfig spezialisierti Rächeneiheite z. B. für Vektorfunktione.
Henniez
Henniez chan Verschidnigs bedüte:
Lueg au:
Bezirk Gösgen
Dr Bezirk Göösge (amtlich Bezirk Gösgen) isch en Bezirk vom Kanton Soledurn in de Schwiiz. Är ligt am Jurasüdfuess und ghöört zur Amtei Oute-Göösge. Hauptort isch Nidergöösge.
Iiwoonergmainde
Zum Bezirk ghööre die 11 Gmeinde: Stand: 1. Jänner 2007
Büetigen
Büetige (amtlech Büetigen) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Büetige ligt uf dr rächte Site vor Aare. D Gmeindsflächi bsteit us 64,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 27,3 % Waud, 8 % Sidligsflächi u 0,6 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Diessbe, Dotzige, Schwaadernou, Stude (BE) u Lyss.
Gschicht
Büetige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1261 aus Buetingen. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Büre ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,7 % gläge.
Obrigkeit
As Obrigkeit (lat. superioritas) si in hierarchisch organisierte Gmeinwäse sit em spoote Mittelalter bis in d Modärne sälli Persone oder Institutione bezeichnet worde, wo rächtmässig oder au nume ufgrund vo dr eigene Aamassig (Usurpation) d Herrschaft usgüebt hai und die rächtligi und faktischi Gwalt über d Underdane gha hai. D Underdanen si ihrer Obrigkeit Ghorsam schuldig gsi.
Reschafim
Reschafim (hüfig au Reshafim, e Schriibig wo us em Änglische chunnt, hebr. רשפים) isch e Kibbuz drei Kilometer südwestlig vo der Stadt Bet Sche'an und ghört administrativ zum Emeq HaMaayanot (Kwelledaal) Regionalroot.
Obrigkeit
Historisch unterscheidet me zwüsche geistliger und wältliger Obrigkeit. Zur geistlige hai die chirchlige und religiöse Obere ghört, so öbbe dr Papst, d Bischöf und d Äbt, aber au evangelischi Superintendente. Dr Pfarrer het für siini Gmeind au as vorgsetzti Obrigkeit gulte. Wältligi Obrigkeite si zum Bispil König oder Fürste gsi, Inhaber vo Grundherrschafte, aber au d Rööt in de Stedt. D Gwalt vo dr Obrigkeit het sich bsundrigs güsseret in dr Grichtshoheit und dr Vollmacht, Gsetz und Vorschrifte z erloo, vo de Underdane Abgobe z verlange, Privilegie z verdeile und im Chrieg Gfolgschaft z verlange.
Büetigen
Religion
79,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 9,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Reschafim
D Iiwooner
D Gründer si nit-religiösi rumänischi Überläbendi vo dr Schoa gsi, wo meistens scho z Europa Mitgliider in der sozialistische HaSchomer HaTzair-Jugendbeweegig gsi si. Drzue si bulgarischi und palestinensischi Juude cho. Si hai im Johr 1948, wo alli Araber s Beit-Schean-Daal verlo gha hai, Staatsland in der Aschrafie-Gegend zuedeilt übercho. Am Aafang hai si in ere provisorische Siidlig zwüsche de hütige Kibbuzim Reschafim und Schluchot gwohnt, zsämme mit Mitgliider vo der orthodoxe Bnei-Akiva-Bewegig, wo denn in s Kibbuz Schluchot zooge si. Son e ängs Zsämmeläbe und gueti Zsämmenaarbet vo nitreligiööse und religiööse Jude isch in sällere Zit äinzigartig gsi.
Obrigkeit
Im Middelalter und in dr früehje Neuziit isch s Verheltnis zwüsche dr Obrigkeit und de Underdane im Allgemeine als persönligi Bindig ufgfasst worde, wo me meistens drininegebore isch (öbbe bi dr Erbunderdänikeit) oder - was sältener bassiert isch - freiwillig oder unfreiwillig uf asich gnoh het. Zwar hai d Underdane bi Ändrige vo de Macht- oder Bsitzverheltnis (öbbe as Folg vo Chrieg, Gebietsabdrätige, Neubelehnige, Erbfolgereglige, dr Verchauf oder Verpfändig vo Bsitz etc.) au under d Herrschaft von ere neue Obrigkeit chönne cho. Es isch e Kennzeiche vom Underdanedum, ass sich dr Underdan d Obrigkeit meistens weder cha ussueche no het er s Rächt vo sich us uf ihri Handligen und Verfüegige Einfluss z neh, au wenn si ihn persönlig bedräffe.
