cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Val Müstair (Tal)
Geografii
Z Val Müstair isch vom Ofapass bis a d Grenza zwüsched Müstair und Taufers öpa 26 km lang, und vo döt aa bis aba uf Laatsch sinds nomol guet 7 km. S Tal wird vom Rambach (bündnerromanisch Il Rom, italienisch Rio Ram) durflossa, wo en rächte Sitefluss vo da Etsch isch. Z ganz Tal erstreckt sich über a Flächi vo me as 20'000 ha.
Oberdischingen
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Val Müstair (Tal)
Politik
Im obere Münstertal liit d Gmaind Val Müstair mit ihrna Dörfer – im undere Tail Taufers im Münstertal und s Dorf Laatsch, wo zu Mals ghört.
Oberdischingen
Dialekt
Dr Dialekt vo Oberdischenge ghert zom Schwäbisch.
Val Müstair (Tal)
Sprooch
Obwohl z Val Müstair a Bündner Südtal isch und richtig Italia uslauft, isch es nöd italienisch-sprächend, wia z Puschlav, z Bergell oder z Misoxs, sondern ma redt romanisch. Dr Dialäkt isch a Gattig vom Vallader und haisst Jauer.
Hohenaltheim
Alde (amtlich Hohenaltheim) ischt a Gmoed em Landkroes Donau-Rias en Bayern.
Geografi
Alde leit am sidlicha Rand vom Nearler Rias em Geopark Ries am Froschbach, ema Quellfluss vo dr Wörnitz.
Vo dr Gmarkong send 42,0% Landwirtschaftsfleche, 50,5 % Wald, 6,8 % Sidlongsfleche ond 0,7 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Alde gheret s Pfarrdorf Hohenaltheim, s Dorf Niederaltheim ond d Gheft Frohnmühle, Ganzenmühle, Karlshof, Mühlauhof, Schellenhof ond Weiherhof.
Gschicht
Alde ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 878.
Terroranschläge am 13. November 2015 in Paris
D Terroraaschleg vu Paris sin e Serie vu Attentat un Gaiselnahme am Oobe vum 13. Novämber 2015 an verschidene Ort in dr franzesische Hauptstadt gsii, wu 130 Persone umbrocht un 352 verletzt wore sin, 97 dodervu schwär.
Hohenaltheim
Religion
12,2 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 85,2 % evangelisch.
Verwaltong
Alde hot mit dr Gmoede Ädern, Alera, Amerdinge, Deina, Foara, Degga, Reimling ond Wecha a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Terroranschläge am 13. November 2015 in Paris
Di maischte Opfer het s gee im Bataclan (11. Arrondissement), wu an däm Oobe di US-amerikanisch Rockband „Eagles of Death Metal“ e Kunzärt vor rund 1500 Bsuecher gee het. Vier Manne sin mit Kalaschnikow in s Theater yydrunge un hän aagfange in d Lyt z schieße. Derno hän d Attetäter Gaisle gnuu. D Bolizei het speter s Gebei gstirmt. Bi dr Schießereie sin zmindescht 100 Mänsche verschosse wore.
In dr Nechi vum Stade de France, wu e Frynschaftsspiil zwische dr franzesische un dr dytsche Fueßballnationalmannschaft stattgfunde het, het s baar Explosione dur Sälbschtmordattetäter gee.
Hohenaltheim
Verwaltong
Dr Birgermoeschter vo Alde ischt dr Wulf-Dietrich Kavasch.
Terroranschläge am 13. November 2015 in Paris
Wyteri Aaschleeg het s gee uf mehreri Café, Bar un Restaurant. Im Restaurant „Le Petit Cambodge“ im 10. Arrondissement un im Café „Le Carillon“ vis-à-vis zmindescht 15 Mänsche, im Café „La Belle Équipe“ zmindescht 19. Schießereie het s au gee am Boulevard Beaumarchais, am Boulevard Voltaire, an dr Avenue de la République un an eme McDonald's bim Place de la République.
Hohenaltheim
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Terroranschläge am 13. November 2015 in Paris
Dr franzesisch Bresidänt François Hollande het dr Notstand im ganze Land uusgruefe, d Bewohner vu Paris sin ufgruefe wore, nit uf d Stroß z goh. Er het au erchlärt, dass es sich bi de Täter vermuetlich um Aahänger vu de Terrororganisation Islamische Staat handlet.
Bolitiker us aller Wält hän ihre Entsetze un Druur uusdruckt un Frankrych Unterstitzig zuegsait.
Hohenaltheim
Dialekt
Dr Dialekt vo Alde ghert zom Schwäbisch.
Krieg
Chrieg isch en organisierte Komflikt, wo mit Waffe und Gwalt usdräit wird, und vilmol meereri Kollektiv dra Däil nämme. S Ziil vo dene Kollektiv isch s, iiri Inträsse duurezsetze. Dur e Kampf wäi d Chriegsbardeie iirne Gegner überlääge wärde und dr Komflikt eso in iirem Sinn lööse. D Gwält, wo mä drbii aawändet, grift die körperligi Unverseerthäit vo de gegnerische Indiwidue aa und füert so zu Verletzige und Dood. Es entstöön aber nid nume Schääde an dene, wo bim Kämpfe aktiv si, sondern immer au sonigi, wo mäistens kä Absicht drhinder steggt. Si wärde hüte öifemistisch as Kollateralschäde bzw. Begläitschäde bezäichnet. Chrieg richdet au an dr Infrastruktur und de Lääbensgrundlage vo de Kollektiv Schaaden aa.
D Forme vom Chrieg si vilfältig und nit umbedingt an Staate oder Staatssüsteem bunde: Si chönne au innerhalb vo Staate stattfinde, öbben as Bürgerchrieg, Unabhängikäitschrieg oder bewaffnete Komflikt, und zum Wältchrieg oder zum Völkermord füere. Dorum isch dr Chriegsbegriff im Völkerrächt lang umstritte gsi. D Gämfer-Fümf-Mächt-Veriibarig vom 12. Dezämber 1932 het dr ursprünglig Usdruck „Chrieg“ dur s äidütige „Aawändig vo bewaffneter Gwalt“ ersetzt (Ardikel III). D Charta vo de Veräinte Nazione het schliesslig s Aawände vo Gwalt oder s Drohe mit ere in internazionale Beziejige grundsätzlig verbote (Ardikel 2, Ziffere 4) und si isch nume as Sanktionsmaassnaam, wo vom Sicherhäitsroot beschlosse wird (Ardikel 42), oder as Akt vo dr Sälbstverdäidigung (Ardikel 51) erlaubt.
