cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verfassungskonflikt in Preussen
Der preussisch Verfassigskonflikt isch en Konflikt um Heeresrüschtig zwüschem König vo Preusse, Wilhelm I. und siim Kanzler Otto von Bismarck mit em bürgerlich dominierte preussische Parlamänt gsii, wo sich d Monarchii mit en ere Art Staatsschtreich über d Verfassig ewäg gsetzt het.
Der Wilhelm I. het im Johr 1858 d Regäntschaft in Preusse übernoh und 1859 mit ere Heeres-Reform aagfange, wo au en Uufrüschtig mit höchere Rüschtigs-Uusgabe zum Ziel ghaa het. Der Landtag (s Parlamänt) het 1859 die Reform mit siinere Finanzhuushalts-Kompetänz verweigeret. Das het der Monarch nitt welle akzeptiere und het anschtell vom ene nationalliberale Kanzler 1862 neu siin Gefolgsmaa Bismarck beruefe. Mit Hilf von däm hett er sich über d Verfassig hinweg gsetzt und die Heeres-Reform ohni Iiwilligung vom Parlamänt iigfüehrt.
Mit verschärfter Zensur vo der liberale Press het der Bismarck die Politik düürezoge, wo schpöter als "Neo-Absolutismus" in d Gschicht iigange iisch, und het denn 1866 mit em militärisch Sieg über Habsburg-Öschterrich im Konflikt über d Vorherrschaft im dütsche Bund en Art "Beschtätigung" für d Richtigkeit vo dere Heeres-Reform übercho, was s Parlamänt 1867 bewoge het, ihre d "Indemnität" z erteile, d. h. sie trotz Verfassigsbruch ändgültig z akzeptiere.
1866 seit der König zun ere Parlamänts-Abordnig: ''Das Recht des Parlaments zur Geldbewilligung wurde niemals in Abrede gestellt. Es war nur meine Pflicht, so einzutreten, als kein Haushaltsgesetz zustande kam.''
1862, nach der Beruefig vom Bismarck, händ sech die beide Herre privat noch es bitzeli resoluter geinigt ghaa: ''Es geht um Königliches Regiment oder Parlamentsherrschaft. Die letztere ist nötigenfalls auch durch Diktatur abzuwenden.'' (uus em Bismarck-Tagebuech)
Tropischer Regenwald
[[Datei:Koppen-Geiger Map A present.svg|lang=de|mini|hochkant=1.3|Regioonen mit droopischem Klima noch Köppen und Geiger:
]]
Droopische Räägewald isch dr Ooberbegriff für die immerfüechte Wälder vo dr droopische Klimazoone. Dr Begriff stammt us dr Geografii und bezäichnet allgemäin e bestimmte Landschaftstüp vo dr globaale Maassstabseebeni. Je noch Diszipliin existiere underschidligi Definizioone. Dä Waldtüp lit am Ekwator, groossflechig bis öbbe zum 10. Bräitegraad, regionaal au dütlig drüber uuse.
Droopischi Räägewälder chömme bis in Hööchene vo fast 2000 Meter vor. Si häi e voll humids Klima (subhumid, euhumid und perhumid) mit mee as 1600 mm Rääge im Joor, weeniger as drei drocheni Mönet und ere jöörlige Durchschniddstämpratuur vo mindestens 18 °C. Bis 1000/1200 Meter reedet mä vom ene droopische Dieflandräägewald. Drüüber chunnt dr droopischi Bärgräägewald bis uf 1800/2000 Meter.
Je noch dr Hööchi vom undere Kondensazioonsnivoo wird dr Bärgräägewald – oder dr ooberi Däil drvoo – as Wolkewald bezäichnet. Wääred die chalt-droopische Nääbelwälder vo öbbe 2000 m aa definitiiv nüm zu de Räägewälder zele, git s bi de Wolkewälder Autore, wo si mit de Bärgräägewälder gliichsetze, anderi mit de Nääbelwälder, und e Däil brucht dr Begriff gar nit.
Alli Übergäng si fliessend und dorum schwer definierbar. Bsundrigs d Underschiid zwüsche Diefland- und Bärgräägewälder si floristisch diffuus, sodass d Drennig im Allgemäine uf Grund vo dr jöörlige Durchschniddstämpratuur vo 24 °C gmacht wird.
Droopischi Räägewälder häi e bsunders groossi bioloogischi Vilfalt, und die isch im Bärgräägewald hüfig no gröösser as im Diefland: So lige alli fümf Megadiversidäätszentrum vo dr Ärde in füechtdroopische Gebirg.
Wil s eso vil räägnet, fliesse dur vili droopischi Räägewälder bedütendi Strööm, an erster Stell dr Amazonas im nördlige Südamerika und denn dr Kongo in Zentralafrika, wo die bäide grösste Wald-Fluss-Landschafte vo de Droope bilde.
Gfäärdig vom droopische Räägewald
<br style="clear:both"> Die drei groosse Räägewaldgebiet in Amazonie, Afrika und Südostasie/Nöiguinea si dur verschidnigi menschligi Aktiwidääte gfäärdet. Wältwit isch d Aagroindustrii mee und mee die wichdigsti Ursach, bsundrigs in Südostaasie. S Jaage vo groosse Wirbeldier in zuegänglige Waldgebiet cha groossi Uswirkige uf d Ökosüsteem haa. Waldbränd, wo noch em Roode vo Buure aazündet wärde, si e Brobleem, wo immer gröösser wrd. Es git Gebiet, wo Chläibuure Wald abholze und hüfig uf de Wääg vo de Holzfirme immer diefer in dr Brimäärwald iine dringe. Groossflechigi, kommerzielli Monokultuure wärde immer relewanter, bsundrigs für groossi Veezuchtbetriib oder d Fuetermiddelbrodukzioon in Südamerika und Palmöölblantaasche in Südostaasie. Politischi Instabilidäät und bewaffneti Komflikt verursache zuesätzlig Brobleem in Regioone wie Afrika.
Kanton Quiberon
Dr Kanton Quiberon (franzesisch Canton de Quiberon, bretonisch Kanton Kiberen) isch e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Quiberon.
Gmaine
Zum Kanton ghere 16 Gmaine:
Gmaine bis 2015
Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Carnac, Hœdic, Île-d’Houat, Plouharnel, Quiberon (Hauptort), Saint-Pierre-Quiberon un La Trinité-sur-Mer.
Altstätten SG
Aaltstetta isch e Stadt und e politischi Gmaand im Waalkrais Rintl vom Kanton San Galle.
Weinbrand
Brandy (hoochdütsch Weinbrand vo middelhoochdütsch: gebranter wīn, sit em 16. Joorhundert in Forme wie brandtenwīn, brentenwein, brantewein) isch e Gattigsbegriff für Spirituoose us eme Wiidestillaat. As Goniagg isch s e gschützte Naame vom e Brandy us dr franzöösische Regioon Cognac.
