cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grosser Kohlweissling
Vorchoo
De Groossi Wiislig isch i ganz Europa verbraitet, feelt aber im nördliche Skandinavie und chunnt i de Alpe bis uf 2000 müM vor. Er lebt am Waldrand, uf Wise, Felder und i Gmüesgärte und suugt vor alem us de Blüete vo Chetteleblueme (Taraxacum officinale), Sälfli (Salvia sp.) und Hungsügel (Trifolium pratense).
Uussie
De Groos Wiislig werd öppe 35 mm lang und het e Spannwiiti vo 55 bis 65 mm. Sini Flügel sind wiiss, d Vordeflügel sind am Spitz schwarz, Wiibli hend no je zwee schwarzi Tupfe ufem Vorderflügel. De Hinderflögel tuet im Gegeliecht liecht geel schimmere. Di zwoot Generatio het dunkleri Flecke.
Jooreszyklus
Öberwintere tuet d Puppe und de Falter schlüüft im Aprile und lebt bis in Juni. S Wiibli lait d Aier im Mai und d Raupe schlüffet nochere Wuche. Nocheme Monet verpuppet sich d Raupe. Di zwoot Faltergeneratio schlüüfft denn i zwoo Wuche, und flüügt vom Juli bis in September. Si lait d Aier im Juli und d Verpuppig findet im September statt. D Puppe hangt a Muure, Hääg oder Bommstämm und öberwinteret.
Raupe
Di gselige Raupe vom Groosse Wiisslig wered au Chabiswörm gnennt. Si wered 40 mm lang und sind grüe mit geele Längsstraiffe und schwarze Tupfe und sind zimmli hoorig. D Früeligs-Raupe isch uf Chrützblüetler (Brassicaceae) spezialisiert, wie de Ackersempf (Sinapis arvensis) oder de Hederich (Raphanus raphanistrum). D Herbstraupe fresst lieber kultivierti Chöölsorte (Brassica sp.: Chabis, Blauchabis, Chööl, Bluemechööl, Rööslichööl) und werd drum as Schädlig aglueget, vor alem well d Raupe hüüfig d Blätter bis uf de Stengel abfresset.
De grööscht Find vo de Chabiswürm isch s Wiisligschlupfwespi (Cotesia glomerata), wo sini Aier i d Raupe lait. D Made fressed denn de Chabiswurm vo ine her uuf und verpuppet sich i chliine geele Kokon, wa fälschlich au Raupenaier gnennt werd.
Alp
Alp chan folgendes bedüte:
Als Bestantail vome Wort:
Lueg au:
Alb
Alb chan folgendes bedüte:
alb. stoht als Abkürzig für:
ALB stoht als Abkürzig für:
Lueg au:
Comédie-Française
D Comédie-Française (au Théâtre-Français) isch äins vo fümf Theater z Frankriich, wo dr Status vom ene Nazionaltheater (Théâtre national) häi. D Comédie-Francaise isch s äinzige vo dene Nazionaltheater, wo e fests Ensemble (la Troupe de la Comédie-Française) het. S Huus vo dr Comédie-Française befindet sich im 1. Bariser Arrondissement, em Arrondissement du Louvre.
Dr Naame vom Molière isch äng mit em Theater verbunde, wäge däm säit men em vilmol au La Maison de Molière (Im Molière si Huus). Es het immer e groosse Iifluss uf die franzöösischi Theaterlandschaft und d Schauspiilkunst ghaa.
D Comédie isch am 21. Oktober 1680 dur e Lettre de cachet vom Köönig Ludwig XIV. gründet worde. Scho am 24. August het s Ensemble, wo us 27 Schauspiiler bestande het, si ersti öffentligi Vorstellig gee: d Dragöödie Phèdre vom Jean Racine und e Komöödie vom zwäitrangige Schriftsteller Jean de La Chapelle (1651-1723). S Repertuar het vor allem us Stück vom Molière, Racine, Pierre Corneille, Paul Scarron und Jean de Rotrou bestande.
Während dr Französische Revoluzioon het dr Woolfaartsusschuss d Comédie-Française am 3. Septämber 1793 mit ere Verordnig gschlosse und d Schauspiiler verhaftet. Erst säggs Joor spööter, am 30. Mai 1799, get die nöji Regierig dä Beschluss ufghoobe und Vorfüerige im Richelieu-Saal (Salle Richelieu) erlaubt.
Am 25. Februar 1830 isch s bi dr Uruffüerig vom Victor Hugo sim Stück Hernani im Theater zur so genannte „Schlacht um Hernani“ choo. S Publikum isch gspalte gsi in d Aahänger vo dr französische Klassik und deene vo dr Romantik, wo s Stück vom Hugo äins vo de erste gsi isch drvoo. Schlussändlig häi d Aahänger vom nöiartige "romantische" Theater gwunne und Abwiichige vo de klassische Theaterregle si mee und mee verbräitet worde.
Gliederfüßer
D Arthropode si e seer erfolgriiche Stamm. Öbbe 80 Brozänt vo alle bekannte rezänte (nit fossile) Dierarte si Arthropode. Si verdäile sich uf fast e Million Insektenarte, knapp 10'000 sünstigi Säggsfüessler, öbbe 16'000 Duusigfüessler, guet 100'000 Spinnedier und knapp 50'000 Chräbsdier (nume Gröössenornige, gnauji Zaale schwanke je noch em Autor und Joor vo dr Publikazioon). Si si vermuetlig wääred dr kambrische Explosion entstande, wo am Aafang vom Kambrium vor öbbe 540 Millione Joor die meerzellige Dierstämm blötzlig in dr Fossilüberliiferig vorchoo si.
In dr dradizionelle Süstematik wird die Grubbe us morfologische Gründ mit de Ringelwürmer zu de Articulata oder Gliiderdier zämmegfasst. Noch nöijere molekularbiologische Date si si aber nid äng mit dene verwandt sondern mit de Faadewürmer (Nematoda) und andere Hütigsdier (Ecdysozoa).
Kelleramt
Als Chälleramt (uf Hochdütsch: Kelleramt) wird e Gebiet im Bezerk Brämgarte vom schwizerische Kanton Aargau bezeichnet.
Geographischs
S Chälleramt liit im öschtliche Teil vom Betserk Brämgarte. Es bestoht us de (katholische) Pfarrei Lunkhofe und de Pfarrei Joone, da ghäisst: di politische Gmeinde Aarni, Oberlunkhofe, Underlunkhofe, Joone ond Islisbärg. Au zwee Drettel vom Dörfli Werd (hüt Teil vo Rotteschwil), de Litzihof, de Hoof am Fahr, d Güeter Obschlag ond Mörgeler händ dezueghört.
Zum Chällerambt ghöört au än Teil vom sognannte Niderambt (Di Nidere Ämbter) oder Underambt, wo offizell ebbefalls bis 1798 dä Schtatt Zürri ghört hät (Höchgricht Zürri, Nidergricht Brämgarte). Das sind Gmeinde Oberwil ond Nieli, aber au Teilgmeinde wiä Oberberike ond Südzufike (numme zwei Hüser) gsi. D Hööf Litzibuech, Huuserhof ond Gaisshof händ ebefalls dazueghört.
Dä nördlich Teil vom Nider- oder Underambt mit Ruedischtette, Fridlisperg, Underberiken und Zufike hingegge hät zue dä Grofschaft Badde ghört, ennere gemeine Herrschoft. S Landvogteiamt Badde hät deet au s Höchgricht uusgüebt und Brämgarte diä nidderi Grichtsbarkcheit.
