cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
St. Louis Blues (Lied)
Dr St. Louis Blues isch e klassische Bluessong, wo dr W. C. Handy gschriibe het. Er isch äine vo de erste Blues-Songs, wo sich as Jazzstandard etabliert und au as Pop-Song Erfolg gha het. Es isch vo dr Sophie Tucker, dr Bessie Smith, vom Louis Armstrong, Glenn Miller, vom Boston Pops Orchestra und de Die 12 Cellisten bis zum Archie Shepp und Aki Takase aane immer wider interbretiert worde. Au in Spiilfilm wird er immer wider iigsetzt und gältet, wil er eso bekannt isch, as Evergreen. .
Zellkern
E Zällkärn oder Nukleus (lat. nucleus „Kärn“) isch e Organell vo dr öikaryotische Zälle, wo s Erbguet enthaltet. Dr Nukleus lit im Cytoplasma und si Form isch mäistens rundlig. Mit nukleär oder karyo (altgriechisch κάρυον káryon „Kärn“) wird e Bezug uf e Zällkärn usdruckt. So säit mä em Inhalt vom Zällkärn Karyoplasma oder dr Wüsseschaft vom Zällkärn Karyologii.
Äigeschafte
Dr Zällkärn isch s Hauptmerkmol zum zwüsche Öikaryote (Lääbewääse mit eme abgränzte Zällkärn) und Prokaryiote (Lääbewääsen ooni abgränztem Zällkärn, also Bakterie und Archeä) z underschäide. Er enthaltet dr grösst Däil vom genetische Material vo dr öikaryotische Zälle in dr Form vo meerere Chromosome. Witeri Gen het s in de Mitochondrie und bi Pflanze au in de Chloroplaste. Die mäiste öikaryotische Zälle häi genau äi Nukleus. Es git aber au Usnaame wie d Myotube, wo entstöön, wenn Myoblaste verschmelze, und die häi mee as äi Kärn. In Embryo vo dr Fruchtfliege däile sich d Kärn seer schnäll, ooni dass zerst Zällmembran entstöön, wo d Zälle drenne. Rifi Erythrozyte vo de Süüger enthalte kä Kärn me, er wird abgstoosse wääred em Rifigsbrozäss.
Wichdigi Vorgäng, wo innerhalb vom Zällkärn ablaufe, si d Replikazioon vom DNA, wo drbii s genetische Material in dr Form vo DNA dupliziert wird, und d Dranskripzioon, won e mRNA-Kopii gmacht wird vom ene DNA-Abschnitt, wo vilmol, aber nit immer, eme Gen entspricht.
Napf (Berg)
Dr Napf isch dr höggst Bärg im Napfbärgland in dr Schwiz.
Der Gupf isch uf Es het es Bärgrestorant druff, wo uf em Gebiet vo dr Gmäind Trueb lyt. E chli im Norde vom Gipfel isch d Gränze zwüsche de Kantöön Bärn und Luzärn.
Dr Napf isch e Däil vom ene hooche Bärgkamm, wo vo Weschte gägen Oschte lauft und vom Farnli-Esel über e Höchänzi und dr Napf bis zum Hängst goot. D Abhäng vom Napf gege Norde und Süüde si seer stotzig und dicht bewaldet mit Danne und Bueche. D Kwelle vo dr Luthere und vo dr Änziwiggere si doo mit de andere Bech, wo zum Iizugsgebiet vo dr Wiggere ghööre. D Bärgbech fliesse dur dief ygcherbti Dääler gege Norde. Am Südhang vom Napf het d Trueb iiren Ursprung, wo denn dur e Fankhuusgraabe zur Ilfis abefliesst, eme rächte Nääbefluss vo dr Ämme.
Chly wyter im Oschte foot imene andere Daal der Goldbach a, wo en Kwellbach isch vo der grosse Fontanne; die goot zu der chlyne Ämme abe.
Dr Bärg bestoot us Gstäischichte, wo zur Zit vo dr Oobere Süesswassermolasse vo mächtige Flüss us den Alpe am nördligen Alperand abglaageret worde si. Die Flüss häi lange Ziit vil Gröll mit sich gfüert, und dr Napf isch dorum zur Hauptsach us Nagelflue ufbaut, eme Konglomerat us abgrundete Gstäiblöck, wo underschidlig grooss si und mit eme Bindemiddel (Chalch, Sand und Doon) zum ene zämmehängende Gstäi verfestigt si. Zwüsche de Nagelflueschichte het s fiinchörnigi Sandstäi- und Mergelschichte.
Schule Wehntal
D Schuel Wèéntel isch e Schuelgmäind im Wèèntel im Bezirk Tielschtoorff im Kanton Züri.
Gschicht
D Schuel Wèèntel hät Primarschuele und Chindergärte z Oberwenige, z Niderwenige, z Schöfflistorff, z Schliinike und e Sekundarschuel z Niderwenige. Si isch am 1. Jänner 2010 us em Zämeschluss vo de Primarschuelgmäinde Niderweninge, Schliinike, Schöfflistorff-Oberweninge und de Sekundarschuelgmäind Niderwenige entstande.
Koordinatensystem
E Koordinatesüsteem (in dr Mathematik churz KOS) wird brucht, zum d Posizion vo Pünkt und Objekt im ene geometrische Ruum äidütig z beschriibe.
Verwändig
Koordinatensüsteem si mathematischi Hilfsmiddel zum Posizione im Ruum z bezäichne. Si wärde in vile Wüsseschafte und in dr Technik aagwändet. Au im Alldaag chömme Koordinatesüsteem hüfig vor:
Underschiidligi Koordinatesüsteem
D Koordinatesüsteem, wo am hüfigste verwändet wärde sin s kartesische Koordinatesüsteem, allgemäiner s Koordinatesüsteem und d Polarkoordinatesüsteem.
Chuugele und Ebeni im Ruum
Bi sümmetrische Süsteem, wo bin ene äi Dimension überall gliich isch, bliibe wemm mä s richdige Koordinatesüsteem brucht, äinzelni Koordinate konstant. Zum Bischbil länge zwäi Koordinate (Lengigraad und Bräitigraad) zum e Posizion uf dr Oberflechi vo dr Ärde aazgee, die dritti Koordinate isch dur e Radius vo dr Ärde festgläit. Wenn hingege zuesetzlig d Hööchi vom ene Punkt söll beschriibe wärde, muess mä e dritti Koordinate iifüere. Für das definiert mä e Hööchibezugsflechi.
Rundi Körper wie d Ärde oder anderi Himmelskörper, wärde dur sfäärischi Polarkoordinate (Chugelekoordinate) beschriibe.
En Ebeni im Ruum wird mit kartesische Koordinate beschriibe: zwäi Koordinate si wariabel, die dritti isch dur e Abstand vo dr Ebeni vom Koordinateursprung festgläit.
Graad, chrumm und orthogonal
Mä underschäidet zwüsche gradlinige (affine) und chrummlinige Koordinatesüsteem. Wenn au no d Koordinatelinie in jedem Punkt sänkrächt ufenander stöön, säit män eme sonige Koordinatesüsteem orthogonal.
Koordinate
E Koordinate isch äini vo meerere Zaale oder andere gordnete Zäiche, wo ma mit ene d Laag vom ene Punkt in ere Ebeni oder im ene Ruum aagit. Jedi vo de Dimensione, wo s brucht zum d Laag äidütig z beschriibe, het iiri äigeni Koordinate. Wenn en Ort dur zwäi Koordinate beschriibe wird, zum Bischbil uf dr Landcharte, reedet mä vom ene „Koordinatebaar“. Dr Fachbegriff vo dr Koordinate, in dr Bedütig vo „Aagoob vo dr Laag“, isch im 18. Joorhundert us em Wort Ordinate (Sänkrächti) bildet worde.
