cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anne Spiegel
Landdagsabgordneti
Bi dr Landdagswahl 2006 isch si Diräktkandidati im Wahlkrais Ludwigshafen II un uf Lischteblatz 7 vu Bindnis 90/Di Griene Rhyland-Pfalz gsii, isch aber nit gwehlt wore, wel di Griene an dr 5-%-Hurd hange blibe sin.
Bi dr Landdagswahl 2016 isch si wider Diräktkandidati im Wahlkrais Speyer gsii un isch dert uf 10,4 % vu dr Stimme chuu. Wie 2011 isch d Spiegel iber d Lischt (Lischteblatz 3) in Landdag yyzoge. Wu si zur Minischteri ernännt woren isch, het si ire Mandat niderglait, fir sii isch d Pia Schellhammer in Landdag noogruggt.
Bi dr Landdagswahl 2021 isch si wider Diräktkandidati im Wahlkrais Speyer, isch aber au wider iber d Lischt in Landdag yyzoge. Wu si wider zur Minischteri ernännt woren isch, het si ire Mandat niderglait. Fir sii isch d Lisett Stuppy in Landdag noogruggt.
Landesminischteri
Im Kabinett Dreyer II isch d Spiegel im Mai 2016 Minischteri fir Familie, Fraue, Juged, Integration un Verbrucherschutz wore. Ab Jänner 2021 isch si noch em Ruggdritt vu dr Ulrike Höfken au zuesätzli Minischteri fir Umwält, Energy, Ernehrig un Forscht gsii. Syt em 18. Mai 2021 isch si Minischteri fir Klimaschutz, Umwält, Energy un Mobilidet un Stellverdrätteri vu dr Minischterbresidänti im rhyland-pfälzische Kabinett Dreyer III.
As Minischteri isch si im April 2018 as erschti Minischteri z Rhyland-Pfalz in Mueterschutz gange, go ire viert Chind uf d Wält bringe.
Bundesminischteri fir Familie, Seniore, Fraue un Juged
Churz no irem Amtsaadritt het si dr Kampf gege Gwalt an Fraue ain vu ire Arbetsschwärpinkt gnännt.
Am 11. April 2022 isch si as Minischteri no massiver Kritik in Medie un vum bolitische Gegner an irem Verhalte no dr Fluetkataschtrof im Ahrdal zruggdrätte.
Plounéour-Ménez
Plounéour-Ménez (bretonisch Plouneour-Menez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plounéour-Ménez lyt am Nordrand vu dr Monts d’Arrée im Regionale Naturpark Armorique (Parc naturel régional d’Armorique), 52 km vu Quimper un 45 km vu Brest uf ere Hechi zwische 124 m un 387 m iber Normalnull. Zum Bann vu dr Gmai ghert au dr Roc’h Ruz, dr hegscht Bärg vu dr Bretagne (385 m).
Gschicht
Plounéour-Ménez isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1172 as Ploeneoul (1279 Ploenaourq, 1310 Ploeneormenez, 1321 Ploeneour Menez, um 1330 Ploeneour in Monte, 1516 Pleoneormenez, 1630 Ploncour).
Verwaltig
vu Plounéour-Ménez isch. Plounéour-Ménez ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plounéour-Ménez ghert zem Bretonisch.
Diepoldsau
Tippilzou (hochtütsch: Diepoldsau) ischt a politischi Gmoand im Sangaller Rhintl. Dia Gmoand khört zum Wahlkrais Rhintl vom Kantoo Sanggalla i da Schwiz.
Chronik
Di hüttig politisch Gmoand Tippilzou verainigt di beeda, historisch us Höf entschdandana, Oartsgmoanda Tippilzou und Schmeater. Vilfach wörd d Gmoand drum o mit Tippilzou-Schmeater bezoachnat.
Geografii
S Doarf Tippilzou liit öschtlich vom Rhykanaal, wo i deam Beraich nöi aagleed wora ischt. Nu a paar Sidlaga seand uf da andera Sitta. Da Aalt Rhy bildat d Greanza zu Öschtriich mit Hooanems und Luschtnou. Dromm seet ma, Tippilzou ischt a Rhyinsla, wa aber nöd immer ase gsi ischt und folganda Grund hät.
Rhyregulierig
Wils i früenriga Johrhundert im Rhyntel all Überschwämmiga dor da Rhy gea hät, ischt Bevölkerig uf bedna Syta vum Rhy annera Not-wändende Löasig inträssiert gsi. 1892 ischt dänn im Staatsvertrag zor Rhyregulierig zwüschet Ööschtriich-Ungarn und da Schwiz bschlossa wora, dass ma da Rhy mit Dämm begradigt; mit Binnakanäl alli Sitabäch zeammafasst und parallel zum Rhy rechtig Bodasea laitet; dor da Tippilzouer- und Fuassacher-Doorschtich s Gfäll erhööt, damit s Gschieb besser fort gschwämmt wört. Dor all dia Massnahma sölls i Zuakumft trotz Hoachwasser weniger zu Öberschweammiga ko.
1923 isches dänn bi Tippilzou sowit gsi, as mä da Rhy hät künna is nöi Flussbett umlaita. D Greanza mit da Zollschtaziona zu Ööschtriich seand hüt no am «Alta Rhy» nochi. Da gröascht Toal vor Gmoand Tippilzou ischt dor dä «Nöi Rhy» abtrännt wora und liit jetzt numma uf da leanga Sita vom Fluss, sondern reachts und ischt sithär äba a Insla. Hüt gits zwoa Brugga öber da Nöi Rhy. Öber di under, d Trammbrugg fahrt da Hoptverkear vo Witnou oder voar Outobaausfahrt A13 und witer dors Doarf Tippilzou bis öber da Zoll uf Hooanems is Vorarlbärg. Dia gross Brugg ischt a modearni und i da Oschtschwiz ainzigartigi Schrägsoalbrugg, wo 1985 fyrlich iigwait wora ischt.
Di ober, d Rietbrugg füert uf Balga und ischt no a Isa-Fachweark-Brugg. Dia Sorta vo Brugga händ di alta deckda Holzbrugga, wo vor em 1. Wältkriag bout wora seand, mit da Zyt abglöast.
Bevölkerig
Gmoandspresidänt isch da Roland Wälter.
Moval
Moval ìsch bìs 2018 e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté) gsin. Sit em 1. Janner 2019 ghert sa züe dr neie Gmein Meroux-Moval.
Gschìcht
Moval ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1196 àls Menuval.
S Gebiet um Moval hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
Dr letscht Maire vun Moval ìsch dr Jean-Claude Martin gsin.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Moval ghert zem Franc-Comtois.
Inu Yasha
Inu Yasha (jap. 戦国御伽草子「犬夜叉」 sengoku o-togi zōshi „inu yasha“, D’mittelalterlichi Gschicht „Inu Yasha“) isch e international erfolgrichi Manga-Serii vo de japanische Zeichnerin Rumiko Takahashi, wo au als Anime umgsetzt worde isch.
Inhalt
I de Serii Inu Yasha gohts im Wesentliche um d’Drüecksbeziehig zwüschet em Halbdämon (jap. 半妖, Hanyō) Inu Yasha (jap. 犬夜叉), de widerbelebte Priesterin (Miko) Kikyō und de japanische Schülerin Kagome, wo d’Reinkarnation vo de Kikyō us em 21. Jahrhundert isch, zue dem gohts au no um d’Suechi nach em „Juwel vo de vier Seele“ (jap. 四魂の玉, Shikon no Tama), wo de Inu Yasha mit em zu neme vollwertige Dämon (jap. 妖怪, Yōkai) werde wött.