Wappe
S Wappe vom Chälleramt ischt e wisse Schlössel uf rotem Grond.
Gschicht
Im Chälleramt hend äischti scho Lüüt gwont, im Bärhau z Onderlunkhofe heds en alte Chelterfredhof os der Hallschtattziit, er seigi schints de gröscht fo dere Gattig i de Schwiits, im Schalchmatthäu (Gd. Oberlunkhofe) bi de Mörgele zue hed mer sogar na en alti Röömerwilla uusgraabe. Au die hütige chällerämter Dörfer gids alli scho sid guet tuusig Joore. Am Afang hends tsäme mid de söiliämter Döörfer zom Freienamt Affoltere ghört ond sind Habsborgisch ggsi. Schöter ischs Chälleramt denn a Brämgarte cho. Wo der Aargau fo de n Eidgenosse eroberet worde-n-esch, sind d Zörcher im Chälleramt iimarschiert, ond hend s Bluetgrecht öbernoo, Brämgarte hed sini Rächt aber chönne bhalte, bis ass s es 1797 i de Befölcherig ferschacheret hend, si hend nämli scho gmerkt, ass da z Frankriich ään öppis am tue ischt. 1798 sind de d Franzoose cho ond de Napoléon heds am Änd midem ganze Freiamt im Aargau tsuetäilt.
Sindelfinger Schwätzweiber
Bei de Sendlfenger Schwätzbweiber handlet sichs om a Skulpdur, wo uff-ma Sockel en dr Midde vom alda Sendlfenger Marktbronna stôht. Dargschdellt werdet zwoi Fraua, wo sich offabr uff-em Marktplatz troffa hend ond jetzt a kleis Schwätzle mitnander haldet. Om d Fiaß rom schleicht a Kätzle. Bei de Sendlfenger Eiwohner wuud der Bronna fascht bloß noh als Schwätzweiberbronna bezeichnet (offiziell: Das Geheimnis).
Inschrift
Ondr de Schwätzweiber ischt a kurzer schwäbischer Dialog eigmoißlet:
Kelleramt
Gschicht
Wärend de Reformation hed s Chälleramt, beiiflosst fo Brämgarte mid sim Schtadtpfaarer, im Heiri Bulliger de noi Glauben aagna, noch em zwöite Chappler Chrieg isch es denn aber wider zum katholische Glaube zrugg. Be säbem Glaube ischs au bis hüt blibe. Wäge de Neuzuezüger gids hüt aber mee ond mee Reformierti im Chälleramt, wo hüt Täil for Agglomeration Tsöri ischt, mängs e Chällerämter ferdienet höt sis Brod i de «grosse Schtadt».
Sindelfinger Schwätzweiber
Inschrift
Noh weider dronda, am obra Abschluss vo deam Pfeiler, siht mr viir Gsichder (en jedra Hemmlsrichdong ois), wo hässliche Fratza zeiget. Zwischa deane Gsichder stôht jeweils – en Graußbuachstaba – a zwoizeiliger Schbruch. D Versla laudet:
<poem style="font-style:italic"> EIBILDONG U. SAUS DÖS ISCH A GRAUS!
ARBEIT UND LACHE DÖS GIBT A SACHE!
DENK U. TUE DÖS GIBT A RUHE
ISCH OAM ALLES GLEICH DER WUT ET REICH.
Sketsch ibr d Schwätzweiber
Zwoi Sendlfenger Hobby-Kabaredischdinna, d Gudrun Hornikel ond d Sabine Duffner, hend sich vo deane Schwätzweiber fir ihre Ufftridd uff de Sendlfenger Bihna inschbiriira lassa: En de gleiche Kloider wia selle zwoi setzet-se oi Kabaredd-Szene an de andr ond machet sich luschdich ibr des, was grad em Schdädtle akduell ischt, bsonders ibr d Obrichkeit vo Sendlfenga, also ibr da OB ond da Gmoidrôt.
Quell
Tim Schweiker: Die Schwätzweiber lesen der Obrigkeit gerne die Leviten, a Ardikel en dr Sendlfenger Zeidong vom 5. Dezember 2015, S. 9, ond oigene Feschtstellonga
Havange
Havange (lothrìngisch Hiewéng, ditsch Havingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Havange lijt rund 15 Kilometer weschtlich vun Thionville àn dr Autoroute A30 (Uckange-Longwy) uf re Heche zwìsche 308 und 367 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Ìm Johr 1766 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Havange ìsch. Havange ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Havange ghert zem Lorrain.
Carona
De Name Carona chan folgendes bedüte:
Buchstabe
En Buechschtabe isch e Zeiche, wo in`re menschliche alphabetische Schriftschproch Verwendung findet. Phonem werdet in Gschtalt vo Graphemen fixiert.
E Alphabet isch die Gsamthoit der Buechschtabe von`re phonembasierte Schriftschproch.
Etymologie
S' Wort isch wahrschinlich us em germanische, zum Los beschtimmte Runeschtäbli (*bōks) entschtande. I Buecheschtäbli händ d'Germane ihri Rune gritzt.
Buechschtabiere
Bym Buechschtabiere vo nöd eifache Wörter oder Eigenäme, insbsundrigs by Funk- und Fernschprächverbindige, grifft me zue Vermiidig vo Falschübermittlige uf s' Hilfsmittel vo de Buechschtabiertafle zrug: Wörter, wo d Afangsbuechschtabe für de gnannti Buechschtabe schtaht, ersetzed da d'einzelne Buechschtabe.
Schriftarte
Näbe phonembasierte gits au no Ideogramm-basierti Schrifte (z. B. d' asiatischi Schriftzeiche). Sie basiered uf Symbol bzw. Piktogramme und schtelled ganzi Wörter dar.
Ministerium Varnbüler
S Minischterium Varnbüler isch vum 21. Septämber 1864 bis 31. Augschte 1870 d Landesregierig vu Wirttebärg gsii.
Apple (Begriffsklärung)
Dr Begriff Apple (änglisch für Öpfel) bezäichnet:
Union Protestantischer Kirchen von Elsass und Lothringen
D Union vo de Protestantische Kiirche vom Elsass und Lothringe (französisch: Union des Églises protestantes d’Alsace et de Lorraine, abkürzt UEPAL) isch e Zämmeschluss vo de Protestantische Kiirche vom Augsburgische Bekenntniss vom Elsass und Lothringe (Église protestante de la Confession d’Augsbourg d’Alsace et de Lorraine, EPCAAL) und vo de Reformierte Kiirche vom Elsass und Lothringe (Église protestante réformée d’Alsace et de Lorraine, EPRAL), wo bäidi Kiirche mit em Status von ere Körperschaft vom öffentlige Rächt si (établissement public du culte). Die bäide Kiirche si Mitgliid in dr Fédération protestante de France (FPF), em Protestantische Bund vo Frankriich. Zämme häi si öbbe 250'000 Gmäindigliider, wo vo 250 Gäistlige bedröit wärde. Vier Fümftel ghöre zur lutherische EPCAAL, äi Fümftel zur calvinistische EPRAL. Die organisatorischi Union isch per Regierigsdekret vom 18. April 2006 formell bildet worde. Am 7. Mai 2006 het mä d Gründig mit eme Festgottesdienst in dr Thomaskiirche z Stroossburg gfiirt. D Union het d Ufgoob, d Verantwortig für gmäinsami Aktiwidääte z übernee und d Beziejige zwüsche de bäide evangelische Kiirche im Elsass und im lothringische Moseldepartemänt z sterke. D Kiirche chönne beschliesse, wievil Zueständigkäite si an d Union wäi delegiere, si bhalte iiri äigene Strukture und blibe Mitgliider vo iire äigene internazionale Organisazione.
