cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gestel (Morbihan)
Gestel (bretonisch Yestael) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Gestel lyt 53 km vu Vannes un 9 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 13 m un 66 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Pont-Scorff im Nordoschte, Guidel im Weschte un Quéven im Side un Sidoschte.
Gschicht
Gestel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1382 as Istel (1387: Jestel, 1416: Yestell, 1440: Estel).
Verwaltig
vu Gestel isch. Gestel ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Gestel ghert zum Bretonisch.
Alanen
D Alaane (, Halanī; vo iraanisch Aryanam, vgl. ossetisch allon „legendäärs Volk vo dr Früezit“ ) si en iraanischs Ritervolk gsi, en östlige Däilstamm vo de Sarmate. Si häi as Stammesverband wääsentlig lenger exisitiert as die üübrige Sarmatestämm und häi in dr spöötere Zit au anderi Kulturelimänt ufgnoo.
Dr Ursprung
D Alaane häi vom 2. Joorhundert v. d. Z. im nördlige Kasachstan und nordöstlig vom Kaspische Meer as Nomaade gläbt, si aber sit dr Middi vom 1. Joorhundert n. d. Z. under em Druck vo Nomaadeverbänd witer im Oste, wie de Xiongnu, in die süüdrussische Steppe zwüsche dr Wolga, em Don und em Kaukasus zooge. Noch dr Erooberig vo iirem Stepperiich dur d Hunne im 4. Joorhundert het sich e Däil von ene de Hunne uf iire Züüg gege Weste aagschlosse und isch spööter bi dr sognennte Völkerwanderig drbii gsi, wääred die üübrige im Nordkaukasus und Kaukasusvorland bliibe si.
D Völkerwanderigszit
Bi dr Völkerwanderig si alaanischi Chriegerverbänd und iiri Familie drbii gsi, zerst in zwäi, spööter in drei Grubbe. Äini het sich de Züüg vo de Westgoote aagschlosse und het sich schliesslig mit iine in Südgallie niidergloo. Die bekannteri Grubbe het sich de Wandaale aagschlosse und het in Nordgallie e Stammesriich vo röömische Föderaate gründet, wo für e Zitli bestande het. Si häi bim Siig über d Hunne in dr Schlacht uf de Katalaunische Fälder mitghuilfe. No vor deere Schlacht het sich e Däil von ene abgspaltet und isch mit de Wandaale und Sueebe uf die Ibeerischi Halbinsle zooge, wo im Süüde au en churzlääbigs Alaaneriich entstande isch. Noch däm sinere Zerstöörig dur d Westgoote isch die Grubbe mit de Wandaale uf Nordafrika. Alli Alaane, wo sich in Gallie, Ibeerie und Afrika niidergloo häi, häi sich bald mit dr iihäimische Bevölkerig vermischt und nume Ortsnääme (wie Alenquer in Bordugal) und Legände erinnere no an si.
2019
Gedänkjohr
S Johr 2019 isch zum Gedänkjohr für 500 Johr Reformation i de Schwiz worde. Am 1. Jänner 1519 isch de Huldrych Zwingli Lütprieschter am Groossmünschter z Züri wore und da wörd as Aafang för d Entstehig vo de Reformierte Chile i de Schwiz aaglueged. Am 19. Jänner 2019 chunnt us däm Aalass en Spiilfilm mit em Name «Zwingli» i d Schwizer Kino.
Alanen
D Alaane, wo im Kaukasus bliibe si
D Alaane, wo im Vorland vom Nordkaukasus zruggbliibe si, häi im Früemiddelalter bis zum 9. Joorhundert en organisierts Köönigriich gründet, wo d Meerhäit vo dr Bevölkerig sässhaft gsi isch und e Däil nid Iraanisch gschwätzt het. Middelalterligi Kwelle erwääne au chliineri alaanischi Grubbe uf dr Krim und am Aafang au in dr Zentraal-Ukraine. D Ooberschicht vom kaukasische Köönigriich Alaanie isch zum Däil christianisiert worde und s Land isch erst im Mongoolesturm im 13. Joorhundert undergange. Die Alaane si die sproochlige Vorlöifer vo de Osseete, wo hüt im Kaukasus lääbe.
Strauhof
De Strauhoof isch es Uusstelligshuus i dr Stadt Züri.
2019
Gedänkjohr
S Förschtetum Liachtastaa fiiret es Jubiläum, 300 Johr Ländle.
Strauhof
Gschicht
Öpe sid 2013 isch s Huus ine schwiregi Laag cho, wo mä z Züri d Förderig vo de Literatur nöi hät wele organisiere. Em Strauhoof wèèr d Role als Literaturmuseum verloore ggange, und me hèt’s wele für anderi Zwek pruuche; das wèèr s «Junge Literaturlabor JULL» gsii, wo’s de Schuelchind ermöglichet, diräkt mid Schriftsteller z rede. Wil das e zimli e grosse kulturelle Verluscht gsi wèèr – de Strauhoof isch ja, wie syni Lüüt betoonet, s äinzig spezialisierte Literaturmuseum vo dr ganze Schwiiz – isch dän e starchi öfentlechi Diskussion da dezue entstande, und dän hät d Stadt doch pschlosse, de Strauhoof chön es Huus für Litraturuustelige blybe. Imene Weppeweerb sind Vorschleeg gsuecht woorde, wie me das in Zuekumpft chönt organisiere. En Jury, wo d Publizischtin Klara Obermüller gläitet hät, hät d Ideeè prüeft, und d Stadt hät ane 2015 de Betriib em «Veräin Literaturmuseum Züri» übergèè. Im Juli 2017 hät de Stadtraat vo Züri gsee, ass di erschti drüüjäärig Probezyt vom neue Strauhoofbetriib guet glooffe sig, und er hät em Gmäindraat vorgschlage, die Lösig wyter z finanziere und em Veräin Literaturmuseum Züri sogar na chly mee Gäld z ggèè. Das hät dänn de Gmäindraat a de Sitzig vom 28. Nofämber 2017 au so pschlosse, und drum chan de Strauhoof bis ane 2022 mit sym Programm mit Projäkt zu gschichtleche und gselschaftleche Fraage rund um d Literatur wytermache. Bi de Uusstelige, Verastaltige, Inszenierige und de anderne Aagebot gaat’s em drum, s Wüsse über d Literatur wyterzgèè und bi de Lüüt s Inträsse a de Literatur z ferstèèrche.
Arrondissement Strasbourg-Campagne
Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Strossburi gsin.
Geogràfii
S Arrondissement hàt ìm Norde àn s Arrondissement Hàwenau granzt, ìm Oschte àn Ditschlànd, àn dr Ortenöikrais z Bàde-Wìrttebari un àn s Arrondissement Strossburi-Stàdt. Ìm Siide hàt s àn s Arrondissement Schlettstàdt-Eerstain un ìm Weschte àn s Arrondissement Zàwere un àn s Arrondissement Molse granzt.
Strauhof
Gschicht
Wämme d Programm vom Strauhoof i de letsche Jaar aalueget, so gseet’s so uus, wie wänn d Mundartliteratuur daa ender sälte zum Zug chèèm.
