cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toyota LiteAce
Lieferwagä-Versionä hend hinnä än Schtarrachs mit Blattfäderä gha, Personäwägä aini mit Schruubäfedärä, 4 Längslenker und Panhardschtab.
Vorteilä vum Liteace sind di robuscht und ahschpruchslos Technik und d'Handlichkeit durch där churzi Radschtand xi.
Ab 1996 isch der Liteace usm europäischä Toyota-Modällangebot gschtrichä cho.
Biotechnologie
D Biotechnologii ( bíos ‚Lääbe‘; au as Sünonüüm zu Biotechnik und churz as Biotech) isch en interdisziplinäri Wüsseschaft, wo sich mit dr Nutzig vo Enzüüm, Zälle und ganze Organisme in technische Aawändige beschäftigt. Iir Ziil isch s nöiji oder effizienteri Verfaare z entwiggle, zum chemischi Verbindige härzstelle, zum Diagnosemethode z entwiggle und anders.
Klassischi biotechnologischi Aawändige si scho vor Joorduusige entwigglet worde, wie z. B. d Härstellig vo Wii und Bier mit Hefi und d Verarbäitig vo Milch z verschiidene Lääbesmiddel mit Hilf vo bestimmte Mikroorganisme oder Enzüüm. Die modärni Biotechnologii grift sit em 19. Joorhundert mee und mee uf mikrobiologischi und sit dr Middi vom 20. Joorhundert au immer mee uf molekularbiologischi, genetischi bzw. gentechnischi Erkenntniss und Methode zrugg. Eso wird s mööglig, Härstelligsverfaare für chemischi Verbindige, z. B. as Wirkstoff für d Farmazöitik oder as Grundchemikalie für die chemischi Industrii, Diagnosemethode, Biosensore, nöiji Pflanzesorte und anders z entwiggle.
Biotechnologischi Verfaare chönne vilfältig in de underschiidlichste Beriich aagwändet wärde. Zum Däil brobiert mä, die Verfaare noch Aawändigsberiich z sortiere, wie z. B. Medizin (Rooti Biotechnologii), Pflanze bzw. Landwirtschaft (Grüeni Biotechnologii) und Industrii (Wissi Biotechnologii).
Dromedar
S Dromedar (Camelus dromedarius), au as Äihöckrigs oder Arabischs Kamel bezäichnet, isch e Süügerart us dr Gattig vo de Altwältkamel innerhalb vo dr Familie vo de Kamel (Camelidae). Es isch as Last- und Ritdier in wite Däil vo Asie und Afrika verbräitet, in sinere Wildform isch s aber usgstorbe. Dr Naame chunnt us em Griechische (dromás), was „das wo lauft“ bedütet.
San Vittore GR
Sankt Viktor (uf Iteliänisch und ofiziel: San Vittore) isch e Gmaind vom Kanton Graubünde.
Geografy
D Gmaind lyt in der Region Moesa und z’underscht im Misox. S Dorf lyt uf dr rächte Talsyte under am stäile Bärg, wo d Gmaind druff es baar Mäiesäss und no wyter obe d Alpe het. S Gmaindgebiet isch uf beide Syte vom Fluss Moësa und gaat im Süde bis under s Bärgdörfli Laura, wo zu dr Nochbergmaind Roveredo ghört.
Im Weschte chunt s Gränzdorf Monticello vo S. Viktor an Kanton Tessin aa. D Tessiner Nochbergmeind isch Lumino.
D Alp  Rescignaga im Süde isch en Exklaafe vo dr Gmaind und gränzt an Itaalie.
Gschicht
Sankt Viktor isch ane 1168 s erschte Mol imene Dokumänt erwäänt.
Bis ane 1646 hend Sankt Viktor und Roveredo zäme en gmäinsami Grichtsgmaind und Nutzigskorporazioon pildet, wo si denn wider ufdeilt hend.
Devise
E Dewise (Motto, Waalspruch) isch e Maxime, won e Grubbe vo Lüt, wo gliich dänke, e Person, e Familie oder en Organisazioon uuseliist, für zum iir Ziil und iiri Aasprüch dütlig z mache. Si si mäistens schriftlig und nid mündlig wie Paroole, und stamme äntwääder us lange Dradizioone, gmäinschaftligem Wille oder entschäidende Eräigniss, wie us eme Bürgerchrieg oder ere Revoluzioon. In der Wärbig oder in dr Bolitik wird vilmol en Dewiise verwändet, wo mä sich liicht dra erinnere cha, e sogenannte Slogan.
Dewiise si vilmol Däil vo Wabbe. Dört stöön si mäistens im ene Spruchband unde am Wabbeschild. Das stammt us em Middelalter, wo fast alli Aadlige e Wabbe und e Dewiise gha häi. In dr heraldische Liddratuur si au d Begriff Chriegsgschrei bzw. Panier verbräitet, wo uf e Schlachtruef zrugggöön, und sich mäistens oobe vom Wabbe befinde.
Hützudags häi e Hufe Staate und anderi Instiduzioone e Dewiise.
Kanton Mundolsheim
Dr Kànton Mundelse ìsch bìs März 2015 e Untereinheit vum Arrondissement Stroosburi-Lànd ìm Département Bas-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gsin.
Gschìcht
Dr Kanton ìsch àm 4. März 1790, we z Frànkrich d Départements ingricht worre sìn, àls Teil vum domolige Dischtrikt Stroosburi grindet worre.
We àm 17. Februar 1800 d Arrondisements ingericht worre sìn, ìsch dr Kànton àls Teil vum Arrondissement Stroosburi nej züegschnitte worre.
Vun 1871 bìs 1919 hàt des Gebiet zem Kreis Stroosburi (Lànd) ghert.
Zitter em 28. Juni 1919 ìsch dr Kànton e Deil vum Arrondissement Stroosburi-Lànd.
Zum 22. März 2015 ìsch dr Kànton ufglest wora.
Geogràfi
Dr Kànton hàt ìm Norde àn dr Kànton Bröömt granzt, ìm Oschte àn dr  Kànton Bìsche, dr  Kànton Schìlige un s Arrondissement Stroosburi-Stàdt, ìm Side àn dr  Kànton Ìllkìrich-Gràffestàde un dr  Kànton Gaispìtze un ìm Weschte àn dr Kànton Molse ìm Arrondissement Molse un dr Kànton Drüdersche
Gmeine
D greschte Gmeine vum Kànton sìn (mìt dr Inwohnerzàhl ànne 2006) gsin:
Schlacht auf der Planta
D Schlacht uf dr Planta isch e militärischi Usenandersetzig gsi zwüschen em Herzogtum Savoye und de Eidgenosse und Oberwalliser währed de Burgunderchrieg (1474–1477). Si het am 13. Novämber 1475 stattgfunde.
D Schlacht
Am Morge vom 13. Novämber isch d Hauptmacht vo de Savoyer über e Gränzfluss Morge iidrunge und het noch eme churze Gfächt d Vorhuet vo de Walliser in d Flucht gschlage. E chliineri Druppe vo Savoyer isch über die linggi Flanke uf Savièse vordrunge, het d Verdeidiger gschlage und d Dörfer blünderet und abebrennt. D Hauptarmee isch gege d Stadt Sitte (Sion) marschiert und in die westlige Deil vo dr Stadt iidrunge. Dr Landsturm vo de Zende, wo denn achoo isch, het d Savoyer wider us dr Stadt verdriibe.