Bi dr erste Vollversammlig 2006 isch dr ehemoolig Dekan vo dr Fakultäät für evangelischi Theologii an dr Uniwersidäät Stroossburg und Bresidänt vo dr EPCAAL Jean-François-Collange zum erste Bresidänt vo dr UEPAL gweelt worde. D Amtszit isch drei Joor, 2009 isch dr Collange im Amt bestätigt worde. D Bresidänte vo de bäide Däilkiirche si zur Zit dr Jean-François-Collange (EPCAAL) und dr Jean-Paul Humbert (EPRAL).
Jean Racine
Dr Jean Baptiste Racine (* 21. Dezämber 1639 z La Ferté-Milon; † 21. April 1699 z Paris) isch äine vo de bedütendste Autore vo dr franzöösische Klassik. D Franzose halten en für iire grösst Dragöödieautor näbe oder sogar vor em Pierre Corneille.
Lääbe
Im Racine siini Eltere si gstorbe, won er no chlii gsi isch, und er isch vo siine Groosseltere ufzooge worde. Er isch uf jansenitischi Schuele gange und het 1659 s Collège d’Harcourt in dr Philosophie-Klass abgschlosse. As Zwanzigjöörige het er afo Gläägehäitsgedicht verfasse und si ersti Dragöödie Amasie gschriibe. Dr Jean Chapelain het 1660 si Oode La Nymphe de la Seine à la Reine glääse und het em e köönigligi Gratifikatzioon vo hundert Écus verschafft. Z Paris het er dr Literaat Nicolas Boileau und dr Komödieautor und Theaterdiräkter Molière troffe. Für dä het er La Thébaïde ou les frères ennemis gschriibe, wo aber 1664 nume wenig Erfolg ghaa het. Si Dragikomödie Alexandre le Grand (1665) het er vo dr Theaterdrubbe vom Hôtel de Bourgogne lo uffüere, aber erst 1667 isch si Durchbruch choo mit Andromaque.
Vo 1668 aa het er e Pension vo 1200 Franke überchoo und e Priorat im Anjou. Er het em Corneille Konkurränz afo mache mit em Britannicus und denn dr Dragikomödie Bérénice (1670) und isch bim Publikum populärer gsi as dä. Mit em Intriigestück Bajazet (1672) het er d Bariser Theaterszeene afo dominiere, und er isch im Joor druf in d Académie française gweelt worde. Siis möögligerwiis beste Stück, Phèdre, isch 1677 ufgfüert worde. Wo das aber nid eso erfolgriich gsi isch, het er sich vom Theater zruggzooge. ER het ghürootet und mit siner Frau Catherine de Romanet siibe Chinder ghaa.
Er isch z Port-Royal in dr Nööchi vo sim Lieblingsleerer Jean Hamon begraabe.
Christian Wulff
Dr Christian Wilhelm Walter Wulff (* 19. Juni 1959 z Osnabrück) isch e dytsche Jurischt un Bolitiker (CDU).
Vum 30. Juni 2010 bis zum 17. Februar 2012 isch er dr zeht Bundesbresidänt vu dr Bundesrepublik Dytschland gsii. Dodervor isch er syt 2003 Minischterbresidänt vum Land Nidersachse gsi.
Läbe un Beruef
Dr Chgristian Wulff isch anne 1959 as zwait Chind vum Rudolf un dr Dagmar Wulff uf d Wält chuu. Noch em Bsuech vu dr Elisabethschuel un em Abitur am Ernst-Moritz-Arndt-Gymnasium z Osnabrück het dr Wulff Rächtswisseschafte mit wirtschaftswisseschaftligem Schwärpunkt an dr Universitet Osnabrück studiert. Noch em erschte juristische Staatsexame 1987 het er syy Referendariat gmacht un noch em Zweite Staatsexame 1990 as Rächtaawalt gschafft.
Dr Wulff isch römisch-katholisch. Anne 1988 het er d Christiane Vogt (* 1961) ghyrote. Mit ihre het er e gmainsami Dochter (Annalena, * 1993). S Ehbaar het sich 2006 drännt un isch 2008 gschide wore. Syt 2008 isch er in ere zwote Eh mit dr Bettina Wulff geb. Körner ghyrote. Är het mit ihre e Suhn (Linus, * 2008), d Bettina Körner het no ne Suhn (Leander, * 2003) us er e friejere Beziehig. Im Jänner 2013 het s Baar sy Drännig bekannt gee.
Bartei
Dr Christian Wulff isch anne 1975 in d CDU yydrätte. Är het sich zerscht in dr Schueler-Union engaschiert un isch vu 1978 bis 1980 au dr Bundesvorsitzende vu däre gsi. Ab 1979 bis 1983 isch er Mitgliid im Bundesvorstand vu dr junge Union gsi, derno vu 1983 bis 1985 Landesvorsitzende vu dr Junge Union Nidersachse. Syt 1984 isch er Mitgliid gsi im Landesvorstand vu dr CDU Nidersachse un vu 1994 bis 2008 isch er dr Landesvorsitzende vun ere gsi. Syt em 7. November 1998 isch dr Wulff eine vu vier stellvertretende Bundesvorsitzende vu dr CDU.
Syt em 21. März 2003 isch dr Wulff au Mitglid im Vorstand vu dr CDU-noche Konrad-Adenauer-Stiftig.
Abgordnete
Vu 1986 bis 2001 isch dr Wulff Rotsherr vu dr Stadt Osnabrück gsi, vu 1989 bis 1994 as Byygordnete un Vorsitzende vu dr CDU-Rotsfraktion.
Vu 1994 bis 2010 isch er as diräkt gwehlte Abgordnete vum Wahlchreis Osnabrück-Wescht Mitglid vum Nidersächsische Landdag (MdL) gsi. Vu Juni 1994 bis März 2003 isch dr Wulff Vorsitzende vu dr CDU-Landdagsfraktion gsi.
Effentligi Ämter
Am 4. März 2003 isch dr Wulff zum Minischterbresidänt vum Land Nidersachse gwehlt wore. D Landesregierig wird vun ere Koalition us CDU un FDP bildet.
Ab em Oktober 2006 isch dr Christian Wulff turnusmäßig Vorsitzende vu dr dytsche Minischterbresidäntekonferänz gsi bis zum 17. Oktober 2007, wun er dr Vorsitz an dr hessische Minischterbresidänt Roland Koch abgee het.
Wu d CDU bi dr nidersächsische Landdagswahl 2008 wider gwunne het, hän sich d CDU un d FDP uf E furtfierig vu dr Koalition geinigt. Am 26. Februar 2008 isch dr Christian Wulff zum Minischterbresidänt gwehlt wore.
Noch em Ruckdritt vum Bundesbresidänt Horst Köhler am 31. Mai 2010 isch dr Wulff am 3. Juni 2010 as Bundesbresidäntschaftskandidat vu dr Regierigskoalition us CDU/CSU un FDP vorgstellt wore.
Är isch dr jingscht Bundesbresidänt in dr Gschicht vu dr Bundesrepublik Dytschland.
Bärtierchen
Bärdierli (Tardigrada) – au Wasserbäre – bilde e Dierstamm innerhalb vo de Hütigsdier (Ecdysozoa). Si si mäistens weniger als e Millimeter grooss, häi acht Bäi und erinnere vom Usgsee us und wie si dappig vorwärtschömme e chli an d Bäre, und wäge däm häi si im dütsche Sproochruum die Bezäichnig überchoo. Au iire wüsseschaftlig Naame, wo us ‚langsam‘ und gradus ‚Schritt‘ zämmegsetzt isch, goot uf die langsami Fortbeweegig zrugg.