Arrondissement Strasbourg-Campagne
Greschte Gmeine
Di greschte Gmeine vum Arrondissement Strossburi-Lànd sìn gsin (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999):
Verwàltung
S Arrondissement Strossburi-Lànd ìsch in àcht Kanton ingedäilt gsin mìt ìnsgsàmt 104 Gmeine:
Locarno
Geografi
D Stadt Locarno lyt am Nordstade vum Langesee un am Oschtrand vum Maggia-Delta. Zue dr Stadt ghere d Fraktione Brè, Cardada-Colmanicchio, Gerre di Sotto, Isola Martella, Monda di Contone, Ponte Brolla-Vattagne un Solduno. Nochbergmaine sin Ascona, Avegno-Gordevio, Cadenazzo, Cugnasco-Gerra, Gordola, Lavertezzo, Losone, Minusio, Muralto, Orselina, Gambarogno, Tegna un Tenero-Contra. Zum Bann vu dr Stadt ghert au d Gerre di Sotto, ne großi Flechi in dr Magadinoebeni, wu nit mit em ibrige Stadtbiet zämmehangt.
Gschicht
Locarno isch zum erschte Mol gnännt wore anne 807 as Leocarni.
Verwaltig
Dr Stadtbresidänt (Sindaco) vu Locarno isch syd 2015 dr Alain Scherrer.
Vercheer
Locarno isch Ändstazioon von eren Ysebaanlinie vo der SBB. Wyter füert di schmaalspuurig Centovallibaan; mit dère cha mer bis i s italienisch Domodossola a de Simplonlinie. Dezue ane faared ab Locarno e ganzi Räie Buslinie i d Döörffer und Tääler vom Locarnese.
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Locarno ghert zum Ticinese.
Sport
Dr FC Locarno isch de Fuessballklub vu Locarno, wu aktuäll in dr Promotion League spiilt.
Alanen
D Alaane, wo im Kaukasus bliibe si
D Jasse, wo im 13. Joorhundert uf Ungarn und in d Noochberländer gflüchdet si, gönge woorschinlig uf kaukaasischi Alaane zrugg.
Kwelle
Dr Ardikel «Alanen» uf dr dütsche Wikipedia
Hugh Grant
De Hugh John Mungo Grant (* 9. September 1960 in London) esch e britische Schauspiler, wo vor allem dör sini Komödie bekannt word esch.
Läbe
De Hugh Grant esch 1960 us Sohn vom Onternehmer James Grant ond sinere Frou Finvola, ere Lehreri, gebore worde. Nachem Abschloss ade Highschool hed er es Stipendium in Oxford öbercho ond hed Anglistik studiert. Sine Bruefswonsch esch damaus Konsthistoriker gseh. I de Theatergroppe vom College hed er erschti schauspelerische Erfahrige gsamlet ond sech entschlosse, nachem Exame professionelle Schouspiuonterrecht znä. Sini erschti Fernsehrolle hed de Grant 1985 becho.
Er hed e langjährigi Beziehig zom britische Model Liz Hurley gha, wo ou us Schauspeleri erfougrich gseh esch. Bes zo sim Kinoerfolg Vier Hochzeiten und ein Todesfall vo 1994 esch d Liz bekannter gseh aus de Hugh. Z' Hollywood escher 1995 id Schlagzile cho, da er met de Prostituerte Divine Brown in flagranti im Auto erwescht worde esch. Sini öffentlichi Entschoudigong i de Fernsehshow vom Jay Leno hed em Sympatiiponkt i de Öffentlechkeit brocht, er esch jedcoh einigi Johr vode Liinwand verschwonde. 1999 escher im Feum Notthing Hill weder uftoucht ond esch spöter witus erfougricher gseh aus vorher. 2006 hed er de Ehrepris bi de César-Verleihig öbercho, im wechtigschte französische Feumpriis, wo aujährlech vergee wird.
Kwame Nkrumah
Dr Kwame Nkrumah (äigentlig Francis Nwia Kofi Kwame Nkrumah ; * 21. Septämber 1909 z Nkroful, Ghana; † 27. April 1972 z Bukarest, Rumänie) isch e ghanaische Dänker, Politiker und Staatsmaa gsi. Er isch dr erst Bresidänt vo Ghana gsi, äine vo de wichdigste Sprächer vo dr panafrikanische Beweegig und äine vo de Gründer vo dr Organisazioon vo dr afrikanische Äinhäit.
D Entwigglig vom Land
Er het mit Hilf vo Fümfjooresblään brobiert, s Land z modärnisiere und z industrialisiere. 1964 het Ghana denn s modärnste Stroossenetz in Afrika ghaa, groossi Hääfe z Takoradi und z Tema und die landwirtschaftligi Brodukzion isch diversifiziert und mechanisiert worde. Au s Bildigs- und Gsundhäitswääse het sich entwigglet und mit em Volta River Project het mä welle die ghanaischi Stromversorgig sichere. Gliichzitig isch aber au s Reschiim autoritäärer worde. Dr Nkrumah het Opposizionelli under em Preventive Detention Act ooni Richderspruch lo iispeere. 1964 het er si Bardei, d CPP, zur äinzige legale Bardei lo erklääre, und är sälber isch Bresidänt für s ganze Lääbe worde.
Im Exil
1966 isch dr Nkrumah im ä prowestlige Milidäärputsch gstürzt worde und isch uf Guinea ins Exil. 1972 isch er z Bukarest gstorbe.
S/2003 J 5
S/2003 J 5 isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter.
Entdeckig
S/2003 J 5 isch am 6. Februar 2003 vu de Astronomen Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, Yanga R. Fernández un Henry H. Hsieh entdeckt worre. Der Mond het noch kai offizielle Namme erhalde – bi de Jupitermonde sin des in de Regel wiblichi Gstalte us de grichische Mythologi – sundern wird entsprechend vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 5 bezaichnet.
Bahndate
S/2003 J 5 umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.495.000 km in 738 Däg, 17 Stund un 31 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2478 uf. Mit ere Naigig vu 165,247° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet.
Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird S/2003 J 5 de Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegordnet.
Physikalischi Date
S/2000 J 5 besitzt ä Durchmesser vu etwa 4 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Er wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert. Si schinbari Helligkait betrait 22,4m.
Roger Daltrey
De Roger Daltrey (* 1. März 1944 z London, Ängland, as Roger Harry Daltrey) isch e britische Rocksänger und Komponischt. Är isch Sänger vu dr Rockband The Who.
Castel Goffredo
Castel Goffredo isch e Stedtli in der italienische Provinz Mantua in der Region Lombardei. Es het Iiwooner (Stand ). D Gmeind lit öbbe 29 Kilometer nordwestlig vo Mantua und öbbe 32 Kilometer südöstlig vo Brescia. Castel Goffredo lit grad an dr Gränze zur Provinz Brescia.
Gschicht
2002 isch d Gmäind zun ere città (Stadt) erkläärt worde.
Tapfheim
Dapfa (amtlich Tapfheim) ischt a Gmoed em Landkroes Donau-Rias en Bayern.
Castel Goffredo
Wirtschaft und Vercheer
D Stadt het in de letschte zwäihundert Joor e wirtschaftligi Blüeti erläbt. Castel Goffredo isch bsundrigs dur d Textilindustrii bekannt worde, wo Strumpfhose broduziert het.
