cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bahnübergang (Deutschland)
Hp-Aalaagè
Signaalübberwachti Aalaagè sin Schrankè-, Lichtzeichè- un Blinklichtaalaagè, wo in modernè Stellwärch i d Faarschtrõßèsicherig ybezogè sin. Für selli Art vo dè Sicherig wörd z Dütschland au dè Begriff „Signaalabhängigkeit (Hp)“ vowendet (Hp bezièt sich uff è früèneri Abkürzig für Hauptsignaal). Selli Aalaagè wörred mit èm Yschtellè vo dè Faarstrõß automatisch odder manuell ygschaltet. Mit dè Rüggmeldig vo dè BÜSA, dass d Sicherig ydrèttè isch, un bi Aalaagè mit Vollabschluss, dass dè Gfòòrruum frei isch, wörd des zu dè Faarstrõß ghörende Hauptsignaal freigää. D Gfòòrruumfreimeldig cha automatisch, mit Gfòòrèruum-Freimeldeaalaag (GFR), durch èn Wärter mit uumittelbarer Sicht uff dè BÜ odder per Videoübberwachig durch dè zuèschtändigè Faardiènschtleiter (mittelbari Sicht) erfolgè. D Uusschaltig erfolgt durch s Schinnèfaarzüüg nõch èm Befaarè vom Baanübbergang (Sensorè) odder zämmè mit dè Faarstrõßèufflösig. Isch d Streggi meegleisig, cha d Sicherig uffrächterhaaltè wörrè, um im zweitè Zug d Faart möglich z machè. Bi stark befaarenè Streggè cha sich sell meefach widderholè, so dass sich fallwys langi Wartezitè für dè Individualvokeer ergäbed. Um d Schlièßzitè so kurz wiè möglich z haaltè, chönned Anrüggmelder ybaut wörrè, sofèrn nit Stellwärchskriteriè uusgnutzt wörr! chönnè. Dõby handlèt s sich um bsunderi Zugywûrkungsschtellè. Diè betrèffendi Faarschtrõß chunnt bis zum Voschluss, bi erfolgter Aaruggmeldig schaaltet d Baanübbergangssicherigsaalaagè y, nõch erfolgter Sicherig wörd d Faarschtrõß feschtglait, un des deckende Signaal wèchslèt uff dè Signaalbegriff Faart. Besunders mit elegtronischè Stellwärch cha dè Yschaltzitpunkt optimal vozögerèt wörrè, um dè Individualvokeer nit länger wartè z lõ, un dè Zug nit durch d Wũrkig vo dè punktförmigè Zugbeyflussig z behinderè, nu selli Optimyrig isch im Berych vo dè Dütschè Baan zur Zit nit regèlkonform.
Signaalgschtüèrti Aalaagè sin übber d Johrzehnt wäg in villè unterschydlichè Bauformè entwicklèt worrè. Si wörred hüt bi dè Dütschè Baan AG mit èm Obberbegriff „Signaalgschtüèrti Baanübbergangstechnig“ bezeichnèt.
S Sperrè von èm Baanübbergang wörd vorher aakündigt, demit sich d Strõßèvokeersteilnèmmer rächtzitig druff yschtellè chönnè. D Ysèbaa-Bau- un Betrièbsornig sait dèm „Abstimmen des Schrankenschließens auf den Straßenverkehr“.
S Abschtimmè vom Schrankèschlièßè setzt bi wärterbedièntè Schrankè (uusgnõ Aaruèfschrankè) voruus, dass dè Schrankèwärter d Schrankèaalaag uumittelbar durch dirèkti Sicht odder mittelbar per Videoaalaag ysää cha. Dõdurrè isch er i dè Laag, dè Strõßèvokeer z beobachtè un dè Zitpunkt vo dè Yleitig vom Schlièßvorgang so z wäälè, dass nièmed vo abbèkeièndè Schrankèbäum droffè wörd odder sogar uff dèm Baanübbergang ygschlossè wörd. Inzwûschè isch abber au diè bis dato nu zuèsätzlich vowendeti Radarübberwachig zuèvolässig gnuèg, um in Vobindig mit èm elegtronischè Stellwärch d Videoübberwachig z ersetzè.
Alternatyv git s bi Vollschrankè èn deilautomatischè, elegtrischè Schlièßvorgang. Dõby wörred znägscht d Schrankè in Faartrichtig vom chrützendè Vokeer uff dè rächtè Sitè zuègmacht. Bi Ybaanstrõßè wörred beidi Schrankè in Faartrichtig vor èm Übbergang zuègmacht. Druffhy folgèd im Abschtand vo 8 Sekundè i dè Regèl nõch èm Yleitè vom Schlièßvorgang wegè dè sog. Räumzit zitvosetzt, je nõch Breiti vom Übbergang, diè voblibbenè Schrankè. I dè Zwûschèzit cha dè Schrankèwärter odder Faardiènschtleiter dè Übbergang übberwached un dè Schlièßvorgang nötigèfalls unterbrèchèd. Aa Baanübbergäng mit schwachem bis mäßigem Vokeer gnüègt s, wenn s Schrankèschlièßè mit èm Lüütewärch, wo a dè Schrankèaalaag aabrocht wörd, vorakündigt wörd. S Lüütewärch erzüügt è Aazaal vo Gloggèschlääg. wo nõch dè örtlichè Vohältniss feschtgsetzt wörred, bevor d Schrankèbäum abbè gènn.
Isch d Schrankèaalaag mit Lichtzeichè uusgrüschtet, dièned selli dè Abschtimmig vom Schrankèschlièßè uff dè Strõßèvokeer. S gääle un 3 bis 7 Sekundè spôter s rote Lichtzeichè wörred aagschaltet, bevor d Schrankè zu abbè gènn. Sellè Vorgang lauft au bi wärterbedièntè Schranküaalaagè sèlbschttätig ooni Mitwûrkig vom Schrankèwärter ab. Sell gildet natürlich au für Lo- un Fü-Aalaagè, bi wellènè s Schinnèfaarzüüg dè Aafang vom Schlièßvorgang uuslöst.
S Abschtimmè vom Schrankèschlièßè uff dè Strõßèvokeer fungtionyrt nu, wenn sich alli beteiligtè Vokeersteilnèmmer disziplinyrt vohaaltè. Trotzdèmm vosuèched mengi Autofaarer nõ kurz vor èm Schlièßè vo dè Schrankè dè Baanübbergang z übberquerè – au no bi Rotlicht – un gfôôrded dõdurrè sich sèlbscht un anderi.
Dè Gfòòrèruum zwûschè dè einzelnè Schrankèbäum un dè gegèübberligendè Sitè vom Baanübbergang cha mit èrè Gfòòrèruum-Freimeldeaalaag vollautomatisch radarübberwacht gsicherèt wörrè. Dõby übberbrüèft dè Radarscanner s Freisy vom Übbergang, bevor er dè Impuls vom Schlièßvorgang a d Schrankè abgit. Au nõch dè erfolgtè Schlièßig vo dè Schrankèbäum übberbrüèft er no mòl s Freisy vom Baanübbergang, bevor er d Freigaab vom zugbeyflussendè Signaal initiyrt.
