cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otelfingen
Gschicht
Ootelfinge isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1044 als Otilingun (um 1150 Nangerus de Otelfingen).
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
De Uusländeraatäil liit bi 17,6 % (Stand 2011).
Religion
42,8% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 27,5% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,9 %, CVP 1,7 %, EDU 1,3 %, EVP 3,5 %, FDP 10,1 %. GLP 15,0 %, GP 8,2 %, SP 15,0 %, SVP 42,3 %, Suschtigi 0,2 %.
Gmäindspresidänt isch de Willy Laubacher (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,7 % gläge.
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Ootelfinge ghört zue de Unterländer Mundarte.
Gland VD
Gland (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Nyon im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Gland isch e Hufedorf in dr Ebeni zwisch em Gämfersee un dr Haale vu dr Waadtländer Côte. D Gmaiflechi umfasst 48 % landwirtschaftligi Flechi, 14,3 % Wald, 37,2 % Sidligsflechi un 0,5 % sunschtigi Flechi.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 33,1 % gläge.
Religion
35,3 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 36,9 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,9 %, CVP 5,7 %, FDP 13,5 %, GLP 6,9 %, GP 10,1 %, SP 23,0 %, SVP 23,2 %, Sunschtigi 5,9 %.
Dr Burgermaischter vu Gland isch dr Gérald Cretegny (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 4,5 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 9663 Yywohner 79,4 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 6,5 % Dytsch, 2,6 % Italienisch un 11,5 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Regierung Weizsäcker
D Regierig Weizsäcker isch vum 4. Dezämber 1906 bis 6. Novämber 1918 d Landesregierig vu Wirttebärg gsii.
Äquatorialguinea
D Republik Equatorialginea oder aifach Equatorialginea (span. Guinea Ecuatorial, franz. Guinée équatoriale, portug. Guiné Equatorial) isch e Staat z Afrika. Dr Feschtlanddail vum Staat gränzt im Norden an Kamerun, im Siden un Oschten an Gabun un im Weschten an dr Golf vu Guinea. Dr sidligscht Dail vum Staatsbiet, d Annobón oder Pagalu, lyt 156 Kilometer sidli vum Equator, dr Feschtlanddail e weng nerdli dervu. Equatorialginea isch näbe Dänemark ain vu dr beede Staate uf dr Wält, wu d Hauptstadt uf ere Insle lyt, drotz ass si ne Feschtlanddail hän.
D Bevelkerigsgruppe, wu di ehmolig spanisch Kolony beherrscht, sin d Fang, e marginalisierti Minderhait sin d Bubi. Im Land het s vor allem an dr Koischte lang e Huffe Vorchuu vu Ärdel, wu d Yyname drus aber numen ere chlaine – bolitisch yyflussrychen – Elite zguet cheme. S durschnittli Pro-Chopf-Yychuu isch fascht eso hoch wie dr europäisch Durschnitt. Ainewäg isch d Armuetquote seli hoch. D Verletzige vu dr Mänscherächt sin in dr letschte Johr zrugggange, ainewäg bietet s Land kai Rächtssicherhait.
Geografi
Equatorialginea isch mit ere Flechi vu 28.051 km² ais vu dr chlaischte Länder vu Afrika, dodervu umfasst dr Feschtlandsdail Mbini (Rio Muñi) rund 26.000 km². Zum Staatsbiet ghere au verschideni Insle, di grescht dervu isch mit 2017 km² Bioko, wu bis 1973 unter dr Näme Santa Isabel un Fernando Póo bekannt gsi isch un e Zytlang Macías Nguema Byogo (noch em domolige Bresidänt Francisco Macías Nguema) ghaiße het. Uf Bioko lyt au Malabo, d Hauptstadt vum Land. Dr Feschtlanddail styt vu dr flache Kischte bis uf 1.200 Meter im Inland aa.
D Insle sin dur e vulkanische Hotspot entstande, wu au d Insle São Tomé und Príncipe, wu zwische Bioko un Annobón lige, aber nit zue Equatorialginea ghere, un dr Kamerunbärg derdur entstande sin. Au di kischtenoche Insle Corisco, Elobey Grande un Elobey Chico ghere zue Equatorialginea.
D Landgränze sin 835 km lang, d Kischte 296 km.
Klima
Uf dr Insle herrscht e tropisch Rägewaldklima mit ere Rägezyt im Oktober. Uf em Feschtland isch es druckener, vylmol deckt un windig.
Flora un Fauna
D Bflanzewält wird dominiert vu verschiden Type vu tropische Rägewälder, uf em Feschtland „Atlantic Equatorial coastal forests“, uf dr Insle in dr diefere Lage „Cross-Sanaga-Bioko coastal forests“, in dr hechere Lage „Mount Cameroon and Bioko montane forests“.
D Kischte wäre gsuumt vu Mangrovesimpf. Uf dr Insle isch e Dail vum Rägewäld dur Plantaschge ersetzt. Uf Annobón het s in dr Hauptsach El- un Kokospalme.
Di wyte Rägewaldbiet biete ne Huffe Dierarte ne ideale Läbesruum, zum Byschpel Schimpanse, Gorilla, Mandrill un Bäremaki. Au Leoparde, Wladelifante, Waldbiffel, Schirrantilope un Bongo het s hyfig.
Yywohnerzahl
S Bevelkerigswachstum lyt bi rund 2,6 %. D Yywohnerzahl isch anne 2010 vu dr Regierig mit guet aire Million aagee wore. Uf Bioko läbe rund 20 %, uf Annobón nume 1 % vu dr Equatorialgineer. Wel gnaui un zueverlessigi Bevelkerigsdate fähle, sin die Uussage un die zum Bruttoinlandsprodukt un zu Pro-Chopf-Yychuu uusicher, un di internationalen Inschtituzione chemme zue Ergebnis, wu zem Dail stark vunenander abwyche.
Religion
E Erb vu dr spanische Kolonialherrschaft isch au d Religion: Aahänger vu dr Remisch-katholische Chilche sin iber 87 % vu dr Equatorialgineer, dernäbe sin 5 % Proteschtante. Aahänger vu Naturreligione stelle dergege zmindescht offiziäll nume no chlaini Minderhaite.
Sproche
Des sin Fang, Bube,, Ndowe, Balengue, Bujeba, Bissio, Gumu, Baseke, Annobonesisch, Fernando-Poo-Kreolänglisch, Igbo un Pidginänglisch. Z Equatorialginea wäre insgsamt 14 verschideni Sprochen un Idiom gschwätzt.
Drotz ass iber 80 Brozänt vu dr Bevelkerig Fang as Muetersproch schwätzt, sin d Amtssproche vu Equatorialginea noch em Verfassigsgsetz un dr Änderig in Artikel 4 vum Grundgsetz Spanisch un Franzesisch. Syt 1997 isch s Land Mitglid vu dr Gmainschaft vu frankophone Staate.
Equatorialginea isch näb dr Demokratische Arabische Republik Sahara s ainzig Land vu Afrika, wu Spanisch Amtssproch isch. Spanisch isch hite di wichtigscht Bildigssproch im Land, wel di maischte Schuele im Land wäre vu chilchlige Missione un spanische Yyrichtige drait.
