cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Regierung (Schweiz)
D Regierig vo dr Schwiiz isch stark dezentralisiert. Es git exekutivi Institutione uf drei Ebene: dr federale, dr kantonale und dr kommunale, wobii die niidere, volksnöchere Iirichdige draditionell e grosses Mass an Autonomii hai, au wenn si bedütendi Deil vo ihre Machtbefuegnis im Lauf vo dr Gschicht an d Bundesregierig abdräte hai.
Die federali Exekutive
Dr erst Ardikel vo dr Bundesverfassig, d Enumerationsklausle, leit fest, ass d Kantön alli Rächt hai, wo nit usdrücklig em Bund averdraut si. Im Bundesroot siini Machtbefuegnis si im Grosse und Ganze uf das beschränkt, wo dr Bund as Ganzes agöhn. Historisch si dodermit d Ussepolitik gmeint gsi, d Landesverdeidigung und interkantonali Aglägeheite, wo d Kantön nit under sich regle. Au s Zollwäse und die schwiizerischi Währig mit em Münz- und Banknotemonopol si im Bund übergeh. Anderi Regal (Bundesmonopol) si d Post, Telekommunikation, d Bundesbahne, s Alkoholmonopol und s Pulverregal. Schliesslig duet dr Bund au die inneri Sicherheit vo de Kantön gwährleiste, wenn die en drum bitte. Dr Bund delegiert au gwüssi Rächt an d Kantön und het denn s Ufsichtsrächt. Er cha gege Kantön wo gege d Gsetz verstosse Zwangsmassnahme ergriffe. Bi dene Bundesexekutione chönnte Bundesbeamti gschickt wärde, wo zum Rächte wurde luege, Subventione chönnte zrugghalte wärde oder s Militär chönnti igschaltet wärde, was bis jetz no nie bassiert isch.
Gschicht
Syt dr Iifüehrig vo der Verfassig vo 1848 noch em Ändi vom Sonderbundchrieg, wird d Schwiiz vo siibe Bundesröt regiert, wo d Vorständ vo de einzelne Departemänt si. Dr Bund het mehrmols in de Kantön interveniert und Druppe gschickt für zum d Ornig wider härzstelle. Die bikanntiste vo dene eidgenössische Interventione si im Tessiner Verfassigskämpf 1870 gsi, wo dr Bundesrot drei Vermittler gschickt het für zum d Lag z beruehige, bim Generalstreik z Züri 1918, wo usbrochen isch nochdäm dr Zürcher Regierigsrot vier Infanteriiregimänter und Kavallerii agforderet het für zum e Revolutionsfiir z underdrucke, und bi de Gämfer Unruehe im Johr 1932 gsi, wo d Druppe 13 antifaschistischi Demonstrante verschosse und 70 verwundet hai. 1974 het dr Bundesrot 50 eidgenössischi Beobachter in Jura gschickt für zum d Volksabstimmig im Jura-Plebiszit z überwache.
Die kantonali Exekutive
In de dütschsprochige Kantön heisst die kantonali Exekutive Regierigsrot, mit Usnahm vo Graubünde, wo von ere Regierig, rumansch Regenza, ital. Governo, Sanggalle, wo von ere Regierig und Appezäll Innerrhode, wo von ere Standeskommission gregiert wärde. Die wälsche Kantön hai Conseils d’État, Staatsröt, usser em Jura mit eme Gouvernement, und dr Tessin het e Consiglio di Stato.
Kompetänze
D Kantonalregierige si verantwortlig für d Polizei, d Justiz, d Erziehig, d Wohlfahrt, d Chillepolitik in ihre Kantön. Si si iigschränkt in ihrer Handligsfreiheit dur die kantonale Verfassige und d Bundesverfassig.
Gschicht
Wie d Näme vo dene Regierige scho säge, isch in dr Schwiiz historisch dr Grossdeil vo dr Macht in de Händ vo de Bundesstaate, de Kantön, gläge. D Reform vom Bund mit dr Bundesverfassig vom Johr 1848 het zwar die ungmein schwachi Dagsatzig abgschafft und us eme Staatebund e Bundesstaat mit ere modärne Regierig gmacht, wo in Froge wo dr Bund agange si as en Eiheit het chönne agiere, aber vili Rächt, wo me hüt ganz natürlig em Bund zueschriibt, de Kantön glo het. E baar Sache het me zwar scho vo Afang a welle vereiheitlige: d Bundespost git s zum Bispil scho sit 1849 und dr neu Franke isch 1851 in Umlauf cho, nochdäm s scho währed dr Helvetik e nationali Schwiizerwährig geh het, aber s Münzrächt in dr Mediationsziit wider an d Kantön gfallen isch. Die gschichtlige Mass- und Gwichteiheite aber si vo Kanton zu Kanton verschiide bliibe, bis 1877 s französische metrische System iigfüehrt worden isch.
Die kommunali Exekutive
D Bezeichnig für d Exekutive vo de politische Gmeinde, de Iiwohnergmeinde, isch verschiide vo Ort zu Ort. Hüfig sait me re Gmeindirot, wor allem in chliinere Gmeinde, wo kei gwehlti Kommunallegislative hai, wo dä Name chönnt beaspruche, aber au in Stedt, vor allem im Kanton Bärn, heisse si mänggisch eso. Die Röt hai im Allgemeine fümf bis nüün Mitgliider, wo meistens näbenamtlig dätig si und noch em Majorzsystem gwehlt wärde. Dr Vorsitz het dr Gmeindipresidänt, wo hüfig au d Sitzige vo dr Gmeindiversammlig leitet, wenn s die in dr Gmeind git. In Stedt, won e legislative Gmeindirot hai, sait me dr Exekutive meistens Stadtrot.
Grönland
Grönland (grönländisch Kalaallit Nunaat – „Land vo de Grönländer“; dänisch Grønland [] – „Grüenland“) isch die grössti Insle uf dr Wält. Si wird geologisch zum arktische Nordamerika zelt und isch politisch e sälbstverwaltete und autonome Bestanddeil vom Königriich Dänemark.
Geographii
Grönland goht vo 59°46' nördligi Breiti (Kap Farvel) bis 83°40' nördligi Breiti (Kaffeklubben-Insel bi Kap Morris Jesup) und isch 2.650 km lang. D Breiti isch maximal 1200 km vom Kap Alexander im Weste bis Nordostrundingen im Oste. D Nordküste vo Grönland isch 710 km vom Nordpol und isch so vo de grössere zsämmehängende Landmasse die nöchsti zum Pol.
Im Norde vo dr Insle lit dr veriisti Arktischi Ozean. Im Oste gränzt si an d Grönlandsee und an d Irmingersee und im Westen an d Davisstrooss und d Baffin Bay, alles Randmeer vom Atlantik. Im Nordweste goht Grönland in die sehr zerklüfteti und üsserst wiitläufigi Inselwält vo de Königin-Elisabeth-Insle über.
Uf Grönland het riisigi Masse vo Iis. S Grönländische Iisschild, wo bis zu 3.000 m mächtig, durchschnittlig 2.000 m stark isch, bewegt sich an de Küste zum Meer und dört bräche hüfig Iisbärg ab, wo mehreri Kilometer lang si.