Baanübbergangsschtüèrigsaalaagè (BÜSTRA)
Hèt sich è Baanübbergang in unmittelbarer Nôchi von èrè Chrützig odder Ymündig mit Lichtzeichèaalaagè, so sin für d Sicherung bsunderi Maßnaamè erforderlich. Falls es vor èrè Ampelaalaag zuè nèm Rüggschtau uff èm Baanübbergang chunnt, muè gwôrleischtet wörrè, dass dè Baanübbergang grummt wörrè cha. Sell isch abber nu möglich, wenn d Amplè a dè Chrützig odder Ymündig grüè zeigt.
Um è Abflûèßè vom Vokeer uss èm kritischè Berych zwûschè Amplè un Baanübbergang z ermöglichè, wörred BÜSTRA Aalaagè ygsetzt. Selli Aalaagè vobinded d Sicherungstechnig vom Baanübbergang mit dè Sicherungstechnig vo dè Chrützig (odder Ymündig).
Dè Vokeer, wo sich im kritischè Berych zwûschè Baanübbergang un Chrützig befindet, muè durch d Signaalaalaag „grüè“ chriègè. Dõdezuè isch es znägscht nötig, dass alli anderè Vokeersschtröm „rot“ erhaalted. Èrscht wenn dè kritische Berych vom Baanübbergang bis zu dè Chrützung grüè chriègt hèt un gnuèg Zit zum Rummè vogangè isch, darf èn Schrankèschluss aafangè. Suscht könnt s bassyrè, dass wartendi Faarzüüg im Schrankèberych ygschpèrrt wörred odder Schrankèbäum uff Faarzüüg druff keièt.
BÜBÜ-Chettè
BÜBÜ stòt i sellèm Fall für Baanübbergang-Baanübbergang un vowyst dõdèby au uff d Zuèsatzdaflè mit zwei (odder drei, bi Altaalaagè au witerè) übberènand stòhendè BÜ.
Sin mee als ei lokfüürerübberwachti Aalaag (sowoll Übberwachigsart ÜS, wiè au ÜSOE) so dicht hinternand, dass sich d Yschaltschtreggi asè übberschnyded, dass d Übberwachigssignaal nit im uusreichendè Abschtand vonènand uffgschtellt wörrè könnè, denn bschtòt d Möglichkeit, für d Aalaagè è gmeinsams Übberwachigssignaal z nutzè.
D Yschaltschtreggi wörred dõby in jeddi Richtig extra berèchnet. Somit cha s vorkõ, au, wenn s unwòòrschinlich isch, dass durch d Streggègegèbèheitè (Sichtflächi, Streggègschwindigkeitè) zwei Baanübbergäng uss einèrè Richtig è gmeinsams Übberwachigssignaal hèn, uss dè anderè Richtig abber jewyls è eigenes. Es bschtòt abber d Möglichkeit, zwûschè dè Baanübbergäng Übberwachigssignaalwidderholer für diè einzelnè Baanübbergäng uffzschtellè.
S gmeinsam gnutzte Übberwachigssignaal darf nu s Signasl Bü1 für d Freigaab vo dè Befaarig vom Baanübbergang zeigè, wenn alli Aalaagè vo dè BÜBÜ-Chettè (d BÜV NE git max. 3 vor) ordnigsgmääß schaffèd. Im Fall vo dè Übberwachigsart ÜS bedütet sell, dass alli Baanübbergäng vo dè Chettè gsicherèt hèn. Für dè Fall ÜSoe, wo i dè BÜV NE nit vorgsää sin, müèn alli Aalaagè vo dè Chettè iri Störigsfreiheit gmeldet hèn. Selli Meldig wörd in beidè Fäll übber è signaaltechnisch sicheri Vobindig vo dè einzelnè Aalaagè erreicht.
Für d Übberwachigsart ÜS wörd im allgemeinè è gmeinsami Yschaltig gwäält, well alli Baanübbergäng für d Aaschaltig vom Übberwachigssignaal gsicherèt sy müèn. I dè Übberwachigsart ÜSOE isch es ehnder sinnvoll, voschideni Yschaltschtellè yzrichtè, um diè jewyligi Yschaltduèr so minim wiè möglich z haaltè.
Ablauf von èm Sicherigsvorgang bi Baanübbergäng
Wenn èn Zùg dè Yschaltpunkt von èm Baanübbergang übberfaarè duèt, muès bis zu dè Aakumpft vom Zùg am Baanübbergang è Sicherig gwôôrleischtet sy. D Zitschpanni, wo dè schnellscht Zùg (mit Streggèhögschtgschwindigkeit) bruucht, um vom Yschaltpunkt zum Baanübbergang z glangè, nennt mò Aanäherigszit.
Innerhalb vo sellèrè Zit muè d Sicherig vom Baanübbergang erfolgè. D Aanäherungszit setzt sich bi Halbschrankèaalaagè uss folgendü Komponentè zämmü:
D Vorlüüchtzit umfasst d Zit vo dè Gääl- un Rotuuslüüchtig (bi Blinklichtaalaagè s Blinkè vom rotè Licht) bis zum Schlièßè vo dè Schrankè. Dôdeby sött d Gääluuslüüchtig je nôch zuèlässiger Högschtgschwindigkeit nôch dè RiLsa 3 Sekundè (bi Strôßè mit bis zu 50 km/h zuèlässiger Högschtgschwindigkeit) bis 5 Sekundè (bi 70 km/h) bedrait. D Vorlüüchtzit sött mindeschtens 12 Sekundè bedrägè. Dôdurrè sött sichergschtellt wörrè, dass dè Baanübbergang vor èm Abbèlô vo dè Schrankè sicher grummt wörrè cha. Je nôch örtlichè Gegebèheitè isch dôdèzuè è längeri Zitschpannè aazsetzè. Gründ chönnèd z. B. zimli breiti Baanübbergäng, Baanübbergäng mit spitzigè Chrützungswinkèl odder Baanübbergäng i dè Nôchi vo Seniorèheim o.Ä. sy.
D Schrankèschlièßzit wörd i dè Regèl bi Schrankèbäum mit èrè Längi vo bis zu 6 Meter mit 6 Sekundè aagää, suscht mit 10 Sekundè.
D Rèschtzit soll zum einè sicherschtellè, dass dü Trybfaarzüügfüürer bim Herrèfaarè keini offenè odder sich graad schlièßendè Schrankè sièt. Er könnt suscht uss Angscht vor ènèrè nit röchtzitig sich schlièßendè Schrankè è Schnèllbremsung yleitè. Ußerdèmm möcht mò uss psûchologischè Gründ è dirèkts Ydrèffè vom Zug uumittelbar nõch Schrankèschluss vomeidè. S Sicherheitsgfüül vo dè Autofaarer un dè Trybfaarzüügfüürer wärd dõdurch gschtärkt. D Rèschtzit söll mindeschtens 8 Sekundè lang sy.
S ergit sich somit è minimali Annöherungszit (bi günschtigè Umschtänd) vo 26 Sekundè. Si setzt sich zämmè uss 12 Sekundè Vorlüüchtzit, 6 Sekundè Schrankèschlièßzit un 8 Sekundè Rèschtzit. Dè Yschaltpunkt muè asè gwäält sy, dass au dè schnèllschte Zug mindeschtens 26 Sekundè vom Yschaltpunkt bis zum Baanübbergang bruucht.