Echo vom Tödi
S Echo vom Tödi isch es Glarner Handorgelduett gsii.
Gschicht und Zsämmesetzig vo dr Kapälle
Im Jahr 1980 het de Schlosser und Handorglespiler Kurt Albert us Linthel d Kapälle gründet. Am Aafang isch de Chlaus Müller de zweit Akkordeonischt gsii. Am Klavier het si de Xaver Chischtler senior und am Bass de Xaver Chischtler junior begleitet - beed us Riichäburg.
S Echo vom Tödi het vill Personalwechsel gchaa, aber de Kurt Albert het's verstande, die Formaziuu uufrächt z erhalte. Sini erscht Eigekomposiziuu isch s' Urnerbodä Kafi gsii, und das isch ä grossen Erfolg worde. Die vier bis füüf Musikante sind i dr Schwiiz und im Ussland uufträtte und händ mit dr Zyyt au e eigeni Stiilrichtig entwigglet. I de letschte Jahr isch de Köbi Kamm us Obschtalde de zweit Handorgelespiler gsii. Am Klavier händ sich der Ernscht Ehrler us Schwyz und de Hermi Luchsiger us Schwande abgwächslet. De letscht Bassischt isch de René Walker us Friiebach gsii.
Nach Zwänzg Jaar het die Kapälle ires Abschiidskonzert ggii, und der Kurt Albert konzentriert sich hüt uf sini GmbH, e Verträtig für Hochdruggreiniger. Ab und zue spiled si aber immer nuch.
Stiil
S erst Ensemble het sich der Innerschwiizerstil aageignet - au mit Glarner Merggmaal. Ihri Musig het sech stilistisch markant und eigeständig enwicklet, und me het vom Echo-vom-Tödi-Stil afo rede. Das isch e Mischig us tradizioneller Ländlermusig, Volkstümlichem, Schlager, Klassik und Country. Mängmal singed d' Gschwüschter Rymann mit, oder es wird bödelet und glöffelet. Au Exotischers hai si integriert. De Köbi Kamm isch e mal z Auschtralie gsii und het deet s Instrumänt vo de Uuriiwonner, de Ditscheridu, kennä und spilä gleernt. Im Repertuaar vum Echo vom Tödi hets drum au en Didgeridoo-Schottisch ggii.
Quaoar (Mythologie)
Quaoar isch de Namme vu de Schöpfergotthait vum Volch vu de Tongva, wo vor de Achumft vu de Europäer in de Gegend vum hütige Los Angeles in de USA gsidlet hän.
Wie in de maischte Schöpfigsmythe isch au bi de Tongva am Afang s'Chaos gsi. Quaoar isch danzend ussem Chaos entsprunge un het no d'Welt in d'Existenz danzt, während er s'Lied vu de Schöpfig gsunge het. Z'erst isch äso de Himmelsgott Weywot entstande, deno d'Erdgötti Chehooit, wo deno zämme mitem Quaoar d'Sunne (Tamit) un de Mond (Moar) in d'Welt danzt hän.
Zämme hän die fimf no alles ander ins Dosi danzt: Dier, Pflanze, Mensche un au die andere Götter. Noochdem er si Werch beendet gha het, isch Quaoar aifach irgendwoani verschwunde.
Anno 2002, isch ä großes transneptunischs Objekt uf de Namme Quaoar daift worre.
Hot Space
Hot Space isch s zäät Studioalbum vo dr britische Rockband Queen. S isch anne 1982 uusechuu. Im Geegesatz zu früenere Blatte het s doo Iiflüss vo Disco, Pop, R&B, und Dance, was bim Publikum nid so guet aachoo isch.
Breisacher Tor
S Brisacher Dor isch e ehmolig Stadtdor vu de Stadt Friburg. S lit am Rand vu de Altstadt am Eck Rempartstroß un Gartestroß. S Gebei isch as Kulturdenkmol mit ere bsundere Bedittig no § 12 Denkmolschutzgsetz im Denkmolbuech iidrait.
Gschicht
S Dor isch s einzig erhalte Gebei vu de barocke Befeschtigung vu Friburg, wo dr Vauban ab 1677 het lo errichte. Wu franzesischi Druppe bi ihrem Abzug d Feschtigsaalag 1745 umgschlaipft hän, isch vu de urspringlig vier Dor nur s Brisacher Dor erhalte bliwe, wu dodmol Porte Saint-Martin gnännt worre isch und as repräsentativi Iifahrt zur Stadt dient het. Speter het s Dor de Namme Brisacher Dor kriegt, wel s zue de sidlige Uusfallstroß in Richtig Brisach un Basel glege isch. D Marie Antoinette, di jingscht Dochter vu de Kaiseri Maria Theresia un em Kaiser Franz I. vu Eschtriich, isch anne 1770 uf ihrem Brutzug zum franzesische Hof dur s Brisacher Dor in d Stadt iizoge.
De urspringlig zwaigschossig Bau isch in de zwote Helfti vum 19. Johrhundert um e dritt Stockwerk ufgstockt wore, de Mittelrisalit het dodebii e Dreiecksgiebel kriegt. S Gebei isch deno as Schuel gnutzt wore. Bi de Neigstaltig vu de Gartestroß anne 1903 isch de Oschtfligel abgrisse wore.
Nutzig
S Brisacher Dor isch im Zweete Weltkrieg stark bschädigt un 1950/51 in de Form vum spote 19. Johrhundert reschtauriert wore. S het zerscht ere Versicherig as Birogebei dient, speter sin dert bis anne 2007 Dienschtstelle vu de Stadt Friburg unterbrocht gsii. Anne 1989 isch de Blatz hinterem Gebei mit Baim un eme Bächli ufgwertet wore. Nodäm s Gebei an Privat verkauft wore isch, isch s saniert wore. Dewiilscht d Universität Friburg d Riim in de obere Stock aagmietet het un dert Seminar un Vorlesige abhaltet, hets im erschte Stock vum Dor-Mittelbau e Gaschtronomibedrib, wu d Flechi hinter em Gebei – di ehmolig Zuefahrt – fir d Ussebewirtig brucht.
Pestalozzi-Bibliothek Zürich
D Pestalozzi-Biblioteek Zürich (abgchürzt: PBZ) isch e Biblioteek mit es baar Standort i dr Stadt Züri.
Wo me ane 1896 s hundertfüfzigschte Jaar sid dr Geburt vom Schwiizer Pedagoog Johann Heinrich Pestalozzi gfyret hät, isch z Züri uf Iniziatyve vo de Gmäinnützige Gselschaft vom Bezirk Züri de Veräin ”Pestalozzigselschaft“ ggründet worde. De erscht Presidänt isch de Johann Caspar Grob (1841–1901) worde, wo Stadtraat und de Läiter vo de Schuele vo Züri gsi isch; au de Hermann Escher, wo Läiter vo dr Stadtbiblioteek gsi und gly drufabe erschte Diräkter vo de Zäntralbiblioteek Züri worden isch, und de Hans Bodmer (1863–1948), wo ane 1882 de Läsezirkel vo Hottige gründet hät und Sekretär vo de Schwiizerische Schillerstiftig gsi isch, händ zum Vorstand vo de Pestalozzigselschaft ghört. De Hermann Escher hät d Biblioteekskommissioon vo de Pestalozzigselschaft gläitet. Die Organisazioon hät vo de Stadt d Uufgaab gha, Biblioteeke z bilde, wo für ali Lüüt selet offe sy, also richtegi Volchsbiblioteeke zum für verschideni Gruppe vo dr Bevölcherig Büecher parat z mache und au Sääl aazbüüte, wo me i de Schrifte cha lääse. Z Züri hät’s scho früener d Biblioteek vom Grütliveräin und sid churzem d ”Arbäiterläsesääl“ vo de Gmäinnützige Gselschaft i de Altstadt und z Ussersiil ggèè.