Syt 2007 het Equatorialginea au dr Status vun eme assoziierte Beobachter in dr Gmainschaft vu dr portugiesischsprochige Länder un im Johr 2010 het dr Bresidänt verchindet, ass Portugiesisch as zuesetzligi Amtssproch soll yygfiert wäre, ass Equatorialginea Vollmitglid chaa wäre. Am 23. Juli 2010, bim 8. Gipfel vu dr Gmainschaft z Luanda, isch dr Aadrag uf Vollmitglidschaft gstellt wore. D Gmainschaft het aber zwoo Bedingige gstellt: zum Aine d Yyfierig vu Portugiesisch as Amtssproch, zum andere bolitisichi Reforme in Richtig Demokrati un Mänscherächt. Im Juli 2012 isch dr Aadrag wider abglähnt wore wäg dr Verletzig vu dr Mänscherächt.
D Sproche vu dr Ethnie vum Land sin noch em Verfassigsgsetz 1/1998 vum 21. Jänner 1998 integrale Dail vu dr nationale Kultur. Des sin Fang, Bube, Benga, Ndowe, Balengue, Bujeba, Bissio, Gumu, Baseke, Annobonesisch, Fernando-Poo-Kreolänglisch, Igbo un Pidginänglisch. Z Equatorialginea wäre insgsamt 14 verschideni Sprochen un Idiom gschwätzt.
Friegschicht
D Insle Bioko isch zwische 700 un 1000 n. Chr. vum Feschtland uus bsidlet wore, also vu dr Kischte vum hitige Nigeria un Kamerun. D Bubi, wu us däre Bsidlig firigange sin, schwätze ne Bantusproch.
Annobón isch bis zue dr Aachumft vu dr Europäer anne 1473 nit bewohnt gsii.
Frieji Kontakt mit Europäer (bis 1778)
Dr erscht Europäer, wu uf d Insle Bioko chuu isch, isch anne 1471 dr portugiesische Seefahrer Fernão do Pó (Fernando Poo) gsii. Är het ere dr Name „Formosa“ („Di Schen“) gee, en Uusdruck, wu si aber nit duregsetzt het (un speter fir di oschtasiatisch Insle Taiwan brucht woren isch …). Ab 1494 het d Insle bi dr Europäer dr Name vu ihrem „Entdecker“ Fernando Poo ghaa. Bi dr Yyhaimische het si dergege Bahasa, Ischulla oder Bisila ghaiße. D Portugiese hän d Insle 1474 offiziäll in Bsitz gnuu. 1642 hän d Niderländer ohni Gnähmigung vu dr Portugiese ne Handelsstation uf Fernando Poo grindet. Anne 1648 hän d Portugiese aber wider d Kontroll iber d Insle un au iber d Nochberinsle Corisco, wu hite au zue Equatorialginea ghert.
Um d Mitti vum 18. Johrhundert isch s zuen eme Ainigungsbrozäss bi dr yyhaimische Bubi unter dr Fierig vun eme lokale Oberhaupt mit Name Molombo (zirka 1700 bis 1760) chuu. Die Ainigung un dr Ruggzug vu dr Yyhaimische ins Landesinner isch s Ergebnis vu dr Sklavejadge gsii, wu allmee zuegnuu hän. Ab 1760 bis 1810 het dr Lopoa die Fierigsroll ibernuu. In dr Verdreg vu Ildefonso un Pardo (1777 un 1778) het Portugal zuegunschte vu Spanien uf d Insle Fernando Poo (wie au uf Annobón un s Feschtlandbiet) im Uusdusch gege dr Verzicht vu Spanien uf Dail vum spetere Brasilie zuegunschte vu Portugal verzichtet.
Di chlai Insle Annobón isch am 1. Jänner 1473 vu dr portugiesische Seefahrer Pedro Escobar un João de Santarém entdeckt wore. Si hän si noch em portugiesische Neijohrsgrueß „Ano bom (Guet Johr)“ gnännt. Im Gegesatz zue Fernando Poo isch d Insle mänscheläär gsii, si hän si derno ab 1474 mit Afrikaner vu Angola bsidlet, wu si iber Sao Tomé dohär brocht ghaa hän. Anne 1778 hän d Portugiesen im Verdrag vu Pardo au Annobón dr Spanier iberloo.
S hitig Biet vu Mbini het eso bis in s 19. Johrhundert nonig gee. Uf em Feschtland hän d Portugiese gwissi Handelsrächt am Kischtestraife zwisch em Niger un em Fluss Ogooué im hitige Gabun ghaa. Au die Rächt hän si mit em Verdrag vu El Pardo an d Spanier abdrätte.
Britischi, portugiesischi un spanischi Herre: 1778–1850
Unter dr Fierig vum Conde de Argelejos het Spanie 1778 en Expedition uf Bioko gschickt go si in Bsitz z nee. Dr Conde isch vier Monet do blibe. Im Oktober 1778 het Spanie ne Gouverneur yygsetzt, wu aber scho anne 1780 mit dr ibrige Spanier d Insle verloo het. Fir e baar Johrzehnt isch di spanisch Herrschaft uf dr Insle Theory blibe.
Anne 1817 hän si d Briten un d Spanier uf d Bekämpfig vu dr Sklaverei gainigt un d Spanier hän d Insle an d Brite verpaachtet. Die hän an dr Nordkischte ne Stadt mit Name Port Clarence grindet (s speter Malabo) un hän do un z San Carlos Flottebasen yygrichtet. Vo do uus sin britischi Schiff uus mit em Ufdrag Sklaveschiff ufzbringen un ihri Insasse z befreie. E Hufe vu dr befreite Sklave – wu d Haimetort vun ene vylmol Döuserti vu Kilometer wyt ewäg gsii sin – hän si uf Fernando Poo/Bioko aagsildet un hän mit dr yygwanderete Arbeitsmigrante vum Feschtland bal en aigeni Bevelkerigsgruppe bildet, dio sognännte Fernandinos. Die sin britisch orientiert gsii un hän e britisch Kreolisch gschwätzt, s Pichinglis-Kreolisch bzw. s Fernando-Po-Kreolisch. Si hän vylmol e Mittlerstellig zwische dr Briten un dr Yyhaimischen ibernuu. D Yyfieig vu dr Kakao bohne uf Fernando Poo isch zem Byschpel s Wärch vun eme „Fernandino“ mit Name William Pratt gsii, eme freiglossene Sklav vu Weschtindie. D Brite hän an ihre Stitzpinkt aber wäg em fir Europäer extrem uugsunde Klima kai Fraid nit ghaa un hän si 1843 wider zuegmacht. Dr britisch Konsul John Beecroft isch aber uf dr Inlse blibe. D Spanier hän ene 1843 zum Gouverneur gmacht, derwylscht er glychzytig fir d Brite d Kolonisierig vu noch gläge Feschtland vu Nigeria bedribe het.
Dr yyhaimische Bubi, wu si vor dr Sklavejeger in s Landesinner zruggzoge gha hän, hän in däne Johrzehnt yygschaipfti Chrankete un Alkoholmissbruuch zuegsetzt. Ihri zäntralisiert Organisation unter eme allgmain anerkännte Oberhaupt hän si aber au im Verlauf vum 19. Johrhundert bhalte. Noch em Lopoa sin dr Madabita chuu (1842–1860) un derno dr Sepoko (1860–1875).