Bi Lichtzeichüaalaagè bedrait d Aanäherigszit dè Wärt, wellè dè Strõßèvokeersdeilnèmmer bruucht, um durch d Sperrschtreggi durrèzfaarè; zzgl. 4 s Sicherheitszuèschlag. D Annäherigszit muè mindeschten 20 Sekundè bedrägè.
Èn Baanübbergang vo moderner Bauform mit Halbschrankè un Lichtzeichè (gääl/rot) soll z Dütschland èn Aanäherigszit vo maximal 240 Sekundè haa. D Aanäherigszit isch d Zit vo dè Yschaltig vom Baanübbergang bis zum Befaarè vom Baanübbergang durch dè èrschte Zug. Wörd selli Zit, wo bi dè Blaanig berechnèt worrè isch, übberschrittè, z. B. durch komplexi Gleisaalaagè, Baanhööf odder Haltepünkt i dè Annäherigsschtreggi, so söll è Bahnübbergangsaalaag als Vollabschluß uusgfüürt wörrè. Ebbèso cha durch geigneti Maßnaamè s Vorbylaufè odder Vorbyfaarè a dè Halbschrankè, z. B. durch èn Faarbaandeiler, vohinderèt wörrè. Obwoll s Umfaarè odder Übberquerè von èrè geschlossenè Baanübbergangsaalaag èn Voschtòß gegè d StVO §19 darschtellt, söll mit dè „240-Sekunden-Regèl“ schu wôôrend dè Blaanigsphasè d Entschtehig von èrè Gefòòrèquèllè vomiddè wörrè. Sellè Blaanigsgrundsatz bedütet nit, dass dè Baanübbergang nõch Ablauf vo sellèrè Zit übberquert wörrè darf, obwoll er zuè isch. Èn gschtörtè Baanübbergang darf grundsätzlich èrscht übberquert wörrè, wenn èn Mitarbeiter vo dè Baan odder dè Bundesbolizei s Querè erlaubt. D Landesbolizei isch bi dè derzitigè Gsetzeslaag nõch nit berèchtigèt, è Passage z gschtattè (BPolG §3 un EBO §11).
Bi Lo-Aalaagè muè zuèsätzlich gwôôrleischtet sy, dass s Übberwachigssignaal 7 Sekundè blinkt, demit dè Trybfaarzüügfüürer es wòòrnää cha. S Übberwachigssignaal wörd schu mit Aktivyrig vom Rotlicht vom Baanübbergang (nit èrscht bi dè erfolgtè Schrankèschlièßig) aktivyrt, sodass diè bruuchti Zitschpannè vom Yschaltpunkt bis zum Übberwachigssignaal ebbèfalls högschtens 7 Sekundè + Gäälzit bedrägè darf. Zuèsätzlich muè s Übberwachigssignaal im Brèmswägabschtand stò. Isch sellèn länger, erhöht sich d Aanäherigszit. Es gildet denn jewyls dè höchere Wärt.
Schnellfaartè an Baanübbergäng (1977 bis 1992)
Zwischè 1977 un 1988 hèt dè Bundesminischter für Vokeer − abwychend vo dè dõmòligè Vorschriftè vo dè EBO − uusnaamswys s Befaarè vo Ysèbaanstreggè mit 200 km/h zuèglõ; selli Uusnaamezuèlassig hèt au Baanübbergäng mit ygschlossè. Die Deutsche Bundesbahn regelte ferner im Rahmen einer Schnellfahrrichtlinie das Befahren von Bahnübergängen mit über 160 km/h. A dè Uusbauschtreggè hèt s zu sellèrè Zit no zaalrychi söttigi Übbergäng gää. Mit dè drittè EBO-Änderigsvoorning von Mai 1991 isch diè zuèlässigi Högschtgschwindigkeit vo Personèzüüg vo 160 uff 250 km/h aghobbè worrè. Glychzitig sin höchèglychi Baanübbergäng für Gschwindigkeitè vo mee als 160 km/h verbotè worrè. D Voordnig hèt in Artikel 2 è Übbergangsfrischt für bschtehendi Baanübbergäng uff Schnellfaarschtreggè vorgää, welli bis 31. Dezember 1992 s Befaarè vo beschtehendè Baanübbergäng mit übber 160 km/h bis 200 km/h zuèglõ hèn. D Schrankèbäum vo dè betroffenè Baanübbergäng sin dõby, für dè Fall vo Durchbrüch vo Strõßèfaarzüüg, durch è Leiterschleifè (Baumbruchschleifè) übberwacht. Drübber usè wörred diè deggendè Signaal so gschaaltet, dass sie èrscht bi gschlossenè Schrankè au Faart gschtellt wörrè könned.
Vohaaltè a Baanübbergäng
Z Dütschland reglèt d Strõßèvokeers-Orning (StVO) s Vohaaltè vo dè Strõßèvokeersdeilnèmmer an Baanübbergäng.
Faarzüüg müèn vor èm Andreaschrütz, Fuèßgänger in sicherer Entfèrnig vor èm Baanübbergang wartè, wenn
Bim Wartè dürfed ymündendi Strõßè nit voschperrt wörrè, dè Motòr sött bi längerem Halt uusgschaaltet sy. Nachts isch es wichtig, dass vo allem dè Gegèvokeer nit blendet wörd un sellè dòdurch diè abbèglõènè Schrankè bzw. s Rot- odder Blinkliècht übbersièt (evtl. Fèrn-/Abblendliècht uus- un Standliècht yschaltè).
S Witerfaarè isch èrscht erlaubt, wenn d Schrankè vollschtändig dobbè sin, kei Lièchtzeichè mee ufflüèchted un sich kei Schinnèfaarzüüg mee näherèt, au nit uss dè Gegèrichtung. Dè Baanübbergang muè denn zügig un ooni aazhaaltè übberquert wörrè, abber d Gschwindigkeit muè eventuellè Faarbaanunebèheitè aabasst wörrè. Wenn dè Baanübbergang bi Rüggschtau nit übberquert wörrè cha, muè dè Vokeersdeilnèmmer vor èm Andreaschrütz wartè, bis dü Stau sich uffglöst hèt un è gfòòrloses Übberfaarè vom Baanübbergang i eim Stugg möglich isch.
S Wartè uff èm Baanübbergang isch vobotè. S Haltè isch bis zu 10 m vor un hinter m Andreaschrütz vobotè, wenn dõdurch d Sicht druff vodeggt wörd. S Parkè isch innerhalb vo gschlossenè Ortschaftè in èm Berych bis zu 5 m, ußerhalb vo gschlossenè Ortschaftè bis zu 50 m, vor un hinter èm Andreaschrütz vobotè.
Wer vorsätzlich odder faarlässig gegè d Reglè zum Vohaaltè a Baanübbergäng voschtòßt, begòt nõch § 49 vo dè Strõßèvokeersorning è Ordnungswidrigkeit un cha dòfür mit èm Buèßgèld belait wörrè. Maßgeblichi Datbeschtänd dõdefür sin nit nu s Übberquerè von èm Baanübbergang bi Gääl- odder Rotlicht odder rotem Blingglicht, sondern au s Nitbeachtè von èm Vorrang vom Schinnèvokeer in anderè Situationè, öppè s Übberfaarè von èm nit technisch gsichertè Baanübbergang, obwoll sich è Schinnèfaarzüüg näherè duèt.