Büetigen
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 18,9 %, CVP 1,6 %, EVP 1,5 %, FDP 6,7 %. GLP 4,5 %, GP 5,2 %, SP 14,8 %, SVP 39,9 %, Suschtigi 6,9 %.
Obrigkeit
Us däm Grund erschiint dr Usdruck Obrigkeit hüte nüme aagmässe, wenn er in Bezug uf Republike oder anderi Verfassigstaate bruucht wird, wo d Gwaltedeilig kenne und wo es politischs System hai, wo uf em Prinzip vo dr Volkssouveränität berueht, also öbbe in Bezug uf modärni demokratischi Rächtsstaate. Allerdings isch dr Begriff in de früehje republikanische Regimes, wo im Lauf vom 19. Johrhundert noch em Vorbild vo dr Französische Revolution in Europa und Amerika entstande si, afänglig no as allgemeini Bezeichnig für d Staatsgwalt bruucht worde, ohni en z hinderfroge.
Reschafim
D Iiwooner
1949 si polnischi Flüchtling cho und in de 1950er Johr isch d Iiwohnerschaft vom Kibbuz mit em Zuezug vo neue Mitgliider vo der HaSchomer HaTzair us Argentinie, und mit dr Ufnaam vo Zöögling vo dr Aliat Noar us Marokko, der Türkei, Egüpte und Süürie, wo ooni Eltere iigwanderet si, stark gwachse. Vo de 1960er Johr aa si die mäiste nöije Kibbuznik geboreni Israeli, aber au e baar Freiwilligi us Europa si Mitgliider worde.
Büetigen
Politik
Gmeindspresidänt vo Büetige isch dr Fritz Linder-Näf (Stang 2013).
Obrigkeit
Unbedingti Anerkennig vo gsellschaftlige und politische Hierarchie und d Underwärfig under tatsächlig oder vermeintlig höchergstellti Persone oder Institutione („Autoritäte“) wird au als Obrigkeitsdänke oder Obrigkeitshörigkeit bezeichnet. En überdriibens Verdraue uf d Handlige und Massnahme vo de Regierende (noch em Motto „Si wärde s scho richde“) bezeichnet me as Obrigkeitsglaube. En autoritärs, undemokratischs Staatswäse, wo siine Bürger keini oder nume sehr begränzti Mögligkeite vo dr politische Partizipation iiruumt und uf abwiichendi Meinige oder Kritik hüfig mit Underdruckigsmassnahme reagiert, wird in polemischer Diktion au as Obrigkeitsstaat bezeichnet.
Büetigen
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.
Reschafim
D Iiwooner
Wääred dr Wirtschaftskriise vo de 1990er Joor häi e Hufe Mitgliider s Kibbuz verloo, und erst in de 2010er Joor häi Nöiufnaame deren iiri Zaal wider guetgmacht.
Büetigen
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 707 Ywohner 95,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 2,7 % Französisch u 0,7 % Italienisch.
Reschafim
D Wirtschaftskriise
Für zum us dr Krise usezcho, won e schweri Verschuldig vom Kibbuz währed dr grosse Inflation vo de 1980er Johr z Israel d Kibbutzgsellschaft iinegstürzt het, bassiert z Reschafim sit 1990 e diefgrifendi wirtschaftligi und soziali Wandlig. In deren ihrem Raame si grossi Däil vom Kibbuzlääbe privatisiert worde. So si dr gmäinschaftlig Ässsaal, d Chuchi und d Wöscherei zuedo worde, dr Kibbutzlaade isch privatisiert worde und für d Erziehig vo de Chinder underdags in de Chinderhüüser – sit em erste Irakchrieg schloofe d Chinder nüme im Chinderhuus sondern in dr Woonig vo den Eltere – müesse d Eltere zum e groosse Däil sälber ufcho. Im Lauf vo dr Sanierig het s Kibbuz mee as achzig Brozänt vo dr Bedeiligung an dr Plastikfabrik "Terraflex" müesse verchaufe, und im Joor 2022 het s si Bedäiligung ganz likwidiert. Zum d Schulde abzzaale het s Kibbuz au Fälder in dr Noochberschaft vom Stedtli Bet-Sche'an im Staat zruggverchauft und dr Geegewärt vo sine Akzie am Agraarundernääme Tnuva, wo an chineesischi Inwestoore verchauft worde isch, de Banke überloo.
Büetigen
Sprach u Dialäkt
Dr Dialäkt vo Büetige ghört zum Hochalemannisch.