Venus
D Venus isch die römischi Garte- und Liebesgöttin. Si isch mit de griechischen Aphrodite gllichgsetzt wore und de Julius Cäsar het si as sini Vorfaari verert. Si isch erst ane 295 v. Chr. ofiziell in römische Staatskult iigfüert wore. I de Chaiserzitt isch ere Kult recht verbraitet gsii. Si isch mit de römische Totegöttin Libitina verschmulze und het drumm au im Totekult er bsundrigi Role ignoo.
Weinbrand
Gschicht
Destillaat us Wii ghööre zu de eltiste Spirituoose uf dr Wält. Vermuetlig het mä scho sit 1000 n. Chr. im Gebiet vo dr hütige Türkei hoochbrozäntigi alkoholischi Getränk us Wii brennt. In Europa häi sich Wiidestillaat im Hoochmidelalter verbräitet und mä het sä zerst vor allem für medizinischi Zwäck brucht. Über s middelniiderdütsche brandewīn isch dr änglisch Begriff brandy wine entstande. Dä isch zu „Brandy“ abkürzt worde wird in vile öiropäische Länder wie Ängland, Italie und Schbanie, aber au internazionaal brucht. Bis sich d Schampanierparagraafe noch em Erste Wältchrieg duuregsetzt häi, het mä z Dütschland die franzöösischi Bezäichnig Cognac brucht.
Altstätten SG
Geografii
Aaltstetta lit i da Mitti vom San Galler Rhintl a da Grenza zu da beeda Appazeller Kantön. Aaltstetta isch mit 39 km² ani vo da grössera Gmaande im San Galler Rhintl. Zu Aaltstetta khörad au no di baida Dörfer Lüchiga und Henderforscht und d Exklave Lienz. Da Wailer Hueb, wo zu da Kerchgmaand Kobelwaald und schuelisch zum Oberriet khört, ischt politisch au Aaltstetter Gebiet. De tüfst Punkt vo de Gmaand lit uf 410 Meter über Meer und de höchst uf 1795 Meter über Meer. De höchst Punkt isch de Hoch Chaschte.
Name
De früest Beleg vom Ortsname föndt si im Johr 853. Dozmol isch d Red vomene Hof in villa nominata Altsteti. Ond om 1170 ome haassts de Altstettin.
ק
Koph odr Qoph isch de nünzehnt Buechschtab im Hebräische Alphabet. Er het de Zahlewert 100.
Vibrator
Vibratore (lat. vibrare, „zittere, bebe, schwinge“) si elektromechanischi Sexspiilzüüg in verschiidene Forme und us verschiidene Materialie, wo mit eme chliine Elektromotor in Schwingig versetzt wärde. Ursprünglig isch s as medizinischs Grät gege die sogenannti „wiibligi Hysterii“ entwicklet worde, und mä duet mit siner Bewegig erogeni Zone am Körper stimuliere. Hüte wärde Vibratore as Masturbationshilf oder Sexspiilzüüg im partnerschaftlige Gschlächtsverchehr vor allem für die sexuelli Erregig vo Fraue konzipiert. Si chönne aber grad so guet vo Manne brucht wärde. Für bestimmti Deil vom Körper, zum Bischbil d Brust oder dr Anus, git s spezielli Vibratore.
Gschicht
Dr elektromechanischi Vibrator isch e Wiiterentwicklig vo de Behandligsmethode vo dr sogenannte wiiblige Hysterii, wo im 19. und am Aafang vom 20. Johrhundert vo dr Medizin as e Charnkhet postuliert worden isch, wo vo dr Gebärmueter usgieng und d Fraue zum ene komische, „hysterische“ Verhalte wurd zwinge. Zur Behandlig het under anderem d Empfählig ghört, ledigi Hysterikerinne z verhürote, oder au d Patientin zun ere Krise oder em hysterische Paroxsysmus, das heisst eme Orgasmus, z bringe und si eso z „beruehige“. Im Aafang hai d Ärzt das mit manuelle Massage vom Genitalberiich gmacht, spöter het mä mechanischi Methode entwicklet, wo under ärztliger Ufsicht aagwändet worde si.
Au e Behandlig mit Wasserstrahle, die sogenannti Hydrotherapii, wo au dr John Harvey Kellogg aagwändet het, isch in dr Mode gsi und denn het dr Arzt George Taylor im Johr 1869 in de Vereinigte Staate e Grät entwicklet, dr «Manipulator», wo mit Dampf bedriibe worden isch. Das het s gwünschte Resultat brocht und het die manuelli Stimulation und d Hydrotherapii, wo nume in wenige Badort aagwändet worden isch, abglöst. Wil s schwiirig gsi isch dr «Manipulator» z bruuche und au wil er so grooss gsi isch, isch er nume vo Ärzt und in Praxe brucht worde. E baar Johr druf het dr Mortimor Granville 1883 en elektromechanische Vibrator, dr «Percuteur», erfunde und patentiert. Er isch eigetlig für d Massage vo Manne entwicklet worde, wil er aber relativ chlii gsi isch und einfach z bediene, isch er für d Behandlig vo Patientinne iigsetzt worde. Um d Johrhundertwändi het s denn schon e baar verschiideni Vibratore gee, für die medizinischi Aawändig wie au für deheim. Uf dr Exposition Universelle et Internationale 1900 z Paris si über e Dotzed Modell vorgstellt worde, drunder e Standgrät mit Rolle, anderi wo an dr Decki ufghängt worde si und sehr düüri Modäll, wo mä het chönne an d Steckdose aaschliesse. Mä het Wärbig gmacht für Vibratore in Magazin für Husfraue und Zitschrifte as medizinischi oder huswirtschaftligi Grät, er hät sölle Verspannige löse, Hysterii vrhindere und d Jugend und Schönheit vo dr Ehefrau erhalte. Es isch au behauptet worde, ass si für d Regulierig vo de Periode guet siige.
Wie die sexuelli Revolution und d Emanzipation sich verbreitet hai, isch dr Umgang mit de Sexspielzüüg generell und dr wiiblige Lust im Bsundere freier worde, und dr Vibrator isch in neue Farbe und Forme, wo d Fraue wurde aaspräche, vermarktet worde. Mä het au Vibratore für spezielli Aawändigsberiich entwicklet, zum Bischbil für under Wasser oder für zum an spezielle Körperstelle wie em G-Punkt z bruuche. Noch Umfrooge het 2006 jedi dritti Östriichere, jedi fümfti Dütschi und fast jedi zweiti Taiwanere und Amerikanere e Vibrator gha.