Nume 410.000 km², das si 18,9 %, vo dr Flechi vo Grönland si iisfrei (zum Vergliich: Dütschland het e Flechi vo 357.093 km²). In Grönland befinde sich mit über 3.000 m die zweitgrösste Iisdickene (grössti Iisdicki 3.400 m) uf dr Wält, nume in dr Antarktis no grösseri (grössti Iisdicki 4.776 m). Wenn s ganze Inlandiis vo Grönland wurd schmelze, so wurd dr Wasserstand wältwit um 6 bis 7 m stiige. Im Buech Der Planet Erde — Gletscher wird au no erwähnt, wie stark Wasser in Form vo Iis uf d Ärdoberflechu druckt. Dört heisst s zum Bischbil: „Sollte das Grönlandeis eines Tages verschwinden, so würde sich die Insel um etwa 600 Meter heben.“ (Isostatischi Bodenerhebig). S Inlandiis isch weniger e Folg vom hütige Klima, sondern chunnt vo dr letzte Chaltzit, wo vor öbbe 11.500 Johr z Änd gangen isch. Wil Grönland so nooch zum Pol isch, isch die Kartografischi Verzerrig vo dr Insle, wo s git wenn mä d Ärdchugele uf en Ebenei projiziert, hüfig bsundrigs gross. In dr Mercatorprojektion zum Bischbil gseht Grönland grösser us as Afrika.
D Iisdecki vo Grönland schmilzt sit 2004 um jöhrlig 240 km³. Das isch e Vilfachs im Vergliich zu de Johr vorhär.
Im Süde isch Grönland e liicht gwällts Hochland, wo an dr Küste dur vili Fjord, Buchte und Meeresstroosse gliideret isch. Im Zentrum und im Norde bestoht dr Undergrund us eme riisige Becki, wo zum Deil under em Meeresspiegel liit. Um siis Hochland ume het s sehr hochi Bärg und Gebirg, wo im Watkins Gebirg am Ostrand vo dr Insle bis zu 3.694 m hoch si. Die höchsti Erhebig isch dr 3.694 m hochi Gunnbjørn Fjeld, wo au as Hvitserk bezeichnet wird.
Zug (Stadt)
Zug isch en Iiwohnergmeind und dr Hauptort vom Kanton Zug in dr Schwiiz.
D Lag
D Stadt Zug lit am Zugersee uf ere Höchi vo 425 m ü.M, iibettet zwüschen em nordöstlige Ufer vom Zugersee und em Fuess und de undere Westhäng vom Zugerbärg, in dr Zentralschwiiz, im Schwiizer Mittelland. Si isch 23 km südlig vo Züri (Luftlinie).
Flechenutzig
S Gebiet vo dr Gmeind isch 33,8 km² gross und umfasst en Abschnitt am Nordostufer vom Zugersee, am Übergang vom Schwiizer Middelland zur voralpine Hügellandschaft. E chli meh as 12 km² vom Gmeindigebiet entfalle uf e Zugersee. D Lengi vom Seeufer vo Zug isch öbbe 11 km und goht vo dr Bucht östlig vo Cham bis an Lotebach in dr Nöchi vo Walchwil. Dr Landaadeil vo der Zuger Gemeindiflechi het 1997 zu 23,8 % us Siidligsflechi bestande, zu 35,5 % us Landwirtschaftsflechi, zu 38,1 % us Wald und Ghölz und zu 2,6 % us umbroduktiver Flechi.
Gwässer
Em Nordufer vom Zugersee nooch isch d Lorzenebeni (mä sait ere au Baarer Ebeni) wo öbbe 1 km breit isch uf ere durchschnittlige Höchi vo 420 m ü.M. lit. Das isch e Schwemmebeni, wo noch dr letzte Iiszit dur Erosionsmaterial, wo d Lorze us ihrem obere Iizugsgebiet mitgfüehrt het, ufgschüttet worden isch. Drei Wasserläuf münde us dere Ebeni in dr See, nämlig vo Weste uf Oste dr Steihuuser Dorfbach, wo d Westgränze vom Gmeindigebiet bildet, die Alti Lorze und die kanalisierti Lorze. Dr underi Lorzelauf isch 1976 korrigiert und um meh as 1 km ostwärts verleit worde. Während die früehneri Lorzemündig dur e Schwemmcheigel bi dr Chollermüli kennzeichnet isch, mündet dr begradigti Flusslauf bim Erholigsgebiet Brüggli in Zugersee.
Kanton Le Pays messin
Dr Kànton Le Pays messin ìsch e Kànton ìm Arrondissement Metz ìm frànzesche Département Moselle ìn dr Region Lothrìnge, wie 2015 grindt worre ìsch. Zem Kànton ghere 51 Gmeine. Dr Hàuiptort ìsch Courcelles-Chaussy.
Johanna
Johanna isch e wiibliger Vorname.
Härkunft und Bedütig
Johanna isch die wiibligi Form vom griechische Name Johannes. Dä chunnt us em Hebräische und bedütet „Gott isch gnädig“.
Werner Richter (Dichter)
Dr Werner Richter (* 10. Februar 1929 z Chränzech; † 16. Merz 2018) isch e dytsche Schuemacher, Buur un Dialäktautor gsii.
Usbildung
Dr Werner Richter isch as viert Chind vum Arthur Richter, eme Waldhieter, un syre Frau Herta Richter z Chränzech uf d Wält chuu. Är isch in sym Huus in dr Hebelstroß 6 ufgwachse, wun er au sy Lääbe lang gwohnt het. Im Chrieg het dr Werner im Jungvolk gsii un het mieße Schanzedienscht laischte. Noch em Chrieg het er Schuemacher glehrt, un speter au dr au dr Maischter gmacht. Är het derno in dr Walzefabrik Wetzel gschafft, derzue e weng buurt. Anne 1960 am Johannisdag het er d Yvonne Lederer (1933-2017) ghyrote, d Dochter vum e Beck, wu Schnyderi glehrt het. Si hän si scho um 1950 chännglehrt bi Wandrige vum Schwarzwaldverain.
Alemannische Dichter
Noch ere Sportverletzig am Chnyy het er d Arbet mieße ufgee un het ab do vor allem buurt un gschribe. Är het si als „dr letscht Buur vu Chränzech“ gnännt.
Aafangs het er vor allem fir Verain gschribe, fir d Fasnet un fir Theaterbihne. Syt 1977 het er im Markgräfler Tageblatt as „Ohrechrübler“ e alemannischi Kolumne gschribe, im Lauf vu dr Johr iber 1300 Glosse. Fir dr Sidweschtfunk het er alemanischi Täxt gschribe un isch au as Sprächer vu alemannische Täxt im Radio ufdrätte. Au im Basler Radio Basilisk het er ab un zue Ufdritt ghaa. Är het iber 30 Theaterstuck gschribe, wu vum Mundart-Theaterarchiv vum „Bund Heimat und Volksleben“ verdribe un vu vyl Haimetverain ufgfiert wore sin. Z Chränzech het er au ne Bihne grindet, wu unter anderen Stuck vu ihm ufgfiert het. Anne 1975 het dr Werner Richter sy erscht Buech „Hornfelsewind“ im Lohrer Schauenburg-Verlag publiziert, e Band mit alemannische Gedicht. Im Lauf vu dr Johr het er no elf anderi Biecher mit alemannische Gedicht uusegee un ai Band mit hochdytsche Gedicht („Geträumte Liebeslieder“).
Jonathan Friedrich Bahnmaier
Dr Jonathan Friedrich Bahnmaier (* 12. Juli 1774 z Oberschtefeld em Boddwardal, † 18. Auguscht 1841 z Áoa) ischt a deitscher evangelischer Theolog, Lyriker ond Hochschuellehrer us-em Schwôbalendle gwäa.
