cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Auäcker (Stühlingen)
Ehrèbach-Mündig
Vum Wizämer Steeg èwäg gòt s NSG übber è Längi vo öppè 350 m i dè rächtè Wuètèau witter bis zuè dè Mündig vum Ehrèbach i d Wuètè. Well dè Ehrèbach 100-300 m obberhalb am Wärchgländè vom Sto en passant gòt, isch dè unterschte Bachabschnitt bis zuè dè Wuètè ydämmt un befeschtigt worrè. S NSG Auäcker hört ca. 80 m obberhalb vu sèllèrè Stell uff. Diè linki Au vum Wizämer Steeg absi lyt nǜmmi an èrè Haaldè, ab èm Steeg isch d Au flach. Im Gegèsatz zum NSG Auäcker hört s NSG Sèldèhaaldè i dè linkè Au nit uff, sondern gòt im Gwann "Wydè" (amtlich: "Widen") bis zum Ygang vum Obberwisemer Kanaal witter.
Magnachar
De Magnachar (lat. Magnacarius) isch noch de Ufzeichnunge vum Bischof Marius von Avenches de Herzog vode Diözese Avenches gsi. Sin Vorgänger isch de Butilin und sin Nofolger de Vaefar gsi. Er isch ane 565 gstorbe.
Auäcker (Stühlingen)
Schutzgrund
Dè hauptsächliche Grund für sèllèn Schutz isch dè Erhaalt vo dè Wuètè-Auè un èm Sèldè-Grabbè als Läbbensruum vo charakteristisch uusbildèter Auè- un Schluchtwaald-Läbbensgmeinschaftè. Dè Erhaalt isch dört nötig worrè, well im Wildfluss Wuètè obberhalb vu Obberwisè/Stüèlingè bzw. dè Wuètèflüè bis zuè dè Mündig in Hochrhy sit èm Aafang vum 20. Johrhundert mit Uferbefeschtigungè, Stauweer un Kanäl sinè Wuèt gnõ worrè isch. Diè uusgedeentè Fälder unterhalb vo Grimmelzofè un s expandyrende Wärchsgelände vum Sto hèn d Wuètèau immer stärker bedrängt, dè Schutz vo dè Auäcker hèt sich dõdemit uffdrängt.
Wiki
Ä Wiki, au WikiWiki un WikiWeb gnennt, isch ä im World Wide Web verfiegbari Sytesommlung, wu vun de Benutzer nit nur glese, sundern au online gändert werre konn. Wiki ähnle dämit em Content Management Syschtem. De Nome schtommt vun wikiwiki, em hawaiianische Wort fir "schnell". Wiä bi Hypertext ieblig, sin d einzelni Syte un Artikel vun em Wiki durch Querverwyys (Link) mitenonder verbunde. Däzue git s in de Regel ä Bearbeitungsfunktion, wu ä Yygabfenschter ufmache tuet, wu de Text vum Artikel din bearbeitet werre konn.
Magnachar
Er chönt identisch sii mitem Magnacharius, wo vom Gregor vo Tours erwäänt werd. Deno het sini Tochter Marcatrudis de Merowingerkönig Gunthramn ghüroote, spöter aber het de König sini Söö ermorde loo.
Wiki
Mit de Änderbarkeit vun einzelne Syte durch jeder wird ä urspringlig un vorher nit verwirklichti Idee vum World Wide Web realisiert. D Wiki-Software konn aber au in Intranets oder uf private Rechner ygsetzt werre.
Ä vilmol brochter Ywond gegeiber Wiki bsteht in de Megligkeit vum Vandalismus. Bi typischer Wiki-Software ischs Benutzer aber meglig, ebis, wu vun Vandale kaputt gmacht worre isch, durch de Ufruef vun nit kaputte Fassunge vun de betroffene Syte z behebe. Ä Untersuechung vum IBM Watson Research Center het ergebe, dass des bi wikipedia.org durchschnittlig in winiger wie 3 Minute gschiht.
Gschicht
Wiki sin als Wissensmanagement-Tool im Umfeld vun de "Entwurfsmuster"-Theoretiker noch ere Idee usm Johr 1995 entschtonde. S ärscht WikiWikiWeb isch vum US-amerikanische Software-Entwickler Ward Cunningham entwickelt worre. In dem Zeytroum sin ä Reih vun ähnlichi Konzepte entschtônde, wu jedoch kei vogliechbarer Erfolg bschieden gsi isch, biespielswies XEROX Sparrow (1996).
Vermeutlig isch di ärscht Adaption vum Wiki-Prinzips usser em Ward Cunningham si WikiWikiWeb s CoWeb vum Hochschullehrer Mark Guzdial anne 1997 gsi.
S Konzept vun Wiki isch ähnlig zue dem, was sich de Tim Berners-Lee, de Erfinder vum World Wide Web, ca. 1990 urspringlig unter selbigem vorgschtellt gha het. D Informatione sotte online verfiegbar un sofort bearbeitbar si. Us ere historische Perspektiv bschribt er des in sinem Buech "Weaving The Web" (dt. "Der Web Report", Kapitel 1).
Landkreis Esslingen
Dor Landgraes Esslenga (ao Landgraes Essleng, amtlich Landkreis Esslingen) isch a Landgraes en Bada-Wirddabärg. Är ghaerd zor Regio Stuagert em Regierongsbezirk Stuagert. Mid saene 642 qkm isch dor Landgraes Essleng zwar oenor vo de glaenschde en Bada-Wirddabärd, abor oenor vo de am dichdesda besidlde ond håd mae wia a halba Millio Aewonor. Viile Firma, vor ällem em Maschenabau ond en dor Elektrodtächnigg exportired wäldweid. Landråd isch seid 2000 dor Heinz Eininger.
Auäcker (Stühlingen)
Hischtörle
S Nadurschutzgebièt Auäcker isch am 19. Juli 1982 vum Regyrigsbräsidium z Fryburg zum NSG erklärt worrè. Näbbem Schutz vo Fauna un Flora i dè Auè sèlber hèt mò abber diè Äcker un Wisè, wo i dè Dalmitti ligèd, explizit uusgnõ vum Nadurschutz, demit witterhy Landwǜrtschaft bedribbè wörrè cha. Dè Auèwaald isch nit zum Bannwaald gmacht worrè. Im Vorlauf zuè dè Uuswysig vum NSG Auäcker isch im Früèling 1980 dè Wizämer Steeg uff Initiativè vu dè Gmaand Schlaatè 42 Johr nõch èm Abriß widder uffbaut un am 29. Juni 1980 ygweyt worrè.
Wiki
Wiki-Syntax
Zum de Text lesbarer z mache un glidert z gschtalte, git s meischtens Zeichekombinatione, wu im igschlossene Text e Formatvorlag zuewyse. Diä sognonnte Tags werre im Yygabfenschter on dr entsprechende Schtell ygebe. In de Wikipedia beispilswys git d Yygab vun " " d Usgabe "e kursiv Wort".
Landkreis Esslingen
Landschafdliche Haobdraem send s Näggordaal, d Fildor, dor Schurwald ond d Schwäbischa Alb. Em Näggordaal leid d ehemalicha Freia Reichssdadd Essleng, ao Sitz vom Landgraes, mid-ra ausgezaechned ärhaldena Aldsdadd. Sbeziäll dor Bereich vo dor Fildor håd a enorm sdarga Wirdschfdskrafd endwiggled. Mid-m Landesflughafa Ächdordeng ond mid dor "Nuia Messe Stuagert" liged uff de Fildora ao zwåe iborregional bedeidende Aerichdonga.
Wiki
Wiki-Syntax
D Gsomtheit vun denne Tags wird als Wiki-Syntax bezeichnet und unterscheidet sich je noch de verwendete Wiki-Software. Alle Dialekt isch s aber eige, dass si sehr vil eifacher ufbout sin wie s sunscht im World Wide Web brucht HTML. Die Bschränkung uf s Wesentlige macht s ere grosse Grupp vun Mensche, bsundersch au Computer-Laie, meglig, mit winig Lehr- un Schrybufwand an denne Syschtem teilzneh.