Reschafim
Erziejig
Im Kibbuz hets drei Chinderhüüser (Kitas für Chinder bis zum Chindergartenalter) und zwäi Chindergärde, wo d Chinder vom Siibni am Morge bis am Vieri am Nomiddag bhüetet wärde. Mit de benochberte Kibbuz Messilot und Nir Dawid bedriibt Reschafim e Primarschuel z Messilot, won e Abdeilig für autistischi Chinder het. Wenn d Chinder noch dr Schuel heimchömme, chönne si bis am Vieri in ihr eignigs Chinderhuus goo. Das isch au an schuelfreije Dääg und in de Ferie vom Sibni bis am Vieri offe. D Mittelschuel, wo die vier Haschomer Hatzair Kibbuz Reschafim, Nir Dawid, Messilot und Beit Alpha bedriibe hai, isch wäge dr chliine Schüelerzahl vor e baar Johr gschlosse worde und d Chinder leere jetzt uf dr regionale Schuel z Neve Eitan.
Wirtschaft
S Kibbuz bedribt Landwirtschaft (Milchwirtschaft, Fischzucht, subdropischi Frücht, Fäldwirtschaft). Es isch e Däilhaaber am ene Hüenerstall für Äierbrodukzioon und an ere Gsellschaft für d Brodukzioon vo mediziinaalem Kannabis. E groosse Däil vo de Dächer vo de industrielle und landwirtschaftlige Geböid broduziert elektrische Stroom. S Kibbuz vermietet leeri Geböid an uswärtigi Handwärker.
Brojekt
Für zum d Iiwohnerzahl zvergrössere und d Iiwohnerschaft zverjünge, wird zur Zit e neui Siidlig, Schlafim, baut, wo Reschafim mit em Kibbuz Schluchot verbindet und d Iiwohner drvo däils religiös, däils nitreligiös si. Im Joor 2012 hai d Bauarbeite aagfange. In de 2020er Joor isch d Siidlig scho so grooss gsi, ass mä sich het afo überleege, öb Schlafim nid besser e sälbständigi Gmäind weer.
Weblingg
Reshafim Homepage (uf Hebräisch)
Traktor
Dr Drakdor (vo lateinisch trahere ‚zie‘) isch a Zugmaschine, wo mr Ahenger und Ehnlichs na henga ka. Er hat meischtens vier Rädle, mänggisch fahrt er uf Raupe. Draktore werde vor allem in dr Landwirtschaft brucht, und si eso konzipiert, ass si au landwirtschaftlichi Maschine chönne aadriibe. Usserhalb vo der Landwirtschaft wärde si au in der Forstwirtschaft, bi Kommunalbetriib, im Gartebau, uf Flughäfe und im Bauwäse (Strossebau, Ärdbewegige, Garte- und Landschaftsbau) verwändet. Im süddütsche Ruum wird als Synonym zu Draktor mänggisch au dr Begriff Bulldog brucht.
Plus- und Minus-Klammern
D Chlammerereegle beschriibe in dr Arithmetik und dr elementare Algebra Vorschrifte, wie Chlammre in räine Summe und Differänze, also in Usdrück, wo din nume plus und minus vorchömme, uflööse muess. Umgangssproochlig wärde as Chlammrereegle au anderi Reegle bezäichnet, wo beschriibe, wie mä mit Chlammre in mathematische Usdrück umgoot, wie s s Distributivgsetz zueloot.
Aschbach (Unterelsass)
Geogràfi
Àschbàch lijt rund 15 Kilometer sìdlich vun Wisseburi uf re Heche zwìsche 145 un 178 m ìwer em Meeresspiegel.
Plus- und Minus-Klammern
Plusklammra
Plusklammra send klammra, vor dene kai minus stoht, wil im allgemeina das pluszoicha net gschriiba werrat. Alle zoicha en da klammer bleibet gleich, wenn ma se auflöst.
Aschbach (Unterelsass)
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Plus- und Minus-Klammern
Plusklammra
Zom beischbiel:
Aschbach (Unterelsass)
Verwàltung
vun Àschbàch ìsch. Àschbàch ghert zem Kommünàlverbànd.
Plus- und Minus-Klammern
Minusklammra
Minusklammra send klammra, vor dene a minus stoht. Alle zoicha in dera klammr werrat rumträt, wenn ma se auflöst: Plus werd zu minus und minus zu plus.
Zom beischbiel:
Aschbach (Unterelsass)
Dialekt
Dr sìdfrankisch Dialekt vun Àschbàch ghert zem Oschtfrankisch (Nordowerditsch).