Aus seim Leaba
Dr Jonathan Friedrich Bahnmaier kommt am 12. Juli 1774 z Oberschtefeld en dr Nähe vo Ludwigsburg uff d Welt. Sei Vadder isch Prediger en sellra Gmoind ond erzihet sein Soh nôch dr strenga piedischdischa Lehr. Wia dr Jong sei Schuelausbildong abgschlossa hôt, bsuecht’r dia evangelisch-theologische Seminar en Denkadorf ond z Maulbronn. Hendrher studiirt’r Theologii an dr Eberhard Karls Universideet Diibenga. Nôch seira Zeit als Vikar ond Repetent macht’r a Bildongsreis. Dui fihrt-en ondr andrem au nôch Zirich, wo-nr mit-em Johann Caspar Lavater zammatrifft ond theologische Gschbräch mit-em fihrt. Em Alder vo 32 Jôhr schliaßlich wuud dr Bahnmaier Diakon en dr Schillerstadt Marbach am Necker. Em Jôhr 1810 – enzwischa ischt’r 36 Jôhr alt – kriagt’r sei erschda Pfarrstell z Ludwigsburg, en sellra Stadt, wo neilich vom wirdabergischa Keenich zo seira Sommerresidenz ausgwehlt wôrra ischt. Deet setzt’r sich mit seira ganza Kraft fir Vorbesseronga en dr Schuelausbildong ond fir d Fortbildong vo de Schuellehrer ei. Dô drbei vorwerdet’r au sei graußa poedischa Begabong ond schliaßt a lebenslanga Freindschaft mit-em 15 Jôhr jengera Friedrich Silcher.
1815 wuud dr Bahnmaier ordentlicher Professor fir Prakdische Theologii an dr Uni Diibenga ond viir Jôhr druff dr Rekdor vo sellra Hochschuel. Bsonders eisetza duet’r sich en deam Amt dô drfir, dass seine Studenda au uffs Senga en de Goddesdenscht vorbereidet werdet. Seira Iniziadiive isch’s au zo vrdanka, dass an dr Uni a nuia Stell gschaffa wuud, nemlich dui vo-ma Universideetsmusikdirekdr am evangelisch-theologischa Stift. Dr erschde, wo sich mit so-ma Titl schmicka derf, ischt em Bahnmaier sei Freind Friedrich Silcher.
Werner Richter (Dichter)
Mitgliedschafte
Dr Werner Richter isch Mitglid vu dr Muettersproch-Gsellschaft gsii un vu 1986 bis 1993 as Verdrätter vu dr Dichter Mitglid im Vorstand.
Jonathan Friedrich Bahnmaier
Aus seim Leaba
Weaga a baar effentliche Bemerkonga ibr d Siduazioo bei de Diibenger Burschaschafda, wo am wirdabergischa Hof offasichtlich et grad posidiv uffgnomma wôrra send, muaß dr Bahnmaier 1819 sein Poschda reima. Dr Keenich Wilhelm I. vo Wirdaberg schickt-en jetzt nôch Kirche ondr dr Teck, wo-nr d Stell vom Dekan ausiaba därf.
Werner Richter (Dichter)
Mitgliedschafte
Syter 18 gsii isch, isch dr Richter aktiv Mitglid bim Durnverain Chränzech gsii un langi Johr au bi dr Chränzecher Naarezumft, sy Frau het syt 1950 im Chilchechoor gsunge. Vu 1975 bis 2007 hän s Richters als e Biecherstand uf em Johannismärt z Chränzech gmacht.
Wäärch
Derzue het dr Richter iber 30 Dialäkttheaterstuck verfasst.
Jonathan Friedrich Bahnmaier
A kloina Auswahl vo seine Werk
Em Bahnmaier sei bekanndeschds Werk isch dr 1819 entstandene Choraltekscht Walte, walte, nah und fern en siiba Stroofa zo jeweils viir Zeila uff d Melodii vom Advents-Liad Gott sei Dank durch alle Welt, wo vo-ma obekannda Kombonischda stammt. De erschde drei Stroofa ganget so:
<poem style="font-style:italic"> Walte, walte nah und fern, allgewaltig Wort des Herrn, wo nur seiner Allmacht Ruf Menschen für den Himmel schuf;
Wort vom Vater, der die Welt schuf und in den Armen hält und der Sünder Trost und Rat zu uns hergesendet hat.
Wort von des Erlösers Huld, der der Erde schwere Schuld durch des heilgen Todes Tat ewig weggenommen hat.
Franzoseneinfall (Schweiz)
Dr Iifall vo de Franzoose (d Franzoose bezäichnen en as Campagne d’Helvétie) isch e milidäärischi Usenandersetzig zwüsche dr Franzöösische Republik und dr Alte Äidgenosseschaft zwüschen em 28. Januar 1798 und em 28. Mai 1799 gsi. Noch iirem Siig häi d Franzoose e groosse Däil vo dr hütige Schwiz milidäärisch bsetzt und die Helvetisch Republik isch as Dochderrepublik gründet worde. Mit em Franzooseniifall isch in dr schwizerische Gschichtsschriibig dradizionell d Era vom Ancien Régime bzw. dr Alte Äidgenosseschaft ume und die vo dr Helvetik foot aa.
Vorgschicht
Bis zum Sturz vo dr franzöösische Monarchii isch die Alti Äidgenosseschaft e lugg organisierte Staatebund vo suweräne Kantöön und iire Verbündete gsi, wo stark uf Frankriich usgrichdet gsi isch. Sit em Middelalter häi Soldallianze und Handelsverdrääg bestande, wo us dr Äidgenosseschaft faktisch e franzöösischs Protektorat gmacht häi. Nume in de östlige und innerschwizerische Kantöön het Ööstriich non e begränzte Iifluss ghaa. Wäge dr Franzöösische Revoluzioon und dr Kündigung vo de Soldverdrääg noch em Sturm uf d Tuilerie si die nooche Beziejige abbroche. Drzue isch choo, ass reaktionäri franzöösischi Emigrante in dr Äidgenosseschaft und revoluzionäri äidgenössischi Emigrante in Frankriich politisch agitiert häi. Drotz allem isch d Äidgenosseschaft Frankriich gegenüber wääred em 1. Koalizionschrieg milidäärisch nöitral bliibe und het s sogar gschluckt, ass Frankriich 1792 d Underdaanegebiet vo de Drei Bünd und dr nördlig Däil vom Fürstbistum Baasel bsetzt und annektiert het. Wo dr Erst Koalizioonschrieg ume gsi isch, het Ööstriich d Schwiz, mit dr Usnaam vo Graubünde, dr Iiflusssfäare vo Frankriich überloo. D Äidgenosseschaft isch denn ganz elläi doo gstande und iiri Nöitralidäätspolitik, wo si sit 1792 aagwändet het, het Frankriich nüme gnüegt. Frankriich het verschiideni Inträsse gha drunder
Ufgrund vo de milidäärische Kapitulazioone mit Frankriich het d Daagsatzig s Rächt gha, d Schwizer Regimänt (Räislöifer) zruggzrüefe, wenn d Äidgenosseschaft in Gfoor gsi isch und het müesse verdäidigt wärde. Wo z Frankriich d Weerpflicht iigfüert worde isch, si die äidgenössische Bruefssoldate überflüssig worde und mä het d Schwizer Regimänt ufglööst. Wo d Franzoose 1798 dr Verdraag zum Ewige Friide vo 1516 broche häi und in d Äidgenosseschaft iigfalle si, het s käni intakte Regimänt us Bruefssoldate me gee, vo mä für d Verdäidigung hät chönnte iisetze.