Die savoyische Druppe hai sich vor dr Stadt im Ort La Planta neu formiert. D Walliser si schlächt usgrüstet gsi und dr Landsturm het sich scho afo uflöse, wo öbbe 3'000 Freiwilligi us Bärn, Freiburg und Solodurn under Bärner Füehrig über e Sanetschpass in Richdig Savièse vordrunge si und die linggi Flanke vo de Savoyer bedroht hai.
D Bärner hai vo de Walliser, wo dra gsi si sich zruggzzieh, verlangt wiiter z kämpfe und wär gflüchtet isch hai si umbrocht.
Zum ihri linggi Flanke z schütze hai sich d Savoyer e chli gege Weste zruggzoge, d Eidgenosse und d Walliser hai sofort frontal aagriffe. Dr Kampf isch erbitteret gsi bis d Savoyer panikartig die Flucht ergriffe hai und ihre ganz Dross zrugggloh hai. Sächs Wäge mit Harnisch, Waffe und Rüstige und e baar Banner und 120 Stritross hai d Walliser erbütet. D Verlust vo de Savoyer si schwer gsi, meh as 1'000 Doti, drunder 300 Adligi und mehreri Gfangeni. D Verlust vo de Verbündete si nid bekannt, es schiint aber si siige verheltnismässig chlii gsi. D Walliser und d Bärner hai die Flüchtende verfolgt bis es dunkel worden isch und si so uf Conthey cho und hai das grad bsetzt.
Folge
D Walliser hai s ganze Underwallis bis Sankt Moritz und dr strategisch wichdig Gross St. Bärnhardbass bsetzt. Dr Bischof vo Sitte, dr Walter Supersaxo, het sich gweigeret, die eroberete Gebiet an Savoye zruggzgee und 1477 si si as Underdanegebiet Deil vom Wallis worde.
Miltiades (Bischof von Rom)
Dr Miltiades oder Melchiades (hebr.-lat.: dr Chenigli; au Meltiades, Melciades, Milciades, Milziade oder Miltides; † 10. oder 11. Jänner 314) isch vum 2. Juli 310 bis zum 10. oder 11. Jänner 314 Bischof vu Rom gsii.
Lääbe un Wirke
Drotz em Name isch dr Miltiades wahrschyns Nordafrikaner gsii, iber syni Biografy waißt mer aber wenig.
In d Zyt vu syre Amtszyt isch am 30. April 311 s Toleranzedikt vum Galerius erloo wore, dodermit hän mit regionale uusnahme unter em Maximinus Daia d Chrischteverfolgige im Remische Rych ufghert. Wu dr Konstantin am 28. Oktober 312 iber sy Gegner Maxentius gsiigt ghaa het, isch s zwische sällem un em Licinius zue dr Mailänder Veryybarig chuu, wu d Glychstellig vu allne Religionen im Remische Rych brocht het. Dr Lateranpalascht isch um die Zyt de facto in dr Bsitz vu dr Bischef vu Rom chuu, de jure aber erscht anne 800 dur di Konstantinisch Schänkig, wu as Felschig entlarvt woren isch.
In dr Chilchegschicht isch dr Miltiades wichtig doderdur, ass er versuecht het, dr Stryt mit em Donatismus z lese. Är het s Schidsgricht im Lateran glaitet zum dr Stryt zwische dr Bischef Caecilianus vu Karthago un Donatus vu Casae Nigrae schlichte, wu am 2. Oktober 313 dr Caecilianus rehabilitiert het un d Donatischte zur Versehnig mit em Caecilianus ufgforderet het.
Verehrig
Syni Reliquie lige in dr Calixtus-Katakombe in dr sognännte Region vum Papscht Papstes Miltiades.
Marcellinus (Bischof von Rom)
Dr hailig Marcellinus († 304) isch noch em Liberische Kadelog am 30. Juni 296 zum Bischof vu Rom gwehl wore. Im Martyrologium hieronymianum, dr Depositio episcoporum oder au dr Depositio martyrum wird er nit gnännt.
Lääbe un Wirke
Em Marcellinus sy Episkopat het unter em Chaiser Diokletian aagfange, wu aber nonig mit syre Chrischteverfolgig aagfange het. Är het em Chrischtedum Freihaite gee, un d Chilche isch gwachse. Dr Cäsar Galerius het d Haidebewegig gege d Chrischte aagfiert un het dr Diokletian schließli 302 gege s Chrischtedum chenne ufbringe. Zerscht hän chrischtligi Soldate d Armee mieße verloo, speter isch chilchlige Bsitz konfisziert un chrischtligi Biecher sin verbrännt wore. No zwai Fyyr in sym Palascht het dr Diokletian zue hertere Maßnahme griffe: Chrischte hän mieße ihre Glaube widerruefe un si sin zum Dod verurdailt wore.
Dr Liber Pontificalis – wu uf d Schrift Was dr Hailig Marcellinus gmacht het zruggoht, eme hit verlorene Täxt – brichtet, ass in dr Zyt vu dr Verfolgig dur dr Diokletian dr Marcellinus dr Dod as Märtyrer gfunde het. Speter isch e Stryt driber entstande, eb dr Marcellinus nit in Wohret em Glaube abgschwore gha het go sy Lääbe rette. Dää Stryt isch bis in s 6. Johrhundert gfiert wore.
Dr Marcellinus isch dr erscht Bischof vu Rom, wu mer dr Titel papa (Papscht) het chenne noowyse. Sälber het er si aber nit eso gnännt.
Kabinett Söder I
S Kabinett Söder I isch vum 21. Merz bis zum 12. Novämber 2018 d Staatsregierig vum Freistaat Bayern gsii. Wu dr Horst Seehofer am 13. Merz 2018 vum Amt as Minischterbresidänt zrufggdrätte un as Bundesinneminischter in s Kabinett Merkel IV yydrätten isch, isch dr Markus Söder am 16. Merz 2018 sy Noofolger wore.
Burg Breisach
D Burg Breisach isch e abgangeni Burg bi dr Stadt Brysach im Landchreis Bryysgau-Hochschwarzwald z Bade-Wirttebärg. Si lyt bi rund 198 Meter iber Normalnull am nerdlige Änd vum langgstreckte Brysacher Minschterbärg
Gschicht
Die Hecheburg isch im 12. Johrhundert vum Berthold V. von Zähringen böue loo wore, anne 1294 uusböue wore un 1315 zuen ere Ryychsburg ernännt wore. 1633 un 1638 isch si im Dryssgjehrige Chrieg bschädigt un im Johr 1745 schließli gschlisse wore.
Internationale Standardnummer für fortlaufende Sammelwerke
Die Internazionaali Standardnummere für fortlaufendi Sammelwärk (ängl. International Standard Serial Number, ISSN) isch e Nummere, wo Zitschrifte und Schrifteräije äidütig identifiziert. S Pendant für Büecher isch d ISBN, für digitaali Objekt dr DOI. D ISSN basiert uf dr internazionaale Norm ISO 3297 us em Joor 1975. D ISSN wird zentral vom Centre International de l’ISSN z Bariis verwaltet. Sit Ändi 2013 chönne au wüsseschaftligi Blogs und Blogs vo allgemäinem Inträsse e ISSN überchoo.
Falkensteinerbund
Dr hüttig Name bezieht sech uf d Burgruine Neu-Falkenstein z Balschtel im Kanton Solothurn. Die inoffizielli Devise isch «Gott – Freundschaft – Vaterland» bzw. «Devoir – Amitié – Patrie». Dr rächtlech Sitz isch am jewilige Wohnort vom Bundes-X.