Uf Annobón het s zimli Widerstand gege d Spanier gee. Au wäg dr gringe wirtschaftlige Bedytig vu dr chlaine Inlse hän d Spanier uf e diräkti Macht verzichtet. D Inslen isch vu dr portugiesischen Insle São Tomé uus verwaltet wore. Intärn het s en Arrangemänt gee, ass e Gremium vu fimf Yyhaimische d Insle verwaltet het. Doderby het s Amt vum Gouverneur zwische däne fimf Personen in eme Ritmus rotiert, wu sbtimmt woren isch vu dr Zytspanni, wu zeh Schiff din uf d Insle chuu sin. Erscht am Änd vum 19. Johrhundert het Spanie faktisch d Kontroll iber s Insle ibernuu. Au uf Annobón het si ne aige Kreolisch entwicklet.
Spanischi Kolonialherrschaft 1850 bis 1950
Um d Mitti vum 19. Johrhundert het s Iberlegige gee, di spanische Bsitzigen an dr Gineakischte an d Brite z verchaufe. Wu s spanisch Barlemänt des abglähnt ghaa het, het Spanie aagfange syni koloniale Aasprich z Fernando Poo, z Annobón un uf em Festland durezsetze. In dr letschte Johrzehnt vum 19. Johrhundert het d Kolonialmacht uf en Yywanderig vu Kolonischten un Missionar us em Mueterland gsetzt. Wel d Erfolg wäg em fir Europäer schwirige Klima uusblibe sin, isch d Kolonialbolitik um d Johrhundertwändi umgschwänkt uf d Iberdragig vu dr Verantwortig an Großunternäme.
Im Verdrag vu Paris sin anne 1900 di konkurrierende Aasprich vu dr benochberte Kolonialmächt greglet wore. Aafangs 20. Johrhundert isch au dr Name Spanisch-Ginea gängig wore.
Dr Status vu dr Yyhaimische isch allmee offiziäll greglet wore, im 19. Johrhundert dur s Regelwerk „Curador Colonial“ un vu 1904 bis 1959 dur s „Patronato de Indígenas“. Dodin isch zwische dr bevormundete „indígenas“ (dr „Yygeborne“) un dr „Emanzipierte“ unterschide wore. Nume di Emanzipierte sin as erwachseni Mänschen akzeptiert wore. Dr Indígenas isch s verbote gsii, ass eber mee wie vier Hektar Land ghet het. Anne 1959, bi dr Abschaffig vum „Patronato“, sin grad emol 200 Yyhaimisch uf dr vollwärtig Status vun eme „Emanzipierte“ chuu.
Di große europäische Chrieg hän numen am Rand Uuswirkige ghaa uf di spanische Bsitzige z Ginea. Im Erschte Wältchrieg isch s neutral spanisch Territorium zue dr Zueflucht vu dr gschlaane Schutztruppen us dr benochberte dytsche Kolony Kamerun gsii. Im Spanische Burgerchrieg hän uf Fernando Poo d Francischte gherrscht, uf em Feschtland d Republikaner. Im Zweete Wältchrieg hän d Kolonien ihri Produktion mießen uf Nahrigsmittel fir s „Mueterland“ umstelle.
Uf Bioko isch di nei Bolitik am wirksamschte gsii. Dr Aaböu vu Kakao un Kaffee isch gferderet wore, Hauptbrobläm isch dr Mangel an Arbetschreft gsii, wu dur dr Yysatz vu spanische Strofgfangene un d Aawärbig vu Lyt us em unabhängige Liberia un zum Dail au vu Fang us em spanische Feschtlandsbiet hätt solle deckt wäre.
Di schlächten Arbetsbedingige hän all Ritt zur Gegewehr vu dr Bedroffene gfiert. Anne 1900 isch s zueneme Straik vu dr Arbeismigrante chuu, wu dur spanischi Marineinfantrischte nidergschlaa woren isch. Di yyhaimsche Bubi hän si anne 1910 gege d Zwangsarbet mit eme Ufstand gwehrt. D Bubi sin allno unter dr Autoritet vu ihrem Chenig gstande, vu 1904 bis 1937 isch des dr Löpèlo Mëlaka, gnännt Malabo, gsii. D Aawärbig vu Arbetschreft vu Liberia isch e guet Gschäft gsii fir di liberianische Bolitiker un hert zum Dail dr Karakter vu Sklavehandel ghaa. Wu die Zueständ effetli wore sin, isch anne 1930 d Aawärbig vu Liberianer yygstellt wore, was zuen eme ärnschthafte Mangel an Arbetschreft gfiert. Vu do ab sin Lyt vu Kamerun un, ab 1942 staatli greglet, vu Nigeria aagworbe wore. Wu s Land anne 1960 unabhängig woren isch, hän d Nigerianer iber d Helfti vu dr Bevelkerig vu dr Insle uusgmacht.
D Fernandinos hän uf Fernando Poo e chlaini Mittelschicht bildet, wu wirtschaftli all mee erfolgrych gsii isch. Urspringli proteschtantisch un britisch oriäntiert, hän si jetz vylmol dr katholisch Glauben aagnuu, was ihne bzw. ihre Chinder dr Zuegang zue dr katholische Missionsschuele ufgmacht het.
Di kolonial Machtibernahm uf em Fechstland het si bis dief in s 20. Johrhundert yynezoge. Erscht anne 1926 isch au s Inner vu „Rio Muni“ wirkli dr Kolonialverwaltig unterworfe gsii. E wirtschaftligi Bedytig het do vor allem s Holz mache ghaa. In eme gringe Umfang sin au do Arbetsmigrante zum Yysatz chuu, wel si di yyhaimisch Bevelkerig gege d Zwangsarbet gwehrt het un bi dr traditionälle Subsistenzwirtschaft bliben isch.
Di gring wirtschaftli Bedytig un dr Widerstand vu dr Bewohner, wu als wytergange isch, het d Kolonialmacht 1885/87 derzue brocht, d Inslen Annobón em Orde vu dr Claretiner z iberloo. Vu dr Verwaltig här het d Insle zämmeghert mit dr chlaine Insle Elobey Chico, Elobey Grande un Corisco diräkt vor dr Kischte vum Feschtland. Zwische 1903 un 1910 het s sogar aigeni Briefmarke fir Annobón, Elobey un Corisco gee. Di chlai Inselgruppe vu dr zwoo Elobeyinsle un Corisco isch scho lenger in Verbindig mit europäische Händler gstande, dr proteschtantisch Yyfluss isch do groß gsii.
