cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gothic-Kultur
Erschiinigsbilder
D Bekleidigsstrategie vo dr früehe Gothic-Szene het sich aber nit wie bi de Punks als Äschtetisierig vom Hässliche oder bi de New Romantics als Revival vom Glamouröse vo vergangene Ziite zeigt, sondern als Inszenierig vom Horror. Insbsundere bi de Gruftis isch es langi Ziit modisch gsi, d Vergänlichkeit vom menschliche Dosii geziilt durch e toteähnlichs Ufträtte z versinnbildliche. Dr glamourösi Aschpäkt, wie ihn die hütigi Gothic-Generation kennt, het doderbi zerscht nur e näbesächlichi Rolle gschpielt.
Vili Goths gränze sich allerdings au bewusst vom Erschiinigsbild vo dr Punk-Kultur ab. Elemänt us Kleidigsschtil vo dr Renaissance sin ebeso präsänt wie e ans Viktorianischs Ziitalter oder an dr Jugendschtil aglähnts Outfit. Doderbi sin die jewiilige Kleidigsschtil aber nur sälte in ere reine Form azträffe. In dr Regle handltes sich um einzelni Kleidigskomponänte us unterschiedliche Epoche, wo eklektisch mitenander kombiniert wärde. Glägentlich wärde näbe de dodermit verbundene Kleiderufwänd au hochi Köschte in Kauf gno, zum sich bischpielswiis e schtilächts Rokoko-Koschtüm schnidere z loh. E paar vo däne Kleidigsforme wärde als Relikt vo dr New-Romantic-Szene agluegt, anderersiits gälte d Darschteller vo romantische Vampirfilm als modischi Vorbilder.
Markanti Merkmool könne sii:
– Blass gschminkti Gsichtsfarb (Liicheblässi bzw. Viktorianischi Ästhetik), füreghobe durch dunkels Make-up und Bemoolige (Aktzentuierig vo de Backeknoche sowie kunschtvoll usgarbeiteti Ornamänt um Auge und Muul), schwarz lackierti Fingernägel.
– Ungwöhnlichi Frisure wie „Tällermiine“ (kreisförmig usrasierti Hoor, meischtens in Form vo „Rabenäschter“ oder „Turmfrisure“ gstylt), „Truurwiidefrisure“ (langi, uftoupierti Hoor), Irokeseschnitt (usrasierte Schtreife vom vordere Hoorasatz bis in Nacke), Undercut (zuesätzlich Hinterkopf), teilweiis sehr hoch toupiert, meischtens schwarz, sältener blau, rot und violet gfärbt oder blondiert. Sit de 1990er sin bi Frau vermehrt Frisure us vergangene Epoche azträffe, vereinzelt au überschulterlangi Hoor bi Männer.
QMDb
D Queer Movie Database (QMDb) isch ä Datebank gsi, wu schwuli un lesbischi Film un Fernsehserie erfasst het. S sin au d Regisseur, d Darsteller un d Inhalt onzeigt wore. D Nutzung isch, im Gegesatz zue de IMDb, grundsätzlich koschtelos gsi, wil d Syte vun 'ra engagierte Grupp us Gemeinnützigkeit rus betribe wore isch.
Integriert isch ä Suechfunktion, wu de ganz Inhalt ka durchsueche demit. Somit sin als Schlagwort Darsteller, Regisseur, Film-Charakter, Zitat un viles ôndre megli.
Um ä Ôngebot fyr Persone z schaffe, wu nit Änglisch voschtihn, isch d QMDb uff ditsch vofygbar.
Anne 2013 isch d Sitte nimi verfiegbar gsi im Internet (Stand: 20. Oktober 2013).
Hans Bethe
Dr Hans Albrecht Bethe (* 2. Juli 1906 z Stroossburg; † 6. Merz 2005 z Ithaca, Nöi York) isch e dütsch-amerikanische Füsiker und Nobelbriisdreeger für Füsik (1967) gsi. Er isch e Pionier bi dr Aawändig vo dr Kwantemechanik uf de verschiidenste Gebiet vo dr Füsik gsi.
Arbet
Dr Bethe het in dr Festkörperfüsik aagfange und 1929 über d Energiiniwoo vom ene Atom in Kristall gschriibe (Kristallfäldtheorii), 1930 het er d Brämsig vo Elektrone in Materie erforscht, was braktischi Aawändige z. B. für Detektore het, 1931 d Spinwälle in äinere Dimension, won er mit em Bethe-Aasatz glöst het, 1933 e Monografii uusegee über d Elektronetheorii vo de Metall, 1934 het er d Brämsstraalig vo relativistische Elektrone undersuecht,  ere früeje Aawändig vo dr Kwanteelektrodünamik (QED), und 1935  s zwäidimensionale Isingmodäll (order-disorder transition).
Wääred em Zwäte Wältchrieg het dr Bethe, wo 1933 vor de Nazi us Dütschland het müesse flüchte, am Manhattan-Projekt gschafft, wo z Los Alamos die erste Atombombe entwigglet het. Vo 1943 bis 1946 isch er dört Diräkter vo dr Abdäilig für Theoretischi Füsik gsi.
1947 het dr Hans Bethe die as erste d Lamb-Verschiebig vo de Spektrallinie vom Wasserstoff in ere erste grobe nit-relatiwistische Nööcherig vo dr Kwanteelektrodünamik erklärt, und eso zäigt, ass s Broblem löösbar müess si, und bald druf häi dr Richard Feynman und dr Julian Schwinger mit dr relatiwistische Behandlig vom Brobleem aagfange.
Fabia Zindel
D Fabia Zindel (* 1968 z Chur) isch e Baasler Disäinere.
Biografii
D Zindel isch z Chur uf d Wält choo und ufgwaggse. 1988 isch si uf Baasel und het d Textilfachklass an dr Schuel für Gstaltig z Basel absolwiert. Sit 1995 het si under iirem Leibel Matrix e Büro für Textil- und Flechidisäin mit ere äigene Handsiibdruckerei im Baasler Bachlätte-Kwardier ghaa. 2010 het si dr Matrix-Shop im Santihanns ufdoo. Si schafft über d Diszipliine äwäg mit Künstlerinne und Disäiner zämme, und isch under anderem verantwortlig für s Oberflechedisäin von e hufe architektonische Brojekt in dr Schwiz. Für iir Wärk het si e baar nazionali und internazionali Uszäichnige überchoo, drunder 2016 dr Kulturbriis vo dr Stadt Baasel.
Hans Bethe
Arbet
Si Nobelbriis het er für en Arbet us em Joor 1939 über wie d Energii in Stärn erzügt wirde, überchoo. Er het d Kärnreakzionschettene in Stärn wie dr Sunne identifiziert, wie dr Wasserstoff zu Helium verschmilzt bim Proton-Proton-Zyklus in dr Sunne und bim Choolestoff-Stickstoff-Zyklus in Stärn mit gröösserer Masse. As Anerkennig für sini theoretische Aarbede häisst dä jetz dr Bethe-Weizsäcker-Zyklus.
Roppenheim
Roppenem (frz. Roppenheim, dt. Roppenheim) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Roppenem ìsch. Roppenem ghert zem Kommünàlverbànd.
Ulrich Falkner
Dr Ulrich Falkner (* 1466 z Baasel, † 1551 z Baasel) isch e zümftige Baasler Politiker gsi, bis er im Bangsioonesturm alli Ämter verloore het.