Tapfheim
Geografi
Dapfa leit an dr Donau, rond sibe Kilometer sidweschtlich vo Werd.
Vo dr Gmarkong send 54,8% Landwirtschaftsfleche, 28,5 % Wald, 10,2 % Sidlongsfleche ond 6,5 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Dapfa gheret d Pfarrderfer Donaumünster, Oppertshofen ond Tapfheim, d Kirchderfer Brachstadt ond Erlingshofen, s Dorf Rettingen, dr Weiler Birkschwaige ond d Gheft Abtsholzerhof, Bauernhansenschwaige, Bergmühle, Bäldleschwaige, Dreiwinkelschwaige, Furtmühle, Hubelschwaige, Hundeschwaige, Kilischwaige, Obere Hoserschwaige, Rothahnenschwaige ond Untere Hoserschwaige.
Gschicht
Dapfa ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1067.
Religion
78 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 20,2 % evangelisch.
Verwaltong
Dapfa ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.
Dr Birgermoeschter vo Dapfa ischt dr Karl Malz.
Dialekt
Dr Dialekt vo Dapfa ghert zom Schwäbisch.
Schwenningen (Heuberg)
Schwennenga (dt. Schwenningen) ischt a Gmoe em Landkreis Semmerenga en Bada-Wirttaberg. D Gmoe hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 53,8 % Landwirtschaftsfleche, 37,9 % Wald, 8 % Sidlongsfleche ond 0,3 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Schwennenga gheret s Dorf Schwennenge ond dr Weiler Auf Schönfeld.
Gschicht
Schwennenga ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1005 als Suanninga.
Verwaltong
Schwennenga hot mit dr Gmoe Stette a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
D Schuldese ischt d Roswitha Beck.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Kydonen
D Kydone (altgriechisch: Κύδωνες, Kýdōnes) sind en antiiks Volch gsii, wo im üsserste Weste vo de Insle Kreta glebt hett. Si wered i de Odyssee vom Homer gnennt und wonet deno am Fluss Iardanos und sind ais vo de fööf Völcher, wo uf Kreta lebid. De Strabon het no gschrebe, as d Kydone im Weste vo Kreta wonid und welewääg Uuriiwooner saied, wie d Eteokreter im Oste vo de Insle. D Hoptstadt vo de Kydone isch Kydonia (Κυδωνία) (hütt: Χανιά, Chaniá) und de Eponym isch de Kydon (Κύδων), e Soo vom Hermes. Si hend d Diktynna vereert, e Göttin wo mit de Artemis verschmulzen isch.
Oberwil BL
Geografi
Oberwyl ligt fünf Kilometer vo Basel ewägg uff 316 m ü.M. im Leymedaal am Weschthang vom Bruederholz. Sini Nochberdörfer sin Biel-Bängge und s elsässischi Näiwil im Weschte, Therwil im Süde, Rynach im Südoschte, Bottmige und Binnige im Norde und Allschwil im Nordweschte.
D Flechi betreit 788 Hektare, drvo sin 45 % Landwirtschaftsgebiet, 20 % Wald, 34 % Sidligsgebiet und 1 % isch unproduktiv.
Gschicht
Vo 1792 bis 1815 isch Oberwil Teil vor Raurachische Republik resp. spöter unter em Napoleon Frankryych gsi. Am Wiener Kongräss 1815 isch s Birseck mitsamt Oberwyl zem Stand Basel cho.
Wappe
Rote Untergrund, in dr Mitti e sänkrächte, silbrige Wällepfahl, wo dr Birsig darstellt. Rächts e ufrächte silbrige Schlüssel mit eme "O" im Schlüsselgriff und links en ufrächts silbrigs Schwärt. Die beide Symbole stöön für d Kirchepatron St. Peter und Paul.
Partnerschaft
Partnergmeind isch Aschau im Tirol.
Schweizer Demokraten
D Schwizer Demokrate (SD) si e Partei ir Schwiz, wo als rechts (oder mängisch o rechtsextrem) igstuft isch.
Si si in verschidene Parlament vertrete, hei aber nur e gringe Wählerateil vo under 1 %.
Gschicht
Im Jahr 1961 si si als Nationale Aktion gägä d Überfrömdig vo Volk und heimat gründet worde. 1963 hei si mit Parole wi "D'Überfrömdig als Ursach vo riesige Überbauige lât ganzi Landschafte la verschwinde" für Ufsehe gsorgt. 1965 ich d parteizitig "VOLK + HEIMAT" z erschtmal erschine. 1967 isch dr dr erst SD-Nationalrat, dr Dr. James Schwarzenbach, gwählt worde. 20. Mai 1970 het ihri erschti Initiative gäge Überfremdig erfolg gha mit über 46 Prozent Ja-Stimme. 1970/1971 het de Dr. James Schwarzenbach d Partei verlah und sini eigeni gründet, d "Republikanische Bewegung". Neue Präsident vo de Nationale Aktion isch nach em Rudolf Weber dä Valentin Oehen worde. 1973 isch d Jung-Nationalen Aktion JNA gründet worde. Am 22. Oktober 1977 isch dem Namä anre usserordentliche Delegierteversammlig i "Nationale Aktion für Volk und Heimat" gändert worde. Am 2. Dezember 1984 hed es NA-Refrendum d Ifüerig vomene Usländerrat verhindere. Im April 1986 hed de Nationalrat Valentin Oehen nach persönliche Differenze mit de Partei d NA verlah. Am 9. Juni 1990 häd d NA ihre Name a de Delegierteversammlig z Neuchâtel i Schweizer Demokraten umbenennt. Im September 1990 isch de Name vo de Parteizitig "VOLK + HEIMAT" i "Schweizer Demokraten" gändered worde.
Enklave
Än Enklave (vo franz. enclave, iigschlosses Gebiet, vom latiinische inclavatus, vo clavis, Schlüssel) isch ä Gebiet wo politisch zu eim Schdaat ghört, aber geographisch vom Hochheitsgebiet vom enä zweite Schdaat vollschdändig iigschlosse isch. Mä zelt zu de Enklave au unabhängigi Schdaate, wo ganz innerhalb vom enä andere Schdaat ligge. Für zum än Enklave chönne verwalte, müesse die beide Schdaate Veriibarige dräffe, wo d Hoheitsrächt definiere.
Hischdorischs
In dr Ziit vom europäische Feudalismus het s vili Enklave ge, aber sit ass die meischde Schdaate Nationalschdaate worde si und alli Gebiet, wo vo Lüt wo zu ihrer Nation ghöre, sich iiverleibt hai, isch d Zahl vo de Enklaveschdaate sehr chli worde. Hützudag git s nume noh drei sonigi Schdaate:
Kulturelli Enklave
In dr Schbroochgeografii redet mä vo Enklave, wenn es Gebiet, wo ei Schbrooch gschwätzt wird, ganz vom ä zweite Schbroochgebiet iigschlossen isch.
Kanton Lesneven
Dr Kanton Lesneven (breton. Kanton Lesneven, frz. Canton de Lesneven) isch e Kanton im Arrondissement Brest im franzesische Département Finistère in dr Region Bretagne. Hauptort vum Kanton isch Lesneven.