In dr historisch belegte Gschicht vo dr Menschhäit häi knapp 14'400 Chrieg stattgfunde, und dene si öbbe 3,5 Milliarde Mensche zum Opfer gfalle. Mä schetzt, ass bis jetz öbbe 100 Milliarde Mensche gläbt häi und noch däm isch jede drissigst Mensch dur chriegerischi Handlige umchoo.
Litratuur
Überblick
Anthropologischi Undersuechige
25. Dezember
Dr '''25. Dezämber''' isch dr 359. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 360. in Schaltjohr), dodermit blybe no 6 Däg bis zum Änd vum Johr.
New York City
New York City [] (offiziell The City of New York) isch e Weltstadt an dr Ostküste vo de USA. Si het acht Millione Iiwohner und isch die grösst Stadt im Land. Ihre Spitzname isch Big Apple (Dr Gross Öpfel). Uf ihrem Sigel schribt sich d'Stadt mit ihrem latinische Namme Civitas Novi Eboraci: SIGILLVM CIVITATIS NOVI EBORACI - noch em römische Namme vu York in Ängland. Für zum se vom Bundesstaat New York z underscheide, sägen ere d Amerikaner New York City, was as NYC abkürzt wird.
Si isch in fünf Boroughs (Stadtbezirk) ideilt: Manhattan, Bronx, Brooklyn, Queens un Staten Island. D Metropolregion New York het 18 Millione Iiwohner und isch ein vo de bedütendste Wirtschaftsrüüm, Handelsplätz und Kulturzentre vo dr Wält. Vili nationali und internationali Konzärn und Organisatione hai ihre Hauptsitz in dr Stadt, drunder die Vereinte Natione.
17. Johrhundert
1524 isch dr Giovanni da Verrazano in dr Gegend vom hütige New York glandet und 1609 dr Henry Hudson. Vo 1610 aa hai holländischi Chauflüt Fäll vo de Indianer, wo dört gläbt hai, afo chaufe und hai e Handelsstation iigrichtet. Am 27. März 1614 het die neu gründeti Compagnie van Nieuwnederlant (Neuniederland-Kompanii) vo de Generalstaate e Monopol für e Handel in däm Gebiet übercho.
Im Oktober 1618, zäh Mönet nochdäm s Handelsmonopol abgloffe gsi isch, het d Kompanii e neui Charter beadrait, aber zu dere Ziit hai d Generalstaate scho d Gründig von ere neue Kompanii, dr Niiderländische Westindie-Kompanii (WIC) blant. Am 3. Juni 1621 het d WIC vo dr Republik vo de Siibe Vereinigte Niiderlande e Freibrief für es Handelsmonopol in Amerika übercho. D Kolonisation het 1624 agfange, wo sich 30 holländischi Familie uf dr Insle Manhattan und in der Gegend vom Delaware agsiidlet hai.
1626 het dr Peter Minuit de Iigeborene, wohrschiinlig eme Zwiig vo de Lenni-Lenape-Indianer, wo dr Insle „Manna-hatta“ gsait hai, Manhattan für 60 Gulde abkauft. D Siidlig het dr Name Nieuw Amsterdam übercho und isch d Hauptstadt vo dr Kolonii Nieuw Nederland worde. In dr Siidlig hai bald chaotischi Verhältnis gherrscht und under de korrupte Gouverneur het d Kriminalität enorm zuegnoh.
Währed em Zweite Änglisch-Niiderländische Seechrieg (1665–1667) het sich d Stadt am 27. August 1664 ohni Kampf ere Flotte vo dr Royal Navy under em Richard Nicolls erge. D Ängländer hai d Stadt und d Kolonii Newe York dauft noch em Befählshaber James, Herzog vo York, em Brueder vom Charles II. vo Ängland, wo spöter sälber König worden isch. 1667 hai d Holländer alli Asprüch uf d Kolonii im Friide vo Breda ufge, und drfür si ne d Rächt an Suriname versproche worde. Im Dritte Änglisch-Niiderländische Chrieg hai d Holländer 1673 d Kolonii für e churzi Ziit wider eroberet, bevor si s Land ändgültig im Friide vo Westminster am 19. Februar 1674 hai müesse ufge.
18. Johrhundert
Im 18. Johrhundert isch New York an dr Unabhängigkeitsbewegig bedeiligt gsi. 1776 isch d Stadt für churzi Ziit s Hauptquartier vom George Washington gsi, isch denn aber vo de Brite bsetzt worde. Die hai d Stadt erst 1783 verlo, nochdäm die europäische Staate und au Grossbritannie die amerikanischi Unabhängigkeit anerkennt hai. Im gliiche Johr het es Füür grossi Deil vo New York zerstört. 1785 het en anderi Brandkatastrophe no meh vo dr Stadt verwüestet.
Vo 1788 bis 1790 isch New York d Hauptstadt vo de USA gsi. Dr George Washington isch do 1789 as erst Präsident vereidigt worde. Noch em Chrieg si d Ziite wirtschaftlig schwiirig gsi, aber Wärtpapiirhändler hai am 17. Mai 1792 d New York Stock Exchange gründet. 1797 isch Albany anstatt vo New York d Hauptstadt vom Bundesstaat New York worde und isch s bis hüte bliibe.
19. Johrhundert
Am Afang vom 19. Johrhundert isch d Stadt schnäller als je gwachse. 1811 hai d Stadtplaner beschlosse, die ganzi Insle Manhattan, wodenn nume im Süde bebaut gsi isch, mit eme rasterförmige Strossenetz z überzieh. Die einzig Usnahme war isch dr Broadway gsi, wo sich nit rächtwinklig mit de andere Strosse gschnitte het.
Gliichziitig het sich s Stadtbild veränderet. Bis denn hai die so genannte „brownstone houses“, Hüüser us Bachstei, wo meistens zwei- bis vier Stöck hoch gsi si, vorgherrscht. Drotz dr Erwiiterig isch dr Wohnigsruum knapp worde, und me het mehrstöckigi Apartmenthüüser afo baue. Me cha die hüte no unter anderem in der Upper West Side am Broadway Egge 70. bis 74. Stross gseh. Si si luxuriös usgstattet gsi und hai mänggisch zentrali Dinnerrüüm gha, wo sich d Bewohner au zu gsellschaftlige Aläss drofe hai. Für zum s Verdraue in dr neu Standort z sterke, hai d Stadtplaner bewusst beiidruckendi Institutione in de neue Stadtrüüm agsiidlet. Vo dene ghöre hüte viili zu de Wohrzeiche vo New York. E Bispil für das isch s monumentale Bankgebäud Broadway Ecke 73. Stross oder d Carnegie Hall am Egge vo 57. Stross und dr 7. Avenue.