Auäcker (Stühlingen)
Artèinventar
Im Nadurschutzgebièt Auäcker sin folgendi Artè erfasst:
Cham ZG
Spraach und Tialäkt
De Tieläkt vo Choom liit im Übergangsberiich vom Hoochalemannisch zum Hööchschtalemannisch.
Neuromantik (Literatur)
D Nöiromantik oder au Neoromantik (me seit em au dr „literarisch Juugedstiil“) isch d Bezäichnig für e literarischi Ströömig, wo öppe vo ane 1890 bis 1915 aktiv gsi isch. Sie het sech as Geegebeweegig zum Naturalismus und zur Modärne verstande, und si het an d Inhalt vo dr Romantik aaknüpft het.
Landkreis Esslingen
Wäaga dor Wirdschafskrafd ond wäaga-m enorma Sidlongsdrugg ghaered d Baulandpreis uff de Fildora enzwischa mid zo de haechsde en ganz Deidschland. A bissle wenichor sdarg vorsidld (zersiedelt) dorgega ond landschafdlich schee bliba isch dor esdliche Bereich vom Landgraes mid de båede Middlzendra Kircha (Kirchheim) ond Nirdeng (Nürtingen).
Neuromantik (Literatur)
Theeme
Die nöiromantische Dichder häi e Vorliebe ghaa für exotischi Schaublätz – wie öpe s Middelalter oder s Italie in dr Zit vo dr Rönessans – und au alles Wunderbars und Ghäimnisvoll-Magische, s Skurrile, d Sage, Müthe und Määrli hei se inträssiert.
Landkreis Esslingen
Dor Landgraes Essleng grenzd im Nordosda an dor Rems-Murr-Graes ond em Osda an dor Landgraes Gebbeng, im Sida an dor Landgraes Reidleng ond em Wäsda an dor Landgraes Bebleng. Em Nordwäsda håd dor Landgraes a lengora gemeinsama Grenz mid dor graesfreia Landeshaobdsdadd Stuagert.
Aus dor Gschiichd
Auffellich isch d haocha Konzentrazio vo Sdedd ond Derfor mid dor Endong (deidsch) "-ingen" (klassisch schwäbisch ausgsbrocha "-eng") em Landgraes. Dia sodde Nama ganged älle uff a aenhaedliche Besidlong en allemannischor Zeid zrugg. Fasd älle Sdedd ond Derfor (bis uff d ehemalicha Freia Reichssdadd Essleng ond dia båede Flägga Nuihausa ond Wärnao) send scho vår viile Jårhondord ondor aldwirddabärgischa Oborhohaed komma ond hend a homogena kulturälla ond språchlicha Endwigglong hendor sich. D ledsda graosa Endorong håd-s mit dor Graesreform 1973 gäa. Dåmåls send dia båede bis då nã sälbsdendiche Landgraes Essleng ond Nirdeng zwangsweis zsẽmagschlossa wårda.
Neuromantik (Literatur)
Theeme
Bsunders in dr Lürik häi d Nöiromantiker mänge Teggst von ere volländete Form und ere fiine Sprooch gschriibe.
Landkreis Esslingen
Aus dor Gschiichd
Uff dor Burg Hohaneiffa, dåmåls no Landgraes Nirdeng, håd am 2. Augusd 1948 a Konforenz vo de drei Minisdorpräsidenda vo de dåmåliche Besatzongszona Wirddabärg-Bada, Sidwirddabärg-Hohazollorn ond Sidbada sdaddgfonda. Uff dära Konforenz hend-se zom aersda Mål ibor d Grindong vom heidicha Bundesland Bada-Wirddabärg gschwätzd. Wemm-mor so will, isch also Bada-Wirddabärg em Landgraes Essleng uff d Wäld komma.
Schdedd ond Gmaendena
Zomm Landgraes Essleng ghaered dreizäa Schdedd ond oesadreisich Gmaendena.
Neuromantik (Literatur)
Theeme
D Nöiromantik isch vom Sümbolismus aagregt worde und au vo dr Dekadänzdichdig; si isch em Impressionismus und dr Dichdig vom Fin de Siècle und em Juugedstiil noochgstande, wo umgcheert vo dr Nöiromantik wääsentlig beiiflusst worde isch.
Autoore
Bedütendi Verdräter vo dr Nöiromantik si:
Cham ZG
Seheswürdigkeite
Im Jaar 1488 isch anstatt vo nemme Vorgängerhuus d Kappele St. Andreas bout worde, wo spaatgöttlichi Freske enthalte hät.
Neuromantik (Literatur)
Autoore
im dütsche Sproochgebiet:
Þ
Þ bzw. þ (Thorn) isch en Buechschtabe im alte englische und isländische Alphabet. Dr Buechschtabe isch us dr gliichnamige Rune Thurisaz entschtande.
Neuromantik (Literatur)
Autoore
im änglische Sproochgebiet:
Þ
þ schtaht für de interdentali Frikativ, so wie s hütige englische th. Nach dr moderne Konvention wird s þ üblicherwiis nur für de stimmlosi dentali Frikativ [θ] verwendet. Im Altenglische isch jedoch dr stimmhafti dentali Frikativ [ð] nöd vom stimmlose underschiede worde.
Margret Brombacher
D Margret Brombacher (* 1945 z Egrige) isch e dytschi Musikeri, Dialäktdichteri un Autori.
Läbe un Wärch
D Brombacher isch z Egrige uf d Wält chuu un au dert ufgwagse. Si isch ghyrote un het vier Sihn.
Syter anne 1986 dritt si as alemannischi Liedermacheri uf in dr Region Sidbade, Nordschwyz un Elsass mit aigene Lieder, wu si Gitarre derzue spilt. D Text vu ihre Lieder handle vilmol vu regionale kulturelle un historische Eraignis, vilmol hän si au zytkritischi Inhalt.
Scho anne 1987 het si erschti Ufnahme mit Lieder uf ere MC uusebrocht. Anne 1998 isch ihre fimft Album erschine, d CD Wulketraumschiff mit Chinderlieder.
In dr 1990er Johr het d Brombacher sich dernäbe au em Schrybe vu Gedicht un Prosagschichte zuegwändet. Syt 2000 widmet si sich au all meh em Dialäkttheater, schrybt Komödie fir d Egriger Theatergruppe Brombacher, wu si au sälber d Regie fiert.
Fir s Wochenblatt schrybt si ne alemannischi Kolumne.
Neuromantik (Literatur)
Autoore
z Oschteuropa:
Þ
Im englische isch dr Thorn ab em 14. Jahrhundert immer hüüfiger dur de Digraph th ersetzt worde; gliichziitig hät sich d Form vom Buechschtabe immer wiiter dere vom Buechschtabe Y agnäheret. Als Resultat isch s Y (z. B. im Druckereiwese) als Ersatz benutzt worde. Daas schpieglet sich no hüt i alte Name wider, z. B. im Präfix "ye olde" (gsproche "the old") für viili Pubs.
Unicode
Im Zeichesatz Latin-1 ninnt s Þ d Position 0xde ii und s þ 0xfe. Im internationale Zeichekodierigssyschtem Unicode ninnt s grose Thorn d Position U+00DE ii, s chliine Thorn liit uf U+00FE.
HTML
In HTML chann s Thorn au dur Entitäte dargschtellt werde – s grosse Thorn dur &THORN; und s chliine Thorn dur &thorn;.
LaTeX
Mit dr Cork-Kodierig chann s Thorn i LaTeX dur \TH (Grossbuechschtabe) und \th (Chliibuechschtabe) dargschtellt werde.