Zwäck
Dr Falkensteinerbund het zum Ziu, di gmeinsame Interässe u d Idee vo de Mitgliedsverbindige z fördere u se gäg usse z verträtte, d Fründschaft unger de Mitglider z pflege u d Beziehig zum Alt-Falkensteinerbund z pflege (Art. 3 Statute).
Gschicht
1847 isch ds Schwizerhüsli Basu aus eini vo den erste nid-schlagende u chrischtleche Studänteverbindig vor Schwiz gründet worde u 1853 em Wingolfsbund biiträtte, auerdings ohni Stimmrächt.
Nach verschidnige Versüech, Kontakt mit angerne christlech orientierte Studänte i angerne Schwizer Stedt ufznäh, isch am änd 1888 d Zähringia z Bärn gründet worde. 1891 hei die zwe Verbindige du aus Kartell dr Schwizerbund gründet. Drfür hei d Basler ihri änge Verbindige zum dütsche Wingolfsbund glöst. 1893 het sech in Züri d Carolingia Turicensis gründet u isch im Johr druf im Schwizerbund ufgnoh worde. 1915 isch de no vo Lausanne d Valdésia aus französischsprachigi Verbindig drzuecho. Ds Ziu, ou z Gänf e Mitgliedsverbindig z ha, isch leider nume churz erreicht gsii, wöu sech d Gänfer Verbindig «Philadelphia», wo 1922 isch ufgnoh worde, scho im Jahr druf isch ufglöst worde.
Für lengers het dr Bund ke würklech eigete, passende Name gha. 1909 isch aber ds Bundesfescht z erste Mou z Balsthal gsii, u 1919 (lut angerne Queue 1921) ) het me ne uf Falkensteinerbund umtouft. 1937 isch z erste Mou es Wanderliederbuech füre Bund usechoo. 1938 het er sech anere Resolution vo de Couleurverbänd gäge d Aktivitäte vo nationalsozialistisch beiiflusste Studänte beteiliget.
I de 1970er-Johr isch de d Frag ufcho, ob me söu Froue ufnäh. D Valdésia het zwar scho 1982 beschlosse, e gmischti Verbindig z wärde, aber di erschti Frou isch ersch 1994 ufgnoh worde. Ds Schwizerhüsli het zwöi Johr speter e Valdéserin aus Mitglied ufgnoh u isch sit ere Statuteänderig im 1999 äbefaus e gmischti Verbindig. D Zähringia u d Carolingia si bis hüt Mannebünd blibe.
Mitglidsverbindige
Mitglider vom Bund si die fougende vier Verbindige:
Organisation
D Organ vom Falkensteinerbund si gemäss Art. 5 Statute:
Jedi Verbindig schickt drü Mitglider a d Delegierteversammlig. Dr Zentrauvorstand besteit ou us drüne Mitglider, wo us dr vorsitzende Verbindig si. Die hei ar DV kes Stimmrächt, mit Usnahm vom Stichentscheid vom Bundespräses.
Dr Bundesvorort wächslet ir Reihefolg vor Verbindigsgründig im Turnus vo vierne Semester. Die gschäftsfüehrendi Verbindig organisiert es jährlechs Bundesfest. Während em Bundesfest findet ou d Delegierteversammlig statt u au zwöi Johr d Übergab vom Vorsitz.
Drzue existiert ou no dr Alt-Falkensteinerbund aus vereinsrächtlech unabhängige, aber de facto äng mitem Aktive-Bund verhänkti Organisation vo de Altherre vo de vier Verbindige.
Beziehige
Sit 1969 besteit wider es Fründschaftsverhäutnis zwüschem Falkensteinerbund u em in Dütschland, Österrich und Estland aktive Wingolfsbund, wo ou nid-schlagend u christlech isch. Das zeigt sech dür gägesitigi Bsüech a de jewilige Bundesfest, gägesitige Bandverleihige für die jewils aktive Seniore u d Möglechkeit, i beidne Dachverbänd Mitglied z wärde.
Kernilis
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Kernilis lyt 68 km vu Quimper un 21 km vu Brest uf ere Hechi zwische 6 m un 77 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Guissény im Norde, Saint-Frégant im Nordoschte, Plouguerneau im Weschte, Plouvien im Sidweschte, Loc-Brévalaire im Side, Lanarvily im Sidoschte un Le Folgoët im Oschte.
Gschicht
Kernilis isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1273 as Caermauguan (13. Jh. Villa Mavan, um 1330 Kermaguam, 1367 Kermoan, 1367 Kermovan, 1406 Kernillis Kermarven, 1424 Kermaouan).
Verwaltig
vu Kernilis isch. Kernilis ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Kernilis ghert zem Bretonisch.
Marcellus I.
Dr Marcellus I. († 309) isch wahrschyns vu Mai 307 bis 309 Bischof vu Rom gsii.
Lääbe un Wirke
Är isch noch em Marcellinus chuu, no dr lengschte Sedisvakanz vu dr Papschtgschicht, wu vier Johr lang gange isch. Dr Marcellus het d Ufgob ibernuu, d Chilche no dr diokletianische Chrischteverfolgig nei z organisiere un ufzböue. Noch em Liber Pontificalis het er 25 Titelchilche yygrichtet. Är het e Coemeterium in dr Via Salaria vis-à-vis vu dr Priscilla-Katakombe böue.
Wel er fir strängi Strofe gegeniber abgfallene Chrischte in dr Zyt vu dr vergangene Verfolgige yydrätten isch, isch er 309 unter em Chaiser Maxentius wäge Tumult vu Rom verbannt wore. Är isch im nämlige Johr gstorbe un in dr Calixtus-Katakombe vergrabe wore.
Är wird mit dr Attribut Esel un Chripfe dargstellt.
Syni Mahndäg sin dr 16. Jänner (kadolisch) un 7. Juni (orthodox).
Verwaltungsrat (Schweiz)
Organisazioon
Dr Verwaltigsroot wird vo dr Generalversammlig gweelt. Er sätt nid em Ufsichtsroot in Dütschland oder Ööstriich vergliche wärde. Im Geegesatz zum Ufsichtsroot isch dr Verwaltigsroot nit nume s Ufsichtsorgan ( Abs. 1 Ziff. 5 OR), sondern gliichzitig für d Ooberläitig vo dr Gsellschaft ( Abs. 1 Ziff. 1 OR) verantwortlig. Es cha zwar e Geschäftsläitig (Dütschland und Ööstriich: Vorstand) iigsetzt wärde, aber dr VR cha deere d Ooberläitig nit überdrääge ( Abs. 1 OR: «...unübertragbare und unentziehbare Aufgaben...»). D. h., noch em schwizerische Akzierächt isch s nid umbedingt nöötig, ass e Gschäftsläitig iigsetzt wird. Mä reedet in däm Fall mänggisch von ere «Chliine AG» noch em Schwizer Wirtschaftsrächt. E Gschäftsläitig wird in dr Braxis aber bi gröössere Gsellschafte immer iigsetzt, und eso si schwizerischi Akziegsellschafte nooch zum dualistische Süsteem vo dr Undernäämensfüerig in Dütschland und Ööstriich, aber doch nid genau gliich.
Dr Verwaltigsrootsbresidänt (VR-P) isch dr Bresidänt vom Verwaltigsroot (VR) von ere Schwizer Akziegsellschaft (AG). Dr VR-P isch primus inter pares; er het die gliiche Befuegniss wie die andere VR-Mitgliider, aber bi Abstimmige chann er e Stichentschäid mache (Art. 713 Abs. 1 OR). Er wird vom VR sälber gweelt, solang d Statute d Waal vom VR-P nit dr GV überdrääge. Wie die andere VR-Mitgliider, wird er uf drei Joor oder uf en anderi Amtszit gweelt, wie s vo de Statute bestimmt wird (Art. 710 Abs. 1 OR). Jedes VR-Mitgliid hafdet für e Schaade, wo s dur absichtligi oder faarlässigi Pflichtverletzige verursacht (Art. 754 OR).