Im Jaar 1896 hät d Pestalozzigselschaft d Läsesääl vo de Gmäinnützige Gselschaft und d Büecher vo verschidene bisherige Lokaal übernaa, und ane 1897 hät si im grosse Schuelhuus Schanzegraabe, wo ane 1893 grad erscht bout worden isch, di erscht eiget Biblioteek und 1898 en nöje Läsesaal z Understraass uuftaa. Vo 1898 bis 1932 hät si en Läsesaal im Zoufthuus zum Rüüde am Rathuusggèè gha.
Bibliothek
D Biblioteek isch en Instituzioon, wo de Lüüt tuet Informazioone abüüte.
Pestalozzi-Bibliothek Zürich
Ane 1897 hät d Pestalozzigselschaft agfange en eigeni Zytschrift usezggèè, wo ”Am häuslichen Herd“ ghäisse hät; d Redakzioon hät dr Fritz Marti gha. 1925 hät sech d Gselschaft vo dere Zytschrift wider tränt.
Nach den erschte Lokaal vo dr Biblioteek im Stadtzäntrum sind gly Ussestele in andere Kwartier dezuechoo.
Bibliothek
I dr Gschicht vo de Biblioteeke, wo scho öpe drüüehalbtuusig Joor lang goot, isch s d Hauptuufgaab vo dene Hüüser gsii, Büecher und anderi Schrifte z samle und für d Lääser parat z halte. Sid em 19. Joorhundert und ganz psunders jetz, wo Informazioone immer mee uf elektronische Kanääl verbreitet wärde, isch es scho ganz sälbverständlech, ass d Biblioteeke näbe de Büecher au ali andere Meedie, wo als Informazioonstreeger diene, und au Bilder uufbewahre.
Pestalozzi-Bibliothek Zürich
1932 isch s ”Pestalozzihuus“ a de Zähringerstraass uufggange, wo d Verwaltig vo de Biblioteek und en grooss Läsesaal drin isch.
Hochschule Biberach
D Hochschuel Bibra (dt. Hochschule Biberach, HBC, bis 2005: Fachhochschule Biberach) isch e staatligi Hochschuel fir aagwändti Wisseschafte z Bibra z Bade-Wirttebärg. Iri Schwärpinkt in Lehr un Forschig ligen uf dr Biet Bäuwäse, Energy, Bedribswirtschaft un Biotächnology.
Bibliothek
Me cha bi de Biblioteeke algemein zwüsche öffentleche und privaate Hüüser underscheide. Die öfentleche sind öpe d Landesbiblioteeke, d Unibiblioteeke, d Kantonsbiblioteeke, d Gmeind-, Schuel- und Kwartierbiblioteeke. Privati Biblioteeke git’s bi einzelne Persoone, i vilne Privatundernääme vo dr Wirtschaft und zum Bischpiil au bi Veräin, i alte Chlööschter und Schlösser. Underscheide tuet men au di allgemäin-öfentleche Biblioteeke für s breite Publikum vo de wüsseschaftleche Biblioteeke, wo vor alem für d Fachlüüt vo bestimte Richtige tänkt sind.
Pestalozzi-Bibliothek Zürich
Wo d Stadt Züri bi de groosse ”zwäite Ygmäindig“ ane 1934 grad sächs Nachbergmäinde als neui Stadtkwartier dezuegunne hät, sind d Gmäindbiblioteeke, wo’s i dene Oort ggèè hät, ed Pestalozzigselschaft choo:
Ane 2009 isch di interkulturel Biblioteek Hardau mit Büecher i verschidene Spraache ufggange. Wyteri Standort vo de Pestalozzibiblioteek sind:
D Kwartierbiblioteeke vo Heuried, wo de Veräin ane 1965 ygrichtet hät, und ide Ängi sind 2007 zuetaa worde, wo d PBZ defür en grösseri Biblioteek im Shopping- und Freizytzänter Siilcity uuftaa hät. Die Veränderig hät dozmol i de ganze Stadt und au im Zürcher Gmäindraat z diskutiere ggèè. Wil me tänkt hät, as no anderi Kwartierbiblioteeke chöntet zuetaa wärde, hät sech ane 2008 en ”Inträssegmäinschaft Pestalozzi-Biblioteeke id Kwartier!“ pildet.
Bibliothek
D Biblioteeke sind e zäntrale Deil vom Kulturguet.
Hochschule Biberach
Gschicht
D Hochschuel isch am 1. April 1964 as staatligi Ingenieurschuel fir Bäuwäse grindet un 1971 zur Fachhochschuel glupft wore. Si het aafangs d Studiegäng Architäktur un Böuingenieurwäse aabote, 1978 isch dr Studiegang Bedribswirtschaft mit em Schwärpunkt Böu un Immobilie derzuchuu, wu in däre Form zum erschte Mol z Dytschland aabote woren isch. 1991 isch dr Studiegang Böuingenieurwäse/Projäktmanagement yygfiert wore un 1998 dr Studiegang „Gebeitächnik/Gebeiklimatik“ (syt 2014/15: Energy-Ingenieurwäse).
Pestalozzi-Bibliothek Zürich
D Pestalozzibiblioteek Züri isch di öfentlich Biblioteek vo dr Stadt Züri, wo de Betriib zum gröschte Deil zaalt. Dr Veräin, wo d Biblioteek füert, häisst sid 2012 ofiziell «PBZ Pestalozzi-Bibliothek Zürich».
Ane 2016 hät d Biblioteek s Jubilääum ”120 Jaar PBZ“ gfyret und dezue es Fäscht und d Fotiusstelig ”Die PBZ damals und heute“ gmacht. Ändi 2016 hät dr Verein 20'148 Mitgliider gha, und d Samlig vo Büecher und Meedie vo dr ganze Biblioteeksgruppe hät jetz mee as e halbi Millioon Wèèrch. D Presidänti vom Veräin isch d Rosemarie Berthoud, und d Diräktoorin vo dr Biblioteek häisst Josephine Siegrischt; dr Chefbibliotekaar isch de Felix Hüppi und d Chefbibliotekaarin isch d Gabriela Mattmann.
Bibliothek
Ane 1897 isch d Veräinigung vo de Schwiizer Bibliotekare gründet worde, ane 1900 dr Veräin vo de düütsche Bibliotekare.
Hochschule Biberach
Gschicht
Anne 2015 isch dr Gebeikumpläx vu dr friejerwe Dollinger-Realschuel no aijehrigem Umbäu as neie zäntrale Hochschuelcampus yygweit wore. Vorhär isch d Hochschuel uf e baar Standort im Stadtbiet verdailt gsii.
Zäme mit dr Uniwersitet Ulm un dr Hochschuele Ulm un Nei-Ulm bildet d Hochschuel Bibra syt 2017 dr Hochschuelverbund „InnoSÜD“. Dr Verbund wird vum Bund un dr Länder im Rame vum Brogramm „Innovativi Hochschuel“ bis 2022 mit insgsamt 15 Millione Euro gferderet.
Fakultete un Yyrichtige
D Hochschuel isch in vier Fakultete glideret (Architäktur un Energy-Ingenieurwäse, Böuingenieurwäse un Projäktmanagement, Bedribswirtschaft, Biotächnology), wu uf zwee Standort verdailt sin. Di maischte Yyrichtige sin syt 2015 uf em zäntrale Campus in dr Bibrer Innestadt, d Fakultet Biotächnology isch uf em Campus Aspach am nerdlige Stadtrand.