Dr zwäit Iifall ins Fürstbistum Baasel und dr Aafang vo dr Helvetische Revoluzioon
Dr nördlig Däil vom Fürstbistum Baasel isch scho 1792 annektiert worde. Am Ändi vo 1797 häi d Franzoose denn au dr südlig Däil bsetzt. Bald druf isch am 17. Januar 1798 die Helvetischi Revoluzioon usbroche.
Dr Iifall in Bärn, Soledurn und Freiburg
In dere Zit isch dr General vo Schaueburg mit ere zwäite Armee us em ehemoolige Fürstbistum Basel vo Norde in dr Richdig uf Bärn vorgruckt. D Franzoose häi vo dr Bärner Regierig verlangt, ass si dr Reform- oder Friidensbartei d Regierigsgwalt wurd überloo. D Bärner häi sich gwäigeret und d Franzoose häi daas as Chriegsgrund brucht.
Am 2. Februar 1798 het dr Bärner Chriegsroot d Légion fidèle gründet, wo us bärndröije Freiwillige us dr Waadt bestande het.
Die franzöösische Drubbe si Aafangs Merz in ere Zangebewegig us dr Waadt und em Bärner Jura gege Freiburg, Soledurn und Bärn vorgrückt. Am 1. Merz 1798 häi scho die erste Gfächt aagfange. Am 2. Merz isch s zu Gfächt bi Längnau, Gränche und im Ruhsel (Wald zwüsche Alfermée und Twann) choo. Am gliiche Daag si Murte und Freiburg gfalle. Am 3. Merz 1798 häi die soledurnische Drubbe kapituliert, und zwüsche de Bärner und franzöösische Drubbe isch s zum Gfächt bim Col de la Croix choo. Dr General Karl Ludwig vo Erlach het si Stellig bi Murte müesse ruume.
D Bärner Regierig isch in zwäi Laager gspalte gsi. Dr Schulthäiss Niklaus Friedrich vo Steiger het e herti Haltig gegenüber Frankriich verdrätte und het welle mit em Chrieg witermache, aber dr Dütschseckelmäister vo Frisching isch für Verhandlige mit de Franzoose gsi. Das het d Bärner Drubbe und d Bevölkerig verunsicheret. Dr General vo Erlach und fufzig hoochi Offizier häi vom Groosse Root verlangt, ass er iine wurd erlaube go z kämpfe.
Das het dr Grooss Root gmacht und dr Erlach het die franzöösische Drubbe bi Büüre an dr Aare konfrontiert. Wääred em Gfächt isch denn aber dr Befääl choo, ass sich die bärnische Drubbe sälle zruggzie, zum d Stadt Bärn go schütze. Dr franzöösisch General Brune het am 3. Merz dr Bärner Regierig en Ultimatum gstellt und d Kapitulazioon vo Bärn gforderet. Druf het d Regierig under em Schulthäiss Steiger am 4. Merz abdankt, het aber nid kapituliert. Drotz em Rückdritt vo dr Regierig häi d Bärner Drubbe brobiert, dr franzöösisch Aagriff witer abzweere.
Am 5. Merz 1798 isch s zum Gfächt vo St. Niklaus, de Schlachte vo Fraubrunne und Neuenegg choo und zur entschäidende Schlacht am Grauholz. No am gliiche Daag het dr franzöösisch General Schaueburg d Kapitulazioon vo Bärn überchoo und dr Schulthäiss vo dr Stadt Bärn, dr Niklaus Friedrich vo Steiger isch ins Exil gange.
In dere ganze Zit häi die äidgenössische Hilfsdrubbe, wo öbbe 4000 Maa stark gsi si, nit in d Kämpf iigriffe. D Franzoose häi öbbe 35'000 Maa ufbote, und iine gegenüber si nume öbbe 20'000 Bärner gstande. Uf dr Bärner Site si öbbe 700 Maa gfalle. D Verlust vo de Franzoose si nit bekannt.
D Franzoose häi d Bärner Staatskasse beschlaanaamt und häi d Bääre us em Bääregraabe as Büti uf Bariis brocht. Em Bärner Gottlieb vo Jenner isch s noch em Chrieg glunge, Däil vo dr Bärner Staatskasse dur Bestächig zrugg uf Bärn z hoole.
Dr Widerstand in Schwyz, Nidwalde, Uri, Zug und Glarus
D Innerschwizer häi druf ghofft, ass es in de Gebiet, wo d Franzoose erooberet häi, Ufständ wurd gee. Obwalde isch zwar jetz zwunge gsi, die Helvetischi Verfassig ebefalls abzlääne, aber Massenerhebige vo dr ländlige Bevölkerig im Bärner Ooberland oder in dr Luzärner Landschaft het s nid gee. Noch e baar Dääg isch d Offensive ins Stocke groote. Wo am Oobe vom 29. April bekannt worde isch, dass Zug ooni Kampf kapituliert het, si im Reding sini Drubbe vo Luzärn abzooge und in s Gebiet vo Schwyz zrugg, zum wenigstens iir äignigs Land z verdäidige. Us dr Offensive isch e Defensive worde.
Dr franzöösisch General Schaueburg isch mit öbbe 12'000 Maa zum Gegenaagriff übergange. Mit zwäi Flügel het er welle in Schwyz iifalle, mit em strategische Ziil Äisiidle. Dr lingg Flügel under em General Nouvion isch uf bäide Site vom Züürisee vordrunge. Bi Richterswil isch dr franzöösisch Aagriff zwäimol gstoppt worde. Dr Oberst Paravicini het aber Rapperswil scho bald ufgee und er isch mit sine Druppe zrugg uf Glarus. D Schwyzer Drubbe häi sich ungschlage uf Schindellegi und en Etzel zruggzooge. Dr rächt Flügel vo de Franzoose under em General Jordi isch uf kä Widerstand gstosse, won er gege Zug und Luzärn zooge isch. Dr Vorstoss uf Küssnacht isch zerst emol nid glunge. E chliises Schwyzer Kontingänt vo öbbe 400 Maa het bi Immesee die franzöösischi Armee chönne ufhalte.
Bundesstaat der Vereinigten Staaten
E Bundesstaat in de Veräinigte Staate vo Amerika, churz au US-Bundesstaat (ENS U.S. state), isch e Gliidstaat. Si si das, was ir Schwiz d Kantön und z Dütschland d Länder si, hei aber vil mee Autonomii.
Franzoseneinfall (Schweiz)
Dr Widerstand in Schwyz, Nidwalde, Uri, Zug und Glarus
Wo d Franzoose Rapperswil eroberet häi, isch s am 30. April 1798 zum Gfächt bi Wollerau choo. Die isch für d Innerschwizer verloore gange und druf het Glarus kapituliert. Am 1. Mai 1798 isch de Franzoose Küssnacht in d Händ gfalle und d Schwyzer häi sich jetz elläi gege d Franzoose müesse verdäidige, wo vo Norde und Weste us aagrife häi. Am 2. Mai 1798 isch s zu de Gfächt bi Schindellegi, bim Rothedurm und bi Morgarte choo. Am 4. Mai het d Schwyzer Landsgmäind kapituliert und häi vo de Franzoose, wo sogar druf verzichdet häi, d Bevölkerig z entwaffne, gueti Kapitalzioonsbedingige überchoo.