Bsundrigs im Vergliich zur dualistische Organisazion vo dr Gschäftsläitig z Dütschland und in Ööstriich isch dr Verwaltigsrootsdelegierti (VR-D). Wenn e VR-D ernennt wird, so het er e Dobbelstellig as VR und gliichzitig as Mitgliid vo dr Gschäftsläitig.
Ass dr Verwaltigsroot rächtmässig zsammegsetzt isch, isch fundamentaal für d Gsellschaft. Wenn dr Verwaltigsroot nüm cha bsetzt wärde, oder wenn Zaal vo de Verwaltigsrööt oder Diräkter, wo berächtigt si zur Underschrift und e Woonsitz in dr Schwiz häi, chliiner isch as s Gsetz es verlangt (Art. 718 OR), denn foot e sogenannts Organisazioonsmängelverfaare aa (Art. 731b OR). Mit däm Verfaare söll d Organisazioon vo dr Gsellschaft wider rächtsmäässig gmacht wärde; wenn das nit grootet, denn wird d Gsellschaft ufglööst und likwidiert.
Soazza
Soazza isch e Gmaind vom Kanton Graubünde.
Geografy
D Gmaind lyt in der Region Moesa und im Misox zwüsche de Gmainde Mesocco und Lostallo.
S Dorf isch uf emene Hügel näbem Fluss Moësa. Wyter im Daal unde isch rächts vom Fluss s Chraftwärch Soazza. Im Weschte lyt underem Buffalorapass d Alp de Bec, under em Piz de Calvaresc d Alp Lughezzon und im Verbitaal d Alpe Pindeira und Gagela. Gägen Oschte isch i dr Gmaind s Forcolataal, wo me z’hinderscht übere Bärgsaddel Forcola, wo 2226 Meter höch isch, uf Italie id Gmaind Menarola übere chunt; das isch bis ins 19. Joorhundert en Saumpfad über d Gränze gsi. Im Wald vom Forcolataal sind d Alpweide vo Crasteira und Quarnei. Wyt hinden im Taal lyt uf ere Gländterasse linggs obe dr Bärgsee Laghet de Lughezzasca, wo als schöne See bekant isch und wo me doch nume no schwär hichunt. Ufem Piz Pombi, wo uf dr Landesgränze stoot und d Höchi vo 2966 Meter über Meer het, isch dr höchscht Punkt vo dr Gmaind Soazza.
Konj
Konj (uf serbokroatisch Ross) isch en Bärg im Südweschte vu Bosnie und vu de kroatische Dalmatia. Dr Berg isch en Tail vum Kamešnica-Gebirg. Er liit a de Grenze vu de beidne Länder, de gösser Tail isch uf em Gebiet vo Bosnie und Herzegowina. Dr Bärg isch 1852 m und bütet bi guetem Wetter e Uusicht über d Adria ah. Dank dr guete geografische Position isch dr Konj mit sinere Umgebig e bevorzugts Wohngebiet für Pflanzä und Tier. Dr Bärg und sini Umgebig isch belebt vu Wölf, Lüchs und Bäre. Au zeigt sini Umgebig viil Höhlene und es hät Wanderwäg. Im Johr isch dr Bärg bis zu sechs Mönet lang mit Schnee zuedeckt.
Kanton Strassburg-1
Dr Kànton Strossburi-1 ìsch e Kànton ìm Département Bas-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich.
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1919 hàt des Gebiet zem Kreis Stroosburi (Stàdt) ghert. Zitter em 28. Juni 1919 ìsch dr Kànton e Deil vum neje Arrondissement Stroosburi-Stàdt.
Gmeine
Dr Kànton bsteht üs eme Däil vun dr Stàdt Stroosburi. Stroosburi ìsch sit März 2015 ìn 6 Kànton ingedäilt.
Caledonia-Landbesetzung
D' Landbsetzig vo Caledonia isch e Usenandersetzig zwüsche irokesischi Uriiwohner vo Kanada un dr Provinzialregierig vo Ontario gsi. Vo Februar bis Mai 2006 hen irokesischi Bewohner vo Ohswé:ken (Six Nations) e Streife Land bi Caledonia i Ontario bsetzt. Dr Protescht het sich gäge e Huusbauprogramm grichtet, wo vo dr Firma Henco betrybe worre isch. D'Irokese hen d'Meinig verträte, dass ihne s'Land im 18te Johrhundert gstohle worre isch un hen sich gäge s'Projekt gwehrt. Nooch mehreri, zum Teil gwalttätige, Usenandersetzige zwüsche de Irokese, dr Polizei un Yheimischi sin d'Blokade Endi Mai grüümt worre un Verhandlige ufgnumme worre.
Caledonia leit im südlichi Ontario in dr Nähi vo Hamilton, über 80km vo Toronto eweg un 60km vo St. Catharines. Dr Konflikt wird oft mit dr Oka Krise vo 1990 un dr Ipperwash Krise vo 1995 vergliche, wo zu ähnlichi Konfrontatione gfüehrt hen. Im Gägesatz zum derdemols het's dismol aber kei Toti gää.
Ufem Höhipunkt vo dr Krise isch e wyser Pöbel uf d'irokesischi Barikade zuemarschiert un het müesse vo dr Polizei zrugghalte werre. E Bwohner vo Caledonia het de Irokese “gönn heim!” zuegruefe, woruf e irokesischi Bsetzerinn “mer sin deheim!” zrugggruefe het.
Hintergrund
D'Wurzle vum Konflikt gönn uf d amerikanischi Revolution zrugg. D'irokesischi Langhuuskonfederation isch gspalte gsi; e Teil het d'Amerikaner unterstützt, e andrer Teil welle neutral blybe, e Teil unter dr Füehrig vum Mohawk Joseph Brant het d'Brite unterstützt. Am End vum Chrieg sin amerikanische Truppe i s'Stammland vo de Irokese ygfalle, während d'meischti Chrieger furt gsi sin. D'Soldate hen alli irokesischi Dörfer abbrännt un d'Vorrät vo de Irokese vernichtet. Als Dank für ihri Unterstützig hen d'Brite de Flüchtling e neui Heimet versproche. D'Irokese hen ganz bstimmti Aasprüch gstellt; so het's Klima un dr Bode geignet für s'Aapflanze vo Mais, Bohne un Chürbis solle sy. Usserdem sin gueti Jagdgründ notwendig gsi un jungi Bäum für s'Baue vo de irokesischi Langhüüser. D' Grand River Region isch für die Bedürfnis ideal gsi. 1784 hen d'Brite de Irokese schliesslich e 385.000 Hektar grosses Stück Land zuegsproche. S'het vo dr Mündig vum Grand River zum Eriesee greicht.
Dr Strytpunkt isch gsi, öb d'britischi Chrone de Irokese glychtzitig politischi Autonomi zuegsproche het, un dodemit au d'Autorität s'Land z'verpachte un z'verchaufe. Um syni politischi Autonomi z'bewiise, het dr Joseph Brant sofort aagfange mit riisigi Parzelle Land a britischi Siidler verpachte oder verchaufe. 1834 isch vo dr Regierig entschide worre, dass d'Verchäuf illegal gsi sin, s'aber glychzitig nümm möglich wär, d'Siidler wiider z'entferne uf Grund vum rasante Waggstum vo Städt wie Brantford. Als einzigi Lösig isch dr Verchauf nochträglich legalisiert worre un alles Land, wo verpachtet oder verchauft worre isch, vo de Irokese abträte worre. Mehreri Lüt innerhalb vo dr Konfederation hen des aber immer no nüt annerchannt.