Christian Wulff
Bolitik
Dr Wulff isch em sognännte Andepakt zuegrächnet wore, ere nitoffiziälle Inträssegruppe vu Unionsbolitiker. Z Nidersachse het dr Wulff vu Aafang aa uf e strikti Sparbolitik gsetzt, au mit soziale Yyschnitt. Zem Byschpel sin d Uusgabe im Hochschuelberaich drastisch gchirzt wore. Är rächnet s as syy Verdienscht aa, dass di jehrli Nejverschuldig vu Nidersachse syt syym Amtsaadritt meh wie halbiert woren isch. Dodermit isch zemindescht d Zuenahm vu dr Veschuldig reduziert wore. E Verringerig vu dr Schulde isch aber nonig glunge. Anne 2007 het s erscht Mol syt 2001 wider e verfassigsgmäße Huushaltsblan chenne vorgleit wäre, wu d Inveschtitione hecher sin wie d Nejverschuldig.
Bärtierchen
D Bärdierli lääbe uf dr ganze Wält im Meer, im Süesswasser oder in füechte Lääbensrüüm an Land; bsundrigs hüfig findet mä sä dört in Mooschüssi. En Äigeschaft vo de Dier isch d Kryptobiose. Das isch e doodäänlige Zuestand, won ene hilft, extremi Umwältbedingige z überlääbe. Bärdierli chönne sich vom Inhalt vo Pflanzezälle ernääre und au räuberisch vo chliine Dier wie Faadewürm (Nematoda) oder Reederdierli (Rotifera), wo si aastäche und ussuuge. Bärdierli pflanze sich mäistens gschlächtlig furt. Mänggi Arte vermeere sich aber au parthenogenetisch, das häisst ooni ass e Männli d Äier vom Wiibli befruchdet.
Christian Wulff
Bolitik
Am Aafang vu syyre Regierigszyt isch e Schuelstrukturreform durgfiert wore, wu d Orientierigstapfle (Klasse 5 un 6) abgschafft un e Zäntralabitur no 12 Schueljohr yygfiert woren isch. D Lehrmittelfrejheit isch au abgschafft wore.
Bärtierchen
Die nöggste Verwandte vo de Bärdierli si vermuetlig Gliider- (Arthropoda) und Stummelfüessler (Onychophora). Mit dene bilde si s Taxon Panarthropoda.
Christian Wulff
Bolitik
D Landesregierig het au meh Bolizischte yygstellt.
Dr Wulff het e Chreisreform z Nidersachse abgläönht un sich statt däm fir e greßeri Zämmerarbet vu dr Gmeine uusgsproche. D Landesregierig vu Nidersachse het aber e Verwaltigsreform durgfiert, d Bezierksregierige sin abgschafft wore un e zwei stapfligi Landesverwaltig isch yygfiert wore.
Am 17. April 2010 het dr Christian Wulff e Kabinettsumbildig aagchindet, wu s um vier vu dr sibe CDU-Minischter gangen isch. Am 27. April 2010 sin di neje Minischter offiziäll beruefe un vum Landdag bstetigt worem unter anderem mit dr Aygül Özkan di erscht muslimisch Minischteri vun eme dytsche Kabinett.
Pogromverglyych
Im Novämber 2008 het dr Wulff in dr Talkshow „Studio Friedman” hochi Managerghälter verdeitigt mit dr Wort „Ich finde, wenn jemand zehntausend Jobs sichert und Millionen an Steuern zahlt, gegen den darf man keine Pogromstimmung verbreiten”. Wel dr Wulff si au uf Noofroge vum Moderator vu dr Talkshow nit dischtanziert het vu syyre Wortwahl, isch em vum Zäntralrot vu dr Jude z Dytschland vorgworfe wore, är heb e „Brandstifter-Red“ ghalte. Dr Zäntralrot het em Wulff vorghalte, är heb kei Gschichtsbewusstsyy un het em dr Ruckdritt noogleit.
Flugticketaffäre
Im Dezämber 2009 het dr Wulff fir e Ferieflug mit dr Air Berlin mit syyre Familie ne cheschtelosi Hochstufig in di dyyrer Businessklasse aagnuu. Wel noch em nidersächsische Minischtergsetz Mitglider vu dr Landesregierig nume Gschänk derfe aanee im Wärt vu bis zue zeh Euro, het d Staatsaawaltschaft Hannover noch ere Aazeig e Untersuechig yygleitet, eb dr Stroftatbstand vu dr Vordeilsaanahm gryfe duet. Dr Wulff het aagee, syy Frau heb sich im Vorfäld vum Flug mit em Chef vu dr Fluggsellschaft unterhalte un het dodernu des Aagebot vun ere cheschtelose Hochstufig iberchuu. Erscht wu s Noorichtemagazin „Der Spiegel“ noogfrogt heb, sej em ufgange, ass des e Gsetzverstoss gsi isch, derno heb er Differänzbetrag fir d Ticket an d Fluggsellschaft zahlt. Uf e chleini Aafrog vu dr SPD im nidersächsische Landdag het d Staatskanzlei d Antwort gee, d Air Berlin heb vu 2005 bis 2009 d Summerfescht vu dr nidersächsische Landesverdrättig z Berlin gsponseret mit je 7500 Euro, s seje aber nie Ferdermittel vum Land Nidersachse an d Fluggsellschaft gflosse. D Untersuechig vu dr Staatsaawaltschaft Hannover het ergee, ass es kei Aahaltspinkt fir strofrächtli relevanti Vordeilnahm gäb.
„Wulff-Affäre“ un Ruckdritt
Am 14. November 2013 het vor em Landgricht Hannover d Hauptverhandlig gege dr Wulff wäge Vorteilsaaahm aagfange. Am 27. Februar 2014 isch er freigsproche wore.
Gsellschaftligi Ämter
Dr Wulff isch eine vu dr Schirmherre vu dr Initiative Schüler Helfen Leben, vu dr Dytsche Multiple-Sklerose-Gsellschaft un vu dr Initiative Muetmacher vu dr Nation. Är isch derzue Schirmherr vu dr Stiftig Eine Chance für Kinder, vu dr nidersächsische Sportstiftig un dr nidersächsische Tafele, wu Läbesmittel an Bedirftig verdeile. Dr Wulff isch au Kuratoriumsmitglid vu dr Großevangelisationsveraastaltig ProChrist.
As Minischterbresidänt vu Nidersachse het dr Wulff em Ufsichtsrot vu dr Volkswagen AG aaghert.
Uuszeichnige
Im Summer 1995 het s Wältwirtschaftsforum z Davos dr Wulff zue eim vu dr „100 Global Leaders for Tomorrow“ gwehlt. Im Novämber 2003 het er dr „Dytsch Mittelstandspryys“ vu dr Düsseldorfer Verlagsgruppe markt intern iberchuu „für seinen herausragenden und überzeugenden Einsatz sowie seiner klaren Positionen zum Wohle des Mittelstandes“. Im Oktober 2006 isch em (zämme mit em Hugo Müller-Vogg) dr Dytsch Mittelstandspryys vum Bund vu dr Sälbschtändige un vu dr Bundesvereinigung vu mittelständische Unternämmer verlihe wore „wegen seiner Wirtschaftspolitik, die sich vorwiegend an mittelständischen Strukturen orientiert und seines Eintretens für eine christlich-konservative Wertevermittlung an Kinder und Jugendliche“ verliehen.