D Forschig vu dr HBC isch zurzyt in sibe Fachinschtitut bindlet. Fir e bessere Tächnologytransfer entstoht zurzyt e regional Innovazions- un Tächnologytransferzäntrum ITZ Plus, wu Forschigsmegligkaite fir Start-up-Unternäme un inträssierti Burger*ne solle aabote wäre. Dreger vum ITZ isch d Stadt Bibra in Kooperazion mit dr Hochschuel, em Landkrais Bibra un dr Induschtry- un Handelschammere Ulm; gförderet wird s us Mittel vum EU-Ferderbrogramm „RegioWin“.
Im Dezämber 2020 het mer näb em Innovazions- un Tächnologytransferzäntrum PLUS (ITZ +) no ne Aadrag gstellt fir e Yyriichtig fir d Region Bibra, fir s Transferzäntrum Induschtriälli Bioekonomy (TIB). Mit däre Innovazionsinfrastruktur soll e Zäntrum entstoh zum bioekomoschi Knowhow z Verfiegig stelle, entwickle un bruche. Uf aire Syte iber Tächnologytransferprojäkt un uf dr andre Syte iber Entwicklige vu Prototype dur KMU. D Hochschuel Bibra verstoht si als transformativi Hochschuel un schlaat dä Wäg yy as neie Entwickligspfad. Blant sin zerscht Vorhaa im Beraich Böu-Bioekonomy
Au s Inschtitut fir Bildigstransfer (IBiT) entwicklet Studiegäng näb em Beruef. D Themeberaich vum Inschtitut umfasse d Entwicklig vu Wyterbildigsstudiegäng näb em Beruef un Theme iber d Fächer uuse wie d Orientierig un d Beglaitig am Aafang vu dr Studiezyt.
In Kooperazion mit verschidene Uniwersitete cha mer an dr Hochschuel Bibra au promowiere. An dr Uniwersitet Ulm un dr Hochschuel Bibra isch zwische 2011 un 2018 e kooperativ Promozionskolleg „Pharmazeutischi Biotächnology“ mit 12 Promozionsstipändie yygrichtet gsii, wu vum Land gferderet woren isch.
Partnerhochschuele
D Hochschuel Bibra unterhaltet zurzyt 39 Hochschuelpartnerschafte in 25 Länder. S git unter anderem e binazionale Master-Studiegang Engineering Management, wu syter 2012 in Kooperazion mit dr Universidad Nacional de Tucumán z Argentinie aabote un vum Dytsch-Argentinische Hochschuelzäntrum gferderet wird.
Syt em Summersemeschter 2017 chenne d Studänte*ne vu allne im Rame vum Studiemodäll „Bachelor International“ je ai Studie- un Praxissemeschter im Uusland verbringe un dodermit theoretischi un au praktischi Erfahrige im internazionale Umfäld sammle.
Altstadt (Freiburg)
D' Aldstadt bildet s'Stadt- un Gschäftszentrum vu Friburg im Brisgau un isch dr Kern vu dr ursprüngliche Stadt. Si glideret sich in die beide Bezirke 111 Aldstadt-Middi un 112 Aldstadt-Ring. Dr Bezirk Aldstadt-Middi stellt debi die bebaut Flächi vu dr Stadt zue dr Zitt vu ihrer Gründig un dodemit die eigetlich Aldstadt dar.
Im Stadtteil sin am End vu anno 2005 circa 6900 Lyt as Wohnbevölkrig gmeldet gsi.
D'Aldstadt-Middi isch annächerend nooch em Muster vu ere römische Stadt aglegt. Dert het au d'Stadtverwaltig ihr Hauptsitz, wohigege s'Regierigspräsidium am End vu dr 1990er Johre si Hauptsitz vu dr Aldstadt in dr Stadtdeil Betzehuse verlegt het.
Noochberbezirke sin dr Stüehlinger im Weste, Nöiburg im Norde, d'Oberau im Oste un jensits vu dr Dreisam d'Wihre im Süde.
Sehenswürdigkeite
Dominiert wird d'Aldstadt vum Friburger Münster. Au die meiste andere bauliche Sehenswürdigkeite vu dr Stadt befinde sich in dr Aldstadt, so au fast alli Friburger Bächli.
Kultur un Bildig
D Aldstadt bildet e Zentrum vum Friburger Kulturläbe, so befindet sich do s Stadttheater, die meiste Kinos un am Hauptbahnhof s Planetarium.
In dr Aldstadt befinde sich die geistes- un sozialwisseschaftliche Fakultäte vu dr Universität sowie d Universitäts- wie au d Stadtbibliothek.
Verkehr
Dr Bezirk Aldstadt-Middi isch sit Middi vu dr 1970er Johre wittgehend Fuessgängerzone, während dr Bezirk Altstadt-Ring fer dr motorisiert Verkehr wittgehend offe isch. D'Grenze vu dr bebaute Aldstadt bilde mehrspurigi Strosse as Hauptverkehrsodere vum Individualverkehr. D'Parkmöglichkeite sin uf mehreri Parkhyser an dr Hauptverkehrsaxe konzentriert, während in dr übrige Strosse Awohnerparkplätze yberwige.
Uf dr beide Hauptaxe vu dr Altstadt, dr Kaiser-Joseph-Stross bzw. dr Bertoldstross un dr Salzstross verkehrt hytt d'Strossebahn. Dr Schnittpunkt vu dr Linie am Bertoldsbrunne isch as d'Stadtmiddi näbenem Hauptbahnhof am Rand vu dr Aldstadt an dr Grenze zum Stadtdeil Stüehlinger dr wichtigst Knotepunkt vum öffetliche Personenohverkehr z'Friburg.
Bündner Alpen
D Bündner Alpe si d Alpe im Kanton Graubünde in dr Schwiz, wo dr ganz Südostdäil vo de Schwizer Alpe umfasse. Iire höggst Gipfel und äinzige Vierduusiger isch dr Piz Bernina mit
d Gliiderig vo de Alpe
D Bündner Alpen zele zu de Zentralalpe, s schwizerisch-italiänische Gränzgebiet vo dr Alperhii–Hinderrhii-Furche ostwärts zu de Ostalpe (Westligi Ostalpe).
HTML
Gschicht
HTML isch 1989 vo Tim Berners-Lee am CERN in Genf entwicklet worde. Im Berners-Lee's vorstelig isch gsi, dasmu so oni grossi Problem cha Homepages erstelle u dasmu nei spezieli Programm, sogenanti Browser het, wo di Textstrukturierung umwandle inas schöns Dokument. Mit de Jahr isch aber z'Bedürfnis gwachse, im Browser o genau z'sääge, winner di einzelni Textstrukture sou anziige. Zum Biispüu weli Schrüftart u weli Farb a Textabschnitt sou ha. So isch z'Prinzip, dasmu t'Struktur vom Uusgseh tuet trenne ging meh verlore gange. Doch ide löschte Jahr hettmu a nüwi Sprach extra für z'Uusgseh vom Text erfune: CSS. Mit CSS isches ize füu iifacher Text z'formatiere u de einzelne Strukture verschideni Formatierige zuezwiise. Wüus iz endlech a möglechkiit git hetmu bide Witterentwicklig vo HTML gsiit, dasmu in zuekunft HTML numeno für z'Strukturiere vo Text wot iisetzte. So isch di nüwi Version vo HTML XHTML entstane. Das X vorum HTML stiit für Extensible. Das isch därum derzue cho, wüumu us Basis vo dem Format XML verwendet, HTML het no a anderi Grundlag bruucht. Ade Witerentwicklig vo XHTML u dennzumaus o HTML schaffet z'W3C. Das isch a Gruppa vo Lüt wo Standards für z'Internet usarbiite. Ufum Internet gfüne chamusi under www.w3c.org.