Begleitet wird de Inu Yasha und d Kagome vom chline Fuchsdämon (Kitsune) Shippō, de Dämonejägerin (Yōkai Taijiya) Sango, ihrere Dämonechatz Kirara und em buddhistische Mönch (Hōshi) Miroku.
Gegespiiler vo dere Gruppe sind unter anderem de Halbdämon Naraku, wo ebefalls hinter dem Juwel her isch. Er hät nöd nur Kikyō i de Gschtalt vom Inu Yasha tödlich verletzt, sondern hät domit au glichzitig d’Liebi zwüschet de beide zerstört und hät die beide däzue brocht, dass sie sich gegesitig bekämpfe. De Inu Yasha isch schlussentlich durch de Kikyōs ihre Pfil an en heilige Baum in ewige Schlof bannt worde.
Witeri Hauptfigure sind de vollwertigi Hundedämon Sesshoumaru, wo nöt guet uf sin halb dämonische, halb menschliche Halbbrüeder Inu Yasha z’spreche isch, und die obe gnannti Kikyō, wo ä undurchsichtigi Position iinimmt und immer wider i de Serie uftaucht. Spöter chunt au no de Wolfdämon Koga däzue, wo sich unsterblich i d’Kagome verliebt und de Inu Yasha loswerde wött.
Handlig
D’Handlung fangt öppe ca. 500 Jahre vor üsere Zit a, am Ort, wo im hütige Japan Tokio stoht. Ineme Tempel lebt dört d’Miko Kikyō, wo de Uftrag hät, s Shikon no Tama vor allem Böse z’beschütze und es z’reinige.
De Kristall bsitzt grossi Chräft und cha für Guets aber au für Böses igsetzt werde. Kikyō selber bsitzt magischi Chräft und cha de Juwel reinige. Selbst für e Miko bsitzt sie übernatürlichi Chräft. Ausserdem isch si e Meistere im Pfiilbogeschiesse.
Amene Tag trifft sie denn uf de Hanyō Inu Yasha, wo ebefalls s’Juwel bsitze wöt und si verliebet sich inenander. Doch de Onigumo, en Dieb, wo sich vo Dämone hät uffrässe loh, damit er mit ihrene Körper en neue (Naraku) forme cha und sich Chräft vo dene Dämone z’Nutze mache cha, erfindet en tüflische Plan, um as Shikon no Tama anne z’cho: Er bringt d’Kikyō dezu, gege de Inu Yasha z’kämpfe, indem er ihre vorgauklet, dass de Inu Yasha si hintergange hät und verletzt si schliesslich tödlich i de Gstalt vom Inu Yasha. Mit eneme magische Pfil schüsstt sie uf de Inu Yasha und er wird vo ihre an de heilig Baum Goshinboku bannt, und keit ine tüfe Schlof. Kikyō selber stirbt wenigi Augeblick spöter a de schwere Verletzig vom Naraku und schlussentlich wird’s Juwel mit ihrere Liche verbrennt.
I üserer hütige Zit wird de Kikyō ihri Seel i de Kagome widergebore, wo wegedem au s Shikon no Tama in sich inne trait. Sie weiss von dere Tatsach aber no nüt. Sie lebt zäme mit ihrere Mueter, ihrem Grossvater, ihrem chline Brüder Sōta und de Chatz Buyo in eme Schrih z’Tokyo.
A ihrem 15. Geburtstag wird si von eme Yōkai (Dämon) in de Schribrunne zoge. De Brunne bildet ä Zitportal zwüschet em Inu Yasha sinere Zit und de Kagome ihrere Zit, wo nur die beide duurereise chönd. Sie reist also 500 Jahre zrugg und landet i de Zit 50 Johr noch de Kikyō ihrem Tod, em sogenannte Sengoku Jidai (jap. 戦国時代, dt. d’Epoche vo de chriegerische Staate).
Si befreit de Inu Yasha vo sim Bann und s’Shikon no Tama wird ihre vomene Yōkai us ihrem Köroer grisse. Somit isch s’Shikon no Tama wider i de Zit vom Inuyasha uftaucht und isch wider s’Ziil vo allne Yōkais. Im Kampf geg d’Totetanzchräie, emene Chraiedämon, schüsst Kagome en Pfil uf de Dämon ab, wel de Dämon vorede s’Juwel klaut hät. Dummerwis trifft sie aber s’Juwel, wo sich zu dem Zitpunkt im Körper vo de Chraie befindet und s’Juwel explodiert i alli Himmelsrichtige.
Jetzt lits a de Kagome und em Inuyasha s’Juwel wider zfinde. Mit de Zit entwicklet sich au immer me Gfühl zwüschet de beide, bis si sich inenander verliebet, obwohl da keine vo de beide öffentlich zuegeh würdi.
Manga
Inu Yasha erschiint z’Japan sit 1997 i Einzelkapitel im Manga-Magazin Shōnen Sunday vom Shogakukan-Verlag. Die Einzelkapitel werdet au regelmässig i bisher 46 Sammelbänd zämmegfasst.
Uf Dütsch erschiint d’Manga-Serii sit em Juni 2002 bi Egmont Manga und Anime (EMA), bis jetzt sind 40 Bände erschine.
Au de erschti Inu-Yasha-Roman Der Brunnen zwischen den Zeiten isch uf Dütsch erschine.
TV-Serie
De Anime Inu Yasha isch vo de Studio Sunrise produziert worde, di erschti Folg isch am 6. Oktober 2000 am 19:00 uf em japanische Sender Nippon Television usgstrahlt worde. D’Serii isch am 6. September 2004 nach 167 Episoden beendet worde, aber mit emene offene Schluss, was unter Fans vo de Serii immer wider zu Spekulatione über ä möglichi Fortsetzig führt. Au wird uf diverse Fansites behauptet dass d’Studio Sunrise momentan ä Fortsetzig vo Inu Yasha produziert.
Kinofilm
Vom Anime Inu Yasha sind au vir Kinofilm produziert worde, die z’Japan jewils am Endi vom Dezember g’startet sind:
Die erschte drüh Kinofilm sind au scho i dütscher Fassig erhältlich. De vierti söll vorussichtlich afangs 2007 uf DVD erschine.
Videospil
Es sind au mehreri Videospili entwicklet worde, keis vo dene isch aber je z’Europa erschine.
Uszeichnige
D’Rumiko Takahashi hät im Johr 2002 für Inu Yasha de 47. Shogakukan-Manga-Preis i de Kategorie Shōnen übercho.
Fußball-Weltmeisterschaft 1982
D Ändrundi vu dr Fueßball-Wältmaischterschaft 1982 (spanisch Campeonato Mundial De Futbol, ENS Football World Championship) vu dr Manne isch d 12. Uusdragig vu dr Fueßball-Wältmaischterschaft gsii, em wichtigschte Turnier fir Fueßball-Nationalmannschafte, un het vum 13. Juni bis zum 11. Juli 1982 z Spanie stattgfunde. Wältmaischter isch Italie wore, wu im Finale gege Dytschland 3:1 gwunne het. Dr Titelverdaidiger Argentinie isch in dr zwoote Rundi uusgschide.