Lääbe
Dr Ulrich Falkner isch 1466 z Baasel uf d Wält choo as Soon vom Heinrich Falkner, wo as Zumftmäister vo dr Himmelzumft im Baasler Root gsässe isch, und vo dr Küngold Isenflam. 1496 het er d Margaretha Tschan, d Dochder vom Baasler Brunnmäister Hans Tschan, ghürotet. Vo Bruef isch er Sattler gsi, und het as Wirt zum Goldige Schoof gschafft. Wie si Vater isch er bi dr Handwärkerzumf Zum Himmel zümftig gsi, und vo 1506 aa au bi dr Herezumft Zu Wiilüt. 1507 isch si Soon Heinrich uf d Wält cho. Dr Falkner isch as Lütnant 1513 bim Novarazuug und 1520 bim Pfäffigerhandel drbii gsii.
Politischi Karriere
Dr Ulrich Falkner isch 1551 z Baasel gstorbe.
Kleinschreibung
Konsequänti und gmässigti Chliischriibig
Bi de konsequänte Chliischriibig wärded ali Grossbuechstabe (Majuskle) vermide, also nu s chlinne Alfabeet brucht. Di gmässigti Chliischriibig (wome au als gmässigti Grossschriibig bezaichnet) bruucht i bestimmte Fäll grossgschribni Buechstabe för Wörter, öppe am Satzaafang, bi Aigenäme oder bi de Höflichkeitsform.
Vor- und Nochtail
D Vortaile vo de konsequänte oder gmässigte Chliischriibig sind us Sicht vo erer Befürworter:
D Nochtail wärded vo de Gegner wie folgt beschribe:
Bischpil
I de Alemannische Wikipedia häts zur Zyt folgendi Artikel mit
Tōhoku-Erdbeben 2011
S Tōhoku-Ärdbidem 2011 oder Sendai-Ärdbidem 2011 (jap. Tōhoku-chihō Taiheiyō-oki Jishin, 東北地方太平洋沖地震, „Ärdbidem an dr Pazifikkischte vor dr Region Tōhoku“) isch e groß Ärdbidem vor dr Kischte vu dr japanische Region Tōhoku gsii. S het sich am 11. Merz um 14:46:23 Uhr Ortszyt (5:46:23 Uhr UTC, also 6:46:23 Uhr MEZ) eraignet. S Epizentrum isch rund 370 km nordeschtli vu Tokio un 130 km eschtli vu Sendai gläge. S giltet as s sterkscht Bidem z Japan syt em Aafang vu dr Ärdbidemufzaichnige in dr Region.
D Sterki vum Ärdbidem isch vu dr automatische Uuswärtig United States Geological Survey mit dr Momente-Magnitude 8,9 Mw aagee wore. S Hypozentrum vum Ärdbidem isch no däne in rund 24 km Diefi gläge. No Aagabe vu dr Japan Meteorological Agency het s Bidem e Sterki vu 9,0 Mw gha; fir s Hypozentrum hän si di nämlig Region un di nämlig Diefi aagee. No dr Aagabe vum Pacific Tsunami Warning Centers (PTWC) het s Bidem e Sterki vu 9,1 gha.
S Ärdbidem het e mehreri Meter hoche Tsunami uusglest, wu bis zue 10 km landyynezues Verwieschtige hinterloo het.
S Bidem het z Kurihara im Norde vu dr Präfektur Miyagi di maximal Intensität vu 7 uf dr JMA-Skala erraicht. S het zue schwäre Iberschwämmige un zue Havarie bi Chärnchraftwärch im Nordoschte vu Japan gfiert.
Es hed mehreri Nachbäbe med me als 7 uf de Richterskala ghä.
Tektonischer Iberblick
S Ärdbidem in dr Nechi vu Honshū isch e Folg vun ere Iberschiebig an dr komplizierte Blattegränze zwische dr Pazifische Blatte un dr Nordamerikanische Blatte. In däm Berych bewegt sich di Pazifisch Blatte mit ere Gschwindigkait vu durschnittli 83 mm pro Johr in Bezug uf di Nordamerikanisch Blatte no Weschte.
Die Gschwindigkait vu dr Kontinentaldrift isch e Durschnittswärt, wu bin ere normale saismische Aktivitet dytli niderer lyt, bis d Spannig, wu sich ufböut, zmols dur e Ärdbidem freigee wird. Bim Sendai-Ärdbidem isch no erschte Schetzige zuen ere ruckartige Bewegig vu zmindescht fimf Meter chuu.
Am Japangrabe schiebt sich di Pazifisch Blatte unter dr sidligscht Uuslaifer vu dr Nordamerikanische Blatte un subduziert zämme mit ere swyter no Weschte unter di Eurasisch Blatte. E Dail Saismologe unterdaile die Region in mehreri Mikroblatte, wu in dr Kombination zue dr Bewegige zwische dr Pazifische, Nordamerikanischen un Eurasische Blatte fiere, vor allem di Ochotskisch Mikroblatte un d Amur-Mikroblatte.
Syt 1973 het s am Japangrabe nyy Ärdbidem gee mit ere Magnitude greßer wie 7. S sterkscht dervu het s im Dezämber 1994 gee mit ere Sterki vu 7,8 mit Epizentrum rund 230 km nerdli vum Sendai-Ärdbidem
Vor- un Noobidem
Em Ärdbidem sich e Serie vu signifikante Vorbidem voruusgange. Aagfange het s am 9. Merz mit eme Ärdbidem mit dr Magnitude 7,2 Mw (s Epizentrum isch do rund 40 km ewäg gläge vum Epizentrum vum Tōhoku-Bidem), gfolgt vu drei sytere Ärdbidem mit ere Magnitude greßer wie 6,0 Mw am nämlige Dag.
S erscht signifikant Noobidem mit ere Magnitude vu 7,2 Mw het s am 14:53 Uhr Ortszyt gee, gfolgt vu wytere Noobidem mit Magnitude iber 6 Mw. Bishär het s iber 400 Noobidem gee.
Folge
Dur s Ärdbidem sälber het s zerscht relativ wenig Doti gee, dur d Uuswirkige vu dr Tsunamis sich d Zahl scho am Frytig zimli aagstige. Gnaui Aagabe lige nonig vor, s wird mit iber 10.000 Dote grächnet.
Derzue sin vil Mänsche verletzt wore un vil wäre no vermisst. Am 13. Merz isch vu rund 400.000 Persone brichtet wore, wu hän chenne flichte odr wu evakuiert wore sin. D Beherde hän am glyche Dag mitdailt, ass iber 3.000 Persone grettet bzw. borge wore sin.
Chärnenergiaalage
As Folg vum Ärdbidem isch dr Bedrib in e baar japanische Chärnchraftaalagae beyydrechtigt wore. No Aagabe vu dr Internationale Atomenergi-Organisation (IAEO/IAEA) un vum Japan Atomic Industrial Forum (JAIF) sin elf Reaktorbleck in vier Atomchraftwärch abgschalte wore. Bedroffe gsi sin d Aalage Fukushima I (Fukushima Daiichi) mit drei laufende Bleck, Fukushima II (Fukushima Daini) mit alle vier Bleck, Tōkai mit aim Block un Onagawa mit alle drei Bleck. No dr Abschaltig sin in fimf vu dr elf Reaktore Sterfäll im Chielchraislauf ufdrätte. In dr Reaktorbleck 1 un 3 vum Chärnchraftwärch Fukushima I isch s zue Wasserstoff-Explosione chuu, wu di usser Hille vu dr Reaktorbleck zerstert hän. D Sicherhaitshille vum Reaktorchärn soll aber in beede Fäll no ganz syy. Fir d Reaktorbleck 1 un 3 vum Chärnchraftwärch Fukushima I wird e partielle Chärnschmelzi aagnuu. S handlet sich in allne Fäll um Siedewasserreaktore.