Diskussion um d Unabhängigkait un d Ainhait vum Land: 1950–1968
Anne 1950 isch z Spanisch-Ginea zum erschte Mol e bolitischi Verainigung im modärne Sinn grindet wore, wu si fir d Unabhängigkait vum Biet yygsetzt het, d „Cruzada Nacional de Liberacion de la Guinea Ecuatorial“ (dr „Chryzzug fir d Befreiig vu Equatorialginea“). D Bewegig hert Spnien in ere effetlige Dänkschrift aagchlagt, Equatorialginea widerrächtli bsetzt z hebe. D Verainigung het si Ändi vu dr 1950 Johr mit dr Zyt ufglest, wu ihre Bresidänt, dr Acacio Mane, vu dr Guardia Civil umbrocht woren isch. Im Exil sin derno Noofolgorganisationen entstande,
Wu Spanien anne 1955 in d UNO yydrätten isch, isch des en entschaidende Schritt in Richtig Entkolonialisierig gsii. Uf d Forderig vu dr Weltorganisation no dr Unabhängigkait vu syre zäntralafrikanische Kolonie het Spanie zerscht emmol anne 1959 mit ere Änderig vum koloniale Sischtem reagiert. Dur di sognännt „Provinzialisierig“ het s 1960 Wahle zue zwoo Provinzversammlige gee (mit Europäer as Bresidänte), wu yyhaimischi „Familienoberhaipter“ hän derfe mitmache. Mit eme Wilwardo Jones Níger het s in dr Inselhauptstadt Santa Isabel zum erschte Mol en yyhaimische Burgermaisachter gee un vu dr sechs Verdrä#tter vu Spanisch-Ginea in dr Cortes sin drei Afrikaner gsii. Di wirkli Macht isch aber wyterscht in dr Hand vu dr Regierig vum „Mueterland“ blibe. Anne 1963 isch dr boode Provinze ne gwiisi Autonomy zuegstande wore un 1964 sin Wahle fir d Provinzbarlemänt durgfiert wore.
Um des Zyt sin in dr Nochberstaate Aasprich uf Biet vu dr Kolony gstellt wore. Nigeria het druf verwise, ass d Meehait vu dr Bewohner vu Bioko Nigerianer gsii sin, Gabun het d Insle Elobey Chico, Elobey Grande un Corisco vor syre Kischte welle, wu Ärdel vermuetet woren isch, un en Exilorganisation (un Noofolgorganisation vum „Chryzzug“) het anne 1961 dr Aaschluss an s benochbert Kamerun gforderet.
Dr Bonifacio Ondó Edu het d Bewegig fir e nationali Union grindet. Unterstitzt woren isch er doderby vu spanischen Unternämmer, wu imnträssiert gsii sin an ere drännten Entwicklig vu dr beede wichtigschte Landesdail Fernando Poo un Rio Muni. Si hän druf ghofft, ass eso zmindescht d Insle bi Spanie blybt. Anne 1964 isch dr Bonifacio Ondo Edu dr erscht Regierigsschef vum autonomen Equatorialginea wore.
Im Johr 1966 het si d Generalversammlig vu dr UNO fir d Unabhängigkait vu Equatorialginea uusgproche. E Verfassigskumferänz isch ygruefe wore, wu vor allem um d Frog vu dr Ainahit vum Staat gstritte het.
Im Spotjohr 1968 het s Wahle gee. Dr wichtigscht Gegespiiler vum Bonifacio Ondo Edu isch dr Francisco Macías Nguema gsii, en unuffellige, chlaine Aagstelle vu dr Kolonialverwaltig, wu in dr Zyt vu dr Autonomy Arbetsminischter gsii isch un ain vu dr wenige ehmolige „Emanzipierte“. Hinter ihm isch e Gruppe vu spanischen Unternämmer gstande, wu bishär nit in dr Kolony engaschiert gsii sin un si Gschäft mit eme neie Staat versproche het.
Dr Macias Nguema het d Wahl im zweete Durgang mit 68.130 Stimme gwunne, sy Gegekandidat Ondó Edu vu dr Union Bubi het 41.252 iberchuu. Dr Nguema het sy Siig vor allem mit Stimme vum Feschtland gwunne, dr Ondó Edu het d Meehait uf Fernando Poo ghaa. Bi dr Barlemäntswahle, wu au im Septämber stattgfunde hän, het sy Bartei IPGE acht vu dr 35 Sitz iberchuu.
Terrorherrschaft unter em Francisco Macías Nguema: 1968–1979
Am 12. Oktober 1968 isch d Unabhängigkait vu Equatorialginea verchindet wore. Um des Zyt isch dr nei Staat vu dr Schuelquote un dr Ernehrigssituation här nit schlächter wie anderi jungi afrikanischi Staate do gstande. D Wirtschaft isch aber extrem vu dr ehmolige Kolonialmacht abhängig gsii. 90 % vu dr Export sin uf Spanie gangen un 80 % vu dr Import sin vu dert chuu. E Wirtschaftswachstum vu aafangs 7 % im Johr un allmee Engaschmönt vu nichtspanischem Kapital im Land hän Hoffnig gee. Dr nei gwehlt Bresidänt het die Hoffnigen aber in wenige Johr gschlisse un het mit dr Zyt aini vu dr „bluetigschte Diktature vu Afrika“ ufgrichtet.
Anne 1969 hän no antispanische Ibergriff un dr Verchindig vum Uusnahmzuestand di maischte Spanier s Land verloo. Ai Johr speter sin di boode Barteie vu Equatorialginea zur dr Ainhaitsbartei „Partido Unico Nacional de los Trabajadores“ zwangsveraint woren zun am 14. Juli 1972 het si dr Nguema zum Bresidänt uf Läbeszyt erklert. Anne 1973 isch e neji Verfassig in Chraft drätte, wu in eme Referändum mit 99 % vu dr Stimmen aagnuu woren isch, Equatorialginea isch dodermit zuen ere Volksrepublik wore.
Alli Schlisselpositionen im Staat het dr Macias Nguema mit Lyt us syre Verwandtschaft bsetzt. D Jugendorganisation Juventud en Marcha con Macias isch zum zäntrale Organ vum Terror wore. In dr Ändzyt vu syre Herrschaft sin alli Chilche un Schuele zuegmacht wore.
D Wirtschaft isch im Lauf vu dr 1970er Johr allmee zämebroche. Ai Grund isch dr Mangel an Arbetschreft gsii, wel eso vyl Lyt s Land verloo hän. Au di Döuserte nigerianische Arbetsmirganten uf Bioko hän no Ibergriff gege si 1976 s Land schließli wider verloo. Dur d Yyfierig vu Zwangsarbet het dr Macias Nguema versuecht, d Wirtschaft wider in Gang z bringe, mit eme 12-Stunde-Dag, Briigelstrofe un Vergwaltigunge vu Fraue. D Versorgigslag isch derzue no dur Verbot verscherft wore: alli Chie sin gmetzget wore, wel Milch zum "verwärflige, kapitalistische Nahrigsmittel" erklert woren isch, wie au Brot, Anken un Schunke. Fischerboot sin gschlisse wore go d Flucht vu Yywohner z verhindere, doderdur hets au kai Fisch me gee.
Wu di kataschtrogfal Lag im Land derzue gfiert het, ass au s d Versorgig vum Militer nimi gsichrete gsii isch, het s am 3. Augschte 1979 e Butsch gee geg dr Nguema, aagfiert vu sym Näffe Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, em Oberbefählshaber vu dr Armee un Gouverneur vu Bioko. Dr Macias Nguema isch uf dr Flucht ufgriuffe wore un noch eme Schaubrozäss am 29. Septämber 1979 hiigrichtet wore. Dr Mbasogo het sich zum Staatsschef erklert.
