cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parlamentswahl in Frankreich 2022
d’ Verainigung vum Lìnka
Noh siinera Nììderlààg àn dr Presidàntschàftswàhl ìm Àwrìl 2022 hàt maa glàuiwa, àss dr Jean-Luc Mélenchon üss dr Politik z’rucktratta wurd. Vor dr zwaita Runda hàt’r àwwer ìn da Frànzoosa-n-ämpfoohla, ìhn „àls Premierminìschter z’ wähla“. Obwohl s’ Volk odd’r s’ Pàrlàmant nìt dr Premierminìschter kààt wähla, hàt dr Mélenchon ìm Presidànt Macron a Biiwoohnungsregiarung wälla duurasätza, mìt’ra lìnka Mehrhait ìn dr Nàzionààlversàmmlung.
Kurz noh dr Presidàntswàhl hàt ìm Mélenchon siina Pàrtäi La France Insoumise (LFI) ààgfànga, mìt àndra Lìnkspàrtäijer z’ verhàndla, fìr a Bìndniss fìr d’ Pàrlàmantswàhl bìlda. A Verainigung vum Lìnka hann maischt Lìnkswähler gwunscha; salla-n-a Verainigung fìr d’ Presidàntswàhl ìsch àwwer gschaitert gsìì. Fìr d’ Pàrlàmantswàhl hàt z’äärscht La France Insoumise verwaigert, mìt dr Soziàlìschta Pàrtäi (PS) z’ verhàndla. Schpeeter hann àwwer d’ Laiter vu dr Soziàlischta Pàrtäi gwählt, fìr a Verhàndlungsverfàhra-n-ààfànga. Dia Äntschaidung hàt dr Generààlsekretäär Olivier Faure bschtaadigt.
Àm 1. Mai 2022, àm Tààg vum Àrwetsfascht, hann LFI un Europe Écologie Les Verts (EÉLV) zamma-n-a Verainigungsàbkumma unterzaichnet. Noh-n-em Àbkumma hàt EÉLV Kàndidààta ìn äbb 100 Wàhlkraisa müassa nominiara. Ìm Àbkumma hann àui d’ Pàrtäija bschlossa, àss sa d’ öiropäischa Vertraag känna nìt beàchta —dàs ìsch friahjer a Schtraitpunkt zwìscha-n-LFI un da soziàldemokràtischa Pàrtäija gsìì. Züadam hàt LFI dr Nàmma vum Bìndniss gwählt: soo ìsch L’Union Populaire d’ Nouvelle Union Populaire Écologique et Sociale (NUPES) worra. D’ Frànzeescha Kommünischta Pàrtäi (PCF), wo z’äärscht d’ Ààforderunga vun LFI àbgleehnt hàt, hàt àm 3. Mai —àm Joohresfiir vum Siig vum Front populaire àn dr Pàrlàmantswàhl ànna 1936— s’ Àbkumma unterzaichnet. Drnooh hàt maa mìt da Verhàndlunga mìt dr Soziàlìschta Pàrtäi witter gmàcht. Wagadam ìsch ìnnerhàlb vu dr PS a Wìederschtàndsbeweegung gsìì: d’ Unterschtìtzer vu dr Carole Delga un dr Anne Hidalgo hann s’ Àbkumma-n-àbgleehnt. Vìela lokààla Politiker vu dr PS hann àwwer d’ Verainigung befìrwortet. Dr ehamààliga Schtààtspresidànt François Hollande hàt s’ Bìndniss haftig kritisiart, un dr ehamààliga soziàlìschta Premierminìschter Bernard Cazeneuve hàt droht, d’ Pàrtäi z’ fàralooh. Àm 5. hàt dr Nàzionààlroot vu dr Soziàlìschta Pàrtäi s’ Verainigungsàbkumma biigschtìmmt.
Àm 7. Mai ìsch z’ Aubervilliers bii Pàriis a groossa Traffa vu dr NUPES gsìì, wo maa d’ Wàhlkàmpània vorberaitet hàt. Àm 19. Mai hàt d’ NUPES ìhr vollschtandig Progràmm mìt 650 Vorschlaag vorgschtällt.
d’ Verainigung vum Racht un Mìtta
D’ konsärwàtiiva Pàrtäi Les Républicain (LR) hàt ìhr Bìndniss „Union de la droite et du centre“ (UDC) ärnäijert, zamma mìt da Pàrtäija Union des démocrates et indépendants (UDI) un Les Centristes (LC). Bii’ma nàzionààla Kongrass àm 7. Mai 2022 hàt dr LR-Vorsìtzenda Christian Jacob s’ Verainigungsàbkumma vorgschtällt. Fìr d’ Verainigung bìlda hann d’ Nominiarunga vu zàhlriicha Kàndidààta müassa ruckgàngig gmàcht wara, drunter 457 Nominiarunga vun LR, 59 vu dr UDI, 26 vun LC un aina Nominiarung vu Libertés et territoires. Noh ìhra Missärfolg àn dr Presidàntschàftswàhl hàt LR versüacht, ìhra Ainhait z’ schìtza. Fìr d’ Pàrlàmantswàhl hàt s’ Bìdniss kää gmainsààma Progràmm ghàà.
Unainigkait vu da rachtsextreema Pàrtäija
Wia dr Mélenchon hàt d’ Marine Le Pen d’ Pàrlàmantswàhl àls a „dritta Runda“ bezaichnet —d’ Le Pen ìsch àn dr zwaita Runda vu dr Presidàntswàhl vu dr Emmanuel Macron gschlààga worra gsìì. Ìn dr Le Pen hàt ìm Éric Zemmour siina Pàrtäi Reconquête a Verainigungsàbkumma vorgschlààga, àwwer d’ Le Pen hàt nìmm a Àntwort gaa. D’ „Verainigung vu da Rachta“ (union des droites) ìsch ìm Zemmour ainer vu siina wìchtiga Schtàndpunkta gsìì.
Dr Pàrtäi Reconquête hàt allain 550 Kàndidààta nominiart. 176 vun ìhna hann vu dr Pàrtäi LR gschtàmmt, 159 vu dr RN, 158 vu dr Ziwiilgsällschàft. 57 vu da Kàndidààta hann àn klaina Pàrtäija gheera, wo sìch ìm Mai 2022 àm Zemmour ààgschlossa ghàà hann: dr Centre national des indépendants et paysans vum Bruno North, Via / La voie du peuple vum Jean-Frédéric Poisson un ìn dr Laurence Trochu ìhra Mouvement conservateur („Konsärwàtiiwa Beweegung“).
Naawadràà ìsch s’ Bìndniss Union pour la France (UPF) üss dräi klaina souweräänischta Pàrtäija-n-äntschtànda: Debout la France vum Nicolas Dupont-Aignant, Les Patriotes vum Florian Philippot un Génération Frexit vum Charles-Henri Gallois.
dr „Bund“ vu dr Regiarungsmehrhait
Dr Emmanuel Macron hàt a groossa Mìttapàrtäi wälla grìnda, àwwer d’ MoDem vum François Bayrou un d’ Horizons-Beweegung vum Édouard Philippe hann dàs àbgleehnt. D’ Beziihunga zwìschem Macron un siim ehamààliga Premierminìschter Philippe sìnn gschpànnt gsìì, dänn dr Philippe hàt mehrera aigena Kàndidààta geega dia vu La République en Marche wälla nominiara.
