cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ensemble recherche
Musikalisch Wiirke
S Ensemble zaichnet si uus dur e uusdeent Konzärtiere, z Fryburg dien syni Mitgliider e aigeni Kunzärtraie veraastalte. Driber uus wiirke si bi Film-, Heerfunk- un Musiktheaterprojäkt mit, gän Inschtrumäntal- un Kumpenischtekiirs (z Fryburg, uf dr Darmstädter Feeriekiirs, an Musikhoochschuele) un dien a effetli proobe. Si hän bishäär iiber 50 CD vereffetligt.
Di aigene Aageboit fir jungi Kumpenischte: Klassen Arbeit, international ausgerichtet, un "Die Zukunft beginnt um 19.15 Uhr!", aabunde an d Fryburger Kunzärt.
Zäme mit em Fryburger Barockorcheschter duet s ensemble recherche all Joor d Ensemble-Akademy Fryburg veraastalte.
Zurzyt (Stand 2020) bstoot s Ensemble us Melise Mellinger (Violine), Paul Beckett (Viola), Åsa Åkerberg (Violoncello), Mario Colli (Fleete), Eduardo Olloqui (Oboe), Shizuyo Oka (Klarinette), Christian Dierstein (Schlaagzyyg) un Klaus Steffes-Holländer (Klavier).
Syt Mai 2012 het s Ensemble sy Haimet zäme mit em Fryburger Barockorcheschter im nei böuene Ensemblehuus Fryburg mit Biro- un Proobryym näbe dr alte Stadthalle un in dr Noochberschaft zue dr Musikhochschuel.
S ensemble recherche isch unter anderem Bryysdreeger vum Schneider-Schott-Musikbryys Mainz 1995, vum Musikbryys vum Rheingau-Festival 1997 un vum Reinhold-Schneider-Bryys vu dr Stadt Fryburg (2018).
Aristoteles
Dr Aristoteles, 384–322 vor dr Ziitwändi, isch eine vo de bekanntischte und iiflussriichschte europäische Philosophe gsi. Er het vili wüsseschaftligi Diszipline entweder selber begründet oder doch schdark beiiflusst, under ihne d Wüsseschaftstheorii, d Logik, d Biologii, d Physik, d Ethik, d Dichtigstheorii und d Schtaatslehr. Us siiner Philosophii het sich dr Aristotelismus entwicklet. Siini physikalische Theorie si am Afang vo dr Neuziit es grosses Hindernis gsi in dr Entwicklig vo dr moderne Physik. In dr Logik isch er mit siinere Syllogistik bis in s 19. Johrhundert wichtig gsi.
Biografii
Dr Aristoteles isch 384 vor dr Ziitewändi z Stageira (Stagira) uf dr Halbinsle Chalkidike uf d Wält cho. Wäge däm het men em dr Biiname dr Stagirit gä. Won er 17 gsi isch, isch er uf d Akademii vom Plato z Athen cho. Im Johr 347, wo dr Plato gschdorben isch, isch dr Aristoteles vo Athen furt. 343/2 het er em Sohn vom mazedonische König Philipp II., em Alexander, wo denn driizäh gsi isch, z Mieza Unterricht gä. 334 isch er uf Athen zrugggange. Er het si eigeni Schuel, s Lykeion, ufgmacht. Nach ihre Wandelgäng, de peripatoi, het män erä au die peripatetisch Schuel gsait. Nach em Dod vom Alexander em Groosse het s politischi Schbannige z Athen gä, und dr Aristoteles het müesse d Schdadt verlo. Er isch uf Chalkis uf dr Insle Euboia gange, won er im Johr 322 gschdorben isch.
Wärk
Siini wichtiggschde Wärk si in dr Dabälle undenoch zsämmegfasst:
Simón Bolívar
Dr Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar Palacios y Blanco [] (* 24. Juli 1783 z Caracas, Capitanía General de Venezuela, hüte Venezuela; † 17. Dezämber 1830 z Santa Marta, Kolumbie isch e südamerikanische Unabhängigkeitskämpfer gsi und zum Nazionalheld in vile südamerikanische Länder worde. Er isch au as „El Libertador“ (dr Befrejer) bekannt.
Lääbe und Wärk
Dr Bolívar isch dr Aafüerer vo dr südamerikanische Unabhängigkäitsbeweegig gege die spanische Kolonialheere in den hütige latiinamerikanische Staate Venezuela, Kolumbie, Panama, Ecuador, Peru und Boliwie gsi. Am 5. Juli 1811 isch z Venezuela die Ersti Republik usgrüeft worde, die isch aber scho am 25. Juli vo de Spanier wider underworfe worde. Dr Bolivar isch uf Cartagena in Kolumbie gflüchdet und het am 14. Mai 1813 dr Kampf witergfüert, het am 6. August Caracas erooberet und die Zwäiti Venezolanischi Republik usgrüeft. 1818 het er d Understützig vom Bresidänt vo Haiti, em Alexandre Sabès Pétion, überchoo und het bis 1819 s spanische Viezeköönigriich Neu-Granada befreit. Am 7. Septämber 1821 het dr Bolívar d Republik Groosskolumbie gründet und isch dr erst Bresidänt dört worde. 1822 isch er mit em argentinische General José de San Martín zämmedroffe und dä het em s überloo, Peru z befreije. Dr peruanisch Kongräss het dr Bolívar am 10. Februar 1824 zum Diktator ernennt und 1824 het dr General Antonio José de Sucre d Spanier gschlaage und die häi Peru verloo. Groosskolumbie isch aber draa gsi usenanderzgheije und dr Bolívar, wo brobiert het alles zämmezhalte het sich immer mee Gegner gmacht. Am 27. April 1830 isch er vo alle Ämter zruggdräte und isch am Ändi vom Joor gstorbe, an Tuberkuloose wie mä denn dänggt het, an ere Arsen-Vergifdig wie mä hüte vermuetet. D Republik Grooskolumbie isch churz noch sim Dood usenanderbroche.
Maloja (Begriffsklärung)
Maloja chan folgendes bedüte:
Maloja als Tail vom Name:
Lueg au:
Wangen
Wangen (ursprünglich Bedütig "Rodigsgebiet") isch de Name vo folgende Ort z Dütschland:
Wangen isch de Name vo folgende Ort i de Schwiz:
Wangen isch de Name vo folgende anderne Ort:
Wangen isch de Name vo folgende Persone:
Lueg au:
Villeneuve (Aostatal)
Villeneuve (frankoprov. Veullanoua) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie.
Villeneuve ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Grand-Paradis.
Geografi
Villeneuve lyt im Augschtdal uf dr rächte Syte vu dr Dora Baltea.
Zue dr Gmai ghere d Wyyler Balmet, Bertolaz, Bruillen, Champagne, Champagnole, Champleval, Champlong-Dessus, Champlong-Martignon, Champlong-Rosaire, Champlong-Vaillon, Champrotard, Chavonne, La Cloutraz, La Côte, La Crête, Croix-Blanche, Cumiod, Montovert, Peranche, Saburey, Saint-Roch, Trépont, Véreytaz. Nochbergmaine sin Arvier, Aymavilles, Introd, Saint-Nicolas, Saint-Pierre un Valsavarenche
Gschicht
Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Villeneuve dr italienisiert Name Villanova Baltea drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt.