Vibratore zur sexuelle Stimulation
Allgemein bezeichnet mä as Vibrator e Sexspiilzüüg us Blastig oder Silikon, wo meistens mit Batterie bedriibe wird und hüfig, wie d Dildo, wien e erigierte Penis usgseht und zur sexuelle Stimulierig bi dr Masturbation oder bim partnerschaftlige Sex cha iigsetzt wärde. Vibratore brucht mä vor allem für d Stimulation vo dr Klitoris, si chönne aber au in d Vagina iigfüehrt wärde, bi Manne wi bi Fraue anal verwändet wärden oder anderi Körperstelle, wo individuell als erogen empfunde wärde, wie d Brustwärze oder d Hode stimuliere. D Gschwindikeit und Sterki vo dr Vibration, wo dur e Motor elektrisch erzügt wird, cha mä bi de meiste Modäll verändere. Die sexuelli Erregig cha bis zum Orgasmus goh.
Broblematischi Materialie und Sexualhygiene
S Kölner ECO-Umweltinstitut het im Ufdrag vo dr Zitschrift Stern verschiideni Dildo us Kunststoff undersuecht und grösseri Konzentratione vom Weichmacher Phthalat und Lösigsmittel wie Toluol gfundes. D Schliimhüt nähme die flüchtige Substanze bsundrigs guet uf, so dass gsundheitligi Schäde drohe. Zum ene ähnlige Resultat isch d Zitschrift Ökotest in dr Usgoob 11/2006 choo. 11 vo 22 testete Vibratore, vo dr Konstruktion Dildo mit Vibrationsmotor, si wäge phenolische und zinnorganische Verbindige (z. B. Bisphenol A und Tributylzinn) negativ bewärtet worde.
Glatti Materialie wie Glas (au Acrylglas), Aluminium, Edelstahl, ächts Silikon und natürligi Materialie wie Granit, Ahornholz und Naturlatex (solang mä kei Latexallergii het) mache keini Broblem, solang mä de Hygieneempfählige folgt. Bi andere Materialie isch äntwäder d Verdräglichkeit nonig brüeft oder si si uf langi Sicht und bi hüfiger Aawändig as bedänklig iizstuefe. Dorum wird empfohle, dr Vibrator vor und noch em Bruuche z butze und e Kondom drüberzzieh. Bi Modäll us Silikon sött mä keini Gleitmittel uf Silikonbasis verwände, für dass d Oberflechi nid ruuch wird.
Grundsetzlig sött mä immer e Kondom bruuche, wenn Sexspiilzüüg anal und vaginal brucht wärde, für zum z verhindere, ass mä Bakterie wurd in d Vagina verschlebbe. Au wenn es Spiilzüüg vo meh as einere Person brucht wird, sott mä mit em Dildo oder Vibrator e Kondom bruuche, zum d Ansteckig mit sexuell überdragbare Chrankheite z verhindere.
Verhalten (Biologie)
S Verhalte isch e zentrale Begriff in dr Verhaltensbiologii. Er beziet sich uf alli aktive Verändrige, Beweegige, Stellige, Körperhaltige, Geste und Lutüssrige vom ene Mensch oder Dier, wo üsserlig woornäämbar si und doorum au mit technische Hilfsmiddel erfassbar si, und uf alli Farb- und Formändrige oder Absondrige vo Substanze, wo meer oder weniger churzfristig und umcheerbar si und wo in irgendere Form zur Verständigung diene (zum Bischbil Feromon). As Verhalte cha mä uf dr äinte Site d Gsamthäit vo alle sonige Lääbensvorgäng bezäichne, uf dr andere Site cha ma aber au äinzelni Merkmol in ere bestimmte Zitspanne as Verhalte bezäichne.
Verhalte wird vo dr Verhaltensbiologii verstande as e Aabassigsläistig vom ene intakte Organismus an sini Umwält, wo vo de Gen und vom Leere beiiflusst wird. Mit em Dood vom ene Indiwiduum het au si Verhalte en Änd.
Dr Begriff „Verhalte“
Dr Begriff Verhalte isch nit us de Naturwüsseschafte uuse entwigglet worde, sondern er chunnt vor dr Alldaagssprooch. Äänlig wie zum Bischbil d Begriff Lääbe und Art cha dorum au Verhalte nit mit ere knappe Definizion erklärt wärde; d Lääbensvorgäng, wo im Lauf vo dr Stammesgschicht dur e Brozäss vo dr Evolution entstande si, si z komplex.
Verhalte wird nume für Lääbigewääse und mänggisch für Däil vo Lääbewääse brucht und nid für lääblosi Objekt ooni Informazionsverarbäitig wie z. B. e Närvesüstem. Wenn sich e Zägg loot lo gheie für zum uf eme Tier z lande, het das e Funkzioon und isch Däil vo sim Verhalte. Wenn hingeege e Stäi en Abhang aabe gheit isch das s Resultaat vo üsserlige Iiflüss uf en. Au Pflanze, Pilz, Protiste und Bakterie reagiere uf Räiz us dr Umwält, aber d Verhaltensforscher reede do dradizionell nit vo Verhalte, sondern allgemäin vo Reakzion. Das umfasst denn alli biochemische und biofüsikalische Vorgäng.
Im ene engere Sinn befasst sich d Verhaltensforschig oder Ethologie mit dr Erforschig vo psychische Verhaltenswiise vo höhere Tier (z. B. Säugetier, Vögel), und zwar vo de angeborene (Instinkte), aber auch de durch Umweltiiflüss erworbene. Die Ergebnis sind im ene zweite Schritt auch uuf en Mensch übertrage worde, wo ansatzwiis natürlich auch no in dr hüütige Zivilisation en Reschtbeschtand vo Inschtinktarsenal (z. B. Aggressions-Trieb) in sich het. Wichtigi Vertreter vo dere Richtig sind historisch dr Konrad Lorenz, dr Otto Koehler, dr Nico Tinbergen und dr Irenäus Eibl-Eibesfeldt. Dr Verhaltensforscher Karsten Brensing, wo auch Persönlichkeitsrecht für hoch entwickleti Tier forderet, gaht dervo uus, dass solchi Tier planvolls Verhalte und sogar Selbschtbewusstsii an Tag lege.
Verfassungskonflikt
E Verfassigskomflikt isch e Komflikt zwüsche Verfassigsorgaan, wo nit instutionell (z. B. dur en Urdäil vom ene Verfassigsgricht, wo bäidi Site akzeptiere) glööst wird.
Im Lauf vo dr Gschicht het s verschidnigi Verfassigskomflikt gee:
Flakon
E Flakon isch e Gfääss mit eme schmaale Hals und ere runde Form as Buuch, wo cha zuegschrubt wärde, mäistens us gschliffenem Glaas gmacht isch und wo in dr Reegel Barfüm din ufbewaart wird.
Etümologii
S Wort sälber stammt us em Franzöösische und isch im 18. Joorhundert ins Dütsche zruggchoo, nochdäm s ursprünglig vo röömische Soldaate vom Westgermanische flasca (gotisch: flasco; drus isch spööter Fläsche worde) für e Gfässbezäichnig ins Romanische entleent worden isch.