Spiilort
D Spiil vu dr Wältmaischterschaft sin in 17 Stadie in 14 spanische Stedt uusdrait wore.
Dailnämer
Fir d Ändrundi än si die 24 Mannschafte qualifiziert gsii:
Lihir-Inseln
D Lihir-Insle sin e Inselgruppe vu fimf Vulkaninseln, nerdli vu Neiirland im Bismarck-Archipel im Weschtpazifik. Bolitisch ghere si zue dr Provinz New Ireland z Papua-Neiginea. Fir d Insle git s au d Nämme Lir, Gardenijs, Gerrit Denys, Gerrit de Nijs, Garde Neys, Gerard de Nys, Isle du Bouchage oder Day.
Geografi
D Lihir-Insle sin Dail vu dr Tabar-Lihir-Tanga-Feni-Inselchette. Niolam (oder Aniolam) isch di grescht Insle vu dr Lihir-Insle. Si wird zmaischt Lihir gnännt. Näbeinsle vu Niolam/Lihir sin Mali (au San Antonio), Mahur (au San Francisco), Masahet (au Massait oder Sankt-Joseph-Insle) un Sanambiet.
Uf Niolam git s ais vu dr greschte Goldvorchuu vu dr Wält, wu geologisch dr porphyre Lagerstätte vu Bougainville un Ambitle (Feni-Insle) ähnlig isch. D Goldmine weird vu dr auschtralische Newcrest Mining Limited bedribe.
Hans Thoma
Dr Hans Thoma (* 2. Oktober 1839 z Oberlehn im Schwarzwald; † 7. Novämber 1924 z Karlsrueh) isch e düütsche Mooler und Grafiker gsi.
Lihir-Inseln
Gschicht
Dr erscht Europäer, wu zue dr Lihir-Insle chuu isch, isch dr niderländisch Seefahrer Abel Tasman im April 1643 gsii. Vu 1885 bis 1899 het d Inselgruppe zum sognännte „Dytsche Schutzbiet“ un vu 1899 bis 1914 zue dr Koloni Dytsch-Neiginea, Verwaltigsbezirk Neumecklenburg-Süd ghert. Anne 1914 sin d Insle vu auschtralische Druppe eroberet un noch em Erschte Wältchrieg as Mandat vum Velkerbund vu Auschtralie verwaltet wore. Syt 1975 sin si Dail vum unabhängige Staat Papua-Neiginea.
Ingmar Bergman
Litratuur
Von Ingmar Bergman (autobiografischi Teggst):
Lihir-Inseln
Bevelkerig
Uf dr fimf Insle hän im Oktober 2005 rund 17.300 Mänsche gläbt, dervu 13.600 Lihirianer un rund 3.700 Yywanderer us andere Dail vu Papua-Neiginea.
Hans Thoma
Läbe und Wärch
Dr Hans Thoma isch dr Soon vom Müller und Holzer Franz Joseph Thoma (1794–1855) und vo dr Rosa geb. Mayer (1804–1897), wo us ere Familie vo Kunschthandwärker cho isch, gsi. Er het d Handwärch vom Schteidrucker und vom Mooler z Basel und z Furtwange agfange lere, het den aber sälber probiert z zeichne und künschtlerisch z moole. Ane 1859 isch er uf d Akademy vo de Bildende Künscht z Karlsrueh ggange, won er bis 1866 studiert het.
Lihir-Inseln
Bevelkerig
D Yywohner vu dr Lihir-Insle schwätze Lihir, e auschtronesischi Sproch, wu fimf Numeri het: Singular, Dual, Trial, Paukal un Plural.
Hans Thoma
Läbe und Wärch
Mit dr tradizionelle akademische Moolerei het sech dr Hans Thoma nid so rächt agfründet, wie n er sälber i sym Läbenspricht schrybt: ''«Aber das Antikenzeichnen wurde mir mit der Zeit langweilig, ich konnte mir nicht recht denken, warum ich dies gar so genau nachbilden sollte. […] Ich sehnte mich nach der Natur, zu der ich im Sommer zurückkehren wollte.» Mit de Naturmotiyv und de Landschaftsbilder het er zerscht aber kei grosse Erfolg gha: «In Bernau malte ich zuerst ein kleines Wasserfällchen, das Innere eines Waldes und noch recht viele Sachen. Einige davon hängen jetzt im Karlsruher Thomamuseum. […] Die Mehrzahl solcher Naturstudien existieren nicht mehr. Ich habe sie meist verschenkt, gekauft hat damals kein echter Kunstfreund eine Naturstudie.»''
Vo 1867 bis 1874 isch dr Thoma umegreist und i verschidene Stedt als Künschtler go schaffe; er isch uf Basel, uf Düsseldorf, uf Paris, Münche und Rom ggange. Ane 1877 het er d Kunschtmoolerin Cella Berteneder ghürootet. 1879 isch er uf Ängland und 1880 nomol uf Italie. Sid 1878 het er z Frankfurt gläbt. Er het Porträt und Buechgrafik gmacht und für Architekte dr künschtlerisch Schmuck vo Hüüser und Stadtpalais chönne usfüere. D Basler Moolerin Maria La Roche (1870–1952) isch syni Lieblingsschüelerin gsi.
Lihir-Inseln
Weblink
]
Hans Thoma
Läbe und Wärch
En Uusstellig mit Wärch vom Hans Thoma im Münchner Kunschtverein isch für iin dr gross Erfolg gsi, wo ne z Dütschland algemein bekant gmacht het. 1899 isch d Familie Thoma in es neus Huus z Kronberg im Taunus näben em Schloss Friedrichshof go woone. Im glyche Joor isch er Profässer a dr Großherzogliche Kunstschuel z Karlsrueh worde. Sid 1901 isch er verwitwet gsi. Ane 1909 isch zum 70. Geburtstag vom Hans Thoma, wie’s dr Grossherzog Friedrich I. gwünscht gha het, als Erwyterig vo dr Kunschthalle vo Karlsrueh es speziels Thoma-Museum i dr Form vonere Kapälle, wo dr Mooler sälber mit usgschmückt het, uftoo worde.
Im Wärch vom Thoma sind Landschaftsbilder näben allegorische und biblische Motiv und de vile Porträt dr wichtigscht Deil. I dr Zyt um 1900 sig er do drfür bi de Düütsche als Mooler bsunders beliebt gsi; s Städel-Museum z Frankfurt het drum ane 2013 e Wärchschau mit Bilder vom Hans Thoma under dr Iberschrift «Lieblingsmaler des deutschen Volkes» zeigt. Me kennt no hüt bsunders sini Bilder vom Schwarzwald, vo de Landschafte am Rhy und vom Taunus z Hesse. Er hat aber au in andere Länder Landschafte abgmoolet und zeichnet.
Ane 1924 het dr Basler Kunschtverein e grossi Uusstellig mit Gmäld vom Hans Thoma zeigt; im Joorespricht schrybt dr Wilhelm Barth do drzue: «Das Jahr 1924 begann mit einer grossen Ehrung des populärsten deutschen Malers, unseres Nachbars aus dem Schwarzwald, Hans Thoma, durch Ausstellung von etwa 250 Werken des grossen Meisters.»
Sid 1950 git s Land Bade-Würtebärg al Joor – und sid 1972 no al zwei Joor – jewyle am Hans-Thoma-Tag z Bernau im Augschte emene Künschtler odr enere Künschtleri dr «Hans-Thoma-Pryys».