Plus- und Minus-Klammern
Chlammerereegle im witere Sinn
Wenn s Chlammere in mathematische Usdrück het, so wärde d Operazioone (z. B. plus oder mol) innerhalb vo de Chlammere immer vor dene usserhalb vo de Chlammere usgfüert.
Bischbil 1
(2 + 5) · 3 = 7 · 3 = 21,      (zerst s "+", denn s "·" wäge dr Chlammere), aber
2 + 5 · 3 = 2 + 15 = 17,      ooni Chlammere Punkt- vor Strichrächnig.
Bischbil 2
(2 · 3)² = 6² = 36, aber
2 · 3² = 2 · 9 = 18.
Krummes Elsass
S Grumm Èlsass (uf Franzeesch Alsace Bossue) isch e nadìrlige Region ìn Frankriich un bsteht üs de Kanten Sarre-Union un Drulìnge wie oi üs La Petite-Pierre un de Dèrfer ìn ihrer Umgäbig.
Sproochlige Bsunderheit
Obwohl ìm Grumme Èlsass ìm Gegesatz zu de rästlige Deil vum Èlsass e rhiifränkischer Dialäkt gredet wìrd, ìsch es ans alemannischsproochige Èlsass aagschlosse wore. Säll lìt draa, ass di lothringische Gmeine e häuptsächlig brotestantische Bevèlkerung ghaa hän; noochdäm si ans Frankriich vum Louis XVI. aagschlosse wore sìn, hän se e lutherische Region ere fast numme katholische voorzoge.
Gschìcht un indressante Ort
D Region ìsch sitt em Neolithikum bsìdelt. Es ghere Gmeinde derzüe, wuu friehjer zu de Groofschafte Sarrewerde un La Petite-Pierre odder zu de Hèrrschafte Diermerìnge un Asswiller gheert hän. Noch hìtte sìn vile Schlèsser un wittere Üssgrabunge erhalte.
S Grumm Èlsass ìsch 1793 als eine vu de letschte Regione an Frankriich aaglìdert wore. Dervoor, während em Ancien Régime, ìsch es vu Holländer, Franzose, Schwizzer, Dittsche un Eestriicher bewohnt gsìì. Es gìt Gmeine, wuu gliichzittig e katholische Kìrech, e brotestantischer Tempel un e Synagoge hän.
Sälle Region hat e üssergwehnlig kültüräll Èrbe chènne erhalte: Bonnefontaine ìm Nìderèlsass, einer vu de wìchtigste Standort ìm Neolithikum un sinnem Schloss, odder Mackwìller, wuu's e romanischer Balast mìt Thèrmalbaad un Mausoleum z gsäh gìt. Dèrte isch oi eins vu de èlteste Heiligdìmer vum Gott Mithra gfunde wore. Wittere Sehenswìrdigkeite sìn d Wasserburg vu Lorentze un s Renaissance-Schloss vu Diededorf mìt de scheenste Wandmolerèie vu Ostfrankriich. Zudäm sìn vile gothische, barocke un neoklassische Kìreche, bìrgerliche Boi un Èrker z gsäh. Vile Gmeine hän ihre Dorfcharakter fèrn vu jeder Urbanisierung bhalte.
Un daatsächlig ìsch s Grumm Èlsass e ländlige Region. Me fìndet all noch Obschtblantage, unberiehrte Wälder un Flìss mìt ere riiche Fìschpopulation. D Industrialisierung am Aafang vum 20. Johrhundert hat sìch häuptsächlig durch Manufakture bemèrkbaar gmacht. D Strohhiet vu Langehage, d Brodukt vu der èlsässische Seilerèi Dommel un d Holzvergaser vu der Fìrma Imbert sìn lange Zitt wältwitt bliebte Erziignìss üss em Grumme Èlsass gsìì. Z Sarre-Union ìsch s Musée régional de l'Alsace Bossue aasässig, wuu e Iiblìck ìns ganze Èrbe vu der Region bietet.
Wutach (Gemeinde)
Wüetach (uff Dütsch Wutach) isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet z Bade-Württeberg.
Geografischi Lag
Wüetach litt im Nordoste vom Landchreis Waldshüet an de Gränze zum Schwarzwald-Baar-Chreis und em Landchreis Brysgau-Hochschwarzwald. Westlig devo isch de Rande. S Gmeindgebiet litt uff 592 bis 850 Meter über em Meer.