Dr speziifischi Konflikt vo Caledonia goht uf s'Johr 1835 zrugg, wo d'Regierig d Irokese drum bette het e Stück Land für de Bau vonere Stross z'verchaufe. D'Konfederation het sich bereit erchlärt e Streife Land z'verpachte, aber nüt z'verchaufe. D'Regierig behauptet allerdings, dass s'Land 1841 vur Konfederation abträtte worre isch. S'relevanti Dokument isch allerdings numme vo säggs Häuptling unterzeichnet worre un nimmt usserdäm uf kei bstimmti Parzelle Land Bezug. Zweimol i däm Johr un no emol 1843 hen d'Irokese gäge de Verchauf proteschtiirt. 1845 isch s'Land trotz Protescht aa Dritti verchauft worre.
1924 isch usserdäm vo dr kanadischi Regierig e gwählter Stammesrot ygsetzt worre, um d'traditionel usgwählti Stammeshäuptling z'ersetzte. D'traditioneli Stammesfüehrer hen de gwählte Rot nie annerchannt un beidi verträte oft verschiidni Positione. Im Fall vo Caledonia verträte d'traditoneli Häuptling d'Position, dass s'Land gstohle worre isch, während dr gwählte Rot d'Aasicht vertritt, dass numme d Entschädigung, wo zahlt worre isch, nüt längt.
Dr Chonflikt um d'40 Hektar Land bi Caledonia isch nie ganz glösst worre; 1995 het d'Konfederation schliesslich d'Bundes – un Provinzregierig verchlagt.
Erschti Demonschtratione
Am 28te Februar 2006 het e erschti Demonschtration stattgfunde. D'Demonschtrante hen gäge de Bau vo fascht 200 Wohnunge ufem umstrittene Land proteschtiert un derno de Bauplatz bsetzt. D'Demonschtrante hen Zelt, e hölzerni Unterchumft un Barikade erichtet un d'Arbeiter am näggschte Morge nüt uf s'Glände glo. D'Medie hen de Protescht numme wenig Ufmerksamkeit gschänkt un sälbscht i dr Region hen wenigi Lüt devo gwüsst.
Am 5te Mai isch schliesslich vomene Provinzgericht e Rüümigsbefehl gäge d'Demonschtrante erlo worre. Sii hen solle bis zum näggschte Dunschtig alli Barikade ufruume un d'Arbeite nümm behindre. D'Irokese hen de Befehl allerdings ignoriert un Kopie devo öffentlich verbrännt. E Sprecher het gsait: “i bin nüt überrascht, i bin entüüscht, dass d'kanadischi Regierig üs wiider im Stich glo het. Säll isch e Sach vum Bund un het imene Provinzialgericht nüt z'sueche; die hen kei Gerichtsbarkeit; sii bruuche Gschichtsuntericht.”
D'Bsetzig
Am 20te April isch d'Situation eskaliert, wo d'Ontario-Pronvinz-Polizei i de Morgestunde 16 vo de Bsetzer verhaftet het un versuecht het s'Glände z'ruume. Allerdings isch bald e grössri Gruppe vo über 1.000 Irokese vum Reservat Six Nations, wo draa gränzt het, cho un het d'bisher chlyni Gruppe vo Bsetzer verstärkt. D'Polizei het sich wiider zruggzoge un d'Bsetzer hen ihri Blokade uf d'Autobahn, wo in dr Nähi gläge isch, usgwytet. D'Demonschtrante hen Autoreife i Brand gsetzt, e Wage vo dr Müllabfuehr uf dr Stross parkt un sunschtigi Barikade erichtet.
De ganze Daag über sin wyteri, zum Teil maskierti, Indianer bi de Barikade ytroffe; e Sprecher het gsait “d'Polizei het i e Biinenescht gstoche, jetz chömme d'Biine use”. Allen MacNaughton, e Mohawkhäuptling vum traditioneli Stammesrot, het sich für Verhandlige offe erchlärt: “Mer sin truurig un entüüscht vo dr Polizeiaktion... mer hen gmeint, dass e friidlichi Lösig zum Gryfe noch gsi isch. D'Protescht sin s'Resultat vo dr gringe Ufmerksamkeit un Reschpekt, wo de Besitzrecht vo de Ureiwohner zollt wird. D'Fruschtration isch legitim; d'Protescht sin d'Symptom, nüt dr Grund. Mer chontroliere d'Demonschtrante nüt. Mer üebe e Yfluss uf sii us aber des hängt do devo ab, ob mer sii überzüüge chönne, dass d'Uslöser vum Protescht beachtet werre. De Friide wider herzstelle isch jetz no wichtiger wie vorher".
Im wytere Verlauf vum Daag sin circa 300 Aawohner zu de Barikade marschiert un hen mit de Irokese Bschimpfige ustuuscht. D'Yheimischi hen sich sälber als Hauptgschädigti vo dr Bsetzig gsehne; ei Aawohner het zum Byspiil de Protescht als “Gsetzeslosigkeit vum Fynschte” bezeichnet.
Solidarität vo andri Mohawk
Am näggschte Daag hen Mohawk vum Kahnawaken Reservat churzzitig de Verchehr i Montreal lahm gleit. Für circa e halbi Stund isch dr Verchehr uf einere vo de wichtigschti Brugge vo Montreal ufghalte worre, während e Grupp vo Mohawk d'irokesischi Fahne uf dr Brugg ghisst het. Die Aktion het Angscht usglöst, wyl bi dr Oka Krise vo 1990 d'glychi Brugg scho emol für über zwee Monet bsetzt worre isch. E Sprecher het aber erchlärt “niemer i derre Gmein wot e zweits 1990, des werre mer uf jede Fall vermyde.”
E andri Gruppe het us Solidarität zwee Daag lang d'Hauptysebahnverbindig zwüsche Toronto un Montreal blockiert. Dodedurch isch dr Ysebahnverchehr zwüsche de Städt total zum Erliige cho. Au i Vancouver het e Gruppe vo Indianer us Solidarität demonschtriert.
Eskalation
Am 24. April isch es zunere üble Usenandersetzig cho. E Pöbel vo circa 500 wysi Bwohner vo Caledonia isch zu de Barikade marschiert, het d'Bsetzer bschimpft un verlangt, dass sii heimgönn. Andri Demonschtrante hen sogar d'Usruefig vum Chriegsrächt verlangt un ei Person het gseit, “wenn die Lüt do scho kei Kanadier sin no sin sii ebe dreckigi Terrorischte”. E gwalttätigi Usernandersetzig isch durch d'Polizei vermiide worre, wo d'Aawohner vo de Barikade fernghalte het. Ei Demonschtrant isch vur Polizei verhaftet worre. E Sprecher vo de Bsetzer het dezue gmeint: “wenn's um Indianer goht, no werre nüt numme d'Chämpfer verhaftet sundern jeder Indianer im Umkreis vonere Myle. Wenn des au nüt bringt, wird d'ganzi Gmein ygsperrt un dr Notstand usgruefe. Mer münn nüt emol öbis mache, s'längt scho wemmer uf üsri Gartestüehl sitze un grille. Mer sin immer verdächtig! Des, wo jetz passiert, erinnert üs a d'Lüt vo Chateaguay während dr Mohawk-Oka-Krise vo 1990. Do sin sii au am Rand vo Kahnawaken gsi, hen Unruhe gschtiftet, Stei nooch üs gschmisse un nooch dr kanadischi Armee gruefe, wo üs het solle zermalme.” Am Obig hen sich d'Demonschtrante wiider verstreut un d'Sprecheri vo de Irokese het gmeint, dass de Pöbel nüt d'friidlichi Beziehige zwüsche de zwei Gmeine representiere tät: “Caledonia isch scho immer e gueter Noochber vo üs gsi, i cha sehne, dass es viil Fruschtration git, aber sii sin gueti Lüt, des cha mer nüt abschtryte.”