Iisatzgebiet
HTML isch nit nur fers Usgabemedium Bildschirm verwendbar, sundern fer alles, was mit Texte ebbis afange cha, so z. B. Drucker oder PDAs. D'Syntax fer akustischi Sproochusgab isch au scho definiert, wird aber noch vo so guet wie kainer verbraitete Software au gnutzt.
Uufbuu vomena HTML-Dokument
As HTML-Dokument isch Buumartig uufbuut. Das hisst, dases verschachtlet ist. So gits zum Biispüu de "Körper"-Beriich vode sitta. Dete stiit alles, wo de im Browser o dargsteut chunnt. Innerhaub vo dem Beriich chamu nei Title, Absätz, Tabälle, usw. definiere. Die verschidene Element chamu nai o umi kombiniere. So isches möglech, a Absatz ina Tabäla ichiztue, oder o a Tabäla ina Absatz.
Ds HTML-Dokument isch i 2 grossi Beriich untertüut. I "Körper"-Beriich, wo obe scho churz erklärt isch u nai no ina Chopf-Beriich. I dem Beriich stane Angabe uber z'Dokment, wi zum Biispüut de Titu wo de o ide "blaui" Tituzila vom Browser anziig chunnt. Nei hets dete ono Informatione für Suechmaschine, wi zum Biispüu a churza Beschriib vode Sitta. Di Angabe für Suechmaschine nenntmu Meta-Angabe. Si müesse nid z'wingend gschrübe cho. Ganz am Anfang vom Dokument settemu ono churz schriibe, mit weller Version vo HTML oder XHTML womu das Dokument gschrübe het. Für XHTML 1.1 (de aktuellschta Standard) schribtmu z. B.
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.1//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml11/DTD/xhtml11.dtd">
HTML lehre
Im Internet gits verschideni Adrässe zum HTML lehre. T'Nummer 1 i dem Gebiet isch SELFHTML vo Stefan Münz: www.selfhtml.org. Bi Wikibooks sina as par Lüt ono drann a churze Kurs für Anfänger z'schriibe: http://de.wikibooks.org/wiki/Websiteentwicklung:_XHTML
Horgau
Horga (amtlich Horgau) ischt e Gmoed im Landkroes Augschburg z Bayern.
Geografi
Horga leit em Naturpark Augschburg-Weschtliche Wälder an dr Roth, rond 17 Kilometer weschtlich vo Augschburg.
Vo dr Gmarkong send 45,6 % Landwirtschaftsfleche, 43,2 % Wald, 10,1 % Sidlongsfleche ond 1,0 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Horga gheret s Pfarrdorf Horgau, d Kirchderfer Auerbach, Bieselbach ond Horgauergreut, d Weiler Herpfenried, Lindgraben ond Schäfstoß ond dr Ziegelhauserhof.
Gschicht
Horga ischt zom erscht Mol gnennt worda em Johr 1126
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,9 % gleäge.
Religion
85,6 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 10,3 % evangelisch.
Verwaltong
Horga ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.
Dr Birgermoeschter vo Horga ischt dr Thomas Hafner.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle seit 1986:
Dialäkt
Dr Dialekt vo Horga ghert zom Schwäbisch.
Ulm (Baden)
Renchä-Ulm oder Ulm in Baden, friga mol Ulm bi Owerkirch isch ä Dorf in de Ordenau un ä Ortdsdail vun Renchi. Wahrschins gehd s schu uf s 7. Johrhundert zruck; d ärscht urkundlig Ärwähnung isch us em Johr 1070 in re Schenkungsurkund an de Firschdbischoff von Schdrossburg. Der het dann sin Verwaldung vom Renchdal in Ulm igrichd.
D'Ulmer hän net d'Isebohn han welle un au kei Ärdgas, so isch des den um 1975 rum um Renchi gonge. Dr versproche nei Wäg hän di Renchner dänno aber immer no nit baut. Di meiste Ulmer giin den aber uf Owerkirch oder Achre ge Ikaufe oder uf Achre uf d Realschuel oder uf s Gymnasium.
Z Ulm git s au e Biermarke, s Ulmer Bier, als bsunderi Spezialidäd im Gaschthuus 'Braustübl'. D junge Lit gin aber meischtens in dä 'Läwe'. Gfeschded wird in de Obschdhall und im Summer uf em Kuss-Eich-Fäscht. Dsell Kuss-Eich gehd uf ä Gmeindratsfeschd Ende sechzger ofongs siibzger Johr zruck. Bin ere Wett het seller, wu s noch e baar Bier noch uf eini vu zwei Eiche nuff gschaffd het, einere vun de Fraue derfe a Kuss gä. Selli zwei Eiche stien au jetzt no, un s het e Schild mit Kusseiche dron.
Sitterm März 2006 isch im Kaier ä buddhistischs Zentrum.
Terroranschläge am 7. Juli 2005 in London
D '''Terroraaschleeg vom 7. Juli 2005 z London''' si e Serii vo islamistische Attentaat uf Ziviliste z London gsi, wo sich wääred dr Hauptvercheerszit am Morge im öffentlige Noochvercheer vo dr Stadt abgschbilt hai. Es handlet sich um die schwerste islamistische Terroraaschleeg in dr Gschicht vo Groossbritannie.
Am 7. Juli 2005 isch d Inneschtadt vo London vo vier Terroraaschleeg erschütteret worde. Drei vo de Schprengsätz sind i dr U-Bahn und eine imene Doppelstockbus vo de Hauptschtadt vo Grossbritannie zündt worde. Drbii si 56 Mensche (die vier Sälbstmordattentääter inklusiv) umchoo und über 700 si zum Däil schweer verletzt worde. E Hufe Lüt si bis zum Noomiddaag in de betroffene Züüg iigschlosse bliibe.
Drei vo de vier Terroriste si Brite mit pakistanischem Wurzle gsi und si us dr Regioon vo Leeds choo. Wo iiri Hüüser dursuecht worde si, het mä Sprängstoff gfunde. Es isch nid sicher öb si d Absicht gha häi, bi de Aaschleeg sälber umzchoo.
D Aaschleeg si in de britische Medie au mit dr Abchürzig 7/7 (seven-seven) bezäichnet worde, in Aaläänig an die islamistische Terroraaschleeg vom 11. Septämber 2001 in de USA, wo under 9/11 bekannt worde si.
Émile Storck
Dr Émile Storck (* 22. Novamber 1899 z'Gawiller; † 9. Novamber 1973 z'Gawiller) ìsch a elsassischer Dìchter un Schrìftsteller gsìì. Si Wark, sehr lyrisch, beschribt bsunderscht güet d Nàtür un d Làndschàft. Ar hàt aui Theàterstìckla gschrìewa, mìt'ma Wortschàtz wo zeigt àss ma uf Elsassisch wìrklig àlles kààt üsdrucka.
Kìndheit un Jugend
Dr Émile Storck ìsch ànna 1899 z'Gawiller uf d Walt kumma, ìn'ra Fàmìlia vu niin Kìnder.
Si Vàter, wo aui Émile Storck gheißa hàt, hàt ìn dr Grün-Fàwrìk z'Gawiller gschàft, àls Meischter. Ar hàt Elsassisch gredt. Sina Müeter, d Maria Millien, hàt Welsch gredt.