Gmeindeglyderig
D Gmeind bstoht uss Ebedinge (808 Ywohner am 31. Dezember 2005), Lembach (185 Ywohner) und Münchige (270 Ywohner); alli drei sin friehner selbständigi Gmeinde gsi. Zu de ehemolige Gmeind Ebedinge ghöre s glychnamig Dorf, d Höf Bachdalmiehli, Brüederhof und Wüetachmiehli und s Hus Gipsmiehli. Zu de ehemolige Gmeinde Lembach und Münchige ghöre jewyls numme di beide glychnamige Dörfer.
Im Gebiet vo de ehemolige Gmeind Ebedinge liige di abgangeni Burg Göggelsberg und d Wiestige Miehlefinge, wo wohrschints mit de Ortschaft Wilolvige (1293 zum erschte Mol urkundlig erwähnt und spöter abgange) übereigstumme hät, und Weschdorf.
Gschicht
Spure züge vo-n-re friehe Bsydlig; z Ebedinge und Lembach findet mer Überrest vo de Urnefälder-Kultur, wo dört um 1200 v. e. Chr. gsydelt hät, usserdem uss de Hallstatterzit im Johr 800 v. e. Chr. Sälli Überrest sin Grabhügelfälder, wo meistens no güet erhalte sin. Au d Römer hän in de hüttige Gmeind Wüetach gsydelt, wie Münzfünd bewyse. Als Folg vo de Völcherwanderig und de germanische Landnahm hän sich Alemanne agsydelt.
Bis zum Änd vom Zweite Wältchrieg häts z Wüetach vor allem Bure gha. D Ywohner sin aber scho im 19. Johrhundert "gflüchtet" (de Großdeil uff Amerika), wyl durch d Landwirtschaft nümmi alli hän chönne güet versorgt werre. D Brandkatastroph vo 1875 hät sälli Abwanderig verstärkt; vyli Uswanderer hän deno im Industrysektor gschafft.
Am 1. Januar 1975 sin d Gmeinde Ebedinge, Lembach und Münchige freiwillig zämmeglegt worre.
Tettnang
Dettnãng (dt. Tettnang) isch e Stadt im Bodeseekrais z Bade-Wirtteberg. D Stadt hot Iiwohner (Stand: ).
Wutach (Gemeinde)
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Tourismus
Wüetach litt im Naturpark Südschwarzwald. De Tourismus hät sich in de vergangene Zit witerentwickelt und isch zum Bispyl durch d'Mögligkeit zum wandere agstyge; s beliebtest Zyl vo de Region isch dodeby d Wüetachschlucht. Au d Vorussetzige zum Velo fahre sin güet.
Tettnang
Geografi
Dr Bann bstoht us 57,8 % Landwirtschaftsfleche, 27,2 % Wald, 12,9 % Sidlungsflechi un 2,2 % sunschtiger Flechi.
Josselin
Josselin (Gallo Jocelein, Jocelin, Joczelein, bretonisch Josilin) isch e franzesischi Stadt im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
Gland
Gland isch de Name vo däne geografische Objekt:
Josselin
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Josselin lyt am kanalisierte Fluss Oust im Zäntrum vu dr alte Grofschaft Porhoët, 37 km vu Vannes un 65 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 32 m un 93 m iber Normalnull.
Verwaltig
vu Josselin isch. Josselin ghert zum Kommunalverband.
Tettnang
Gmondsgliiderig
Zue Dettnãng ghere d Ortsdoal Dettnãng, Lãnga (Langnau) un Dãnnao (Tannau).
Gschicht
Dettnãng isch zum erschte Mol gnennt wore anne 882 als Tettinanc.
Verwaltig
Dettnãng het mit dr Gmai Neikirch e Verwaltigsgmainschaft veryybart.
Dr Burgermaischter vu Dettnãng ischt dr Bruno Walter.
Dialekt
Dr Dialäkt vu Dettnãng ghert zum Bodeseealemannisch.
Messilot
Messilot (hebräisch מסילות) isch e Kibbuz im Beit-Shean-Dal (hüt Quelledal) in dr Nöchi vo dr Stadt Beit Shean z Israel und ghört administrativ zum Beit-Shean-Dal Regionalrot.
Gschicht
Messilot het as urbane Kibbuz z Givat Michael näbe Ness Ziona agfange. D Gründermitgliider si Iiwanderer, wo zur sozialistische Haschomer Hatzair Bewegig ghört hai. E Deil si vo Pole gsi, Mitgliider vo dr "BaMessila" Grubbe (vo do het dr Kibbutz dr Name Messilot übercho) und dr Räst si vo Bulgarie cho, Mitgliider vo dr "Bulgarie-TelChai" Grubbe.