Lueg au: Ð, Yogh, Œ, Ŧ, Wynn
Wiki
Wichtigi Wiki
S zur Zyt grescht Wiki vun de Welt isch d Wikipedia, wu 2001 grindet worre isch, e freyi Enzyklopädy. S het iber 12 Millione Artikel (Jänner 2009) din, verteilt uf iber 250 Schproche. Ebefalls bekonnt isch s änglischschprochig MeatballWiki, wu unter ondrem d Eigearte un Gsetzmässigkeite vun Online-Communitys din diskutiert werre.
Region Maloja
D Region Maloja (RMS Regiun Malögia) isch a Verwaltigsainhait vum Kanton Graubünda i da Schwiz, wo dur d Gebietsreform uf da 1. Januar 2016 entstanda isch. Hauptort isch Samedan.
Wiki
Wichtigi Wiki
Im dytschsprochige Ruum bekannti Wiki sin s Dytsche-Software-Entwickler-Wiki (DseWiki), s LinuxWiki, s JuraWiki, de Reisefieher WikiTravel, d Wikipedia-Parodie Kamelopedia un d Sciencefiction-Datebanke Memory Alpha (Star Trek) un Perrypedia (Perry Rhodan).
Region Maloja
D Region isch identisch mit em Bezirk Maloja, wo bis Endi 2015 bestanda hät. Da Krais Bergell isch uf da 31. Dezember 2015 ufglöst worda, da Krais Oberengadin blibt no bis zum 31. Dezember 2017 für überkommunali Ufgoba witer bestoo.
Wiki
Vernetzung vun de Wiki
Fir d Vernetzung vun Wiki dient s InterWiki-Link Konzept. Vun de Wikipedia-Tourbus-Haltestelle us konn ma e virtuelli Busrundfahrt durch vili unterschidligi Wiki mache. Mitenonder "benochberti" Wiki verknipft de wiki-node.
Region Maloja
Iitailig
Zur Region Maloja ghörend folgendi Gmainda: Stand: 1. Januar 2016
Wiki
Wiki-Software
Nebe derre vum Ward Cunningham in Perl gschribene Ur-Wiki git s mittlerwil zahlrichi Wiki-Engines in unterschidlige Programmierschproche, zue de bekonnteschte zelle MoinMoin, UseModWiki un d Software MediaWiki, wu vun Wikipedia brucht wird. De Server oder d Grupp vun Server, wu Wiki-Hosting obiete, nennt ma au Wiki-Farm.
Ajoncourt
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Ajoncourt lijt àn dr Seille ìm Saulnois àn dr Granz zem Département Meurthe-et-Moselle, rund 25 Kilometer sìdlich vun Metz un 20 Kilometer nordeschtlich vun Nancy uf re Heche zwìsche 187 un 227 m ìwer em Meeresspiejel. D Nochbergmeine vun Ajoncourt sìn Chenicourt ìm Norde, Aulnois-sur-Seille ìm Nordoschte, Fossieux ìm Oschte un Arraye-et-Han ìm Sìden un Weschte.
Gschìcht
Ajoncourt ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 777 àls Agnaldi curtis (1411 Ajoncourt-sur-Saille).
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Ajoncourt ìsch. Ajoncourt ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Ajoncourt ghert zem Lorrain.
Saint-Vincent-sur-Oust
Saint-Vincent-sur-Oust (Gallo Saent-Veinczant-sur-Out, bretonisch Sant-Visant-an-Oud) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Gschicht
Saint-Vincent-sur-Oust isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1330 as Sanctus Vicentius.
Verwaltig
vu Saint-Vincent-sur-Oust isch. Saint-Vincent-sur-Oust ghert zum Kommunalverband.
Lantfrid
Lantfrid (lat. Lantfridus, Lanfredus) isch de Name vo ze Alemanne gsii, wo i de erst Hälfti vom 8. Joorhundert glebt hend.
Saint-Vincent-sur-Oust
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Vincent-sur-Oust ghert zum Gallo.
Lantfrid
Lantfrid I.
De Lantfrid († 730) isch vu 709 bis 730 alamannischer Herzog gsi. Er isch dr Sohn vum Gotfrid un Brueder vum Theudebald gsi. Noch em Tod vum Herzog Gotfrid im Johr 709 hän dr Lantfrid un sin Brueder Theudebald des Omt vum alamannische Herzog ybernumme. Beidi Brüeder sin in ihrem Omt dr fränkische Husmeiere in ere verbitterte Fendschaft gegeiber gstonde. Dr Kloschterbischof Pirmin het im Johr 724 untrm Schutz vum Husmeier Karl Martell s Kloster Reichenau zmittsen im alamannische Herzogtum grindet. Des isch vum Lantfrid und vum Theudebald als Provokation ufgfasst worre. Dr Theudebald het 727 dr Abt Pirmin vertribe, ob odium Karoli (us Hass gegä Karl Martell) un 732 dr Nochfolger Abt Heddo vum Kloschter Reichenau. In d Johre 724 bis 730 het dr Herzog Lantfrid d Lex Alamannorum, s alamannisch Stammesrecht, zur Lex Alamannorum Landfridana nej gfasst. 730 het dr Karl Martell ä Feldzug gegä d Herzög Theudebald un Lantfrid gfiehrt. Dr Lantfrid isch im gliche Johr no gstorbe. Dr Herzog Theudebald het doruf s alleinig Herzogomt in dr Alamannia ybernumme.
Lantfrid II.
Vom zwaite Lantfrid († 751) isch wenig bikannt. Er het ane 748 am Uufstand vom Grifo tailgnoo und isch denn gfange gnoo wore. Er isch ane 751 gstorbe. Öb er e Mitgliid vom alemannische Herzogshuus vom Gotfrid gsii isch, isch denkbar, aber nöd erwiisbar.
Vaefar
De Vaefar (lat. Vaefarius) isch noch de Ufzeichnunge vum Bischof Marius von Avenches de Herzog (dux Francorum) vode Diözese Avenches gsi. Er isch de Nofolger vom Magnachar gsii und noch sim Tod ane 573 isch em de Theodofrid gfolgt.
Schiller-Gedächtnispreis
Dr Schiller-Gedächtnisbryys isch e Literaturbryys vum Land Bade-Wirttebärg. Är isch mit 25.000 Euro dotiert un wird syt 1955 all drej Johr vergee am 10. Novämber, em Geburtsdag vum Schiller. Die Uuszeichnig wird verliie fir e uuseragend Wärch uf em Biet vu dr dytsche Literatur oder Geisteswisseschafte, e Einzelwärch oder e gsamt literarisch Schaffe. Zuesätzli wäre zwe mit je 7.500 Euro dotierti Ferderbryys fir jungi Dramatiker*ne vergee. Bewärbe cha mer sich fir dää Bryys nit.
Alaincourt-la-Côte
Alaincourt-la-Côte (ditsch 1915-18 und 1940-44 Allenhofen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Alaincourt-la-Côte lijt rund 30 Kilometer sìdeschtlich vun Metz ìm Saulnois àn dr Granz zem Département Meurthe-et-Moselle uf re Heche zwìsche 195 un 399 m ìwer em Meeresspiejel. D Nochbergmeine sìn Foville, Liocourt, Xocourt, Puzieux, Graincourt un Thézay-Saint-Martin.
Gschìcht
Alaincourt-la-Côte ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 775 àls Alningas (1549 Allaincourt, 1793 Alaincourt).
D Gmein ìsch 1661 züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Alaincourt-la-Côte ìsch. Alaincourt-la-Côte ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Alaincourt-la-Côte ghert zem Lorrain.
Franz Kafka
Dr Franz Kafka (* 3. Juli 1883 z Prag, Ööstriich-Ungarn; † 3. Juni 1924 z Kierling, Ööstriich; sälte au tschechisch František Kafka) isch e dütschsproochige Schriftsteller gsi. Er isch us ere bürgerlige jüdische Kaufmaafamilie choo.
Zu sim Hauptwärk ghööre drei Romään bzw. Romaanfragmänt (Der Process, Das Schloss und Der Verschollene) und e Hufe Erzäälige.
