cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schloss Emmendingen
1590 isch dr Kapitelsaal in eme Gebei dernäwe Schaublatz vum „Ämmedinger Religionsgsprech“ gsi. Noch em Dod vum Markgrof Jakob III. het s Schloss as Amtssitz fir d Landvegt vun dr Markgrofschaft Hachberg dient, speter as Burgvogtei. Dr Grundriss vum Gebei, wu s Religionsgsprech stattgfunde het, isch hite dur farwigi Bflaschterstai markiert. Speter isch dert d Synagoge gstande, wu anne 1938 niderbrännt worre isch. As letscht Näwegebei vu dr Residänz isch hite no s Lenzhiisli iwrig bliwe.
Papst (Begriffsklärung)
Papst stoht fir:
Schloss Emmendingen
Im Johr 1833 isch s Gebei unter em Burgermaischter Carl Helbing (1802–1874) in dr Bsitz vu dr Stadt iwergange. Är het dert e Spital iirichte loo. Hite isch din di stadtgschichtlig Sammlung unterbrocht. Dr Schlosskäller mit eme Krizgwelb im erschte Stock wird as Glaikunschtbihni gnutzt. Anne 2007 isch s Schloss in greßerem Umfang renoviert worre.
Judentum
Die jüdische Gmeinde uff dr Wält
Alli Zahle wo in dr Dab$lle unde noh vorchömme, si nume ungfähr richtig.
Papst (Begriffsklärung)
Papst isch dr Familiename vu däne Persone:
Judentum
Die jüdische Gmeinde uff dr Wält
Die gröschte nationale jüdische Gmeinschafte :
Gschicht
Die gschichtlige Vorfahre vo de Jude hai sich „Söhn vom Israel“ (hebr. בני ישראל, umschriibe bnei israel ) gnennt. Mä weiss braktisch nüt vo ihrer Härkunft und früeche Gschicht. D Bible verzelt zwar Mythe, wo vo vile gläubige Juden und Chrischte as Wohret agno wärde, aber archäologisch gseh si sogar so hervorragendi Figure wie dr König David und dr Salomo kuum z fasse. D Gfangeschaft vo de Israelite in Ägypte und ihre Uszug, d Landnahm z Kanaan het mä immer wider brobiert hischdorisch z düüte; aber nume d Bible, wo Johrhunderti noch dene Ereignis as religiös-politischi Schrift zsämmegstellt worden isch, schriibt drüber, und s git keini archäologische Hiwiis druf.
In historische Ziite hai d Jude zwüsche de Ägypter und dr jewiilige Macht, wo Syrie beherrscht het, müesse läbe. No in dr spoote Bronzeziit, wo s die erschti hischdorischi Erwähnig vo Israel uf dr Schtele vom ägyptische Pharao Merneptah (1212-1202) git, isch d Macht vom ägyptische Neue Riich z Kanaan erdrückend gsi, aber Seevölker wie d Filischter, wo vo Norde uf em Land und em Wasser gege Ägypte zoge si, hai sich noch ihre militärische Niiderlage zwar nit in Ägypte, aber doch in Kanaan chönne niiderlo und hai afo unabhängigi Stadtstaate bilde. D Israelite, und spööter au d Jude hai ehnder s Innere vom Land bsetzt, während d Filischter in de Küschtestedt gläbt hai. D Entscheidig öb me sich söt mit Ägypte verbünde oder de Mesopotamier isch nie liicht gsi und Fählkalkulatione wie im Fall vo de Babylonier hai chönne schlimmi Folge ha: Im Johr 598 het dr babylonisch König Nebukadrezzar II. Jerusalem zerstört und d Jude nach Mesopotamie ins Exil gschickt. Ä Deil vo de Jude si zrugg uf Eretz Israel, wo ihne das dr Perserkönig Kyros II. 539 erlaubt het, aber vili si z Babylon bliibe und hai dört ä bedütendi Gmeind ufbaut.
Anderi Gmeinde in dr Diaspora si entstande, wil d Jude gflüchtet si vor ere Bedrohig – in Oberägypte im 6. Johrhundert vor Chrischtus – oder verschleppt worde si nach em enä Ufstand gege fremdi Herrscher: z Rom und in andere Stedt vom römische Riich dure Hadrian im Johr 133 noch dr Ziitwändi.
Bis zur Zerstörig vom Tämpel z Jerusalem under em Kaiser Titus im Johr 70 het s jüdische Volk in Jerusalem es spirituells und bis zum Ändi vom Bar-Kochba-Ufstand im Johr 135 es politischs Zäntrum gha. Vo denn a bis zur Gründig vom Schdaat Israel hai sich d Jude müesse de nit-jüdische Gsellschafte abasse, wo si gläbt hai, au in Palästina, wo s no immer ä grösseri jüdischi Gmeind ge het. Scho vo früeh a hai d Jude es Gmeindisyschdem entwicklet, won enä erlaubt het, ihri eigeni Kultur z pfläge. Mit dr Mischnah und spöter em Talmud hai si ihri Religion, wo vorher uf dr Tämpeldienscht konzentriert gsi isch, de neue Bedingige abasst.