Am 25te April het d'Burgermeischteri vo Caledonia e Interview gä, wo sii gseit het, dass vor allem dr Ort vo dr Bsetzig wirtschaftlich betroffe sy, wyl d'Ywohner nüt regelmässig jede Monet Gäld erhalte. Dr Irokese hen de Vorwurf, dass sii alli Sozialhilfe erhalte täte, als Beleidigung ufgfasst un sii het de Vorwurf spöter zrugggnumme.
End un Ergebniss vo dr Bsetzig
Als Zeiche vo guetem Wille hen d'Irokese am 16te Mai aagfange ihri Barikade abzrüüme. Im Gägezug het d'Regierig vo Ontario am 20te Mai wytri Arbet ufem umschtritteni Gländ verbotte. Dr Bauunternehmer het dr Regierig dodrufhi vorgworfe, Militanz z'unterstütze. Dr Unterhändler vur Regierig het dodruf gantwortet, dass d'Situation vo Caledonia einzigartig sy un kei Präzedenzfall sot sy.
Am Morge vum 22te Mai hen d'irokesischi Bsetzer schliesslich d'Blokade ufghobe, allerdings sin sii vo mehreri duzend Yheimischi dra ghinderet worre s'Glände z'verlo. De ganze Daag über het's wüeschti Schlägereie gä zwüsche de Irokese un wysi Yheimischi, wo d'Polizeisperre durchbroche hen. Während em Nomittag hen d'Irokese schliesslich e chörperlichi Barierre bildet, e Teil vomene Strommast über d'Stross gleit un miteme Presslufthammer e Teil vur Stross ufgrisse. Usserdem hen ubechannti Vandale d'Stromversorgig vo Caledonia lahm gleit. Am näggschte Daag isch d'Barikade entgültig gruumt worre.
Am 4te Juni isch's wiider zu Usenandersetzige un Prügeleie cho, usglösst durch e Polizeiauto wo sich us Verseh ufem Reservat verirrt gha het. Am Obig hen sich beidi Gruppe allerdings wiider verstreut.
Zwüsche dr Regierig vo Ontario un d'Bundesregierig wird momentan über de wyteri Status vum umstritteni Land verhandlet. Dr gwählti Stammesrot het debi d'traditioneli Stammeshäupting als Verhandligsbefugti vo dr ganzi Gmeine annerchannt; des isch s'erschti Mol syt 1924, dass d'Bundesregierig d'Autorität vum traditionele Stammesrot annerchannt het.
Belley
Belley isch e französeschi Gmeind mit Yywohner (Stand ) im Département Ain i de Region Auvergne-Rhône-Alpes. D Stadt isch Sitz vo de Underpräfektur vom Arrondissement Belley, Houptort vom Kanton Belley und Sitz vom Gmeindsverband Bugey Sud.
Geografii
Belley liit am Südweschtrand vom Jura, öppe i de Mitte vom Stadtdrüeck Lyon-Gämf-Grenoble. Im Weschte begränzt de Fluss Furans s Gmeindsgebiet, öschtlich vo de Chärnstadt verlauft de Canal de Dérivation du Rhône, en umgleitete Arm vo de Rhone, wo demit es Wasserchraftwärch gspise wörd.
Zue de Gmeind ghöre d Ortsteil Billgnin, Les Ecassaz, Coron und Meuillens.
Gschicht
Belley isch di historeschi Hauptstadt vom Bugey (Pagus Belliceusis); am Endi vom 10. Johrhundert het si zum Heilige Römische Riich ghört, ab em 11. Johrhundert stoot de Ort under de Oberhoheit vo de Grafe vo Savoye.
1385 isch fascht di gsamti Stadt dur es Füür zerstört worde.
Belley isch sit em 5. Johrhundert Sitz vom e Bischof.
İnce Burun
İnce Burun oder Kávo Avlaka (Κάβο Αύλακα) isch e Vorpirg uf de törggische Insle Imbros und de westlichst Punkt vo de Törggai (25° 38 '59). Da Vorpirg litt westlich vom Dorf Uğurlu. Am süüdöstliche End vom Vorpirg litt d Bucht Gizli Liman / Liménas (Λιμένας), wo as Hafe för chliini Schiff und Jachte guet isch. Vo doo uss goot e lange Sandstrand bis zom chliine Fischerhafe vo Uğurlu.
De antiiki Sophist Flavius Philostratos vo Lemnos hett gschribe, ass s Vorpirg Naulochos (ἀκρωτήριον Ναύλοχος) uf de Insle Imbros wiene uusgstreckte Riis doligi. Bi dem Kap söll e Quele sii, wo männlichi Tier, wenn si druus trinkid, zo Eunuche macht, wiiblichi Tier aber ase biruuschi, ass si uf de Stell iischlooffid. Wege de Äänlichkait vo de Näme werd aagnoo, as de moderni Name Avlaka de antiiki Name fortsetz tüeg. Allerdings werd o erwoge, ass s Vorpirg vo Pirgoz im Süüde vo de Insle s Kap Naulochos gsii sai. Aber o s Kap Kefaloz im Süüdoste vo Imbros chunnt guet i Froog.
Kernouës
Kernouës (bretonisch Kernouez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Geografi
Kernouës lyt 68 km vu Quimper un 25 km vu Brest uf ere Hechi zwische 7 m un 70 m iber Normalnull.
Gschicht
Kernouës isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1428 as Kernouhez (1467 Kernohez, 1516 Kernouez).
Verwaltig
vu Kernouës isch. Kernouës ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Kernouës ghert zem Bretonisch.
Roboter
E Roboter (e Wortschöpfig vom tschechische Literat Josef Čapek vo 1920; chunt vo tschechisch robota, wo mit «Aarbet», «Frondienst» oder «Zwangsarbeit» übersetzt cha wärde) isch e technischi Apparatur, wo üübligerwiis iigsetzt wird, zum im Mensch mechanischi Aarbet abznee. Roboter chönne stazionäri oder mobili Maschine si und wärde vo Kompiuterbrogramm gstüürt. D Bedütig vom Wort het sich im Lauf vo dr Zit e chli veränderet.
Definizion
Ursprünglig isch dr Begriff nume für humanoidi Roboter verwändet worde. Denn häi d Entwiggler vo däilautomatische Gräät, wo die immer komplizierter und sälbständiger worde si, au deene afo Roboter sääge. Aber jeede Kulturkräis het si äigeni Definizioon. 1983 het mä z Japan 47'000 Roboter zelt, noch de Richlinie vom Veräin vo de Dütsche Ääscheniöör hätt mä aber nume öbbe 3'000 vo dene Gräät as Roboter bezäichnet.