Politik
Dr Burgermaischter vu Villeneuve isch dr Roberta Quattrocchio.
Sproch und Dialäkt
Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Villeneuve ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).
Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet mit em Centre d'Études Linguistiques pour l'Europe un dr Università degli Studi di Trento di soziolinguistisch Situation vu allne Gmaine im Augschtdal untersuecht. Doderzue isch im Septämber un Oktober 2002 e Froogebooge verschickt woore. Vu Villeneuve sin 83 Froogebeege wider retuurchuu.
Ägyptologie
D Ägyptologii erforscht alli Beriich vo dr altägyptische Hochkultur sit dr Vorgschicht im 5. Johrduusig vor dr Ziitwändi bis zur Eroberig vo Ägype dur d Araber im 7. Johrhundert noch dr Ziitwändi. Si interessiert sich für alles was zur altägyptische Kultur ghört: s däglig Läbe, d Schbroch, Literatur, Gschicht, Religion, Kunscht, Handwärk, Wirtschaft, Schdaatsschdrukture, usw.
In Dütschland wird sehr vil Gwicht uf d Schbroch gleit, währed in andere Länder d Archäologii ä grösseri Rolle schbiilt.
Gschicht vo dr Ägyptologii
S Interässe an dr alten ägyptische Kultur het im 9. Johrhundert ä baar arabischi Hischdoriker, dr Dhul-Nun al-Misri und dr Ibn Wahshiyya, drzue gfüehrt, sich mid dr Hieroglypheschrift abzgä und wenigschdens s Gschriibene deilwiis z verschtoh. Im 13. Johrhundert het dr Abdul Latif al-Baghdadi, wo an dr Al-Ashar Universidet z Kairo underrichtet het, ägyptischi Monumänt us dr Antike beschriibe. In Europa isch mit dr Renaissance s Interässe an alle alte Kulture gwachse, vor allem die vo Griecheland und Rom, und in de Schrifte vo de klassische Autore wie dr Herodot, dr Diodorus Siculus, dr Strabon, dr Manetho und anderi, het s immer widr Beschriibige vom alten Ägypte gha, und s het Lüt gä, wo gwundrig worde si. So het dr Athanasius Kircher (1601–1680) mit nit vil Erfolg brobiert d Hieroglyphe z entziffere. Dr John Greaves (1602-1652) isch än änglische Mathematiker und Alterdumsforscher gsi, wo 1637 z Ägypte d Pyramide vermässe het. Dr französisch Jesuit Claude Sicard (1677 – 1726) isch au z Ägypte gsi zwüsche 1708 und 1712 und het ä Landcharte gmacht. Dr dänisch Schiffskapitän Frederic Louis Norden (1708–1742) isch in de Johr 1737 bis 1738 dr Nil ufe bis in Sudan gfahre, und het Notize und Zeichnige gmacht wo noch siim Dod veröffentligt worde si under em Titel Voyage d'Egypte et de Nubie.
Mit dr Exbedition vo dr französische Armee nach Ägypte im Johr 1798, wo Wüsseschaftler bii sich gha het für zum s Land beschriibe, isch z Europa d Ägyptomanie uusbroche. Dank em Schdei vo Rosetta hai die Glehrte ändlig d Mögligkeit gha, an altägyptischi Inschrift mit erä griechische Übersetzig z vergliiche und so d Hieroglypheschrift z entziffere. Dr erscht, wo es moderns Verschdändnis vom Altägyptische gha het, isch dr Jean François Champollion (1790-1832) gsi. Si Précis du système hiéroglyphique vo 1824 het ä Fluet vo Übersetzige vo alte Teggscht usglöst, wo die ägyptisch Kultur verschdändlig gmacht hai. Dr dütsch Ägyptolog Karl Richard Lepsius (1810-1884) het s Land kartografiert und Alterdümer dokumentiert und in siim Denkmäler aus Aegypten und Aethiopien uusegä. D Uusgrabige wo Europäer wie dr Giovanni Battista Belzoni (1778-1823) z Ägypte gmacht hai, hän ehnder Schatzsueche gliiche as wüsseschaftlige Unternähme, bis dr William Matthew Flinders Petrie (1853–1942) exakti Methode iigfüehrt het, wo zum groose Deil hüt no gälte. Im Johr 1922 isch d Ägyptomanie widr uusbroche, wo dr Howard Carter (1874–1939) s fascht unberüehrte Grab vom Pharao Tutanchamun gfunde het, wo voll vo Goldgegeschdänd gsi isch.
Broblem
Es het no vili Froge in dr ägyptologische Forschig, wo mä kai Antwort druf het. So zum Bischbil isch d Chronologie bis zum sibte Johrhundert vor dr Ziitwändi immer no es Sujet für hitzigi Diskussione au under de konventionelle Ägyptologe, vo de alternative, won ä Deil drvo s Neue Riich (16. bis 11. Johrhundert BCE) will ins erschde Johrdusig verlegge, gar nid z rede. Das si nid unbedütendi Meinigsverschiideheite, will die ägyptisch Chronologii d Basis isch für d Gschichtsschriibig vom früehne Middlere Oschde, und wenn si grundsetzlig falsch wär, mä die ganzi Chronologie vo dr Antike müesst überdänke.
Ursinus (Gegenpapst)
Dr Ursinus († no 384) isch vu 366 bis 367 Gegebischof vu Rom gsii.
Lääbe un Wirke
Wu dr Bischof Liberius am 24. Septämber 366 gstorben isch, isch s zue re Doppelwahl chuu. Scho zum Liberius isch 355 dr Felix II. as Gegebischof gwehlt wore. Wäge däm het s zwoo großi Fraktione in dr Chilche gee, wu s 355 entstande Schisma wytergfiert hän. D Aahänger vum Liberius hän 366 dr Ursinus gwehlt, di friejere Aahänger vum 365 verstorbene Gegebischof Felix II. dergege dr Damasus I. as Noofolger.
Vor allem d Barteigänger vum Damasus hän e Heer uusglupft, us Katakombenarbaiter un Fuerlyt, in hän si mir dr Ursinianer bluetigi Stroßeschlachte z Rom gliferet. Wäg dr Brutalitet het di staatli Exekutive in Person vum haidnische Stadtprefäkt Vettius Agorius Praetextatus Bartei fir dr Damasus griffe un het dr Ursinus un syni Aahänger us Rom verdrybe loo.
Ai Johr speter hän si unter em Chaiser Valentinian I. chenne retuurchuu. S hän aber mieße verspräche, ass si Fride mit dr andere Bartei halte. D Kämpf sin aber bal wider ufgflammt. Die neie Kämpft hän zue re Verbannig vum Ursinus uf Gallie am 16. Novämber 367 gfiert.
Kiddusch
As Kiddusch (hebräisch קידוש vo kadosch, häilig, dütsch wörtlig „Häiligung“, mänggisch „Sääge“), bezäichnet mä dr Sääge über eme Bächer Wii, wo mä mit em dr Schabbat und die jüüdische Fiirdääg iiläitet. Dr Kiddusch wird abgläitet us em 2. Buech Mose 20,8: „Dänk an dr Sabbatdaag, für dass du iin duesch häilige“.