Trotzdam sìnn d’ dräi Pàrtäija schuu-n-ìm Rààhma vum Bìndniss Ensemble citoyens verbunda gsìì. Àm 5. Mai hann d’ Pàrtäija d’ Umwàndlung vum Bìndniss ìn a „Bund“ (confédération) ààkìndigt, fìr gmainsààma Kàndidààta àn dr Pàrlàmantswàhl uffschtälla. Ìn dr Nàzionààlversàmmlung wara drnooh d’ gwählta Kàndidààta sìch àn ìhra geegasittiga Fràkzioona —Renaissance, Mouvement démocrate un Horizons— ààschliassa.
d’ offiziälla Kàmpània
D’ Kàmpània fìr dr äärschta Wàhlgàng hàt offiziäll àm Mantig em 30. Mai 2022 ààgfànga. S’ And ìsch àm 10. Jüüni àm Mìtternàcht gsìì. Wahrend dr Kàmpània hann d’ Meedia ìn jeedem Kàndidààt a gliicha Reedazitt müassa gaa. Uff da äffentliga Farnsahkànààla ìsch s’ Vorschtällungsvideo vu jeedem Kàndidààt insgsàmt 48 Mìnüüta-n-üüssgschtrààhlt worra (älfmol 1 Mìnüüta un 30 Sekunda, un niinmol 3 Mìnüüta un 30 Sekunda). D’ Kàndidààta hann nàdììrlig ìhra Wàhlplàkààta-n-uff dr Schtrooss därfa-n-ààschlààga. Sa hann àui ìn da Wähler ìhra Programma därfa sanda.
A pààr Wucha vor àm äärschta Wàhlgàng hann d’ Regiarungspàrtäi Ensemble un s’ Lìnks-Bìndniss NUPES ìn da Mainungsumfrooga-n-a gliicher Ààtail àn Wàhlàbsìchta ghàà. D’ Àbschätzunga fìr d’ Sìtzvertailung hann gsajt, àss d’ Fràkzioon Ensemble ìhra àbsolüüta Mehrhait ìn dr Nàzionààlversàmmlung hàt känna verliara. Àlso hann dr Emmanuel Macron un d’ Regiarungsmìtglìeder d’ NUPES haftig kritisiart; naawabii hann sa mehrera Ìrrtìmmer un fàlscha Informàzioona verbraitet.
Umfrooga fìr dr äärschta Wàhlgàng
D’ Tàballa doo drunter zaiga d’ Ärgìbnissa vu mehrera represantàntiwa-n-Umfrooga ìwwer d’ Wàhlàbsìchta vu da Frànzoosa. Mìt dara Tàballa kààt maa-n-àwwer nìcks ìwwer d’ Vertailung vu da Sìtza-n-ìm Pàrlàmant sààga. Naamlig wìrd ìm jeedem Wàhlkrais numma dr Kàndidààt mìt da maischta Schtìmma-n-àls Àbgoordneter gwählt; àlla àndra Wählerschtìmma sìnn bii dr Sìtzvertailung nìt berucksìchtìgt.
d’ meegliga Sìtzvertailung noh-n-em zwaita Wàhlgàng
Dia Zààhla sìnn numma-n-Àbschätzunga, wo Mainungsforscher noh da verschìedena Mainungsumfrooga gmàcht hann.
d’ Ärgabnissa
Àm äärschta Wàhlgànga hann 47,5 Prozant vu da iigschrìewena Wähler àn dr Wàhl mìtgmàcht, un 46,2 Prozant àn dr zwaita Runda. ’S ìsch d’ heechschta Schtìmma-n-änthàltung gsìì àm äärschta Wàhlgàng vun’ra Pàrlàmantswàhl ìn dr Fìmfta Frànzeescha Repüblik, un d’ zwaitheechschta-n-àm zwaita Wàhlgàng.
àm äärschta Wàhlgàng
Ìm äärschta Wàhlgàng hann fìmf Kàndidààta diräkt ìhr Wàhlkrais gwunna.
Renaissancemusik
Merkmol und Forme
Die hooche middelalterlige Spaltkläng, also die nit vermischte Kläng, won e seer durchsichtigs und klars Klangbild vom Instrumentalsatz gäbe, si dur e Vollklang ersetzt worde, d Kwinte- und Kwarteharmonik dur Terze und Sexte. D Entwigglig vo dr Dreiklangharmonii het iigsetzt, wo mä statt Stimmiisetz, wo früener äine noch em andere choo si, d Ziile jetz gmäinsam aagfange het. Komplizierti Forme vo dr Isorhütmii, won e rhüthmischi Struktur Abschnitt für Abschnit widerholt worde isch und d Doonhööchine drbii vilmol gwäggslet häi, si veräifacht worde.
In dr Florentiner Camerata isch d Monodii, dr solistisch Gsang mit akkordischer Instrumentalbegläitig, entwigglet worde; und vo dört het sich in dr öiropäische Muusig duuregsetzt, ass menschligi Affekt in musikalische Figure mitdäilt wärde. Dr subjektivi Usdruck von ere Komposizioon het e seer vil gröössere Spiilruum überchoo als im Middelalter. In äinzelne Komposizioone isch e Doonsümbolik gsteckt, wo nume vo dene verstande worde isch, wo sich uskennt häi.
In dr Epoche vo dr Rönessans isch d Iidäilig vo de Stimme in Sopran, Alt, Tenor und Bass abgeschlosse worde. Mit dr Bassstimm im Chorsatz, wo drzuechoo isch, het sich s Klangideal gänderet, und dr vierstimmig Chorsatz isch zum Standard worde. Die musikalischi Satztechnik vom Fauxbourdon, wo bin em dr Cantus firmus, das häisst d Hauptmelodii, mäistems um en Oktave hööcher dransponiert worde und im Superius (Sopran) glääge isch und en dr Contratenor e Kwarte und dr Tenor e Sexte diefer begläitet häi, isch e witers Kennzäiche für d Rönessansmuusig worde. Eso si d Teggst liichter zum Verstoo gsi.
Kleintänchen
Klä-Tenschen (lothrìngisch; frànzeesch Petit-Tenquin, ditsch Kleintänchen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Klä-Tenschen lweit rund 35 Kilometer sìdlich vun Saarbrücken uf re Heche zwìsche 215 un 251 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Klä-Tenschen ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1544 àls Tenchin (1566: Tenken, 1594: Teutschen-la-Petite, 1595: Petit-Tenchen, 1644: Petit Tenecken, 1751: La Petite Tenequin, 1756: Tengen le Petit, 1779: Tennequin-la-Petite, Klein-Tennequin).
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Klä-Tenschen ìsch. Klä-Tenschen ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Klä-Tenschen ghert zem Rhinfrankisch.
La Folliaz
La Folliaz isch de Name van ara ehemaliga politische Gmiin im Glanebezirk vam Kanton Fribùrg gsi.
D Gmiin isch zum 1. Jenner 2005 entstane us de Fusion va de Gmiine Lussy ù Villarimboud. Si hed uf en 1. Jenner 2020 mit Villaz-Saint-Pierre zur nüe Gmiin Villaz fusioniert.
Geografi
La Folliaz isch 5 km nordöschtlich vam Bezirkshùùptort Romont im Fribùrger Mittelland gläge. Zue de Gmiin La Folliaz hei d Dörfer Lussy ù Villarimboud met am Wiiler Macconnens ghört. Zwüsche da beede Ortsteel Lussy u Villarimboud, wa ned vrbune si gsi, isch d Gmiin Villaz-Saint-Pierre glega. Va de Gmiinflechi si 74,6 % landwirtschaftlichi Flechi, 18,6 % Waud, 6,5 % Sidligsflechi ù 0,3 % schüschtigi Flechi gsi. Nachpuurgmiine va La Folliaz si Châtonnaye, Torny, La Brillaz, Chénens, Villorsonnens, Villaz-Saint-Pierre ù Romont im Kanton Fribùrg ù Villarzel im Kanton Waadt gsi.
Iiwoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2019 De Uusländeraateel isch 2010 bi 4,5 % gläge.
Religion
87,3 % va de Iiwoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 5,9 % evangelisch-reformiert.
Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 827 Yywoner 96,5 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 2,2 % Tüütsch ù 1,3 % anderi Spraache.
De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 19 va de 827 Iiwohner ggredt.
Pettoncourt
Pettoncourt (ditsch 1915–18 un 1940–44 Pettenhofen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Pettoncourt lijt àcht Kilometer sìdweschtlich vun Château-Salins, uf re Heche zwìsche 197 un 282 m ìwer em Meeresspiejel, àn dr Seille, wie do d Granz zem Département Meurthe-et-Moselle bìldet.
Gschìcht
Pettoncourt ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1339 àls Betoncourt.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Pettoncourt ìsch. Pettoncourt ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Pettoncourt ghert zem Lorrain.
Ole Rømer
Dr Olaf Christensen Rømer (* 25. Septemberjul./5. Oktobergreg. 1644 z'Århus; † 19. September 1710 z'Kopenhagen), au Ole odèr Olaus mit Vor-, sowiè Roemer bzw. Römer mit Nochnammè, isch ä dänischè Astronom gsi. Bchannt isch èr dur diè èrstmolig Messig vu dè Leechtgschwindgkait worrè.
Rømer het vu 1662 bis 1671 Astronomi bim Erasmus Bartholin z'Kopenhagen studiert un het ab 1672 bim G. D. Cassini an dè Parisèr Stèrnwartè gschafft. Mit dè Bobachtig vu dè Jupitèrmönd isch èr am Längègradprojèkt bedeiligt gsi. Er het e Mikrometèr fèr Fèrnrohr èntwicklèt un mechanischi Modèll fèr Planetèumlaif baut (Jovilabium(1677), Saturnarium(1678), Lunarium(1680)). Anno 1681 isch èr keniglichè Astronom un Professor an dè Universität Kopenhagen worrè. 1682 het er d'Doochtèr vum Bartholin ghirotèt. Um 1700 het èr ä gnaus Mèssinstrument fèr Stèrnörtèr èntwicklèt, dè Meridianchrais. Mit ihm het èr dur d'Mèssig vu Stèrnparallaxè vum Sirius dè schlüssig Bwiis fèr s'Modèll vum Sunnèsystem vum Kopernikus èrbringè wellè. Doch des isch èrst 1837 im F. W. Bessel glungè. Um 1700 het Dänemark uf im Rømer si Vorschlag hi dè gregorianisch Kalèndèr igfüehrt. 1702 het èr s'èrst Thèrmometèr mit zwei Fixpunktè baut, wo dr Fahrenheit noch èmè Bsuèch bi ihm wittèrèntwicklèt het (Rømer-Skala). 1705 isch èr Burgèmaistèr in Kopèhagè worrè. Sini Grätè sin bim großè Brand anno 1728 zèrstört worrè.
Liecht bweggt sich èndlich schnèll
Rømer het in sinèr Arbèt im Journal des Scavans (S.233-236, 1676) bloß d'Laufzitt vum Leecht mit 22 min. fèr dè Erdbahndurmèsser agä. Fèr ihn isch's wichtig gsi, z'zaigè, dass sich s'Leecht nit augèblickli, sundèrn mit èndlichèr Gschwindigkait usbraitèt. Als Mitarbaitèr vu Cassini hätt èr ä Nähèrigswèrt fèr diè Strecki agä chännè, het des abèr nit gmacht (luèg Litèratur). Domals war dè Nochwiis vu èrè èndlichè Leechtgschwindigkait wichtigèr wiè dè Zahlèwèrt. Diè èndlich Leechtgschwindigkait isch bal au vu Isaac Newton, John Flamsteed, Edmund Halley un Christiaan Huygens akzepteert worrè. Giovanni Domenico Cassini isch dègègè no lang dè Asicht vu Descartes gfolgt, dass sich Leecht augèblickli usbraitèt.
Zahlèwèrt fèr d'Leechtgschwindigkait
D'Leechtgschwindigkait isch èrstmols 1678 vu Christiaan Huygens zuè etwa 214 000 km/s brèchnèt worrè, indèm èr d'Laufzittagabè vu Rømer un dè Erdbahndurmèssèr vu Cassini vèrwèndèt het (èrschiinè in Abhandlig vum Leecht, 1790). Huygens hrt diè èndlich Leechtgschwindigkait fèr si Wèllèmodèll vum Leecht un zuè dè Erklärig vu dè Doppèlbrèchig bruucht. Trotzdèm wèrrè in modèrnè Physikbüèchèr Rømer au noch sehr undèrschidlichi Leechtgschwindigkaitè zuègschribè.
Montserrat Caballé
Lääbe
D Caballé het z Barcelona un z Mailand Gsang studiert un 1956 am Theater Basel as Mimi in La Bohème vum in Puccini debütiert. Derzue het si am Theater z Saarbrücken gsunge. Vu 1959 bis 1962 isch si am Theater der Freien Hansestadt Bremen engaschiert gsii. Anne 1965 isch si fir d Marilyn Horne in ere konzertante Uffierig vu s Donizettis Opere Lucrezia Borgia in dr Carnegie Hall yygsprunge un het s Publikum begaischteret. Im nämlige Johr et si an dr Metropolitan Opera z New York as Margarethe in s Gounods Faust debütiert, doderdur isch si international bekannt wore. Mer het d Caballé vylmol as Gascht bi Feschtspiil chenne here (u. a. z Glyndebourne), syter anne 1971 isch si au regelmäßig an dr Hamburgische Staatsoper ufdrätte. Derzue isch si vylmol as Kunzärtsängeri ufdrätte.
Schwärpinkt vu ihrem umfangryche Repertoires hän vor allem d Opere vum Rossini, em Donizetti un em Bellini bildet, aber au vum Verdi un em Puccini. Merkmol vu ihre lyrische Stimm sin sinnligi Scheeni un e usserordeli Piano.
Anne 1987 het si zäme mit em Rocksänger Freddie Mercury s Lied Barcelona ufgnuu, wu 1992 zue dr Olympische Summerspiil wider vereffetligt woren isch un e große Erfolg woren isch.
Anne 1997 het dr Mike Moran ihre Album Friends For Life produziert, wu Duett mit dr Caballé un verschidene Sänger druf het, u. a. Bruce Dickinson, Johnny Hallyday, Johnny Logan, Gino Vannelli un Helmut Lotti.
Anne 1998 isch d Caballé mit eme Bambi uuszaichnet wore, 2007 het si dr Musikbyys Echo Klassik fir ihre Lääbeswärch iberchuu.
Am 1. April 2007 isch d Montserrat Caballé no 18 Johr zum erschte Mol wider uf dr Bihni vu dr Wiener Staatsopere ufdrätte. An dr Syte vu dr Natalie Dessay, em Juan Diego Flórez un dr Janina Baechle het si d Party vu dr Duchesse de Crakentorp in s Donizettis La fille du régiment (Die Regimentstochter) in ere Koproduktion vu dr Wiener Staatsopere, em Royal Opera House Covent Garden un dr Metropolitan Opera New York gee. Drotz ihrem hoche Alter isch si no im Juni 2018 z Kiew ufdrätte.