Gmaine bis 2015
Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Brignogan-Plages, Le Folgoët, Goulven, Kerlouan, Kernouës, Lesneven (Hauptort), Ploudaniel, Plouider, Plounéour-Trez, Saint-Frégant, Saint-Méen un Trégarantec.
Dani Levy
Dr Dani Levy (* 17. Novämber 1957 z Basel) isch e Schwizer Regisseur, Schauspiiler und Produzänt.
Läbe
1970/1971 isch är als Clown und Akrobat im Zirkus Basilisk uffdrätte. Denn het är e Germanistik-Studium aagfange, won är aber friehzytig abbroche hett. In de Joohr 1977–1979 isch är im Basler Theater als Schauspiiler und Autor dätig gsi. In däre Zyt het är bi de Produktione Do flippsch us, Kasch mi gärn ha! und Spilt's e Rolle? mitgmacht.
Noch eme zweijöhrige Vagabundenusflug in d Staate isch är denn 1980 uf Berlin, won är zerscht in dr Gruppe Rote Grütze mitgwirgt het. Aaschliessend isch är Dail vom Ensemble Logo gsi.
Är isch Mitgründer vo X Filme Creative Pool, wo scho ainigi erfolgrychi dütschi Film (Good bye Lenin (2003), Lola rennt (1998)) usebrocht hän. Är isch syt 1980 hauptsächlig in Berlin dätig. Dört hät er zerscht mit dr Draibuechautori und Schauspiiler Anja Franke und spöter lengeri Zyt mit dr Schauspiilere Maria Schrader zämme gläbt.
In dr Saison 2004 isch er wieder emol in Basel dätig gsi mit eme Stroossestügg namens Freii Sicht uff s Mittelmeer.
Dr Dani Levy läbt z Berlin, zämme mit siner Frau, de Maskebildneri Sabine Lidl, und de baide gmainsame Chind (Stand 2008).
Lodrino TI
Lodrino (lombardisch Ludrín) isch e Dorf un e ehmolegi Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. S ghert hit zur Gmai Riviera im glyychnamige Chrais (circolo) im Bezirk Riviera.
Geografi
Lodrino lyt im Valle di Lodrino, uf dr rächte Syte vum Fluss Tessin. Zue dr Gmai hei no d Fraktione Prosito, Rodaglio un Verscio ghert. Nochbergmaine sin Iragna, Biasca, Osogna, Cresciano, Moleno, Preonzo un Lavertezzo gsii.
Gschicht
Lodrino isch zum erschte Mol gnännt wore anne 857 as Ludrini, 1193 Ludrino, Prosito im 13. Jh. as Proxedrium.
Verwaltig
Dr letscht Burgermaischter (Sindaco) vu Lodrino isch dr Carmelo Mazza gsii.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Lodrino ghert zum Ticinese.
Sulperg
De Sulperg (di altiigsessene Wettiger säged meischt Sulzberg) isch en Hoger i de Schwiiz.
Er ligt am öschtliche Ortsrand vo Wettige, südöstlich vom alte Dorfkern. De höchschti Punkt vom Sulperg ligt uf der Höchi vo, und er isch im obere Berich vo Wald bewachse.
Im Wald findet me d Mariekapelle, wo en Chrüzwäg hiigoot. De Bärg isch zämme mit de Lägere und de Limmig es landschaftlichs Charakteristikum vo Wettige, wo durch es wiisses Wägchrüz verstärcht wird, wo guet sichtbar am Waldrand stoht.
Martinstor (Begriffsklärung)
Martinstor isch dr Name vu Stadtdoor in verschidene dytsche Stedt:
Hostienfrevel
As Hostieschändig oder Hostiefrevel het die römisch-katholischi Chille zwüsche em 13. und 16. Joorhundert dr aagääblig Missbruuch vo konsekrierte Hostie bezäichnet. Vo dene, wo beschuldigt worde si, und das si mäistens Juude, mänggisch aber au Persone gsi, wo mä wäge Häxerei aagchlagt het, isch behauptet worde, si häige sich gweihti Hostie beschafft und die verschnitte oder sust gschändet. Das häige si gmacht, zum d Folterig vom Jesus Christus bi dr Chrüzigung z verhööne. D Vorwürf, wo stereotüp formuliert worde si, häi zu Brozäss gfüert, wo mä scho im Vorus gwüsst het, wie si usgönge. Die Aagchlagte het mä bim Usfrooge gfolteret und eso Gständnis us ene uusebresst. Si si mäistens zur Hiirichdig verurdäilt und uf em Schiterhufe verbrennt worde. Noch eme sonige Hostieschänderbrozäss si vilmol alli aasässige Juude entäignet und us dr Stadt und hüfig us dr ganze Regioon verdriibe worde.
Hinder em Vorwurf vo dr aagääblige Hostieschändig isch dr Antijudaismus gstande. D Legände vom antichristlige jüüdische Hostiefrevel, wo im Juudedum verankeret und zwanghaft sig, si wie d Ritualmordlegände, wo öbbe 50 Joor vorhär ufcho si, im Zämmehang mit em antijudaistische Gottesmordvorwurf gstande, wo sich sit em 2. Joorhundert im Christedum verbräitet het.
Noch dr Leer vo dr Dransubstantazioon, wo 1215 zum Dogma gmacht worde isch, verwandle sich bi dr Häilige Mäss die öicharistische Gstalte vo Brot und Wii in dr Liib und s Bluet vom Jesus Christus. Doorum gältet d Veruneerig oder s Furtgheije vo de öicharistische Gstalte noch em chirchlige Rächt as Sakrileg. Im kanonische Rächt chömmed Begriff Hostiefrevel und Hostieschändig nid vor. Es stellt aber usdrücklig fest, ass Glöibigi, wo die öicharistische Gstalte furtgheije oder mit dr Absicht vom ene Sakrileg stääle oder bhalte, für das mit dr Exkommunikazioon bestrooft wärde. E Kleriker cha drzue us em Klerus entloo wärde.
Harlungen
D Harlunge sind e Brüederpaar us de germanische Heldesaag. Eri Näme sind Frîtele und Imbrecke.
Tütschi Heldesaag
I de tütsche Heldesaag sind d Harlunge d Söö vom Diethêr oder Harlunc und Neffe vom Ermenrîch. Do si erst um Jünglingsalter sind, hends e Bschützer, de "getruwe Eckehart". As eri Haimet gelt Brîsach und dodemit ghörets zu de wenige Gstalte vo de germanische Heldesaag, wo mitem alemannische Ruum verbunde werded. De König Ermenrîch, beiiflusst dör de Root vo sinene zwee üble Birooter, trachtet denoo, all sini Verwandti is Verderbe z stürze und loot drum d Harlunge loo uufchnüpfe. De Eckehart rächt sich, indem er de Birooter vom Ermenrîch tötet.
S TütschiHeldebuech umschribt d Saag chorz:
I de Quedlinburger Annale (um 1000), e Gmisch us Gschichtsschriibig und Heldsaag, stoot gschribe, ass de Ermanricus sini Neffe Embrica und Fritla hänge loo het. D Urspergchronik ergänzt no dezue, as d Lüüt vo Briisach au Harelungi gnent werdid.