Fir d Regierig vum Land Nidersachse isch em Wulff anne 2005 dr Negativpryys „Big Brother Award“ verlihe wore in dr Kategori „Beherde un Verwaltig“ fir d Zerschlagig vu dr Dateschutzufsicht z Nidersachse, wu ab 2006 em nidersächsische Inneminischterium het solle zuegordnet wäre, un dodermit fir d Missachtig vu dr Richtlinie 95/46/EG (Dateschutzrichtlinie), wu ne velligi Uaabhängigkeit vu dr Dateschutzufsicht forderet.
Dr Wulff isch „Krawattenmann des Jahres“ vum Johr 2006 wore. Im däm Johr isch em au s „Närrisch Steckepferd“ vu dr Prinzegarde Krefeld verlihe wore.
Anne 2007 het em d Tongji-Universitet Shanghai d Ehredoktorwird verlihe.
Sunschtigs
E Gaschtufdritt het dr Wulff gha im Färnsehfilm Mein alter Freund Fritz (ZDF, 2007; Buech un Regie: Dieter Wedel; mit em Ulrich Tukur, dr Veronica Ferres, em Maximilian Brückner un em Uwe Bohm), wun er si sälber as Minischterbresidänt gspiilt het un e Red ghalte het zuen er Ereffnig vun eme Chrankehuus.
Jakobiten
Jakobite oder Jakobiter (vo ängl. Jacobites, abgläitet vo Jakob II. und VII. vo Ängland und Schottland) het mä dä änglische, schottische und irische Aahänger gsäit vo de Droonbretendente us em Huus Stuart, wo im Exil gläbt häi (vor allem vo 1688 bis 1766).
Dr katholisch Köönig Jakob II. het mit sinere prokatholische Politik in e baar Joor (1685–1688) d Understützig vo bräite Bevölkerigsschichte verloore und isch 1688/89 in dr Glorious Revolution vom änglische Droon verdriibe und dur si Dochder Maria II. und iire Maa Wilhelm (William) vo Oranie ersetzt worde. Sini Aahänger, d Jakobite, häi dur Ufständ in de Joor 1689, 1708, 1715, 1719 und 1745 immer wider ooni Erfolg brobiert, zerst dr Jakob II. sälber und spööter si Soon James Francis Edward Stuart as James III uf e Droon z setze.
Weblingg
Jakobitisch-royalistischi Website (alli uf Änglisch):
Aostatal
Geografii
S Aostatal liejt én de Weschtalpe un ésch eini vun de extremschti Làndschafte vun Europa: s ésch ringsuem vun 4.000er uemstellt. Ém Weschte fàngts glich mét’m Mont Blanc (it.: Monte Bianco – heechscht Beri vun Frànkrich, Italie, de Alpe un’m weschtliche Europa) àn, ém Norde ésch de Alpehöiptkett mét de gross Beri vun de Wallisr Àlpe un ém Süde s Massiv vum Gran Paradiso. Ém Nordoschte wurd s Tàl vum Massiv vum Monte Rosa (d heechscht Beri vun dr Schwiz) àbgsperrt. Numme ém Südoschte effnet sich s Tàl zuer Po-Ebeni.
Sprooch
Amtssprooche sin Italienisch un Franzeesch – offiziell glichgstellt. Diss ésch selbsch én de italienisch Verfassung mét de doppelsproochigi Version Valle d’Aosta/Vallée d’Aoste vrànkert. Alli effentlichi Ämter, öi bim Gericht, muen de Zweisproochigkeit reschpektire. Én d Schuel hàn Italienisch un Frànzeesch de namligi Wart. So müen de Schélr bim Bac ém Aoschtatal e Italienisch- un e Franzeesch-Examin màche. – Diss ésch de Theorii.
E Sondage (Uemfröj) vun de Fondation Emile Chanoux mét dr Fröj nooch dr Muedrsprooch, het àwwr gezeigt, ass de italienisch Sprooch dominéert un numme noch e Teil vun d Bevelkerung zuer tràditionell Volikssprooch, de valdostanisch Form (Dialekte) vum Arpitànische (öi frànzeesch patois gnennt), steht. Franzeesch wurd drgeje umgangssproochli küm brüücht. Én dr Region lewe àwwr nit numme Romane – s Aoschtatal gheert öi zue de alemànnischsproochigi Gejende. Ém eschtlichschte Sittetàl, ’m Lystal, gits e pààr Derfr mét Walser-Bevelikerung (wii én Noochberstälr ém Piemont): Greschonei un Eischeme, bis in dr erscht Hälft vum 20. Johrhundert öi Goabi. F’r dii klein Sproochgmeinschaft ésch én däm Tal Ditsch ko-offiziell. De alemànnisch-Valdostanr heissi ihri Sproch Tiitsch (Greschonei) oder Töitschu (Eischeme).
Untr’m Faschismus untr’m Benito Mussolini sin àlli Gemeindenàmme italianiséert wore, àwwr nooch’m Waltkriej sin se wédr én’r àlt frànzeesch Form reoffizialiséert wore. De italienische „Iwwrsetzunge“ sin, anderscht àls ze Südtirol, àbgschafft wore. Numme d Hoiptstàdt tràjt newwe’m-e frànzeesche öi de italienisch Nàmme.
Fußball-Weltmeisterschaft 2022
D Ändrundi vu dr Fueßball-Wältmaischterschaft 2022 (, ENS FIFA World Cup Qatar 2022) vu dr Manne isch d 22. Uusdragig vu dr Fueßball-Wältmaischterschaft, em wichtigschte Turnier fir Fueßball-Nationalmannschafte, un findet vum 20. Novämber bis zum 18. Dezämber 2022 im Golfstaat Katar statt. Amnesty International un verschideni Medie hän vu massive Mänscherächtsverletzige un dr Uusbytig vu Arbaiter bi dr Böuarbete vu dr Fueßballstadie brichtet. E Hufe Arbaiter sin ums Lääbe chuu.
Spiilort
Fir d WM 2022 sin aafangs zwelf Stadie as Uusdragigsort vorgsähne gsii. Wäg dr heftige Kritik,. ass zwelf großi Fueßballstadie fir eso ne chlai Land z vyl seie, isch d Zahl vu dr WM-Stadie mit Zuestimmig vu dr FIFA uf acht reduziert wore.
Finalrundi
V Siig no Verlengerig
E Siig im Elfmeterschieße
Großlandschaft Sudan
D Großlandschaft Sudan lyt z Nordafrika sidli vu dr Sahara. Si goht bis an d Rägewaldzone vu dr Guineakischte un vum Kongobecki. S kulturgeografisch Biet goht vu dr nordafrikanische Atlantikkischte iber e Strecki vu rund 5500 Kilometer bis zum ethiopische Hochland im Oschte. Chännzaiche isch dr Ibergang zwische Druckezone un Rägewald mit dr Vegetationsform Savanne. Dr nerdli Straife vu dr Sudanregion wird vu dr Ibergangszone vu dr Druckewieschti un dr Savanne bildet un klimageografisch Sahelzone gnännt.
Di zmaischt bielig Großlandschaft Sudan wird vu Bärgzig in drei Beckine glideret:
Gschicht
Im weschtlige Beraich vu dr Großlandschaft Sudan hän si scho frie Staatswäsen entwicklet (Songhai, eppe syt em 4. Johrhundert) un mächtigi Chenigrych (Mandinka), wu im 16. Johrhundert ihre greschte Bluescht ghaa hän. Im mittlere Beraich sin Staate vu dr Hausa (Gobir, Katsina, Daura, Kano) gläge, un au Bornu un Kanem. Im eschtlige Beraich het si Darfur aagschlossen un het iber s Sultanat Sannar Handelskontakte mit Nubien un Egypte megli gmacht.