Bundesstaat der Vereinigten Staaten
Die Veräinigte Staate si e Bundesstaat, wo zur Zit 50 däilsuweräni Äinzelstaate het. Die erste drizää Bundesstaate si 1776 us de Drizää Kolonie entstande, wo d Verfassig vo de USA ratifiziert worde isch. Nöiji Bundesstaate si drzuechoo, wo sich d USA gege Weste erwiteret het, dur e Louisiana Purchase, wo d Republik Texas bidräte isch und wo Hawaii und Alaska in Bundesstaate umgwandlet worde si. Zämme mit em Bundesdistrikt und de Ussegebiet bilde d Bundesstaate s Staatsgebiet vo de Veräinigte Staate.
Vier Staate – Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania und Virginia – bezäichne sich formell as «Commonwealth», aber do drus entstöön käni witere Rächt oder Pflichte – im Gegesatz zu de Commonwealth-Territorie Puerto Rico und Nördligi Mariane.
Alpha Zulu 8
Alpha Zulu 8 (oder kurz: AZ8) isch de Codename vo eme Londoner Polizischt wo zu ere Spezialiiheit vo de Metropolitan Police ghört. Er het im Mai 2008 mit sächs Scharfschützekollege de Aawalt Mark S. verschosse, wo mit eme Gwehr us em Faischter vo sinere Wohnig z London umegfuchtlet und gschosse het. Bekannt worde-n-isch er wäge sine Ussage vo Gricht zu dem Fall.
Vernämig vor Gricht
Im September 2010 isch de Fall Mark S. vom Untersuechigsrichter für Todesfäll untersuecht worde. In dem Zämehang sin di an de Erschiesig beteiligte Polizischte vernoh worde. Im AZ8 sini Ussage hei bi de mündliche Verhandlig noch kein Wirbel usglöst, bim Usdruck vo sine Zügeussage isch aber ufgfalle, dass er bi sine Ussage Songtitel iigflochte het. So het er Quiet Moments (vo Chris de Burgh) uf d Frag gantwortet, woran er sich noch dät erinnere. Er heigi stilli Augeblick wo-n-er dät dänke, alles heig chönne anderscht cho. Au in the line of fire (vo Journey), point of no return (vo Duran Duran), Drop the Gun (vo Kings of the Sun), Any Other Way? (vo de Celine Dion) und Lethal Weapon (vo Ice-T) het er zitiirt.
De Polizeipräsident vo London, de Paul Stephenson het sich mit de Wort laa zitiire, er sigi "Wütend, empört und zutiefst beschämt" über de Vorfall. In de Ziit vom Disziplinarverfaare, wo jetzt lauft, isch de AZ8 vom Wafedienscht freigschtellt.
Villeneuve
Villeneuve isch de Familiename vo däne Persone:
Villeneuve isch de Name vo däm Undernehme:
Villeneuve isch de Name vo däne Ort i de Schwiz:
Villeneuve isch de Name vo däne Ort z Frankriich:
Franzoseneinfall (Schweiz)
Wallis
Am Aafang vom Mai 1798 häi sich d Oberwalliser gege d Franzoose erhoobe und si am 17. Mai 1798 in dr 1. Pfynschlacht gschlaage worde. Am Aafang vom Mai 1799 häi si s under em Kommando vom Visper Groof Ferdinand Venetz no äinisch brobiert und au die 2. Pfynschlacht verloore. Noch dr Schlacht häi d Franzoose Visp blünderet und s Stedtli aabebrennt.
Graubünde
Im Früelig vo 1799 het sich d Bevölkerig vom Freistaat vo de Drei Bünd gege die franzöösischi Bsatzig erhoobe. In Gfächt zwüsche Chur, Ems und Bonaduz si mee as 600 Landstürmer umchoo und e hufe franzöösischi Soldate. Im Novämber 2007 het mä per Zuefall uf em Gländ vo dr Ems-Chemie e Massegrab im ene vergässene Chalchbrennofe us dere Zit widerentdeckt.
D Folge
Am 19. August 1798 het die Helvetischi Republik e Defensiv- und Offensivallianz mit Frankriich abgschlosse und d Niiderlaag vo dr Alte Äidgenosseschaft isch komplett und iire Undergang besiiglet gsi. Im Iifall vo de Franzoose si ganzi Landstrich verwüestet und blünderet worde, under anderem au s Chlooster Äisiidle. D Franzoose häi Gmäinde und Brivatlüt zwunge, iiri Drubben iizkwardiere und z verpflääge. Das het zu starke antifranzöösische und antirepublikanische Refläx in dr Bevölkerig gfüert.
D Franzoose häi d Schwiz au zwunge, Zwangsaaleije ufznee und Kontribuzioone z läiste. Zämme mit de graubte Staatsschetz vo de Stedt Bärn und Züüri si gege 30 Millione Livres zämmechoo, und mit deene häig dr Napoleon, noch franzöösische Historiker, dr Egüptefäldzug finanziert.
Gedänke
Z Bärn und in dr Innerschwiz isch s Gedänke an dr Widerstand gege d Franzoose bis hüt erhalte bliibe:
Villeneuve
Villeneuve isch de erscht Namesteil vo däne Ort:
Villeneuve isch de Name vo däm Ort z Italie:
Villeneuve isch de Name vo däm Ort z Kanada:
Villeneuve isch de Name vo däm Verwaltigsgebiet z Frankriich:
Burkheim am Kaiserstuhl
Burge (amtlich Burkheim) isch e im weschtlich vum zentrale Kaiserstüehl in Südweschtditschland gläges, zue dr Stadt Vogtsburg ghörigs klei Städtli mit guet 1000 Iwohner.
Villeneuve VD
Villeneuve (frankoprovenzalisch, dytsch veraltet Neuenstadt am Genfersee ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Aigle im Kanton Waadt, Schwyz.
Villeneuve
Lueg au:
Büro gegen Amts- und Verbandswillkür
S Büro gäge Amts- und Verbandswillchür vom Migros-Genossenschafts-Bund isch e 1956 vom Gottlieb Duttweiler gründeti bzw. vom Werner Schmid ufbouti Schwizer Ombudsman-Inschdanz gsi, wo het welle Mönsche hälfe, „wo under d Reder vo der Juschdiz oder vo der Verwaltig cho si“. S Büro het uf ere private Basis, oft zäme mit em Schwizerische Beobachter, Fäll, bi dene allni Rächtsmittu bis ufe zum Bundesgricht erschöpft gsi si, ned sälte mit Erfolg. Finanziert worde n isch si vo der Migros-Gnosseschafds-Schdifdig. Bsunders di zwöiti Leiterin vom Büro, d Gertrud Heinzelmann, het s Büro dür brisanti Fäll i de schbote 1960er und früeche 1970er Jahr i der ganze Dütschschwiz bekannt gmacht. S Büro isch a der Limmatschdrass 152 z Züri gsi.
Burkheim am Kaiserstuhl
Dr Ort het sich mit dr andere sechs Gmeine vum zentrale Kaiserstüehl am 01. Jänner 1975 zue dr Stadt Vogtsburg zämmegschlosse un in sälle Zämmeschluss s'Stadträcht ibrocht.
Villeneuve VD
Geografi
Villeneuve isch e Stadt am Gämfersee. Zue dr Gmai ghere au no ne Huffe Wyler im Dal vu dr Tinière. Dr Ban vu dr Gmai goht uffe bis zum Rochers-de-Naye (2041 m). D Gmaiflechi umfasst 25,8 % landwirtschaftligi Flechi, 53,5 % Wald, 7,5 % Sidligsflechi un 13,3 % sunschtigi Flechi.
Burkheim am Kaiserstuhl
Dr Ort lit 2,5 km nordweschtlich vo Oberrothwil un 1,4 km öschtlich vum Rhi. Burge het zämme mit Bischeffige e Haldepunkt an dr weschtliche Kaiserstuehlbahn.