Ilias
D Ilias ( Iliás) isch äins vo de eltiste schriftlige Wärk vo dr Litratuur in Öiropa.
s Wärch
Si schilderet en Abschnitt vom Trojanische Chrieg. S Epos umfasst 24 Büecher oder Gsäng, wie mä dene Abschnitt sit dr Übersetzig dur e Johann Heinrich Voß au säit. D Ilias basiert uf früegschichtlige Müüthe und Gschichte und wird em Homer zuegschriibe. D Ilias-Daarstellig vo de Olympische Götter het woorschinlig vil zur Entwigglig von ere nazionale griechische Religioon bidräit und brägt die öiropäischi Kunstgschicht und Gäisteswüsseschaft bis in d Geegewart.
S Thema isch dr Chrieg zwüsche Troja und dr griechische Allianz vo de Achaier, wo denn scho in sim zääte Joor gsi isch. D Ilias beschribt nume 51 Dääg us em Chrieg und wie sech in dere Zit d Wuet immer witer usbräitet und s Schiggsal vo de Heroe und de Götter wird, wo si nüd chönne drgeege due. Es het aagfange mit em Raub vo dr Chryseïs, wo drmit d Eer vom Gott Apollon verletzt worden isch. Dä het sich drufabe an de Achaier afo rääche. Wo schliesslig dr Apollon-Briester Chryses si Dochder zruggüberchunnt, verlangt dr Agamemnon, dr aafüerer vo de Achaier, Ersatz für sini Büti und grootet eso in Komflikt mit em Achilleus. Dä gseet sich dorum enteert und ziet sich us de Kämpf zrugg. D „Wuet vom Achilleus“ wird zur Chlammere vom ganzen Epos und findet zum Ändi aane aber non e nöiji Ursach. Wo sech dr Achilleus im 19. Gsang öffentlig mit em Agamemnon versöönt und wider bim Kämpfe mitmacht, verhinderet er e Niiderlaag vo de Achaier, er git aber dr Wuet uf e Hektor nooch, wo grad im Achilleus si best Fründ, dr Patroklos, döödet het. D Wuet vom Achilleus nimmt erst im letschte, em 24. Gsang, ab, won er im Hektor si Liich, wo 12 Dääg lang gschändet worde isch, im Vater vom Trojaner, em Köönig Priamos, überloot, dass dä sä cha begraabe.
Taxonomie
E Taxonomii (gr. τάξις táxis ,Ornig’ und νόμος nómos ,Gsetz’) oder e Klassifikazioonsschema isch en äihäitligs Verfaare oder Modäll, wo mit em Objekt noch bestimmte Kriterie klassifiziert wärde, das häisst in Kategorie oder Klasse (mä säit ene au Taxa) iigordnet wärde. Naturwüsseschaftligi Diszipline verwände dr Begriff vo dr Taxonomii für e Klassifikazioon, wo im Allgemäine hierarchisch isch (Klasse, Underklasse usw.). Taxonomie si für d Entwigglig von ere Wüsseschaft vo gröösserer Bedütig: Si mache s äifacher mit Äinzelfäll umzgoo und mache summarischi Ussaage mööglig, wo bis zun ere Erkläärig vo Zämmehäng cha goo. Si zwingen äim d Underschiid zwüsche de Kategorie genau z definiere und eso verstoot mä dr Undersuechigsberiich besser.
Ilias
s Wärch
Dr müüthisch Usgangspunggt für e Trojanisch Chrieg isch s Urdäil vom Paris und däm si Entfüerig vo dr Helena, em Agamemnon sinere Schwöögere. Bäides wird in dr Gschicht Kypria beschriibe. Dr Autor vo dr Ilias het aagnoo, ass mä die Gschicht kenni und si wird dorum in dr Ilias nume äinisch churz aadütet.
Taxonomie
Anthropologischi Undersuechige zäige, ass d Taxonomie, wo in bestimmte Sprooch- und Kulturrüüm verwändet wärde, in örtligi, kulturelli und soziali Süsteem iibettet si und underschiidlige soziale Zwäck diene. Äini vo de bekanntiste und iiflussriichste Studie über Laie-Taxonomie (folk taxonomies) isch im Émile Durkheim si Les formes élémentaires de la vie religieuse (dt. Die elementari Form vom religiöse Lääbe.)
Ilias
s Wärch
Wäge dr Idee vom Odysseus, wo mit eme grosse hölzige Ross e Grubbe vo bewaffnete Achaier in d Stadt Troja het chönne iineschmuggle zum d Stadtdoor häimlig uffztue, häi d Achaier Troja chönne eroobere und dr Chrieg isch ume gsi. Do drvo prichtet nid d Ilias, sondern d Iliu persis us em sogenannte Epische Züklus, dr Samlig vo zäh altgriechische Wärch, wo dr Proklos im zwöite Johrhundert vor Chrischtus zämegstelt het..
D Ilias ghöört zu de bedütendste Wärk vo dr Wältlitratuur, und si isch i fili Sprooche öbersetzt wore. De Walter Gfeller het d Ilias uf Bärndütsch öbersetzt.
Gudrun Krüger
D Gudrun Krüger (* 11. Februar 1922 z Diibenga, † 25. Mai 2004 z Enenga ondr dr Achl) ischt a deitscha Bildhauere gwäa.
Aus ihrem Leaba
Am 25. Mai 2004 schliaßt d Gudrun Krüger ihre Auga fir emmer en ihrem Hoimetort. 82 Jôhr alt ischt-se wôrra.
Krügerpark
Der riisige Garda vo dr Krüger-Villa ischt heitzodag dr Effentlichkeit zuagänglich ond hôt vo dr Gmoind Enenga da Nama „Krüger-Park“ kriagt. A Weblenk onda fihrt zom Lageplôô ond zwoi Fodola vo sellem Park.
Kanton Schiltigheim
Dr Kànton Schìlige ìsch e Kànton ìm Département Bas-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich. Hauiptort (frz. bureau centralisateur) vum Kànton ìsch Schìlige.
Gschìcht
Dr Kanton ìsch àm 4. März 1790, we z Frànkrich d Départements ingricht worre sìn, àls Teil vum domolige Dischtrikt Stroosburi grindet worre.
We àm 17. Februar 1800 d Arrondisements ingericht worre sìn, ìsch dr Kànton àls Teil vum Arrondissement Stroosburi nej züegschnitte worre.
Vun 1871 bìs 1919 hàt des Gebiet zem Kreis Stroosburi (Lànd) ghert.
Zitter em 28. Juni 1919 ìsch dr Kànton e Deil vum Arrondissement Stroosburi-Lànd.
Geogràfi
Dr Kànton hàt bìs März 2015 ìm Norde àn dr Kànton Bìsche granzt, ìm Oschte un ìm Side àn s Arrondissement Stroosburi-Stàdt un ìm Weschte un Nordweschte àn dr  Kànton Mundelse.
Gmeine
Dr Kànton Schìlige bsteht üs zwei Gmeinde:
Gemeinschaft Unabhängiger Staaten
D Gmainschaft vu Uuabhängige Staate (GUS; 🇷🇺/ Sodruschestwo Nesawissimych Gossudarstw (SNG)) isch e Zämmeschluss vu verschidene Noofolgestaate vu dr Sowjetunion (UdSSR) syt em 8. Dezämber 1991. D GUS isch dur d Staatsoberhaipter vu Russland, Wyssrussland un dr Ukraine grindet wore. Sitz isch di wyssrussisch Hauptstadt Minsk, d Versammlig dagt im Taurische Palais z St. Petersburg.