Am 6. Oktober 2018 isch d Caballé im Alter vu 85 Johr gstorbe.
Benningen am Neckar
Bẽnnenge (amtlich Benningen am Neckar) ischt a Gmoed em Landkroes Ludisburg en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
Bẽnnenge leit am Necker vis-à-vis vo dr Eimendong vo dr Murr.
Vo dr Gmarkong send 54,0% Landwirtschaftsfleche, 1,4 % Wald, 32 % Sidlongsfleche ond 12,5 % sonschtiche Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Bẽnnenge gheret koene weitere Ortsdoel.
Gschicht
Bẽnnenge ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 779 als Bunninga
Verwaltong
Bẽnnenge hot sich mit dr Stadt Marbach ond dr Gmoede Affelterbach ond Erdmeschhouse zom Gmoedverwaltongsverband Marbach am Neckar zammagschlossa.
Dr Schuldes vo Bẽnnenge ischt dr Klaus Warthon.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Bẽnnenge ghert zom Schwäbisch.
Unser Land (Partei)
Unser Land ìsch Mìtglìed ìm frànzeescha-n-ìwwerregionààla Pàrtäijabìndniss Régions et peuples solidaires, so wia vum Öiropäisch Fräija Bìndniss. D’ Pàrtäi gheert züa dr chrìschtdemokrààtischa Schtreemung; sa düet sìch àlso vu dr regionàlìscht-idäntitäära Pàrtäi Alsace d'abord unterschaida. Üüssgwählta hàt d’ Pàrtäi numma-n-uff kommünààler Eewana. Àls Fààrwa bnutzt d’ Pàrtäi Root un Wiiss, wo vum histoorischa Fààhna vum Elsàss schtàmma. Ànna 2015 hàt d’ Pàrtäi 450 Mìtglìeder ghàà.
Kanon
E Kanon (Plural: Kanons, Kanones; griech. für „Maassstaab, Reegle“) isch in dr meerstimmige Muusig e kontrapunktischi Komposizioon, wo s din meereri Stimme het, wo mä die mäisti Zit gliichzitig ghöört und wo sich sträng imitiere. In de mäiste Fäll läite sich us äinere notierte Stimm äini oder meereri Stimme ab, wo äini noch dr andere iisetzt. Die Art vom Kanon isch äng verwandt mit dr Fuge, wo d Imitazioon bin ere freijer isch, und cha au as Sonderfall vo dr Fuge aagluegt wärde. Bi dr Konstrukzioon vo dr Melodii muess dr Komponist bsundrigs sorgfältig si.
Höhle
E Hööli isch e grosse hoole Ruum im Bode oder imene Bärg drinn.
was me als Hööli bezeichnet
Bi de Geolooge und speziell bi de Speläolooge, also de Hööleforscher, gilt d Definizioon, ass nur die Hoolrüüm als Hööline gälte, wo so gross sind, ass e Möntsch cha drinynegoo, und wo lenger als föif Meter sind; und die Form muess i dr Natur vo sälber entstande sy.
Im Underschid do derzue seit me i dr Umgangssprooch au de underirdischi Rüüm, wo vo Möntsche gmacht sin, mängmol eifach Hööline; do derzue ghöre d Woonhööline, d Hööleburge, d Höölechilene und d Höölegreber. Anderi Forme vo künschtleche Löcher im Bode sind öppe d Katakombe, d Bärgwärch und d Dunäll; die wärde aber sälte als Hööline bezeichnet.
Herzogtum Alamannia
S Herzogtum Alamannia isch e früemittelalterlichs Herzogtum under de Merowinger gsii. S hett vom 6. Joorhundert bis ane 732 bistande.
Gschicht
Noch de Underwerffig vo de Alemanne isch vo de Merowinger s Herzogtum Alamannia bildet wore. D Herzöög sind vo de Merowinger iigsetzt und abgsetzt wore und hend a verschidnige Familine aaghört. I de fränkische Riichstailig vo 561 isch de südwestlich Tail zom Tailriich Burgund choo, de Rest zo Austrie. S Elsiss isch en aignigs Herzogtum gsii.
Im 7. Joorhundert isch de Herzogtitel offebar erblich woore und s Herzogtum hett underem Herzog Gotfrid sini gröschti Macht gfunde. Nochem Tood vom Gottfrid ane 709 isch es zom Striit zwösched de Karolinger und de alemannische Herzöög choo, wo loyal zo de Merowinger gsii sind. Im Joor 732 hett de Karolinger Karl Martell s Herzogtum Alamannia de jure uufglöst, doch d Herzogfamilie het sich degege gweert und d Kämpf sind wittergange. Im Joor 746 sind di alemannische Aafüerer uf Cannstatt zitiert wore und im sognennte Bluetgricht vo Cannstatt isch offebar en Deil vom alemannische Adel hiigrichtet wore. Dodemit het s Alemannische Herzogtum de facto sis End gfunde. S Piet isch den vo verschidene Gaugroofe verwaltet wore, wo im Dienscht vo de Karolinger gstande sind.
Höhle
Typology
Die primäre Hööline sind glychzytig mit de Gschteiformazioone entstande.
Herzogtum Alamannia
Herzogtum Schwoobe
Ane 829 hett de Ludwig de Frommi för si Soo s Königriich Schwoobe errichtet us de alte Alamannia, em alte Herzogtum Elsiss und us Rätie. Obwoll da Königriich de facto nie wörkli bistande hett, isch drususe denn im 10. Joorhundert s noi Herzogtum Schwoobe entstande, wo no bis is 11. Joorhundert mengisch ono Herzogtum Alamannie gnennt woren isch.
Höhle
Typology
Die sekundääre Hööline wärde vil spööter im kompakte Fels drin bildet, meischtens dur s Wasser, wenn das dur Ritze, Spält und Chlüft im Gschtei rinnt. I de Gebirg entstönd Hööline au im Zämehang mit dr Vergletscherig, sältener au dure Wind. S Gschtei verlüürt derby vor alem wäge dr Korrosioon und dr Erosioon immer me Material a dr Oberflechi. Das passiert bsunders i de Felse us Chalch und Dolomit. A dr Bodeoberflechi vo Chalchmassyv, wo undedra Höölesystem sind, zeigt sech drwyl a vilne Stelle d Struktur vo Charrefälder; me seit ene au Charschtgebiet.
Hispaniola
Hispaniola (span. La Española „die Spanischi“) oder Kiskeya (in dr Sprooch vo de Taínos), span. Quisqueya, isch mit ere Flechi vo öbbe 76.480 km² die zweitgrössti vo de Westindische Insle und au vo de Grossen Antille. Uf dr Insle lige d Staate Haiti und die Dominikanischi Republik.
Geografii
Öbbe 90 km westlig lit die grössti Antilleninsle Kuba und s chliinere Jamaika, 120 km östlig Puerto Rico, 250 km nördlig d Gruppe vo de Turks- und Caicosinsle und 180 km nordnordwestlig d Inselgruppe Inagua. Hispaniola isch vo Oste uf Weste 600 km lang und 250 km vo Norde uf Süde. Si het d Form von ere Hand wo gege Weste offen isch, wobii zwei gebirgigi Halbinsle wiit gege Kuba bzw. Jamaika uusestöhn. Nume dr Oste isch relativ flach und im Norde e Längsdaal, wo zwüsche zwei Bärgchettene lit.