Wo sich s Chrischdedum im römische Riich verbreitet het, het sich das negativ uf d Jude usgwürkt: si si benochdeiligt, underdruckt und in vile Fäll zwangsdauft worde. Under de Muslim, wo die südlige Deil vom ehemalige römische Riich und grossi Deil vo Weschtasie eroberet hai, isch ihri Situation ä chlii besser gsi. Vom achte bis zum 10. Johrhundert het s im nördlige Kaukasus widr ä jüdische Staat gä, wo die Adlige vo de Chasare zum Judedum überdräte si. Im weschtlige Europa isch s vom 11. bis zum 13. Johrhundert für d Jude schlimm worde, wo s europäische Chrischdedum vom Chrüzzugfieber ergriffe worden isch. D Eröffnig vom enä Chrüzzug het im allgemeine mit erä Judeverfolgig in Europa agfange, und wenn dr Chrüzzug z Palästina acho isch, si dört d Jude, wo de Muslime gholfe hai sich z verdeidige, massakriert worde.
Z Spanie isch denn d Ziit vo dr Reconquista, dr chrischtlige Wiidereroberig, cho, und d Jude si mänggisch vo den Araber, zu andere Ziite vo de Chrischte verfolgt worde, aber s het au Periode gä, wo s jüdische Läbe ufblüeht isch. Toledo isch im 12. und 13. Johrhundert es Zäntrum von erä chrischtlig-jüdische Übersetzigskultur gsi und Barcelona das vo talmudische Studie. Die chrischtlige König si am Afang judefründlig gsi, aber im 14. Johrhundert het d Chille zu Pogrom gege d Jude afo hetze und dr Höhepunkt vo dr Judeverfolgig isch d Verdriibig (hebr. גירוש ספרד) oder d Zwangskonverdierig am Ändi vom 15. Johrhundert gsi. Au in Nordeuropa, vor allem in Dütsche Riich het s Pogrom gä, und uus Ängland si d Jude im 13., uus Frankriich im 14. Johrhundert verdriibe worde, während si z Pole z erscht ufgnoh worde si. Aber scho vom 15. Johrhundert aa het s au dört, und im 17. Johrhundert in dr Ukraine Judeverfolgige gä. D Reformation het d Situation vo de Jude in ä baar Länder verbesseret. So hai Jude under em Cromwell widr dörfe z Ängland läbe, aber au under de Reformierte het s e Huffe Antisemite gha, wie dr Luther sälber, wo in sim Machwärk Von den Jüden und iren Lügen (1543) gege d Jude ghetzt het. Im 18. Johrhundert het sich d Ufklärig in Europa verbreitet, wo d Idee vo de Menschrächt au für d Jude verlangt het. Under de Jude isch die paralleli Entwicklig d Haskala gsi, wo zun erä Anöcherig vom Judedum an die europäisch Kultur gfüehrt het. Während in Weschteuropa d Jude sich langsam in d Gsellschaft integriert hai, si si in Oschteuropa immer meh verfolgt worde und vo 1890 bis zum Ändi vom Erschte Wältchrieg si zwei Millione russischi Jude vor de Pogrom gflüchtet und uf Amerika emigriert.
Im 19. und 20. Johrhundert isch aber au dr modern Nationalismus und au dr Antisemitismus sterker worde. D Reaktion vom e Deil vo de Jude isch gsi, ä Staat für d Jude z verlange, ä Bewegig, wo dr Name Zionismus übercho het, und Zionischte hai agfange Land in Palästina z chaufe und sich dört niiderlo. In de driissger Johr vom 20 Johrhundert isch d Lage vo de Jude in Europa prekär worde und nid wenig Jude si nach Palästina gflüchtet. Währed em Zweite Wältchrieg hai die Dütsche im ganze bsetzte Europa d Jude verfolgt und schliesslig in Vernichtigslager afo umbringe. Öbbe sächs Millione Jude si Opfer vo dr Schoah worde.
Dr arabisch Nationalismus het sich in de erschte Johrzähnt vom 20. Johrhundert entwicklet, und noch em Zweite Wältchrieg si die paletinensische Nationalischte zu keim Kompromiss mit de Jude barat gsi und hai d Deilig vom Zisjordanische Palästina in ä jüdische und än arabische Staat abglähnt. Si si underschtützt worde vo alle arabische Staate, wo grad nach dr Gründig vom Staat Israel am 14. Mai 1948 das Land mit ere grosse militärische Übermacht agriffe hai. Die israelischi Armee het d Agriff abgwehrt, und wo si witer het afo vorrücke, hai hundertduusigi vo Paleschtinenser s Land verloh, zum Deil si si gflüchtet, zum Deil verdriibe worde. In drei wiitere Chrieg het Israel de Araber zeigt, ass es chönn überläbe, und ä langwiirige Normalisierigsbrozäss het agfange.