In dr Mitti vom 19. Johrhundert het me e grosse Stadtpark afo blane, dr so genannt Central Park. D Bauarbeite hai 1858 agfange und dr Park isch 1866 grösstedeils fertig gsi. In dr zweite Helfti vom 19. Johrhundert isch dr Strom vo de Iiwanderer immer meh gwachse. Ire, Italiener, Dütschi si cho und hai uf e bessers Läbe ghofft, doch die meiste hai vili Johr in Eländsquartier (Slums) wie Five Points und der Bowery müesse läbe. Soziali Konflikt si hüfig gwaltdätig gsi wie d Draft Riots, wo d Stadt in s grösste Chaos in ihrer Gschicht gstürzt hai.
Wäge em starke Wachstum het me müesse d Verwaltig ändere. 1898 hai sich die fünf Stadtbezirk Manhattan, Brooklyn, Richmond (hüte Staten Island), Queens und Bronx zu Greater New York zsämmegschlosse. D Bronx het deilwiis scho vo 1874 zum Stadtgebiet vo New York ghört. Brooklyn isch scho vor em Zsämmeschluss eini vo de grösste Stedt im Land gsi. Bis hüte hai die einzelne Stadtdeil in der Verwaltig und au im Sälbstverständnis vo ihre Bewohner e gwüssi Eigeständigkeit. So isch zum Bispil Little Italy d Bezeichnig für e Stadtdeil, wo vor allem vo italiänisch-stämmige Amerikaner bewohnt wird.
20. Johrhundert
Am Afang vom 20. Johrhundert isch d Stadt zum e Zäntrum vo dr Industrii und vom Handel worde und die erste Wolkechratzer si entstanden, zum Bispil s Woolworth Building, s Empire State Building und s Chrysler Building, wo Wohrzeiche vo dr Stadt worde si. In de „wilde Zwanziger“ isch New York in e Börseruusch gfalle, wo am 24. Oktober 1929, am Schwarze Donnstig, e plötzligs Ändi gfunde het. D Wirtschaftskrise het New York hert droffe und die unfähigi, korrupti Stadtregierig vom Bürgermeister Jimmy Walker isch vollkomme überforderet und d Stadt überschuldet gsi.
D Arbetslosequote isch uf über 25 % agstiige. D Mensche ihri Arbet und ihri Wohnige verlore. D Wändi isch cho mit de Hilfs- und Bauprogramm vom Bürgermeister Fiorello LaGuardia, wo 1933 gwehlt worden isch.
Noch em Zweite Wältchrieg isch s noch ere churze optimistische Phase schnäll bärgab gange. D Mittelschicht isch in d Vorort züglet und d Industrii isch abgwanderet. Wie vili anderi Stedt in de USA het au New York in de 1960er Johr under Rassenunruehe glitte. In de 1970er Johr isch d Kriminalität stark gwachse, und 1975 het d Stadt ihre Bankrott müesse erkläre. 1977 isch s zum ene 25-stündige Stromusfall cho, und im Dunkle het s Plünderige und Brandstiftige ge. Dä Stromusfall het s allne dütlig gmacht, in was für eme schlächte Zuestand d Stadt gsi isch.. Dr Edward I. Koch het währed siiner Amtsziit as Bürgermeister (1978–1989) s städtische Budget saniert. Im Wirtschaftsufschwung vo de 1980er Johr het d Wall Street wider e füehrendi Rolle in dr Finanzwält ignoh. In de 1990er Johr isch under em populäre Bürgermeister Rudolph Giuliani d Kriminalitätsrote drastisch gfalle. Er het das uf si Nulltoleranzstrategii zruggfuehrt, wo au chliini Verletzige vom Gsetz bestroft worde si, aber in andere amerikanische Stedt, wo nit eso strikt gsi si, si d Verbräche au zruggange. Z New York isch d Zahl vo de Verbräche zwüsche 1990 und 2007 um 77% zruggange. Wäge dr verbesserete Sicherheit und dr wirtschaftlige Erholig isch s wider modärn worde, in dr Stadt z läbe. Eso isch elei in de 1990er Johr d Bevölkerig vo 7,3 Millione uf 8 Millione agwachse.
2001
Am 11. September 2001 isch s World Trade Center (WTC) in Terroraschleg zerstört worde. An dr Stell vom WTC soll e Gedänkstätt und dr Freedom Tower – noch Vorlage vom amerikanisch-polnische Architekt Daniel Libeskind – baut wärde.
2003
E Stromusfall im Johr 2003 het grossi Deil vom Norde vo Amerika lahmgleit. Au New York isch betroffe gsi.
2004
Dr Parteitag vo der Republikanische Partei het im Madison Square Garden z New York stattgfunde. D Entscheidig in Bezug uf s Dänkmol für d Opfer vo de Terroraschleg im Johr 2001 isch gfalle, und dr Entwurf „Reflecting Absence“ (D Spiegelig vo dr Abwäseheit) vo de Architekte Michael Arad und Max Bond und em Landschaftsplaner Peter Walkers isch agnoh worde.
Literatur
Dütsch
Englisch
Berrien (Finistère)
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Berrien lyt im Regionale Naturpark Armorique an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée uf ere Hechi zwische 92 m un 355 m iber Normalnull, 52 km vu Quimper un 55 km vu Brest.
Gschicht
Berrien isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Berriun (1306 Beryenn, 1351 Berian, 1368 Beryan, 1516 Berien, 1536 Berien, 1692 Paroisse de Berien).
Verwaltig
vu Berrien isch. Berrien ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Berrien ghert zem Bretonisch.
Germanische Gottheiten
Germanischi Gotthaite sind Götter und Göttine, wo bi de verschidnige germanische Stämm vereert worde sind. Ufgrund vode Öberliferig chamer vier Traditione erschlüüsse. Die Siite isch me as en Öbersicht denkt und bistoot drum vor alem us Liste und Tafle.
Hauptgotthaite
Gwüssi Gotthaite und mythischi Helde chömed bide maiste germanische Stämm vor. Allerdings isch fast nünt öberliferet, wa d Ostgermane betrefft.
Römerzit
D Römer hend as ersti öber d Religio vo de Germane gschribe, wobi si di germanische Götter mit de römische vergliche hend (Interpretatio Romana) und denn au die römische Näme bruucht hend. Germanischi Stämm, wo im römische Riich gsidlet hend, wie d Ubier hend noch de Sitte vo de keltische Gallier afange gwiichti Stai för iri Götter und Göttine ufstele, meerhaitlich a Muettergöttine (Matronæ).