Reggae
Reggae [] isch e Musigschtyl us Jamaika.
Gschicht
Reggae isch ends 1960er Jahr underem Ifluss vo US-amerikanische Musigrichtige wie Soul, R&B, Countryund Jazz, wome denn ds Jamaike im Radio het chönne empfange, us sine unmittelbare Vorläufer Mento, Ska und Rocksteady endstande. Mitlerwile het sich de "Reggae" zu eire vo de bedütenste Richtige i de populäre Musig entwicklet. Was "Reggae" als Wort ursprünglich fürne Bedütig het gha, isch unklar. Einigi - wie öppe de Bob Marley - leite das vom latinische Wort "rex" (König) ab und behaubted, es heissi sovil wie "Musig vo de König"(-> Rastafari). Anderi erklärets dütlech wehniger majestätisch als Ableitig vo "streggae", amene Wort im Jamaikanische Dialäkt für es biuigs Modi. Wie au immer - ds erste Reggae-Lied, wo das Wort vorcho isch, isch "Do the Reggay" [sic!] (1968) vo Toots and the Maytals gsii. Dr erst Song, wo als richtige Reggae giltet, isch hingege "People funny boy" (1968) vom Lee 'Scratch' Perry. Dr typisch Grundrythmus vom Reggae isch entstande, wiu bi erste Produktione im Ska US-amerikanischi R&B Stück coveret si worde und debii e starchi Betonig ufe zwöiti und vierti Taktteil gleit isch worde. Im Übergang vo Ska zu Rocksteady und nachär zu Reggae isch dä minimalistisch Grundrythmus jewiils vereifacht worde. Reggae und sini Vorläufer sind vorallem als Tanzmusig entstande, wo über die sogenannte "Sound-Systems", e art mobili Discos verbreitet isch worde. Bsitzer vo dene fahrbare Discos wie zum Bispil de Clement "Sir Coxsone" Dodd, Arthur "Duke" Reid oder Cecil "Prince Buster" Campbell, hend zu de erste Produzente vo eigeständiger jamaikanischer Tanzmusig ghört. Als erste grosse internationale Erfolg - v. a. i de englische Charts - giltet "The Israelites, wo 1968 vom Desmond Dekker igspilt worde isch, mit ere Erstplatzierig z England und au i de Schwiiz: Dr erst Welthit vom Reggae.
Endi sechzger Jahr isch Reggae di bevorzugti Musig vo de britische Skinheads gsii, darum sind di erste englische Reggaeproduktione unterem Name "Skinhead-Reggae" vermarktet worde und vil Reggae Künstler wie, The Charmers, The Corporation, Joe the Boss oder Symarip, mit Lieder wie z. B. "Skinhead Moonstomp" oder "Skinheads A Bash Dem" sind zielt für d Skinhead-Community usgrichtet gsi. Mit ere sterchere Fokusierig uf e britisch Popmusik-Märt (z. B. düre Iisatz vo Striicher), und spetistens mit em Iisatz vo betont schwarze Theme im Roots Reggae, het die Musig für Teil vor Skinheadszene a Bedütig verlore, erst recht, wo sech die immer meh von ere Haltig, wo afänglich unrassistisch gsi isch, in Richtig Gwalt und Neonazismus hend bewegt und abgspalte. Hend früener Jamaikanischi - und brittischi Reggae Produzente und Künstler na grad uf die Szene gsetzt, so het si nach em Umkehrschluss au düre ökonomisch Erfolg vo ander Spiilarte a Bedütig im Reggae-Märt verlore, obwou sich e Szene het erhalte wo die ursprünglich unrassistische Wert no existieret. Die sogenannte "Traditional Skins" oder au "Trojan Skins" - benennt nach em Plattelabel "Trojan Records" - organisiered bis hüt traditionelli Reggae Events, betriibet chliini Labels und bringed mit eigete Bands au neui Reggae Musig use, wo sich starch am Hammondsound und em Uptempo vo eltere Reggaenummere orientiered.
Agregt dür de bedütenst Reggaemusiker und jamaikanisch Naionalheld Bob Marley verchnüpfet vill Musiker d Musig mit dem zur Ziit zwar existierende aber nid sehr wiit verbreitete Religion vo de Rastafari. Dr klassisch Reggae vo de1970er Jahr wird hüt vil als "Roots-Reggae" bezeichnet. Er isch entstande us verschiedne Iflüss, wie Ska und Rockseady oder em früeche Pop-Reggae, wo zersch houptsächlich us Grossbritannie isch cho. Natürlich hend au afrikanischi Iflüss e Rolle gspilt. Paralell dezue het sich in Grossbritanie e eigeti Form vom Reggae entwicklet, mit Iflüss us Musigrichtige wie die vo The Police, The Clash, The Jam oder The Specials).
Mittlerwiile hend sich verschideni Forme vom Reggae entwicklet: Bedütend isch Dub, e sehr minimalistischi Variante, wo sich dür vill elektronischi Studioeffekt und fast totalem Verzicht uf Gsang uszeichnet. Dubeffekt sind hüt e feste Bestandteil vo de meiste Reggae-Variante, au am Bob Marley sini Lieder sind devo beiiflusst.
Scho früe isch uf dr B-Siite vo bekannte Reggaesingles e Dubversion vom Lied mitgeliiferet worde. D DJ's hei agfange, die "Versions" live mit Sprechgsang-Texte z vertone (Toasting). Ds Toasting chunnt vom Scat, enere Gsangsart vom Jazz.
Us em Toasting isch im Lauf vo dr Ziit e neui Variante vom Reggae entstande: Raggamuffin bzw. Ragga. Parallel dadezu het sich us em Toasting z New York in de sibezger Jahr e witeri neui Musigrichtig, de Hip-Hop entwicklet.
Moderni Reggaevariante wie Ragga werde vill als Dancehall-Reggae bezeichnet. De Begriff isch e chli problematisch, wiu er bezeichnet streng gno ke bestimmti Stilrichtig, sondern fasst die Stile zeme, wo momentan i de jamaikanische "Dancehalls" (Ort vo de größere Tanzparties) populär sind. "Dancehall" bezeichnet aber au e spezifische, starch synkopierte Rhythmus im moderne Reggae.
Textä
Gsunge wird im jamaikanischen Reggae meistens uf Patois, e Kreolsprach mit zahlriiche Wortneuschöpfige, wo uf dr Englische Sprach basiert. D`Textä vom Roots-Reggae sind vilmol sozialkritisch, mached uf Missständ ufmerksam oder wei de Jamaikaner ihri afrikanische Wurzle bewusst mache. E witers Themegebiet laht sich mit love, peace & unity (Liebi, Friede und Einigkeit) zemefasse, au de Gnuss von Marihuana isch e beliebts Motiv.
D`Textä vom moderne Dancehall-Reggae sind hingege - verglichbar mit Hip-Hop-Textä - vill explizit sexuell oder gewaltverherrlichend (sog. Slackness-Themä), au Homophobii chunnt vor. Als Gegebewegung dadezu het sich jedoch inzwüsche au dr Conscious Reggae im Dancehall entwicklet, mit soziale, politische und religiöse Theme.