Wichtigi Transsahararoute hän no Norde gfiert. Aini isch vu Kanem (im Beraich vum Tschadsee) iber Bilma un Murzuq bis Tripolis gange. Vu dr Handelszäntre vu dr Haussa (Katsina, Zinder) isch e wichtige Wäg iber Agadéz im Norde zues gange, anderi Route hä d Handelsstedt am Nigerchnyy (Gao, Timbuktu) mit em Maghreb (Agadir) verbunde.
Dr Ethnolog Leo Frobenius het as erschte Dytsche dr Kulturkreias Sudan bschribe (Von der Herrlichkeit des Sudans, 1923).
Bad Teinach-Zavelstein
Bad Daenach-Zavlsdoe (amtlich Bad Teinach-Zavelstein) isch a Städdle ond Lufdkurort em Landkroes Calb en Bada-Wirttabärg. S´ "v" vom Ordsnama wird als "f" ausgsbrocha.
Zo Bad Daenach-Zavlsdoe ghaered d´ Erdla Bad Daenach, Emberg, Kenthaem, Redabach (Rötenbach), Schmii (Schmieh), Sommahaard (Sommenhardt) ond Zavlsdoe (Zavelstein). Gegawärdich zeld d´ ganza Gmaende ogfär 3000 Aewonor. Zom aersda Mål erweend wårda isch Daenach anna 1472. Aber Daenach ond ao Zavlsdoe send mid Sichorhaed vil eldor.
Geografi
Dor Ordsdåel Bad Daenach leid onda em Daal vo dor Teinach, Zavlsdoe ibor-m Daal uff-ma Bergsporn. D Gmarkongsfleche setzd sich zsẽma aus 25,1 % Landwirtschaftsfleche, 65 % Wald, 9,3 % Sidlongsfleche ond 0,6 % sonsdichor Fleche.
Tourismus
En Zavlsdoe oba hådd´s a Ruine mid-ma brächdicha Ausbligg uff schir endlose Wälder, en Daenach onda a glaes aber schees Thermalbaad. Dees wird grad (2015) grendlich renovird. Mor kã mid-m Zug vo dor Nagolddaalbã (Nagoldtalbahn) Pforze - Horb ā dor "Station Bad Teinach" aussdeiga ond diräggd mid-m Omnibus d´ räsdliche drei Kilomedor ens Zentrum vo Daenach naefahra.
Lohna duad-sich on Bsuach en dor evangelisch Kirch vo Daenach mid dor oenzichardiga kabbalisdischa Lärdafl (kabbalistische Lehrtafel) vo dor Wirddabärgischa Prinzässin Antonia. Blos 200 Medor weidor kommd scho d´ Sbrudlfabrigg vom "Bad Teinacher Mineralwassor". Wenn also d´ Erklärong vo dor Lärdafl a bissle drogga gwäa isch, nå kā-mor dees dord glei ausgleicha.
Ogfär 6 km wägg em Nagolddaal leit Kenthaem, mid dor meglichorweis eldesda Kirch an ganz Siddeidschland, ond dees will äbbes håesa! Dui romanischa Kirch, s´ isch aegendlich a Kirchle, isch scho vor 1100 baud ond bis heid kaom vorendored wårda.
Verwaltong
Bad Daenach-Zavlschdoe hot sich mit Bualich ond Nuiweiler zom Gmaendevorwaldongsvorband „Teinachtal“ mit Sitz en Bad Daenach-Zavlschdoe zsẽmagschlossa.
Dor Birgermåesdor vo Bad Daenach-Zavlschdoe isch dor Markus Wendel.
Wahla
Ergebnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialäggd
Dor Dialäggd vo Bad Daenach-Zavlsdoe ghaerd zom Schwäbischa. En Daenach ond en Zavlsdoe saed-mor middlschwäbisch "Boe" und "Sdoe", en de glaene Erdla drommromm saed-mor mid-ma wäsdschwäbischa Aeschlag "Boa" und Sdoa".
Donau
D Donnä oder Donau isch dä zwaitlängschte Fluss in Eyropa. Er entstaht dur dä Zammefluss vo dä Brig ond dä Breg i dä Baar und flüüsst nach fascht 2900 Kilometer in Rumänie is Schwarzi Meer. S'Iizugsgebiet vo de obere Donau gränzt a das vom Rii, und die oberi Donau, bis ungfähr bi Sigmaringe, flüüsst zum Rii fasch parallel, öppe 50 Kilometer nördlich am Bodesee verbii, aber in entgägegsetzti Richtig, nach Oschte.
Geografy
D' Donau isch de zweitlängschti Fluss vu Eyropa (numme d'Wolga isch länger), un isch vum Urschprung, em Zsämmefluss vu Brigach un Breg bi Eschinge us grechnet bis ins schwarz Meer 2845 Kilometer lang.
Vu dr Quell vum längschte Quellfluss, dr Bregquell bi Furtwange im Schwarzwald ischer no e weng länger, nämli 2888,7 Kilometer.
D' Donau isch eine vo de wichtigschte Flüss, wo im alemannische Sproochrum entschpringe tüend.
Si fliesst dur zää eyropäischi Länder: Düütschland, Öschtrych, d Slowakei, Ungarn, Kroazie, Serbie, Rumänie, Bulgarie, d Republik Moldau un d Ukraine.
Di wichtigste Nebeflüss sind de Lech, d Isar, de Inn, d March, d Drau, d Save, d Theiss, de Alt und de Pruth.
Dr Main-Donau-Kanal, wo 171 Kilometer läng isch, macht für d Schiff e Verbindig vo dr Donau zum Main.
A
A(a) isch dr erschti Buechstab vom latinische Alfabeet. Dr Lutwärt uf Dütsch un Alemannisch isch //. Dä gilt au in de maischte andre Sprooche, wobi er (wi au im dütsche) zwüschem dunggle [] un hällem [a] schwanggt. Im Änglische schtoot är für [], [] un de Diphthong [].
Donau
Name
De Fluss het im Altertum im Oberlauf Danuvius ghaisse – Danubius isch nu e Schriibvariante. Im Underlauf isch er Istros oder Hister gnennt wore. Wäred de letzt Name sprochlich nöd klar isch, cha de erst Name vo abglaitet werde. De Name lutet i de Boor Tune oder Toene odr Donnä und uf Bairisch Doane. Di hochtütschi Form isch Donau.
A
Im Alemannische stoht dr Buechstab für s'"dunkle a", wo meischtens wyter hinte wie Mund bildet wird wie im Standarddütsche. D'Ussproch cha vumene Zentralvokal (IPA: [] bis zumene Hintervokal (IPA: []) tendiere. Transkribiert wird er meischtens mit //.
Donau
Name
Di luutlich Entwicklig vo de moderne tütsche Forme isch aber linguistisch nöd ganz klar. Uf Altalemannisch haisst de Fluss Tuonouwa. De ungarisch Name Duna und de slawisch Name Dunav / Дунав sind entleent vom gotische Name Δούναβις (= *Donaws), degege isch d Bildig vo Rumänisch Dunăre unklar. Nochem Fluss isch de Flussgott Danuvius binamst.