È Buèßgèld cha vo dè Vokeersdeilnèmmer erhobbè wörrè, wenn si
è Buèßgèld cha diè zuèschtändig Behördè gegè Vokeersdeilnèmmer vohängè, welli
Dè Regelbuèßgèldsatz bedrait zwûschè 70 un 700 Euro
Zweiradfaarer könned Stürz vomydè, wenn si dè Gleiskörper in èm möglichscht rächtè Winkel übberquered.
Knoppix
Knoppix isch ä Linux-Live CD. Das heisst das Linux-System cha mä vou und ganz vo der CD usfüährä. Es wärde keini Date uf em PC hinterlah, nochdäm me ds Knoppix abgsteut het. Ds Knoppic basiert us em Debian GNU/Linux. Bi der Knoppix Distribution wird d Hardware automatisch erchennt und (wenn müglech) wird automatisch der Desktopmanager KDE gstartet.
Zuesätzlig zum System wärde au Browser, OpenOffice und anderi Programm installiert.
Im Joor 2012 isch die 7. Version uusechoo.
Risalit
Dr Risalit (us ‚Vorsprung‘,  ‚gumpe‘), au Avantcorps oder Avant-corps (vo  „vor em Körper“), isch e Däil vom ene Geböid, wo mäistens uf dr ganze Hööchi us dr Fluchtlinie vom ene Baukörper füürestoot. Es isch e typischs Gstaltigsmiddel vo dr Archidektuur vo dr Rönessans und vom Barock und isch aagwändet worde, zum d Fassaade gliidere. Er chunnt au in andere Epoche vo dr öiropäische Archdektuur vor, bsundrigs im Historismus.
Kirchheim in Schwaben
Kirchhoem (amtlich Kirchheim i.Schw.) isch a Markt em Landkroes Onderallgai en Bayern.
Geografi
Kirchhoem leit rond 30 km nordeschtlich vo Memmenga en dr Region Donau-Iller en Mittelschwoba iber em Mindeldal ond dr Flossach. Vo dr Gmarkong send 80,6 % Landwirtschaftsfleche, 6,2 % Wald, 10,6 % Sidlongsfleche ond 2,6 % sonschtige Fleche.
Gschicht
Kirchhoem isch zom erschte Mol gnennt worda em Jaur 1067 als Kirichain.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,2 % gleage.
Religion
92,8 % vo dr Eiwohner send em Jaur 1987 remisch-katholisch gwea, 4,7 % evangelisch.
Verwaltong
Kirchhoem haut mit dr Gmoend Eppeshausa a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Dr Birgermoeschter vo Kirchhoem isch dr Hermann Lochbronner.
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Kirchhoem ghert zom Oschtschwäbisch.
Bezirk Blenio
Dr Bezirk Blenio (ital. Distretto di Blenio, dt. veraltet Landvogtei Bollenz) isch ain vu dr acht Bezirk im Kanton Tessin in dr Schwyz. Hauptort isch Acquarossa.
Chrais
Dr Bezirk bstoht su drei Chrais (circoli).
Poher Communauté
D Poher Communauté (bretonisch Poc'hêr Kumuniezh; bis 2009 Communauté de communes Pleyben-Châteaulin-Porzay, bret. Kumuniezh kumunioù ar Poc'hêr) isch e franzesische Kommunalverband in dr Département Finistère un Côtes-d’Armor in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 31. Dezämber 1993 grindet wore un bstoht us elf Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Carhaix-Plouguer. Bresidänt isch dr Christian Troadec.
Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:
Burgrest Kastelberg
Gschicht
Die Hecheburg isch im 12. oder 13. Johrhundert vu dr Herre von Üsenberg böue wore, wahrschyns as Durmburg.
Aalag
Di ehmolig rächteckig Burgaalag het e Grundflechi vu 36 x 16 Meter, e Bärgfrid as Wohndurm uf ere Grundflechi vu 10 x 10 Meter mit ere Muursterki vu circa 3,6 Meter, derzue ne Ringmuur un e Ringgrabe. Hite sin no ne 5 Meter hoche Räscht vum Bärgfrid erhalte, dr Ringgrabe un Räscht vu dr Ringmuur.
Heimatmedaille des Landes Baden-Württemberg
D Haimetmedaille vum Land Bade-Wirttebärg (dt. Heimatmedaille des Landes Baden-Württemberg bzw. Medaille für Verdienste um die Heimat Baden-Württemberg) isch e Uuszaichnig, wu syter anne 1978 Burger*ne dermit gehrt wäre, wu si um de Haimet- un Bruuchdumspflääg vu Bade-Wirttebärg bsundersch verdient gmacht hän.
August von Würthenau
Auguscht vo Würthenau (* 1827 z Donaueschingè; † 12. April 1892 z Karlsruè ) isch èn badischè Ysèbaabauingenieur.
Lebbè
Dè August vo Würthenau hèt am Polytechnikum Karlsruè Ingenieurwesè studyrt un isch Mitglyd vom Corps Franconia Karlsruhe. worrè. Nõch Abschluss vom Studium isch er Ysebaabauingenieur worrè. Er isch zu dè Schwizerischè Centralbaan-Gsellschaft uff Basel gangè, wo er bis zum Obberingenieur uffgschtigè isch. Unter sinerè Bauleitig sin unter anderem d Bahnstreggè Oltè - Neu-Solothurn - Busswil un Neu-Solothurn - Biberischt (1876) entschtandè, in Zusammenarbeit mit der Nordostbahn die Bötzbergbahn von Pratteln nach Brugg (1875) und die Aargauische Südbahn von Rupperswil nach Immensee (zwischen 1874 und 1882), in Zämmèarbèt mit dè Nordoschtbahn un dè Ywohnergmeind Brèmgartè d Bahnschtreggi Wollè - Brèmgartè (1876) un in Vobindig mit dè Großherzoglich Badischè Staatsbahn d Bahnschtreggi übber dè Rhy z Basel (1873). 1876 isch er vum Schwizerischè Bundesrõt in è Expertèkommission für d Brüèfig vo dè Blään un Zyl vo dè Gotthardbahngsellschaft berufè worrè.
Heimatmedaille des Landes Baden-Württemberg
S isch e Uuszaichnig, wu all Johr vum Landesuusschuss fir Haimetpflääg an zeh Burger*ne vergee wird.
August von Würthenau
Lebbè
Er hèt als Baurõt zu dè Generaldirektion vo dè Großherzoglich Badischè Staatsbahn uff Karlsruè gwechslèt, wo er 1884 zum Obberbaurõt ernannt worrè isch. 1886 isch sini Ernennig zum Baudirektor un Vorschtand vo dè technischè Abteilig bi dè Generaldirektion vo dè Großherzoglichè Staatsysebaa erfolgt. Unter sinerè Leitig isch unter anderem vo 1887 bis 1890 d Wutachtalbahn, die wegèm Stockhaaldè-Kehrdunnel au als Sauschwänzlebahn bezeichnet wörd. Sellè Dunnel isch dè einzig Spiralkehrdunnel Dütschlands un dè einzig, wo nit in èrè Hochgebirgsbahn lyt.