Wel in dr Umgääbig vu Fukushima I radioaktiv Cäsium un Iod gmässe woren isch, was uf e Beschädigung vum Reaktorchärn hiiwyst, isch di gsamt Bevelkerig im Umchrais vu 20 km evakuiert wore, insgsamt rund 170.000 Mänsche.
Gesäss
Füdli, Fidle, Füdle, Füdlech bzw. verchlaineret Füdeli, Fidili, Fidele oder au Fudi, isch im Alemannisch s gwönlich Wort für Gsäß, also de Dail vo de Rucksite vum Chörper, wo über de Beckechnoche lit. In de Middi vum Fidle, gnau i de Fudispalte, isch ou de Usgang vum Enddarm, wo d Stoff, wo vu der Verdauig übriblibe, wider ussem Chörper usgschide werre.
Sprochlich isch des Wort e Zämesetzig us Fud und Loch.
Es wüeschters Sinonim isch Arsch. Das isch aber au e Schimpfwort für e bsunders üble Mensch, also e Chaib.
Gschicht
Es mänschlich Füdli i dr hütige Form het sich mitem uffrechte Gang vum Mänsch entwicklet. Us dere Gangart isch em Füdli di typisch choschper usbuchtet Form enschtanne. Di Füdli vo alle andere Affe (mir Mänsche zelle taxononisch au dezue), sin numme dicki Fleischchlumpe ohni grossi Ähnlichkeit mit nim usrige Organ. Es isch bi viile Affearte aber ou a sekundärs Gschlächtsmerkmal.
Födle im vulgäre Sproochbruuch
Als Födle werd i de Omgangssproch s Henterteil vomene Tier oder emene Mönsch bezeichnet. S Födle omfasst d Födlibagge ond s Födliloch (Anus). Födle als Wort werd em Dialäkt au in Verbendig met andere Wörter brucht. So verstoht mer onderemne „Födlebürger“ z. B. en Bünzli (Spiesser). S Wort Födle werd oft au als abwärtends Schimpfwort brucht. Födlechopf (Arschchopf) ond Födlegsicht werked uf de Betroffeni emmer sehr beleidigend ond chau bem Opfer psychische Störige ond Aggressione uslöse. Ned sälte send wäg de Verwändig vom eim vo dene Wörter gmüetlechi Fäscht zu Masseschlegereie usgartet. Eini vo de absoult schlemmste Beleidigonge esch aber „läck mer am Födle“ was so vell bedütet wie „du chasch mer mol“. Im Dialäkt werd s Wort Födle wiiter em Zämehang met Nackt verwändet. Em Volksmund sprecht mer denn vo Födleblott. Als Födle werd oft au s Ändi vo öppisem bezeichnet. Wenn mer zom Bispell ide Weldnis esch, wiit wäg vo jegliche Zivilisation, redt mer oft vom „Födle vo de Wält“.
Friedrich I. von Baden (Markgraf)
Dr Markgrof Friedrich I. vu Bade (* um 1249 z Alland/Nidereschtryych; † 29. Oktober 1268 z Neapel) isch vu 1250 bis 1268 dr regiered Markgrof vu Verona un Bade gsi, derzue Herzog vu Eschtryych.
Läbe
Dr Hermann Friedrich I. isch dr Suhn vum Hermann VI. vu Bade un dr Gertrud vu Babenberg gsi, dr Nichte vum Herzog Friedrich em Strytbare vu Eschtryych, em letschte Herrscher us em Huus vu dr Babenberger.
Syy Vater Hermann vu Bade het im Namme vu syyre Frau Aaspruch ghobe uf Eschryych, het syy Aaspruch uf d Noofolg aber nit chenne dursetze. No syym Dod het dr Friedrich mieße flichte vor em Chenig Ottokar Přemysl vu Behme, wu Eschtryych anne 1251 ohni Widerstand het chenne bsetze. Dr Friedrich het derno zerscht in dr Steiermark gläbt, derno bi syym Schwoger Ulrich III. vu Kärnten, syt 1266 aber z Bayern, wun er si aagfryndet het mit em Konradin vu Hochestaufe. Anne 1267 het er sich eme Italiefäldzug vum Konradin aagschlosse, wu dää uuszoge isch go s staufisch Erb zruckerobere.
Künzelsau
Künzelsau (oschtfränkisch Kinzelse) isch e Stadt im Houlouchrais z Bade-Wirttebärg. D Stadt het Yywohner (Stand: ).
Friedrich I. von Baden (Markgraf)
Läbe
Zämme mit syym Frynd Konradin, wu sich as Chenig vu Jerusalem un Sizilie gsähne het, isch dr Friedrich I. vu Bade gege Sizilie zoge. Dr Papscht het dr Konradin nume as Hwerzog vu Schwobe gsähne un Chenig vu Jerusalem un het derfir dr Karl vu Anjou, dr Brueder vum Ludwig IX. vu Frankryych, zum Chenig vu Sizilie gmacht. Anne 1267 sin dr Konradin un dr Friedrich I. mit eme chleine Heer geg dr Karl vu Anjou zoge. Am 18. Novämber 1267 isch derno dr Konradin vum Papscht Clemens IV. exkommuniziert un as Chenig vu Jerusalem abgsetzt wore.
Am 24. Juli 1268 isch dr Konradin unter Jubel z Rom yyzoge, noch em Abzug us Rom hän dr Konradin un dr Friedrich dr Karl vu Anjou im Arnodal gschlaa. Am 23. Augschte isch s wider zuen ere Schlacht chuu un wider sin di bede Frynd im Vordeil gsi. Dur e blanlosi Verfolgig vum Fynd het sich s Blatt aber gchehrt un di bede sin bi Tagliacozzo in dr Abruzze bi dr Schlacht bi Tagliacozzo vum Karl vu Anjou bsiigt wore. Am 8/9. Septämber 1268 sin di bede Frynd gfange gsetzt un an dr Karl vu Anjou ibergee wore. Dää het sii un 10-15 Begleiter, uf Bedryybe vum Chenig Ottokar Přemysl, unter fadeschyynige Argumänt am 29. Oktober 1268 z Neapel zum Dod verurteile un chepfe loo. Si sin derno in uugweitem Grund verlocht wore.
Künzelsau
Gmaigliederig
Zue Künzelsau ghere d Stadtdail Amrichshausen, Belsenberg (mit em glychnamige Dorf un dr Ortsdail Rodachshof un Siegelhof), Gaisbach (mit em glychnamige Dorf un dr Wyler Etzlinsweiler, Haag, Kemmeten, Oberhof, Unterhof un Weckhof un em Gheft Schnaihof), Garnberg, Kocherstetten (mit em glychnamige Dorf, dr Wyler Schloß Stetten un d Gheft Bienenhof un Buchenmühle), Künzelsau (mit dr glychnamige Stadt Künzelsau un dr Wohnblätz Taläcker, Gaisbacher Rank un Hofratsmühle), Laßbach (mit dr Derfer Laßbach, Mäusdorf un Vogelsberg un dr Gheft Falkenhof, Kügelhof un Rappoldsweiler Hof), Morsbach, Nagelsberg, Nitzenhausen (mit em glychnamige Dorf un dr Wyler Berndshausen un Sonnhofen) un Steinbach (mit em glychnamige Dorf un dr Wyler Büttelbronn, Ohrenbach un Wolfsölden).