Dr Kiddusch am Schabbat und an de Fiirdääg
Dr Kiddusch am Schabbat und an de Fiirdääg wird dehäi grad vor em Ässe gsäit. Im Allgemäine isch s dr Maa im Huus wo s macht, aber au Fraue müesse. Dr Kiddusch cha über Wii oder en anders Getränk gsäit wärde oder, wenn s käis het, über d Schabbatbroot. Aschkenasischi Juude säge am Friddigoobe e Kiddusch au in dr Synagoge. Das chunnt drvoo, ass früener Juude uf dr Räis in de Synagoge gässe häi.
Doodrvo abgläitet isch e meer oder weeniger groosses Mööli, wo in aschkenasische Gmäinde mäistens am Schabbat, aber mänggisch au an Fiirdääg, noch em Morgegottesdienst vo Mitgliider vo dr Gmäind bi bsundrige Gläägehäite aabote wird, und wo mä au as Kiddusch bezäichnet. Es git Gmäinde won er hüte e feste Bestanddäil vom Lääbe vo dr Gmäind isch und vo dr Gmäind finanziert wird.
Kiddusch HaSchem
As Kiddusch HaSchem, d Häiligung vom Naame (vo Gott), bezäichnet mä s Festhalten am jüüdische Glaube dur Martürium, Gebät und Lääbensfüerig. S Geegedäil vo Kiddusch HaSchem isch dr Chillul HaSchem, d Entweijig vom Naame (vo Gott).
Maloja
Maloja (rätoromanisch, italiänisch Maloggia) isch e Dorf am Malojabass zwüschen em Oberengadin und em Bergell im schwiizerische Kanton Graubünde.
S Dorf ghört bolitisch zur Gmeind Bregaglia im Bergell (Bezirk Maloja), geografisch aber zum Oberengadin. Dr Ort het öbbe 300 Iiwohner und füehrt en eigeni Brimarschuel, wo sit churzem dr Underricht zweisproochig (Italiänisch und Dütsch) abghalte wird.
D Gegend um Maloja isch geografisch, geologisch und botanisch eins vo de intressantiste Gebiet in de Alpe. Vo Nordoste her het s e Chetti vo Seä in dr Engadiner Hochebeni, wo s hochi Bärg zringsumme het, bis zum Bassort Maloja uf ere Höchi vo Diräkt am Dorfrand vo Maloja lit dr südlichsti vo dene Seä, dr Silsersee. Dr Inn, wo in Maloja si Quelle het, git em Engadin si Name (us En, dr Fluss, + gadin, s Daal / d Iifriidig). Am Südusgang vom Ort goht d Strooss über e Malojabass und denn stotzig aabe ins Bergell, e Südwestdaal, wo d Strooss noch öbbe 30 Kilometer in s italiänische Stedtli Chiavenna füert, wo nume no 300 m hoch liit.
Vercheer
Vo Italie här fahrt mä über Chiavenna dur s Bergell dr Malojapass uufe, do verchehrt regelmässig au s Bostauti. Vo Nordoste här cha mä mit dr Rhätische Bahn bis St. Moritz fahre und denn mit em Bostauti bis Maloja. Mit em Auti cha mä vo Norde über e Julierpass via Silvaplana fahre.
Tha (Arabischer Buchstabe)
Ṯāʾ oder Tha (ثاء) isch de viert Buechstabe vom arabische Alphabet und het de Zaalewert 500.
Uursprung
De Buechstabe isch noi entstande, womer afange het di alte Zaiche mit Pünkt z underschaide und isch bis denn identisch gsii mitem Zaiche för Tāʾ. Em Ṯāʾ sind denn drai und em Tāʾ zwee Pünkt drübergschribe worde zur Underschaidig.
Luutwert und Umschriibig
S Ṯāʾ isch en stimmlose interdentale Frikativ (IPA: //), und werd ase uusgsproche wie s englische "th" i "think" oder "thorn". I de DMG-Umschrift werd s miteme understrichene "t" (ṯ) transkribiert; i de nödwüsseschafftliche Umschrift aber maist mit "th".
S Ṯāʾ isch e Sunebuechstabe, wa bidütet, ass de Artikel al- assimiliert werd: aṯ-ṯawru »de Stier«.
Zürich (Begriffsklärung)
Zürich stoot för:
Stadt Zürich stoot för:
Zürich isch de Familiename vo folgende Persone:
Zurich stoot för:
Le Tour-du-Parc
Le Tour-du-Parc (bretonisch Tro-Park [tʁoˈpaʁk]) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
Geografi
Le Tour-du-Parc lyt am Atlantik an dr Sidkischte vu dr Halbinsle Rhuys, zwische dr Flussmindige vum Penerf un em Kerboulico, 17 km vu Vannes un 59 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 17 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Surzur im Norde, Sarzeau im Weschte un Side un Damgan im Oschte. Zue dr Gmai ghere d Wyler Belle-Croix, Caden, Le Grand Mare, Le Pont-Neuf, Pen Cadenic un Toulcaden.
Gschicht
Le Tour-du-Parc isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1427 as Touldouparc (1543: Troenparc, 1828: Tour du Parc). Bis 1864 isch Tour-du-Parc e Ortsdail vu Sarzeau gsii.
Verwaltig
vu Le Tour-du-Parc isch. Le Tour-du-Parc ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Le Tour-du-Parc ghert zum Bretonisch.
Hans Georg Nägeli
Dr Hans Georg Nägeli (* 26. Mai 1773 z Wetzike em Kanton Zirich, † 26. Dezembr 1836 en Zirich) ischt a Schweizer Vorleger, Musikschriftsteller, Musiklehrer, Kombonischd ond Chorleidr gwäa.
Aus seim Leaba
Dr Hans Georg Nägeli ischt am 26. Mai 1773 z Wetzike uf d Welt komma. Sei Vaddr isch dr evangelisch Pfarrer Hans Jakob Nägeli ond sei Muadr d Emerentiana geborene Wirz gwäa. Nôch seira Schualzeit hot sich dr Nägeli zom Volksschuallehrer ausbilda lau. Ausgiabt hot’r dean Beruaf abr so guad wia et, denn scho vôr seim 20. Lebensjohr hot’r sich selbstendich gmacht ond en Zirich a Musikaliahandlong mit Musikvrlag gleidet. Deet hot’r ondr andrem d Friahwerk vom Johann Sebastian Bach ond vom Georg Friedrich Händel sowia d Sonada vom Ludwig van Beethoven rausgäa. Dô drbei isch’s abr et bliiba. Zamma mit a baar Gleichgsennde hot’r 1805 s Zircher Musikinschdidut ond bald druf da Schweizerbund für Musikkultur grendet, mit em Jost Bernhard Häfliger au di Schweizerisch Musiggselschaft, ond drfir gsorgt, dass sich en dr Schweiz an Haufa Mennergsangvorei bildet hend. Da erschda hot’r selbr 1810 en Zirich ens Leaba gruafa. S Vorbild dô drzua send selle norddeitsche Liadrdafla gwäa. Au des Senga vo de Choräl en de Goddesdenscht en-ra viirstemmiga Form hot’r ôôgregt.