Usgsee
Flakons git s in jeedere Form, also rund, eggig, bräit, schwaanehaft etc. Si chömme in alle mööglige Farbe. S Grimm Wörterbuech beschribt dr oder au das Flakon as Schruubefläschli mit spirituöse und guet schmöckende Sache as Inhalt, wo allgemäin als Riechfläschli brucht wurd.
Gschicht
In de erste zwäi Joorhundert n. Chr. häi die süürischi Glaasmacher Glaasgfääss, vor allem Flakons, Schaalene und Cholbe bloost, wo hüfig mit ufgschmolzene Fääde, aber au mit iigschmolzene egyptische Ornamänt reliefartig verziert gsi si.
Um 1900 in dr Belle Epoque isch s Barfüm zum ene Luxusgeegestand worde. Vo denn aa het s e Naame überchoo und isch in Flakons verchauft worde.
Tréflez
Tréflez (bretonisch Trelez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Tréflez lyt an dr Mindig vum Flèche in d Bucht vu Goulven am Atlantik, 71 km vu Quimper un 31 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 77 m iber Normalnull.
Verwaltig
vu Tréflez isch. Tréflez ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Tréflez ghert zem Bretonisch.
Rüeggisberg
Rüeggischbärg (amtlech Rüeggisberg) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.
Gschicht
Rüeggischbärg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1075 aus mons Richeri, 1224 Ruogersperg. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2,7 % gläge.
Religion
84,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,5 %, CVP 0,9 %, EVP 3,0 %, FDP 3,0 %. GLP 2,2 %, GP 5,9 %, SP 8,0 %, SVP 50,7 %, Suschtigi 8,8 %.
Gmeindspresidänt vo Rüeggischbärg isch dr Hans Blatter (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,1 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1939 Ywohner 97,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 0,1 % Italienisch.
Dr Dialäkt vo Rüeggischbärg ghört zum Hochalemannisch.
Buschdorf (Lothringen)
Bouschtroff (lothrìngisch; frànzeesch Boustroff, ditsch Buschdorf) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Bouschtroff lijt zwìsche Faulquemont und Morhange uf rer Heh zwìsche 254 und 301 m ìwer em Meeresspiegel. D Nochbergmeine sìn Vahl-lès-Faulquemont ìm Norde, Viller ìm Sìdoschte, Eincheville ìm Sìdweschte und Adelange ìm Weschte.
Gschìcht
Bouschtroff ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1093 àls Bovenestor (1332: Bubelstroff,1437: Bunestroff, 1447: Bubelstorff, 1455: Bustroff, 1594: Baustorff).
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Bouschtroff ìsch. Bouschtroff ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Bouschtroff ghert zem Rhinfrankisch.
Minerva
D Minerva isch di römischi Göttin vo de Handwercher und Künstler. Si isch mit de griechische Athene gliichgsetzt wore.
D Minerva ghört zäme mitem Iuppiter und de Iuno zo de Kapitolinische Trias und isch as weerhafti Göttin d Schutzgöttin vo de Stadt gsii. Ere Tempel ufem Aventin. I dem hend sich Schriiber und Historiker versammlet und am Stiftigstaag, em 19. März hend Leerer eres Honorar öberchoo.
D Römer hend au Göttine vo anderne Völker Minerva gnennt, so die gallischi Belisama.
Grupo Osborne
Dr Grupo Osborne (dütsch: Osborne-Grubbe) isch e räin schbanischi Firmegrubbe, wo dradizionell Spirituoose und Brodukt vo Söi härstellt und nöierdings au Mineralwasser. Dr Grubbe ghööre under anderem d Marke Fino Quinta, Magno, 501, Conde de Osborne, Conde de Osborne Dalí, 103 Etiqueta blanca, 103 Etiqueta negra, Reserva del Toro, Jamones 5J und Solán de Cabras. Z Dütschland isch si in erster Linie dur iire Brandy Veterano bekannt.
Im Joor 2005 het si en Umsatz vo 313 Millione Euro erwirtschafdet.
Dr Firmesitz befindet sich z El Puerto de Santa María.
Gschicht
D Firma Osborne isch im Joor 1772 z Cádiz vom Änglander Thomas Osborne Mann, wo us Exeter (Devonshire) choo isch, gründet worde. Spöötistens 1825 isch d Firma uf El Puerto de Santa Maria züüglet. 1956 het dr Grafiker Manuel Prieto Benítez s Markezäiche vo dr Firma, dr Osborne-Muni, erfunde. Dä isch überall in Schbanie ufgstellt worde, wo men en vo de Stroosse us het chönne gsee. Hützudag gältet er as inoffiziells Nazionalsümbol vo Schbanie und mä chan en sogar uf Faane und Autiufchlääber gsee.
Charkiw
Charkiw (ukràinisch Харків, [] ; noh-n-em Rüssischa Харьков àui Charkow []) ìsch nooh Kiew d’ zwaitgreeschta Schtàdt ìn dr Ukràina, mìt äbb 1,5 Millioona Iiwoohner (Schtànd: 2019). D’ Schtàdt lììgt ìm Nordoschta vum Lànd ìn dr hischtoorischa Regioon Sloboschanschtschina. Sa befìndet sìch àn dr Mìndung vum Fluss Charkiw ìn dr Lopan un vum Lopan ìn dr Udy. Sa ìsch s’ Verwàltungszäntrum vum Oblast Charkiw un vum nàmmensgliicha Rajon.
D’ Schtàdt ìsch ìn dr Zitt vum Rüssischa Kaiserraich a wìchtig Ìndüschtrii- un Hàndelszäntrum worra mìt’ma riicha kültürälla Laawa. Àm Ààfàng vum 20. Joohrhundert sìnn d’ maischta Schtàdtbewoohner Rüssa gsìì, àwwer mìt dr Äntwìcklung vu dr Ìndüschtrii sìnn vììla Ukràiner üss dr àrma Làndschàft kumma. D’rwillscht hàt d’ sowjetischa Regiarung d’ Beschrankunga-n-uff dr Üssdruck vu dr ukràinischa Kültüür gmaassigt; àlso ìsch àm And vum Zwaita Waltkriag dr greeschta Tail vu dr Charkiwer Beväälkerung offiziäll àls Ukràinisch beziachent worra. Vu Dezamber 1919 bis ìm Janner 1934 ìsch Charkiw d’ äärschta Hàuiptschtàdt vu dr Ukràinischa Soziàlìschta Sowjetrepüblik gsìì.
Ànna 2014 hann prorüssischa Sepàratìschta ärfolgloos versüacht, d’ Kontrolla-n-ìwwer d’ Schtàdtverwàltung z’ ìwwernamma. Wahrem rüssischa-n-Ìwwerfàll uff d’ Ukràina àb Hornung 2022 hann d’ rüssischa Truppa d’ Schtàdt Charkiw ìntänsiiv bùmbàrdiart. Noh dr UNESCO hann d’ Bùmbàrdiarunga ìnnerhàlb vu da äärschta dräi Wucha mìndeschtens 27 hischtoorischa Gebäijer schweer bschaadigt odd’r gààr zärschteert. Ìm Làuif vu dr Schlàcht ìsch Charkiw àls „Häldaschtàdt vu dr Ukràina“ ärkläärt worra.