Àls Kìnd ìsch dr Émile Storck ìn d ditscha Schüel z'Gawiller gànga. Dia Schüel gìtt's hìtt noch, unter'm Nàmma „École Émile Storck“.
Ànna 1917 hàt'r àn dr Erscht Waltkriag müeßa geh, àls ditscher Soldàt. Ar hàt àwer nìt wälla uf da frànzeescha Truppa schiaßa, un hat derfer vor em Militärgrìcht sotta kumma, wenn's nìt - zum Glìck - dr Wàffastìllstànd vu 1918 gaa hat.
Berüef àls Profasser
Dr Émile Storck ìsch Lehrer worra. Ar hàt dernoh a Agrégation ìn Hochditsch gmàcht.
Ànna 1934 ìsch'r vum Elsass furtgànga, fer àls Ditschlehrer ìn àndra Gegend vum Frànkrìch Unterrìcht z'gaa.
Litteràrisch Wark
Wo-n-'r andlig wìder zruck ìm Elsàss gsìì ìsch, hàt'r fànga-n-à schriiwa, uf Elsassisch, obwohl àss sallamols Frànzeesch mehr Moda gsìì ìsch („il est chic de parler français“, hàt's gheißa). Sina Gedìchta han d Nàtür àls Hàuipthema ghàà; ar hàt sìch ìmmer um Làndschàft un Geographie ìntressiart. Ìm Gsàmta, zwìscha 1954 un 1967, hàt'r 200 Gedìchta gschrìewa, wo ìn zwei Biacher veräffentligt worra sìn:
Ar hàt aui 5 Theàterstìckla gschrìewa, ìn'ra sehr scheena Sproch, a „universàla“ Sproch wo bewiist àss sa àlles, ohna Beschrankung, kààt sàga. Leider sìn dia Theàterstìckla fàscht nìt gspìelt worra, wahrend'm Lawa vum Autor; as sìn Drama, wo schwar ufz'stella sìn, un wo sowìeso weniger Elfolg bikämma às luschtig Volkstheàter.
Ànna 1966 hàt'r dr „Oberrheinischer Kulturpreis“ bikumma, fer si gsàmta Wark.
Ànna 1967 hàt'r dr „Claus Rheinbolt“ Priis bikumma, fer sina Theàterstìckla.
Ànna 2000 ìsch dr Cercle Émile Storck grìnda worra, unter dr Leitung vum Richard Ledermann. D Mìtglìeder vu dam Cercle wann s Wark vum Émile Storck uf Frànzeesch ìwersetza un's wìder nèi loo veräffentliga; ìm März 2013 ìsch s Büech „In Gràwe un Hecke“, mìt sinera Ìwersetzung „Par les fossés et les haies“, üssakumma.
Theudebert I.
Dr Theudebert I. (* wohrschiinlig zwüsche 495 und 500, † Ändi 547 oder Afang 548) isch e merowingische König vo de Franke gsi. Er het vo 533 bis zu seinem Dod in däm Riichsdeil gherrscht, wo spöter as Austrasie bezeichnet worden isch, und het z Reims gresidiert.
Läbe
Scho as junge Ma under siim Vater, het dr Theudebert bewiise, ass er e fähige Chrieger siig. Öbbe 516 het er d Armee vom dänische König Chlochilaich, wo ins nördlige Frankeriich iigfalle gsi isch, besigt. Si Ruef isch no grösser worde wäge siine Chriegszüg im Süde gege d Gote.
Noch em Dod vo siim Vater hai em Theudebert siini Unggle, dr Childebert und dr Chlothar, siis Riich welle under sich ufdeile, so wie si s mit däm vom Chlodomer gmacht gha hai, aber dr Theudebert het sich verdeidigt und schliesslig het dr Childebert si Friide mit em gmacht und ihn adoptiert as si Erb. Zsämme hai si dr Chlothar agriffe, aber nochdäm ihri Armee Schade gnoh het im ene Sturm, hai si mit em Friide gmacht. Dä het aber nume churz duurt und dr Theudebert het Gäld vom byzantinische Kaiser Justinian I. übercho, für zum em in siim Kampf gege d Ostgote z Italie z understütze. D Franke hai s Gäld gnoh, si aber mit eignige Ziil uf Italie zoge, wo si s Land usblünderet hai. Schliesslig hai d Byzantiner nit nume gege d Gote sondern au no gege d Franke z kämpfe gha.
Dr Theudebert het ussepolitisch Grosses vorgha. Brief von em zele d Länder uf rings um siis Rich, won er Aspruch druf erhobe het, drunder au byzantinische Bsitz. D Franke hai historisch d Hegemonii vo Ostrom anerkennt gha, aber dr Theudebert het si Unabhängikeit understriche mit allem, won er gmacht het. So het er Goldmünze mit siim eigene Bild lo präge, was e kaiserligs Privileg gsi isch, wo vor ihm vo de Franke akzeptiert worden isch. D Byzantiner hai, noch em Chronist Agathisa, afo vermuete, ass dr Theudebert sogar d Invasion vo Thrazie wurd plane.
Dr Theudebert isch in siim vierzähnte Regierigsjohr (Ändi 547 oder Afang 548) gstorbe, und si Sohn vo dr Gliebte Deuteria, dr Theudebald, isch unagfochte Herrscher worde.
Nit nume berüehmt as Chrieger, isch dr Theudebert vo siine Ziitgenosse für si Understützig vo dr gallische Chille globt worde, so vom Gregor vo Tours, wo mit keim Wort uf siini Undate igoht, und au dr Fortunatus erwähnt si Frömmikeit.
Familie
Wie anderi fränkischi Herrscher au, het dr Theudebert mehreri Fraue gha. Er het sich 531 mit dr Wisigard, dr Dochder vom König vo de Lombarde Wacho, verlobt. Vo 532 bis 637/8 aber het er mit ere verhürotete Galloromanin, dr Deuteria, e Verhältnis gha, wo dr Sohn Theudebald uf d Wält brocht het. Er het se müesse verstosse, wil siini fränkische Chrieger us irgend eme Grund d Deuteria nit hai möge. Denn het er d Wisigard doch no ghürotet. Die isch aber churz druf gstorbe, und dr Theudebert het e Frau ghürotet, wo me dr Name von ere nit weiss. Si hai zsämme e Dochter, d Berthoara, gha.
Karl Jauslin
Dr Karl Jauslin (* 21. Mai 1842 z Muttez, Baselbiet, Schwiz; † 12. Oktober 1904 z Muttez) isch e Schwizer Mooler gsi. Er isch vor allem as Historiemooler bekannt worde.
Lääbe
Dr Karl Jauslin isch as ersts Chind vom Johannes und dr Maria Jauslin-Leupin uf d Wält cho. Er het drei Schwöstere gha, d Emma (1843 uf d Wält cho), d Lina (1853) und d Bertha (1855). Dr Vater het as Arbäiter im ene Stäibruch gschafft, denn as Chnächt bi sim Schwiigervater und isch schliesslig zur Kantonalsbolizei gange. Wil er immer wider si Arbetsort gwäggslet het, het d Familie vil müesse züügle.
In dr Schuel het dr Jauslin näbe Gschicht und Geografii s Zäichne am liebste ghaa. E Hufe Zäichnige us siner Chindhäit si erhalte und zäige, ass en vor allem d Helde us dr Schwizergschicht wie dr Wilhelm Tell oder dr Arnold vo Winkelried intressiert häi. Er het au Köönig, Freihäitskämpfer und Soldate zäichnet, Motive us sinere Umgääbig oder Karikature vo sine Leerer oder Mitschüeler.