Gote
Nu wenig isch öber di haidnischi Religioo vode Gote und anderen Ostgermane bikannt:
Südgermane
För di südgermanische Stämm, de Alemane, Langobarde, Franke, Sachse und Friese, sind i alte Quele öberliferet:
Lueg au Alemannisches Haidetum.
Angelsachse
Gotthaite und mythischi Helde vo de Angelsachse z England sind:
Unechti Gotthaite
E Bsundrighait isch, as sitem Mittelalter immer wider germanischi Gotthaite i de Literatur uftauchet, wo s offesichtlich nie gee het. Die wered i de Forschig au Pseudogotthaite gnenn. Dezue ghöret:
De tütschi Musiker Richard Wagner het sich för sis grossi Werch "Der Ring" vode germanische Götter- und Heldesage inspiriere loo und i sinene Opere chömed die Gotthaite vor:
De englischi Autor J. R. R. Tolkien het sich mee vode angelsächsische Öberliferig inspiriere loo bim schriibe vo sinene Phantasiiromän.
Stammbomm vode nordische Gotthaite
Öbernoo (und liecht abgänderet) us de tütsche Wikipedia
Gsteigwiler
Gsteigwiler ischd e Ywonergmeind im Verwaltigskreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Gsteigwiler lyt am rächte Stade vor Lütschine am Weschthang vor Schynige Platte. Vor Gmeindsflächi sy 23,8 % landwirtschaftlichi Flächi, 65 % Wald, 3,1 % Sidligsflächi u 8,1 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeindi sy Maate bi Inderlache, Bönige, Gündlischwand u Wilderswiil.
Ywohner
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil ischd 2010 bi 8,2 % gläge.
Religion
79,9 % vo de Ywohner sy evangelisch-reformiert, 8,4 % sy römisch-katholisch (Stand 2000).
Politik
Bi de Nationalraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 18,6 %, CVP 0,9 %, EVP 1,5 %, FDP 6,5 %. GLP 1,9 %, GP 9,5 %, SP 13,2 %, SVP 33,4 %, Suschtigi 14,5 %.
Gmeindspresidänt vo Gsteigwiler ischd dr Urs Stucki (Stand 2017).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Volkszellig 2000 hii vo de 477 Ywohner 96,9 % Dütsch als Houptsprach aaggää, 0,6 % Französisch u 0,2 % Italienisch.
Dr Dialäkt vo Gsteigwiler ghört zum Höchstalemannisch.
Muammar al-Gaddafi
Dr Muammar Abu Minyar al-Gaddafi oder Mu’ammar Abu Minyar al-Qaddhafi (* 7. Juni 1942 z Yūḥannām bi Surt (au Sirte, Sirt oder Syrte); offiziäll * 19. Juni 1942 z Surt, Italiänisch-Libye, † 20. Oktober 2011 z Surt) isch e libysche Bolitiker gsi.
Uufstiig
Noch eme Militärbutsch vum 1. Septämber 1969 isch er bis 1979 Staatsoberhaupt vu Libye gsii. As Revolutionsfierer un ehmolige Generalsekretär vum Allgmaine Volkskongress het er vu 1979 bis 2011 d Bolitik vu Libye bstimmt.
Är isch dr Herrscher, wu am lengschte regiert het syt Libyen e Brovinz im Osmanische Ryych woren isch. Dr Gaddafi het in däre Zyt fir sich un syy Familie ne Vermege vu rund 60 Milliarde Dollar aaghyflet. Anne 2008 isch er vu iber 200 afrikanische Chenig un draditionälle Stammesherrscher zum King of Kings (Chenig vu dr Chenig) vu Afrika uusgruefe wore.
Abstiig
Im Februar 2011 isch s zue landeswyten Ufstände z Libye chuu. Am Änd vum Monet het dr Gaddafi d Kontroll iber wyti Dail vum libysche Oschte an Rebälle verlore. Im März hän noch ere UN-Resolution di Verainigte Staate, Kanada, Frankrych, Großbritannie un andri Staate mit Luftaagriff uf Libye aagfange mit em Ziil, e Flugverbotszone durezsetze. Ab em 27. Juni 2011 isch dr Gaddafi as muetmaßlige Chriegsverbrächer un wäge Verbräche gege d Mänschligkait wältwyt mit Haftbefähl gsuecht worde. Noch em 22. Augschte 2011 hät er as abgsetzt golte un isch vu dr neie Regierig bolizeilig gsuecht worde.
Am 20. Oktober 2011 isch de Gaddafi vo de Rebelle gfunde, festgno und tötet worde. Die gnaue Todesumständ sind witerhin nöd ganz klar und werded undersuecht.
Gemeinnützigkeit
Gmeinnützig säit men em Verhalte vo Persoone oder Körperschafte, wo im Gmäinwool dient. Vilmol handlet es sich um eerenamtligs Angaschmang oder Spände. Dr Begriff isch au stüürrächtlig relewant, wil entsprächendi Usgoobe d Stüüre von ere gmäinützige Organisazioon chönne verchliinere.
Uf Änglisch bezäichnet mä sonigi Organisazioone vilmol as non profit.
Gmäinnützigi Ziil
Tüpisch für gmäinnützigi Ziil si z. B. d Förderig vo Wüsseschaft und Forschig, vo Bildig und Erziejig, vo Kunst und Kultuur, vo Religioone, vo dr Völkerverständigung, dr Schutz vo Dänggmol, vo Dier, vo dr Natuur und dr Landschaft, Hilf für politisch, rassisch oder religiöös Verfolgti und Flüchtling u.s.w.
D Aberkennig vo dr Gmäinnützigkäit
Wenn uusechunnt, ass e Körperschaft vor allem wirtschaftligi Ziil verfolgt oder dr Schaade vo dr Gsellschaft oder Däil von ere will, cha d Gmäinnützigkäit aberkennt wärde. Das isch z Dütschland zum Bispil em Veräin Uniter e.V. bassiert, won e Veräin vo ehemoolige und aktiive Soldaate und Poliziste isch. Wo bekannt worde isch, ass er e Däil vom rächtsextreeme „Hannibal“-Netzwärk isch, het er 2019 si gmäinnützig Status verloore und isch druf in d Schwiz züüglet.
Kwelle
Dr Ardikel «Gemeinnützigkeit» uf dr dütsche Wikipedia
Obermarchtal
Obermaachtel (dt. Obermarchtal) ischt a Gmoe em Alb-Done-Kreis en Bade-Wirttaberg. D Gmoe hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 56,9 % Landwirtschaftsfleche, 32,1 % Wald, 8 % Sidlongsfleche ond 2,9 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Obermaachtel gheret d Ortsdoel Obermaachtel, Datthause (Datthausen), Giedelhofe (Gütelhofen), Lubbehofe (Luppenhofen), Mittehause (Mittenhausen) ond Reitlenge (Reutlingendorf).