Gschicht
Künzelsau isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1098.
Verwaltig
Künzelsau het mit dr Stadt Ingelfingen e Verwaltigsgmainschaft veryybart.
Dr Burgermaischter vu Künzelsau isch dr Stefan Neumann.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Phineas Taylor Barnum
Dr Phineas Taylor Barnum (* 5. Juli 1810 z Bethel, Connecticut; † 7. April 1891 z Bridgeport, Connecticut) isch e US-amerikanische Undernähmer, Zirkuspionier und Politiker gsi.
Dr P. T. Barnum hät im Johr 1841 s American Museum z New York öbernoo und häts zu aim vo de gröschte Underhaltigsspektakel vom 19. Johrhundert usbaut. I däre Usstellig häts e grossi Aasammlig vo allem gha, wo irgendwie interessant oder kurios gsi isch. Zu sim Erfolg hät em sis Talänt gholfe, alles guet z inszeniere, zäme mit ere offensive Öffentlichkaitsarbet. Jede neu Programmpunkt isch intensiv mit Plakat und i Zytige als „Sensation“ beworbe worde.
1885 hät dr Barnum gmeinsam mit em James Anthony Bailey, de Zirkus Barnum and Bailey gründet.
Pio Corradi
Dr Pio Ante Corradi (* 19. Mai 1940 im Kanton Basel-Landschaft ; † 1. Jänner 2019 ) isch e Schwyzer Kameramann un Fotograf gsii.
Lääbe
Em Pio Corradi sy Großvater, e Staihauer us em italienische Mantua, isch uf Buckte uusgwanderet. Syni zwee Sihn hän s Böugschäft, d Corradi GmbH, wytergfiert. Dr Pio Corradi isch mit fimf Gschwischter ufgwachse. Sy Mathematiklehrer het em s Fotografiere vermittlet, bi me dreimonetige Kurufenthalt uf Tafaas het er erschti Aschpäkt vum Filme chänneglehrt.
Dr Pio Corradi isch zerscht zwai Johr lang uf d Chunschtgwärbschuel (hite: Hochschuel fir Gstaltig un Chunscht) z Basel gange un het derno Fotograf glehrt. Anne 1964 isch er uf Züri zoge un isch Kameraassischtänt vum Nicolas Gessner, em Georges Alexath, em Robert D. Garbade, em Grigori Wassiljewitsch Alexandrow un andere wore.
Ab 1972 het er as freie Kameramann gschafft un e Hufe nationali un internationali Spiil- un Dokumentarfilm gmacht, zem Byschpel Höhenfeuer (1985, Reschy: Fredi M. Murer), Candy Mountain (1987, Reschy: Robert Frank), Reise der Hoffnung (1990, Reschy: Xavier Koller), Donusa (1991, Reschy: Angeliki Antoniou), Das Wissen vom Heilen (1997, Reschy: Franz Reichle) oder Balkan Melodie (2012, Reschy: Stefan Schwietert). Derzue het er 2006 sälber Reschy in Poetry in motion – Pierre Favre gfiert.
Im Merz 2018 isch dr Corradi fir syni Kameraarbet am Dokumentarfilm Köhlernächte (Reschy: Robert Müller) mit em Schwyzer Filmbryys uuszaichnet wore. Aafangs 2019 isch er noch ere Chräbschranket im Alter vu 78 Johr gstorbe.
Lhasa de Sela
D Lhasa de Sela isch am 1. Jänner 2010 an Brustchrebs gstorbe.
Antigone (Sophokles)
D Antigone [], au Antigonae oder Antigonä isch e Dragödie vom antike griechische Dichder Sofokles. S Stück isch woorschinlig im Joor 442 v. d. Z. z Athen urufgfüert worde. Es isch as dr erst Däil vom Sofokles sinere „Thebanische Drilogii“ ufgfüert worde, wo no König Ödipus und Ödipus auf Kolonos drzue ghööre.
Im Stück goot s drum, was wichdiger isch, d Gebot vo de Götter oder d Befääl vom e wältlige Machthaaber. Es spiilt noch em Ändi vom Erste Thebanische Chrieg, wo usbroche isch, wo dr Eteokles sim Brueder Polyneikes nid d Macht het welle abdrätte, wie s vorgsee gsi isch. Im Kampf häi sich die bäide Brüeder geegesitig döödet. Dr Kreon isch druf Köönig vo Thebe worde.
Dr Stoff vo dr Antigone isch sit dr Antike immer wider übersetzt und nöi verarbäitet worde, mäistens as Schauspiil aber au fümfezwanzig Mol as Opere.
Litratuur
Usgoobe
Simmozheim
Semmerza (amtlich Simmozheim) ischt a Gmoed em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
Semmerza leit em Heckegäu an dr B 295.
D Gmarkong setzt sich zemme ous 42,8 % Landwirtschaftsfleche, 41,3 % Wald, 14,6 % Sidlongsfleche ond 1,3 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zua Semmerza gheret s gleichnamig Dorf ond s Gheft Büchelbronn.
Gschicht
Semmerza ischt zom erscht Mol gnennt worde em Johr 985.
Verwaltong
Semmerza hot sich mit Hengschdedd, Gächeng ond Oschdlsa zom Gmoeverwaltongsverband „Althengstett“ mit Sitz en Hengschdedd zammagschlossa.
Dr Birgermoeschter vo Semmerza ischt dr Stefan Feigl.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Semmerza ghert zom Schwäbisch.
24. Juni
Dr '''24. Juni''' isch dr 175. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 176. in Schaltjohr), dodermit blybe no 190 Däg bis zum Änd vum Johr. Au em Julianische Kalender häts dä 24. Juni. I dä Regel wirds Datum für Eraignis, wo vor dä Gregorianische Kalenderreform stattgfunde hend, em Julianische Kalender agäe. Au dä noch ältere römische Kalender kennt en 24. Juni (Iunius).
Pharyngaler Konsonant
Als Pharyngal bezeichnet mer in de Phonetik en Konsonant, wo mit de Zungewurzel un em Rache, de Pharynx, artikuliert wird.
Pharyngali Konsonante sin unter de Sprooche vo de Wält sehr sälte. Pharyngali Verschlussluut sin uss keinere Sprooch bekannt un es isch umstritte, ob die überhaupt anatomisch mögli sin. Pharyngali Frikativ sin dergege uss e paar Sprooche bekannt, vorallem in Nordafrika un em Mittlere Oschte, em Kaukasus un uss de Salish-Sprooche in British Columbia. Allerdings sin viili Phonetiker, wie de Peter Ladefoged hüt de Meinig, dass es sich bi de meischte Luut, wo als pharyngal beschrybe werde, eigetli um epiglottali Konsonante handlet. Epiglottali Konsonante werde no wyyter hinte im Rache bildet wie pharyngali Konsonante.