Noch em Dood vo sim Vater 1858 het d Familie in groosser Armuet gläbt. Dr Jauslin het as Handlanger uf Baustelle müesse schaffe, isch denn aber us gsundhäitlige Gründ in d Siidespinnerei vom Achilles Alioth z Dornach go schaffe. In sinere Autobiografii schribt dr Jauslin: ''...ich ging mit Schmerzen hin weil ich nicht mehr zeichnen konnte, denn das war mein Alles. O der grausam verlorenen Zeit von damals! Zwei Jahre hielt ich diese Qual aus, dann lief ich davon. … Wieder ging ich zu Major Alioth und klagte ihm meine Noth, zeigte ihm meine Zeichnungen und Malereien, was ich noch hatte, denn das Meiste hatte ich aus Verzweiflung in den Ofen geworfen. Herr Alioth erbarmte sich meiner und ich kam in die Lehre nach Basel zu Dekorationsmaler Thommen…''
Dr Jauslin het denn acht Joor lang as Dekorazioonsmooler im Bernhard Thommen (1826–1868) sim Betriib, wo guet gloffe isch und bis zu 30 Aagstellte ghaa het, gschafft. S Leergäld het dr Alioth zaalt, wo dänkt het, ass dr Jauslin zum Kunstmooler usbildet wurd. Dr Jauslin het em Alioth vo Zit zu Zit e Bild brocht, für dass er sini Fortschritt chönn gsee, au wenn er nit entsprächende Underricht überchoo het. Er het aber am Oobe Kürsgnoo in dr Basler Zäichnigs- und Modellierschuel, und het meereri Diploom überchoo. Us dere Zit git s nume no weenig Arbäite von em.
Bessie Smith
D Bessie Smith [] (* 15. April 1894 z Chattanooga, Tennessee; † 26. Septämber 1937 z Clarksdale, Mississippi) isch en amerikanischi Bluessängere gsi. Si isch vor allem in de 1920er Joor aktiv gsi. Si het denn mee as 150 Schallblatte ufgnoo und het dr Übernaame Kaiserin vom Blues äberchoo.
Karl Jauslin
Lääbe
Es git non e baar Zäichnige und Akwarell und e chliiformatigs Skizzebuech mit 58 Bletter us em Joor 1868. Äins vo de Sälbstbordret zäigt en wien er eläi und druurig am Waldrand sitzt. Dr Jauslin sälber het si Gmüetszuestand in dere Zit as «unsäglich wehmütig» bezäichnet. Äin vo de Gründ für das isch sicher gsi, ass si Fründin mit iirer Familie uf Amerika usgwanderet isch. Dr Jauslin het denn nie ghürootet.
Bessie Smith
Si isch noch eme Autiumfall umchoo, wo s verschiideni Wersioone drvo git. Äini verzelt, ass si im ene Spiddaal für Wissi nid ufgnoo worde sig und uf em Wääg zum en andere Spiddal verbluetet sig, das haltet mä aber hüte nid für woor.
D Bessie Smith isch 1980 in d Blues Hall of Fame ufgnoo worde und 1984 in d National Women's Hall of Fame. 1989 het si posthum dr Lifetime Achievement Award überchoo.
Karl Jauslin
Lääbe
Noch em Dood vom Thommen im Joor 1868 het dr Jauslin zwäi Joor lang Oofechachle und Store aagmoolt und und het ooni Erfolg brobiert, sini Bilder z verchaufe. Wo dr Dütsch-Franzöösisch Chrieg aagfange het, het er 1870 für e Stuttgarter Verleeger Eduard Hallberger as Illustrator vo Chriegsszeene für d Familiezitschrift «Über Land und Meer» afo schaffe. Für die aktuelli Chriegsbrichterstattig isch s denn üblig gsi, ass Illustratore zu de schriftlige Bricht entsprächendi Zäichnige gmacht häi. Dr Jauslin het im Ufdraag vom Verlaag s Lazarett z Karlsrue zäichnet, wie Stroossburg beschosse und Belfort belaageret worde si und wie d Bourbaki-Armee z Les Verrières achoo isch. Die Ufdrääg häi im Jauslin zu Räise uf Dütschland und in d Schwiz verholfe.
Im Früelig 1871 het dr Jauslin an dr Köönigliche Kunstschuel z Stuttgart afo studiere. Er het vier Joor lang Underricht im Moole, Chupferstäche, Radiere, perspektivische Zäichnig und Modelliere gnoo. Er het au Vorlääsige über Kunstgschicht bim Wilhelm Lübke gloost. S Studium het sich dr Jauslin mit sinere Arbet für e Hallberger Verlag sälber verdient. Sini Mueter und Schwöstere häi en au no understützt.
Dr Jauslin het Diplom und Briis für sini Arbäite [berchoo. Dr Kanton Baselland het em e Stipändium aabote, aber er het s abgleent, wil er sich hätt nüesse verpflichte, spööter as Zäichnigsleerer z schaffe. Us dere Zit si vor allem Zäichnige erhalte; Aktstudiene und Zäichnige «noch dr Antike» und Zäichnige vo Ross. Im Novämber isch dr Jauslin uf Wien gfaare, won er d Arbäite vo de alte Mäister wie dr Breughel, dr Dürer oder dr Rubens und die italiänische Mäister studiert het. An dr Akademii het er Underricht in Kostümkund gnoo. Im Chrankehuus het er anatomischi Daarstellige gmacht für Publikazioone vom Mediziner Salomon Stricker.
Im Früelig 1876 isch dr Jauslin wider in d Schwiz uf Muttez zrugg und het dört mit sinere Mueter und Schwöstere zämme gläbt. Si Schwöster Bertha het denn ghürootet und isch mit iirem Maa uf Amerika usgwanderet. 1886 häi d Jauslins z Muttez am Wartebärg an dr Burggass e Hüüsli kauft und dr Künstler het dört bis zu sim Dood gläbt. Er het üsserlig e ruehigs Lääbe gläbt und het nume e baar churzi Räise gmacht. Im Septämber 1904 het dr Jauslin noch eme Festumzug, won er in ere historische Uniform Faanedraäger gsi isch, e Schlaagaafall überchoo. Zwäi Wuche spööter isch er an de Folge gstorbe.
Festumzüüg
Wägen em Fest zum 400jöörige Jubileum vo dr Schlacht bi Murte 1876 isch dr Jauslin vo Wien furt und zrugg in d Schwiz. Dr Bärner Verleeger Rudolf Buri, wo dr Jauslin scho für en gschafft het, het em dr Ufdraag gee, dr Festumzug z Murte z zäichne.
Festumzüüg si im 19. Joorhundert seer beliebt gsi und häi groossi Kenntniss in dr Kostüm- und Waffekund brucht. Sit de 1870er Joor het s Mappe zur Kulturgschicht vo öiropäische und fremde Völker gee und illustrierti Bletter häi d Kunstgschicht von e Hufe Länder und Epoche daargstellt. Im Lauf vo de Joor het sich dr Jauslin e groossi Bibliothek vo sonige Noochschlagwärk zuedoo.
Öbber, won e Festzug het welle zäichne, het d Figure vom Umzuug in Grubbe müesse zämmezustelle mit dr richdige Usrüstig und Kostümierig. Denn het mä die äinzelne Grubbe in dr richdige Räiefolg zäichnet. Jeede wo bim Zuug drbii gsi isch, het welle sicher si, ass er in dr druckte Illustrazioon, wo vor em Fest usegee worde isch, druf sig. Im Jauslin si Daarstellig vom Zuug isch as e acht e halb Meter lange Leporello erschiine und isch 1877 im Verlag Buri & Jeker & Bern as grossformatigi «Brachtusgoob» in 40 Farblithografie uusechoo. Äi Helfti vo de Vorlaage si vom Jauslin gsi und die anderi vom Gustav Roux (1828–1885).