A
Übers Etrussgische un s Griechische goot dr Buechstab A uf s semitischi alep zrugg, wo hüt uf Hebräisch (')alef haisst und uf Arabisch 'alif. Dr Lutwärt im Semitische isch // gsi (Glottischlog oder Hamza), wo hüt no im Arabische und z. T. au im Ivrot (Neuhebräische) gilt.
Donau
Gschicht
Hüt isch d' Donau am Oberlauf chliner wie dr Rhii, aber d' Donau isch geologisch viil älter, un se isch dr einzig Fluss in Europa wo vu Weschte ge Oschte fliesst. Dr Rhii isch degege dr einzig Fluss, wo vu de Alpe bis zum Meer nordwärts fliesst.
Apple
Apple Inc. [] (früener Apple Computer Inc.) isch en Undernähme, wo si Hauptsitz z Cupertino, Kalifornien (Vereinigte Staaten) het und wo Kompiuter, Underhaltigselektronik, Bedriibssüstem und Aawändigssoftweer herstellt. Apple isch am 1. April 1976 vom Steve Jobs, Steve Wozniak u vom Ronald Wayne gründet worde. Apple het in de 1970er Johr zu de erste Hersteller vo Personal Computer ghöört und het vil gmacht, ass si sich verbreitet häi. Wo die grafische Benutzeroberflechene und d Muus in de 1980er Johr kommerziell iigfüehrt worde si, isch Apple as Ersti drbii gsi. Wo dr iPod 2001 erschiine isch, s iPhone 2007 und s iPad 2010 het Apple sis Gschäft immer meh vo de Kompiuter uf anderi Broduktberiich usgwiitet. D Määrtforschigsgruppe Millward Brown säit, ass d Marke Apple mit eme Wärt vo öbbe 153,29 Milliarde US-Dollar die wärtvollsti Marke uf dr Wält sig. Wemm mä s an dr Määrtkapitalisierig misst, isch Apple im August 2011 e Zit lang s wärtvollste Undernähme uf dr Wält gsi.
Donau
Gschicht
Säll git a bsunderi Situation im Gebiet nordweschtlich vum Bodesee. Zwüsche di Iizugsgebiet vu dr Donau und vum Rhii liit d' Europäischi Wasserscheide, säll isch e Linie, wo relativ kompliziert vor allem über dr Schwarzwald und dur s Allgäu lauft. Ä jedes Regetröpfli wo uf dr eine Site vu sällere Linie abechunt, rännt in dr Rhii un dodemit in d'Nordsee, un älles, was uf dr andere Siite abechunt rännt ind Donau und am End ins schwarz Meer.
Apple
Angeri Grät
Apple produziert o angeri Grät. Wie Tastature, Müüs u WLAN-Grät.
Donau
Gschicht
Vor dr letschte Iiszit hot dr Rhii numme am süedliche Zipfel vum Schwarzwald agfange, und älles Wasser, wo vu de Alpe abegrännt isch, isch in d'sognannti Urdonau gflosse un ge Oschte transportiert wore. Schpöter het no durch Erosion dr Rhii si Richtig gänderet, un s'Alpewasser fliesst hüt ge Norde.
Anders erum fliesse hüt unterirdisch grosse Menge Wasser vur Donau in Rhii; das isch d Donauversickerung, und d'am beschte bekannti Stell wo mr säll cha beobachte isch dr Aachhafe ir Nöchi vum Bodesee. Säller unterirdisch Wasserablauf wird durch si eigne Erosion immer grösser, s'isch drum dass mr animmt, dass dr oberirdisch Donauoberlauf wird eanert verschwinde.
Breisach
Breisach (alem. Brisach) isch de Name oder en Namesbstandtail vo däne geografische Objekt:
Breisach isch en Namesbstandtail bzw. de Familiename vo däne Persone:
Villeret BE
Villeret (Franc-comtois [viˈrɛ / vilˈrɛ / viʎˈrɛ]) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Villeret isch es Dorf am Fuess vom Chasseral. D Gmeindsflächi bsteit us 43,9 % langwirtschaftlecher Flächi, 51,5 % Waud, 3,7 % Sidligsflächi u 0,9 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Saint-Imier, Nods u Cormoret im Kanton Bärn, Les Breuleux u Muriaux im Kanton Jura u Villiers im Kanton Nöieburg.
Gschicht
Villeret isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1390 aus Villeret. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Courtelary ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,6 % gläge.
Religion
52,8 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 17,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 9,5 %, CVP 2,9 %, EVP 1,4 %, FDP 11,1 %. GLP 2,0 %, GP 11,8 %, SP 25,9 %, SVP 26,8 %, Suschtigi 8,6 %.
Gmeindspresidänt vo Villeret isch dr Richard Habegger (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,6 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 901 Ywohner 11,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 83,1 % Französisch u 1,6 % Italienisch.
Dr alt Patois (Franc-comtois) vo Villeret isch wahrschynlech ir erschte Heufti vom 20. Jh. uusgstorbe.
Sebastian Franck
Dr Sebastian Franck (* 20. Jänner 1499 z Donauwörth; † 1542 oder 1543 vermuetli z Basel) isch e dytsche Chronischt, Publizischt, Geograf, Theolog un Sprichwortsammler gsii. Är giltet as dr wichtigscht mystisch Schriftsteller vum 16. Johrhundert.
Lääbe
Dr Franck isch anne 1499 z Donauwörth as Suhn vun eme Fyynwääber uf d Wält chuu. Är het z Ingolstadt un z Heidelberg Theology studiert un isch derno katholische Prieschter im Bischtum Augschburg wore. Unter em Yyfluss vu dr Lehre vum Luther isch er zum Proteschtantismus iberdrätte. Ab em Johr 1526 isch er lutherische Bfaarer z Büchenbach bi Nürnberg gsii un vu 1527 bis 1528 z Gustenfelden bi Schwabach. Anne 1528 isch dr Franck uf Nürnberg zoge, wun er am 17. Merz 1528 d Ottilie Behaim ghyrote het. Dr Franck het si vu allne Konfessione losgsait un het aigeni Idee vun eme dogmefreie Chrischtetum vum Häärz entwicklet.
Ä isch uf Stroßburi zoge, wun er uf di no jung reformatorisch Daiferbewegig droffen isch un mit dr Spiritualischte Hans Bünderlin un Kaspar Schwenckfeld im Kontakt gstanden isch un au mit em Michael Servet, wu speter z Gämf unter em Calvin as Antitrinitarier hiigriichtet woren isch. Z Stroßburi het er au sy Chronika verfasst. Uf Bedryybe vum Erasmus vu Rotterdam, wun er in sy Ketzerchronik dryygschriibe het, isch dr Franck am 30. April 1531 us dr Stadt verwiise wore. Anne 1532 het er as Saipfesiider z Esslenga gläbt, 1533 bis 1539 het er as Buechdrucke un Verleger z Ulm gschafft, syter anne 1535 het er dert en aigeni Druckerei un e Buechhandlig gfiert. Uf Bedryybe vu syne Gegener Martin Frecht, Martin Bucer, Philipp Melanchthon un vum Landgrof Philipp vu Hesse het er anne 1539 zämme mit em Kaspar Schwenckfeld au Ulm mieße verloo un het derno z Haalbrunn un z Basel gläbt, wun er si in syne letschte Johr as Drucker un Verleger nidergloo het.