Friedrich I. Barbarossa
Friedrich I. ausm Gschlecht von de Schdaufr, gnannt Barbarossa (* um 1122; † 10. Juni 1190 im Fluss Saleph in dr näe von Seleucia) war von  1147 o bis 1152 als Friedrich III. Herzog von Schwauba, von 1152 bis 1190 remisch-deitscher Kenig ond von 1155 bis zua seim Doad remisch-deitscher Kaiser.
Leaba
Friedrich I. Barbarossa (idalienisch fer „Roadbart“) isch om 1122 – wahrscheins en Hagenau – als Ked von Judit von Bayern ond  Friedrich II. gebora wora.
Am 4. März ischer in dr Folge voma Ousgleich onderschielicher Interessa dr daitsche Fürschda von deselbige zom remisch-daischa Kenig gwält wora. D Welfa ham fer ihra Schtimme z Herzogtum Bayern, d Markgrafschaft Tuszien, z Fürschtentum Sardinien ond weidere Güdr en Aussichd gschdellt griad, wohingega d Zähringer dia Stellvertdredung vom Kenig in Burgund ond dr Provence verschprocha wora isch. Scho am neinda Merz ischer dann in dr Aachner Pfalzkabelle zom Kenig greant wora. Im Herbscht 1154 isch Friedrich über dr Brenner nach Italien zoga, woer sich am 18. Juni 1055 in Rom von Babscht Hadrian hat zom Kaiser greana lassa.
Nach dr Kaisergreanung ischs abr scho bald zu ama Zerwürfnis zwischa iham ond am Babscht komma, weil Rainald von Dassel imma Bäbschdlicha schreiba dr Begriff benefficia mit Lehen ibesetzt hat, womit dr Eidruck erweckt wora isch, dass dr Babscht z Reich als a Kirchenlehen bedrachdet.
1158 isch Friedrich dann zua seim zwoida Idalienfeldzug aufbrocha, um dia Schdädde Nordidaliens schdärgr an ds Reich zom benda. Viele von de Schädde Norditaliens ham si jedoch scho bald gega dia Eimischung Barbarossas zur Wehr gsezt. D Reagzion vom Kaiser isch hefdig ausgfalla. 1162 ischs rebellische Maildand schliaßlich von d kaiserliche Drubba zerschdert wora. Abr z ledschde Wort war no ed gschbrocha.
1167 – währand em vierda Idalienfeldzug ham sie dann zahlreiche Schdädde Noridaliens – darundr au ds nuigrindete Mailand – zua ma nuia Bindnis zammagschlossa. Im Juni 1175 hat Friedrich auf seim femfda Idalienfelzug dann a Niederlage gega dr Lombardebund nonemma miasa. Als fadal hadde se erwießa, dass Heinrich dr Lew droz dr eidringlicha Bidde Barbarossas emselbiga koi Onderschdüzung gleischdad hat. 1179 isch iber Heinrich derfir d Reichsacht verhengt wora. Sei Herzogwürde ods seine Lehen send ihm aberkannt wora. Schbäder dann au sei Eigengut.
In seine ledschde Jauhr bereidete Friedrich nach dr Niederlage des Kenigs von Jerusalem, gegen Saladin 1187 an weidera Greizzug vor. Am 11. Mai 1189 isch dr Kaiser aufbrocha, doch zua seim oglick ischer kurz vor seim Ziel am 10 Juni 1190 im Salef versoffa. Sie Nachfolger isch sei Buah Heinrich wora.
Schweizerpsalm
De Schwyzerpsalm oder Trittst im Morgenrot daher isch d Nationalhymne vo de Schwyz. Hüfig seit mer e o Landeshymne.
Si isch 1841 vom Alberich Zwyssig, emne Zisterziensermönch vom Chloster Wettinge, zum ne Text vom Leonhard Widmer komponiert worde. 1961 het dr Bundesrat beschlosse, dr Schwizerpsalm provisorisch als schwizerischi Nationalhymne z verwende, bevor er när 1981 offiziell îgsetzt isch worde. Vorher het me Rufst du mein Vaterland zur Melodie vo God Save the Queen gsunge.
D Hymne findet i de breite Bevölkerigskreise nid überûs vil Âklang, vor allem kenne nur wenigi dr Text. An offizielle Âläss, wi zum Bispil ar Bundesfîr vom 1. Ougust, werde drum jewîls Zetteli mit em Text verteilt. Dr Text findet me o im reformiirte und im katholische Gsangsbuech.
Äs gitt natürlich au ä französischi, ä italiänischi, ä rätoromanischi und ä (unvollschtändigi) änglischi Übersetzig vo därä Hymne.
Teggscht
lueg: Text:Schweizerpsalm
Hilsprich
Hilschprich (lothrìngisch; frànzeesch Hilsprich, ditsch Hilsprich) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Hilschprich lijt uf re Heche zwìsche 215 und 253 m ìwer em Meeresspiejel. Züe dr Gmein ghere àui no d Ortsdeiler Castviller (lothr. Kaschwiller) un Morsbronn (lothr. Muschburre).
Gschìcht
Hilschprich ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1466 àls Hulsperg (1479: Hulsszperg, 1544: Hulsperge, 1571: Hilsburg, 1594: Hilsperg, 1756: Hilsprick), Castviller ànne 1725 àls Kaschwiller (1751: Katzviller, 1756: Caste-Viller), Morsbronn ìm 17. Jh. àls Morsbren (1720: Monsbour, 1751: Morsburn'').
Ìm Johr 1766 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Hilschprich ìsch. Hilschprich ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Hilschprich ghert zem Rhinfrankisch.
Thur
Thur isch dr Namme vu folgede Flüss:
Thur isch usserdem e Familienamme
Eidgenössische Technische Hochschule
D ETH isch die einzige uf Bundesébene betribbene Schuel ir Schwyz. D Eidgenössisch Technischi Hochschuel sätzt sich us underigi Schuele und Forschigsinstitut zämme:
Montafon
Ts Muntafuu isch a Taal z Vôraadlbêrg.
Der Dialäkt vom Taal, s Muntafunerisch, het d UNESCO ane 2017 i d Lischte vom Immaterielle Kulturerb vo der Mönschheit ufgnoo.
Geografii
As isch des südligschte Taal und mit 39 km des zwêêt grööschte im Vôraadlbêrg. Oftêêlt isch d Taalschaft i Osserfratti und id Innarfratti. Des gröschte Daarf isch Schruu (Schruns). As ninnt uuggfôôr da Rang vo dar Hôpstatt ii. Ts Taal wörd dor da Ill dorflossa.
Gmenda
D Gmenda im Muntafuu ghörandd zum Bezirk Bludaz. Looft ma em Ill nooch zum Taal ussi, so kunnt as erschts:
D Gmoanda wörand us historischa Gründ entweadar zum Muntafuu oder o zum Walgau gräachnat.
Varkear
Net zum vergessa isch im Muntafuu d Muntafunerbaa (dr Ihhemische seet "Mohbah"). Ussr da Mohbah gits o noch ds Poschtauto ("d Mülli") wo nur im Wintr a Alternative isch - im Sommr fahrt nur all paar Stund a Mülli. Des isch im Winter d schnellschte Möglichkeit zum ihi ko, do d Strôßa im Winter meistens Stau honnd wegat am Schi-Verkeer. Se gôôt vo Blodaz bis ge Schru, und isch nebat da Büssle, wo i di klina Dörfle faarand s eenzig öffentliche Verkearsmittel im Muntafu.