Dr Nägele gilt als oiner vo de wichdigschde Vrtreder vom volkstimlicha Schweizer Liad. E-ma Haufa Liadrbiacher – et bloß en dr Schweiz – fendet mr ondr seim Nama des bekannde Freut euch des Lebens, weil noch das Lämpchen glüht, wo em Lauf dr Zeit em ganza deitscha Schbrôchroom zo-ma Volksliad worra ischt. Heitzodag send sich abr d Fachleit nemme einich, ob’r des Liad au datsächlich komboniirt hot. Laut-em Musik Brockhaus isch d Melodie vom Tekschtdichter Martin Usteri ond dr Nägeli hot bloß an Satz drzua gschriiba. Dr eschtreichisch Musikwissaschaftler Kurt Pahlen drgega behaupdet, dr Nägeli häb des Liadle en-ra Ausgab vo seim Verlag em Johr 1793 ohne nähere Ôgaba zo seira Herkonft vreffentlicht. Erscht an Haufa Johr schbätr hett ma feschtgschdellt, dass’r selbr dr Kombonischt gwäa ischt.
Em Nägeli sei Schaffa ischt et uf d Schweiz beschrenkt bliiba, sondern hot sich au weit ens Ausland nei ausgwirkt, bsondrs nôch Siddeitschland. En seine schbäde Johr isch’r vo dr Universidet Bonn zom „Dr. h. c.“ ernannt ond uf dr Hoha Promenade en Zirich isch nôch seim Dod a Denkmal fir-en errichdet worra, wia mr rechts uf-em Bildle seha kôô.
Em Evangelischa Gsangbuach fir Deitschland fend-mr vom Nägeli ondr dr Nommr 332 – also et bloß em Regionaldoil – s Liad Lobt froh den Herrn, ihr jugendlichen Chöre.
Brigachtal
Briggedal (dt. Brigachtal) isch e Gmond im Schwarzwald-Baar-Kreis z Bade-Wirtteberg. D Gmond hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
Briggedal lit am Oschtrand vom Schwarzwald im Dal vo de Brigge, eme Quellfluss vo de Donau. Dr Bann bstoht us 63,9 % Landwirtschaftsflechi, 23,1 % Wald, 11,5 % Sidligsflechi un 1,5 % sunschtiger Flechi.
D Nochbergmonde sin Villinge-Schwenninge im Norde un Weschte, Eschinge im Side un Diire im Oschte.
Gmondsgliderig
Zue Briggedal ghere d Ortsdoal Beckhofe (dt. Beckhofen ), Kirchdorf (dt. Kirchdorf), Klenge (dt. Klengen) un Iberauche (dt. Überauchen).
Gschicht
D Gmond Briggedal isch am 1. Oktober 1974 entstande dur dr Zämmeschluss vo Kirchdorf, Klenge un Iberauche.
Verwaltung
Briggedal hät mit dr Stadt Villinge-Schwenninge un dr Gmonde Dauchinge, Munkwiiler, Näderesche, Doaninge un dr Untere Kirne e Verwaltungsgmoanschaft veriibart.
Burgermoaschter:
Verkehr
Dur Briggedal goht d Schwarzwaldbahn an de Brigge lang.
Dialekt
Dr Dialekt vo Briggedal ghert zum Bodeseealemannisch.
Brandérion
Brandérion (bretonisch Branderion oder Prederion) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Brandérion lyt 36 km vu Vannes un 14 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 8 m un 79 m iber Normalnull.
Gschicht
Brandérion isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1363 as Pranderyon (1385: Prediryon, 1386: Branderyon, 1415: Prenderion, 1422: Brederyen, 1464: Branderien, 1516: Branderion).
Verwaltig
vu Brandérion isch. Brandérion ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Brandérion ghert zum Bretonisch.
Kyburger
D Kyburger – mängisch au Kiburger gschribe – si im Middelalter es Adelsgschlächt gsi, wo dr Haupdeil vo ihre Herrschafte i dr hütige Nord- und Oschtschwiz gläge isch.
Gschicht
D Familie isch e Sitelinie vo de Groofe vo Dillinge an der Donau gsi. Si het ihre Name vo dr Kyburg im hütige Kanton Züri.
Im 12. und im 13. Johrhundert hai d Kyburger vili Stedt in dr Ostschwiz gründet:
Die männligi Linie vo de Kyburger isch 1263 usgstorbe. Dr Rudolf I. vo Habsburg, wo über si Mueter Heilwig vo Kyburg verwandt gsi isch mit dr einzige Erbin, dr Anna, wo denn no e Chind gsi isch, het d Groofschaft as em Maitli si Vormund verwaltet. D Anna het spöter dr Eberhard I. vo Habsburg-Laufeburg ghürotet und so het d Linie Kyburg-Burgdorf oder Neu-Kyburg agfange.
Anne 1417, wo dr Berchtold vo Kyburg gstorben isch, isch d Familie vo de Neu-Kyburger vo dr Gschicht abträtte.
Französische Präsidentschaftswahl 2012
Ìm Frànkrìch hàt's àm 22. Àwril 2012 un àm 6. Mai 2012 Wàhla fer dr Präsidant gaa, wo 5 Johr làng s Lànd regiart. As sìn d 10. Wàhla vu dr 5. Republik ìm Frànkrìch gsìì.
Wia's gsetzlig vorgsah ìsch, müeß jeder Kàndidàt mìndschens 500 Unterschrìfta vu Gwählta sàmmla, fer känna mìtmàcha. D Dàtum fer dia Unterschrìfta zammabrìnga ìsch dr 16. März 2012 gsìì.
Àm 19. März 2012 hàt dr „Conseil Constitutionnel“ d Lischta vu da Kàndidàta feschtgstellt.
Eva Joly
D Eva Joly (* 5. Dezamber 1943 z'Oslo, ìn Norwega) ìsch d Kàndidàta vu da „Griana“. Àls Berüef, ìsch sa Rìchter gsìì. Sa ìsch under àndra Mìtglìeder vu dr Pàrtei - zum Beispiel dr Nicolas Hulot - gschwàsiart worra fer d Kàndidàta sìì.
Marine Le Pen
D Marine Le Pen (* 5. Àuigscht 1968 z'Neuilly-sur-Seine), Tochter vum Politiker Jean-Marie Le Pen, ìsch d Kàndidàta vum Rachtsextrema. Àls Berüef, ìsch sa Àdvokàt.
Nicolas Sarkozy
Dr Nicolas Sarkozy (* 28. Janner 1955 z'Pàris) ìsch dr Kàndidàt vu dr UMP (Rachts). Ar ìsch dr frànzeescha Präsidant vu 2007 bis 2012. Àls Berüef, ìsch'r Àdvokàt.
Jean-Luc Mélenchon
Dr Jean-Luc Mélenchon (19. Àuigscht 1951 z'Tanger, ìm Màrokko) ìsch dr Kàndidàt vum „Front de Gauche“ (Lìnksextrem). Ar hàt scho verschìedena Berüefa ghàà, meischtens àls Ààgstellter ìn dr Politik.
Philippe Poutou
Dr Philippe Poutou (14. März 1967 z'Villemomble) ìsch dr Kàndidàt vum NPA (Lìnksextrem). Ar ìsch Àrweiter ìn dr First-Ford Fàwrìk vu Blanquefort un Veràntwortlig ìm Syndicat CGT.
Nathalie Arthaud
D Nathalie Arthaud (* 23. Hornung 1970 z'Peyrins) ìsch d Kàndidàta vu dr „Lutte ouvrière“ Pàrtei (Lìnksextrem). Sa ìsch Wìrtschàftslehrera (Ökonomie un Management).