Villeneuve VD
Gschicht
Villeneuve isch zum erschte Mol gnännt wore um 280 as Penne Locos (1005 in villa Compendiaco, 1217 Villanova, 1254 in Villa nova Chillionis.
Rolf Rosendahl
Dr Rolf Rosendahl (* 17. Februar 1950 z Wyyl; † 15. April 2020) isch e dytsche Lehrer, Chinschtler un Musiker gsii.
Burkheim am Kaiserstuhl
Mit ca. 137 Hektar macht d'Räbflächi uffem Burgemer Bann guet 10% vu dr Räbe vu dr Gsamtgmei us.
Villeneuve VD
Religion
34,1 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 40,3 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Rolf Rosendahl
Lääbe
Syt dr 1980er Johr het er au as Chinschtler gschafft. Är het gmolt un zaichnet, unter anderem Landschaftsmotiv, Stillläbe, Akt in Aquarell un Acryl un derzue het er au Karikature zaichnet. Sy erschti Uusstellig het er anne 1987 z Untermünstertal zäme mit em Berthold Hünenberger ghaa. Iber d Johr het er verschideni Uustellige ghaa, vor allem in dr Gegnig, aber 2005 au z Berlin. Är het au ne Chunschtkaländer uusegee. An dr Volkshochschuel het er langi Johr Kirs gee, unter anderem in Aquarällmolerei un Zaichne.
Syt 1986 het mer dr Rosendahl in dr Region au gchännt as alemannische Musiker, wu mit dr Gitare alemannischi Lieder gsunge het. Sy erschte Ufdritt het er zäme mit em Bertold Hünenberger anne 1986 uf em „Schillinghof“ ghaa. Mit em Horst Kahl het er anne 2002 zäme s Duo Wunderfitz bildet, wu in dr Region mit alemannische Lieder ufdrätte isch. Si hän aigeni Lieder gsunge un derzue Anekdote un Gschichte uf Alemannisch verzellt un hän au zäme zwoo CD mit alemannische Lieder uusegee. Ab 2006 hän si zäme mit em Dieter Schwarzwälder e Trio bildet. Noch em Uusstiig vum Kahl 2016 hän dr Rosendahl un dr Schwarzwälder no as Duo „Zwei Wunderfitze“ wytergmacht.
Syt 2013 isch dr Rosendahl aktiv Mitglid vu dr Malteser-Ortsgruppe Wisedal z Schopfe gsii, ab 2018 isch er Ortsbeufdraite gsii.
Dr Rosendahl isch ghyrote gsii un het zletscht mit syre Frau Beatrice z Schännau gwohnt. Är isch am 15. April 2020 im Alter vu 70 Johr an dr Folge vun ere Chranket gstorbe.
Burkheim am Kaiserstuhl
Burge isch erschtmols anno 762 erwähnt un um 1330 zuer Stadt erhobe worre. Dr Ort het sich aber, wohl wil er an keinem Verkehrsknote lit, nie zue ere grosse Asidlig entwicklet. S'Ortsbild wir beherrschtr vu dr Burgruine vum Neje Schloss (menkmol au Schwendi-Schloss gnennt).
Burge isch bekannt fier sin am Rhi glägene Baggersee mit schönem Sandstrand.
Villeneuve VD
Bolitik
D Burgermaischteri vu Villeneuve isch d Patricia Dominique Lachat (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 7,2 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 4180 Yywohner 79,4 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 4,7 % Dytsch, 4,1 % Italienisch un 11,8 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Guadeloupe
Guadeloupe isch e vollintegrierte Deil vom französische Staat und eso au Deil vo dr Europäischen Union. Zsämme mit Martinique bildet s die Französische Antille.
Geographii
Südlig vo Guadeloupe befindet sich d Insle Dominica, nordwestlig d Insle Montserrat und nordöstlig d Insle Antigua, wo zum Inselstaat Antigua und Barbuda ghört. Öbbe 250 km im Weste lit die unbewohnti venezolanischi Insle Aves.
Guadeloupe bestoht us acht bewohnte und no meh chliine unbewohnte Insle.
Die beide Hauptinsle si Basse-Terre und Grande-Terre, wo dur e schmale Meeresarm, wo an dr ängste Stell öbbe 50m breit isch, vonenander drennt si. Grad drnäbe lige die bewohnte Insle Marie-Galante und La Désirade, die zwei chliine, unbewohnte Îles de la Petite Terre und die chliini Inselgruppe vo de Îles des Saintes, wo zwei bewohnti und siben unbewohnti Insle umfasst.
Basse-Terre isch vulkanisch mit Bärg im Landesinnere, Grande-Terre isch relativ flach und bestoht hauptsächlig us Chalchstein. Dr Ursprung vo de meiste vo de andere Insle isch vulkanisch. Dr höchst Punkt isch d Soufrière mit 1.467 m über NN, wo en aktive Vulkan isch.
S Klima isch vo subtropische Tämprature dur Passatwind und vo moderater Feuchtigkeit kennzeichnet. Vom Juni bis zum Oktober bestoht d Gfohr vo Hurrikane.
D Landflechi bestoht zu 14 % us Aabauflechi, zu 4 % us Duurkulture, zu 14 % us Weideflechene und zu 39 % us Wälder.
Be aware and share
Be aware and share, churz BAAS, isch es Basler Flüchtlingshilfswärch wo 2015 im Rahme vo der Flüchtlingskrise gründet worde isch, und e Schwizer Film us em Johr 2016.
Gsteig
Ortschafte mit dem Name sind folgendi:
Kuchen
Dr Chueche isch e Gebäck, wo us Deig gmacht wird und im allgemeine sǜess isch. Dr Deig wird uf Bläch oder in Chuecheforme bache. Ä tybisch allemannischi Chuecheform isch der Gugelhupf.
Be aware and share
S Hilfswärch
Be aware and share isch 2015 z Basel nach Schwizer Vereinsrächt vom Sozialarbeiter Baschi Seelhofer und es baar KolegInne gründet worde. S Iisatzgebiet vom Hilfswärch isch Basel und Griecheland.
Gsteig
als Wortverbindig:
Kuchen
Im Bärndütsche bezeichnet me mit Chueche au und vor allem das, wo bi andernen Alemanne Wähje, Flade oder Dünne heißt. E spezielle Bärner Chuechen isch der Zibelechueche, wo me traditionellerwys am Zibelemärit isst.
Be aware and share
S Hilfswärch
Wo sech d Flüchtlingskrise im Summer 2015 verscherft het, het der Seelhofer zäme mit der Mara Massari (Sekretariat), der Jelena Cvijetic (Koordination) und irem Team afo Hilfsgüeter a di ungarisch-kroatischi Gränze z transportiere. De si Iisätz für gschdrandeti Flüchtlinge uf der griechische Insle Chios, grad vis-à-vis vo der türkische Küschde, derzue cho. Dört ischs BAAS-Team denn blibe, der Seelhofer het si Job as Jugendarbeiter ir Schwiz kündet und widmet sech jetz ganz de Hilfsprojäkt.
Kuchen
Es git sogar Chüeche, wome imene Tassli ir Mikrowäuä cha bache! Das geit im gsamte o nume öppe sibe Minute.