Musig
Charakteristisch für de Reggae isch d Offbeat-Phrasierig, wo entweder d Gitarre oder ds Keyboard, ab und zue au d Bläser, i de zwöite und vierte Taktziit spieled, wo i de meischte andere Musikrichtige unbetont si. Im Gägensatz zum Ska, wo statt de 2/4-Betonig eher Offbeats igsetzt werde, wo d "und"-Zählziite betoned, isch de Reggae i dr Regel langsamer und weniger dür Bläser dominiert.
D Instrumentisierig vo de meischte (klassische) Reggaebands besteit us emne Drumset, E-Bass, E-Gitarre, Keyboard und Gsang. Vill kömme Blechbläser und Perkussion dezu. Bi de neuere Stilrichtige vom Reggae (Dancehall, Ragga, Reggaeton) chunnt hüfig d Elektronik in Form vo Computer und Sampler zum Isatz. Debi isch ds Schlagzüg am meiste betont, synthetisch erzügt und meh am Rock- und Discosound orientiert.
E-Bass
Bsunders wichtig im Klangbild vom ene Reggaesong isch immer de Basslauf, de git s Gegegwicht zu de Offbeats und vill ds eigentliche Thema vom Stück. Als legendäri Reggae-Bassiste gelte de Aston Barrett und Robbie Shakespeare.
Schlagzüg
Ds Schlagzüg zeichnet sich hauptsächlich dur zwöi bsunderi Stile aus:
Ds Schlagzüg wird meistens vomene Perkussionist unterstützt. Als hervorragendi Schlagzüger gelte de Carlton Barrett und de Sly Dunbar.
E-Gitarre
Gitarriste spieled bim Reggae hauptsächlich rhythmischi Begleitig, wobi au hie d Betonig uf em Offbeat im Vordergrund steit. Ab und zue wird eifach de Basslauf dopplet. "Ustobe" dörfe sich d Gitarriste de in z. T. usdehnte Solis.
Erwähnenswerti Gitarriste i de Welt vom Reggae sind z. B. de Al Anderson (Leadgitarrist bi The Wailers), Peter Tosh, Black Uhuru, Earl "Chinna" Smith, Ben Harper, Junior Marvin, Ernest Ranglin, Donald Kinsey u.n.v.m.
Keyboard/Hammond-Orgle
Verwändet werde houptsächlich Piano- und Orgle-Sounds, mängisch au Keyboard-Kläng. D Keyboarder begleite zeme mit de Gitarre vorwiegend rhythmisch, natürlich ebefaus mit Betonig ufem Offbeat. Zwöi Variatione sind sehr gängig: Zum eine d Betonig vo de zwöite und vierte Zählzit, zum andere d Betonige ergänzt mit de "und"-Zählzite. Keyboard-Solis sind relativ selte, Orgel-Soli chömme hüfiger vor. Es isch nid unüblich, dass in enere Reggaeband zwei Keyboarder spiile.
Berüemti Tastemänner (oder sogar Tastefraue) gits i dem Musikstil wenig. Z nenne wäre de Monty Alexander, wo eigentlich Jazzmusiker isch, aber als geborene Jamaikaner au immer wieder Reggae gspiilt het und denn de Reggae mit Jazz verbindet het. Des witere wäre Earl "Wya" Lindo und Tyrone Downie (beidi bi The Wailers) sowie Ian Wynter und Bernard "Tooter" Harvey z nenne.
Bläser
D Bläser von ere klassische Reggaeband trete meistens z dritt uf. D Instrument, wo am meiste gspiilt werded, sind da in de Regel Posuune und Trompete, mängisch au es Saxophon.
Reggae i dr Schwiiz
Wärend di welschi Reggae Schwiiz sich eher a Frankrich und Afrika orientiert, geit di Dütschwitzer eher Richtig Dütschland, wo sich e international renommierti Dancehall Szene het bildet. Di best Übersicht über d Schwitzer Reggaeszene gits uf Reggae.ch
Schwitzerdütsche Reggae
Was de Polo Hofer i de 1970er Jahr mit Teddybär zum erste Mal probiert het, isch zun ere chliine Szene gwachse. Mit de Berner Gruppe Merfen Orange und ihrem Summerhit vo 1992 "Dr Summer chunnt" isch nach langem wiedermal Reggae uf Schwyzerdütsch zghöre. Ir Stadt Züri meldet sich bald dr Dodo Jud unterem Name Doppelgänger zum Reggaewort. Gfolgt vo dr Reggaeentdeckig im Schwyzerdütsche, Phenomden aka Phenom Melody. Bald hend sich wiiteri Gruppe bildet, Elijah and the Dubby Conquerors, Kulturattentat, Kanisha Sound, 24K oder Stereo Luchs.
Early Reggae
Dave Barker - Derrick Morgan - The Upsetters - Justin Hinds - Jimmy Cliff - Desmond Dekker - Dennis Brown - Dandy Livingstone - Johnny Nash - Lee Perry - Lloyd Charmers - Toots & The Maytals - Peter Tosh - Max Romeo - Prince Buster - The Pyramids - The Ethiopians - The Heptones - The Melodians - The Viceroys - Ernest Ranglin - The Pioneers - Laurel Aitken-Dillinger - The Congos
Roots-Reggae
The Abyssinians - Alpha Blondy - Beres Hammond - Bob Marley - Black Uhuru - Bunny Wailer - Burning Spear - Chuck Fender - Damian Marley - Delroy Wilson - Don Carlos - Garnett Silk - Gladiators - Gregory Isaacs - Groundation - Israel Vibration - Iqulah - I Threes - I-Wayne - Ijahman Levi - Jah Cure - Jamaica Papa Curvin - Jimmy Cliff -Julian Marley- John Holt - Johnny Nash - Junior Kelly - Junior Delgado - L.M.S. - Luciano - Ken Boothe - Max Romeo - Michael Prophet - Misty in Roots - Mikey Dread - Morgan Heritage - Michael Rose - Peter Tosh - Prezident Brown - Richie Spice - Rico Rodriguez - Sugar Minott - Tony Rebel - Third World - Toots & The Maytals - Bushman - Warrior King - Wayne Jarrett - Ziggy Marley - John Clarke - Eek-a-Mouse - Wailing Souls - Anthony Locks - Toure Kunda
Britische Reggae
Aswad - Linton Kwesi Johnson - UB40 - Steel Pulse - Capital Letters - Macka B - Judge Dread
Afrikanischi Künstler
Alpha Blondy (Elfenbeinküste) - Free At Last (Südafrikanische Gruppe) - Lucky Dube (Rep. Südafrika) - Sonny Okusun (Nigeria) - Richard Siluma (Rep. Südafrika) - Tiken Jah Fakoly (Elfenbeinküste) - Isaac Haile Selassie (Äthiopien) - Corey Harris (Mali) - Sierra Leone Refugee Allstars (Sierra Leone)
Französischi Künstler
Tonton David - Yaniss Odua - Tryo - Raggasonic - Mister Gang - Sergent García - Serge Gainsbourg - Massilia Sound System - Daïpivo - Gnawa Diffusion - K2R Riddim - Kana - Piepoljak - Raspigaous - Dub Incorporation
Dütschi Künstler
Jan Delay - Gentleman - P.R. Kantate - Patrice - Seeed - Sam Ragga Band - Dr. Ring-Ding - Hans Söllner- Jamaram- Culcha Candela - Uwe Banton - Martin Jondo - Nosliw - Ganjaman - Ohrbooten- mellow mark- Los Skalameros- Raggabund - Jahcoustix - Riddimculcha
Österriichischi Künstler
Iriepathie - Rising Nation - Sam Gilly - Tim Tim - PBH Club - Noah - Mono & Nikitaman - Ausseer Hardbradler-Millions of Dreads
Syria
Die röömischi Browinz Syria isch im Joor 63 v. d. Z. vom Fäldher Gnaeus Pompeius Magnus iigrichdet worde und isch bis zur Erooberig dur d Araber in de 630er Joor Däil vom Röömische Riich bzw. (sit 395) vom Oströömische Riich gsi. S hütige Süürie, wo nid s ganze Gebiet vo dr röömische Browinz umfasst, het si Naame vo iire übernoo.