Amnesty International schetzt d Zahl vu dr Opfer vu dr Terrorherrschaft vum Nguema uf eppe 40.000 Mänsche, bsundersch d Bubi sin verfolgt wore. Derzue sin rund 100.000 Mänschen us em Land gflichtet, bis anne 1978 het s Land dur Flucht un Hiirichtige rund 20 % vu syre Bevelkerig verlore.
Kleptokratie un Terror unter em Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (syt 1979)
Dr nei Machthaber het si erfolgrych Miei gee um internationali Unterstitzung un vor allem um besseri Beziehige zue Spanie. Är het di katholisch Chilche wider zuegloo un rund 15.000 vu 130.000 Flichtling isch wider retuurchuu ins Land. In ächt het si aber chuum ebis gänderet an dr Mänschnrächtssituation im Land. D Zwangsarbet isch in ere verdeckter Form wytergfiert wore, bolitischi Gfangeni sin nume in Uusnahmfäll freigloo wore, d Verbräche vu dr Terrororganisatione vu sym Vorgänger sin nit gstroft wore. D Korruption isch als wytergange. Dr Nguema Mbasogo het d Mitglider vu sym Clan Esangui mit dr yyflussryche Peschte versorgt. En aageblige Butsch anne 1981 het er gnutzt go intärni Konkerränten abzsetze.
Am 15. Augschte 1982 het er iber e neii Verfassig abstimme loo, wu mit 95,38 % vu dr Stimmen aagnuu woren isch. Mit dr neie Verfassig hert sy erschti sibejehrig Amtszyt as „gwehlte“ Bresidsänt aagfange. Im Mai 1983 isch s zuen eme ächte Butschversuch chuu, wuz vu syre marokkanische Lyybgarde nidergschlaa woren isch. Bi dr Wahl vu dr 41 Abgordnete vum neie Barlemänt am 28. Augschte sin kaini Barteie zuegloo gsii, di bishärig Ainhaitsbartai PUNT isch scho no dr Machtibernahm vum Nguema Mbasogo ufglest wore. Anne 1987 het er e neii ‚Ainhaitsbartei grindet, d Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE), wu bi dr Barleäntswahle im Juli 1988 alli Sitz gwunne het. Är sälber isch mit 99 Brozänt widergwehlt wore.
Anne 1984 isch Equatorialginea dr afrikanische CFA-Franc-Zone bydrätte. Wirtschaftlig isch s bis aafangs 1990er Johr dytli aabegange. Missmanagement un di all niidere Wältmärtbryys hän e wirtschaftligi Erholig verhinderert, d Produktionszahle bi Holz un Kakao sin nie me eso hoch gsii wie vor dr Unabhängigkait. Anne 1988 het di amerikanisch Axim Consortium Group e Lizänz iberchuu, ass si rund sibe Millione Tonne Atommill uf dr Insle Annobón derfe vergrabe. Bis hite cheme all Johr rund zwoo Millionen Tonne Mill derzue. S Reschym verdient dodermit all Johr rund 200 Mio. US-Dollar. D Bevelkerig siit vu däm Gäld nyt un läbt in bitterer Armuet. D Insle stoht vor em ekologische Zämebruch– d Pflanze chene d Giftkunzäntration im Grundwasser nit verdlyyde un stärben ab. D Helfti vu dr Chinder, wu uf dr Inlse uf d Wält cheme, sin unterernehrt un lyyde unter Chrankete.
Mitti 1990er Johr isch di wirtschaftli Lag zmols besser wore, vor allem dur d Ferderig vum Ärdeel vor dr Kischte. S Land isch doderdur zum „Kuwait vu Afrika“ wore. S Gäld fließt aber zum große Dail in Däsche vum Bresidänt un syre Familie. Zur Zyt ferderet Equatorialginea rund 403.000 Barrel Raueel all Dag, bi gschetzte Reserve vu 1,77 Milliarde Barrel.
Im Zug vu dr allgmaine Demokratisierig z Afrika no 1989 het au dr Obiang Nguema zmindescht an dr Oberflechi sy Kurs gänderet. Am 16. Novämber 1991 het er e neii Verfassig mit 94,3 % vu dr Stimmen in eme Referändum aagnuu wore un am 21. Novämber 1993 het s zum erschte Mol syter anne 1968 Wahle mit e baar Barteie gee, wu sy Bartei PDGE 68 vu dr 80 Sitz iberchuu het. Dur Verhaftigen un Misshandlige vu Opposizionällen isch d Opposizion doderby aber schanselos gsii. No Ablauf vu syre zwoote sibejehrigen Amtszyt as Bresidänt isch er am 25. Februar 1996 mit 97,85 % vu dr Stimme widergwehlt wore, d Opposizion het die Wahle boykotiert ghaa. Bi dr Barlemäntswahlen am 7. Merz 1999 het sy Bartei PDGE 75 vu dr 80 Sitz gwunne. D Bresidäntschaftswahlen am 15. Dezämber 2002 het er mit 97,1 % vu dr Stimme gwunne, di vier Opposizionskandidate hän si aber scho vorhär zruggzoge ghaa. Bi dr negschte Barlemäntswahlen am 25. April 2004 isch sy PDGE as Dail vun ere Koalizion aadrätte, wu 98 vu dr 100 Sitz gwunne het, d PDGE dodervu elai 68.
Im Merz 2004 isch s wider zuen eme Umsturzversuech chuu, wu aber nidergschlaa woren isch. Folter un bolitischi Mord ghere z Equatorialginea allno zum Aaldag, di internazional Akzeptanz vum Reschyym isch aber dur s Eel gstiige.
Verwaltigsgliderig
Equatorialginea glideret sich in zwoo Regione mit sibe Provinze, vier uf em Feschtland un drei uf dr Insle.
Othmarsingen
Otmisinge (amtlich Othmarsingen) isch e Gmeind im Bezirk Länzbig vom Kanton Aargau i dr Schwiiz.
Geografii
S Dorf Otmisinge liit im breite Taal vo dr Bünz, wo vo Muri und Woole abe chunnt und unde-n-a Otmisinge bi Wildegg in Aabach und drufabe mid däm i d Aare flüsst. Am nördleche und öschtleche Rand vom Gmeindbann ligge grossi Wälder. Dr Hügel Maiegrüen trennt d Gmeind vom Rüsstaal.
D Nochbergmeinde vo Otmisinge sind Brunegg, Määgewyl, Hägglige, Doddike, Häntschike, Länzbig und Möörike-Wildegg.
Gschicht
Wo d Äiggnosse ane 1415 dr habsburgisch Aargau eroberet hend, isch Otmisinge de lang im Piet vo dr alte Stadtrepublik Bärn glääge, und zwar ganz am öschtleche Rand, im Oberamt Länzbig und a dr Gränze zum Freiamt, wo dormol e Gmeini Herschaft vo den Äiggnosse gsi isch. Sid em 1798i ghört Otmisinge zum Kanton Aargau.