Gschicht
Obermaachtel ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 776.
Verwaltong
Obermaachtel hot sich mit dr dr Stadt Mõndergenge ond dr Gmoede Eenge, Emerkenge, Grõndse, House, Loudere, Obermaachtel, Oberstẽä, Õnderschtẽä, Õnderwachenge, Reächteschtõẽ ond Rottenacker zom Gmoedverwaltongsverband „Verwaltongsgmoischaft Mõndergenge“ mit Sitz en Mõndergenge zammegschlosse.
Dr Schuldes ischt dr Anton Buck.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Obermaachtel ghert zom Schwäbisch.
Walter Rüegg
Dr Walter Rüegg (* 4. April 1918 z Züri; † 29. April 2015) isch e Schwiizer Soziolog gsii.
Lääbe
Dr Rüegg isch uf d Kantonsschuel Schaffuuse gange un het vu 1936 bis 1941 Klassischi Philology un Nationalökonomy an dr Universitete z Züri un Paris studiert. Vu 1941 bis 1952 het er as Gymnasiallehrer fir Griechisch un Latynisch gschafft. No dr Promotion (1944) un dr Habilitation (1950) z Züri isch er vu 1950 bis 1961 zerscht Privatdozent un Titularprofässer (1959) fir „Geschichte der Geisteswissenschaften unter besonderer Berücksichtigung des Humanismus“ an dr Universitet Züri gsii. Anne 1961 isch er as ordelige Profässer fir Soziology an d Universitet Frankfurt gruefe wore. Vu 1965 bis 1970 isch er dert Räkter gsii. 1967/68 isch dr Rüegg au Bresidänt vu dr Weschtdytsche Räktorekonferänz gsii. Vu 1973 bis zue syre Emeritierig anne 1986 het dr Rüegg an dr Universitet Bärn glehrt. Är het Gaschtprofässure z Chicago, z Köln, z St. Galle un z Paris gha un Fierigsfunktionen in schwyzerische, dytschen un europäische Wisseschaftsorganisatione.
Dr Rüegg isch Autor un Rusgeber vu zahlryche Vereffetlichunge zue dr europäische Bildigsgschicht, -soziology un -bolitik gsii. Am bekannteschte isch di vierbändig Geschichte der Universität in Europa, wu vu ihm uusegee woren isch, di erschte zwee Bänd zäme mit dr Hilde De Ridder-Symoens.
Locmariaquer
Locmariaquer (bretonisch Lokmaria-Kaer) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Locmariaquer lyt sidli vu Auray uf ere Halbinsle am Atlantik, 16 km vu Vannes un 38 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 19 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Crac'h im Norde un Saint-Philibert im Nordweschte. Im Oschte gränzt d Gmai an dr Golf vu Morbihan un im Side an dr Atlantik.
Zue dr Gmai ghere d Wyler Bellevue, Coët Courzo, Coët Er Roué, Fetanstirec, Keranlay, Kercadoret, Kerdaniel, Keréré, Kergolvan, Kerguerec, Kerhelle, Kerhern, Kerhuiltan, Keriaval, Kerigan, Kerinis, Kerivaud, Kerjean, Kerlavarec, Kerlogonan, Kerlud, Kerouarch, Kerpenhir, Kerveresse, Lann Brick, Lann Y Nis, Le Brénéguy, Le Guilvin, Le Lézard, Le Moustoir, Le Nélud, Le Palud, Le Pont Er Lenn, Le Vinglé, Les Pierres Plates, Locquidy, Mané-Lud, Pointe de Kerpenhir, Pointe Er Hourel, Pointe Erlong, Pointe Er Ville, Pont Er Vugale, Rouick, Saint-Pierre Loperet, Scarpoche un Toul Y Niss.
Verwaltig
vu Locmariaquer isch. Locmariaquer ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Locmariaquer ghert zum Bretonisch. Am 26. Novämber 2008 het d Gmai d Charta Ya d’ar brezhoneg verabschidet.
Holzheim (Landkreis Donau-Ries)
Geografi
Holza leit en dr Blanongsregion Augschburg
Vo dr Gmarkong send 72,4% Landwirtschaftsfleche, 15,8 % Wald, 10,9 % Sidlongsfleche ond 0,9 % sonschtige Fleche.
Gschicht
D heitich Gmoed Holza ischt entstanda am 1. Jenner 1976 durch d Fusion vo dr Gmoede Holza, Bergendorf, Riedheim ond Stadel.
Religion
97 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 2,7 % evangelisch.
Verwaltong
Holza hot mit dr Stadt Rõã ond dr Gmoede Genderkinga, Minschter ond Schänefeld a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Holza ghert zom Bairisch.
Dornschwanz-Agamen (Gattung)
D Dornschwanz-Agama (Uromastyx) send Echsa, wo a Gattung von dr Unterfamilie Dornschwanzagame ennerhalb dera Familie von de Agamen, Agamidae, bilda deand. Dia gstompade Agama send ausg'schprochane Wiaschtab'wohner. Vrtreatr von deanra Gattung send en de Trockagürtel von Afrika ond Asien zom fenda.
Dia Dornschwanz-Agama send em Vrgleich zua andre Agama zimle groaß ond gschtompat mit am von oba zamgdätschta Körpr. D' Fiaß send kurz ond kräfte. Dr Koopf mit am senkrechta Ohraspalt isch gloi ond duad an d Köpf von de Landschildkröta erinnra. Dr kurze, dicke Schwanz isch dicht mit kräftige Stachelschuppa bsetzt. Wann d Sonn bloß a wengale scheina duad, nocht isch dr Dornschwanz dongl, am Mittaag, wann d Sonn grad ra scheint, duad 'r se vrfärba und weard leichtnd gelb, orasch ond grea. Dr Ägyptische Dornschwanz isch mit bis zu 75 cm ond am Gwiiecht von 1,5 kg mit Abschtand dr greaschte Vrtretr von deara Gattung. Älle andre Arta send zwischa 25 ond 50 cm groaß.
S git an Gschlechtsdimorphismus. D erwachsne Männla send greaßr ond hand an greaßra Koopf mit am schpitzara Maul. En dr Färbung git's au Ontrschied zwischa de Gschlechtr: D Männla send bontr ond meanr gefärbt alz wia d Weibla. De Praeanofemoralpora von de paarungsbereite Männla send vrgreaßrt.