Naturalismus (Literatur)
Dr Naturalismus (lat. natura, „Natur“) isch e Ströömig in dr Litratur und im Theater zur Zit vo dr Belle Époque vo öbbe 1880 bis ins 20. Joorhundert in ganz Öiropa, wo uf dr exakte Beobachdig vo dr Natur basiert het.
Syria
Mäistens wird aagnoo, dr Naame Syria chiem vo Assyria; e baar Forscher glaube aber es gääb e Zämmehang mit dr Stadt Tyros – dr ersti Lut isch im iihäimische antike Dialäkt offebaar wie „ts“ usgsproche worde, eschönnt also si, dass „(T)Syria“ noch em Ort benennt worde isch, wo lang dr wichdigst in dr Regioon gsi isch.
Naturalismus (Literatur)
Kennzäiche vom Naturalismus
Dr Naturalismus isch e literarischi Revoluzioon gsi, wo mit em Dradierte broche und dr (poetisch) Realismus überwunde het. Er het uf die verklärende Tendänze vom Realismus verzichdet und het au nid brobiert, d Wirkligkäit z düte. Sis Ideal isch s gsi, d Wirkligkäit, wo erläbt wird, z undersueche und si wüsseschaftlig genau daarzstelle. D Kunst isch dr Razionalidäät, dr Kausalidäät, em Determinismus und dr Objektividäät verpflichtet und dr Dichder söll uf Subjektividäät und Individualidäät verzichde. Dr Charaggter vom Mensch und sis Schiggsaal wärde as e Funkzioon vo dr historische Zit, won er din läbt, vo sim psüchische Erbguet und sim Miliöö aagluegt. Die soziali Noot wird vilmol daargstellt eender us Mitgfüül as as Däil vom e bardei-politische Kampf zur Verbesserig vo dr Laag vo de gsellschaftlig Benoochdäiligte und Ussesiter.
Syria
Dr Herodes Archelaos, wo über Judäa, Samaria und Idumäa gherrscht het, isch im Joor 6 vom Augustus verbannt worde. Im Archelaos si Herschaftsgebiet isch denn e feste Däil vom Imperium worde und e röömische Brefekt het s verwaltet. In de Joor 34 und 37 isch au dr Räst vom Herodes sim Riich Däil vom Röömische Riich worde. Die Däil si in dr Zit vom Hadrian noch em groosse jüüdische Ufstand zur Browinz Syria Palaestina reorganisiert worde.
Naturalismus (Literatur)
Kennzäiche vom Naturalismus
D Charakter, wo im soziale Drama im Vordergrund stöön, wärde zäigt, wi si dur iir Miliöö und iiri Vererbig brägt si. Was si mache und wie wird vom Autor mit genaue Reschiiaawiisige und Szeenebeschriibige festgläit.
Syria
Dr mächdig Statthalter vo dr Browinz Syria het si Sitz z Antiochia am Orontes ghaa, wo äini vo de grösste und bedütendste Stedt im Imperium gsi. Drzue isch choo, ass starki Drubbeverbänd in dr Browinz stazioniert worde si, zum d Ostgränze gege d Parther z schütze. In dr früeje Zit vom Prinzipat si vier Legioone in dr Browinz stazioniert gsi.
Naturalismus (Literatur)
Kennzäiche vom Naturalismus
In dr Lürik wärde alli Konvenzioone vom Värs und dr Stroofe abgleent. Die «Revoluzioon in dr Lürik» (Arno Holz) wändet sich in dr Thematik und im Formale gege d Dradizion und s Epigonedum und orientiert sich an ere Prosalürik mit eme natürlige Rhüthmus.
Syria
D Browinz het under anderem Olivenööl, Wii, Zeedere­holz, purpur­gfärbti Stoff, Gleeser und elfenbein­verzierti Chläimööbel broduziert. Usserdäm isch d Browinz dr Ändpunkt für e Siide­handel über d Siidestrooss us em Kaiserriich China und für e Gewürz­handel us Indie gsi.
193/194 isch Syria in die bäide Browinze Syria Coele und Syria Phoenice iidäilt worde, und die si spööter in dr Spootantike in no chliineri Äihäite iidäilt worde. D Gebiet vo de süürische Browinze het bis in d Middi vom 6. Joorhundert e Blüetizit erläbt und isch näbe Egüpte äini vo de wichdigste Regioone vom Riich gsi, au wenn s sit em 3. Joorhundert immer wider emol zu Inwasioone vo de persische Sassaniide cho isch.
Reggae
Schwiizer Künstler
Famara - The Scrucialists - Open Season - Elijah & The Dubby Conquerors - Phenomden - Junior Tshaka
Syria
Im 7. Joorhundert si die süürische Browinze vo de islamisierte Araber erooberet worde.
Reggae
Polnischi Künstler
Paprika Korps - Habakuk - Indios Bravos - Bakshish
Portugiisischi Künstler
Mercado Negro
Süsch Künstler
Caramelo Criminal (u. a. mit Silly Walks und Raggabund)
Dub
Lueg unter Dub (Musik)
Dancehall
Buju Banton, Capleton, Sizzla, Bounty Killer, Ninjaman, Sean Paul, Tony Rebel
Ska
Skatalites, The Heptones, The Specials, The Toasters, The Busters, The Slackers
Naturalismus (Literatur)
Kennzäiche vom Naturalismus
Im so genannte „Sekundestiil“ wärde au die banalste Detäi genau festgläit. Mä brobiert, s Schwätze so natüürlig wie mööglig z zäige, mit Stottere, Gschrei, halbi Sätz, Pause zum Schnuufe und Nääbegrüsch, zum eso d Umgääbig besser z vermiddle as mit Beschriibige. Doo drzue ghöört au, ass Dialäkt (geografischi Usdruckswiise), Soziolekt (schichtspezifischi Usdruckswiise), Psücholekt (situationsbedingti Usdruckswiise) oder Idiolekt (indiwiduelli Usdruckswiise) iigsetzt wärde.
Reggae
Reggaeton
Daddy Yankee, Pachanga
Naturalismus (Literatur)
D Litratur noch em Naturalismus
D Kunstströömige wo dr Naturalismus abglööst häi (Impressionismus, Sümbolismus, Expressionismus) häi, wil die modärni Wält immer komplexer worde isch, differenzierteri Usdruggsmiddel mit verfremdende Effekt verwändet, statt sich druf z beschrängge d Wirkligkäit so exaggt wie mööglig abzbilde.