Vercheer
Dur Otmisinge isch sid Joorhunderte die grossi Landschtrooss vo Bärn über Länzbig uf Bade und Züri ggange. Grad vor em weschtleche Dorfygang stoot no immer dr alt bärnisch Stundeschtei us em 18. Joorhundert.
Am 6. Septämber 1877 isch d Ysebaan uf Otmisinge choo. Denn het di Schwiizerischi Nazionaalbaan d Linie vo Bade uf Länzbig uftoo. Im 1882i sind d Gleis vo dr Aargauische Südbaan vo Brugg uf Häntschike derzue cho, und sid denn hed Otmisinge e wichtige Chrüzigsbaanhof, wo zimli wit vom alte Dorfzäntrum wägg isch. Übr em Bünztaal stoot dr höch und breit Baandamm mid emene Dunäll für d Bünz undedure, und drnäbe isch jetz au s grosse Autobaanviadukt. Weschtlig vom Dorf ligt s Gleisdrüegg vom Gexi. Vo denn aa, wo d SBB die gradi Strecki uf Züri dure Heitersbärg gmacht het, faare die meischte grosse Schnällzüg im Middelland über Otmisinge. Wil d Linie vo Basel übr Brugg zum Gottert e bedütendi Axe für de internazional Güetervercheer isch, gilt dä Baanhoof als eine vo de wichtige Pünkt im Netz vo de Schwiizer Baane.
Wirtschaft
Am Waldrand bi Otmisinge het d Schwiizer Armee es grosses Logischdikzäntrum, wo si aller Gattig Faarzüüg, Laschtwääge und Panzer abschtellt und flickt.
Im Baanhofkwartier stoot d Fabrigg vo dr Disch, wo Zältli und Pflägmiddel härstellt.
Hassenburg (Lothringen)
Hasebursch (lothrìngisch; frànzeesch Hazembourg, ditsch Hassenburg) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Hasebursch lijt uf re Heche zwìsche 213 und 246 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Hasebursch ìsch. Hasebursch ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Hasebursch ghert zem Rhinfrankisch.
Vishnu-devananda
De Swami Vishnu-devananda (* 31. Dezember 1927 z Kannimangalam, Kerala, Indie; † 9. November 1993 Mangaluru, Karnata, Indie) isch en Yogamaister und ghört zu de Pioniere vom Yoga im Weste. Er isch au underem Name „de flügedi Swami“ bikannt und isch e Schüeler vom Swami Sivananda gsii.
Chindhait und Sannyasin
De Vishnu-devananda isch am 31. Dezember 1927 as Soo vo riche Guetsbsitzer z Kannimangalam im südindische Staat Kerala uf d Welt choo. As junge Maa isch er i d Armee trete. E Flugblatt mit spirituelle Aalaitige vom Swami Sivananda, won er zuefällig gfunde het, het en biwoge wäred eme Urlaub uf Rishikesh z raise, um de Sivananda z treffe. Er het denn sini Militärlaufbaan ufgee und isch 1947 Sannyasin (Mönch) wore und denn en enge Schüeler vom Sivananda gsii. Er het ununderbroche Hatha-Yoga güebt und isch ann vo de gorosse Maister i dere Disziplin wore und isch de erst Yogalehrer i de Sivananda Yoga Vedanta Forest Academy z Rishikesh gsii.
Ane 1957 het en de Sivananda in Weste gschickt, um dai de Yoga zunderrichte. Er isch uf Kanada und het z Montreal s Sivananda Yoga Vedanta Centre ggründet. Im Verlauf vo de Ziit het er z Amerika, z Europa und z Indie meriri Yogazentre ggründet. De Vishnu-devananda isch wäred ere Pilgerrais för de Weltfride am 9. November 1993 i de Chüstestadt Mangaluru (Karnata, Indie) gstorbe.
Im 10. Dezember 2019 hett d Julie Salter, wo de Vishnu-devananda i de letschte Lebesjoore pflegt ghaa hett, uf Facebook de Vishnu-devananda bischuldigt, ass er si emotionaal missbruucht und sexuell belästigt heb. D Verhandlige mit de Sivananda Organisation hend zo kannere Ainigung gfüert und d Organisation hett d Undersuechige im Aprile 2020 wege de Corona-Pandemii abbroche. Vili eemooligi Schüeller vom Vishnu-devanande hend sich mittlerwiile vonem distanziert.
Fridesmissione
De Vishnu-devananda het sich aktiv för de Weltfride iigsetzt und isch immer wider miteme Flugi öber Chriegszone gfloge. 1971 isch er mitem Schauspiller Peter Sellers uf Belfast gfloge und e paar Mönet spööter öber de Suez-Kanal. Er het Blueme und Flugblätter mit Fridesbotschafte abgworfe. Debi het er ununderbroche s Mantra: „Om Namo Narayanaya“ gsunge. Sini Botsdchaft isch gsii: „De Mensch isch frai wiene Vogel. Öberwindet d Grenze mit Blueme und Liebi, nöd mit Gweer und Bombe!“ 1983 isch er öber d Berliner Muur gfloge und z Ostberlin glandet. Nocheme churze Verhör isch er frai gloo wore und zrugg uf West-Berlin gschickt wore. 1984 isch er undem Motto „Yoga för de Fride“ miteme Bus dör Indie graist, demit d Mensche vo sinere Haimet mite moderne Form vom Yoga vertraut werdet.
Unicode
Unicode isch en internationale Standard, wo langfristig für jedes sinnträgende Zeiche bzw. Tekschtelement vo allne bekannten Schriftkulture und Zeichesyschtem än digitale Code feschtgläit wird. Er will s'Problem vo dä verschiidene inkompatible Kodierige i dä underschiidliche Länder besytige. Herkömmlichi Computer-Zeichesyschtem umfassed än Zeichevorrat vo entweder 128 (7 Bit) Zeiche wie dä sehr bekannti ASCII-Standard oder 256 (8 Bit) Zeiche, wie z. B. ISO Latin-1, wobii detä nach Abzug vo dä Stüürzeiche 96 Elemänt bi ASCII und 192–224 Elemänt bi dä 8-Bit ISO-Zeichesätz als Schrift- und Sonderzeiche darschtellbar sind. Diä Zeichekodierige erlaubed die gliichzytig Darschtellig von nur wenige Schprache im gliiche Tekscht, wenn mer sich nöd demit behilft, imene Tegscht verschiideni Schrifte mit underschiidliche Zeichesätz z'verwende. Das hät bisher dä internationali Dateuustuusch starch behinderet.
In Unicode finded Zeiche vo dä wichtigschte Industriistandard-Zeichesätz wie d'ISO-Norme ä 1:1-Entsprechig (das bedütet, dass binere Konversion vom Industriistandard zu Unicode und zrugg s'gliiche Ergebnis usechunnt). Hüt erlediged die meischte Webbrowser die Darstellig vo dene Zeichesätz mit ere Unicode-kodierte Schrift i dä Regel perfekt und ooni dass dr Benutzer öbbis merkt.
ISO 10646 isch die praktisch bedütigsgliichi Bezeichnig vom Unicode-Zeichesatz, wo vo ISO verwendet wird; er wird det als Universal Character Set (UCS) bezeichnet.