Be aware and share
S Hilfswärch
Im Mai 2016 hei si e Schuel uf der Insle Chios gründet. Si hei sech damit uf d UNESCO-Initiative ‘Education Cannot Wait’ („Schuelbildig für Chinder döf ned warte“) beruefe. Dür i der Schwiz gwunneni Schbände und Freiwilligenarbet düei si dört Flüchtlingschinder und -jugendleche e schdrukturierte Schuelalltag biete mit mindestens zwei Lekzione pro Tag. D Lehrer si oft sälber erwachseni Flüchtling; unterrichtet wird under anderem Hushalt, Schbroche (houptsächlech Änglisch und d Mueterschbroch vo de Flüchtlinge, zum Bispil Arabisch) und Rächne. S Hilfswärch arbeitet mit andere Organisazione zäme und wird vo grössere Hilfswärch wie em Norwegian Refugee Council finanziell underschdützt.
Dr Film
Dr schwizerisch-iranischi Filmer Omid Taslimi het zäme mit em Lasse Linder e Dokumentarfilm dreit über e Reis, wo Be aware and share im Oktober 2015 a di kroatisch-ungarischi Gränze gmacht het. Dr Film zeigt wie das Projäkt zstand cho isch: d Chleidersammlig am Afang, d Überraschig übers grosse Inträsse i der Basler Bevölkerig, d Vereinsgründig, s Benefizkonzärt mit em Collie Herb, der La Nefera und andere. Es wird über di logistische Problem verzellt und wi si mit Liferwäge nach Kroatie reise; es wird zeigt, wie d schwizer Hälfer denn kroatischi Verbündeti finde und mit ine zäme am Gränzbahnhof vo Botovo Flüchtlinge, wo us em Zug stige und nach Ungarn loufe, Labesmittel und Chleider gä.
Abgse vo Situationsufnahme hets im Film verschidnigi Churzinterviews mit Teilnämer, und au mit em ORF-Korrespondänt Christian Wehrschütz. Allgemein het dr Taslimi dr Film schdarch uf d Motivation vo de Aktivischde fokussiert. Dr Film isch i Programmkinos z Basu, Bärn, Olte und Luzärn zeigt worde.
Hermann Guggenbühl
Dr Hermann Guggebüel isch am 31. Merz 1908 z Sanggallen uf d Wält cho und am 7. Oktober 1960 gstorbe. Er isch Architäkt und Stadtplaner gsi.
Er isch von ere Sanggaller Familie cho, und er het z Züri und z Berlin d Architäktur studiert. Derno het er zerscht im Stadtplanigsampt z Fankfurt am Main und denn als Planer z Sanggalle gschaffet und er het au es eigets Architekturbüro gha. Bi de Hüüser, won er zeichnet het, het er wos möglech gsi isch Elimänt vo der modärne Architektur z Amerika übernoo.
Der Guggebüel isch spöter Stadtarchitäkt vo Winterthur worde, won er d Planig vo der Stadtsidlig, wo dozmol gschnäll gwachsen isch, gleitet het. Vo ihm isch au der Plan für s nöie Kwartier, wo sin Name treit, s Guggi. Dört het e Kwartierstrooss der Name Guggenbühl-Strasse, und en anderi heisst Im Guggenbühl. D Fridhofhalle vo Winterthur, wo der Guggebüel ane 1953 entworfe het, zelt hüt zu de guete und schützenswärte Giböid vo der Stadt.
1951 isch dr Hermann Guggebüel Stadtboumeischter vo Sanggalle worde, und 1959 isch er uf Basel, wonn en d Basler Regierig am 24. Juli 1959 zum Stadtplaner gwählt het. Aber scho eis Joor spöter isch er wägen ere schwäre Chranket gstorbe.
Der Sanggaller Architäkt isch Mitgliid vom Bund vo de Schwiizer Architäkte BSA' gsi.
Granges-Paccot
Granges-Paccot (patois [ˈgrɑ̃dzɛ paˈko]; tüütsch Zur Schüren) isch a politischi Gmiin im Saanabezirk im Kanton Fryybùrg, Schwyyz.
Gschicht
Granges-Paccot isch zum eerschte Maul gnamset choo im Jaar 1317 aus Grangiarum.
Yywoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 27,3 % gläge.
Religion
79 % va de Yywoner si im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 9,7 % evangelisch-reformiert.
Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 2042 Yywoner 76 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 14,9 % Tüütsch ù 9,1 % anderi Spraache.
De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 12 va de 2042 Yywohner ggredt.
Dom
Dom cha si:
Anna Netrebko
Lääbe
D Anna Netrebko isch d Dochter vum e Geolog un ere Ingenieuri. Si het am Rimski-Korsakow-Konservatorium z Sankt Petersburg Gsang studiert. Wu si 1993 dr Glinka-Gsangswettbewärb z Moskau gwunne ghaa het, isch si 1994 vum Mariinski-Theater z Sankt Petersburg fescht engaschiert wore. Dert het si as Susanna in Le nozze di Figaro vum Mozart debütiert. Noch eme Gaschtspiil vum Mariinski-Theater z San Francisco, wu si d Ljudmila in Ruslan un Ljudmila vum Glinka gsunge het, isch mit ihre Karriere bal ufezues gange. Si het bal an dr wichtigschte Operehyyser vu dr ganze Wält gsunge, an dr Metropolitan Opera z New York, an dr Wiener Staatsoper, an dr Mailänder Scala, an dr Semperoper z Dresden, bi dr Salzburger Feschtspiil. Mit dr Roll vu dr Donna Anna in Don Giovanni unter em Dirigänt Nikolaus Harnoncourt het si ab 2002 ihre ändgiltige Durbruch ghaa.
Anderi wichtigi Gsangsrolle, wu si gsunge het, sin d Natascha in Chrieg un Fride vum Prokofjew, d Donna Anna in Don Giovanni vum Mozart, d Adina in L’elisir d’amore vum Donizetti, d Gilda in Rigoletto vum Verdi, d Titelroll in Lucia di Lammermoor vum Donizetti, d Juliette in Romeo et Juliette vum Charles Gounod, d Norina in Don Pasquale vum Donizetti, d Amina in La sonnambula vum Bellini, d Titelroll in Manon Massenet, d Antonia in Hoffmanns Erzählungen vum Offenbach, d Titelroll in Anna Bolena vum Donizetti, d Mimi in La Bohème vum Puccini, d Violetta Valery in La traviata vum Verdi, d Leonora in Il trovatore vum Verdi, d Titelroll in Giovanna d’Arco vum Verdi.
Syt 2015 isch si ghyrote mit em aserbaidschanische Tenor Yusif Eyvazov. Mit ihrem friejere Partner, em italiänische Bariton Simone Alberghini, het si ne Suhn. Syt 2006 isch si au eschtrychischi Staatsburgeri.
Konkordia GmbH
D Konkordia GmbH isch e Druckerei un e Verlag z Bihl gsii. D Konkordia isch anne 1881 grindet wore un het aafangs vor allem Schuelbiecher druckt. Im Lauf vu dr struturälle un tächnische Umbrich in dr Druckbranche het mer syt dr 1990er Johr au modärni digitali Medie as nei Gschäftsfäld ufböue. 2008 isch d Konkordia Dail vu dr Düsseldorfer Vereinigte Verlagsanstalten GmbH (VVA) wore. Wäg dr Insolwänz vu dr VVA 2010 isch d Konkordia z Bihl im Juni 2010 zuegmacht wore. Di friejer Mediesparte git s hite no as Softwaredienschtlaischter.
Asana
Asana (skt. आसन āsana- n. ‚Sitz‘) isch d Bizaichnig vonere Yogastellig und d Asanas bildet s dritti Gliid vom Yoga nochem Patañjali. Si sind e wichtige Bistandtail vom Hatha Yoga.