Politischi Gliiderig
Dr grösseri östligi Deil vo dr Insle bildet hüte die Dominikanischi Republik, dr chliineri westligi Deil d Republik Haiti.
Bevölkerig
Hispaniola het öbbe 20 Millione Iiwohner, meh as alli andere Insle in de Antille.
Ursprung vo de Näme
Die Iiheimische hai dr Insle Aytí gsait, do drus isch die hütigi Bezeichnig „Haiti“ entstande. Mit Haiti isch also ursprünglig die ganzi Insle gmeint gsi.
Dr Christoph Kolumbus het dr Insle dr Name La Isla Española („die spanischi Insle“) gee. D Ängländer hai das zu Hispaniola („Chliispanie“) verballhornt.
D Insle Hispaniola isch in dr Kolonialzit politisch in e spanische Ostdeil, Santo Domingo (oder San Domingo) gnennt (noch dr Stadt mit däm Name), und e französische Westdeil, Saint Domingue (oder Saint-Domingue), drennt gsi. Us em Ostdeil isch die Dominikanische Republik entstande, us em Westdeil Haiti, wo für e Zit in s nördlige Nord-Haiti und die südligi Mulatte-Republik deilt gsi isch.
La Roche FR
La Roche (patois [al la rots]; tüütsch Zur Flüh; alem. Zer Flüe) isch a politischi Gmiin im Greyerzerbezirk im Kanton Fryybùrg, Schwyyz.
Gschicht
La Roche isch zum eerschte Maul gnamset choo im Jaar 1134 aus de Rocha.
Yywoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 13,3 % gläge.
Religion
84,8 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 4,5 % evangelisch-reformiert.
Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 1318 Yywoner 92,5 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 3,5 % Tüütsch ù 4 % anderi Spraache.
De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 177 va de 1318 Yywohner ggredt.
Altdorf (bei Nürtingen)
Aldorf (dt. Altdorf) ischt a Gmoed em Landkroes Esslenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
Aldorf leit sidlich vom Negger im Vorland vo dr Schwäbische Alb. Nochbergmoede send Neggerdaelfenge em Norde, Nirtenge em Nordoschte, Graoßbeddlenge em Oschte, Bempflenge em Side ond Neggerdẽnzlenge em Weschte. Älle liget em Landkroes Esslenge.
D Gmarkong setzt sich zemme ous 8,9 % Landwirtschaftsfleche, 2 % Wald, 2,7 % Sidlongsfleche ond 0,1 % sonschticher Fleche.
Gschicht
Aldorf ischt zom erschte Mol gnennt worde em Johr 1291.
Verwaltong
Aldorf hot sich mit dr Gmoene Alderiet, Bempflenge, Neggerdaelfenge, Neggerdẽnzlenge ond Schloedorf zom Gmoeverwaltongsverband Neggerdẽnzlenge mit Sitz en Neggerdẽnzlenge zammegschlosse.
Dr Schuldes ischt dr Joachim Kälberer.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Aldorf ghert zom Schwäbisch.
La Tène
La Tène chan eini vo däne Bedütige ha:
Johann Jacob Spreng
Dr Johann Jacob Spreng (* 31. Dezämber 1699 z Basel; † 24. Mai 1768 au dört) isch e Schwiizer Theoloog un Profässor a dr Uni Basel gsii. Vo ihm isch die erschti grossi Wörtersamlig von ere schwiizerdüütsche Mundart und eini vo de erschte vo dr Düütsche Sprooch, und do drmit het dr Spreng as erschte Germanischt a dere Uni gwürkt.
s Läbe
Dr Spreng het d Theology studiert und isch dänn Huuslehrer bin ere Adelsfamilie im Würtebärgische worde. Är isch 1724 z Wien as Dichter am Hof erfolgrych gsi, und spöter het er as Pfaarer i dr Nööchi vo Stuttgart und sid 1737 im Saarland gschaffet. Ane 1740 isch er uf Basel zrugg, won er d Kunscht vom Dichte glehrt und en Sproochgselschaft gründet het. Er isch Pfaarer vom Basler Waisehuus gsi, me het en z Basel as «Stadtpoet» gschetzt, und vo ihm sind e bar Chilelieder und es nöis Basler Chilegsangbuech. A dr Uni Basel isch er 1761 Profässer für Griechisch worde.
Vom Spreng sind es bar Wärch im Truk usecho, und ane 1752 het er em Petermann Etterlin sini Äiggnössischi Chronik nöi useggää. Är het au Sache us em Latynische und em Änglische is Düütsch übersetzt.
dr Sproochforscher
Em Johann Jacob Spreng sis grosse Läbenswärch isch es gsi, Wörter vo dr düütsche Sprooch und dänn psunders au vom Baseldüütsch ufzschrybe. Die grossi Samlig vo Mundartwörter isch die eerschti sistematischi Dokumäntazioon von ere Düütschschwiizer Mundart; dr Basler Düütschprofässer und Dialäktoloog Adolf Socin het es bar Sache drvo i dr Zytschrift Alemannia publiziert. Süscht isch das Wärch denn doch nie ganz as trukts Buech usecho, bis es dr Germanischt Heinrich Löffler ane 2014 äntlech useggää het. D Handschrifte vo dene Arbete sind sid ane 1812 i dr Basler Unibiblioteek, wo s d Signatur «AA I 3» het.
Die Materialsamlig het dr Gustav Adolf Seiler für sys Wärch über s Baseldüütsch bruucht.
Em Spreng sis Baselische Wörterbuch isch es puntnigs Buech, wo drin d Wörterzedel ykläpt sind. Dr Wortforscher het’s ofebar so gmacht, ass er nodisno zu de Wörter, won er i dr Stadt Basel und au uf em Land und sälte au us anderne Gägende im grössere alemannischen Umland gfunde het, uf de einzelne Zedel als ufgschribe het, wo nötig isch. Zu teil Mundartwörter het dr Spreng gschribe, wohär as si sprochgschichtlech chöme; es isch also es früechs etimologischs Wärch. Und drno het er als i dr richtige Reie i das Buech lo ychläbe; das wär s Manuskript gsi füre Truker; aber so wyt isches dänn gr nid cho. Jetz isch das Wärch sozägen es Bischpiil für d Arbet bi dr Trukvorstuefe dozmol.
Für sini zwöiti Wörtersamlig het dr Spreng ane 1759 z Fryburg im Brysgau e churzi Choschtproob lo truke; es wär es grosses Wörtebuech vo dr düütsche Sprooch worde, mit öpe 93000 Artikel. Au dört drzue lyt s ganze Material i dr UB Basel bim Spreng sim Nachlass. Au das het dr Heinrich Löffler publiziert, usechoo isch es in sibe Bänd ane 2021.
Säugetiere
D Säuger (Mammalia) si e Klass vo de Wirbeldier. Zu de Merkmol, wo si kennzeichne, ghöre s Sauge vom Nochwuchs mit Milch, wo in de Milchdrüese vo de Wiibli broduziert wird, und s Fäll us Haar, wo si zsämme mit dr gliichwarme Körpertämpratur relativ unabhängig vo dr Umgäbigstämpratur macht. Bis uf wenigi Usnahme bringe d Säuger läbigi Jungi uf d Wält. Die meiste Säugerarte läbe an Land, doch es git sonigi, wo d Luft und s Wasser bevölkere. S Verhaltensspektrum vo de Säuger isch breit und flexibel, e baar Gruppe zeige komplexi soziali Strukture. Wältwit underscheidet mä hüte öbbe 5.500 rezänti Arte, wo in drei Underklasse iideilt wärde: die eierlegende Ursäuger (Protheria), d Bütelsäuger (Metatheria) und die Höchere Säuger oder Plazentadier (Eutheria), wo au dr Mensch zun ene zelt. D Richdig in dr spezielle Zoologii, wo d Säuger erforscht, wird als Mammalogii bezeichnet.