Neubritannien
Neibritannie (en. New Britain, Tok Pisin Niu Briten, dt. 1885-1914 Neupommern) isch e Insle im Bismarck-Archipel z Melanesie un ghert bolitisch zue Papua-Neiginea. Vor 1885 isch dr ganz Inselarchipel Neubritannien-Archipel gnännt wore.
Geografi
Neibritannie isch rund 36.520 km² groß un het 501.000 Yywohner. Mit ca. 520 km Lengi un ere Braiti vu 29 km bis maximal 146 km isch s di grescht Insle im Bismarck-Archipel. Dr eschtligscht Punkt isch rund 477 km Luftlinie ewäg vum weschtligeschte Punkt. Syt 1966 isch Neibritannie in zwee Verwaltigsbezirk ufdailt, d Provinze East New Britain un West New Britain, East New Britain isch e weng chlainer, het aber mee Yywohner.
Hauptstadt vun West New Britain isch Kimbe mit 24.000 Yywohner. Di grescht Stadt un Hauptstadt vu East New Britain isch bis zum Vulkanuusbruch vu 1994 Rabaul gsii. E Großdail vu dr Bewohner isch derno uf Kokopo gflichtet un au dert blibe. Wäge däm isch derno Kokopo Provinzhauptstadt wore.
Dur d Insle ziet sich e hochi Bärgchette mit em aktive Vulkan Mt. Sinewit as hegschti Hebig (2438 m). E bsunderi Vulkanlandschaft mit sensible ekologische Regione uf em Land un im kischtenoche Beraich hewt s uf dr Willaumez-Halbinsle. D Insle isch zum Großdail deckt mit Rägewälder.
Gschicht
D Papua sin di eltscht Bevelkerigsgruppe uf dr Insle. Im erschte Johrdöusert v. Chr. sin derno Auschtronesier yygwanderet.
Dr erscht Europäer, wu d Insle entdeckt het, isch dr William Dampier am 27. Februar 1700 gsii, wu dr Insle derno dr Name Nova Britannia gee het. Vu 1885 bis 1899 isch Neibritannie as Bsitz vu dr Neuguinea-Kompagnie Dail vu dr dytsche Kolonie gsii un het Neupommern ghaiße, no dr preußische Provinz Pommern. Vu 1899 bis 1914 isch Neupommern Dail vu dr Koloni Dytsch-Neiginea gsii. Anne 1888 isch d Verwaltig uf Insle Kerawara verlait wore, wu zue Neulauenburg ghert (hite Duke-of-York-Insle), anne 1890 uf Herbertshöhe (hite Kokopo) bi Ralum uf Neupommern, wu si syt 1899 der5no vum Dytsche Rych wytergfiert woren isch. In dr Zyt vu dr dytsche Verwaltig isch aagfange wore mit em Aaböu vu dr langstachelige Bauwulle.
Im Johr 1914 isch d Insle vu auschtralische Druppe eroberet un noch em Erschte Wältchrieg as Mandat vum Velkerbund vu Auschtralie verwaltet w2ore.
Im Pazifikchrieg hän Druppe vum Japanische Chaiserrych am 23. Februar 1942 d Hafestadt Rabaul eroberet un am 8. April isch e Ainhait im weschtlige Neibritannie glandet. Am 15. Dezember 1943 isch dr amerikanische Druppe d Landung bi Cape Gloucester im Nordweschte vu Neibritannie un bi Cape Merkus (dt. bis 1918: Südkap) im Sidweschte glunge. Rabaul isch 1945 drotz heftige Bumbardierige erscht no dr japanische Kapitulation wider zrurkgee wore.
Bevelkerig
Di wichtigscht Bevelkerigsgruppe vu dr Neibritannie sin d Tolai. D Baining us em Hochland sin mit ihrem rituälle Fyyrdanz un ihrem Penisstab bekannt wore. Derzue git s d Kilenge (an dr Kischte), d Sulka (sidlig vu dr Gazelle-Halbinsle) un d Lakalai zwische Kischte un Gebirg.
Pascalsches Dreieck
S pascalsche Dreiegg isch e geometrischi Darstellig vo de Binomialkoeffiziente. Si wärde im Dreiegg eso aagordnet, ass jede Iidrag d Summe vo de beide Iidreg wo drüberstöhn, isch. Das wird dur d Gliichig beschriibe. Drbii chönne die Variable n als Ziileindex und k as Spaltenindex interpretiert wärde, wobii mä bi Null foot afo zelle (also die ersti Ziile isch n=0, die ersti Spalte k=0).