Jacques Cheminade
Dr Jacques Cheminade (* 20. Àuigscht 1941 z'Buenos Aires, ìn Argentinia) ìsch dr Kàndidàt vu dr Pàrtei „Solidarité et Progrès“, wo-n-'r ànna 1996 grìnda hàt. Àls Berüef ìsch'r Schrìftsteller.
François Bayrou
Dr François Bayrou (* 25. Mai 1951 z'Bordères) ìsch dr Kàndidàt vum MoDem (d Zentrum-Pàrtei), wo-n-'r ànna 2007 grìnda hàt. Àls Berüef ìsch'r scho Lehrer gsìì, un düet aui Rennrässer ufziah.
Nicolas Dupont-Aignan
Dr Nicolas Dupont-Aignan (* 7. März 1961 z'Pàris) ìsch dr Kàndidàt vu dr Pàrtei „Debout la République“ (Rachts, zìmlig ràdikàl).
François Hollande
Dr François Hollande (* 12. Àuigscht 1954 z'Rouen) ìsch dr Kàndidàt vum PS (Lìnks). Ar ìsch under àndra Mìtglìeder vu dr Pàrtei - zum Beispiel d Martine Aubry - gschwàsiart worra fer dr Kàndidàt sìì.
Erschter Tour
Qualla: Ergebnissa vum erschta Tour uf em Offiziella Websitt vum Stààt.
Zweiter Tour
Zitter 1974 (üsser'm Fàll vu 2002) düen tràditionnell d zwei Kàndidàta vum zweita Tour àn'ra Debàtt teilnamma, wo àn dr Television zeigt wìrd. Dia Debàtt hett's àm 2. Mai 2012 ge uf TF1, France 2, BFM TV, iTélé un LCI.
Qualla: Ergebnissa vum zweita Tour uf em Offiziella Websitt vum Stààt.
Cadempino
Cadempino (lombardisch Cadempin) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Vezia im Bezirk Lugano.
Geografi
Cadempino lyt am linke Stade vum Vedeggio. Zue dr Gmai ghere d Fraktione Ronchetto, Cadempino di sopra un Cadempino di sotto. Nochbergmaine sin Cureglia, Lamone, Manno un Vezia.
Gschicht
Cadempino isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1004 as Cadampinus.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Cadempino isch dr Marco Lehner.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Cadempino ghert zum Comasco-Lecchese.
Dschim (Arabischer Buchstabe)
Ǧīm oder Dschim ( جيم ) isch de füft Buechstabe im arabische Alphabet und het de Zaalewert 3. Er isch usem phönizische Zaiche Gimel entstande und isch drum mitem griechische Gamma und em latinische C verwandt.
Luutwert und Umschrift
S Ǧīm stoot im kalssische Hocharabisch för di stimmhaft postalveolare Affrikat (IPA //) und werd wie s Hochtütsch "dsch" i "Dschungel" oder wie s "j" im Englische "jungle" usgsproche. Im kairenische Ägyptisch werd aber as e stimmhafte velare Plosiv (IPA //) usgsproche, aso wie im Hochtütsche "Gans" und im Syrische as e stimmhafte postalveolare Frikativ (IPA //) wie s "j" im Französische "jour". S Ǧīm isch en Moobuechstabe, da haisst de Artikel "al-" werd nöd assimiliert: al-ǧamal »s Kameel«.
I de DMG-Umschrift werd Ǧīm' mit "ǧ" transkribiert, im Tütsche au mit "dsch", im englische mit "dj" und im Französische mit "j".
Variante
Im Persische Alphabet het mer de Buechstabe abgwandlet um di stimmlos postalveolare Affrikat (IPA //) oder Tütsch "tsch" z widergee, lueg Tsche.
Splügen
Splügen isch dr Name däne geografische Objekt:
Rheinquelle
Als Kwelle vom Rhy gilt allgemein d Gägend vom Tomasee i der Nöchi vom Oberalppass im Kanton Graubünde. D Kwelle vom Bärgbach isch chly oberhalb vom See.
Vorderrhy
Vom Tomasee us flüsst der Bach Rein da Tuma is Taal abe und chunt churz drufabe der Name Vorderrhy (romanisch Rein Anteriur) über. Der Vorderrhy flüsst dur d Surselva und chunt bi Riichenau mit em Hinderrhy zäme. Vo Riichenau us heisst der Fluss Rhy.
Hinderrhy
Dr Hinderrhy het syni Kwelle i dr Gmeind Hinderrhii am Rhywaldhorn.
Kwelle vo es baar Näbeflüss
Näbe der Hauptkwelle bim Tomasee gits no anderi Kwelle vo de verschidene Näbeflüss, wo au der Name Rhy träge:
Erlenbach
Erlenbach isch de Name vo folgende Ort:
z Dütschland:
i de Schwiz:
Erlenbach isch de Name vo folgende Gwässer:
z Frankriich:
<!--
-->
Erlenbach isch de Familiename vo folgende Persone:
Lueg au:
Dauchingen
Geografi
Nochbergmonde sin Niedereschach im Norde, Deißlingen im Oschte un Villinge-Schwenninge im Side un Weschte.
Gmondsgliderig
Zue Dauchinge ghere s gliichnamig Dorf, d Gheft Längetalhof un Neckartalmihle un s Huus Uf Firschte.
Gschicht
Dauchinge ischt zum erschte Mol gnennt worre anne 1094 als Taichingen.
Verwaltung
Dauchinge hät mit dr Stadt Villinge-Schwenninge un dr Gmonde Briggedal, Munkwiiler, Näderesche, Doaninge un dr Untere Kirne e Verwaltungsgmoanschaft veriibart.
Burgermoaschter:
Dialekt
Dr Dialekt vo Dauchinge ghert zum Bodeseealemannisch.
Paris–Camembert
Paris–Camembert, au Trophée Lepetit, Paris–Camembert Trophée Lepetit oder Paris–Camembert Lepetit gnännt, isch e franzesisch Aidagesradränne.
Dää Halbklassiker wird normalerwyys Mitti April uusdrait un verbindet di franzesische Gmaine Magnanville im Département Yvelines un Vimoutiers im Département Orne. S isch anne 1906 zem erschte Mol uusdrait woore, dertemol unter em Namme Challenge Henri Lamiel, vu 1934 bis 1936 as Paris–Vimoutiers un syt 1937 as Paris–Camembert.
Syt dr Yyfierig vu dr UCI Europe Tour anne 2005 isch s Ränne Dail vu sällere Serie un ghert zue dr Kategori 1.1. D Strecki isch arg selektiv, vor allem wel s uf dr letschte 80 Kilometer sibe Stich het mit zem Dail bis zue 17% Gäächi. Paris–Camembert isch au Dail vum Coupe de France, ere Rännserie vu franzesische Aidagesränne. Dr Rekordsiger isch dr Laurent Brochard, wu s Ränne dreimol gwunne het.
Bi dr insgsamt 72 Uusdragige het sächzg Mol e Franzos gwunne. Siger us dr Schwyz un Dytschland het s je aimol gee: Mauro Gianetti 1997, Andreas Kappes 1989.