Wörtschaft
Gêld bringd dar Turissmus und as isch wôôr, das viil Lüüt bi dar Illwêrki schaffan. Es lit dra, wel s i da Bäarg Stausea hot, und d'Illwêrk derta gära billig Strom machand.
Tuurissmus
Extreme Beispiel für an Wintertourismus senn, dass in so klina Dörfle wia Sankt Gallakilka, fasch dreimol söfl Bettr stonnd als s Dorf Iwohner hot, well hald söfl Turischta im Winter konnd ge schifahra.
Volk
D Muntafuunr sen a Mischig us Waalser und Rêtarromaana. Iari Sprôch glichat am Walserisch, hôt aber nôch bôda viil romaanischi Erbwêrtr, spedziell bi da Fluarnemma. Unn d Muntafuuner sachan sich wellaweeg gêêra alls Rêtrromaana. Di meischta Lüt senn fründlig und ma isch eigentlich immer per du mitanand, weil ma sich i da Dêrfle gegasitig kennt. Da Großteil vo da Dêrfle hot wenigr als 1000 Iwoonr.
Wilhelm Denz
Dr Christian Wilhelm Denz (* 4. Apriu 1852 z Davos Glaris; † 13. Dezämber 1929 z Basu) isch e Schwiizer reformierte Pfarrer gsii.
Lunfardo
Ds Lunfardo isch der traditionäll spanisch Dialäkt vo de porteños, de Ywoner vo Buenos Aires (Argentinie), bsunders vo der Underschicht.
Ds Lunfardo isch di traditionälli Sprach vom Tango.
Hütztags wirds ds Lunfardo nümm würklech gredt, bis uf bestimmti Wörter, wo i allgemein Sprachgebruuch vo de porteños oder vo allne Argentinier sy ufgnoh worde.
Kanton Hirsingen
Dr Kanton Hìrsinge isch bìs März 2015 e Untergliderung vum Arrondissement Altkìrech im Département Owerelsass (Haut-Rhin) in dr Region Elsass in Frankrich gsi.
Lunfardo
Verglychbar mit em Lunfardo isch z. B. ds Mattenänglisch z Bärn.
Kanton Hirsingen
Gschichte
Dr Kanton isch am 4. März 1790 im Zug von dr Inrichtung von dr Départements als Teil vom domolige "Distrikt Altkìrech" gründet worde.
Mit dr Gründung vom Arrondissement am 17. Februar 1800 isch dr Kanton als Teil vom domolige Arrondissement Altkìrech (sit 1857 Milhüse) nej zuegschnitte worde.
Während dr Zueghörigkeit zue Ditschland von 1871 bis 1919 het es keini witeri Untergliderung vom domolige "Kreis Altkirch" gewe.
Sit em 28. Juni 1919 isch dr Kanton wiider Teil vom Arrondissement Altkìrech worde.
Zum 22. März 2015 ìsch dr Kànton ufglest wore.
Gmeinde bis März 2015
Die gröscht Gmein vom Kanton isch dr Hauptort Hìrsìnge mit 2057 Inwohnr anno 1999.
ISO 3166-2:CH
D Lischte vo de ISO 3166-2-Codes für d Schwiz enthaltet d Codes für die 26 schwizerische Kantön.
D Codes beschtönd us zwei Teile, wo dur en Bindeschtrich (typografisch au Divis gnännt) vonenand trennt sind. Dr erschti Teil git de Landescode gmäss ISO 3166-1 (für d Schwiz <tt>CH</tt>), dr zweiti en Abchürzig für de Kanton wider.
Die sind bereits am 26. August 1986 vo dr Schwizerische Norme-Vereinigung feschtgleit worde und vo dr ISO 1998 international für gültig erchlärt. Änderige häts bisher nur eini geeh; si isch im fünfte Newsletter bekannt gmacht worde: D ISO hät d Kantön Appezell Usserrhode und Appezell Innerrhode falsch geschribe ghaa.
25. Juni
Dr '''25. Juni''' isch dr 176. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 177. in Schaltjohr), dodermit blybe no 189 Däg bis zum Änd vum Johr. Au em Julianische Kalender häts dä 25. Juni. I dä Regel wirds Datum für Eraignis, wo vor dä Gregorianische Kalenderreform stattgfunde hend, em Julianische Kalender agäe. Au dä noch ältere römische Kalender kennt en 25. Juni (Iunius).
Terza rima
D terza rima (dütsch Terzine) si än italiänischi Värsform, wo us Schdroophe vo drei Ziile beschdoht, wobii sich die erschd und dritti Zille mitenand riime und die zweiti sich mit dr erschde und dritte Zille vo dr neggschde Schdrophe riimt. S Riimschema isch aso: aba, bcb, cdc, ded ... S Värsmass isch hüfig dr jambisch Pentameter.
S eltischde Wärk in terza rima, wo mä kennt, isch im Dante si Divina commedia (Göttligi Komödie) wo öbbe 1310-1314 gschriibe worden isch, aber vor ihm hai scho d Troubadour die Form benutzt. Im 14. Johrhundert si d Terzine in Italie sehr populär gsi. Dr Petrarca und dr Boccaccio hai se in allegorische und didaktische Gedicht bruucht. Im 16. Johrhundert si si au d Form vo Satire und Burleske gsi, vor allem biim Ariosto.
Es isch schwiirig in terza rima z schriibe, vor allem in Schbrooche, wo weniger Riim as s Italiänische ufwiise. Z Ängland isch si aber scho vom Chaucer in siim Gedicht Complaint to His Lady im 14. Johrhundert iigfüehrt worde. Im 16. Johrhundert het si dr Sir John Wyatt bruucht. D Romantiker vom 19. Johrhundert wie dr Shelley in dr Ode to the West Wind (Ode an Weschdwind), dr Byron, d Elizabeth und dr Robert Browning hai se bruucht. Im zwanzigschde Johrhundert hai d Dichder d Form freier benutzt: dr W. H. Auden in The Sea and the Mirror (S Meer und dr Schbiegel) und dr Archibald MacLeish in Conquistador. Au bi de dütsche Romantiker, biim Friedrich Rückert, Adelbert von Chamisso, August Graf von Platen und em Hugo von Hofmannsthal (Terzinen über Vergänglichkeit) findet mä sä, wenn au nid immer in ihrem schdrikte Riimschema.
Benedikt VIII.
Dr Benedikt VIII. (vorhär Theophylakt II. vu Tusculum; * um 980 z Rom oder Tusculum ; † 9. April 1024 z Rom) isch Papscht vum 20. oder 21. Mai 1012 bis zue sym Dood.
Lääbe
Dr Benedikt VIII. isch as Suhn vum Grof un chaiserlige Admiral Gregor vu Tusculum us em Gschlächt vu dr Tuskulaner uf d Wält chuu, wu um die Zyt z Rom vyl Macht ghaa het. Dr speter Papscht isch e brutale un begabte Seldnerfierer (Condottiere). Dr Papscht Silvester II. het en anne 1001 zum Kardinalbischof vu Porto ernännt. Är isch wie sy Brueder noo ihm un au dr Näffe vu dr beede druf as Laie zum Papscht ghobe wore. No syre Wahl het dr Papscht Benedikt dr Grofetitel vu Tusculum, wun er vu sym Vater gerbt ghaa het, an sy Brueder Alberich ibergee. Är het zum sy Macht feschtige där Brueder un sy andere Brueder Romanus vu Tusculum zue Konsul un Herzeg vu Rom gmacht.