Reggae
International
Sting (Jamaika) - Reggae Sunsplash
Europa
Rototom Sunsplash (Italie) - Uppsala Reggae Festival (Schwede) - Reggae Sundance (Eindhoven / Holland) - Ostroda Reggae Festiwal - (Pole) - Soça Reggae Riversplash Tolmin (Slowenie)
Saint-Barthélemy (Morbihan)
Saint-Barthélemy (bretonisch Bartelame) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
Reggae
Literatur
PDF-Version frei unter www.oktober.de/reggae
Saint-Barthélemy (Morbihan)
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Saint-Barthélemy lyt 37 km vu Vannes un 31 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 27 m un 151 m iber Normalnull.
Gschicht
Saint-Barthélemy isch syt em 17. Juli 1867 e aigeständigi Gmai.
Verwaltig
vu Saint-Barthélemy isch. Saint-Barthélemy ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Barthélemy ghert zum Bretonisch.
Münchenbuchsee
Buchsi oder Münchebuchsi (amtlech Münchenbuchsee) isch e Ywohnergmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.
Gschicht
Buchsi isch zum erschte Maau im Jahr 1180 aus Buhse gnennt worde.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 13,8 % gläge.
Religion
64,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 17,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2019 het s das Ergebnis ggää: SVP 26,5 %, SP 19,0 %, GPS 12,3 %, glp 11,0 %, BDP 8,8 %, FDP 8,3 %, EVP 6,2 %, CVP 2,6 %, EDU 2,2 %.
D Politik vo Buchsi besteit us em Gmeindrat (Exekutive) und em Grosse Gmeindrat (Legislative). Gmeindspresidänt vo Buchsi isch dr Manfred Waibel (SVP) (Stang 2021).
D Sitzverteilig vom grossä Gmeindrat (Stang 2021):
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 9609 Ywohner 88,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,5 % Französisch u 2 % Italienisch.
Dr bärndütsch Dialäkt vo Buchsi ghört zum Hochalemannisch.
Wisen
Wise isch es Dorf und e politischi Gmeind im Bezirk Gösge im Schwizer Kanton Solothurn mit öppe 400 Iwoner (ned zverwächsle mit em Bündner Dorf Wiesen).
Geografi
Wisen isch uf ere Höchi vo 682 m ü.M., öppe 5 km nördlech vor Stadt Olte (Luftlinie). S isch es Huffedorf im Soleturner Jura, grad bim Wisebärg, bim Untere Hauestei-Pass. S Bächli wo dürs Dorf fliesst heisst Eibach und fliesst witer unde i d Ergolz. S Dorf isch 4,8 km² gross. Bi Wise isch au d Froburg und d Wisnerflue.
Gschicht
Wise isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1226 aus Wisen.
Religion
36,7 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 39,8 % römisch-katholisch.
Politik
Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,7 %, CVP 25,8 %, EDU 0,3 %, EVP 1,7 %, FDP 12,7 %. GLP 5,7 %, GP 5,7 %, SP 19,7 %, SVP 24,0 %, Suschtigi 1,8 %.
Gmeindspresidänt isch dr Matthias Geiger (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,9 % gläge.
Sproch und Dialäkt
Dr hochalemannisch Dialäkt vo Wiise ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Oute, wo ähnlech si zue dr Aargauer Dialäkt.
Suschtigs
1980 isch in Wise en SF DRS-Film dreit worde wo "Faulheit oder Der hinkende Alois" heisst.
Ruben Sutter
Dr Ruben Sutter (* 4. Oktoober 1916 z Sculms; † 15. Juuni 1985 z Bédarieux, Frankryych) isch e Schwyzer Botaaniker gsii.
Lääbe un Foorschig
Anne 1948 het er iber sy Kamraad Heinz Göpfert Kontakt zum Bindner Botaaniker Paul Müller un em Orchideäspezialischt Rudolf Gsell kriegt, wu iin uf Exkursioone mitgnuu hän. Ai Joor speeter het er dr Pflanzesozioloog Josias Braun-Blanquet chännegleert, wu mer sällzyt scho wältwyt gchännt ghaa het. Är het aafange chlaineri Ufsetz schryybe, aafangs zue sym Lieblingstheema Orchideä.
Mit eme Stipändium vu dr Schwyzerische Natuurfoorschende Gsellschaft het er 1952 bim Braun-Blanquet z Montpellier an dr Station internationale de géobotanique méditerranéenne et alpine chenne studiere. Är het eso ne guete Yydruck gmacht, ass dr Braun-Blanquet iin 1954 fir e Joor uf Proob as Wisseschaflige Mitarbaiter uf Montpellier yyglaade het. Des het er chenne mache, wel er noch em Dood vum Vater s Buure ändgiltig ufgee un dr Hoof an e Vetter gee het. No däm Proobjoor isch er as Assischtänt vum Braun-Blanquet bliibe, fascht zwanzg Joor lang. Är het äng mit em Braun-Blanquet zämegschafft un het unter anderem d Bibliotheek ufböue un goornet.
Uf vyyl Exkursioone un Fäldfoorschige het er di insuubrisch un di mediterraan Floora un Vegetaziooon untersuecht, vor allem d Pflanze an Felse un in Felsspalte hän en inträssiert, in dr Siidalpe, in dr Hoochalpe, aber au in dr Bäärg in dr Provence. Karakteristisch fir syni Aarbete sin di soorgfältige Bschryybige, wie d Pflanze mitenander vergsellschaftet sin, zuem Byschpel d Aarbet iber d Assoziazioon Phagnalo-Asplenietum petrarchae vu 1973. Wiichtigi Vegetazioonsmonografie sin die iber s Hoochdaal vu dr Greina (1976) un d Chaarschtlandschaft vum Muotatal im Kanton Schwyz (1982, zäme mit em Alois Bettschart).
An dr gääche Chalchwänd vum siidfranzeesische Pic Saint-Loup het er e neii Hieracium-Zwischenaart gfunde, wu dr Johannes Leendert van Soest iim z Eere Hieracium sutteri daift het.
Är het zue verschiidene Pflanzegsellschafte publiziert, au zäme mit andere Botaaniker, unter anderem het er zum Standardwäärch iber di inneralpiin Druckevegetazioon vum Braun-Blanquet byydrait un zue sällem sym Leerbuech «Pflanzensoziologie. Grundzüge der Vegetationskunde». Är isch uf Exkursioone mitgange uf Poole, in d Tschechoslowakei, uf Jugoslaawie un Itaalie. In dr Joor 1969 un 1970 het dr Sutter bi dr Fäldufnaame bi dr Kartierig vu dr Schwyzer Floora mitghulfe.
Anne 1971 het en dr Max Welten as Assischtänt (ab 1975 Ooberassischtänt) an s geobotaanisch Inschtitut vu dr Uniwersideet Bärn ghoolt, wun er bis 1982 gschafft het. Unter anderem het er zäme mit em Welten dr «Verbreitungsatlas der Farn- und Blütenpflanzen der Schweiz» uusegee un doderfiir 42 Flechene ellai kartiert un 85 Flechene zäme mit andere Botaaniker. Bi 72 Flechene het er verschiideni Ergänzigsexkursiooone duurgfiert un bi nomool 69 Flechene het d Ufnaame ergänzt. Där Atlas zue dr Schwyzer Floora mit syn 2500 Chaarte giltet as em Sutter sy wiichtigscht Wäärch. Iber vyyl Joor het er au bi dr «Fortschritte in der Systematik und Floristik der Schweizer Flora» vum Alfred Becherer mitgschafft.