Konkordia GmbH
Gschicht
Am 6. Merz 1881 het dr Hauptlehrer Gottfried Dühmig zäme mit andere Lehrer d Konkordia AG für Druck und Verlag grindet. Die hän si wäg dr wirtschaftlige Not vu dr Lehrer un ire Familie zum Pestalozi-Verain zämegschlosse ghaa. Wel där Verain aber au kai Gäld ghaa het, het mer d Konkordia AG grindet. Näb ere Buechhandlig het mer au ne Verlag un e Druckerei grindet zum Härstelle un Verchaufe vu vu Schuelbiecher un anderi Schrybware, wel s dodmol fascht kai Unternäme gee het, wu Schuelbiecher gmacht hän.
Asana
Arte vo Asanas
D Zaal vo 84 bzw. 32 Asanas i de klassische Literatur het natürli nume e symbolischi Bidüttig. D Aazal vo de Asanas iischliessli vo de uuzälige Variante cha gär nöd festglait werde. De BKS Iyengar bischribt i sim Buech 200 Asanas. Si chönet je noch Art vo de Endstelig und Würkig gruppiert werde.
Konkordia GmbH
Gschicht
Aafangs het mer d Gschäft us eme Hinterzimmer vun ere Buechhandlig ääne an dr Bahnlinie gfiert, s Startkapital sin 28.350 Rychsmark gsii. S isch aber schnäll wirtschaftli ufezues gange, scho 1883 het mer e Grundstuck in dr weschtlige Yysebahnstroß gchauft, wu d Firma ne aige Bedribsgebei mit Setzerei, Druckerei, Buechbinderei, Verwaltig un ere Buechhandlig het böue loo.
Asana
Arte vo Asanas
Sitzhaltige wie de Lotussitz, hend maist s Ziil, as de Yogi möglichst lang biquem i de Meditation sitze cha, Balanceüebige wie de Bomm förderet d Konzentratio und s Glichgwicht, Umcherstellige wie de Chopfstand sölet em Yogi zaige, as d Welt au usere andere Sicht aglueget werde cha. Vili Asanas hend e starchi Uuswürkig uf d Wirbelsüüli und Biweglichkait. Anderi Asanas dienet nume as Vorbiraitig för schwereri Stelige. Demit e Schüeler sin Körper nöd aisitig träniert, gits es au festgschribnig Asanaraije, wie d Rishikesh raije, wie si de Swami Sivananda glehrt het oder de Sunegruez.
Konkordia GmbH
Gschicht
Wel di wirtschaftlig Entwicklig guet gsii isch, het mer an däm Standort in dr Johr druf verschideni Neiböu zuesätzli hintedraa chenne böue. Vor em Erschte Wältchrieg het d Firma 46 Mitarbaiter*ne ghaa. Anne 1929 het s e großi Brunscht gee, s Bedribsgebei isch derno wider nei ufböue un greßer gmacht wore. 1933 het d Firma 80 Mitarbaiter*ne ghaa. Mit dr verlegerische Bschränklige in dr Nazi-Zyt isch dr Umsatz zruckggange. Noch em Zweete Wältchrieg isch d Firma unter franzesischi Verwaltig gstellt gsii.
Asana
Arte vo Asanas
D Asanas weret möglichst entspannt uusgüebt und langsam glernt; e Forciere cha sich gegetailig uuswürke und gär zu Schäde füere. Gwüssi Schuele bruuchet aber as Hilfsmittel au Bänder, Saili und Holzchlötz, die maiste chömet aber ooni Hilfsmittel uus. Wichtig isch de Oote, me schnuuft sich sozsäge i d Stellig ine. En Asana isch denn korrekt uusgfüert, wenn s entspannt längeri Ziit ghalte werde cha. S Ziil im Yoga sind nöd akrobatischi Kunststückli oder en gschmaidige jugedliche Körper, sondern d Förderig vo Kozentration verbunde mit de Biruigig vom Gaist. E längers Verwiile inere Stelig – je noch Asana e paar Minute oder Stunde – cha zu tüüfere Erfaarige füere und dodemit s Biwusstsii schuele.
Konkordia GmbH
Gschicht
Anne 1956 isch di erscht Schuelbuechraie noch em Chrieg uusechuu. Im nämlige Johr het mer au ne Farbdruckabdailig yygrichtet. 1962 het mer mit dr Hermann Schroedel Verlag KG Hannover, dodmol ain vu dr greschte dytsche Schuelbuechverlag, e Gmainschaftsverlag grindet, 1964 het dr Schroedel Verlag au ne Akziepaket vu dr Konkordia gchauft
Im Johr 1974 isch d AG in e GmbH umgwandlet wore, d Konkordia Druck GmbH. In dr Johr druf het s au tächnischi Umbrich gee, dr Bleisatz isch dur dr Fotosatz abglest wore un mer het di erscht EDV-Aalag inschtalliert. 1983 het mer si wider us em Schroedel-Konzärn uuseglest un fir di drei Gschäftsfälder d Muetergsellschaft Konkordia Verwaltung GmbH un di zwoo Doochtergsellschafte Konkordia Druck GmbH un d Konkordia Verlag GmbH ufböue.
Im Rame vu dr Modärnisierig isch d Konkordia 1993 vum Druck- zum Mediunternäme wore. Mer het s Gschäftsfäld MedienService ufgmacht un näbe dr Chärnlaischtig im Printberaich e Non-Print-Beraich ufböue mit CD, Internet, Schnittstellebrogrammierig, Datebanke usw. D Drucktächnik isch uf digital umgstellt wore un mer het e Verchnipfig vu Printmedie un digitale Medie (Crossmedia) gschaffe.
Anne 1999 isch d Konkordia Verlag GmbH Dail vu dr niderländische Verlagsgruppe Wolters Kluwer wore, bi dr Konkordia het mer si uf s Chärngschäft welle kunzäntriere.
Im Johr 2000 isch d Konkordia Druck GmbH in KONKORDIA GmbH umgnännt wore, wu in zwoo Gschäftsfälder glideret woren isch, KonPrint (fir s Produziere vu Druckmedie) un KonMedia (as Mediedienschtlaischter). 2002 isch d Gschäftsfäld KonMedia as KonMedia GmbH sälbschtständig wore, wu s as Softwaredienschtlaischter hite no git (Stand 26. Jänner 2023).
Im Merz 2008 isch d Konkordia GmbH vu dr Düsseldorfer Unternäme Vereinigte Verlagsanstalten GmbH (VVA) ibernuu wore. Dodmol het d Konkordia GmbH 75 Mitarbaiter*ne ghaa. Im Augschte vum nämlige Johr isch dr Firmesitz vu dr Yysebahnstroß in s Induschtrygebiet im Bade-Badener Stadtdail Steinbach verlait wore, wu au d Franz W. Wesel Druckerei und Verlag GmbH & Co. KG gsii isch, wu au zue dr VVA-Gruppe ghert het. Zwai Johr speter isch d VVA insolwänt gsii, zum 8. Juli 2010 isch d VVA us em Handelsregischter glescht wore, d Konkordia het mer im Juni 2010 zuegmacht.
S ehmolig Druckereigebei vu dr Konkordia in dr Bihler Gartestroß vu 1971 isch zue me Meefamiliehuus umböue wore. Im Gebei in dr Yysebahnstroß isch bis 2018 no d Buechhandlig Ullmann gsii, wu derno vu Osiander ibernuu woren un in d Hauptstroß umzogen isch.