Codes, Spiicherig und Überträgig
D'Codes vo Unicode-Zeiche werded hexadezimal mit voraageschtelltem „U+“ dargschtellt. Derbii chan „x“ als Platzhalter verwendet werde, wenn zämehängendi Beriich gmeint sind, wie z. B. „U+01Fx“ für dä Codebereich U+01F0–U+01FF.
De Coderuum vo Unicode hät urschprünglich 65'536 Zeiche umfasst (UCS-2, 16 Bit). Bald aber hät sich usegschtellt, dass das nit längt. I dä Version 2.0 isch dä Codebereich um wiiteri 16 gliich große Bereich, sogenannti Planes (Ebene) erwiiteret worde. So sind jetz maximal 1'114'112 (220+216) Zeiche bzw. Codepoints im Codeberiich vo U+00000 bis U+10FFFF vorgsee (UCS-4, 32 Bit). Bis zur Unicode-Version 4.0, sind 96'382 Codes individuelli Zeiche zuegordnet. Das entspricht erst öppe 9% vom gsamte Coderuum.
D Codeberiich (Blöck), wo d'Unicode-Ebene drin iideilt werded, sind i dä Lischte dvo dä Unicode-Blöck vollschtändig ufgfüert. Zuesätzlich zu dä gültig kodierte Zeiche isch au sehr langfrischtig, z. T. no recht ungnau Plaants ufgfüert.
D'Spiicherig und d'Überträgig vo Unicode erfolgt in underschiidliche Formate:
Normierigs-Inschtituzione
S'gmeinnützige Unicode Consortium isch 1991 gründet worde und isch für dä Industriistandard Unicode verantwortlich. Vo dä ISO (International Organization for Standardization) wird diä internationali Norm ISO 10646 usägee. Beidi Inschtituzione schaffed eng zäme. Sit 1993 sind Unicode und ISO 10646 bezüglich dä Zeichekodierig identisch. Während ISO 10646 nume diä eigentlichi Zeichekodierig feschtleit, ghört zum Unicode es umfassends Regelwerch, wo u. a. für alli Zeiche witeri Eigenschafte, wo für die konkrete Aawendig wichtig si (sogenannti Properties), eidütig feschleit wie Sortierreihefolg, Läserichtig und Regle für s'Kombiniere vo Zeiche.
Zur Zyt isch Unicode strenggnoo no ä Undermengi von ISO 10646: Während ISO 10646 Zeichecodes mit bis zu 31 Bit zuelaat, sind bi Unicode maximal 21 Bit erlaubt.
Kodierigskriterie
Andersch als anderi Norme gits bi Unicode d'Bsunderheit, dass Zeiche, won emal kodiert worde si, nie wider entfernt werded, zum d'Langläbigkeit vo digitale Date z'gwährleischte. Sött sich die Normierig vomene Zeiche nachträglich als Fähler erwiise, wird allefalls abgraate, das Zeich z verwende. Drum bruucht d'Uufnahm vomene Zeiche in Standard e üsserscht sorgfältigi Prüefig, wo sich au emal über Jahre hiizieh chann.
Im Unicode werded „abschtrakti Zeiche“ (engl.: characters) kodiert, nöd Glyphe. D Glyphe si die grafisch Darschtellig vo abschtrakte Zeiche, wo extrem underschiidlich usfalle chönd, bim latiinische Alphabet byschpilswiis in Fraktur, Antiqua, im Irischen und in Handschrifte. Für Glyphevariante, wo d'Normierig als sinnvoll und notwendig naagwise wird, sind vorsorglich 256 „Variation Selectors“ vorgseh, wo je noch Umstand am eigentliche Code aaghenkt werde chönnd.
Anderersits händ Schrifte, wo sowohl s'latiinische wie au s'griechische Alphabet enthalted, dopplet kodierti identischi Glyphe für die folgende mehrdütige Buechstabe: Α Β Ε Ζ Η Ι Κ Μ Ν Ο Ρ Τ Υ Χ. Vo vile Zeiche gits nöd nur Variante, wo dur d'Schriftart bedingt si, sondern au innerhalb vonere Schriftart meh oder minder notwendigi sprach-, schrift- oder kontextabhängigi Glyphevariante und Ligature, wo denn zur Darschtellig sogenannti Smartfonttechnike wie OpenType nötig sind, aber kei Unicode-Kodierig bruuched. Grundsätzlich werded kei Ligature und suschtigi zämegsetzti Zeiche kodiert, au wenn d'Gründ für die Politik nöd vo jedem verschtande werded. Nume zum Zweck vo der Kompatibilität mit elterä Zeichesätz sind Ligature und zämegsetzti Zeiche enthalte.
In Grenzfäll wird härt um d'Entscheidig grunge, öbs sich um Glyphevariante oder kodierigswürdigi Zeiche, d. h. underschiidlichi Graphem, handlet. Byschpilswiis sind nöd wenigi Fachlüüt der Meinig, s phönizische Alphabet chönni mer als Glyphevariante vom hebräische betrachte, wil dr gsamti Zeichevorrat vom Phönizische det eidütigi Entsprechige hät, und au wil die beide Schprache sehr äng verwandt sind. D Uffassig, es handli sich um es separats Zeichesyschtem, i der Unicode-Terminologii „script“, hät sich schliesslich duregsetzt. Andersch verhaltets sich bi CJK (Chinesisch, Japanisch und Koreanisch): Da händ sich im 20. Jahrhundert d'Forme vo vile gliichbedütende Schriftzeiche usenandentwicklet. Trotzdem teiled sich die sprachschpezifische Glyphe die gliiche Codes im Unicode. I der Praxis werded da wohl vor Allem sprachschpezifischi Schriftarte verwendet, und die zeichned sich scho dur ussergwöhnlichi Dateigrössene uus. Die einheitlichi Kodierig vo de CJK-Schriftzeiche (Han Unification) isch eini vo de wichtigschte und umfangriichschte Vorarbete für d Entwicklig vom Unicode gsii. Bsunders in Japan isch si durchus umschtritte.
Jedes Zeiche vo massgebliche aber veraltete Kodierige sind in Standard übernoo worde, au wenns de Massstäb nöd grecht wird, wo normalerwiis aagleit werded. Derbii handlets sich zumene grosse Teil um Zeiche, wo us zwei oder meh Zeiche zämegsetzt sind, wie Buechstabe mit diakritische Zeiche. Im übrige verfüegt au hüt no en grosse Teil vo der Software nöt über d'Möglichkeit, Zeiche mit Diakritika ordentlich zäme zsetze. Die exakti Feschtlegig vo äquivalente Kodierige isch Teil vom umfangriiche Regelwerch, wo zum Unicode ghört. Au wenn die hexadekadische Ziffere A bis F formal d'Kriterie für e gsonderti Kodierig erfülled, hät das müesse underbliibe, wil i dr Praxis dene ihri Funktion immer vo de Buechschtabe A bis F übernoo wird.
Vilne Unicode-Zeiche isch kei Glyphe zuegordnet. Au sie gelted als „characters“. Nebed de Stüürzeiche wie Ziilevorschuub (U+000A), Tabulator (U+0009) usw. sind elei 19 Zeiche explizit als Leerzeiche definiert, sogar senigi ohni Breiti. Die werded u. a. als Worttrenner bruucht für Sprache wie Thai oder Tibetisch, wo ohni Wortzwüscheruum gschriibe werded. Für bidirektionali Text, z. B. Arabisch und Lateinisch sind siibe Formatierigszeiche nötig.