Die mäiste vom Kafka sine Wärk si erst noch sim Dood und gege si Wille vom ene änge Fründ, em Schriftsteller Max Brod, veröffentligt worde. Sithäär zele si ooni Diskussioon zum Kanon vo dr Wältlitratuur, wo si uf e Hufe Arte und für immer beiiflusst häi.
Postum veröffentligt
Romanfragmänt
Höörbüecher
Höörbuechsammlige:
Biografie
alphabetisch
Lina Kromer
D Lina Kromer (* 3. September 1889 z Obereggene (Schliengen im Markgräflerland; † 1. September 1977) isch e dütschi Dichterin gsi, wo vor allem Gedicht uf Alemannisch gschriebe het. Anne 1956 het sie als erschdi Frau de Hebelpriis, übercho, wo eine vo de wichtigschte Literaturpriis vo Bade-Württebärg isch.
Lääbe
D Lina Kromer isch anne 1889 als Tochter vom Gottlieb Kromer, eme Buur un Waldhieter, uf d Welt choo. Ihri Chindheit in dr Natur het schpöter ihri überwiegend naturbezogeni Gedichttmotiv beiiflusst.
Messias
D Übersetzig vom hebräische Wort in dr griechische Septuaginta isch im Christedum zur Bezäichnig und zum Ditel vom Jesus Christus worde. D Christe glaube nämlig, ass sich d Brophezeijige im Alte Testamänt, vor allem im Buech Jesaja uf e Jesus vo Nazareth wurde bezie. Dä Aaspruch und au dä vo alle andere Lüt, wo sich im Lauf vo dr Gschicht as Messias bezäichnet und mänggisch au e hufe Aahänger gfunde häi, wird im Juudedum nit anerkennt.
Lina Kromer
Lääbe
Im Dezember 1933 isch dr Lina Kromer ihri erschdi Gedichtsammlig Im Blaue zue usecho. In de witere Johre sin d Gedichtsammligge Im Ring des Jahres, Gesicht am Strom und Im Rauschen der Wäldererschiene. Eini vo ihre ledschde Sammlige mit alte un neue Gedicht isch usecho als An Bruder Namenlos.
Messias
Überblick
Im Tanach, dr hebräische Bible, bezäichnet dä Hohäitsditel e Mensch, wo vo Gott erwäält und bevollmächtigt worde isch, bsundrigi Ufgoobe für si Volk Israel z erfülle. Mäistens isch das e Köönig gsi, spööter au e Hoochebriester, im überdräite Sinn au e Brofeet, wo vo Gott inspiriert isch.
Lina Kromer
Lääbe
Ihri Heimetgmei het sie zuem 65. Geburtstag zur Ehrebürgeri ernennt.
Fueßnote
<References/>
Messias
Überblick
Noch em Undergang vom Riich Juda (586 v. d. Z.) häi biblischi Brofeete verkündet, ass e Retter und Friidensbringer in dr Ändzit chiem. D Septuaginta het Maschiach immer mit Christos übersetzt. S Urchristedum het dr Jesus vo Nazareth mit däm griechische Ditel bezäichnet, latinisiert „dr Christus“. Mit em Glaubensbekenntnis „Jesus Christus“, wo zum Äigenaame worde isch, häi die jüüdische Aahänger vom Jesus welle sääge, ass Gott in däm Mensch si ändgültige Häilwille offebar gmacht häig und ass die brofeetische Verhäissige sich häige afo erfülle.
D Dütige vom biblische Begriff häi sich wäge dr geegesitige Abgränzig vom Juudedum und vom Christedum usenanderentwigglet. Aber d Hoffnig uf en ändgültige Friide uf dr Wält, wo an en Indiwiduum knüpft isch, het immer wider Mensche verlockt, zu welere Religioon si au ghöört häi. Dä Glaube, wo men em dr Naame Messianismus git, het immer wider au uf politischi Ideologie iigwirkt.
Neuromantik
Dr Begriff Nöiromantik oder au Neoromantik bezäichnet verschidnigi Ströömige in dr Filosofii, Litratuur, Muusig, Moolerei und Archidekduur, aber au soziali Beweegige, wo noch dr Romantik ufchoo si, aber iiri Ideä hoochghalte häi. D Muusig vom Richard Wagner, wo im spoote 19. Joorhundert gschriibe und komponiert het, isch vom Berliner Musikolog Carl Dahlhaus as e spoote Blüete vo dr Romantik im ene positiwistische Zitalter beschriibe worde.
Die esthetischi Filosofie vom Arthur Schopenhauer und vom Friedrich Nietzsche häi d Nöiromantik stark beiiflusst. Zu de Nöiromantiker zelt mä Autore, Komponiste und Mooler, wo dr Realismus, dr Naturalismus aber au die spööteri Modärne abgleent häi, wo dr Richard Strauss und dr Gustav Mahler musikalischi Verdräter von ere si.
Zu de nöiromantische Ströömige in dr Kunst zelt mä under anderem dr Sümbolismus, dr Ästhetizismus, s britischi Arts and Crafts Movement, die nöigotischi Archidektuur und dr Pictorialismus in dr Fotigrafii, zu de gsellschaftlige Beweegige ghööre under anderem dr dütschi Wandervogel und dr utopisch Sozialismus.
Erika L. Pearce
D Erika L. Pearce (* 1972 z New York City) isch e US-amerikanischi Zällbiologi un Immunologi. Syter 2015 isch si Laiteri vu dr Abdailig Immunmetabolismus vum Max-Planck-Inschtitut fir Immunbiology un Epigenetik z Fryburg. Anne 2018 het si dr Gottfried Wilhelm Leibniz-Bryys fir iri Arbete uf em Biet vu dr Stoffwägsel- un Entzindigsforschig, wu si si vor allem uf d T-Lymphozyte kunzäntriert.
Lääbe un Wäärch
D Erika L. Pearce isch anne 1972 z New York City uf d Wält chuu. Si het Biology an dr Cornell University studiert un dert 1998 ire Bachelor of Arts iberchuu. Dno het si zue dr Identifizierig vu dr Roll vun eme Schlisseltranskriptionsfaktor fir d CD8-T-Zäll-Effektorfunktione un di metabolisch Reprogrammierig gforscht, wu fir d Entwicklig vu T-Spycherzälle wichtig isch.
Anne 2005 isch si in Zäll- un Molekularbiology an dr University of Pennsylvania promoviert wore. Iri Dissertation het dr Titel Developement of CD8 T cell responses ghaa. Vu 2009 bis 2011 het si am Trudeau Institute z Saranac Lake, New York, gschafft, derno isch si an d Washington University School of Medicine z St. Louis gange, wu si ab 2011 erscht Assistant Professor un speter Associate Professor gsii isch. Syt 2015 isch d Erika Pearce Diräkteri am Max-Planck-Inschtitut fir Immunbiology un Epigenetik z Fryburg im Brysgau un laitet dert d Abdailig vum Inschtitut fir Immunmetabolismus. No ire aigene Aagabe kunzäntriert si iri Forschig am Max-Planck-Inschtitut uf s Verständnis vu dr zellulere un molekulare Mechanisme, wu d Immunreaktione styyre, mit bsunderem Schwärpunkt uf dr Frog, wie dr Stoffwägsel där Prozäss styyrt.
Heißdampf
Heißdampf isch d Bezeichnig für Wassèrdampf, wo uff è höcheri Temperadur wiè disell Sydetemperadur, wo zum Übberdruck korreschpondyrt. Als Arbètsmittel hèt er dõmit è Temperadur vo 300 bis 600 °C.
Heißdampf wörd durch èn Übberhitzer diräkt odder nõch sinerè Entnaam uss èm Broduktionsbrozèss im Dampfkessel witer erwärmt, ohni glychzitig dè Drugg z erhöhè. Je höcher d Temperadur, deschto größer isch au dè Wûrkigsgrad vom Prozèss.