Kanton La Roche-Bernard
Gmaine bis 2015
Zum Kanton hän acht Gmaine ghert:
Winterrieden
Winterriada (amtlich Winterrieden) isch a Gmoed em Landkroes Onderallgai en Bayern.
Geografi
Winterriada leit rond 15 km nerdlich vo Memmenga en dr Region Donau-Iller en Mittelschwoba. Vo dr Gmarkong send 70,8 % Landwirtschaftsfleche, 17,3 % Wald, 9,6 % Sidlongsfleche ond 2,2 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Winterriada ghered koene weitere Ortsdoel.
Gschicht
Winterriada haut friar em Reichsstift Ochsenhausen ghert ond isch mit dr Rheibondakte (1806) zom Kenigreich Bayern komma.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 1,7 % gleage.
Religion
93,9 % vo dr Eiwohner send em Jaur 1987 remisch-katholisch gwea, 4,4 % evangelisch.
Verwaltong
Dr Birgermoeschter vo Winterriada isch dr Hans Peter Mayer.
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Winterriada ghert zom Oschtschwäbisch.
Trégarantec
Trégarantec (bretonisch Tregaranteg) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
SOIUSA
D SOIUSA, Akronüüm us, (IVOEA) , isch e Süsteem für die geografischi Klassifikazioon vo de Alpe, wo dr italiäänisch Alpeforscher Sergio Marazzi entwigglet und vorgschlaage het.
Trégarantec
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
SOIUSA
D Iidäilig vo de Alpe söll in alle Alpestaate gültig si im Underschiid zu de zwäi histoorische Süsteem, dr Zwäidäilig in West- und Ostalpe, wo im dütsche, ööstriichische, slowenische und südtiroolische Beriich verbräitet isch, und dr italiänische und franzöösische Dreidäilig in West-, Zentral- und Ostalpe, jewiils in ere Ost-West-Richdig.
Trégarantec
Geografi
Trégarantec lyt am Quillimadec, 63 km vu Quimper un 23 km vu Brest uf ere Hechi zwische 32 m un 87 m iber Normalnull.
SOIUSA
D SOIUSA will d Gliiderige harmonisiere, wo in dr Alpeliddratuur am verbräitetste si. Si veränigt s italiänisch-franzöösische Süüstem vo dr Iidäilig vo de Westalpe mit dr sloweenisch/östriichische vo de Ostalpe. Grundsätzlig basiert si uf ere Zwäidäilig, aber im schwizerisch-lombardische Ruum schliesse sich d Grubbe eso zämme, dass au s Dreidäiligskonzept cha ghandhabt und überdräit wärde.
Trégarantec
Gschicht
Trégarantec isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1251 as Tregarentec (1264 Tregarantuc, 1266 Tregarantec, 1271 Tregarantoc, 1316 Tregarantec, 1371 Tregaranteuc, 1467 Treffgaranteuc).
Verwaltig
vu Trégarantec isch. Trégarantec ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Trégarantec ghert zem Bretonisch.
ס
Samech isch de fimfzehnt Buechschtab im Hebräische Alphabet. Er het de Zahlewert 60.
Wertingen
Geografi
Weartinga leit an dr ontere Zusam em Naturpark Augschburg-Weschtliche Wälder. Nochbergmoede send Battawise, Kialadal, Meidinga, Biberbach, Longna, Aalta ond Bẽẽswanga.
Vo dr Gmarkong send 66,9% Landwirtschaftsfleche, 15,6% Wald, 16,2% Sidlongsfleche ond 1,4% sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Weartinga gheret d Stadtdoel Bliensbach, Geratshofen, Gottmannshofen, Hettlingen, Hirschbach, Hohenreichen, Possenried, Prettelshofen, Reatshofen, Rieblingen, Roggden ond d Weiler ond Hef Neuschenau ond Reutenhof.
Gschicht
Weartinga ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1122.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 6,2 % gleäge.
Religion
87,6 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 8,3 % evangelisch.
Verwaltong
Weartinga hot mit dr Gmoede Aalta, Bẽẽswanga, Longna ond Villabach a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Dr Birgermoeschter vo Weartinga ischt dr Willy Lehmeier.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Weartinga ghert zom Schwäbisch.
Kapitolinische Trias
Di Kapitolinischi Trias isch di ofizielli höchsti Dreihait im römische Staatskult. Si bistoot us de Gotthaite Iuno Regina, Iuppiter Optimus Maximus und de Minerva. I jedere grössere römische Stadt hets e Tempel vo dere Trias ggee, mit drai Kultrüüm, wo di drai Gotthaite vereert wore sind.
Alemannischer Satzbau
Dr alemannisch Satzboi het wenniger Ähnligkeit mit dr Syntax vu dr ditsche Schriftsproch, d Verwandschaft vum alemannische mit em hochditsche Satzboi zeigt sich meh im Verglich mit dr hochditsche Umgangssproch.
Näbeordnung anschtatt Unterordnung
Wämmer im Alemannische Sätz anenander reiht, gits fascht alli Megligkeite, wus aü in dr ditsche Standardsproch un in dr hochditsche Umgangssproch git, si wäre aber sältener gnutzt. Nit sälte wird im Alemannische näbegordnet anstatt untergordnet.
Bi dr negschte paar Biispiil wird Haüpt- un Näbesatz typografisch unterschiide:
S folge züriditschi Biispiil fir Näbeordnung anschtatt Unterordnung:
Im Kaiserstiähler alemannische Biispiil, wu folgt, wird ebefalls näbegordnet anschtatt untergordnet.
Viilmol isch e Wort-fir-Wort-Ibersetzung vum e standardditsche Satzgfiäg nit guet meglig, wiä im Biispiil, wu folgt:
Dr Albert Weber schribt in sire Zürichdeutsche Grammatik (lueg unte bi Literatür):
Haüptsätz anenander reihe
Des ka bassiäre ohni Konjunktion:
Mit dr Konjunktione un, aber, oder, drum/wäge däm:
D ditsch Konjunktion „sondern“ basst phonetisch (-ern) nit ins Alemannisch un isch üspringlig nit verwändet wore, mer het anstatt däm zwee Haüpsätz mit oder ohni Konjunktion gmacht.
Biispiil fir d Ibersetzig vum e Satz üs em Vaterunser, vollständigi Text un Quälle lueg dert.
Haüpt- un Näbesatz anenander reihe
Näbesätz wäre an Haüptsatz mit Konjunktione angschosse.