Gaus
Name
(got. Gapt; aisl. Gautr; altengl. Géat; altsächs. Hathagât; lbrd. Gaus). De Name werd mitem Name vom gotische Volk i Verbindig brocht, ohni as Zämehäng klar sind. Well er Stammvater vo merere germanische Königsfamilie gsii isch, werd de Name au as "Usgüüsser" (vo Sperma und demit au Völker) dütet.
Westgermane und Gote
Bim gotische Historiker Jordanes het de Stammvatter vo de Amaler de Name Gapt. Do nun im gotische Alfebet d Buechstäbe för /p/ und /u/ fast glichig usgsend, ninnt mer aa, as de Stammvater bi de Gote *Gauts ghaisse het und sich somit lutgsetzlich zu anderne bekannte germanische göttliche Stammvätere iirait. Zu de Amaler hend d Könige vo de Ostgote gstellt, drunder de Ermanarich und de Gotekönig Theoderich, wo as Dietrich vo Bern ide Heldesaag witerlebt.
Bi de Langobarde haisst nämli de Stammvater vo de baide König Alboin und Audoin Gausus. Andersch bi de Sachse, wo de Hathagât ("Champf-Gaus") nöd as Stammvater vomene König isch, aber er werd as en alte Held beschribe und "Vater vode Vätere" gnennt.
Bi de Angelsachse isch de Géat en Vorfahr vom Wóden und somit de Stammvater vo de maiste angelsächsische Königshüser. Im Joommerilied vom Dichter Deor werd die unglücklichi Liebi vom Géat zu de Mathilde (Mæðhilde) besunge und well d Angelsachse offebar gern luuti Loblieder uf de Gott gsunge hend, het de König Alfred de Gott schlichtweg as e "komödiehafte Gott" betitlet.
Nordgermane
I de Edda isch Gautr en Name vom Götterkönig Odin gsii. Anderi ähnlichi Näme, wo de no gha het, sind Gauti und Gautatyr.
1942
Was isch bassiert?
Anne 1942 fangt d SS mit dr systematische Vernichtig vu dr europäische Juden in Vernichtigslager aa.
uf d Wält chuu
Datum nit bekannt:
Walter Möll
Dr Walter Möll (* 1950 z Singe am Hontes) isch e dytsche Kulturmanager.
Lääbe
Dr Möll het rund 45 Johr lang bi dr Stadt Singe gschafft, dervu 43 Johr im Beraich Kultur. Är isch Laiter vum Singemer Kulturamt gsii, ab 1995 Laiter vum Beraich Kultur un Turischtik un ab 2007 Schef vu dr Kultur und Touristik Singen (KTS) un Gschäftsfierer vu dr Stadthalle Singen GmbH. Är het si iber vyl Johr fir d Kultur un dr Turismus in dr Region yygsetzt. Anne 1989 isch unter syre Fäderfierig e Arbetsgmainschaft grindet wore, wu mit em Burgewäg, em Gartenerläbnis un em Radwägnetz d „Marke Hegau“ in dr Gränzregion zwische Rhyfall un Bodesee entwickelt het. Är het s dytsch-schwyzerisch Literaturfeschtival „Erzählzeit“ ins Läbe gruefe un s Singemer „Hohentwielfestival“ 1974 um e Jazz-Feschtival un e Burgfescht mit Chlaichunscht un Musik uusgwytet. Im Septämber 2013 isch dr Möll pensioniert wore.
Dr Möll isch Mitglid bi dr Muettersproch-Gsellschaft un syt 1981 Vorsitzer vu dr Regionalgruppe Hegau. Wu im Mai 2002 dr Klaus Poppen, dr langjehrig Bresidänt vu dr Muettersproch-Gsellschaft, sy Amt abgee het, isch dr Möll zum Bresidänt gwehlt wore. Är het si as Interrims-Präsi gsää un het gsait, är wett nume eso lang im Amt blybe, bis e Noofolger gfunde wurd. Am 28. April 2007 isch derno dr Franz-Josef Winterhalter zum neie Bresidänt gwehlt wore. In syre Amtszyt het d Muettersproch-Gsellschaft verschideni Dialäktwettbewärb mitorganisiert, unter anderem dr nei Gerhard-Jung-Wettbewärb fir jungi Mundart un dr Wettbewärb Mir sueche die Beschde. Anne 2006 isch mer in e neii Gschäftsstell z Mille zoge un het mit dr Friedel Scheer-Nahor e Gschäftsfiereri aagstellt. Derzue het d Muettersproch-Gsellschaft im Friejohr zäme mit em Verain „schwäbische mund.art e. V.“ dr Arbetskrais „Mundart in der Schule“ grindet. Fir syni Verdienscht um d Muettersproch-Gsellschaft isch er anne 2015 mit dr Ehrenodle vum Arbetskrais „Alemannische Heimat“ e. V. uuszaichent wore.
Dr Möll isch Grindigsmitglid vu dr Hecker-Gruppe Singe, wu s hiostorisch Erb vum badische Demokrat un Revolutionär Friedrich Hecker bfläge duet. Derzue engaschiert si dr Möll fir d Singemer Fasnet.
Oberstadion
Oberstẽä, ao Stẽä (dt. Oberstadion), ischt a Gmoe em Alb-Done-Kreis en Bade-Wirttaberg. D Gmoe hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 72 % Landwirtschaftsfleche, 16,8 % Wald, 10,3 % Sidlongsfleche ond 1 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Oberstẽä gheret d Ortsdoel Oberstẽä, Beire (Moosbeuren), Hõndersenge (Hundersingen), Mõndeldenge (Mundeldingen), Mihlhause (Mühlhausen) ond Räddighofe (Rettighofen).
Gschicht
Oberstẽä ischt gnennt no dr Herren von Stadion, seit 1711 Grafen von Stadion.
Verwaltong
Oberstẽä hot sich mit dr dr Stadt Mõndergenge ond dr Gmoede Eenge, Emerkenge, Grõndse, House, Loudere, Obermaachtel, Õndermaachtel, Õnderschtẽä, Õnderwachenge, Reächteschtõẽ ond Rottenacker zom Gmoedverwaltongsverband „Verwaltongsgmoischaft Mõndergenge“ mit Sitz en Mõndergenge zammegschlosse.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Oberstẽä ghert zom Schwäbisch.
Bezirk (Schweiz)
En Bezirk i de Schwiiz, isch meischtens e Zwüschestuufe zwüsched de politische Gmeinde und em Kanton.
Im Gegesatz zu zentralistisch organisierte Schtaate isch i dr föderalistisch uufbaute Schwiiz dr Teilschtaat völlig frei in siinere interne Organisation. So gits au e Viilfalt a Organisationsschtrukture und Bezeichnige für d Ebeni zwüsched Kanton und Gmeind.