D Daarstellig vom Fest vo Murte het dr Jauslin witume bekannt gmacht, het em Kontakt zu namhafte Illustratore verschafft und isch dr Uftakt zu sinere Karriere as Gstalter und Zäichner vo Festzüüg gsi. Im Noochlass vom Jauslin het s öbbe 200 Bletter mit Kostümskizze ghaa. Dr Jauslin sälber het meereri historischi Uniforme, Rüstige und Waffe ghaa und e Bubbe, won er het chönne aazie und as Modäll bruuche.
Dr Jauslin het under anderem d Umzüüg für Bärn (1882) zäichnet, s Chläinbasler Jugendfest (1883), Schaffuuse (1885), s Festalbum zur Sempacher Schlachtfiir (1886), mee as e Dotzed Umzüüg vo dr Basler Fasnacht und 1888, 1891 und 1894 s Zürcher Säggsilüte. Es isch e bsundrigi Eer gsi für en, won er 1898 dr Umzug zur Eröffnig vom Schwizerische Landesmuseum het döfe zäichne. Die mäiste Abbildige si as Räiebilder uf groosse Bööge erschiine, zwäi drvo as Leporello.
Dr Jauslin het do und dört gostümiert bi Umzüüg mitgmacht. Er isch gross gsi und het e volle Bart ghaa, was ganz em Bild entsproche het, wo sich d Lüt denn vo iire heldehafte Vorfaare gmacht häi.
Kaländer
Dr Jauslin het für zwölf verschiideni Volkskaländer zäichnet. Die si für vili Lüt e wichdigi Kwelle für aaschauligi Informazioone gsi. Dr erst Ufdraag het er 1874 vo Buri & Jeker überchoo, wo in däm Joor dr erst «Schweizerischer Miniatur-Almanach» uusegee häi. Es git immer no 400 Bleistiftskizze zu Kaländerteggst. D Abbildige het mä mit eme Xylograf uf e Druckstock us Holz kopiert, so dass si sitevercheert und verchliineret gsi si. D Kwalidäät vo de druckte Bilder het im Wääsentlige vom Stächer abghänggt, wo d Detäi blastisch het müesse uuseschaffe, für dass es e rüümligi Wirkig git.
Bilderbööge und Buechillustrazioone
1874 si im Verlag Buri & Jeker z Bärn die erste Bletter vom «Schweizerischer Bilderbogen» erschiine. Die mäiste vo de 24 Bletter het dr Jauslin zäichnet. Mit de Bilderbööge häi d Herusgääber welle e populäri Serii aafoo, wies e sä in andere Länder scho gee het. D Abbildige si alli im Konteggst vo dr Schwiz gsi und häi historischi Momänt und Szeene us em Volkslääbe zäigt. D Bilderbööge si aber nid guet aachoo und dr Jauslin isch seer entdüscht gsi, wo mä mit ene noch 24 Usgoobe ufghöört het.
Sit öbbe 1885 isch fast jedes Joor e Publikazioon erschiine, wo dr Jauslin drbii mitgmacht het, wie öbbe die «Illustrirte Schweizergeschichte» vom Zürcher Verleeger J. R. Müller, wo dr Jauslin für en au dr Kaländer «Vetter Jakob» illustriert het. Er het under anderem 1882 au no s Buech «Bilder aus dem Basler Familienleben» vo dr Emma Kron illustriert, 1893 d Mundartgedicht vo dr Basler Schriftstellere Albertine Nüsseler, 1898 «Das Kinderbuch» vom H. Herzog und 1901 «Hohentwiel und Ekkehard» vom Karl Weiss.
«Bilder aus der Schweizergeschichte»
D «Bilder aus der Schweizergeschichte» si woorschiinlig im Jauslin sini populärste Wärk und si am witiste verbräitet. Si si in verschidnige Usfüerige erschiine:
D Serii Müller-Landsmann (1885–1889)
Dr Jauslin het im Ufdraag vom Lotzwiler Schikoreefabrikant Jakob Müller-Landsmann (1852–1905) en ersti Serii vo Fääderlithografie gmacht mit 40 Bletter us dr Schwizergschicht, wo 1886 bim Völlmy z Basel druckt worde isch. D Bletter si uf billigem Babbier druckt gsi und häi nume e Ditel ooni Teggst ghaa. 1889 isch e erwitereti Usgoobe mit 60 Bletter uusechoo, dasmol mit eme churze Begläitteggst.
In dr dritte Uflaag het s churzi Begläitteggst uf Dütsch und Franzöösisch gee. D Serii het mit de «Pfaalbauer» aagfange und isch mit dr Schlacht vo Laupe 1339 fertig gange. Es isch äis Duurenander vo Gschicht und Saage gsi, und niene isch das erwäänt worde. Dr Fabrikant het d Bilder as Wärbigsgschänk brucht und si ghöre zu de eltiste Züügniss für die Wärbigsbraktik.
D Serii Birkhäuser (1887–1928)
Für e Birkhäuser Verlag z Basel het dr Jauslin vo 1889 aa e zwäiti groossi Serii vo Bilder us dr Schwizergschicht zäichnet. Es si vier Uflaage erschiine:
D Serii Birkhäuser foot mit de «Höölebewooner» aa und isch 1871 mit em Überdritt vo dr Bourbaki-Armee in d Schwiz fertig gange. Öbbe d Helfti si Daarstellige vo Schlachte, Kämpf, Überfäll und Belaagerige. Au e Hufe Gründige vo Stedt und Burge wärde zäigt und äinzelni Persönligkäite wie d Königin Bertha oder dr Rudolf vo Habsburg. Es het au Themene us dr Saagewält wie dr Kuno vo Hoheräzie oder im Winkelried si Kampf mit em Drache.
D Bilder häi dr Vorstellig vo dr Gschicht as e Serii vo chriegerische Eräigniss entsproche, wi si denn wit verbräitet gsi isch. Es het e Vorliebi für e Hufe Figure und dramatischi Beweegige gee. D Persone häi e Mimik ghaa, wo mä nid cha falsch verstoo, und iiri Gestik isch pathetisch. Si si as Wandschmuck in Schuele und öffentlige Geböide und in brivate Rüüm dänkt gsi und häi dr Wunsch vo dr Bevölkerig für vaterländischi Bilder erfüllt. Si si seer beliebt gsi und si meereri Mol ufgläit worde und m# het sä au in Zitige und Kaländer veröffentligt.
Wärbig und Wandschmuck
Dr Jauslin het meereri Wärbigsblakaat zäichnet, so zum Bischbil für si Förderer, dr Schiggoreefabrikant Müller-Landsmann oder für d Dinte vo dr Firma Siegwart in dr Schwizerhalle. Er het au Blakaat für verschidnigi offizielli Aaläss entworfe wie s Äidgenössische Schützefest, d Gründigsfiir vo Bärn, Volksschauspiil und Reklaamebildli für verschidnigi Firmene.
E groossi Illustrazioon zäigt d Belegschaft vo de Moos’sche Iisewärk Luzern as Dross und Noochhuet an dr Sämpacher Schlachtfiir vo 1886. Näben em Diräkter Heinrich Meier (1838–1912) und meerere Würdedrääger het dr Jauslin au sich sälber zäichnet, as stattlige Heer mit Geerock und Spazierstock. Noch fotografische Vorlaage isch 1889 e Farblithografii mit em schwizerische Generaalstaab entstande, wo d Offizier uf Ross zäigt. E vierdäiligi Bilderserii über s Lääbe vom Christoph Kolumbus, wo für en Export bestimmt gsi isch, isch 1890 entstande.