Systematik
D Säuger wärde in drei Unterklasse mit öbbe 25 bis 30 Ornige underdeilt.
E baar Notize zu dere Systematik:
Tour de Suisse 2014
Däilnäämer
Am Start si alli ProTeams gsi. Drzue si vier Professional Continental Teams choo, wo vom Veraastalter e Wildcard übercho häi.
Etappenübersicht
Dr Etappeblaan isch am 16. Juni 2013 vorgstellt worde.
D Tour de Suisse 2014 het mit eme Brolog z Bellinzona aagfange und s Ändi isch z Saas-Fee noch ere Hoochgebirgsetappe gsi. Saas-Fee isch s letschte Mol 2003 e Ziilort vo dr Tour de Suisse gsi.
Heimcomputer
Heimcomputer isch d Bezeichnig gsi, wo in de 1980er-Johr bruucht worden isch für Computer, wo vor allem privat bruucht worde si. Zwar hätte d Heimcomputer dr Definition vom ene Personal Computer entsproche und si vo de Härsteller zum Deil au eso bezeichnet worde, si si aber im Briis und dr Usstattig vor allem uf dr privat Awänder und uf d Verwändig für Unterhaltigszwäck zuegschnitte gsi. Dr Begriff Heimcomputer isch in de 1980er-Johr dorum vor allem bruucht worde zur Underscheidig vom düürere Personal Computer (IBM-PC), wo vorwiegend gschäftlig iigsetzt worden isch.
D Entwigglig vom Heimcomputer isch parallel gloffe zur Entwigglig vo dr Spiilkonsole und de Computerspiil. Zun e baar Heimcomputermodäll het s sogar Spiilkonsole ge, wo technisch fast idäntisch gsi si, nume d Tastatur het ene gfehlt.
Elfriede Kastner
D Elfriede Kastner (* 3. Februar 1924 z Muulburg as Elfriede Maria Boos) isch e dytschi Dialäktdichteri.
Läbe
D Elfriede Boos isch z Muulburg uf d Wält chuu. Wu si drei Johr alt gsii isch, isch ihre Vater gstorbe, ihri Mueter isch derno mit dr Elfriede un ihre Schweschter uf Mille zoge. No dr Schuel het si ne Uusbildig as Lehreri aagfange, het die aber mieße abbräche, wu dr Chrieg aagfange het. Ab 1944 het si vier Johr lang uf dr Landkraiskasse vum Landrotsamt gschafft.
Anne 1947 het si dr Hermann Kastner gyhrote, wu anne 1976 gstorben isch. Si hän zämme ne Suhn ghaa, wu mit 54 Johr gstorben isch. Vu 1957 bis 1987 het d Elfriede Kastner mit ihre Familie im Remstal bi Stuegert gläbt.
Anne 2006 isch d Kastner in s Elisabethehaim z Millen umzoge, zerscht in s bedreite Wohne, speter in s Bflääghaim.
d Dichteri
Scho in ihre Juged het si Gedicht un Gschichte gschribe. In dr Zyt, wu si im Remstal gläbt het, het si aagfangen uf Alemannisch z schrybe, ass si ihre Markgrefler Dialäkt nit verliert.
Wu si in s Markgreflerland retuur chuu isch, isch ihre erschte Gedichtband Um mi umme uusechuu. Gedicht vun ere sin au in dr Badische Zytig un im Millemer Stadtkurier erschine. Iber s Läbe vu ihre Mueter het si au ne Buech gschribe (Das schwere Leben meiner Mutter), wu aber nume fir ihri Verwandte bstimmt un nit druckt woren isch.
D Kaster isch Mitglid in dr Muettersproch-Gsellschaft.
Gunilla Marxer-Kranz
D Gunilla Marxer-Kranz (* 28. Mai 1972 z Walestadt SG as Gunilla Kranz, haimetberäächtigt z Stäihuuse ZG un z Vadoz) isch e liachtaschtaanischi Bolitikeri (VU). Syter anne 2017 isch si Abgoordneti im liachtaschtaanische Landdaag.
Lääbe
D Gunila Marxer-Kranz isch e Doochter vum Leerer Arno Kranz un syre Frau Marie-Louise, geb. Meyer. S het no ne Schweschter un isch z Tresa ufgwagse.
Vu 2002 bis 2007 isch si Stellverdrätteri vum Landdaagssekreteer gsii, zueständig fir d Finanz- und Gschäftsbriefigskummissioon un fir Teemene rund um EWR/EFTA un OSZE. Vu 2008 bis 2010 het si as Legal Adviser in dr Finanzdienschtlaischtigsbransche z Vadoz gschafft. Ab 2010 isch si in Elterezyt gsii. Syter anne 2014 schafft si as Jurischti bi dr Wiirtschaftschammere vu Liachtaschtaa.
Am 31. Juli 2009 het si dr Philipp Marxer (* 1973) ghyroote, wu as chaufmännische Aagstellte schafft. Si hän zwai Chinder un lääbe z Nendla. Fir e halb Joor isch si z Kolumbie gsii un het deert in eme Chinderhoort un in ere psichiatrische Aastalt gschafft.
Bi dr Landdaagswaal 2017 isch si fdir di Vaterländisch Union in Landdaag gweelt woore. Vor ire Waal isch si nit bolitisch aktiv gsii. Im Landdaag isch si Landdaagsvizebresidänti un Mitgliid vum Landdaagsbresidium.
Syter anne 2017 isch si Mitgliid vum Barteibresidium vu ire Bartei un vum Vorstand vu dr VU-Oortsgruppe Escha/Nendla.
Vullierens
Vullierens (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Morges im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Zue dr Gmai ghere s glychnamig Dorf un dr Wyler Gland. D Gmaiflechi umfasst 85,3 % landwirtschaftligi Flechi, 8,8 % Wald, 5,8 % Sidligsflechi un 0,1 % sunschtigi Flechi.
Gschicht
Vullierens isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1041-1050 as Vuilerens.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 12 % gläge.
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 3,6 %, CVP 3,1 %, FDP 20,5 %, GLP 7,0 %, GP 10,0 %, SP 20,8 %, SVP 23,7 %, Sunschtigi 3,7 %.
Dr Burgermaischter vu Vullierens isch dr Bertrand Duperrex (Stand Merz 2014).
Herz
D Härz (vo ahd. herza, stammverwandt mit em latiinische Cor, wo in dr Anatomii brucht wird, und em griechische Kardia, καρδία oder latinisiert Cardia, wo d Pathologe verwände) si muskuläri Hoolorgan, wo bi verschiidene Diergrubbe vorchömme und wo mit rhüthmische Kontrakzione Bluet oder Hemolümfe dur e Körper bumpe und so alli Organ drmit versorge. Hööcherentwiggleti Härz, zum Bischbil bi de Wirbeldier, schaffe wie e Verdrängerbumpi, wo d Flüssigkäit (s Bluet) mit Hilf vo Ventil us Bluetgfääss aasuuge (bi Süüger si das d Hool- bzw. Lungeweene) und dur anderi Bluetgfääss usstoosse (bi Süüger Truncus pulmonalis bzw. Aorta).