Fir di Botaanisch Gsellschaft Bärn het er vyyl Vordreeg ghalte un au Exkursioone duurgfiert, unter anderem ins Languedoc (1976 un 1983) un uf d Grigna am Comersee (1978 un 1979). Au fir anderi Fachgsellschafte het er Vordreeg ghalte un Exkursioone gmacht, unter anderem fir di Oschtalpiin-Dinaarisch Gsellschaft, d Baasler Botaanisch Gsellschaft un d Schwyzer Faarnfrynd.
Anne 1975 isch er vu dr Uniwersideet Bärn mit em Eeredokter-Titel Dr. h.c. uuszaichnet woore. D Schwyzerisch Botaanisch Gsellschaft het en 1977 zum Eeremitgliid ernännt. Am 17. Mai 1985 isch er vu dr Regierig vum Kantoon Graubinde mit eme Anerkännigsbryys uuszaichnet woore.
Am 15. Juuni 1985 isch er zmools im siidfranzeesische Bédarieux uf ere Exkursioon fir d Baasler Botaanische Gsellschaft ins Languedoc gstoorbe. Sy Graab lyt uf em Friidhoof z Versam.
Datenkompression
Dadakombressio isch en dr heidicha Enformadsionsdechnik a Sammelbegriff fir dechnische Verfahra, wo probierd wird, dia fisikalisch Aazahl vo Enformadsionsoehaeda (en dr Digidaldechnik: Bytes), zom verrengera, ohne dass d'oegendlech Enformadseo verlaure gohd. Zom des bewerkschdellicha geids onderschiadliche Aasädz:
Lengakodierong
Säll isch s'oefachschde verfahra: Mr suachd em Dadahoufa noch gleiche Muschdr ond paggd sälle an bloß no oenere Schdell zamma, ond iebrall wo mr vorher des Muschdr ghed hod, wird a Ersadsmuschdr oegfiagd, wo a Enformadsio endheld, wia ofd a dere Schdell des Muschdr vorkomma ischd. Beischbiel für solche Verfahra sen dr "Byte Run"-Algoridmus oder s sognannde "Run Length Encoding" (RLE).
Weglao was mr ed sied odr haerd
En viele Fäll langds ao, wenn die Enformadsio am End nemme genaoso widr hergschdelld wera ka, wie se vor dr Dadakombressio gwäa isch. Säll isch zwar fir gschriebene Tegschd oder so ed grad erwenschd, aber fir Bildr, Film odr Donufzoechnonga langd des. Dr Mensch siad ufema Bild sowiso ed älles, ond ao in Film on teen schdeggad an Houfa Dada, die mr ed sied odr haerd. Selbschd wemmr schdickla weglaod, wo mr oegendlich kedd wohrnemma, dichded sich dr menschlich Wohrnemmungsabbarad die fealende Enformadsiona drzua, so dass mr moeschdens ed mergd, wenn äbbes fääld. Säll hoeßd mr Interpolation.
Drzua geids ao widr mehrere dechnische Verfahra.
D'Enformadsio mademadisch bschreiba, ond bloß no d'Bschreibong schboechera
Enformadsiona wia Bildr, Film ond Teen ka mr zom Beischbiel mid era Disgreeda Furiee-Dransformadsio bschreiba. Am End brouchd mr bloß no dia Baramedr vo dera Dransformadsio abschboechara, no ka mr henderdrae dia Enformadsio gnao gnuag widr herschdella. Viele moderne Muldimedia-Kombressiona send so: JPEG, MPEG-1, -2, -3
D'Enformadsio objegdoriendierd bschreiba, ond henderdrae sälle Objegd widr zammasedsa
Mr ka ao zerschd d'ganz Enformadsio analisiara ond en oenzelne Objegd zerlega. Am End wered no dia andere Verfahra aagwended, wo uf dera Seid bschriaba send, ond bei dr Dekombressio werad dia Objegd widr so zammagsedsd, wia se vor dr Kombressio gwäa send. Dr heid zemlich beliebte MPEG-4 (also ao DivX oder XVid) duad säll.
Dada ferdlao, wo ausem Zammahang exdrahierd wera kennad
Wemmr woeß, in wellem Zammehang d'Enformadsio henderdrae aagwend wird, ka mr ao älles weglao, was im Zammahang scho do isch. So duad mr zom Beischbiel bei Software-Akdualisierunga bloß dia Doel vom Programmdegschd oepagga ond em Aawender iebers Neds schigga, wo jedz nei send. Bsonders bekannd isch do bei Programm, wo mr dr Quelldegschd hod, des diff-patch Verfahra. Drbei duad der, wo äbbes ama Quelldegschd genderd hod, mid em "diff"-Progremmle audomadisch a Dadei erschdella, wo dr Onderschiad zwischam urschprenglicha Tegschd ond em neia Tegschd mid soene Enderonga denna schdood. Dr Awender laod henderdrae mid em "patch"-Progremmle sälle Dadei ieber soe Exemblar vom alda Tegschd driabr. Des Progremmle duad no dia alde Versio mit de Enderonga vermischa, so dass am End d'neie Versio rouskommd.
Novillard
Novillard (ditsch Neuweiler) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Novillard ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1251 àls Nueviller.
S Gebiet um Novillard hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Novillard ìsch. Novillard ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Novillard ghert zem Franc-Comtois.
Marià Fortuny
Lääbe und Wärk
Dr Fortuny het uf dr Akademii z Barcelona studiert under em Claudio Lorenzález, eme Schüeler vom Friedrich Overbeck. E baar Lithographie vom Paul Gavarni häi en inspiriert. In ere Schuelkonkurränz het er gwunne und as Briis e Räisestipendium uf Rom überchoo, won er 1856 aachoo isch.
Er isch im Marokkofäldzug 1859–1860 gsi under em Generaal Juan Prim. Bevor er uf Rom zrugg isch, isch er uf Bariis, won er zum Jean-Louis-Ernest Meissonier gangen isch und dr Jean-Léon Gérôme kennegleert het. Denn isch er au uf Madrid, won er vor allem dr Goya studiert het. 1866 isch dr Fortuny wider z Rom gsi. Er het für e Bariiser Kunsthändler Goupil e baar Bilder gmacht, wo 1869 uf ere Usstellig Beachdig gfunde häi.
D Gmäld Hochzit in dr Vicaria z Madrid und Dr marokkanisch Schlangebändiger si bsundrigs bekannt. Zu sine letzte Wärk ghööre D Arkadier und d Akademiker. Dr Fortuny het au Historie gmoolt, drunder e groossformatigi Allegorii für d Chille vom häilige Augustin z Barcelona und e Deckimoolerei für e Balast vo dr Köönigin Maria Christina. Er het non e baar Räise uf Schbanie gmacht, aber sust het er z Rom gläbt, won er am 21. Oktober 1874 gstorbe isch. Er het e Hufe Studie, Skizze und Gmäld, wi nid fertig worde si, hinderloo, drunder D Schlacht bi Tanger. E baar vo sine Wärk us dr Sammlig vo sim Soon Mariano cha mä hüte im Palazzo Fortuny z Venedig gsee.
A Kind of Magic
A Kind of Magic isch s zwelft Studioalbum vu dr britische Rockband Queen. S isch zwische Novämber 1985 un April 1986 z Los London, z Minche un z Montreux produziert wore un im Juni 1986 uusechuu.