Amt, Amtsbezirk, District und Distretto
Di meischte Kantön sind in Bezirk underteilt. Si werded au Amt, Amtsbezirk, Verwautigsregion, Verwautigskreis, Wahlchrais oder Chrais, bzw. District (Romandie) oder Distretto (Kanton Tessin und Italienisch-Bünde) gnännt.
Typischi Institutionä uf dä Ebeni vom Bezirk chönd je noch Kanton folgendi si: Dezue wird dä Bezirk au hüüfig verwändet, um örtlichi Abgränzige bi anderne Bereiche vorznäh, wobii dadebii d Uufteilig nach Bezirk nöd zwingänd isch, grad bi grössere Bezirk chan s au geh, dass ein Bezirk mehreri sönig Behörde hätt: Dr Bezirk dient i dr Regle lediglich dr Verwaltig und Grichtsorganisation. I de Kantön Graubünde und Schwyz sind degäge d Bezirke us historische Gründe eigeni Rechtssubjekt mit Schtüürhoheit und oft eigener Landsgmeind. Im Kanton Appezell Innerrhode widerum sind d Bezirke di underschti Verwaltigseinheit. En Bezirk isch deet s Äquivalent zunere politische Gmeind.
Verzicht uf Bezirke i folgende Kantön
Vo de 26 Kantön verzichted ganz uf d Bezirksebeni:
Kanton Züri
Dr Kanton Züri isch i 12 Bezirk iitäilt, wo gliich wie de Hauptort ghäisset: Lueg au: Gmeinde vom Kanton Züri und Zürcher Ortsnäme. <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Bärn
Dr Kanton Bärn isch bis ane 2009 in 26 Amtsbezirk (frz.: district) ydeilt gsi:
Syt 2010 isch dr Kanton Bärn i die Verwautigsregione ydeilt:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Bärn <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Lozärn
Dr Kanton Luzern isch tradizionell in 5 Ämter uufteilt, wo sit de Kantonsverfassig vo 2007 nu no en statistische Zwäck händ. Sit em Grichtsorganisazionsgsetz vo 2010 gits im Kanton 4 Grichtsbezirk, wo nu tailwys mit de Ämter überainstimmed. Sit em 1. Januar 2013 isch de Kanton Luzern i 6 Wahlchreis uufdeilt.
Dodrbii isch s Amt Lozärn i Stadt ond Land uufdeilt ond Wohlhuuse vom Amt Sorsi zom Amt Äntlibuech omdeilt worde.
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Luzern <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Uri
Dr Kanton Uri isch nöd in Bezirke underteilt.
Lueg au: Gemeinden des Kantons Uri <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Schwyz
De Kanton Schwyz unterteilt sich in 6 Bezirk,
wobi d Bezirk Einsidle, Chüsnacht und Gersau jewils nur us der gleichnamige Gemind bestönd:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Schwyz <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Obwalde
Dr Kanton Obwalde isch nöd in Bezirke underteilt.
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Obwalde <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Nidwalde
Dr Kanton Nidwalde isch nöd in Bezirke underteilt.
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Nidwalde <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Glarus
Dr Kanton Glarus isch nöd in Bezirke underteilt.
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Glarus <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Zug
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Zug <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Fryburg
Dr Kanton Frybùrg gliideret sich in 7 Bezirk:
Lueg au: Gmiine vom Kanton Frybùrg <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Solothurn
Dr Kanton Solothurn gliederet sich i 10 Bezirk, wo in föif Amteie zämegfasst sind:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Solothurn <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Basel-Schtadt
Dr Kanton Basel-Schtadt isch nöd in Bezirk underteilt.
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Basel-Schtadt <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Basel-Landschaft
Dr Kanton Basel-Landschaft isch in 5 Bezirke uufteilt:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Basel-Landschaft <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Schafuuse
Dr Kanton Schafuuse isch in sechs Bezirke underteilt. Bis in Juli 1999 häts au e Verwaltig i däne Bezirk geeh, sithär isch es nu no e geografischi Zueteilig:
Mer redt au vom obere Kantonsteil (Bezirk Schtei) und vom undere Kantonsteil (Gmeinde Rüedlinge und Buechberg) im Bezug uf dene ihri Laag am Rhy und ihrere geografische Trennig vom grösschte Teil vom Kanton Schaffhuuse (lueg d Charte).
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Schafuuse <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Appezäll Usserrhode
Dr Kanton Appezäll Usseroode isch nöd i Bezirk underteilt. Mängisch isch vo de "Bezirk" Die sind aber 1995 offiziell abgschafft worde. De jewilig Begriff werd im Sinn vo Region aber hüt no öpe bruucht.
Lueg au: d Gmeinde vom Kanton Usserrhode <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Appezäll Innerrhode
Im Kanton Appezäll Innerrhode sind d Bezirk di underschti Verwaltigseinheit. Si entspreched demit de politische Gmeinde vo anderne Kantön. Innerrhode isch i 6 Bezirk uuftailt: Oberegg gilt als üssere Landesteil, di übrige Bezirk zäme als innere Landesteil.
Lueg au: Bezirke vom Kanton Appezäll Innerrhode <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Sanggalle
Dr Kanton Sanggalle isch bis Endi 2002 i 14 Bezirk uufteilt gsii. Am 1. Januar 2003 sind die Bezirk dur 8 Wahlchraise abglöst worde.
Wahlchrais: (Iiwohner; Stand Endi 2011)
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Sanggalle
Früeneri Bezirk:
Lueg au: Ehemaligi Bezirke vom Kanton mit de zueghörige Gmeinde <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Graubünde
Dr Kanton Graubünde isch in elf Regione iitailt, wo im Wesentliche de natürliche Landschaftsrüüm entspräched (bis zum 31. Dezember 2017 wirds zuesätzlich no vier Chreis gee).