Weblink
Offiziälli Websyte (franzesisch)
La Resurrezione
La Resurrezione (it. d Uferstejig) (HWV 47) isch en Oratorium vom Georg Friedrich Händel, au wenn s ere Opere äigentlig äänliger isch as eme Oratorium.
S Libretto isch vom Carlo Sigismondo Capece, und het fümf Rolle gha: Angelo (Engel, Sopran) und Luzifer (Bass), wo über d Bedütig vom Dood und dr Uferstejig vom Christus diskutiere, und drei Mensche, wo um dr Jesus druure: d Maria Magdalena (Sopran), d Maria vom Kleofas (Alt) und dr Jünger Johannes (Tenor).
Liste Schweizer Generäle
D Liste vo de Schwiizer Generäl listet Generäl uf, wo Oberbefählshaber vo eidgenössische Druppe gsi si.
Dr General isch dr höchsti Dienstgrad in dr Schwiizer Armee, isch für e Oberbefählshaber vo dr Armee reserviert und wird nume in Chriegsziite ernennt. Drumm isch de letscht amtierend General i de Schwiz de General Guisan wärend em Zweite Wältchrieg gsi. Wahlbehörde wär hützutags di vereinigti Bundesversammlig.
Liste vo de Schwizer Generäl noch historische Zytabschnitt gordnet:
D Leiter vo dr Schwiizer Delegation z Panmunjeom hai währed ihrer Mission dr Ditel vom ene Generalmajor (was eme Divisionär entspricht) übercho: Adrien Evéquoz 2000-2004, Gerhard Brügger 2004-2007, Jean-Jacques Joss sit 2007.
Bürgerkrieg
E Bürgerchrieg isch e bewaffnete Komflikt uf em Gebiet vom ene einzige Staat zwüsche mehrere inländische Gruppe, wo sich hüfig au usländischi Mächt iimische dri.
D Usenandersetzige finde äntwäder zwüsche dr Regierig und einere oder mehrere organisierte Gruppe vo Ufständische (Rebelle, Guerilleros) statt, oder sonigi Gruppe bekämpfe sich gegesiitig. D Gründ drfür chönne politisch, ethnisch, religiös oder sozial si. Es git Fäll, wo die Ufständische d Herrschaft über s Staatsgebiet wei überneh, in andere wo si d Abdrennig bzw. Autonomii vom ene Deil vom Staatsgebiet aasträbe. E Bürgerchrieg het hüfig d Form vom ene Chrieg ohni Regle, das heisst er wird ohni Rücksicht uf völkerrächtligi Vorschrifte gfüehrt.
Wenn ufsträbendi Schichte bim Kampf um e Um- oder Neugstaltig vo dr staatlige Ordnig erfolgriich si, redet mä au von ere Revolution.
Ursache
Hüfigi Ursache für Bürgerchrieg si gwaltsami Regierigswächsel z. B. wäg em Sturz vom ene Diktator, Putschversüech oder Revolutione und Autonomii- beziehigswiis Sezessionsbesträbige vo ethnische oder nationale Minderheite.
D Zahl vo de Bürgerchrieg und ihri Duur isch wäge däm wältwiit in dr zweite Helfti vom letzte Johrhundert erheblig gwachse. En andere Grund drfür liit in dr grosse Zahl vo neue instabile Staate.
Bispil für Bürgerchrieg in dr allemannische Region
Es isch nit immer eifach zwüsche eme Chrieg, wo zwüsche zwei Staate usgfochte wird, und eme Bürgerchrieg, wo numme d Bürger vo eim Staat dra bedeiligt si, z underscheide. Die Alti Eidgenosseschaft isch e sehr lockere Staatebund gsi, wo es Bürgerrächt uf dr Ebeni vom Bund nit kennt het. Drotzdäm cha me bi de vile bewaffnete Komflikt zwüsche de Eidgenosse vo Bürgerchrieg rede. Eidütiger wärde d Verheltnis in dr Schwiiz mit dr Gründig vo dr Helvetische Republik, won e Eiheitsstaat gsi isch. Au d Schwiizer Habsburgerchrieg si eigetlig Bürgerchrieg gsi, wil d Gebiet vo dr spötere Schwiiz denn no zum Heilige Römische Riich ghört hai, aber d Schwiizer luege si hützudag as Befreijigschrieg gege Usländer aa.
D Gründ für Usenandersetzige si d Underschiid zwüsche dr Land- und dr Stadtbevölkerig gsi, zwüsche Protestante und Katholike und zwüsche Underdane und Herre.
Brandivy
Brandivy (bretonisch Brandevi) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Brandivy lyt 19 km vu Vannes un 32 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 28 m un 171 m iber Normalnull.
Gschicht
Brandivy isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1447 as Brandevi (1477: Brandevy, 1683: Brédeuy).
Verwaltig
vu Brandivy isch. Brandivy ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Brandivy ghert zum Bretonisch.
Eleutherolakonen
D Eleutherolakonen ( „Fraji Lakone“) sin e Bund vo merere eemoolige spartanische Periökestedt gsii, wo a de Chüste vom Lakonische Golf glege hend. Si sind uursprünglich Städt gsii, wo vo Sparta abhängig gsii sind. Noch de Niderlaag vom spartanische König Nabis ane 195 v. Chr. sind si vo Sparta loosglööst wore und vo de Römer under de Schutz vom Achäische Bund gstellt wore.
Im Joor 146 v. Chr. hend die Städt e Bund bildet, wo sich noch de Noiorganisation ane 21 v. Chr. dör de Chaiser Augustus denn „Bund vo de Eleutherolakone“ gnennt het. D Mitglider sind selbständigi Poleis gsii. Vo dene hend e paari i de Römisch Chaiserzitt aigni Münze usegee. De Bund vo de Eleutherolakone isch ane 297 vom Chaiser Diokletian uufglööst wore, won de s Römische Riich umglideret hett.
Nochem Pausanias hend im Aafang vierezwanzg Städt dezueghört, zo sinnere Zitt sinds achtzee gsii, wo zo de Eleutherolakon ghört hend:
Les Forges (Morbihan)
Les Forges (Gallo Lez Forj, bretonisch Ar Govelioù) isch e ehmoligi franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Zum 1. Jänner 2019 isch si mit Lanouée zue dr Commune nouvelle Forges de Lanouée fusioniert wore.
Geografi
Les Forges lyt 41 km vu Vannes un 62 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 40 m un 123 m iber Normalnull. Dr grescht Dail vum Bann bstoht us em Forêt de Lanouée, em Wald vu Lanouée.
Gschicht
D Gschicht vu Les Forges fangt am 26. April 1756 aa, wu dr Chenig Louis XV z Lanouée e Stahlhitte (frz. les forges) het böue loo. Anne 1883 isch Les Forges e aigeständigi Gmai wore.
Verwaltig
Di letscht Maire vu Les Forges isch d Isabelle Cadio gsii
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Les Forges ghert zum Gallo.
Habsburg AG
Habsburg isch en Iiwohnergmeind im Bezirk Brugg vom Schwiizer Kanton Aargau.
Geographii
De Gmeindsbann het e Flächi vo 223 Hektare, dodervo sind 134 Hektare Wald und 18 Hektare überbaut. Di höchschti Stell isch uf 505 Meter, di tüfschti uf.