Wörd dè Heißdampf zum Betrièb vo dè Dampfturbinè dirèkt uss èm Wassèr erzüügt, wörd er Frischdampf benamst. Dè Dampf. wo èm Arbètsbrozèss entnõ wörd un in èm Zwischèübberhitzer nõmolls erwärmti Dampf wörd üblicherwys Zwischèdampf benamst.
Heißdampf bi Dampflokomotyvè
Bi Dampflokomotyvè hèn im Johr 1896 erschtmolls dè Wilhelm Schmidt un dè Robert Garbe Heißdampf bi dè Preußischè Staatsysebaanè ygfüürt, idèmm si dè Bau vo zwei Vosuèchslokomotyvè vo dè Preußischè S 3 mit èm Flammrohrübberhitzer nõch Bauart Schmidt in Ufftrag gää hèn. Diè beidè Lokomotyvè sin im Johr 1898 gliferèt worrè. Bi dènè irer Erprobig hèn sich folgendi Vordeil vom Heißdampf zeigt: Uffgrund vo dènè Vordeil hèt sich dè Heißdampf bi Dampflokomotyvè weltwit durchsetzè könnè.
Wyteri Vowendig
Er wörd i dè Neuzit ebbèso zum Dämpfè gnutzt.
Kathodenstrahlröhre
D Kathoodestraalrööre (ängl. cathode ray tube, abkürzt CRT, au Braunschi Rööre) isch en Elektroonerööre, wo e bündlete Elektroonestraal erzügt. Dä cha mit magnetische oder elektrische Fälder abglänkt bzw. moduliert wärde, so dass e sichtbars Bild erzügt wird, wenn dr Elektroonestraal d Lüüchtstoff-Schicht drifft, wo uf dr Innesite vo dr Rööre aagmacht isch.
Die bekanntisti Aawändig isch d Bildrööre in Färnseegräät, aber dört isch si hützudags dur Plasma- und LCD-Bildschirm abglööst worde.
Für anderi Zwäck wird dr erzügt Elektroonestraal nit diräkt für d Aazäig verwändet, zum Bischbil im Elektroonemikroskop, Betatron oder dr Rönggerööre.
Chrodobert
De Chrodobert (lat. Chrodobertus, Crodobertus isch en alamannische Herzog gsi.
De Gschichtsschriber Fredegar het gsait, dass de Chrodobert in d Johre 631 un 632 on eme Feldzug vum Merowingerkini Dagobert I. gege d slawisch Herrscher Samo mitgmocht und mit sim alamannische Heer die bsigt het.
Bauernkrieg
Chriegsgründ
Die underschte soziale Schichte si im Lauf vom 15. Johrhundert wirtschaftlig immer schdärker under Druck cho. Wo d Autoritete z Dütschland denn mit dr religiöse Revolution vo dr Reformation vil vo ihrer Macht iibüesst hai, hai d Buure in ihre Zwölf Artikel ihri Gwohnedsrächt zruggverlangt, under anderem s Rächt ihri eigene Pfärrer sälber uszläse, d Abschaffig vom Liibeigedum, s Fisch- und Jagdrächt, d Abschaffig vo ville Abgabe und Schdüüre an ihri Feudalherre und grächti Behandlig in de Feudalgricht.
Chriegsverlauf
Die erschte Kämpf si z Stüèlingè un dè ganzè Landgrõfschaft Stüèlingè 1524 uusbrooche. Vo dört het sich dr Ufschdand rasch im süddütsche Ruum, in Schwabe, Franke, Thüringe, im Elsass und z Öschdriich aber nid z Bayre, uusbreitet. Die wichdigschde Buurefüehrer si dr Hans Müller vo Bulgèbach, dr Balthasar Hubmaier, dr Wendel Hipler, im Tirol dr Michael Gaismaier und z Thüringe dr Thomas Münzer gsi. Au Ritter hai sich dr Revolte aagschlosse, die bekanntischde si dr Götz vo Berlichinge und dr Florian Geyer gsi.
In Thüringe het dr Thomas Müntzer (au Münzer) vo Mülhuuse us afängligs die feudali Ornig chönne zerschdöre und het ä Gsellschaft mit Güetergmeinschaft errichdet, aber scho im Johr 1525 isch er z Frankehuuse am 15.Mai vo de Ritter vom Schwäbische Bund under em Georg vo Waldburg (em Buurejörg) besiigt und denn hiigrichtet worde. Dr Chrieg isch mit groosser Brutalität vo beide Siite gfüehrt worde. Villi Chlöschder und Burge si zerschdört und Duusigi vo Mensche ermordet worde. Dr Martin Luther, wo am Afang no Sympathii für d Forderige vo de Buure gha het und brobiert het z vermiddle, het sich in siiner Schrift Wider die räuberischen und mörderischen Rotten der Bauern gege se gschdellt.
Z Öschdriich hai sich Kämpf bis ins Johr 1526 uusezooge.
Ergäbnis
Dä Buure z Dütschland het mä nid nume keini Konzessione gmacht, si hai, wenn si nid hiigrichdet worde si, Buessgälder müesse zahle oder si verschdümmlet worde. Au hai si mänggisch no meh vo ihre alte Rächt verlore. Z Öschdriich aber si ä Deil vo de Übel, wo dr Chrieg verursacht hai, abgschafft worde.
In der Äidgenosseschaft isch d Lag nit eskaliert wie z Dütschland und der Dialog zwüsche de Obrikeite und de Untertane isch nie ganz abgrisse. So hai d Landschäftler im Kanton Basel vo der Stadt 1525 e Freiheitsbrief übercho und d Liibeigeschaft isch abgschafft worde, aber d Reforme si nume vo churzer Duur gsi. Scho 1532 het d Stadt ihre Untertane die Errungeschafte wider wäggnoh. Au s reformatorische Dängge, wo hinder em Ufstand gsteggt het und wo die bestehende Herrschaftsverheltnis im Sinn vom Evangelium, wie si s usgleit hai, het welle ändere und d Gmeinde im Religiöse het welle autonom mache, het sich nit duuregsetzt und d Reformation isch vom Staat us duuregfüehrt worde. In Graubünde und im Tirol isch es de Landschäftler hingege glunge d Herrschaft vom Bischof vo Chur z bräche und d Gmeinde hai s Rächt übercho, z reformiere wie s nä guet gschunne het.
Miles Davis
Berüemt isch er scho 1945 worde as Biibop-Dschääser und Säidmän vom Charlie Parker, won er im Parker sinere Bänd dr Dizzy Gillespie ersetzt het. Er het vo denn aa konzepzionell immer wider nöiji Grundstäi gläit, wil er sich nit konserwativ uf äi Dschääs-Stiil festgläit het, sondern immer witer experimentiert het. Er het au die ganz Zit Musiker mit Talänt in si Bänd ghoolt, het vo dene Innowazione und nöiji Impuls erwartet und iine au Ruum zum sich entfalte. E Hufe Dschääsgröössene verdanke eso iire Durchbruch as Musiker dr Zämmenarbet mit em Davis.
Sit em Ändi vom 20. Joorhundert wärde sini Album und Komposizione, wo hüte as Klassiker und Mäisterwärk vom Dschääs gälte, vo Muusigkritiker und Dschääsfäns anerkennt. As bsundrigi Würdigung vo sim Wärk het s Röpresantantehuus vo de Veräinigte Staate am 15. Dezämber 2009 e sümbolischi Resoluzion zum Aadänke an dr 50. Jooresdaag vo dr Ufnaam vom Davis sim Album Kind of Blue verabschiidet, zum „s Mäisterwärk z eere und zum bechräftige, ass dr Dschääs e nazionals Kulturguet isch“.
Usgweelti Ufnaame
Bisjetz häi s acht Album vom Miles Davis in d Grammy Hall of Fame gschafft: Birth of the Cool, Bitches Brew, In a Silent Way, Kind of Blue, Miles Ahead, Milestones, Porgy and Bess und Sketches of Spain.