Derno het dr Papscht Benedikt dr Chilchestaat konsolidiert. Anne 1016 het s Heer, wu är ufgstellt ghaa het, di nordafrikanische Sarazene, wu jetz au Oberitalie verwieschtet hän, bi Luni gschlaa. Wu sälli Sardinie bsetzt hän, het si dr Benedikt mit dr Seemächt Genua un Pisa verbindet un mit syre nei böute Flotte un dr Unterstitzig vu syne Bindnispartner d Sarazene vu dr Insle verdribe. Sardinie isch derno Pisa zum Lääche ibergee wore. En andere Fäldzug gege d Byzantiner z Siditalie isch aber erfolglos blibe. 1020 het er dr Chaiser z Bamberg ufgsuecht un bat um Hilf gege d Expansion vu dr Byzantiner z Siditalie bäte, wu syter anne 1017 d Normanne as neii bolitischiu Chraft ufdrätte sin. S Konzil vu Pavia, wu dr Papscht un dr Chaiser zäme 1022 z Pavia abghalte hän, het Dekret fir d Chilchereform bschlosse: Zem Baschpel isch zum d Zölibatspflicht verscherfe d Prieschtereh verbote wore un Chinder vu Kleriker zue Uufreie („Chilchesklave“) erklert wore. Zäme mit em Heinrich II. het er in verschidene Synode gege d Simony, also dr Chauf vu chilchlige Ämter, un fir dr Zölibat kämpft.
Uf d Zämenarbet mit däm Chaiser goht au zrugg, ass ändgiltig dr Zuesatz filioque ins Glaubebekänntnis ufgnuu woren isch: […] et in Spiritum Sanctum, Dominum et vivificantem, qui ex Patre Filioque procedit […] (un [mir glaube] an dr Hailig Gaischt, wu Herr isch un läbig macht, wu us em Vater un em Suhn firigoht […]).
In dr Johr 1017 un 1020 het dr Papscht z Rom Jude unter em Vorwurf chepfe oder verbränne loo, iri Blasphemi sei dr Uusleser fir e Orkan un e Ärdbidem gsii.
Rifferswil
Geografi
Riferschwiil liit am Jonebach, weschtlich vom Oberalbis im Chnoonaueramt. D Gmäind bstaat us de Ortstäil Ober- und Niderriferschwiil. S Piet vo de Gmäind umfasst 64,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 22,7 % Wald, 5,3 % Sidligsflechi, 5 % Vercheersflechi und 0,3 % Gwässerflechi.
Benedikt VIII.
Lääbe
1020 het er z Dytschland d Stedt Fulda un Bamberg bsuecht un het z Bamberg d Thomaskapell un d St.-Stephans-Chilche yygweit.
Rifferswil
Gschicht
Riferschwiil isch zum eschte Mal gnamset worde vor 1040 als Rifriswil.
Benedikt VIII.
Lääbe
Är isch am 9. April 1024 z Rom gstorbe. Sy Noofolger isch sy Brueder Romanus as Johannes XIX wore.
Rifferswil
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 6,8 % (Stand 2011).
Religion
52,8 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 20,6 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,2 %, CVP 2,0 %, EDU 3,0 %, EVP 12,9 %, FDP 5,3 %. GLP 16,3 %, GP 13,0 %, SP 15,0 %, SVP 29,8 %, Suschtigi 0,4 %.
Gmäindspresidänt isch de Marcel Fuchs (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,6 % gläge.
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Riferschwiil ghört zue de Ämtler Mundarte.
Bühlertal
Bihlertal (amtlich Bühlertal) isch e Gmai im Landkrais Raschdi z Bade-Wirttebärg. D Gmai het Iiwohner (Stand: ). Bihlertal isch e staatlig anerkennte Luftkurort.
Geografi
Bihlertal lit im Dal vun dr Biilot un sine Näwedäler am Wescht hang vum Schwarzwald. Dr Bann bsteht us 26,8 % Landwirtschaftsflechi, 57,1 % Wald, 15,1 % Sidlungsflechi un 1 % sunschtiger Flechi. Bihlerdal isch fascht ganz vun dr Stadt Biil umschlosse.
Gmaindsgliderung
Zue Bihlertal ghere s Dorf Obertal, Sidlunge Altenberg, Denni, Längenberg, d Wiler Buchkopf, Büchelbach, Laube, Liehenbach, Schafhof, Schönbüch, Schwarzwasen, Seßgaß, Steckenhalt, Untertal, Wintereck un Wolfsbrunnen, d Zinke Eichwald, Freihöfen, Haaberg, Hatzenwörth, Hirschbach, Hof, Hungerberg, Klotzberg, Lachmatt, Matthäuser Schmelz un Sickenwald, s Gheft Butschenberg un d Wohnblätz Gertelbach, Grasiweg, Holzmatt, Immenstein, Kohlbergwiese, Mittelberg, Oberer Plättig, Wiedenfelsen un Wolfshügel.
Gschicht
Bihlertal isch zum erschte Mol gnännt worre anne 1301.
Parma
Parma isch ä oberitaliänischi Grossschtadt mit 178.718 Iiwohner (Groossruum: 425.000 Iiwohner) in der südweschtlige Poebeni. Parma lit in der Region Emilia-Romagna, wo im Norde an d Lombardei und Venetie, im Weschte und im Süde an d Bärg vom toskanisch-romagnolische Apennin und im Oschte an d Adria gränzt. Näbe Mailand, Turin, Genua, Bologna, und Venedig isch Parma sit de Industrialisierig im Königriich Idalie ä füehrends Wirtschaftszentrum vo Norditalie, mit Schwerpunkt in der Nahrigsmittelindustrii. So isch Parma wäge siine Parmesanchäs (Parmigiano Reggiano), de Parmaschingge und nit zletscht as Sitz vo international dätige Unternähme wie dr Nudelfabrikant Barilla oder der Parmalat Spa (Milchprodukt) bekannt. Au d Erfolg vom Fuessballklub AC Parma hai massgäblig zum Bekanntheitsgrad vo der Schtadt bidrait (AC Parma: Europacupsiiger vo du Cupsiiger 1993, UEFA-Cup-Sieger 1995 und 1999).
Geschlechtsmerkmal
D Gschlächtsmerkmol si d Äigeschafte, wo bi de Gschlächter von ere Dierart underschiidlig usbrägt si. Es git primääri, sekundääri und tertiääri Gschlächtsmerkmol.
Die primääre Gschlächtsmerkmol
Primääri Gschlächtsmerkmol si d Gschlächtsorgan, wo diräkt dr Furtpflanzig diene, wie z. B. d Vagina, d Äierstöck, d Gebäärmueter, d Hoode, d Nääbehoode, d Soomewääg und dr Penis. Si si scho bi dr Geburt vorhande.
Hinckange
Hinckange (lothrìngisch Hängking, ditsch Heinkingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
Geschlechtsmerkmal
Die sekundääre Gschlächtsmerkmol
Sekundääri Gschlächtsmerkmol si nit diräkt in dr Reprodukzioon involviert und entwiggle sich noch dr Gschlächtsrifi, wie z. B. die wiibligi Brust oder dr Chamme vom Güggel. Sekundääri Gschlächtsmerkmol si phüüsischi Merkmol, wo dur die sexuelli Selekzioon chönne veränderet wärde. Si mache vilmol en Individuum em andere oder au em äigene Gschlächt gegenüber die attraktiver, hälfe, sich eme Konkurränt gegenüber duurezsetze oder si nützlig bim Ufzie vo de Junge. Vilmol beträffe si d Fäädere bi de Vöögel, Hoor bi de Süüger, s Gebiss oder s Skelett, Hörner und Gweih, Milchdrüese bi Süüger oder dr Bütel bi Büteldier.