Gschicht
S erschti Mol taucht Habesburch in ere Urkund us em Johr 1027 uf. Gmeint isch dodermit d Burg uf em Wlpelsbärg. Unden a dere isch s Dorf öppe im 15. Johrhundert entschtande. S Dorf het im Middelalter zum Eigeamt vo de Habsburger ghört und isch en Teil vo ihrem ältischte Bsitz gsi.
Im Johr 1415 hei d Bärner de Aargau eroberet und s Dorf isch en Teil vom Bärner Underaargau worde. D Reformation isch, wi überall im Bärnbiet, im 1528i iigführt worde.
Im März 1798 sin d Franzose in d Schwiiz iimarschiirt u-n-hei di Helvetisch Republik usgruefe. Habsburg ghört sither zum Kanton Aargau.
Les Fougerêts
Les Fougerêts (Gallo Lez Fourjaè, bretonisch Felgerieg-al-Lann) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Les Fougerêts lyt am Oust, 42 km vu Vannes un 86 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 2 m un 101 m iber Normalnull.
Gschicht
Les Fougerêts isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1340 as Feugeres (1387: Forgeray, 1476: Les Foulgerets, 1516: Les Fougeretz).
Verwaltig
vu Les Fougerêts isch. Les Fougerêts ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Les Fougerêts ghert zum Gallo.
Zürcher Stadtrat
De Stadtrat isch d Regierig vo de Stadt Züri.
Es ghöret nüün Mitgliider dezue, wo all vier Johr diräkt vom Volch mit em Majorzverfahre gwählt werdet. Wenn en Stadtrat underzwüsche zruggtritt, dänn gits e Wahl zwüschet em Johr.
Dr Zürcher Stadtraat gits sid ane 1798, aso dr Helvetik. Sid der Ygmeindig vo de Nochbergmeinde ane 1893 het er nüün Mitgliider.
Im Septämber 2018 het’s – wie früener au scho mol – en Abstimmig gää über en Iniziatyve, wo hätt welle d Zahl vo de Stadträät uf sibe verchlynere. Die Idee isch nid durecho; i käm einzige Stadtchreis isch e Mehrheit drfüür gsi.
Departemänt
D Stadträät und Stadträätinne sind Vorsteher vo de folgende Departemänt:
der Stadtraat sid 2006
I dr Legislaturperiode 2006 bis 2010 sin sit dr Stadtratswal am 12. Februar 2006 die Politiker im Stadtrat vo Züri gsi:
I der Legislaturperiode 2014–2018 sinds gsi:
Am 4. Merze 2018 isch d Wahl vom Stadtraat für d Zyt vo 2018 bis 2022 gsi. Dr Raat isch sider eso zämegsetzt:
Kelefa
Tschelefá (Maniotisch: Ḱελεφἀ), amtlich Kelefá (venedisch: Chielafa) isch e Festig (κάστρο, kastro) oberhalb vo Vítulo uf de Halbinsle Mani.
Gschicht
Denn im Joor 1715 isches a de Törgge glunge Tschelefa ooni Widerstand iznee. Um 1780 hend d Törgge d Festigg uufgee.
Zweiter Kappelerkrieg
Dr Zwäiti Chappelerchrieg isch d Fortsetzig vom Erschte Chappelerchrieg, wo 1529 ooni Kampfhandlige mitem Erschte Chappeler Landfride beendet worde isch.
Bi de Chappeler Chrieg handlets sich um di erschte europäische Religionschriege. Di zwee Chrieg sind dur di reformierte Kantön under dr Füerig vo Züri mit em Reformator Zwingli gege di föif innere katholische Orte gfüert worde.
D Abmachige vom erschte Chappeler Landfride händ nöd lang ghebet. Wesentliche Iifluss hät d Entwicklig z Dütschland ghaa. D Beschlüss vom Augsburger Riichstag (Confessio Augustana) händ zu Misstraue zwüsched dr alt- und dr nöiglöibige Partei i dr Schwiz gfüert. Iimischige i d Glaubesverhältnis vo de gegnerische Gebiet händ die Haltig verschtärcht. Züri isch vorgworfe worde, es welli sich nöii Gebiet iiverliibe. Wo di katholische innere Orte d Hilf im Müsserchrieg verwäigeret händ, hät dr Zürcher Reformator Zwingli uf en neue Waffegang drängt. Di im chrischtliche Burgrecht verbündete Orte sind zrugghaltend blibe und händ äinzig e Lebesmittelschperri gege di innere Orte verhängt. Druf händ die am 9. Oktober 1531 Züri de Chrieg erchlärt. I dr Schlacht bi Chappel händ di isolierte und schlecht gfüerte Zürcher am 10. Oktober 1531 e Niderlaag erlitte. De Zwingli isch i dere Schlacht gfalle.
Drizee Taag schpäter, isch i dr Schlacht am Gubel dr Chrieg endgültig zugunschte vo de katholische Ort entschide und Fridesverhandlige si iigläitet worde. Mit em Zwäite Chappeler Landfriide isch dr Zwäiti Chappelerchrieg beendet und eso dr witere Uusbräitig vo dr Reformation i dr dütsche Schwiz e Grenze gsetzt worde.
Tiere in der Bibel
I der Bibel chöme e ganzi Reihe vo Tier vor. Es git wohl sälte es Buech wo so vil Tier z finde sy. Insgesammt sölle 130 Tierarte i der Bibel erwähnt sy. D Namensgäbig entspricht aber nid em ne Zoologischesystem. Ds zoologische System isch erscht später cho. U d Lüt damals sy no nid i der Lag gsi gwüssi Tier eire Tierart zuezordne. Zum Bispil der Wanderhöigümper. D Wanderhöigümper hei füf Nymphe- oder Larvestadie. Nach em Schlupf gseht der Wanderhöigümper aber nid wi ne Höigümper us, sondern ehner wi ne Wurm. Das änderet sech nach der erschte Hüteg. Aber das wurmartige Insekt als Höigümper z identifiziere isch de Lüt wo d Bibel gschribe hei no nid müglech gsi.
De sy sech di verschidene Bibelübersetzige nid immer ganz einig was für nes Tier erwähnt isch. Das cha me ganz guet im Hiob gseh. Dert wärde zwöi Tier beschribe. D Luther- u d Einheitsübersetzig redt vom ne Rinozeross u em ne Krokodil, wäret d Elberfelder vom Leviatan u em Heremoth redt. Der Grund für dä Underschid im Hiob lyt da dranne das d Elberfelder sehr naach am Herbräische u Griechische Text isch übersetzt worde, wäret däm d Luther- u d Einheitsübersetzig sech gwüssi Freiheite erloubt hei damit me besser versteit was me lisst.
D Huustier
Ds Huustier wi das z Europa u vor allem i de weschtleche Länder bekannt isch, het d Bibel so eigentlech nid kennt. E Beziehig zu mene Tier isch i der Bibel eher d Usnahm. Als Huustier sy vor allem Chüe, Schaf, Geisse, Esle und was süsch no zum ne Hof het ghört, agluegt worde. Der Esel isch zum Transport da gsi, da es Ross für der eifach Mönsch unerschwinglech isch gsi. Wie wichtig der Esel für Israel isch gsi, gseht me vor allem im 2Mose 13 ELB. Der Israelit het alli männlechi Erschtgeburt Gott sölle opfere (abgäh). Nur i zwee Fäll het der Israelit d Möglechkeit gha, mit em ne fählerlose Ersatztier di betroffeni Erschtgeburt uszlöse. Zum einte het är das bi sym erschtgeborene Sohn müesse mache u zum andere het är’s bim erschtgeborene Esel chönne mache. Wenn e Israelit nid i der Lag isch gsi, der Esel uszlöse so het är ihm ds Gnick broche. Söi het’s z Israel ou gä u grad im Neue Teschtamänt touche abuzue Söihirte uf. Da d Sou allerdings kei Widerchöier isch, het das Tier vor allem im Alte Teschtamänt als unrain gulte.