Heimatmedaille des Landes Baden-Württemberg
Dradizionäll wird d Haimetmedaille dr Bryysdreeger*ne all Johr im Septämber vum bade-wirttebärgische Kultusminischter ibergee, wänn d Hametdäg Bade-Wirttebärg ufgmacht wäre.
Provinz Luxemburg
Luxemburg ésch e Provinz ém wallonisch Làndesteil vun Belgie. Offiziell heisst se de Province de Luxembourg (frànzeesch), de belgisch Luxeburj´r sàje öi Province do Lussimbork (uff Wallonisch) od´r Provënz Lëtzebuerg (uff Luxeburjerisch) defir. Provinzhoiptstadt ésch Arlon (ditsch Arel, néderländisch Aarlen). De Provinz ésch im Südoschte vun Belgie un geht gànz àn de Weschtgrenz vum Großherzogtum Luxemburg làng. Ém Süde grenzt`s àn Frànkrich - beidi Luxeburie àn de Region Lothringe, de Provinz öi noch àn de Champagne-Ardenne. `S ésch de flächemässi greescht Provinz vun Belgie, het àwwer glichzittig de geringschte Inwohnerzàhl.
D'Glichheit vun de Nàmme mét'm Großherzogtum Luxeburi ésch historisch begrindet dodemit, dass nooch de Belgisch Revolution vun 1830 un de Àbspaltung vun d'südlich Provinze vun d'Néderlande Luxeburi uffteilt wore ésch zwésche Belgie un d´Néderlande. De néderländisch Küni ésch in Personalunion glichziti Großherzog vun Luxeburi gsin. Die Teilung ésch numme zue-m-e Teil an de luxeburjerisch-franzeesch Sproochgrenz entlang g'macht wore. Üss däm Grund lewe hitzedàjs én dr Provinz öi Lit, wie Luxeburjerisch redde un it numme Romane. Die ditsch/lux.-Sprechr werde àwwr nit zuer Ditschsprochig Gmeinschàft vun Belgie grachnet un hen üss däm Grund öi nit de namligi Sproochrechte, wie die, wie dezuegheere.
''D'Provënz Lëtzebuerg ass mat 4.443 km² déi gréisst belsch Provënz. Si huet 246.820 Awunner an ass a 5 Arrondissementer a 44 Gemengen ënner-agedeelt. Zwou grouss Landschafte leien do: d'Gaume an d'Ardennen.'' De heechscht Erhebung vun de Provinz ésch de Baraque de Fraiture bi Vielsalm mét 652 m NN.
Die schwarze Spinne (Oper)
Die schwarze Spinne isch a Opr en oim Akt vom Heinrich Sutermeister. Da Tekscht drzua hot dr Albert Roesler gschriiba. Der wiidrom goht uf a Novell vom Jeremias Gotthelf zruck, wo da gleicha Titl hot. S erscht Môl heera kenna hot-mr des Werk em Johr 1936 als Funkopr beim Radio Bern. Schbätr hend dr Kombonischt ond sei Tekschtr des Werk a bissle ombaut, om’s au firs Theatr tauglich zo macha. En dera nuia Fassong isch dui Opr s erscht Môl 1949 z St. Galla ibr d Bihne ganga.
Orkeschtr
Firs Orkeschtr braucht ma bloß a Fleet, a Klarinett, drei Trombeeda, genausoviil Posauna, a grauß Schlagzeig, a Klaviir, a Harmonium, a Geig, a Braatsch ond a Kniageig (Cello). Dô dribr naus hot dr Kombonischt noh freigstellt, ob mr’s Orkeschtr om-ma Stahlpladdaklaviir (Celesta) vrsterka ond als Bihnamusik a Orgl eisetza will.
Handlong
Ort ond Zeit: A Dorf e dr Schweiz em Middlaldr
D Beiere Chrischdine glaubt, mit Hilf vom Deifl d Pescht us-em Dorf vortreiba zo kenna. Drom vrhandlet-se mit deam Kerle. Dô drbei geit-ra dr Deifl an Kuss uf d Stirn. Seither hot-se a dera Stell a grauß Zoiche, wo nemme weggôht. Jetzt kennet älle Leit säha, dass-se mit deam Saukerle ebbes ghet hot. Dr Erfolg lôôt au et lang uf sich warda: D Pescht gôht emmr meh zruck. Abr je meh dui Seich vorschwendet, deschdo meh wuud d Chrischdine vo de Dorfbewohnr lenks liiga glau. En ihrer Not suacht d Chrischdine Hilf beim Pfarrer. Dr sell hot abr ibrhaupt koi Vorständnis fir des, was se doa hot. Vellig vorzweiflt setzt-se sich nomôl mit-em Deifl en Vorbendong. Der vrschbricht-ra, er dät-ra wiidr helfa, vorlangt abr jetzt a Gegaleischdong: Se soll-em dean Saigleng brenga, wo kirzlich em Haus am Berghang uf d Welt komma ischt. Des ällas muaß abr bassiira, bevor des Kendle dauft wuud.
D Chrischdine schafft’s, des Buzzele seira Muadr wegznemmet, ond macht sich uf da Weag zom Deifl. Der hot sich en seira Vorfreid ondr s danzende Volk gmischt, wuud abr deet vom Pfarrer ausgmacht. Mit Goddes Hilf glengt’s em Priischtr, da Deifl zo banna. Dô dribr wuud dr sell so narret, dass’r d Chrischdine en-a schwarza Schbenn vorwandlet, wo d Pescht wiidr ens Dorf zruckbrengt.
S oizig Haus, wo bisher vo dera Seich vorschont worra ischt, isch des am Berghang. D Muadr ischt abr uf dr Huat, weil se woiß, dass sui ond ihr Kendle au noh als Opfr drôkomma sollet. Ganz gschbannt wardet-se uf des ooselige Viich. Wia’s nô soweit ischt, kommt’s zo-ma harda Kampf. En deam kommt d Muadr als Siigre drvo. De grauß Liab zo ihrem Kend ond ihr Gottvortraua hend gega d Pescht gwonna.
Nomôl a Schwarza Schbenn
A klois Kuriosom ischt, dass ausgrechnet em gleicha Johr, wo z St. Galla em Sutermeister sei Schwarza Schbenn s Liacht vo dr Opernwelt erbliggt hot, en Zürich nomôl a Opr mit-em gleicha Titl nôch dr gleicha Vorlag s erscht Môl ibr d Bihne ganga ischt: Die schwarze Spinne vom Schweizr Kombonischda Willy Burkhard (1900 bis 1955) nôch-ma Libreddo vom Robert Faesi ond-em G. Boner. Deane ihr Werk hot zwoi Aufziig. Dr Erfolg vo sellra Schwarza Schbenn langt abr an dui vom Sutermeister bei Weidem et nô.
Quell
Dr. Hertha Bauer: Taschenlexikon für Opern, Operetten und Ballette, Humboldt-Verlag Frankfurt am Main und Wien, Daschabuach Nr. 27
Weblink
CD-Tibb mit ma Haufa Heerproba
Communauté de communes de la Presqu’île de Crozon
D Communauté de communes de la Presqu’île de Crozon (bretonisch Kumuniezh kumunioù Gourenez Kraozon) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 19. Dezämber 1994 grindet wore un isch us sibe Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Crozon gsii. Bresidänt isch dr Daniel Moysan gsii.
Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
Radius
Radius cha si:
RADIUS stoot für:
Baudrecourt (Moselle)
Baudrecourt (ditsch 1915-18 Baldershofen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Baudrecourt lijt ìm Saulnois, rund 30 Kilometer sìdeschtlich vun Metz un rund 10 Kilometer nordeschtlich vun Delme uf re Heche zwìsche 224 un 271 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Baudrecourt ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1192 àls Baldrecurt.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Baudrecourt ìsch. Baudrecourt ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Baudrecourt ghert zem Lorrain.
Communauté de communes de la Région de Pleyben
D Communauté de communes de la Région de Pleyben (bretonisch Kumuniezh kumunioù Bro Pleiben) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 29. Dezämber 1999 grindet wore un isch us sechs Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Pleyben gsii. Bresidänt isch dr Annie Le Vaillant gsii.
Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
Bukarest
Bukarescht (Uf Rumänisch București []; ) isch d Houptstadt vo Rumäänie.
D Stadt Bukarescht het fascht 1,9 Millioone Ywooner, und derzue chöme i der stedtische Umgäbig vo der ganze Agglomerazioon no 2,2 Millioone. Do dermit isch Bukarescht die sächstgröschti Stadt vo de Europäische Union.
Flaxlanden
Flàxlànde (frz. Flaxlanden, dt. Flaxlanden) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Bukarest
Geografii
Bukarescht liit i der Walachische Töifebeni und sibezg Kilometer vo de Donau wägg uf der lingge Syte vom Fluss. Dur d Stadt flüsst d Dâmbovița, en Näbefluss vo de Donau.
Flaxlanden
Gschìcht
Flàxlànde ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 792 àls Marca Flachlantisse.
Bukarest
Politik
Bukarescht isch nit enere Bezirksverwaltig vo Rumäänie understellt und bildet en eigeti regionali Einheit im Land.
Flaxlanden
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Bukarest
Gschicht
D Sidlig Bukarescht sell gmäss ere alte Saag vom ene Hirt gründet worde sy, wo Bucur gheisse heg. Im ene hischtorische Dokumänt chunt d Stadt ane 1459 s erschte Mol vor. Si isch sit em füüfzääte Joorhundert der Sitz vom Fürscht vo der Walachei gsi. 1545 het der Landesfürscht Mircea Ciobanul di erschti Stadtbefestigung lo boue.
Flaxlanden
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Flàxlànde ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Bukarest
Gschicht
1595 het der Großwesir Koca Sinan Pascha d Stadt Bukarescht für d Osmane eroberet; die hend sech aber noch churzer Zyt wider müesse us der Walachei zruggzie. Bis ane 1626 isch denn Târgoviște der Sitz vom Walachefürscht gsi; sid em Joot 1659 isch Bukarescht ändgültig der Sitz vom Landesheer blibe.
Vo 1789 bis 1791 isch d Stadt under der Herrschaft vo de Öschtriicher gsi, vo 1807 bis 1812 vo de Russe. Bis 1856 sind immer wider russeschi, türkeschi und öschtriicheschi Truppe i d Stadt cho. Sid 1862 isch Bukarescht d Houptstadt vo Rumäänie, wo ane 1878 uf em Kongräss vo Berlin als unabhängige Staat anerchannt worden isch. 1881 isch das Land es Chönigriich worde, 1945 e kommunistische Staat und noch 1989 e parlamentareschi Republik, und vo allne dene Staatsforme sind z Bukarescht Gebäu und Sümbol z gsee.
Dublin
Dublin isch d Houptstadt vo Irland. D Stadt het mee als 553000 Ywooner und isch di gröschti Stadt vo Irland.
Geografii
Dublin liit a der Oschtküschte vo Irland am Fluss Liffey.
Gschicht
Dublin chunt scho i der Beschrybig vo der Ärde vom Ptolemäus us em Joor 140 vor. Der Ort het dört der Name Eblana. Noch de Kelte hend sid em nünte Joorhundert au Wikinger am Liffey gwoont, imene Dorf, wo Duibhlinn gheisse het.
1170 hend d Anglonormanne das Piet eroberet. Der änglisch Chönig Johann het ane 1204 d Burg Dublin Castle lo boue. Vo 1541 bis 1800 isch Dublin s Zäntrum vom Chönigriich Irland gsi. 1801 bis 1919 isch Irland en Deil vom Chönigriich Ängland gsi. 1949 het sech Irland offiziell als Republik konstituiert, und Dublin isch sider d Houptstadt vo däm Staat.
Lützel
Lützel isch de Näme vo:
Lueg au:
Nordsee
D Nordsee isch e Meer zwische de Britische Insle, de Skandinavische Halbinsle un Feschtlandeuropa un isch e Nebemeer vum Atlantische Ozean.
Mit ere durschnittliche Diefi vu eppe 60m isch d Nordsee ä Flachmeer un ghört geologisch zum Kontinentalschelf, isch also kontinentali un kai ozeanischi Erdkruste.
Wie bi viile Schelfmeere hets au in de Nordsee ergiibigi Erdölfelder.
Bazoncourt
Bazoncourt (ditsch 1915-18 Basonhofen, 1940-44 Basenhofen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
Nordsee
De größt Dail vum südliche Dail isch aber Festland un e iiszittlichi Tundra gsi. Yber de hüttig Ärmelkanal het des domolig Feschtland in de Atlantik entwässeret.
Nooch em End vu de Iiszitt isch noochem Daue vum Iis dr Meeresspiegel in mehrere Etappe um eppe 120 Meter gstiige un het no vor etwa 12000-6000 Johre d'Nordsee bildet.
Lag
Die Länder grenze an d Nordsee: Großbritannie, Fronkrich, Belgie, Holland, Dytschland, Dänemark un Norwege.
Bazoncourt
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Bazoncourt lijt àn dr Frànzesche Nied, rund 15 Kilometer sìdeschtlich vun Metz uf re Heche zwìsche 215 un 337 m ìwer em Meeresspiejel. Züe dr Gmein ghere àui no d Derfel Berlize un Vaucremont,
Gschìcht
Bazoncourt ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 875 àls Bosonis-Curtis.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Bazoncourt ìsch. Bazoncourt ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Bazoncourt ghert zem Lorrain.
Oberrheinkreis
Dr Ooberrhyychrais (amtli Ober-Rheinkreis) isch e Mittelinschtanz vu dr Staatsverwaltig vum Grooßherzogtum Baade gsii, wu s vu 1832 bis 1864 gee het.
Saint-Eloy (Finistère)
Saint-Eloy (bretonisch Sant-Alar) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Oberrheinkreis
Gschiicht
Zum 1. Mai 1832 sin di bishärige segs Chrais ufgleest woore un us Cheschtespargrind dur vier nei grindeti Chrais ersetzt woore. D Beheerd het derzue au nimi Kreisdirektion ghaiße, sundern Kreisregierung. Us em Draisamchrais un Dail vum bishäärige Kinzigchrais isch dr nei Ober-Rheinkreis mit em Sitz z Fryburg bildet woore.