Ø
Dr Buechschtabe Ø (Chliibuechschtabe ø) chunnt im Dänische, Norwegische und im Färöische vor. Dr Buechschtabe und siini Uusspraach entspricht em düütschen und schwedische „Ö“, und chann als „Ö“ oder „OE“ transkribiert werde.
Boos (Schwaben)
Boos (amtlich Boos) isch a Gmoed em Landkroes Onderallgai en Bayern.
Ø
Alphabetischi Sortierig
Im Dänische, Norwegische und Färöische wird s „Ø“ am Endi vom Alphabet hinder em „Z“ iisortiert, wobii s dänische und s norwegische Alphabet uf „Æ“, „Ø“, „Å“ ended, s färöische Alphabet endet uf „Æ“, „Ø“.
Boos (Schwaben)
Geografi
Boos leit rond zeh Kilometer nerdlich vo Memmenga en dr Region Donau-Iller en Oberschwoba. Vo dr Gmarkong send 47,6 % Landwirtschaftsfleche, 42,6 % Wald, 8,8 % Sidlongsfleche ond 0,9 % sonschtige Fleche.
Thalheim AG
Thale oder Tale; amtlich Thalheim) isch e Iiwohnergmeind im Bezirk Brugg im Schwiizer Kanton Aargau. S Dorf ligt im Schenkebärgertal ganz z oberscht, bevor s uf d Staffelegg uffe goht.
Ø
Alphabetischi Sortierig
„Ø“ wird als selbschtändige Buechschtabe (Ligatur us „O“ und „E“) und nöd als „O“ mit Schrägstrich aaglueget.
Boos (Schwaben)
Gmoendsgliderong
Zua Boos ghered d Derfer Boos ond Reichau ond s Gheft Andasch.
Ø
Alphabetischi Sortierig
I Düütsche wirds under „O“ iisortiert.
Yasmin Paige
D Yasmin Paige (gebore am 9. Juni 1991 z London) isch ä britischi Schouspilerin. Me kennt kennt se vorallem dür ihri Rollene als Jordana Bevan im 2010 erschinige Film Submarine, als Beth Mitchell ir britische Komedieserie Pramface und als Maria Jackson ir Doctor Who spin-off Serie The Sarah Jane Adventures.
Ø
Kodierung
D Zeiche werded folgendermasse definiert und kodiert:
Yasmin Paige
Läbe
Paige isch z London als Tochter von ere jüdische Familie gebore. S Schouspilere isch scho vo chlin uf es Hobby gsi. Ihres Liinwandebüt het si 2003 im Film Wonderous Oblivion gmacht. Vo 2007 bis 2008 het si d Maria Jackson ir Doctor Who spin-off Serie The Sarah Jane Adventures verkörperet. Wäge irne GCSE Prüefigsarbeite het si ar zwöite Staffle e gringeri Beteiligung gha.
Ø
Kodierung
Im ASCII-Zeichensatz sind di Zeiche nöd enthalte, drum händ sie viili älteri Computersyschtem nöd darschtelle chönne. Allerdings hät bereits d ASCII-Erweiterig ISO 8859-1 (au als Latin-1 bekannt) 1986 di beide skandinavische Buechschtabe „Ø“ und „ø“ enthalte. Fascht alli moderne Computer verwended de im Jahr 1991 iigfüehrti Unicode-Schtandard und chönnd daher di obe uufgfüehrte Zeiche problemlos verarbeite und darschtelle.
Yasmin Paige
Läbe
Im gliche Jahr het si neb dr Emma Watson im Film Ballet Shoes d Petrova Fossil gspilt. Im 2010 het si d Jordana Bevan i Richard Ayoades Regiedebüt Submarine verkörperet.
Ø
Kodierung
Uf Apple-Computer mit düütscher Taschtaturbelegig chann mer s Zeiche „ø“ au dur s Drücke vo <tt>Alt-O</tt> (au mit druckter Umschalt-Taschte) iigeh.
Yasmin Paige
Läbe
Vo 2012 bis 2014 het si ir britische Komedieserie Pramface d Rolle vor Beth Mitchell gspilt. Nebebi isch si 2012 im Channel 4 Drama Spoof or Die i dr Rolle vor Nicki vorcho.
Ø
TeX
In TeX wird s grosse „Ø“ dur  und s chliine „ø“ dur   dargschtellt.
Yasmin Paige
Läbe
2014 het me se als Ruth Rosen i Jack Thrones Drama Glue gseh. Es Jahr später het si näbem Scott Chambers und am Morgan Watkins eine vo de Houptrolle im Theaterbasierende Film Chicken gspilt.
Thalheim AG
Geographii
De Gmeindsbann het e Flächi vo 992 Hektare, dodervo sind 431 Hektare Wald und 57 Hektare überbaut. Di höchschti Stell isch uf 801 Meter, di tüfschti uf 415 Meter.
Katarakt (Medizin)
Dr grau Star oder Katarakt [] bezäichnet e Drüebig vo dr Augelinse. Wemm mä öbberem mit eme fortgschrittnige Katarakt ins Aug luegt, gseet mä, ass es hinder dr Pupille grau isch, und vo do chunnt d Bezäichnig graue Star. Die drüebi Linse cha in de mäiste Fäll operativ dur e künstligs Linseimplantat ersetzt wärde.
Thalheim AG
Gschicht
S erschti Mol taucht Taleheim in ere Urkund us em Johr 1064 uf. Im Mittelalter het’s s Dorf de Habsburger ghört, wo’s vo de Schänkebärger hei la verwalte. Im Johr 1460 hei d Bärner d Herrschaft Schänkebärg eroberet. Thale isch dann de Sitz vom Gricht gsi und het zum Amt Schänkebärg ghört. D Reformation isch, wi überall z Bärn, im 1528i iigführt worde.
Katarakt (Medizin)
Operativi Therapii (Kataraktoperazioon)
Jeedes Joor git s z Dütschland mee as 650.000 Operazioone, wo bin ene die drüebi Linse dur e künstligs Linseimplantat ersetzt wird. D Kataraktoperazioone ghööre zu de chirurgische Iigriff, wo am mäiste gmacht wärde. Bis vor e baar Joor het mä operiert, wenn d Seescherfi öbbe 0,3 oder schlächter gsi isch. Hüte nimmt mä au in Betracht wie sich dr Baziänt füült, wenn er zum Bischbil stark bländet wird oder bi schwachem Liecht kuum me öbbis gseet.
D Bedöibig
Mäistens brucht mä bi Kataraktoperazione örtligi Bedöibig. S Bedöibigsmiddel wird näbe („Peribulbäranästhesii“) oder hinder („Retrobulbäranästhesii“) em Augeöpfel iigsprützt, und s git denn im Idealfall nid nume käini Schmärze, sondern s Aug cha sich au nüme sälber beweege. Mänggisch wird s Bedöibigsmiddel uf d Ooberflechi vom Aug dröpfelet. Schmärze git s au in däm Fall nid, aber dr Bazient daf s Aug denn öbbe zää Minute lang wäärde dr Operazioon nid beweege.
Thalheim AG
Gschicht
Im März 1798 sin d Franzose in d Schwiiz iimarschiirt und hei di Helvetisch Republik usgruefe. Thale ghört sither zum Kanton Aargau.
Boos (Schwaben)
Gschicht
Boos isch zom erschte Mol gnennt worda em Jaur 1054.
Katarakt (Medizin)
D Bedöibig
Vollnarkose wärde sälte gmacht, vor allem wenn sisch s um s letschte Aug, wo no öbbis cha gsee, handlet, bi Paziänte mit Parkinson oder em Restless-Legs-Syndrom) oder psüchische Stöörige.
Gugelhupf
Dr Kugelhopf ìsch a Küecha wo's ìm Elsàss, ìm Süda vu Ditschlànd, ìn dr Schwitz, ìn Eeschtrich un ìn Tschechie gìtt.