D Opfertier
D Opfertier näh i der Bibel e höche Stellewärt y. Si diene vor allem zur Versöhnig mit Gott. So wird am Versöhnigstag e Geissbock als Brandopfer gmetzget u verbrönnt um ds Volk vo de Sünde z befreie. D Tuube isch das Opfertier gsi wo sech eigentlech jede irgendwie het chönne leischte. Drum chame das ou als Armenopfer aluege. Me het Grundsätzlech nur reini Tier gopferet. Drum isch es Söili als Opfertier gar nid ersch i frag cho. Zudäm het es Opfertier müesse Fähler frei sy. So het’s zum Byspil nid dörfe kastriert sy. Öp es Tier rein isch u Fähler frei, het der Prieschter müesse überprüefe. Di erschti Tämpelzerstörig u em Exil, het du derzue gfüehrt, das der Opferndi, ds Tier nümm het dörfe sälber mitbringe, sondern im Tämpel het müesse choufe. So het me welle verhindere, das es Tier mit Fähler gopferet wird. D Folg isch aber gsi, das e Arme e Tuube hätti müesse choufe u we dä ds Gäld derzue nid het gha, de het är nümm chönne opfere. Es isch bemerkenswärt, das bi der Tämpelreinigung d Tuubehändler di einzige Händler sy wo mit bezug uf ds Tier wo si verchoufe erwähnig finde.
Julia Philippi (Politikerin)
D Julia Philippi (* 18. Novämber 1962 z Naistadt an dr Wyystroß as Julia Beck) isch e dytschi Bolitikeri (CDU) un syt 2018 Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg.
Uusbildig un Beruef
D Philippi het z Homburg Abitur gmacht un derno an dr Universitet Haidelberch Chunschtgschicht, Volkswirtschaft un Romanischtik studiert. Syter anne 1992 fiert si d Galerie Julia Philippi z Dossenheim.
Bolitik
D Philippi isch anne 1998 in d CDU yydrätte. Bi dr Kommunalwahle 2004 isch si in Gmairot vu Dossenheim gwehlt wore un au in Chraisdag vum Rhy-Necker-Chrais. Syter anne 2008isch si Stellverdrättendei Burgermaischteri z Dossenheim.
Am 1. Jänner 2018 isch si fir dr Georg Wacker, wu as Gschäftsfierer zue dr Staatlige Toto-Lotto GmbH Bade-Wirttebärg gwächslet isch in Landdag vu Bade-Wirttebärg noogruckt. Im Landdag isch si Mitglid im Uusschuss fir Wisseschaft, Forschig un Chunscht un im Petitionsuusschuss.
Privats
Ihre Großvater vu dr Muetersyte här isch dr Otto Eichenlaub gsii, wu noch em Zweete Wältchrieg Regierigsbresidänt vum Regierigsbezirk Rhyhesse-Pfalz un Mitglid vu dr Berotende Landesversammlig vu Rhyland-Pfalz gsii isch. Ihre Mueter Monika Beck isch Abgordneti vum saarländische Landdag gsii. D Philippi isch ghyrote, het drei Chinder un läbt mit dr Familie z Dossenheim bi Haidelberch.
NEAT
Die Neui Iisebahn-Alpedransversale (NEAT) isch e Grossprojekt vo dr Schwiiz, wo dr Iisebahn-Dransitverchehr in dr Nord-Süd-Richdig verbesseret. Mä hofft eso dr Schwerverchehr vo dr Strooss uf d Schiine z verlagere. D Abchürzig NEAT isch spöter vom sproochunabhängigen Name AlpTransit abglöst worde. In dütschsproochige Ziitige isch d Bezeichnig „NEAT“ aber immer no gebrüüchlig.
Verchehrsachse
S Projekt schafft an dr Verbesserig vo zwei Verchehrsachse, d Gotthard- und d Lötschbärgachse. Dr Lötschbärg-Basisdunnel isch am 16. Juni 2007 in Bedriib gnoh worde. Dr Gotthard-Basisdunnel isch im Dezämber 2016 eröffnet worde, dr Ceneri-Basisdunnel im Septämber (für dr Regelverchehr im Dezämber) 2020. D Gotthard-Süd-Strecki wird neu baut und sött zsämme mit em Ceneri-Basisdunnel eröffnet wärde.
Karl Grunder
Dr Karl (Kari) Grunder (* 20. November 1880 z Arni BE; † 5. Januar 1963 z Bärn) isch ä Schwizer Mundart-Schriftsteller gsy.
Läbe
Dr Grunder Kari het z Lehrerseminar vo Hofwil absolviert und när aus Lehrer im Wiler Lütiwil bi Arni gschaffet. Speter het är de in Grosshöchstette und vo 1917 bis 1950 ar Pestalozzischuel z Bärn Schuel gä.
Är zeut mit sine zahlriche bärndütsche Theaterstück u Liederspiel zu de bekanntischte Mundarttheater-Outore vor Schwiz. Zäme mit em Otto vo Greyerz und em Emil Balmer het er ds Bärner Heimetschutz-Theater gründet. Drei vo sine Erzählbänd si afangs vo de 90er Jahr nöi ufgleit worde. A sim Geburtsort uf dr Hammegg steit hüt es chlises Dänkmal. Bis 2009 het dert ou jährlich im z Ehr d Hammegg-Chilbi stattgfunde.
Kardamyle
Laag und Bischriibig
Skardamula litt imene fruchtbare Tal am Meer zue und het e guete natürliche Hafe. Nördlich vom Ort litt di mittelalterlichi Festi Varussi (Βαρούσια), wo im 12. Joorhundert baut woren isch.
Di antiki Akropolis lit ufeme staile Fels öppe zwee Kilometer vom Meer ewegg und 800 Meter nördlich vom moderne Ort. Uf dem Hügel stoot d Cherche Ajia Sofia usem früene 17. Joorhundert. Us de antiki sind nume wenige Muure und Öberrest erhalte.
Öppe 200 Meter vo de antike Akropolis ewegg isch en antiks Doppelchammeregraab, wo in Fels ineghaue woren isch und wo vo die Iihaimische »Grab vo de Dioskure« (τάφοι Διοσκούρων táfi Dhioskúron) gnennt werd, nöd wiit ewegg dodevo isch no e dritts Graab.
D Altstadt vo Skardamula litt underhalb vo de Akropolis, me gege s Meer hii. Si bistoot us Hüser imene Mischstil us venezianische und maniotische Eliment, Woon- und Weertürn. D Cherche Ajios Spiridon isch i de erst Hälfti vom 18. Joorhundert vom Panagotis Trupakis baut wore. De isch de Vatter vom Michalis Trupakis, wo vo 1773 bis 1784 de Bey vo de Mani gsii isch.