Englischi und nordischi Heldesaag
Im altenglische Widsith, e Uuflistig vo Länder, Könige und Helde, zällt d Herelingas Emerca und Fridla zu de Helde vom Eormanríc. Abgsie vo de Thidreksaga af Bern, enere norwegische Kompilation vo nidertütsche Saage, kennt di skandinavischi Öberliferig d Harlunge nöd.
Barthold Heinrich Brockes
Dr Barthold Heinrich Brockes (au: Bertold Hinrich Brockes), usgsproche: Brooks (* 22. Septämber 1680 z Hamburg; † 16. Januar 1747 z Hamburg) isch e dütsche Schriftsteller und Dichder in dr früeje dütsche Ufkläärig gsi.
Si Hauptwärk isch die naturlürischi Gedichtsammlig Irdisches Vergnügen in Gott, wo d Natur din in iirer Schönheit und Nützlichkeit as Middler zwüschen em Mensch und Gott reflektiert wird. Es isch am Aafang populäär gsi und es het sonigi gee, won en noochgmacht häi, aber Kritiker wie dr Johann Christoph Gottsched si nid begäisteret gsi drvo. Zwäi Joorzäänt noch em Dood vom Brockes isch s as umbedütend aagluegt worde.
Samir
Im Härbscht 2005 isch am Samir sin Film "Snow White" is Kino cho. De Spielfilm handlet vomene Flittli us richem Hus, wo in en Rapper verguggt isch.
Ermensee
Ärmisee (amtlech Ermensee) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Hofdere im Kanton Lozärn, Schwiiz.
Geografi
Ärmisee liid zwösche Baldeggersee ond Hallwilersee am Aabach. Zue dr Gmeind ghörtz ou na dr Wiiler Herrenberg. Vo dr Gmeindsflechi send 58,9 % Landwirtschaftlechi Flechi, 35,3 % Waud, 5,4 % Sidligsflechi ond 0,4 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Ärmisee send Autwiis, Hetzchöuch, Möischter ond Römerswiu.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 11,3 % gläge.
Politik
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,9%, CVP 30,0% , FDP 23,0% , GLP 4,4% , GP 4,0% , SP 5,4% , SVP 29,4% , Süschtigi 2,9%.
Dr Gmeindspräsident vo Ärmisee esch dr Reto Spörri (Stand Februar 2016).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge.
Sprach ond Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 746 Iiwohner 96,1 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,1 % Französisch, 0,1 % Italienisch ond 3,7 % anderi Sprache.
Z Ärmisee redt me s hochalemannisch Lozärntütsch.
Erkartsweiler
Erkertswiller (frz. Erckartswiller, dt. Erkartsweiler) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Erkertswiller ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1177.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Molekül
Zwüschemolekulari Chräft
Zwüschät dä Molekül chönd verschidäni Chräft würke, wo z. B. dä Schmelzpunkt, dä Südepunkt oder d Löslichkeit beiflussäd. Äs existiränd di folgändä Chräft (sortiärt nach abnehmänder Stärchi)
Erkartsweiler
Verwàltung
vun Erkertswiller ìsch. Erkertswiller ghert zem Kommünàlverbànd.
Sens Unik
Sens Unik sin e HipHop-Gruppe us Renens bi Lausanne in dr Romandie, wo 1987 gründet worde isch und sich im 2010 ufglöst hät.
Molekül
Darstellig
Di eifachschti Art, äs Molekül z beschribä isch d Summäformlä wiä zum Bispil H2O für Wasser oder O2 für Suurstoff. Sie wird vorallem für anorganischi Molekül verwändät.
Erkartsweiler
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Erkertswiller ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Sens Unik
Di bekanntischte Mitglider sin dr MC Carlos und d Sängerin Déborah, wo au als Solo-Künschtlerin aktiv isch. Si sin bekannt für ire vom East-Coast-Rap beyflussti Musig. Uf "Abracadabra" hän si sich an Pop aagnööchered, en Experimänt wo si aber mit irem neuschte Album, "Mea Culpa", wider ruckgängig gmacht hän. Sens Unik hän au e baar spanischsproochigi Songs veröffentligt; em MC Carlos sini Eltere stamme us Galizie in Spanie.
Molekül
Darstellig
Für ä chli komplexeri, meist organischi Molekül ferwändät mär meistens d Sturkturformlä. Mit ihrä chan mär au Molekül wo zwar die glich Summäformlä händ aber nöd glich ufbaut sind, unterscheidä.
Bi no komplexerä biologischä Molekül chäm mer mit dä Strukturformlä nümmä drus, darum verwändät mer det numä no ä vereifachti darstellig vo dä Struktur.
Merowech
Dr Merowech (latiinisch Merovechus oder Meroveus, französisch Mérovée) isch in dr Middi vom 5. Johrhundert Herrscher vo de salische Franke gsi und het z Tournai im hütige Hennegau (Belgie) gresidiert. Etymologisch het si Name ursprünglig „e berüehmte Kämpfer“ bedütet.
Läbe
Über de Merowech isch sehr wenig bekannt. Dr Gschichtsschriiber Gregor vo Tours sait, ass er dr Vater vom Childerich I. (und so dr Grossvater vom Chlodwig I.) gsi isch, und das schiint glaubwürdig. Er het im Gschlächt vo de spötere Frankekönig, de Merowinger, dr Name ge. Dr Gregor vo Tours verzelt, dass dr Merowech, „wie einigi behaupte“, us em Gschlächt vom Chlodios stammi, em erste König vo de Salfranke, wo me dr Name von em kennt. Ob me das so sött verstoh, dass er dr Sohn vom Chlodio gsi isch, wie d Fredegar-Chronik brichtet, oder öb irgend enanders Verwandtschaftsverhältnis bestande het, isch umstritte.
D Sag
In dr Fredegar-Chronik wird verzelt, ass im Chlodio si Frau, wo si zum Bade ans Meer gange isch, eme Meerunghür begegnet isch, wo em Quinotaurus ähnlig gsi isch, bevor si dr Merowech uf d Wält broch het. Dr Name Quinotaurus erinneret an dr Minotauros us dr griechische Mythologii; villicht isch s Q nume e Schriibfehler gsi. Es isch nit klar, öb das Unghür sälber dr Vater vom Merowech isch oder öb d Begegnig nume e Vorzeiche und dr Chlodio dr Vater gsi isch; d Quelle loot das usdrücklig offe. E dritti Möglikeit isch, dass dr Chlodio sälber siiner Frau in dr Form vom ene Unghür erschiine isch und hinter dr Gschickt versteckt sich s Konzäpt vo dr Hierogamii. Usserdäm wird vermuetet, dass die Gschicht in ihrer überliiferete Form als Verspottig vom mythische Konzäpt von ere sakrale Härkumft vom Merowingergschlächt gemeint gsi isch.
In dr Forschig isch hüfig mit sprochlige und inhaltlige Begründige d Asicht verdräte worde, dass die Sag nit erst im 5. Johrhundert chönnt entstande si, und dass die ursprüngligi Version sich uf e sehr vil elteri Sagegstalt, wo Mero gheisse het, bezoge haig; erst spöter siig d Gschicht in ere jüngere Fassig wäge dr Ähnligkeit vo de Näme uf e Chlodio und dr Merowech bezoge worde. So siig die falschi Uffassig entstande, dass dr Name vo de Merowinger vom historische König Merowech abgleitet siig.