E jeede vu dr Chrais het e Chraisregierig kriegt, wu ne Regierigs-Diräkter voorgstande isch. Zue dr Chraisregierig hän derzue au Regierigs-Reet un Regierigs-Assessoore gheert. D Chraisregierig vum Ooberrhyychrais isch 1834 z. B. mit insgsamt 37 Stellen uusgstattet gsii.
D Chraisregierige sin fir alli Sachbiet verantworli gsii, wu zue dr Staatsverwaltig gheert hän: Ufsiicht iber d Ämter (Bezirksämter), Ufsiicht iber dr greescht Dail vu dr Lokaal- un Beziirksstiftige, Indigenatserdailig (Haimeträächt), Gwäärbskunzessioone, Dienscht- un Stroofbolizei un anderi.
Saint-Eloy (Finistère)
Geografi
Saint-Eloy lyt im Regionale Naturpark Armorique (Parc naturel régional d'Armorique), 41 km vu Quimper un 27 km vu Brest uf ere Hechi zwische 65 m un 298 m iber Normalnull.
Oberrheinkreis
Gschiicht
Mit em Gesetz, die Organisation der innern Verwaltung betreffend vum 5. Oktoober 1863, wiirksam zum 1. Oktoober 1864, sin di vier alte Chrais ufgleest un dodermit di mittler Verwaltigseebeni abgschafft woore. An d Stell vu dr Mittelinschtanze sin d Landeskommissärbezirk as raini Ufsiichtsorgaan drätte. S Biet vum eemoolige Ooberrhyychrais isch em Landeskommissärbezirk Fryburg zuegoornet woore.
Saint-Eloy (Finistère)
Gschicht
Saint-Eloy isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1486 as Saint Eloy du Fresque (1567 Saint Esloy).
Oberrheinkreis
Di baadische Chrais im Verglyych
Dr Ooberrhyychrais isch vu dr Flechi häär dr greescht vu dr baadische Chrais (4295 km²) un vu vu dr Yywoonerzaall häär dr zweetgreescht. D Flechi het uugfeer 43 % vu dr Flechi vum Regierigsbezirk Siidbaade entsproche. Wel dr friejer voordereeschtryychisch Bryysgau im Grooße un Ganze zum Chrais gheert het, sin rund 70 % vu dr Yywooner Kadolike gsii.
Saint-Eloy (Finistère)
Verwaltig
vu Saint-Eloy isch. Saint-Eloy ghert zum Kommunalverband.
Oberrheinkreis
Biet vum Ooberrhyychrais
Anne 1832 isch us dr Ämter vum Draisamchrais un dr Ämtern Ättene, Hornberg un Driberg vum Kinzigchrais dr Ooberrhyychrais bildet woore. Sitz vu dr Chraisregierig isch Fryburg gsii.
Zum Chrais hän 18 Bezirksämter mit 471 Gmaine gheert:
Sainte-Sève
Sainte-Sève (bretonisch Santez-Seo) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Sainte-Sève lyt 65 km vu Quimper un 49 km vu Brest uf ere Hechi zwische 29 m un 121 m iber Normalnull.
Gschicht
Sainte-Sève isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Santsegue (1128 Sentseguot, 1429 Sainte Avoye, 1543 Saint Sceveau, 1598 Saint Scevoy, 1630 S. Sevoy).
Verwaltig
vu Sainte-Sève isch. Sainte-Sève ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Sainte-Sève ghert zem Bretonisch.
Pontenet
Pontenet (Franc-comtois [a pɔ̃ˈtna]) isch e früeneri politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz. Zum 1. Jänner 2015 het Pontenet mit Bévilard u Malleray zur nöie Gmeind Valbirse fusioniert.
Geografi
Pontenet isch es Dorf am Fuess vom Moron im Tau vo Tavannes. D Gmeindsflächi bsteit us 47 % langwirtschaftlecher Flächi, 46,3 % Waud, 6,3 % Sidligsflächi u 0,4 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Loveresse, Souboz u Malleray.
Gschicht
Pontenet isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1357 aus Pontenat. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Moutier ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,6 % gläge.
Religion
64,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 20 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 6,4 %, CVP 5,9 %, EVP 5,7 %, FDP 3,8 %. GLP 1,4 %, GP 4,8 %, SP 32,2 %, SVP 26,2 %, Suschtigi 13,6 %.
Gmeindspresidänt vo Pontenet isch dr André Rothenbühler (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 190 Ywohner 9,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 89,5 % Französisch u 0,5 % Italienisch.
Dr alt Patois (Franc-comtois) vo Pontenet isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jh. uusgstorbe.
Galfingen
Gàlfìnge (frz. Galfingue, dt. Galfingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Gàlfìnge ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1144 àls Galfingen.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Gàlfìnge ìsch. Gàlfìnge ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Gàlfìnge ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Heinrich von Neuenburg
Dr Heinrich vo Nöijeburg (* im 12. oder 13. Joorhundert; † 13. Septämber 1274) isch vo 1263 bis zu sim Dood Bischof vo Basel gsi.
Biografii
Dr Heinrich isch us em Gschlächt vo de Groofe vo Nöijeburg gsi. Sini Eltere si dr Ulrich III., Groof vo Nöijeburg († 1225), und däm si Frau Jolanthe vo Urach, e Dochder vom Egino IV., Groof vo Urach, gsi. Dr Berthold, Bischof vo Lausanne, isch si Unggle gsi und si Amtsvorgänger, dr Berthold II. vo Pfirt si Gusäng. Dr Heinrich wird zum erste Mol 1234 as Doomheer y Basel erwäänt, vo 1239 bis 1259 isch er dört Archidiakon und vo 1247/48 bis 1257 Archipresbyter. In de Joor 1246 bis 1257 isch er as Noochfolger vo sim Brueder Otto Stiftspropst z Soledurn. Er isch 1247 Choorheer z Moutier-Grandval worde und dört 1249 Brobst as Noochfolger vom Berthold vo Pfirt. 1259 isch dr Heinrich Doombrobst z Basel und 1261 het en dr Babst Urban IV. zum Koadjutor vom chranke Basler Bischof Berthold vo Pfirt ernennt. Noch em Dood vom Berthold isch s im Heinrich glunge, sich vom Domkapitel zum Bischof vo Basel lo z weele. Dr Babst het d Waal 1264 bestäätigt.
Dr Heinrich het vil gmacht, zum s bischöflige Territorium erwitere. Er het 1264 d Heerschaft z Erguel kauft, 1265 isch er Leensheer vo Olte und Waldeburg, 1271 über d Groofschaft Pfirt worde. Dr König Richard vo Cornwall het em Bischof 1262 d Heerschaft über Briisach und s elsässische Münsterdaal bestäätigt. Wil er sich im Elsass usbräitet het, het er s Bistum in Komflikt mit em Groof Rudolf vo Habsburg brocht. 1271 het sich dr Heinrich mit em Stroossburger Bischof Heinrich IV. vo Geroldseck gege de Habsburger verbündet, 1272 het er d Schutzheerschaft über Nöijeburg am Rhii chönne a sich risse. 1272 het dr Rudolf vo Habsburg aagfange, d Stadt Basel z belaagere. Won er aber am 1. Oktober 1273 zum Köönig gweelt worden isch, het d Stadt im Rudolf iiri Door ufdoo und het em ghuldiget. Dr Rudolf het 1274 dr Bischof zwunge, Briisach, Nöijeburg und Rhiifälde ans Riich abzdräte, und eso isch dr Usbau vo Basel zum ene Territorialfürstedum gschiteret.