Eini vu dr meischt brüchte Konjunktione fir Näbesätz isch ass (dass):
Ass (dass) ka aü anderi Näbesatz-Konjunktione begleite:
S standardditsch „damit“ wird mit ass (dass) üsgfiährt:
S standarditsch „da“ het im Alemannische numme d Entsprächig will / wel:
S standardditsch zittlig „als“, „da“, „während“, „nachdem“ wird im Alemannische mit wo / wu üsgfiährt:
S standardditsch „je ... desto“ ka im Alemannische dur zwee glichi Partikel üsgfiährt wäre (das / ass ka, mueß aber nit stoh.):
S standardditsch „falls“ heißt wänn imfall:
S Standardditsch „sofern“, „insofern“, „soweit“, „insoweit“, „wofern“ wird im Alemannische mit wänn üsgfiährt.
Des wäme / wämmer isch üs wänn me / wänn mer zämme zoge.
ץ
S Sade, Tsade oder Zade isch de achtzehnt Buechstab im Hebräische Alphabet. Sine Ussproch entspricht zimli gnau em alemannische "Z" wie in de "Zit" (IPA: //), nit em englische weiche "Z". Er het de Zahlewert 90.
Elbach (Begriffsklärung)
Elbach isch dr Namme vu däne Ortschafte:
ץ
Stoht de Buechstab om Schluss vum Wort, wird er als Finalbuechstab ondersch gschribe. Die Schrybwys wird monchmol fir de Zahlewert 900 verwendet.
S Sade het als einziger hebräischer Buechschtab kei historisch Entsprechung im griechische oder latynische Alphabet. Numme s griechisch Zahlzeiche Sampi goht druf zruck. Im Arabische entschbricht em s ص.
Absolutismus
Der Absolutismus isch e Staatsform und e gschichtlichi Epoche im 17. und 18. Johrhundert vor allem in Europa gsii, wo sich d Füehrig von de Monarchie und Arischtokratie immer schtärker nur noch uf de Monarch sälber oder – in der Arischtokratie – uf ne chliine Kreis von Adelige konzentriert het. D Mitbeschtimmig von de unterschiidliche gsellschaftliche Schtänd bi de Regierigs-Gschäft, wie sie im Mittelalter noch verbreitet gsii isch (z. B. fürs dütsche Riich im Zämmechoo vum Riichstag und de Landtäg), isch vom Herrscher oder von der herrschende Schicht je länger deschto mehr uusgschaltet worde, und au d Wirtschaft isch ganz uffs Ziil uusgrichtet worde, der Wohlschtand vom Staat, sprich von de Herrschende, z mehre (Merkantilismus). Die Schtaate händ au Eigenschafte vo Polizeischtaate ghaa, was denn letschtlech d Uufklärig zur Folg ghaa het.
S berüehmtischte Biischpil isch de König Ludwig XIV. vo Frankriich, de "Sunnekönig" gsii, won em d Schtaate vo ganz Europa nochegiiferet hei. Aber au z. B. Preusse und die andere dütsche Einzelstaate oder – als Vielvölkerschtaat öppis iigschränkter – d Habsburger Monarchii sind damals absolutistischi Monarchiä gsii. In de Schwiizer Kantön widerum – damals no sälbschtändigi Schtaate – hett sich d Macht dozmol komplett bin ere chliine Schicht vo Adelige, em Patriziat, konzentriert. Di einzig europäisch Uusnahm, wo de Absolutismus nitt übernoh hät, isch England gsii.
„Uufklärte Absolutismus“
Vor allem z Preusse und in dr Habsburgermonarchie het sich in dr letzschte Hälfti vom 18. Jahrhundert unter em König Friedrich II. und de beede Kaiser Joseph II. und Leopold II. no en uufklärti Form vom Absolutismus zeigt, nach dr Devise Alles für das Volk, nichts durch das Volk.
Kanton Rochefort-en-Terre
Dr Kanton Rochefort-en-Terre isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Rochefort-en-Terre gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr François Hervieux gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore.
Gmaine bis 2015
Zum Kanton hän acht Gmaine ghert:
Kalles Kaviar
Kalles Kaviar isch e Reggae- und Ska-Band us Basel, wo 1995 gründet worde isch.
Gschicht
Kalles Kaviar spiile sit 1996 draditionelle jamaikanische Ska, Rocksteady und Early Reggae. D Band het nüün Musiker, e Sängere, zwei Sänger, e Blöösersatz und e Rhythmsection. 2010 isch die neui Sängere Jana Kouril drzuechoo. Si hai e Hufe Ufdritt in dr Schwiiz, z Dütschland, Frankriich, Italie und Östriich gha und si mit Bands wie The Skatalites, Derrick Morgan, Laurel Aitken, Desmond Dekker, Ken Boothe, Dr. Ring Ding, Intensified, Eastern Standard Time, New York Ska-Jazz Ensemble, Ska Trek oder Top Cats ufdräte. Highlights drunder si die internationale Ska-Festivals z Strossburg, Baris, Potsdam und Rosslau, und d Tournee as Backing-Band vom Roy Ellis aka Mr. Symarip, em ehemolige Sänger vo Symarip.
Maliya
D Maliya isch e hethitischi und luwischi Gartegöttin. Imene mittelhethitische Wingertritual werd si „Maliya vom Garte, Muetter vo Chorn und Wii“ gnennt und si werd zäme mitem hattische Vegetationsgott Telipinu aagrueffe. D Verbindig vo Chorn und Wii isch bi de Luwier e gängis Symbol för di vegetativi Fruchtbarkait. Äänlich werd de „Tarhunza vom Wingert“ mit Chronääri und Wiitrübel abildet. I Hailritual werd si zäme mitem Rossgott Pirwa und de Hailggöttin Kamrusipa gnennt.
Karhuha
De Karhuha isch de Stadtgott vo Karkamis gsii, enere wichtige Stadt am Euphrat. Er het döt i de Oberstadt zäme mit de Kubaba e Tempel ghaa. Wo de hethitisch König Suppiluliuma I. Karkamis eroberet hett, hett er verbote, d Tempel z plündere us Eerfurcht vor de Gotthaite. De Karhuha het i de neohethitische Zitt zäme mit de Kubaba und em Tarhunza d Trias vo Karkamis bildet. Er isch as e Maa abbildet, wo ufeme Stier stoot und e Lanze i de Hand hebt.
Institut für Hirnforschung und allgemeine Biologie
S Inschtitut fir Hirnforschig un allgmaini Biology (dt. Institut für Hirnforschung und allgemeine Biologie, mänkmol au Hirnforschungsinstitut Neustadt gnännt) isch e privat Forschigsinschtitut gsii, wu s vu 1937 bis 1964 z Neistadt im Schwarzwald gee het.