Dobel
Dobl (amtlich Dobel) ischt a hoelklimatischer Kurort em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg.
Geografi
Dobl leit em Nordschwarzwald uf me Rugge zwisch em Enz- ond em Albdal.
D Gmarkong setzt sich zemme ous 8,4 % Landwirtschaftsfleche, 85,8 % Wald, 5,4 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zua Dobl gheret s Dorf Dobl ond d Ort Eyachmühle ond Lehensägmühle.
Gschicht
Dobl ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 1148.
Unicode
Byschpiil: Combining Grapheme Joiner (CGJ)
I einzelne Schprache gits Digraphe und Trigraphe, wo grundsätzlich als eigeschtändigi Buechschtabe behandlet, d. h. gsonderet sortiert werded. Im Ungarische byspilswiis betrifft das: cs, dz, dzs, gy, ly, ny, sz, ty und zs. Zum Uusnahme vo dem bi Bedarf z'kennzeichne, isch de „Combining Grapheme Joiner“ CGJ (U+034F) iigfüehrt worde. De Name bedütet eigentli s Gegeteil, aber, au das ghört zum Standard, au d Näme vo kodierte Zeiche werded nie gänderet.
Dobel
Verwaltong
Dobl hot mit dr Stadt Bad Härraalb a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Unicode
Byschpiil: Combining Grapheme Joiner (CGJ)
D Eigeschaft „default ignorable“, wo im Standard feschtgleit isch, qualifiziert de CGJ, i Sonderfäll au anderi fiini Underschiid z'markiere, wo suscht unnötig sind. So chan d'Dateverarbeitig vo dütsche Bibliotheke d Underscheidig vo Umlut und Trema (meischtens für fremdsprachigi Näme) erfordere. Da empfiehlt Unicode, vor s Trema (U+0308) de CGJ z schtelle, zum das als Umlut z kennzeichne. Di nachträglichi gsondert Kodierig vo de Umluut-Punkt, wo urschprünglich vo DIN vorgschlage worde isch, hett zunere chuum vertretbare Inkonsischtenz vo grosse Datemenge gfüehrt.
Dobel
Verwaltong
Dr Birgermoeschter vo Dobl ischt dr Christoph Schaack.
Unicode
Iigabe-Methode
Im Vi Improved chan mer Unicode-Zeiche (Vorussetzig: Unicode-basierti Locale oder als Unicode, zum Byspil UTF-8, erchännti Datei) iigee, indem mer Strg+V,U und dänn di hexadezimali Zeichenummere truckt, also zum Byspil Strg+V,U,2,0,A,C fürs Euro-Zeiche. E alternatiivi Iingabemöglichkeit isch d'Benutzig vo de Digraph-Methode vom Vim.
Dobel
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Dobl ghert zom Schwäbisch.
Unicode
Iigabe-Methode
In Emacs ab Version 21.4 cha mer Unicode-Zeiche iigee, indem mer META-x  und dänn di hexadezimali Zeichenummere iigit.
Under Windows (ab Windows 2000) cha i vile Programm de Code hexadezimal iigee werde. Mit nachfolgendem Alt-x, innerhalb vo MS Word 2003 aber Alt-c, wird s'Zeiche erzügt. Die Taschtekombination cha under Windows XP au benutzt werde, zum de Code vo vor em Cursor stehende Zeiche aaz'zeige.
Öb das entsprechendi Unicode-Zeiche au tatsächlich am Bildschirm erschiint, hangt dervo ab, öb die verwendeti Schriftart e Glyphe für das gwünschti Zeiche (also e Grafik für di gewünschti Zeichenummere) enthaltet. Oft, z. B. under Windows wird, falls di verwendeti Schrift es Zeiche nöd enthaltet, nach Möglichkeit es Zeiche us enere andere Schrift iigfüegt. I dere Typografie gilt so öppis als Fehler namens Zwiebelfisch. In Webbrowser hingäge isch das zwar hässlich aber überuus nützlich.
Schriftarte
Underdesse hät de Zeichesatz vo Unicode/ISO en Umfang erreicht, wo sich nümme vollschtändig in einere Schriftdatei underbringe laat. Postscript-CFF-, TrueType- und OpenType-Schriftdateie chönd maximal 65'536 Zeiche enthalte. So verschtaat's sich vo elei, dass Unicode/ISO-Konformität vo ere Schrift nöd bedüütet, dass de kompletti Zeichesatz enthalte sii mues, sondern lediglich, dass die enthalteni Zeicheuuswahl normgrächt kodiert isch. Normalerwys wird e Uuswahl troffe wo am Verwendigszweck oder Verbreitigsgebiet aagmesse isch. Die derzyt umfangrychschti Schrift – i zwei Dateie uufgteilt – isch Code 2000/Code 2001 vom James Kass. Ä Übersicht über vili koschteloosi und kommerzielli, umfangriichi und spezialisierti Unicode-Schrifte büütet Allan Wood.
Installiere vu Schriftarte
So kaa me d neetige Schrifte im Windows noochinstalliere:
Val Colla
Geografii
S Quartier und s Tal Val Colla sind fascht idäntisch. S Quartier lit zhinderscht ime lange Tal, wo de Fluss Cassarate vo Bogno bis uf Lugano abe dureflüsst. Uf baide Talsite und am Cassarate entlang füert je e Schtross vo Tesserete (Gmaind Capriasca) und Lugano här is Tal ine und erschlüsst eso die vile chline Dörfer vo däm Gebiet. Di bewohnte Sidlige sind uf ere Höchi vo rund 750 m bis uf öpis über 1000 m ü. M., de Bärgchranz goot vo knapp 1'500 bis zum 2'116 m höche Gazzirola ufe. S Val Colla gränzt im Süde und Oschte a Italie.
Sprooch
Im Val Colla hät me früener näbed em lombarische Tessinerdialäkt en aigeni Ghaimsprooch ghaa, s Rügín.
Unicode
Installiere vu Schriftarte
I de Systemsteuerung findet sich e Symbol Ländereinstellungen. Im Feld Allgemein giit s eine Liste Spracheinstellungen fir s System. Doo mo me be alle Sproochfamilene wo aazoegt were sollde, e Häkle mache.
Regierung Liesching
D Regierig Liesching isch vum 7. Novämber bis 9. Novämber 1918 d Landesregierig vu Wirttebärg gsii.
Unicode
Installiere vu Schriftarte
I de Systemsteuerung findet sich e Symbol Regioons- und Sproochoptionen. Im Feld Sprachen moss bei Dateien für ostasiatische Sprachen installieren und/oder bei Dateien für Sprachen mit komplexen Schriftzeichen und Zeichen mit Rechts-nach-Links-Schreibung installieren e Häkle gsetzt were.
Versione vo Unicode
I dä letschte Jahre sind neui Versione jewiils im Früehjahr erschine, wobii i dä letschte Zyt jährlich um diä 1'000 Zeiche neu uufgnoo werded.