Katarakt (Medizin)
Technik
Mä underschäidet zwäi Verfaare:
Gugelhupf
„Kugelhopf“ ìsch dr Nàmma uf Elsassisch. Ìn Ditschlànd, Schwitz un Eeschtrich sajt ma „Gugelhopf“ oder „Gugelhupf“. Ìm Rascht vum Frànkrich, wo kè germànischer Dialekt gsprocha wìrd, sajt ma „kouglof“. Ma vermüetet àss da Nàmma üssem mìttelhochditscha gugel(e) „Kapuze“ und dàs üss em Làtinische cuculla kummt.
Katarakt (Medizin)
Technik
Noch dr Operazioon wird s operierte Aug mit eme Verband zuedeckt, und wenn alles guet gange isch wird dä am Daag druf für e churzi Zit abgnoo. Dr erst Iidruck vo de mäiste Paziänte isch, dass si d Farbe vil sterker gseen und s Bild heller isch. Mit ere Kunstlinse cha s Aug d Seedistanz nüm sälber iistelle, und je noch dr Linse muess mä denn e Brülle aazie, so dass mä in d Nööchi oder in d Witi au scharf cha gsee.
Boos (Schwaben)
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,7 % gleage.
Katarakt (Medizin)
Komplikazioone
Komplikazioone si relativ sälte. Es cha intraokulari Infekzioone (Infekzioone im Innere vom Aug) gee, es cha zu Glaskörpervorfäll choo, und spööter cha die hinderi Linsekapsle drüeb wärde („Noochstar“).
Gugelhupf
Dr Kugelhopf hàt a sehr typischa Furm: s gliicht ungfahr àn ma Turban. Z Ràppschwihr gìtts a Legand wo verzehlt àss d drèi Keeniga, wo sa vu Betlehem zruck kumma sìn, dr erscht Kugelhopf bàcha hann fer na ìm Mànn schanka, wo sa güet empfànga ghàà hàt. Àls Hüet han sa Turban trajt, vu do kam dia Furm har.
Da Küecha ìsch üss Hewateig gmàcht, ìnnawandig sìn Meertriiwala un ìm ewra Teil lìega Màndla. Vìelmol wìrd dr Kugelhopf noch mìt Glàssiarzucker bestreit.
Thalheim AG
Politik
Gmeinsamme vo Thale isch de Roland Frauchiger (Stand 2015).
Boos (Schwaben)
Verwaltong
Boos haut mit dr Gmoende Felle, Hoimertinga, Riada ond Pleß a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Gugelhupf
Dàto ìm Elsàss ìsch dr Kugelhopfmodel tràditionnel üss Ton, àwer s gìtt àui Model üss Kupfer.
Boos (Schwaben)
Verwaltong
Dr Birgermoeschter vo Boos isch dr Helmut Erben.
Gugelhupf
Gschìcht
Ìn àlta Kochbiacher steht àss es làng kè gnàui Rezapt fer da Küecha gaa hàt.
Àm Europatàg 2006 hàt Eeschtrich dr Kugelhopf àls Symbol gnumma, ìm Café Europe.
Concepción
Concepción (spanisch för Empfängnis) chan aini vo däne Bedütige ha:
Concepción isch en spanische Vor- und Familiename
Concepción isch de Name oder Namesbestandtail vo verschidnige Verwaltigsgebiet und Ortschafte: (en Uuswahl)
witers:
Naturalismus (Bildende Kunst)
Dr Naturalismus in dr Kunst isch e Ströömig vo öbbe 1850 bis 1900 gsi. As Epochebegriff isch er aber in dr Bildende Kunst weniger scharf definiert als in dr Litratuur. Dr Begriff Naturalismus wird in dr Bildende Kunst eender brucht as Bezäichnig für e Daarstelligswiis, unabhängig vo dr Zit, as als Epochebegriff. Wenn s um d Absichte goot, wo mit ere naturalistische Daarstelligswiis verfolgt wärde, reedet mä vilmol eender vo Realismus.
Mä cha d Begriff Naturalismus und Realismus also nid genau von enander abgränze. Es git sonigi, wie dr Kunsthistoriker Georg Schmidt, wo dängge, ass s Ziil vom Naturalismus die perfekti, wärtfreiji Abbildig sig, wääred es im Realismus uf die «inneri Woorhet» aachiem, also uf s Wääsentlige, und nid so seer uf die «üsseri Erschiinig» wie bim Naturalismus. Im Geegesatz drzue giengs bim Idealismus drum d Wirklichkäit hööcher zmache, zum Bischbil e müthologischi Szene z verklääre.
Marihuana
Marihuana (ao Cannabis, Haschisch oder Gras gnannd) isch a Drooge wo mr kriagt, wemmer dia Bliida ond Bläddr vom woiblicha Hanf troggnet. Dr Wirkstoff isch des Tetrahydrocannabinol, gwisst als THC.
Marihuana wird en de moischde Fäll en erem Joint odr en dr Bong graochd.
En Deitschland ond Öschdrraech isch s Obaua, Herstella, Handla etc. vom Gsetz soid dr Opiumkonferenz 1925 en Genf vrbooda. S gildet en Deitschland heitzdaag als woiche Droge, dia härdde von de Strofa, wo mr kriagt, wemmr mit handle duad etc., isch trotzdem in de moischda Bundesländr s gloiche wia wemmr des mit Kokain, Heroin odr andre hardde Droga machd.
Dufour
Dufour isch dr Familienname vo dene Persone:
Lueg au:
Francis Aidan Gasquet
Dr Francis Neil Aidan Gasquet (* 5. Oktoower 1846 z’ London àls Francis Neil Gasquet; † 5. Àwrìl 1929 z’ Rom) ìsch a anglischer benediktinischer Mänch, Hischtooriker un Kàrdinàl vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch gsìì.
sii Laawa
Dr Gasquet ìsch s’ drìtta vu da säcks Kìnder vum Àrzt Raymond Gasquet gsìì. Sii Groossvàtter vàttersitts ìsch a frànzeescher Màrinaoffiziar gsìì, wo-n-ìm Làuif vu dr Belààgerung vu Toulon ànna 1793 ìn Anglànd üssgwàndert ìsch. Siina Müatter hàt vum Yorkshire gschtàmmt. Uff d’ Walt kumma-n-ìsch dr Francis Neil Gasquet àm 5. Oktoower 1846 àm Euston Place 26 ìm Viartel Somers Town z’ London.
Ar ìsch ìn d’ kàthoolischa Downside-Schüal gànga, wo vu dr Àbtai Downside àbhangig gsìì-n-ìsch. Ànna 1865 hàt’r sìch àn da Benediktiiner ìm Prior vu Belmont ìm Herefordshire ààgschlossa. Ar ìsch d’rnooh ìn d’ Àbtai Downside gànga, wu-n-’r d’ Gelübda-n-ààglajt hàt; àls Oordanàmma hàt’r „Aidan“ (làtiinisch Aidanus) gwählt. Ar ìsch d’rnooh Seminàrìscht àm Pàpschtliga Anglischa Kolleeg z’ Rom gsìì un ìsch àm 19. Dezamber 1871 z’ Downside àls Priaschter gwäijt worra. Doo druff hàt’r sìewa Joohra làng àls Lehrer gschàfft. Vu 1878 bis 1885 ìsch’r Prior vu dr Àbtai Downside gsìì. Vu 1892 bis 1900 ìsch’r Forscher àm Britischa Müsee z’ London gsìì. Ànna 1896 ìsch’r Mìtglìed ìn dr pàpschtliga Kùmmissioon worra, wo d’ Gìltigkait vu da ànglikànischa Wäihsàkràmanta-n-ìwwerpriaft hàt. Därt hàt’r àls Hischtooriker a waasentliga Rolla gschpìelt. Üss dara Kùmmission ìsch ìm Leo XIII. siina pàpschtliga Bülla Apostolicae curae äntschtànda, wo d’ ànglikànischa Wäiha-n-àls ungìltig ärkläärt hàt. Ànna 1900 ìsch dr Gasquet Àbtpresidànt vu dr Anglischa Benediktiinerkongregàzioon worra. Ìm Joohr 1907 ìsch’r Vorsìtzender vu dr Pàpschtliga Kùmissioon fìrs Ìwwerschàffa vu dr Vulgata gsìì.