Hinckange
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geschlechtsmerkmal
Die tertiääre Gschlächtsmerkmol
Tertiääri Gschlächtsmerkmol si sustigi Gschlächtsmerkmol, wo sich uusebilde, wenn s Dier gschlächtsrif wird. So wird d Farb vo de Männli bi de Welsartige dünkler, s Becki bi de Fraue bräiter oder d Manne körperlig gröösser. Au Merkmol vom Verhalte und vo dr Psüche ghööre zu de tertiääre Gschlächtsmerkmol.
Hinckange
Geogràfi
Hinckange lijt uf re Heche zwìsche 200 und 302 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Ànne 1812 ìsch dr Nocherberort Bréichling (fr. Brecklange, dt. Brecklingen) ingemeindet worre.
Drei Könige im Schwabenland
"Drei Könige im Schwabenland" hoißt a schwäbisch’s Theaterstickle en oim Akt vom Alfred Weitnauer.
Hinckange
Gschìcht
Hinckange ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 787 àls Hinkingamvillam (1225: Heinkingen, 1281: Hinkange), Bréichling ànne 874 àls Brancelingen''.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Drei Könige im Schwabenland
Eileidong
Des Stick behandlet – wia scho dr Titl verroda duet – an Doil vo dr Weihnachtsgschiicht aus em Matthäus-Evangeliom. Allerdengs hot sich dr Alfred Weitnauer d Freiheit gnomma, dui Handlong mit de Städt Jerusalem ond Bethlehem ens Schwobaland zo vorlega ond älle Beteiligte Allgaier Schwäbisch schwätza zo lau. Ma derf sich also dia Städt, wo en deam Stick vorkommet, et em heitiga Israel vorstella. En dr Advents- ond Weihnachtszeit wuud des Stick em Schwobaland oft vo Laiaschauspieler ufgfiirt. So a Uffiirong dauret a starka Stond, sodass mr des Stick au guet en a Weihnachtsfeier eibaua ko.
Runzenheim
Runzenem (frz. Rountzenheim, dt. Runzenheim) ìsch bìs 2018 e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss) gsin. Sit em 1. Janner 2019 ghert sa züe dr neie Gmein Runzenem-Auenem.
Oberzentrum
Oberzentrum heißt in dr Ruumornig und dr Wirtschaftsgeografii e zentrale Ort vo dr höggste Stuefe noch em System vo de zentrale Ort vom dütsche Geograf Walter Christaller. Dr Begriff wird in dr Schwiz kuum brucht.
Hinckange
Verwàltung
vun Hinckange ìsch. Hinckange ghert zem Kommünàlverbànd.
Runzenheim
Gschìcht
Runzenem ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 884.
Oberzentrum
Definizion
Mä definiert d Oberzentre und die übrige zentrale Ort in de Blään und Brogramm vo dr Land- und Regionalblaanig und jedes Bundesland het siini äigene Kriterie. Um en Oberzentrum ume het s im Allgemäine mehreri Mittelzentre, und um die ume git s Underzentre. Näben em Grundbedaarf und em periodische Bedaarf cha im ene Oberzentrum au dr spezifisch Bedaarf deckt wärde. Das umfasst näben em Infrastruktur- und Dienstleistigsaagebot in de Under- und Middelzentre bsundrigs:
Runzenheim
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
Dr letscht Maire vun Runzenem ìsch dr Bernard Krauss gsin.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Runzenem ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Jouxtens-Mézery
Jouxtens-Mézery (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Lausanne im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Jouxtens-Mézery lyt am weschtlige Stadtrand vu Lausanne. D Gmaiflechi umfasst 52,1 % landwirtschaftligi Flechi, 12 % Wald, 35,9 % Sidligsflechi.
Gschicht
Jouxtens-Mézery Jouxtens isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1185 as Jotens, Mézery anne 929 as Masiriaco).
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 19,5 % gläge.
Religion
41,4 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 33,8 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,4 %, CVP 8,7 %, FDP 22,0 %, GLP 6,3 %, GP 18,5 %, SP 16,3 %, SVP 15,8 %, Sunschtigi 2,2 %.
Dr Burgermaischter vu Jouxtens-Mézery isch dr Serge Roy (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 3,1 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1145 Yywohner 87,2 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 5,7 % Dytsch, 1,2 % Italienisch un 5,9 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Hinckange
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Hinckange ghert zem Lorrain.
Oberzentrum
Definizion
Die genaui Funktione, won es Oberzentre sött haa, wird vo Bundesland zu Bundesland underschiidlig definiert, und es git au Abstuefige. So git s Oberzentre uf höggster Stuefe und uf niidriger Stuefe. Zum Bischbil si Köln und Düsseldorf in Nordrhii-Westfale Oberzentre vo dr höggste Stuefe, während zum Bischbil Krefeld en Oberzentrum vo dr niidrigste Stuefe isch. Es git au Middelzentre, wo däilwiis d Funktion vom ene Oberzentrum hai, aber nume e Däil vo dr Usstattig hai. Doppelzentre und Stadtverbünd, wo d Stedt wo drzue ghööre sich gegesitig ergänze, chönne zäme en Oberzentrum usmache.
Alfred Kubin
Im Kubin siis Wärk isch brägt vo phantastische Draumvisione, wo mit ere nervöse zeichnerische Strichfüehrung dargstellt wärde. Er isch drbii under anderem dur die visionäre und symbolhafte Wärk vom Francisco de Goya, James Ensor, Odilon Redon, Edvard Munch und Max Klinger aagregt worde. Er het fast nume as Grafiker gschafft.
Π
Pi ( \Pi ) isch de sibzähnte Buechstabe usem griechische Alphabet. Ds Pi als chliine Buechstabe gseht so us π. Im antike Griecheland hät das Zäiche au zum notiere vo dr Zahl 80 tienet.
I de moderne Wüsseschafte wird s Zäiche Pi für verschideni Sache als Symbol bruucht, am bikanntischte isch s chliine Pi i de Mathi, wos für d Zaal 3.14159265... staat und vor allem für d Berächnig vo Kräis bruucht wird. Hüüfig wird, wemer e grobi Schätzig vornimt, im Scherz de Uusdruck Handglänk mal Pi oder Pi mal Duume bruucht.
Alfred Kubin
In dr Zit vom Nationalsozialismus si 63 vo sine Wärk as „entarteti Kunst“ aabegmacht und konfisziert worde. Er het aber kei Usstelligsverbot übercho, sondern het 1941/42 im NS-Propagandablatt vom Generalgouvernemänt, dr Krakauer Zeitung, verschiidnigi Zeichnige chönne publiziere.
Heinrich Böll
Dr Heinrich Theodor Böll (* 21. Dezämber 1917 z Köln; † 16. Juli 1985 z Kreuzau-Langenbroich) isch e dütsche Schriftsteller und Übersetzer gsi. Er gältet as äine vo de bedütendste dütsche Schriftsteller vo dr Noochchriegszit. Im Joor 1972 het er dr Nobelbriis für Litratuur überchoo.