D Leer vo dr Struktur, Funkzion und de Chrankhäite vom Härz isch d Kardiologii. E Lääbe ooni Härz, sig s e natüürligs oder e künstligs, isch für hööcheri Dier und dr Mensch nit mööglig. S Härz ghöört zu de erste Organ wo sich bim Embryo entwiggle und cha as springende Punkt uffalle.
Vullierens
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 402 Yywohner 92,3 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 3 % Dytsch un 4,7 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Asgard
Asgard (altnord. Ásgarðr) isch i de nordische Mythologii de Wonort vom Göttergeschlecht vo de Ase. S isch umgee vonere Muur, wone Riis baut hett und sbistoot us merere Götterwonige. Verbunde isches mit Midgard, wo d Mentsche wonid, dör d Regebogebrugg Bifröst.
Herz
Härztüpe
Röhreförmigi Härz setze s Bluet oder d Hemolümfe in Beweegig mit Kontrakzionswälle, wo dur iiri Wänd laufe (Peristaltik). Wäge däm bruuche si käni Ventil zum verhindere, ass d Flüssikäit in die falschi Richdig fliesst. Son e Härz funkzioniert wie e Suugbumpi. Die Art vo Härz chunnt bi Arthropode vor, aber au bi Urochordata (Manteldier) und bi Embryo vo Wirbeldier.
Asgard
Z Asgard isch s Idafeld, wo sich d Götter versammlet und birootet. De grööst Bau isch d Walhall, wo de Odin und di gfallne Chrieger, d Einherjar, sich treffed und mitenand fiiret und sich för de Weltundergang rüstet. S Haimetli vom Thor haisst Thrudwang und siin Palast Bilskirnir. Witteri wichtigi Wonige sind Fensalir vo de Göttin Frigg, Folkvang vo de Freyja, Breidablik vom Gott Baldr und Himinbjörg vom Heimdall.
Herz
Härztüpe
Bi Härz mit Chammere zieht sich e Chammere komplett zämme. Härzchlappe verhindere, ass s Bluet in die falschi Richdig fliesst. Wäge dr seer starke Wandmuskulatur schafft son e Härz au no as Druckbumpi und cha e hooche Bluetdruck erzüüge. Dä Härztüp chunnt bsundrigs bi Wäichdier und bi Wirbeldier vor.
Litratuur
Høystad, Ole Martin: ''Kulturgeschichte des Herzens. Von der Antike bis zur Gegenwart.'' Aus dem Norwegischen von Frank Zuber. Köln, Weimar, Wien: Böhlau 2006. ISBN 3-412-28705-9
Prophetie
Öb e Brofetii as e Wort vo Gott anerkennt oder as Düüfelszüüg und Heresii bezäichnet wird, hängt vom Glaube vo dr Person ab, wo sä ghöört. Nid nume organisierti Religione bekämpfe Brofetie, won ene nid ins Züüg basse, au Filosoofe wie dr Karl Popper in sim Buech Die offene Gesellschaft und Ihre Feinde, und in dr Vordragsräije Philosophie und falsche Propheten, bezäichne anderi Filosofe wie dr Karl Marx und dr Friedrich Engels mit iirer Häilsverkündung vo dr Industrialisierig as falschi Brofeete. D Tendänz hützudags isch s, wenn öbber säit, er wurd Gott gsee oder ghööre, daas as psüchiatrischs Brobleem aazluege.
Familienbrauerei Bauhöfer GmbH & Co. KG
Gschicht
Dr Joseph Ludwig Bauhöfer (1826-1869) un sy Frau Marie Anna Bauhöfer (1830-1920) hän anne 1852 e chlaini Huusbröuerei grindet. Noch em frieje Dood vum Bauhöfer het sy Wittfrau d Gschäft ellai wytergfiert. Anne 1870 het si dr Karl Walz u Renche ghyrote un het mit ihm zäme wytergmacht mit dr Bröuerei.
Anne 1899 het dr Gustav Bauhöfer (1865-1936), dr Suhn vum Joseph Ludwig un dr Maria Anna, d Laitig vu d Bröuerei ibernuu un dr Grundstai fir dr modärn Bedrib glait. Är het d Maria Emma Walz (1872-1951) vu Erlach ghyrote, wu im Ussedienscht Wärbig bi Chunde gmacht het.
Im Johr 1921 sin di drei Sihn vum Gustav un dr Maria Anna Bauhöfer, Eugen, Gustav un Karl Bauhöfer, ins Gschäft mityygstige. D Firma isch syterhär e Familiengsellschaft. Anne 1929 isch s „Braustübl“ ufgmacht wore, wu zue d Popularitet vum Bier byydrait het.
In dr 1950erJohr isch dr Bedrib modärnisiert wore mit ere Fläscheabfillaalag, eme Chielhuus, eme Wasserdurm un ere neie Versandhalle.
Ab 2001 isch dr Siegbert Meier Chaufmännische Laiter wore un syt em 1. Jänner 2021 isch d Katharina Scheer Gschäftsfierei vu dr Bröuerei. Si isch d Änkeli vum Eugen Bauhöfer un studierti Bedribswirti. Si fiert d Familiebröuerei zäme mit dr Elisabeth Bauhöfer, dr Laiteri vum Qualitätsmanagement un däre irem Mann Alexander Schneider, em Bröumaischter.
Biersorte
Anne 2022 het Bauhöfer die Biersorte aabote:
Derzue hän si in ere limitierte Edition vu 700 Fläsche ne aigene Whisky („Bauhöfer Schwarzwaldmarie Finest Single Malt Whisky“) brännt mit Malz us dr Region, Wasser us em huusaigene Diefbrunne. Dr Whisky wird zerscht in drei Johr in Chardonnay-Fässer zytige loo un derno nomol in ehmolige Bourbon-Fässer.
Große Antillen
Die Grosse Antille si en Inselgruppe in dr Karibik. Si ghöre zu Middelamerika.
Name
Der Name „Antille“ für die Insle isch zum erste Mol bim spanische Humanist Petrus Martyr von Anghiera im Johr 1493 schriftlig beleit. Er het sich vom Name vo dr sagehafte Insle „Antilia“ abgleitet, wo mä während em Mittelalter im Atlantik vermutet het, oder vom latiinische Begriff "ante ilium" für vorglagereti Insle, wil d Insle em Festland vo Middelamerika vorglageret si.
Geografii
Zsämme mit de Chliinen Antille, de Turks- und Caicosinsle und de Bahamas bilde die Grossen Antille die Westindische Insle.
S Adjektiv „gross“ bezieht sich uf die vier grosse Hauptinsle Kuba, Jamaika, Hispaniola und Puerto Rico, dr ganz Archipel umfasst aber e Hufe chliineri Insle und Inselgruppe. Zsämme mache die vier Hauptinsle öbbe 90 Prozänt vo dr Landflechi vo de Karibischen Insle us.
Geologisch si si ähnlig wie s middelamerikanischen Festland ufbaut, us Schiifer, Gneis und alte Eruptivgstei und junge Muschel- und Korallechalch im Norde.
Insle und Inselgruppen
D Insle vor dr Ostküste vo Puerto Rico bezeichnet mä lokal au as „Spanischi Jumpfereinsle“. Insofärn cha mä sä mit de Jumpfereinsle geografisch au de Chliinen Antille zueordne.
Pévange
Pévange (ditsch Pewingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Pévange lijt rund ànderthàlb Kilometer sìdweschtlich vun Morhange ìm Quallgebiet vun dr Kline Seille uf re Heche zwìsche 222 un 259 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Pévange ìsch zem erschte Mol gnannt worre ìm 13. Jh. àls Bepinguen.