Mit dere Dütig isch dr Alexander Murray nit iiverstande. Er meint, d Hypothese von ere ursprünglige Sagegstalt Mero siig us dr Quelle nit abzleite; es handli sich au nit um en ächti pagani Sag, sondern um e literarischi Fiktion, wo erst im sächste oder siibte Johrhundert vom ene gebildete christlige Frank erfunde worde siig. Ihre Zwäck siig s gsi, e Basis z si für etymologische Spekulatione oder Spiilereie, wo denn beliebt gsi si. Dr Name Merowech siig als „Meer-Veh“ dütet worde, und das siig dr Usgangspunkt für d Herstellig vom ene Zsämmehang mit eme Meerunghür gsi. Dr Urheber vo dr Fiktion haig dr Minotauros-Mythos kennt, noch welem dr Minotauros dr Sohn vom ene Muni gsi isch, wo dr Gott Poseidon (de Neptun) us em Meer haig lo usestiige. Vo däm Sagemotiv haig sich dr christlig Frank drzue lo arege, dr Minotauros-Mythos für si Zwäck z ändere. In Wirkligkeit siig dr Name vom Merowingergschlächt datsächlig vom historische König Merowech abgleitet.
Jonschwil
Jonschwil isch e Gmeind im Waalchreis Wil vom Kanton Sanggale i de Schwiiz.
Geografii
S Dorf liit uf de rechte Site vo de Thur zwüsched Wil und Oberuzwil.
Zu de Gmeind ghöred d Dörfer Jonschwil und Schwarzebach, de Wiiler Pettenau und en Teil vo Oberrindl.
D Nochbergmeinde sind Wil, Uzwil, Oberuzwil, Lötischborg, Chirchberg und im Thurgi Rickebach.
1917
uf d Wält chuu
Datum nit bekannt:
Jonschwil
Gschicht
Jonschwil isch zum erschte Mol im Johr 796 als Johannis vilare gnennt worde.
Um 1200 isch s Schloss Schwarzebach baut worde.
1803 hend sich d Dörfer zur Gmaind Jonschwil zemegschlosse.
Zwüsched 1893 und 1899 isch de Schriftschteller Heinrich Federer Kaplan z Jonschwil gsii.
Tour de Romandie
D Tour de Romandie isch e Radrundfahrt, wu in Etappe dur di franzesischsprochig Weschtschwyz, d Romandii, fiert. Des Ränne, wu anne 1947 s erscht Mool uusdrait wore isch, findet alljohr Ändi April/Aafangs Mai statt un giltet as wichtig Vorberatigsränne fir dr Giro d'Italia. D Tour de Romandie ghert zue dr 2005 nej yygfierte UCI ProTour, ere Serie vu dr wichtigschte Radränne im Johr.
Insgsamt zwelf Mol het e Schwyzer d Tour de Romandie gwunne. Dr erscht un bishär ainzig dytsch Siger isch dr Andreas Klöden gsi, wu d Uusdragig im Johr 2008 gwunne het.
Dr Rekordsiger isch dr Stephen Roche, wu d Tour de Romandie drejmol gwunne het (1983, 1984 un 1987).
S/2003 J 9
S/2003 J 9 isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter.
Entdeckig
S/2003 J 9 isch am 6. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández un Jan Kleyna entdeckt worre. Der Mond het noch kai offizielle Namme erhalde – bi de Jupitermonde sin des in de Regel wiblichi Gstalte us de grichische Mythologi – sundern wird entsprechend vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 9 bezeichnet.
Herrschaft Wessenberg
D Herrschaft Wessebärg isch es chlises Territorium im Heilige Römische Riich gsi, wo im hütige Schwiizer Kanton Aargau gläge isch.
S/2003 J 9
Bahndate
S/2003 J 9 umchreist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.884.000 km in 733 Däg, 6 Stunde un 58 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2632 uf. Mit ere Naigig vu 165,079° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet.
Herrschaft Wessenberg
Geographii
Zu de Herrschaft Wessebärg hei di beide Dörfer Mandach und Hottl und de dazughörige Gmeindsbann ghört. Zwische dene Dörfer ligt de Wessebärg uf dem d Burg vo de Wessebärger gschtande-n-isch.
S/2003 J 9
Bahndate
Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird S/2003 J 5 de Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegordnet.
Herrschaft Wessenberg
Gschicht
D Wessebärger sind scho im Mittelalter Grundbsitzer vo grosse Deil vo Mandach und Hottl gsi. Di nideri und di höchi Grischtsbarkeit - und dodermit d Landesherrschaft - isch bi de Habsburger gläge. Wo di im 1316i Geld bruucht hei, hei si ihri Rächt an d Wessebärger verpfändet. D Wessebärger hei so chönne d Landesherrschaft mit de Gricht übernäh und sind so es selbständigs Territorium im Riich worde. S Ändi vo de Wessebärger Herrschaft isch im 1468 cho, wo d Bärner in de Folg vom Waldshueterchrieg d Herrschaft Wessebärg bsetz und d Landesherrschaft übernoh hei.
S/2003 J 9
Physikalischi Date
S/2003 J 9 besitzt ä Durmesser vu etwa 1 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Er wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert. Si schinbari Helligkait betrait 23,7m.
Sigmaringen
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 21,7 % Landwirtschaftsfleche, 64,8 % Wald, 12,1 % Sidlongsfleche ond 1,4 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Semmerenga gheret d Stadtdoel Guadaschdõẽ (Gutenstein), Jõngnao (Jungnau), Loez (Laiz), Oberschmeia (Oberschmeien), Õnderschmeia (Unterschmeien) ond Semmerenga.
Gschicht
Semmerenga ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1077 als Sigimaringin.
Verwaltong
Semmerenga hot sich mit dr Gmoede Beira, Bengga, Enzkofa, Grauchawiis ond Semmerengadorf zom Gmoeverwaltongsverband „Semmerenga“ mit Sitz en Semmerenga zammegschlosse.
Dr Schuldes ischt dr Thomas Schärer.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Liste der Kulturgüter in Basel/Grossbasel Ost
In dr Liste vo de Kulturgüeter in Baasel/Ostgroossbaasel si alli Objekt im östlige Däil vom Groossbaasel in dr Stadt Baasel im Kanton Basel-Stadt enthalte, wo noch dr Haager Konvenzion zum Schutz vom Kulturguet bi bewaffnete Komflikt, em ''Bundesgsetz vom 6. Oktober 1966 über e Schutz vo de Kulturgüeter bi bewaffnete Komflikt und dr Verordnig vom 17. Oktober 1984 über e Schutz vo de Kulturgüeter bi bewaffnete Komflikt'' under Schutz stöön.
Die Liste umfasst d Gwardier Bräiti, Bruederholz, Gundeldinge, Dalbe und Vorstedt (östlig vo dr Elisabethestrooss). Alli Objekt vo de Kategorie A und B si vollständig in dr Liste enthalte, Objekt us dr Kategorii C feele no (Stand: 1. Januar 2013).