Wia benutzt ma des?
Nemma ma (a \pm b)^2
das gibt:
Dieses Vorgehen funktioniert bei allen Gleichunga mit Hochzahla. In der vierta Zeil findet ma die Koeffizienta für (a \pm b)^3:
Wenn mä s Pascalsche Dreiegg uf s Binom (a - b) mit irgend eme Exponänt aawändet, wäggsle sich d Vorzäiche – und + regelmäässig ab (es stoot immer denn e Minus, wenn dr Exponänt vo b ungrad isch). Das häisst z. B.
Kerfourn
Kerfourn (bretonisch Kerforn) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Kerfourn lyt 43 km vu Vannes un 52 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 92 m un 138 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Noyal-Pontivy im Weschte, Gueltas im Nordoschte, Crédin im Oschte un Naizin im Side.
Gschicht
Kerfourn isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1461 as Kerforn. Im Johr 1839 isch s Dorf e aigeständigi Gmai wore, scho 1802 isch d Bfarrei sälbständig wore.
Verwaltig
vu Kerfourn isch. Kerfourn ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Kerfourn ghert zum Bretonisch.
Ernst Schläpfer
Schwinge
De Schläpfer Ernst het insgsamt 49 Kranzfäscht gwunne und insgsamt 87 Kränz. Be de Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht z Sanggalle udn z Langetau isch er jewils König worde und im 1986 z Sion het er de dritte Titel numme knapp verpasst. Im Schlussgang het er gäge de Innerschweizer Harry Knüsel verlore.
Betschdorf
Batschdorf (frz. Betschdorf, dt. Betschdorf) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Batschdorf ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 733 àls Batenandavilla.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Àm 1. Jüli 1972 hàt sìch Batschdorf mìt dr Gmeine Kìhledorf, Räimerschwiller un Schwowiller zammegschlosse.
Verwàltung
vun Batschdorf ìsch. Batschdorf ghert zem Kommünàlverbànd.
Wìrtschàft
Batschdorf ìsch bekànnt durich s ìrdene Gschìrr vun dr Batschdorfer Hàfelemàcher. S gìt z Batschdorf àui e Musée de la poterie.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Batschdorf ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Thomas Sutter
De Sutter Thomas (* 1. Oktober 1973 z Appezell) isch en ehemoliger Schwiizer Schwinger. Im 1995 isch er Schwingerkönig gsi.
Schwingen
Insgsamt isch de Sutter Thomas 16 Johr Aktivschwinger gsi. In dere Zit het er füf eidgnössischi Kränz und bi 29 Kranzfäscht gwunne. Insgsamt het er 70 Kränz gwunne und isch im 1993 Unspunnesiiger gsi. Bim Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht im 1995 z Khur het de Sutter Thomas de Höhepunkt vo sinere Karriere erreicht: Im Schlussgang het er gäge de Eugen Hasler gwunne, wo eigentlich de Favorit isch gsi. So isch de Sutter Thomas Schwingerkönig worde. Im 2003 z Lözärn het er es noch einisch in de Schlussgang bi eme Eidgnössische gschafft, het aber gäge de Abderhalden Jörg numme en «Gschellte» gschaffet und de Abderhalden isch Schwingerkönig worde.
Kilian Wenger
De Wenger Kilian (* 11. Mai 1990 vo Horbode) isch en Schwiizer Schwinger.
Schwinge
De Wenger Kilian het im 2007 sin erschte Kranz gwunne. Bim Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht im 2010 isch er Schwingerkönig worde. Zum erschte Mol sit em Siig vom Ernst Schläpfer im 1980 het er alli 8 Kämpf gwunne. Sin Club isch de Schwingklub Nidersimmetal. Sini bevorzuegte Schwüng sind de Kurz, de Chrüzgriff und de inneri Hake. Er het e Körperlängi vo 190 cm und es Gwicht vo 98 kg. Bisher het er 43 Kränz gwunne.
Privats
De Wenger Kilian isch us em Diemtigtau im Bärner Oberland. Er isch glärnte Metzger, macht e Lehr aus Zimmermaa u wohnt z Thun.
Alfred Dreyfus
De Alfred Dreyfus [] (* 9. Oktober 1859 z Milhüse; † 12. Juli 1935 z Paris) isch e franzesischer Offizier gsi.