S Inschtitut isch vum dytsche Neurolog Oskar Vogt un sällem syre Frau Cécile Vogt grindet wore, wu dr Oskar Vogt in dr Zyt vum Nationalsozialismus wäge syre bolitische Haltig 1937 us syre Funktion as Diräkter vum Chaiser-Wilhelm-Inschtitut fir Hirnforschig z Berlin-Buch (hite Max-Planck-Institut für Hirnforschung) in Ruestand versetzt woren isch. D Finanzierig vum Inschitut isch us em aigene Privatvermege vum Eebaar Vogt un vor allem iber di nei grindet Dytsch Hirnforschungsgsellschaft dur d Unterstitzig vu dr Familie Krupp chuu, wu dr Oskar Vogt dr Dokter vun ere gsii isch. D Forschigsarbete hän si uf morphologischi Untersuechige zue dr Neurobiology kunzäntriert.
Noch em Dod vum Oskar un dr Cécile Vogt sin d Sammlige un Unterlage vum Inschtitut an di Medizinisch Akademy Düsseldorf chuu, wu 1965 d Universitet Düsseldorf drus entstanden isch. Am Universitetsklinikum Düsseldorf git s bis in d Gegewart s Cécile und Oskar Vogt-Institut für Hirnforschung GmbH. Im eemolige Inschtitutsgebei z Neistadt isch 1975 d Klinik Huus Vogt as Fachklinik fir Psychiatry, Psychotherapy un Psychosomatik entstande. Där ire Dreger isch d Heidehof Stiftig.
Trégarvan
Trégarvan (bretonisch Tregarvan) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Trégarvan lyt in dr Region Cornouaille oberhalb vu dr Drächtermindig vu dr Aulne in d Bucht vu Brest, 30 km vu Quimper un 25 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 223 m iber Normalnull. Zue dr Gmai ghere d Ortsdail Bel-Air, Brigneun, Belle Vue, Kerfréval, Kerfénan, Toul ar Gloët, Kerdudal, Kéranquéré, Rulann, Keravel, La Fonderie, Ty Vigouroux, Kerzuel, Keravel, Kergantic, Keryé, Kerloc'h, Stanquelen un Le Cosquer.
Gschicht
Trégarvan isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Tribu Caruan (1536 Treff Carvan, 1599 Tregarven, 1648 Treffve de Garvan).
Verwaltig
vu Trégarvan isch. Trégarvan ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Trégarvan ghert zem Bretonisch.
Adolf Hermann Ribi
Dr Adolf Hermann Ribi (* 1. Novämber 1902 z Chur; † 22. Dezämber 1988) isch e Sproochwüsseschaftler, Schriftsteller und Radiomaa us dr Schwiiz gsi.
s Läbe und s Wärch
Dr Ribi isch 1902 z Chur als Soon vom Adolf Ribi und dr Lina Ribi-Ribi uf d Wält cho, er isch Bürger vo Trübeltinge und Ärmatinge im Tuurgi gsi. Bis zur Matur het er z Chur gläbt, drufabe isch er für s Studium vo dr Romanische und dr Germanische Filology uf Gämf zum Charles Bally und spöter uf Züri ggange, won er näb anderne au bim Romanischt Jakob Jud gstudiert het. Anne 1938 het er s Dokterexame gmacht. D Diss, won er bim Profässer Albert Baachme gschribe het, isch 1942 usecho. Do drin undersuecht dr Ribi d Nääme, wo d Lüüt für d Fisch im Undersee bruuche.
Dr Adolf Ribi het drno deils als Fachmaa für d Sprooche bi dr NZZ und als Gymilehrer z Züri gschaffet. Er isch 1942 dr Sekretär vom Bund Schwyzertütsch worde und het drnäben als Lektor und Redakter am Schwiizer Radio gschaffet, won er vo 1941 bis 1977 vil eigeti Sändige gmacht het, öppen über d Schwiizer Mundarte vo verschidene Kantöön, und au über s Rätoromanische, wo churz forhär, anne 1938, als Schwiizer Nazionalsprooch anerchannt worden isch, und über Volchskund. Sid 1943 isch er dr erscht Leiter vo de rätoromanische Sändige gsi, und so het er Hörspiil und Singspiil im Bündnerland und volchskuntlechi Sändige über s Bruuchtum vom Romanische Gebiet uufgnoo. Anne 1955 het er romanischi Schuelfunksändige ygfüert. Dr Ribi isch bis zu sinere Pänsionierig anne 1968 bim Radio gsi. Derzue ane het er fürs Färnsee DRS vo 1963 bis 1974 als Tieläktexpärte bi baar Sändige zu dr Gschicht und dr Volchskund vo dr Schwiiz mitgmacht.
Als Autoor het dr Ribi chürzeri Tegscht u alerhand Theemed vo dr Volchskund und gschichtleche Sache und Porträä und Nochrüef über Künschtler und Schriftsteller gschribe, deils au i dr Mundart. Er het Vortreeg ghalte, öppe für d Gselschaft für dütschi Sprooch und Kultur und füre Literarisch Club Züri. Ei Vortraag vo iim vo anne 1948 het gheisse Gedanke zu üserer Sproochsituazioon und zur Dialäktdichtig, en andere 1951 Schwyzertüütsch am Raadio. D Manuskript vo de Arbete het me nu ufbhalte; si sind im Ribi sim umfangryche Nochlass, wo i dr Handschriftesamlig vo dr Zäntralbiblioteek Züri lyt.
Anne 1945 het d Zytschrift Schwyzerlüt en Mundarttegscht vom Ribi abtrukt, wo Novämbertag am Undersee heisst. Das foot eso a:
Annette Huber-Klawitter
D Annette Huber-Klawitter (* 23. Mai 1967 z Frankfurt am Main as Annette Huber) isch e dytschi Mathematikeri. Si isch Brofässeri fir Zahletheory an dr Universitet Fryburg.
Lääbe un Wirke
D Huber-Klawitter isch z Heusenstamm uf s Adolf-Reichwein-Gimnasium gange.In ireschuelzyt het si dreimol hinterenander, 1984, 1985 un 1986, dr Bundeswettbewerb Mathematik gwunne. Noch em Abitur het si ab 1986 Mathematik an dr Goethe-Universität Frankfurt am Main, dr Cambridge University un ab 1990 an dr Westfälischen Wilhelms-Universität z Münster studiert. Im nämlige Johr het si z Münster s Studium mit em Diplom abgschlosse. Ab 1991 het si z Münster as wisseschaftligi Mitarbaiteri in dr Gruppe vum Christopher Deninger gschafft. Anne 1994 isch si bim Deninger mit dr Abschlussnote „summa cum laude“ promoviert wore mit ere Dissertation zum Thema Realisierung von gemischten Motiven in derivierten Kategorien und ihre Kohomologie. Bis 2000 het si no z Münster as wiseschaftligi Assischtänti gschafft un si 1999 habilitiert. VumWS 1995/96 bis zumSS 1996 isch si iber e mit Poschtdoktorande*ne-Stipändium vu dr DFG an dr Universitet Berkeley] gsii.
Anne 2000 isch si uf dr Lehrstuel fir theoretischi Mathematik an d Universitet Leipzig gruefe wore. Im Merz 2002 het si ne Gaschtbrofässur an dr Universite Paris XI, Orsay ghaa un im Februar 2005 e Gschtbrofässur an dr Universite Paris VII, Jussieu. Anne 2008 isch si uf dr Lehrstuehl fir Zahletheory an dr Universitet Fryburg gruefe wore.