Ìm Johr 1680 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Pévange ìsch. Pévange ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Pévange ghert zem Lorrain.
Universität Rennes
D Uni Rennes isch die früenrigi Uni vo der französische Stadt Rennes gsi.
Si isch us der Akademy, wo der Herzog Franz vo der Bretagne anne 1461 z Nantes gründet het, choo. 1735 het me d Fakultäät für Rächtswüsseschaft vo Nantes uf Rennes verleit. Bi der französische Revoluzioon isch anne 1793 au d Uni vo der Bretagne zuetoo worde. Wo der Napoleon der Erscht im Land 1806 die kaiserlichen Universitääte ygfüert het, isch z Rennes wider en Uni für Rächtswüsseschaft gsi. 1810 isch d Sprooche-Fakultät und 1840 d Fakultät für Naturwüsseschafte derzuechoo.
Im Joor 1968 het me d Uni Rennes ufglööst und druus zwoo nöji Universitääte gmacht: Rennes 1 und Rennes 2.
Malans
Malans isch de Name vo folgende Ortschafte:
Einfahrsignal
[[Datei:Einfahrsignal Friedrichsdorf Hp2 Zs3v.jpg|miniatur|hochkant|Yfaarsignaal vum [[Bahnhof Friedrichsdorf (Taunus)|Baanhof Fridrichsdorf]]. Signaalbegriff: Langsamfaart mit 60 km/h sowiè Halt erwartè un Faart mit 30 km/h erwartè (Hp 2 mit Zs 3 un Vr 0 mit Zs 3v)
Dè Widderschpruch Halt mit 30km/h erwartè entschtòt durch èn alleischtehendè Gschwindigkeitsaazeiger]]
Wiè bi Hauptsignaal üblich, stòt s in èm gnau definyrtè Abschtand vor èm èrschtè Gfòòrèpungt, wellen dè yfaarende Zug im Baanhof passyrè muè, wenn er èmòl nit vor èm Yfaarsignaal zum Haltè cho sött. Sellè Abschtand wörd Gefòòrpungtabschtand benamst, un isch uff diè vor èm Signaal zuèlässigi Gschwindigkeit uusglait. I dè Regel isch sell diè èrscht Weichè im Yfaarwäg, Yfaarweichè benamst. Muè si hüüfiger bim Rangyrè befaarè wörrè, wörd s Yfaarsignaal witer zuè dè freiè Streggi hy voschobbè, womit sich au dè maßgèbliche Gefòòrèpungt entschprèchend voschièbt. I sellèm Fall isch dè Gfòòrpungt mit èrè Rangyrhaltdaflè mit dè Bedütung „Halt für Rangyrfaartè“ (Signaal Ra 10) kennzeichnèt. D Dischtanz zwǜschè Yfaarsignaal und Gfòòrpungt wörd hüüfiger au als Durchrutschwäg bezeichnèt. Dè Unterschyd zwǜschè Gfòòrpungtabschtand un Durchrutschwäg bschtòt dõrin, dass dè Gfòòrpungtabschtand bi jedem statisch isch un nu vo dè Position vum Yfaarsignaal bis zuè dè Rangyrhaltdaflè bzw. Yfaarweichè beschtimmt wörd, dè Durchrutschwäg isch è Schutzschtreggi, wo uffghobbè wörd, wenn dè Zug am Yfaarsignaal ghaltè hèt.
D Baanhofsgränz bzw. dè Gfòòrpungt isch sowoll für dè yfaarende Zug wiè au für s Rangyrè innerhalb vum Baanhof relevant. Bim Rangyrè in Richtung uff s Yfaarsignaal darf d Yfaarweichè bzw. d Rangyrhaltdaflè nu uusnaamswys mit schriftlichem Bfèèl für d Erlaubnis (diè è gnaui Zeitaagaab, wenn s Rangyrè übber dè Gfòòrpungt usè uffhörè muè, enthaltè duèt) vum Faardiènstleiter übberfaarè wörrè muè. I sellèm Fall darf wôrend èm Rangyrè kein Zug i d Bloggschtreggi vor èm Yfaarsignaal iègfaarè.
Dütschland
I dè Regel müèn z Dütschland d Yfaartè in Baanhööf uff Hauptbaanè immer mit Yfaarsignaal gsicherèt sy; allerdings cha uff Näbbèbaanè, bi dènnè d Yfaargschwindigkeit 50 km/h nit übberschrittè duèt, uff s Yfaarsignaal vozichtet wörrè. I sellèm Fall wörd denn abber au uff kaum frequentyrtè Näbbèbaanè s statischè Ersatzsignaal Ne 1, d Trapezdaflè, ersatzwys uffgschtellt. Vor villè Yfaarsignaal, wo mit èm H/V-Signaalsischteem realisyrt sin, stòt uumittelbar vor èm Yfaarhauptsignaal no s Uusfaarvorsignaal, wo d Uusfaartsmöglichkeit voraakündigt. S Yfaarsignaal isch gmäss èm dütschè Signaalbuèch immer rächts vum Gleis aagordnèt. In Uusnaamefäll cha s Yfaarsignaal au mòl links vum Gleis stòò, selli Uusnaam wörd mit dè sognanntè Schachbrèttdaflè (Ne4) rächts näbbè m Gleis aakündigt. Söttigi Uusnaamè chönnèd z. B. Yfaartè in èngè Rächtsbögè sy, welli in Yschnitt volaufèd.
Yfaarformsignaal z Dütschland
Yfaarsignaal sin uff Streggè mit älterer Signaltechnig oft no mit Formsignaal realisyrt. I sellèm Fall cha s zwei Variantè gää: S einflügligè Yfaarsignaal wörd bi Baanhööf vowendet, bi dènnè nu in ei Baanhofsgleis ygfaarè wörrè cha un sell übber keini odder übber è graaduus zeigendi Yfaarweichè durrègfüürt wörd. Sellè Signaaltǜp stòt z. B. vor Haltepüngt. Bi Baanhööf mit zwei odder mee Gleis, wo ygfaarè wörrè cha, sin zweiflügligi Yfaarsignaal im Ysatz, dört muèn d Signaalbegriff Hp0, Hp1 un Hp2 aazeigt wörrè chönnè.
Yfaarlichtsignaal z Dütschland
Yfaarsignaal nõch dè H/V-Bauart sin oft mit èm Uusfaarvorsignaal als separatem Signaal vosää. Sell isch bi dè neuerè Signaal nõch dè Ks-Bauart nimmi dè Fall, öört wörd dè Vorsignaalbegriff uff èm glychè Signaalschirm aazeigt.
Brunnadern
Brunnadern isch de Name vo däne Ort:
i de Schwiz:
Rebeuvelier
Rippertschwiiler isch es Dorf, wo zu der Gmeind Courrendlin im Kanton Jura ghört.
Geografii
Rippertschwiiler lyt uf der Höchi vu, öpe 7 Kilometer südöschtlech vom Kantonshauptort Dälschberg.
Bevölkerig
Rippertschwiiler het Yywohner (Stand ) und isch dodermit eini vu de chliinere Gmeind vum Kanton Jura gsi. Vu de Bewohner sind 93,6 % franzesischsproochig, 5,1 % dütschsproochig und 0,6 % italiänischsproochig (Stand 2000).
Gschicht
D erschti urkundlichi Erwähnig vu Rippertschwiiler isch us em Joor 1148, wo in ere Urkund Ripoltswilre erwäänt wird. Speter find ma au de franzesische Name Rebvouilier.