Ànna 1914 hàt’ne dr Pàpscht Pius X. àls Kàrdinàldiàkon vu San Giorgio in Velabro kréiart. Dr Gasquet ìsch Mìtglìed ìn mehrera Kongregàzioona vu dr reemischa Küria worra. Ar ìsch dr ainziga-n-anglischa Küriakàrdinààl vu siinera Zitt gsìì. Wahrem Äärschta Waltkriag hàt’r diplomààtischa Missioona biim Hailiga Schtüahl fìr d’ Entente-Machta-n-ìwwernumma. Ànna 1915 hàt’r d’ Tìteldàkonii gwackselt un dr Tìtel vu Santa Maria in Portico ìwwernumma. Ànna 1917 ìsch’r àls Prefäkt vu dr Pàpschtliga Ghaimàrkiiv ärnännt worra. Ar ìsch ànna 1919 Kàrdinààlbibliotheeker worra, un Ukrundaversorger vu dr Hailiga Reemischa Kìrìch ànna 1920. Ànna 1924 ìsch’r üssnàhmswiis (pro hac vice) vum Pàpscht Pius XI. zem Kàrdinàlpriaschter vu siinera Tìteldàkonii Santa Maria in Portico ärhoowa worra.
Dr Francis Aidan Kàrdinàl Gasquet ìsch àm 5. Àwrìl 1929 ìn’ra Prìwààtwoohnung ìm Palazzo di San Callisto z’ Rom gschtoorwa. Ar ìsch ìn dr Àbtaikìrìch vu dr Downside Abbey beardigt worra.
Leutfred I.
De Leudefred I. (lat. Leudefredus) isch bis 588 en alamannische Herzog gsi. Er werd nume vom früemittelalterliche Historiker Fredegar gnennt.
De Leudefred het ane 588 de Ärger vom austrasische Kini Childebert II. uf sich zoge und isch i Ugnaad gfale, het sich aber anere Bistroofig chöne entzüche, indem er sich in e Versteck grettet het. De König het denn de Uncilin as Nofolger igsetzt.
Pauperismus
Mit em Begriff Pauperismus (vo ängl. pauperism vo latiinisch pauper "arm") bezeichnet mä die katastrophali Massenarmuet zur Ziit vo dr Früehindustrialisierig, wo im Kontrast gstanden isch zum überwältigende Riichdum von ere chliine Oberschicht.
Z Dütschland het d Verarmig in de 1830er und 1840er Johr ihre Höhepunkt erreicht, in dr Schwiiz bis öbbe 1860. E breiti Bevölkerigsschicht isch drotz asträngender Arbet kuum no in dr Lag gsi, sich ihre Läbensunderhalt z verdiene. Das Eländ isch vo gsellschaftlige Uflösigsphenomen wie Unruehe, Epidemie und Verwahrlosig under de Bedroffene begleitet gsi. Dr europäisch Pauperismus underscheidet sich vo dr Armuet in früehnere Eländsperiode, wo im Allgemeine vo Missärnte und Chrieg usglöst worde isch, mit däm, ass er äng mit dr Industrialisierig und dr Bevölkerigsexplosion zsämmehängt.
Ursache
Dr Pauperismus het vili Ursache gha. Er isch entstande wil dr liberali Kapitalismus die industrielli Produktion vo Ware iigfüehrt het, die groosse Masse vo Fabrikarbeiter vollständig vo ihrer Entlöhnig abhängig gsi si, und e Rezession sich uf die ganzi Wirtschaft usbreitet het. Drzue isch cho, ass d Bevölkerig im 19. Johrhundert mit ere Gschwindikeit het afo wachse, wo in früehnere Ziite nid bekannt gsi isch. Missärnte in dr Landwirtschaft hai d Priis vo de Nahrigsmittel ufedriibe und au Deil vo dr ländlige Bevölkerig het sich kuum meh sälber chönne ernähre. Vo Bedütig isch gsi, ass es keini soziale Institutione me ge het wie d Zümft, wo in dr präkapitalistische Epoche Priis und Löhn festgleit hai und die nit vom offene Wettbewärb abhängig gsi si, und wo eso wenigstens e Deil vo dr Bevölkerig vor dr Verlumpig gschützt het. Wiiter isch dr Staat in de Händ vo de liberale Kaptaliste gsi, wo wirtschaftlig profitiert hai drvo, ass es meh Arbetschreft as Stelle ge het, und die hai sich schwer do drmit, neui Institutione iizrichde, wo die Arbetslose und Arme wurde understütze.
Ganterschwil
Gschicht
Gantertschwil werd s erstmol 779 als Cantrichesuilare gnännt. 1621 gits aaschinend e Dorfrächt.
Am 26. September 2010 händ d Bürger vo Gantertschwil und Bötschwil inn ere Grundsatzabstimmig am e Fusionsverfaare zuegstimmt. Binn ere witere Abstimmig ischt am 27. November 2011 ann ere Gmaindsfusion uf de 1. Januar 2013 zuegstumme worde. Sit Aafangs 2013 ghört Gantertschwil zu de nöi gründete politische Gmaind Bötschwil-Gantertschwil.
Geografii
S Gebiet vo de ehmolige Gmaind Ganterschwil hät weschtlich a Bötschwil, nördlich a Lütischborg, öschtlich a Neckertal un südlich a Helffetschwil gränzt. D Gmaindsgrenze isch uf drü Site vo de Flüss Thur und Necker bildet wore, nur vo Süde her cha me Gantertschwil ohni e Brugg z überquere erraiche.
Natuur
Gantertschwil isch e ländlichs Gebiet mit Flussaue und Insle, wo no seltnigi Tier und Pflanze vorchömet. Wanderweeg füeret dör e hügligi und abwechsligsriichi Landschaft, mit Uusichtspünkt, wie de Gässberg im Süüde.
Bsondrigs zom aaluege
Gantertschwil het zwoo Cherche. Vo dene stoot di reformiert under em Schutz vo de Aiggnosseschaft. Si het en Torm us lokaalem Tuffstai, wo im früene Mittelalter baut woren isch. Erst spööter isch d Cherche an Torm anebaut wore. Si isch im 15. Joorhundert mit Freske uusgmoolt wore, wo d Passion Christi zaiget. Die spootgotische Freske sind no hüt erhalte.
Brugge und Steeg
E Bsunderhait isch d Lochermoosbrugg, e moderni deckti Holzbrugg, wo ane 1994 di alti verrosteti Staalbrugg öber d Thur ersetzt het und zaigt, as iihaimisch Taneholz grad ase guet gaignet isch wie Betong und Staal. D Brugg isch 44 Meter lang und 10 Meter brait, mit aigne Baane för Auto, Velo und Fuessgänger.
Bim Bruedertöbeli, wo vo 1375 bis 1865 en Aisidelai mit eme Chappeli gsii isch, füert en hööche Drootsteeg öber Thur.
Sibe witteri Brugge und Steeg gönd öber de Necker, di maiste för de Fuessvercheer. Di alti Letzibrugg, uf Lütischborg öberi, isch e Holzbrugg us em Joor 1853 und hüt numeno för Fuessgänger offe, för d Faarzüüg gits sit 1969 die noi Letzibrugg. E dritti Holzbrugg goot bi Anzewil öber de Necker i Richtig Mogelschbärg oder Brunoodere.
Brüüch
Ali zwai Joor werd s Gantifest gfiiret. D Chilbi isch em zwaite Sunntig vom Oktober und de Räbeliechtliumzug im November.