De Alfred Dreyfus isch als Sohn vu eme Textilunternehmer us Milhüse uf d Welt kumme. Nochdäm s Elsass durich de Ditsch-Franzesische Krieg 1871 zum Dytsche Riich kumme isch, isch er mit eme Teil vun de Familie uf Paris gonge un het di franzesisch Schtaatsbirgerschaft nit verlore. Er het vun 1882 bis 1889 schtudiert un isch Berufsoffizier in de franzesische Armee worre.
1894 isch em, als Houptmann, Gheimnisverrot vorgworfe worre. Er soll Gheimniss on s Dytsch Riich verrote ho un isch om 22. Dezember 1894 vum em Kriegsgricht z Rennes wege Londesverrat degradiert worre un zuer lebenslänglige Verbannung uf de Teifelsinsel (bi Cayenne, Franzesisch-Guayana) verurteilt worre. Om 5. Jänner 1895 isch d Degradierung in ere ernidrigendere Form in de Ecole Militaire vollzoge worre, voerb er om 17. Jänner uf d Teifelsinsel deportiert worre isch. Im Zommenhong mi em Prozess isch s zue antisemitischi Demonschtratione un ere nationalistische Hetz gege de Dreyfus un d Republik in de Press kumme.
In de folgende Johr isch us em Justizirrtum e Justizskandal worre, wil Bewiis gfälscht worre sin un de eigetlig Schuldig deckt worre isch. D franzesisch Republik isch vun de Dreyfus-Affäre erschittert worre un om Rond vun eme Birgerkrieg gschtonde.
Schu bal het sich rusgstellt, dass d Bewiis gege de Offizier gfälscht worre sin. De Émile Zola un ondri hen sich fir d Rehabilitierung iigsetzt. Bekonnt worre isch de Brief vum Zola J’accuse, wu in de Zytung L'Aurore erschine gsi isch.
Her Majesty’s Theatre
Her Majesty’s Theatre isch e Theater am Haymarket im West End vo London.
Alfred Dreyfus
1899 isch de Prozess nomel ufgrollt worre. Em Onklagte Dreyfus sin aber nur milderndi Umschtänd zuebilligt worre, un er isch zue 10 Johr Gfängnis verurteilt worre. De nej franzesisch Präsident Émile Loubet het sich de international Kritik bejgt un de Dreyfus begnadigt. De Alfred Dreyfus isch im Erschte Weltkrieg als Major reaktiviert worre un het in de franzesisch Armee dient. Deno isch er schpäter zum Oberstleutnant beferdert worre. Mit däm Rong isch er deno endgiltig us dr Armee usgschide.
Om 12. Juli 1935 isch de Alfred Dreyfus z Paris gschtorbe.
Her Majesty’s Theatre
Gschicht
1789 isch s Geböid aabebrennt. Dr Michael Novosielski het e nöije Bau entworfe, wo im Merz 1791 iigweiht worde isch. In dere Epoche isch dr berüemti und exzentrischi franzöösischi Harfenist Nicolas Bochsa (1789–1856) dr musikalisch Diräkter gsi, und het dä Boste vo 1827 bis 1833 ghaa. 1837 het mä s Huus in Her Majesty’s Theatre umdauft und spööter wo d Herrscher wider Manne gsi si isch s wider His Majesty’s Theatre worde. Im Dezämber 1867 het s wider emol brennt und dr Charles Lee het s wider ufbaut. Es isch schliesslig abgrisse worde und dr Charles John Phipps het s Geböid entworfe, wo hüt no stoot und wo am 28. April 1897 eröffnet worde isch. Hüte cha mä dört vor allem Uffüerige vo Miusikl gsee.
Alfred Dreyfus
D Dreyfus-Affäre isch au im Mittelpunkt vun de Filmbiografii The Life of Emile Zola (1937) unter de Regie vum William Dieterle mit em Paul Muni als Zola un em Joseph Schildkraut als Dreyfus gschtonde.
Her Majesty’s Theatre
Aktuelli Uffüerig
Sit em 9. Oktober 1986 wird s Miusikl S Fantom vo dr Opere ufgfüert.
Kanton Säntis
Dr Kanton Säntis isch e Kanton in dr Helvetische Republik gsi. Er isch 1798 us em Gebiet vo dr Stadt und dr Fürstabtei Sanggale, dr Landvogtei Rhiidaal und de beide Appezäll bildet worde. Dr Name isch em noch em Bispil vo de französische Départements ge worde, noch eme geographische Merkmol, nämlig em Bärg Säntis. Dr Kantonshauptort isch Sanggalle gsi.