In dr Stadt Basel het sich dr Heinrich uf d Aadelsfrakzioon vo de Psitticher gstützt, die habsburgfründlige Stärner het mä 1271 zwunge, d Stadt z verloo. Er het meerere Handwärk, under andere de Gärtner, Metzger und Wääber d Zumftfreihäit gee und dr Bürgerschaft het er e Handfesti usgstellt. 1274 het au s Chläibasel, wo dr Heinrich mit ere Muure het lo befestige, e Handfesti überchöö.
Dr Heinrich isch nit lang noch sinere Niiderlaag gegen e Rudolf am ene Schlagaafall gstorbe und mä het en in dr Martinskapälle vom Basler Münster begraabe.
Eingemeindung
Vo Iigmäindig reedet mä, wenn e gröösseri Gmäind mit äinere oder meerere chliinere Gmäinde verschmolze wird. Wenn d Gröössi vo de Gmäinde öbbe gliich isch, redet mä vilmol vo Zämmeleege. mini|Dr Iigmäindigsgedänkstäi z Dresde-Loschwitz, wo an die früener sälbständige Gmäindidäil Loschwitz, Oberloschwitz, Schöne Aussicht und d Siidlig am Gasthuus „Zur Eule“ erinneret. Martin Pietzsch, obbe 1920
Z Dütschland isch dr Begriff au e Rächtsbegriff im Kommunalrächt für d Iigliiderig vo mindestens äinere Gmäind oder äim gmäindfreije Gebiet in e Gmäind, wo scho bestoot. D Gmäind, wo die anderi absorbiert, blibt witer bestoo, die iigliidereti wird ufglööst und verliert iir Rächtsfähigkäit.
Dr Geegesatz isch d Usgmäindig, wenn e Gmäind iiri Äigeständikäit wider zruggnimmt. Wenn Gebiet vo äinere Gmäind zun ere andere wäggsle, isch daas en Umgmäindig.
Weblingg
• Auflösungen bzw. Vereinigungen von Gemeinden ab 1945 (Geändert am 20. Mai 2015.) • Aufhebung von Gemeindezusammenlegungen (Geändert am 7. Jänner 2013.) • Änderungen bzw. Festlegungen von Gemeindenamen ab 1945 (Geändert am 7. Jänner 2016.) • Verleihung der Bezeichnung "STADTGEMEINDE" ab 1945 (Geändert am 21. November 2012.) • Verleihung der Bezeichnung "MARKTGEMEINDE" ab 1945 (Gänderet am 30. Septämber 2015.)]
Region Albula
D Region Albula (RMS Regiun Alvra) isch a Verwaltigsainhait vum Kanton Graubünda i da Schwiz, wo dur d Gebietsreform uf da 1. Januar 2016 entstanda isch.
Dezua ghörend d Täler vu da Albula, s Albulatal, und vu da Julia, s Oberhalbstai. D Region wird au Surmeir gnännt.
Bis uf d Gmaind Mutte, wo uf da 1. Januar 2016 i d Region Viamala gwächslat hät, isch d Region Albula mit em Bezirk Albula identisch, wo bis Endi 2015 bestanda hät.
D Krais Alvaschein, Belfort und Bergün sind uf da 31. Dezember 2015 ufglöst worda, da Kreis Surses blibt no bis zum 31. Dezember 2017 für überkommunali Ufgoba witer bestoo.
Iitailig
Zur Region Albula ghörend folgendi Gmainda: Stand: 1. Januar 2018
Communauté de communes du Yeun Elez
D Communauté de communes du Yeun Elez (bretonisch Kumuniezh kumunioù ar Yeun Elez) isch bis 2016 e franzesische Kommunalverband im Département Finistère in dr Region Bretagne gsii. Dr Gmaiverband isch am 17. Dezämber 1993 grindet wore un isch us acht Gmaine bstande. Dr Verwaltigssitz isch z Loqueffret gsii. Bresidänt isch dr Marcel Le Guern gsii.
Gmaine
Zum Kommunalverband hän die Gmaine ghert:
Wappenscheiben des Klosters Wettingen
D Wappe- und Bildschiibe im Chrüüzgang vom Chloschter Wettige sind e Sammlig vo 137 farbige Kabinett- und Spickelschiibe, wo im ehemolige Chlooschter Wettige im Aargau z gseh sind.
Di eltischte sind im Nordgang vom Chrüüzgang; si stammet us de Johr um 1280 bis 1290. Si ghöred zu de eltischte Glasmoolereie i de Schwiiz.
Kirsten Mahlke
D Kirsten Mahlke (* 1972) isch e dytschi Romanischti. Si isch Brofässeri fir Kulturtheory un kulturwisseschaftligi Methode an dr Universitet Konschtanz.
Schleswig-Holstein
Schleswig-Holstei (dt. Schleswig-Holstein, plattdütsch Sleswig-Holsteen, dänisch Slesvig-Holsten, nordfriesisch Slaswik-Holstiinj) isch eins vo de dytsche Bundesländer. S ligt im Norde vo Dytschland. D Hauptstadt isch Kiel.
Wappenscheiben des Klosters Wettingen
Uf de Wappeschibe, wo vo befründete Chlööschter, de 13 alte Ort vo de Eidgnosseschaft, vo Nochbarstedt und de Könige vo Frankriich und Sppanie em Chlooschter i dr früeni Nöizyt gschänkt worde sind, sind Häiligelegende, Schlachte und anderi gschichtlechi Eräignis, Wappe, Landschafte, allegorischi Figuure, Tier und d Familiennäme vo de Spender abbildet. Und si händ vil Inschrifte.
Kirsten Mahlke
Lääbe un Wirke
D Mahlke het anne 1991 Abitur gmacht am Albert-Einstein-Gimnasium z Raveschburg. No dr Schuel het si e Uusbildig zur Verlagsbuechhändleri gmacht bim Suhrkamp-Verlag z Frankfurt am Main. Derno het si vu 1993 bis 1998 an dr Goethe-Universitet Frankfurt Romanischtik, Slawischtik un Ethnology studiert um mit em Magister Artium abgschlosse.
Schleswig-Holstein
Geografy
Schleswig-Holstei isch s nördligst Bundesland vo Dytschland. Im Süde grenze d Bundesländer Niidersachse, Hamburg und Meckleburg-Vorpommre ans Land a, nördlich von em ligt Dänemark. Die westlichi Kante vom Land ligt an de Nordsee und die östlichi an de Ostsee. D Hauptstadt Kiel ligt uff halber Höchi an de Ostsee-Küste.
Wappenscheiben des Klosters Wettingen
S Bsundere vo dere Gruppe vo Wappeschiibe isch, ass si sid dänn, wo me se gmacht het, und bis hüt immer no im Chlooschter Wettige sind (mit ganz wenigen Uusnaame). Me cha an ihne di stilistischi, typologischi und technischi Entwicklig vo de Schwiizer Glasmoolerei im 16. und 17. Johrhundert abluege.