Kanton Ouessant
Dr Kanton Ouessant (breton. Kanton Eusa, frz. Canton d'Ouessant) isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Brest im franzesische Département Finistère in dr Region Bretagne gsii.
Dr Kanton Ouessant isch us dr Insel Ouessant (frz. Île d'Ouessant) un dr nerdligere Île de Keller, wu in Privatbsitz isch. Hauptort vum Kanton isch Ouessant gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch dr Jean-Yves Cozan gsii.
Gmaine
Zum Kanton ghert ai Gmai:
24 (Fernsehserie)
24 (Twenty-Four) isch e erfolgriichi US-amerikanischi Fernsehserie. Es git scho sächs Schtaffle mit em Actionheld Jack Bauer, gschpilt vom Kiefer Sutherland. Ihm sini Uufgab isch s Rette vo der Wält und s'Bschütze vo wichtige Persone und Ortschafte. Das ganze schpilt sich hauptsächlich z Losänschäles ab.
Else Berkmann
D Else Berkmann (* 31. Merz 1904 z Itzehoe; † 30. Novämber 2001 z Stuegert) isch e dytschi Bolitikeri (SPD), Mitglid vu dr Hamburger Burgerschaft un vum Landdag vu Bade-Wirttebärg gsii.
Lääbe
D Else Berkmann het e chaufmännischi un e huuswirtschaftligi Lehr gmacht. Si isch us ere sozialdemokratische Familie chuu un isch 1923 Mitglid vu dr SPD wore. Im Jänner 1933 isch si in d Hamburger Burgerschaft gwehlt wore, wu im Spotjohr 1933 dur dr Rychsstatthalter Karl Kaufmann ufglest worenn isch. Si un ire Mann Kurt Berkmann (* 1903) hän no dr „Machtergreifung“ illegal fir d SPD gschafft. Si isch churzzytig verhaftet wore, ire Mann isch fimf Wuche in Schutzhaft chuu. Baidi hän dr Arbetsblatz verlore un hän uf Druck vu dr Gestapo vu Hamburg iber Chemnitz uf Dibenga mießen ewäg zie.
Noch em Änd vum Chrieg het si anne 1946 zäme mit em Carlo Schmid un em Fritz Erler zue dr Grinder vu dr SPD z Wirttebärg-Hauezollre ghert. IUber d Barteigränzen ewäg het si d Iniziativ ergriffe fir e „Arbetsgmainschaft vu Dibenger Staatsburgerne“ (Dytsche Staatsburgerne-Verband), go dr Fraue dr Zuegang in d Bolitik lychter mache, un het vu 1957 bis 1972 im Vorstand vu dr Vorgängerorganisazion vu dr bade-wirttebärgische Landeszäntral fir bolitischi Bildig „Der Bürger im Staat“ mitgschafft. Si het as Dozänti un as Mitarbaiteri an Volkshochschuele un au bim Amerikahuus z Stuegert mitgschafft am demokratische Ufbäu.
Si isch Mitglid vu dr ÖTV un vum Hauptuusschuss vum Verband vu dr Wirttebärgische Volkshochschuele gsii.
Anne 1975 isch si zur Ehrevorsitzeri vu dr Arbetsgmainschaft vu dr sozialdemokratische Fraue z Bade-Wirttebärg ernännt wore, anderi Ehrige het si, wie s in dr Hansestadt Hamburg gängig isch, uusgschlaa.
Glénac
Glénac (Gallo Glenac, bretonisch Glenneg) isch e ehmoligi franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Zum 1. Jänner 2017 isch dur d Fusion vu Glénac mit dr Gmaine La Gacilly un La Chapelle-Gaceline d Commune nouvelle La Gacilly bildet wore.
Geografi
Glénac lyt 48 km vu Vannes un 92 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 2 m un 87 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin La Gacilly, Cournon, Bains-sur-Oust, Ille-et-Vilaine, Saint-Vincent-sur-Oust, Peillac un Les Fougerêts gsii.
Gschicht
Glénac isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1330 as Glannac (1387: Glennac).
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Glénac ghert zum Gallo.
Atemtrakt
As Ootemdrakt oder Ootmigsapparat (Apparatus respiratorius) wird s ganze System vo de Organ bezäichnet, wo für s Schnuufe zueständig si. Mä underschäidet drbii d Organ, wo d Luft läite oder Ootemwääg und d Lunge, wo dr Gaasusdusch stattfindet.
Zum Ootmigsapparat ghööre
S Luftwolume, wo sich in de Ootemwääg befindet, wird au as Dootruum innerhalb vom Gsamtwolume vom Iischnuugfe und Uschnuufe bezäichnet, wil s erst dur d Beweegige vo dr Luft, wo sä vermischt und ufwirblet, au bim Gaasusdusch in de Lungeblööterli e Rolle spiilt.
Judith Sehrbrock
D Judith Sehrbrock (* 8. Februar 1973 z Fryburg) isch e dytschi Schauspiileri.
Laufbahn
Eerschti Kontakt zum Schauspiil het d Sehrbrock scho in dr Schuel gwunne: Syt em segste Schueljoor het si in dr Theater-AG vu irem Gimnaasium mitgmacht. Noch em Abituur het si ai Joor lang z Frankrych gläbt. Vu 1995 bis 1998 het d Sehrbock an dr Stage School Hamburg s Fach Musical studiert. Iri eerscht Biineroll het si im Aaschluss im Musical Popcorn iiberchuu. In dr Spiilzyt 1998/99 het d Judith Sehrbrock en Engaschmänt z Hamburg ghaa un isch ai Joor speeter an e Berliner Theater gwägslet.
Iri eerscht Filmroll het si anne 1998 in dr Sat.1-Seerie Alphateam – Die Lebensretter im OP ghaa. Si het dernio in wytere Fäärnseeprodukzioone mitgmacht, wie z. B. Die Wache (2003, RTL) un Siebenstein (2004, ZDF) un in dr Joor 2000 bis 2003 d Roll vu dr Inhaftierte Martina Vattke in dr RTL-Seerie Hinter Gittern – Der Frauenknast.
Losone
Losone (lombardisch Loson) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Isole im Bezirk Locarno.
Gschicht
Losone isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1061 as Loxono, 1200 de losono.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Losone isch dr Corrado Bianda (Stand 2017).
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Losone ghert zum Ticinese.
Pete Townshend
De Pete Townshend, CBE (* 19. Mai 1945 z London, Ängland) isch e britische Sänger, Gitarrischt und Kompenischt. Är isch Leadsänger und Grindigsmitgliid vu dr Rockband The Who. D Musikzytschrift Rolling Stone het en uf Blatz 10 vu dr Lischt vu dr beschte Gitarrischte vu allne Zyte gsetzt.
Ruine Diersburg
D Ruine Dierschburg, au Tiersperg gnännt, isch e Burgruine uf eme felsige Higel eppe 1900 Meter sidestlig vum Ortsdeil Dierschburg vu dr Gmei Hohberg im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg.
Gschicht
D Burg isch speter im Bsitz vu dr Markgrofe vu Bade gsi un ab 1455 im Bsitz vu dr Freiherre vu Roedern.