Romoos
Geografi
Romoos liid im öschtleche Teil vom Napfbergland a dr Grosse Fontanne. Zue dr Gmeind ghört ou na dr Wiiler Bramboden. Vo dr Gmeindsflechi send 34,6 % Landwirtschaftlechi Flechi, 61,8 % Waud, 2,2 % Sidligsflechi ond 1,4 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Romoos send Trub im Kanton Bärn im Weschte ond di lozärnische Gmeinde: Hergiswiu im Nordweschte, Mänznou im Norde, Wouhuuse im Nordoschte, Dopplischwand im Oschte, Äntlibuech (Exklave Dieplischwand) ond Hasli im Südoschte, Schüpfe im Süde ond Äschlismatt-Marbach im Südweschte.
Gemeinschaft Unabhängiger Staaten
Entwicklig
Dr Hauptgrund fir d Bildig vu dr GUS isch s Sträbe vu verschidene ehmolige Dailrepublike vu dr Sowjetunion noch eme gmainsame Wirtschafts- un Sicherhaitsruum gsii. Vor allem Kasachstan het d Art un Wyys vu dr Uflesig vu dr Sowjetunion kritisiert un d Notwändigkait vun ere Zämmearbet vu dr ehmolige Sowjetrepublike betont.
Volvo 240
Dr Volvo 240 isch äs Modäll vum schwedischä Autoherschtellär Volvo.
Zelle
Zäll (vo lat. cella, cellula ‚Käller, kliner Ruum, Abdail‘) schdäät fir:
Volvo 240
Allgemeins
Äs sind denn verschiedeni Carosserievariantä baut cho: 2- oder 4-Türigi Limousinä, Combi, Coupé oder Sonderversionä wiä verlegneräti Limousinä und Combi und mit der Basis au Chrankä- und Beschtattigsfahrzüg. Produktionszahlä gmäss Volvo: Insgesamt 2,8 Millionä, 1 Million Combis, 1,6 Millionä Limousinä und 200.000 Coupés.
Motor und Getriebe
Der 240er isch mit verschiednä Benzin- und Dieselmotorä baut cho: D' 4-Zylinder Benziner nach 1976 sind all nachm gliichä Baumuschter entwicklät xi: Graugussblock, Zahriemä, Lichtmetall-Zylinderchopf und -Chölbä, obäliggendi Nochäwellä mit Zahriemä. D' V6-Benziner sind us der Kooperation vu Volvo mit Peugeot und Renault entschtannä. D' 6-Zylinder-Reihä-Diesel sind vu VW zuäkauft und für teils Märkt au nu mit 5 Zylinder ahbottä cho. D' Benziner geltät als überuus robuscht, d'Diesel weniger.
All Motorä sind mit 4-Gang-Getriebe mit und ohni Overdrive (Laycock-de-Normanville) oder schpäter mit 5-Gang-Getriebe, oder denn mit 3-Stufä-Automat (Borg-Warner) und schpäter mit 4-Stufä-Automat (Aisin-Warner) erhältlich xi. D'Schmiirig vu allnä Getriebe ärfolgt mit ATF, au d'Handschaltmodäll!
Sicherheit
Der Volvo 240 isch zu siner Ziit äs sehr sichers Auto xi und isch fer das au mit summi Priisä uszeichnät cho. 1976 hät di US-amerikanisch Vercherssicherhaitsbhördä NHTSA der Volvo 240 als Referenzfahrzüg ferd Sicherhaitsforschig gwählt. Das, wil d'Amerikaner am Volvo 240 der bescht Insassäschutz vu allnä Fahrzüg in der Klass atteschtiert hend!! 1991 hät ds Versicherigsinschtitut Insurance Institute for Highway Safety IIHS inra grossä Studiä der Volvo 240 Combi als sicherschts Fahrzüg vum Jahr ufm amerikanischä Markt gwählt! Seriämässig und als Wunschusschtattig sind im Volvo 240 vil damals na nid selbschtverschtändlichi System und Merkmal erhältlich xi. Z. B. Knautschzonä vornä und hinnä, stabilä Innärum, Zahschtangalenkig, Sicherheitslenksüülä, massivi Rohr in dä Türä fer dä Siitäufprallschutz, polschteräts Armaturäbrätt, 4 Schiibäbremsä, Gurt-Warnliächt, Reflektor in dä Türä. Di letschtä Fahrzüg sind schu mit Airbag lieferbar xi.
Umwelt
Der Volvo 240 isch schu 1975 in dä USA (als erschts Auto wältwiit) mit greglätm Katalysator und Lambdasondä erhältlich xi.
Modesto
Früehner isch s e landwirtschaftlige Ort gsi, hützudag isch s dr Wohnort von ere grosse Pändlergmeinschaft, wo meh as zwanzig Prozänt vo de Arbetschreft usmacht. D Luftqualidät z Modesto isch vo de schlächtiste im Land, schlächter no as z Los Angeles.
Modesto isch dr Härkunftsort vom George Lucas, wo hiä si Film American Graffiti dreit het. Au de Sonny Barger, Gründer vo Hells Angels isch hiä uff d Wält cho.
Wahlspruch
Water, Wealth, Contentment, Health. (Wasser, Wohlstand, Zufriedenheit, Gsundheit)
Romoos
Gschicht
Romoos esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1184 aus Rormoos.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 1,5 % gläge.
Religion
91,4 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 4,5 % evangelisch-reformiert.
Politik
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,7%, CVP 48,2% , FDP 11,4% , GLP 0,8% , GP 0,9% , SP 2,5% , SVP 34,1% , Süschtigi 1,3%.
Dr Gmeindspräsident vo Romoos esch dr Franz Koch (Stand Februar 2016).
Sprach ond Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 732 Iiwohner 98,5 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,1 % Französisch, 0,1 % Italienisch ond 1,3 % anderi Sprache.
Mammuts
D Mammut (wüsseschaftlige Naame Mammuthus (vo frz. mammouth < russ.: mamont < vermuetlig us em Waldnenzische), bilde en usgstorbnigi Gattig vo de Elifante. Si isch in Afrika entstande, wo s Miozän zum Pliozän übergange isch, und het denn Öiropa, Asie und Nordamerika besiidlet. Die letschte Verdräter vo de Mammut, wo zur bekanntiste Art, em Wullehoormammut (M. primigenius) ghööre, si as e Zwärgform erst vor öbbe 4000 Joor uf dr nordsibirische Wrangelinsle usgstorbe.
Im Novämber 2008 isch in dr Fachzitschrift „Nature“ d Genomsekwänz vom Wullehoormammut publiziert worde. Öbbe 70 Brozänt vo dr Erbinformazion het mä chönne entschlüssle. S Mammutgenom isch s erste Genom vom ene usgstorbnige Dier, wo sekwenziert worde isch.
Niderwenige im zürcherische Wehntal isch die gröschti Mammutfundstell in de Schwiz. Mä het dört syt 1890 mindestens zäh Mammut gfunde. Nach eme Fund 2003 isch 2005 es Mammutmuseum igrichtet worde.
Gemeinschaft Unabhängiger Staaten
Entwicklig
D Gmainschaft vu Uuabhängige Staate (GUS) isch im Dezämber 1991 dur e Veryybarig vu dr Staatsoberhaipter vu Russland, dr Ukraine un Wyssrussland un dur dr Byydritt vu acht wytere, churz dervor vu dr Sowjetunion uuabhängig worene Sowjetrepublike grindet wore.
Internationale Standardbuchnummer
Die Internazionaali Standardbuechnummere (ENS International Standard Book Number, ISBN) isch e Nummere zum Büecher und anderi sälbstständigi Veröffentligunge mit eme redakzionelle Däil, wie zum Bischbil Multimedia-Brodukt und Software äidütige z kennzäichne.