Theology
Dr Sebastian Franck isch e Pazifischt gsii. Bi syym Yydrätte fir Toleranz het er si uf dr Martin Luther beruefe. Dr Franck het s Machtsträäbe vu dr Firschte kritisiert, wun er fir glych raiberisch ghalte het wie d Dierer uf ihrene Woobe. Go d Wält verändere bryycht s aber en inneri Revolution, kai usseri. Die findet statt dur s Heere vum innere Wort, wu nin e jedem Mänsch verborge lyt un befreit wird doderdur, ass mers em Jesu Christi noomacht. Ysserligs wie Sakramänt oder Bilder het dr Franck wäge däm uf em Wäg zum Hail fir uisinnig ghalte. Us däm Grund het er si ai kaire chilchlige Konfession aagschlosse.
In sym Lied Von vier zwiträchtigen Kirchen, deren jede die ander verhasset unnd verdammet schrybt er: Ich will unnd mag nicht Bäpstisch sein: der Glaub ist klein bey München unnd bey Pfaffen, Es wirdt beim eüsserlichen schein ihr hertz nicht rein, sie machen dleüt zu affen; Der Kirchen brauch nehret iren Bauch, der ist ihr Gott: ich merck den Spott, will mich nitt da vergassen
Ich will unnd ma nitt Luttrisch sein: ist trug unnd schein sei Freyheit die Er lehret, Ann Gottes hauß sie nur abbricht, unnd hwet nicht, das Volck wirt mer verkehret: Er lehret Glaib! Glaub! macht damit laub unnd werckloß leüt, am tag ligts heüt, kein besserung man höret.
Ich will unnd ma nit Zwinglisch sein: seind auch nitt rein, ihr glaub last sich nit bschirmen, Kein bessern mitt Buß sahens ahn ir Erste Baan ist das sie Göttzen stürmen; Kein Göttlich krafft noch Geistlich Safft da wird gespürt, seind auch verirt mitt andern Seelen schwirmen.
Kein Widerthauffer will ich sein: ihr Grund ist klein steet auff dem Wassertauffen: Die andern Seelen schreckens ab, da kein Gotts gab, drumb in bsonder Kirchen lauffen, Leiden drob nott, Welt haß unnd Todtt: deßhalb ohn spott neher bey Gott dan ander all drey hauffen. [...]
Schrifte
Em Franck syni Wärch hän e große Yyfluss ghaa uf dr Spiritualismus vum 16. un 17. Johrhundert.
Kalabrien
Kalabrie isch di sidligscht Region vum italienische Feschtland. S het e Flechi vu 15.080 km² un Yywohner (Stand ). D Hauptstadt vu dr Region isch Catanzaro.
Kalabrie gränzt im Norden an d Basilicata, im Weschten an s Tyrrhenisch Meer un im Siden un Oschten an s Ionisch Meer. D Kischte het e Lengi vu rund 780 km. D Stroß vu Messina drännt Kalabrie vu dr Insle Sizilie.
Regierung Mittnacht
D Regierig Mittnacht isch vum 31. Augschte 1870 bis 10. Novämber 1900 d Landesregierig vu Wirttebärg gsii.
Peyo
Dr Peyo (* 25. Juni 1928 z Brüssel als Pierre Culliford, † 24. Dezämber 1992) isch e belgische Comiczaichner und Täggschter gsi.
Zersch sinn d Schlümpf in dr sery Johan et Pirlouit, uf Dütsch Johann und Pfiffikus, uffdaucht. Am Peyo sini andere figure sinn dr Benoît Brisefer ('Benni Bärenstark') und d chatz Poussy ('Pussy').
Dr Peyo hed au für anderi zaichner gschafft und unter anderem szenarie für d serye Natacha (vom François Walthéry) und Jacky et Célestin gschribe.
Jakobiner
D Jakobiner im formelle Sinn si d Mitgliider vom ene radikale politische Klub wäärend dr Franzöösische Revoluzioon gsi. Vo 1793 aa si d Aahänger vom Maximilien de Robespierre as Jakobiner bezäichnet worde. Si häi die politischi Linggi verdräte und häi sich u. a. für d Abschaffig vo dr Monarchii iigsetzt. Vor allem die stedtische Underschichte häi d Jakobiner understützt.
Im witere Sinn bezäichnet dr Begriff Jakobiner au d Aahänger vo dr Revoluzioon in Frankriich sälber und im Usland, wo zwar nid Mitgliider vom Jakobinerklub gsi si, sich aber au noch dr Hiirichdig vom Köönig Ludwig XVI. no zu de Ideal vo Freihäit, Gliichhäit und Brüederlighkäit bekennt häi und e republikanischi Staatsform aagsträbt häi.
Dr Name Jakobinerklub het sich uf e Versammligsort bezooge, s Jakobinerchloster Saint-Honoré z Bariis.
Park Jung-yang
Dr Park Jung-yang(koreanisch 박중양, hanja:朴重陽; uf d Wält cho as Park Won-geun; * 3. Mai 1872 z Yangju, denn z Korea, im hütige Südkorea; † 23. April 1959 z Daegu, Südkorea) isch e liberale koreanische Politiker gsi.
Dr Park Jung-yang het z Japan studiert. Nochdäm Korea am 17. November 1905 e Protektorat vo Japan worde isch, isch er vo 1906 bis 1907 Bürgermeister vo Daegu gsi. 1907 isch er Gouverneur vo dr Nord-Pyongan Provinz und dr Süd-Jeolla Provinz worde, 1907 bis 1908 vo dr Süd-Pyongan Provinz, 1908 bis 1910 vo Nord-Gyeongsang, 1910 bis 1915 vo Süd-Chungcheong, vo Hwanghae  Provinz (1921-1923, 1928) und 1923 bis 1927 vo Nord-Chungcheong.
Dr Park Jung-yang isch e Gegner vo dr 1. Merz Bewegig (삼일 운동) gsi, wo die japanischi Bsetzig vom Land bekämpft het, und er isch äine vo de Gründer vom pro-japanische Chache-Klub (자제단, 자제회) gsi.
Ossingen
Ossinge (amtlich Ossingen) isch e politischi Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri, Schwiiz.
Geografi
Ossinge isch e Huuffedoorff im Norde vom Kanton a de Grenze zum Kanton Thurgau. zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Burghoof (Burghof), Gisehaard (Gisenhard), Huuse (Hausen) und Langemoos (Langenmoos). S Piet vo de Gmäind umfasst 56,3 % landwirtschaftlichi Flèchi, 29,3 % Wald, 5,6 % Sidligsflechi, 3,7 % Vercheersflechi und 3,5 % Gwässerflechi.
Gschicht
Ossinge isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1230 als de Ozzingin.
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 5,6 % (Stand 2011).
Religion
59,5 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 14,8 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Gmäindspresidänt isch de Martin Günthardt (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,9 % gläge.
Tieläkt
D Wiiländer Mundart vo Ossinge ghöört zue de Oschtschwiizer Tieläkt.
Zumholz FR
Zumhouz FR isch a chliina Ort i der Gmiin Plaffeie, u as isch bis 2016 e ehemaligi Gmiin im obere Seisebezirk gsii.
Uf Hochtütsch schtiit uf de Ortstafele aber "Zumholz", obwou wommer ali zäme uf Seislertüütsch «Zumhouz» sääge.
Chli Geografii
Zumhouz het knapp 400 Iiwohner u isch i de nünzger Jahr starch gwachse, wüu da z nüwa Quartier "Allmend" buut choo isch. So gites ize drüü grösseri Quartier: Iichewääg (Eichenweg), Autwääg (Altweg) u z Aumendt (Allmend). Nai giites no de Brann (Brand), Eggerschmatt u z Seisematt us chliini "Sidlige" chli witter wäg vom iigentleche Dorfchärn.