Mont-Vully
Geografi
Mont-Vully liit am Nordufer vam Mùùrtesee am Bärg Mont-Vully (em Wischtelacherbärg, wie ma uf Tüütsch siit). Dür d Gmiin fliesst de Broyekanaal vam Mùùrtesee in Nüüebùrgersee. Zue de Gmiin Mont-Vully ghööre Sugiez, Nant, Praz ù Môtier Va de Gmiinflechi si 72,8 % landwirtschaftlichi Flechi, 12,6 % Waud, 11,3 % Sidligsflechi ù 3,3 % schüschtigi Flechi. Nachpuurgmiine va Mont-Vully si Galmiz ùn en Exklav va Murten im Kanton Fryybùrg, Ins ù Müntschemier im Kanton Bärn ù Cudrefin ù Vully-les-Lacs im Kanton Waadt.
Orisbach
Dr Orisbach isch es Gwässer im Baselbiet.
Mont-Vully
Gschicht
D Gmiin isch zum 1. Jenner 2016 entstane us de Fusion va de Gmiine Bas-Vully ù Haut-Vully.
Orisbach
Dr Bach isch nüün Kilometer lang. Er flüsst dur nes Tal – s Oristal – im Tafeljura und mündet bi Lieschtel id Ergolz.
Mont-Vully
Yywoner
Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 15,7 % gläge.
Orisbach
Dr eint Quellbach chunt vom soledurnische Doorff Büüre und der ander, wo Rueschtelbach heisst, us sym Tal, eben em Rueschtel, wo au uf Büüremer Boden isch. Undem am Doorff Büüre münde die beede Bech uf der Fluer Langeschtrich inenand, und das git de dr Orisbach.
Mont-Vully
Religion
57,7 % va de Yywoner si im Jaar 2000 evangelisch-reformiert gsii, 27,7 % römisch-katholisch.
Orisbach
S schmalen Oristal zdurabb lauft dr Orisbach föif Kilometer gäge Nordoschte bis uf Lieschtel. Linggs vonnem liggen uf iirne Gländterrasse d Döörffer Bantlion und Nuugle, wo zum soledurnische Scharzbuebeland ghööre, und uf dr rächts Syte d Baselbieter Ortschafte Lupsigen und Sältisbäärg. D Kantonsgränze goot em Orisbach noo. Underem Luusebäärg isch die alti Orismüli.
Mont-Vully
Spraach und Tialäkt
Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 1762 Yywoner 58,5 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 32,9 % Tüütsch ù 8,6 % anderi Spraache.
Orisbach
Bim Wyler Nöi-Nuugle lauft d Gränze vom Bach furt gäge Nordweschte zu der Sichteren ufe. Der Orisbach chunt jetz in Gmeindbann vo Lieschtel. Drüü Kilometer het er no vor sich bis zu dr Ergolz abe. Doo chunt dr Bach an es paar inträssante Sache verby: dr Fischzucht bim Orishof, em vilfältige Gwäärbgebiet im vorderen Oristal, de Woonquartier Oristal und Schwieri, wo s alte Schwieribechli us em Bach furtlauft, und er gumpet über en Wasserfall abe; dört, wo dr Bach jetz under em breite Bahndamm mit dr SBB-Linie vo Basel uff Luzärn und mit em Gleis vom Waldeburgerli undeduregoot, isch früener der ober Stadtweiher vo Lieschtel, dr Orissee gsi.
Mont-Vully
Spraach und Tialäkt
De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 5 va de 2711 Yywohner ggredt.
Orisbach
S Tal vom Orisbach isch im Mittelalter so öppis wie der weschtlich Stadtgrabe vo dr alte Stadt Lieschtel gsi, und vom undere Tor isch e Brugg drüber. Unden am alte Stadtzäntrum chunt der Bach no zmitzt dur nes anders stedtischs Gwäärbgebiet, und de isch er bi dr Ergolz.
Goten
D Gote sind e germanisches Volch gsii, wo sich i meriri Stämm uuftailt hend:
Gourhel
Gourhel (bretonisch Gourhael, Gallo Górhaèu) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
Geografi
Gourhel lyt 43 km vu Vannes un 78 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 62 m un 101 m iber Normalnull.
Gschicht
Gourhel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1131 as Gurhel.
Verwaltig
vu Gourhel isch. Gourhel ghert zum Kommunalverband.
Mika (Musiker)
Dr Mika (* 18. August 1983 als Michael Holbrook Penniman in Beirut) isch e libanesisch-britische Sänger, Komponischt und Produzänt. Sis Debütalbum Life in Cartoon Motion, wo 2007 usechoo isch, het sich rund 5,6 Millione mol verchäuft. Sini Songs sind vo der Popmusig us de 1970er und 1980er Joor beiiflusst.
Läbä
Dr Michael Holbrook Penniman isch als dritts vo fünf Chinder vonere libanesische Mueter und emne amerikanische Vater in Beirut gebore worde. Sini Familie isch 1984 vor em Bürgerkrieg im Libanon z erst nach Paris und denn nach London gflüchtet. Als Legastheniker het är Problem i der Schuel gha und isch vo sine Klassekamerade ghänslet worde, sini Mueter het ihn drum es Joor lang dehei unterrichtet. In dere Zyt het är aagfange, sich für Musig z interessiere. Woner elfi isch gsii, isch dr Mika uf der Bühni vom Royal Opera House i der Richard-Strauss-Oper Die Frau ohne Schatten ufträtte. Mit 19 isch är uszoge, zum a der London School of Economics Geologii z studiere. Er hets sichs denn aber scho am Daag vo der Immatrikulation anders überleggt und sich zwei Wuche spööter beim Royal College of Music aagmäldet.
Gourhel
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Gourhel ghert zum Bretonisch.
Mika (Musiker)
Läbä
2006 het dr Mika mit der Single Relax, Take It Easy e Achtigserfolg bi de britische Sänder glandet und isch europawit in d Charts cho. Im Januar 2007 isch är vom britische Fernsehsänder BBC zum ussichtsriichschte Musiker fürs Joor 2007 gwählt worde. Sini Single Grace Kelly, wo im gliiche Monet usecho isch, het diräkt Platz 1 vo de britische Download-Charts und e Wuche drufabe Platz 1 vo de Popcharts in Grossbritannie erreicht. Genauso erfolgreich isch siis Debütalbum Life in Cartoon Motion gsi, wo äbefalls uf Plats 1 vo de Charts glandet isch. Dr Mika stoht bi Casablanca Records bzw. em Mueterkonzärn Universal Music under Vertrag. Im Dezämber 2007 isch in Dütschland die vierti Singleuskopplig Happy Ending und im März 2008 als witeri Uskopplig Lollipop uusechoo.
Im Früelig 2009 isch sini Akustik-EP Songs for Sorrow veröffentlicht worde. Siis zweite Studioalbum The Boy Who Knew Too Much isch im September 2009 uusechoo, vorhär isch d Vorabsingle We Are Golden scho i di internationale Charts choo. 2010 het sich dr Mika am Benefiz-Projekt Helping Haiti vom Simon Cowell beteiligt. Im Oktober 2012 het är siis dritte Studioalbum The Origin of Love veröffentlicht. Die ersti Singleauskopplung isch Celebrate gsi.