Si forscht zue arithmetischer Geometry im Umfäld vu dr Bloch-Kato-Vermuetige, vor allem zu Motives un speziälle Wärt vu L-Funktione.
Affekt
Dr Affekt (vo lat. afficere: aadue; in e Zuestand versetze; versee) isch e Gmüetserreegig (änglisch: occurring emotion öbbis, wo äim bassiert). Si het en Usdrucksdimension, e körperligi Dimension und e motivazionali Dimension. E Lächle zum Bischbil chan e Usdruck für en Affekt Sümpathii si, Rootwärde, im körperlige Beriich, chan en Usdruck für dr Affekt vom Schäme si und wemm mä mit dr Fust uf e Disch haut, cha das von ere Döibi choo.
Sit em 16. Joorhundert bis zur Gegewart wird Affekt as e heftigi Gmüetsbeweegig bezäichnet. In dr Psüchologii gseen s nid alli eso, ass d Gmüetsbeweegig müess heftig si. Vilmol ziet mä dr Begriff Emozion für son e Affekt vor.
In dr Rächtssprächig
Vilerorts näme d Gricht Affekt in d Rächnig, wenn en Aaklagte wägene in sinere Gschäfts-, Delikts- oder Schuldfähigkäit beiidrächtigt oder zun ere stroofbare Daat motiviert worde isch.
Busendorf (Lothringen)
Busendroff (lothrìngisch; frànzeesch Bouzonville, ditsch Busendorf) ìsch e frànzeesche Stàdt ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Busendroff lijt àm Ufer vun dr Nied ìm Niedland (Pays de Nied), rund 18 Kilometer weschtlich vun Saarlouis und 30 Kilometer eschtlich vun Thionville.
Gschìcht
Busendroff ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1106 àls Buosonis villa, dr ditsch Nàmme zem erschte Mol ànne 1365 àls Büsendorff.
Ìm Johr 1766 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Busendroff ìsch. Busendroff ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Busendroff ghert zem Moselfrankisch.
Rüegsau
Rüegsou (amtlech Rüegsau) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.
Gschicht
Rüegsou isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1139 aus Ruxow, 1229 Ruchisowe. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Trachsuwaud ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,6 % gläge.
Religion
86,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 22,1 %, CVP 1,2 %, EVP 7,1 %, FDP 5,8 %. GLP 2,3 %, GP 4,4 %, SP 11,1 %, SVP 34,7 %, Suschtigi 11,3 %.
Gmeindspresidänt vo Rüegsou isch dr Fritz Rüfenacht (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2935 Ywohner 97,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 0,4 % Italienisch.
Dr Dialäkt vo Rüegsou ghört zum Hochalemannisch.
Kamrusipa
D Kamrusipa isch e hethitischi und luwischi Hailgöttin. Si isch d Frau vom Sunegott Tiwad und d Muetter vom Schutzgott vo Taurisa. Si chunnt i merere Ritual und Mythe vor und isch e Magieri, wo rituelli Rainigunge vorninnt. Ere Name chan as ‘Rauchgenius’ verstande were, doch werd agnoo, ases sich debii um e volksetymologischi Umbildig vomene ältere Name handlet.
Arzier
Arzier (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Nyon im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Zue dr Gmai ghere d Derfer Arzier un Le Muids un dr Wyler Montant. D Gmaiflechi umfasst 25,4 % landwirtschaftligi Flechi, 70,8 % Wald, 3 % Sidligsflechi un 0,8 % sunschtigi Flechi.
Gschicht
Arzier isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1306 as Argie.
Religion
41,2 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 28,3 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 1,1 %, CVP 6,2 %, FDP 14,7 %, GLP 7,2 %, GP 7,9 %, SP 19,0 %, SVP 31,2 %, Sunschtigi 3,8 %.
Dr Burgermaischter vu Arzier isch dr Eric Hermann (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 3,6 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1811 Yywohner 78,5 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 8 % Dytsch, 1,3 % Italienisch un 12,2 % anderi Sproche.
ן
Nun isch de vierzehnt Buechschtab im Hebräische Alphabet. Er het de Zahlewert 50.
Steht de Buechschtab ôm Schluss vum Wort, wird er als Finalbuechschtab ôndersch gschriebe. D Schrybwys wird mônchmol fir de Zahlewert 700 verwendet.
Gschicht
S hebräisch Nun het de glich historisch Hintergrund wia s phönizisch Nun, wu s griechisch Ny un s latynisch N drus hervorgonge sin.
Daniel Kirkwood
Dr Daniel Kirkwood (* 27. September 1814 im Harford County, Maryland; † 11. Juni 1895 in Riverside, Kalifornie) isch e US-amerikanische Astronom gsi.
Sommercasino
S Summerkasino (abkürzt Soca) isch en ehemooligs Gsellschaftshuus us em 19. Joorhundert und hüte e Jugendkulturzentrum in dr Stadt Basel. Es befindet sich im Dalbekwardier und ghöört zu de Baasler Kulturgüeter.
Daniel Kirkwood
Dr Kirkwood isch uf ere Farm in Maryland uf d'Welt chu und het mit 19 Johre agfange, an dr Schuel z'underrichte. Debi het er selber d'Algebra glärt, indem er sini Schüeler mit Hilf vume Lehrbuech underrichtet het. Schliessli het er uf em York County College in Pennsylvania studiert, wo er nooch sinem Abschluss 1838 ebefalls glehrt het.
Sommercasino
S Summerkasino isch s Resultat von ere brivate Iniziative gsi und isch um 1822 usserhalb vo de Stadtmuure für die Bürger baut worde, wo sich wäärend em Summer uf iiri Landsitz zruggzooge häi. Zu dere Zit isch au in dr Innestadt am Barfüesserblatz s hütige Stadtcasino baut worde. Wäärend de Unrueje vo de Basler Kantonsdrennig zwüsche 1830 und 1833 si d Mitgliider vom Summerkasino vorübergehend in s Stadtkasino züüglet; und denn wil d Summerkasino-Gsellschaft in de Joorzäänt druf immer diefer in d Schulde grutscht isch, wäärend s Stadtkasino ufblüet isch, häi schliesslig 1907 die bäide Gsellschafte fusioniert. Die riisige Schulde vom Summerkasino het mä aber nit chönne bewältige, und so isch s Summerkasino samt em Park 1937 verchauft worde.
Daniel Kirkwood
1843 isch er Leiter vu dr Lancaster High School in Pennsylvania worre. Dert het er agfange, sich mit astronomische Theme z'beschäftige. Es sin sibe Arbete enstande. Die zweit devu het sich alässlich vu dr Entdeckig vum 5. Asteroid (Astrea) mit dr Asteroide beschäftigt.