Regione ab 2016:
Bis Endi 2015 sinds im Kanton elf Bezirk gsii, wo widerum in 39 Chrais underteilt gsii sind. Am 1. Januar 2001 händ sich d Bezirk Glenner und Vorderrhii vereinigt, dr Chrais Safie vom Bezirk Hainzebärg zum Bezirk Surselva gwäschlet, die reschtliche beide Chrais vom Bezirk Hainzebärg sind em Bezirk Hinterrhii aaglideret worde und dr Bezirk Val Müstair isch zum Bezirk Inn choo. Wa dänn wie folgt usgsee hät:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Graubünde <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Aargau
Dr Aargau isch in 11 Bezirke underteilt:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Aargau <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Thurgau
Dr Kanton Thurgau isch bis Endi 2010 i acht Bezirk iiteilt gsi. Es hät uf de 1. Januar 2011 en Huufe Änderige ge, was d Zueghörigkeit vo de Gmeinde zu de Bezirk aagoot. Grob chame säge, as d Bezirk Diessehofe und Steckbore zum Bezirk Frauefäld, de Bezirk Bischofszäll zum Bezirk Wiifälde choo isch (mit e paar Uusnaame natürli). Sit 2011 gids im Thurgau füüf Bezirk, dr Name vom Bezirk isch au dr Name vom Hauptort:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Thurgau <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Tessin
Dr Kanton Tessin (Repubblica e Cantone Ticino) isch in 8 Bezirke (distretti) iiteilt, die widerum in 38 Chreise (circoli):
Quelle: Decreto esecutivo concernente le Circoscrizioni dei Comuni, Circoli e Distretti del 25 giugno 1803
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Tessin <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Waadt
Dr Kanton Waadt isch sit em 1. Januar 2008 i 10 Bezirk iiteilt. D Chreis, wos vorane gee hät, sind ufghobe worde. Wäge de Fusion vo de Gmeind Chanéaz mit anderne Gmeinde zur neue Gmeind Montanaire uf de 1. Jänner 2013 isch d Flächi vo de ehemolige Gmeind Chanéaz vom Bezirk Jura-Nord vaudois zum Bezirk Gros-de-Vaud gwächslet. Dr Kanton Waadt isch vo 1803 bis 2007 in 19 Bezirk iiteilt gsii, wo sälber wider i Chreis underteilt gsi sind: Quelle: Loi du 14 juin 1803 sur la division du canton en districts
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Waadt <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Wallis
Dr Kanton Wallis isch in 14 Bezirke iiteilt:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Wallis <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Neueburg
Dr Kanton Neueburg isch bis ane 2017 in 6 Dischtrikt uufteilt gsi, wo zu vier geographische Regione ghörd händ:
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Neueburg <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Gämf
Dr Kanton Gämf isch nöd in Bezirke underteilt.
Lueg au: Gmeinde vom Kanton Gämf <div style="margin: 0; margin-top: 10px; border: 2px solid #BFBFBF; padding: 1em 1em 1em 1em; background: #F8F8FF; margin-top: 10px;">
Kanton Jura
Dr Kanton Jura isch in 3 Bezirke iiteilt:
Comano TI
Comano (lombardisch Cuman) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Vezia im Bezirk Lugano.
Geografi
Comano lyt im Norde vu Lugano. Nochbergmaine sin Canobbio, Capriasca, Cureglia, Origlio un Porza.
Gschicht
Comano isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1159 as Cumano.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Comano isch dr Marco Valli.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Comano ghert zum Comasco-Lecchese.
Franklin D. Roosevelt
Dr Franklin Delano Roosevelt [] (* 30. Januar 1882 in Hyde Park, Nöi York; † 12. April 1945 z Warm Springs, Georgia), vilmol nume mit sine Initiale FDR, isch vo 1933 bis zu sim Dood 1945 dr 32. Bresidänt vo de Veräinigte Staate gsi. Er isch dr Kandidat vo dr Demokratische Bardei gsi und noch sinere erste Amtszit dreimol wiidergweelt worde (1936, 1940 und 1944) – er isch dr äinzig amerikanisch Bresidänt, wo lenger as zwäi Amtsperiode im Bresidänt gsi isch. Si Bresidäntschaft isch dur innepolitischi Reforme under em Schlaagwort New Deal zur Bekämpfig vo dr Wältwirtschaftskrise brägt. Under anderem isch d Sozialversicherig iigfüert worde und das het s Sozialwääse vo de USA für imme veränderet. Ussepolitisch si sini Entschäidige, Groossbritannie mit em Lend-Lease-Act im Kampf gege s Dütsche Riich z understütze, und d Atombombe z entwiggle und denn dr Iidritt vo de Veräinigte Staate in dr Zwäit Wältchrieg im Dezämber 1941 die bedütendste Eräigniss in sinere Karriere gsi. Dr Roosevelt het s Ändi vom Chrieg nüme erläbt.
Dr Roosevelt isch sit 1946 uf dr Vordersite vom US-Dime abbildet.
Kabylei
D’ Kàbyläi ìsch a Gebìrgslànd àn dr Mìttelmeerkìschta mìt hoocher Beväälkerungsdìcht. D’ Regioon hàt kää àdminischtàtiiwa-n-Ainhait un ìsch ìn da zwai àlgerischa Prowìnza Tizi Ouzou un Bidschaya untertailt. Ìm Làuif vu dr Gschìcht hann d’ Bewoohner geega d’ uffanànderfolgenda-n-Äroowerer gekampft. Ìm 20. Joohrhundert ìsch d’ Kabyläi a Sìmbool worra fìr dr Kàmpf um d’ Ànärkännung vu dr berberischa-n-Idäntitäät ìm Nordàfrikà.
Naawa siim ärkitäcktoonischa-n-Äärwa hàt d’ Kabyläi a bediitend nìt-màteriäll Kültüüräärwa mìt mìndliga-n-Ìwwertrààgunga un lokààla Brüüchtummer.
Noh-n-em Unàbhangigkait vum Àlgeria ànna 1962 sìnn ìn dr Kabylia mehrera prìwààta un schtàtliga Ìndüschtriikonärner grìnda worra. Drzüa schpìelt Tourischmus a wìchtiga Rolla ìn dr lokààla Wìrtschàft.
Beuzec-Cap-Sizun
Beuzec-Cap-Sizun (bretonisch Beuzeg-ar-C'hab) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Geografi
Beuzec-Cap-Sizun lyt uf dr Halbinsel Cap-Sizun am Atlantik, 31 km vu Quimper un 35 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 99 m iber Normalnull.
Gschicht
Beuzec-Cap-Sizun isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1038 as Buzoc in pago Cabsizun (11. Jh. Budoc Cap Sidum, 11. Jh. Buduc, 11. Jh. Plebs Buzoc, 1160 Bodoc Capsithum).
Verwaltig
vu Beuzec-Cap-Sizun isch. Beuzec-Cap-Sizun ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Beuzec-Cap-Sizun ghert zem Bretonisch.
Königreich Ungarn
S Chönigriich Ungarn (ùf Ungarisch: Magyar Királyság odder A Magyar Szent Korona Országai = d'Länder vù de heilige ungarische Chrone) häts vù 1000 bis 1918 ùn vùm August 1919 bis zum Feebruaar 1946 ggää. S isch de Voorgänger vùm hüttige ungarische Staat gsìì, hät allerdings zmaischt e gröössers Gèbiet weder dää ùmfasst.