Die jüdischi Religion
Die jüdisch Religion isch no meh as dr Islam ä Religion vo Gsetz ehnder as vo Dogme. Dr Tanach het es ganzes Buech, Ve ikra (hebr. ויקרא, für d Chrischte Leviticus oder 3. Mose), wo sich mit praktisch allem befasst, was eim im Läbe cha bassiere, und Regle feschtleit, wie mä sich muess benäh. Spööter isch die Dradition wiitergfüehrt worde vo de Talmudischte, wo im Talmud d Gsetz vom Tanach neu usgleit hai. Bis hüt düen d Rabbiner die alte Gsetz de neuen Umschdänd abasse.
D Glaubenssetz vom Maimonides
Dr Maimonides het im 12. Joorhundert 13 Glaubenssetz ufgstellt, wo die jüüdischi Reliogioon definiere. Es het aber no Joorhunderti brucht, bis si vom orthodoxe Juudedum übernoo worde si. Dr Josef Albo het in sim Hauptwärk Sefer ha-Iqqarim (s Buech vo de Brinzip vom Glaube) voorgschlaage, die 13 Setz uf 3 Brinzipie (Gott, Offebaarig, Vergältig) z reduziere, wo aber nid as Dogme sötte aagluegt wärde.
wie s dr jüdische Kultur gangen isch
Bis zur Neuziit cha mä die jüdischi Kultur kuum vo dr Läbensart drenne, wo dr Uursprung in dr Religion het, und wenn s öbbis geh het, wo dr Religion widrsproche het, wie zum Bischbil d Filosofy vom Baruch Spinoza (1632-1677), denn het sich die jüdischi Gmeinschaft drvo abgschottet. D Kultur vo de Jude isch im Zytalter vo dr Diaspora au stark beiiflusst worde vo de vrschidene Gsellschafte, wo si drin gläbt hai.
In de islamische Länder isch die jüdisch Kultur au in dr Neuziit kuum vo dr Religion z drenne. In Weschteuropa, wo die allgemein Gsellschaft d Ufklärig und glychzytig s Judedum s jüdische Pendant drzue, d Haskala, erläbt hai, isch d Emanzipation vo de Jude vil wiiter gange, und ä Grossdeil vo de Jude het deilgnoh an dr allgemeine Kultur.
In Oschteuropa drgege, vor allem in Pole, isch d Uusgränzig vo de Jude sehr dief gange, und d Jude hai drum in ihrer eigene Sprooch, em Jiddisch, ä säkulari Kultur erschafft, wo zue de vitalschte in Europa ghört het; das het sich i dr Erziehig, dr Literatur, em Theater, dr Molerei, em Kunschthandwärk, dr Musig und em Film zeigt. Ä groosse Deil vo dere Kultur isch de Nitjude fremd bliibe, wil si die Sprooch nid hai chönne verschtoh.
Erster Kappeler Landfriede
Dr Erst Chappeler Landfriide, au dr Landfriide vo 1529, isch de Name vom Friidensverdrag, wo am 26. Juni 1529 zwüsche de katholische und reformierte Ort vo dr Alte Eidgenosseschaft noch em Erste Kappelerchrieg gschlosse worden isch. Er isch dr erst vo vier Landfriidensbünd, wo die katholische und reformierte Ort vo dr Alte Eidgenosseschaft mitenand abgschlosse hai, für zum s Verhältnis vo de Konfessione friidlig z regle.
Vorgschicht
→ Lueg dr Hauptartikel Dr Erst Chappeler Chrieg
D Reformation het die Alti Eidgenosseschaft in zwei konfessionelli Lager gspalte. Uf der einte Siite isch die reformatorischi Gruppe gsi, wo under anderem Züri, Bärn, Basel, Sanggalle, Biel, Chostez und Mülhuuse drzue ghört hai; uf dr andere Siite die fümf katholische Ort Uri, Schwyz, Unterwalde, Luzärn und Zug, wo am alte Glaube hai welle festhalte und sich wäge däm 1529 mit de Habsburger verbündet hai.
Vor em Hintergrund vom Expansionsdrang vo de Reformierte hai religiösi Disput und ideologischi Kämpf über d Macht in de gemeine Herrschafte stattgfunde. D Hirichtig vom reformierte Pfarrer Jakob Kaiser z Schwyz 1529 het dr Komflikt no verscherft und beidi Siite hai afo Manne ufbiete: 30.000 Reformierti uf dr einte, 9000 Katholike uf dr andere Siite.
Dr Friidensverdrag
D Innerschwiizer hai churz bevor s zum Kampf cho isch, vorgschlage, ass me e Kompromiss sött sueche. Ihre Vorschlag isch agnoh worde und e Waffestillstand vo zwei Stunde isch usghandlet worde, wo denn uf zwei Däg und schliesslig uf zwei Wuche verlengeret worden isch. Noch langwiirige Verhandlige isch dr Erst Chappeler Landfriide am 26. Juni 1529 abgschlosse worde, ohni dass es zun ere militärische Usenandersetzig cho wer.
Dr Verdrag het festgleit, ass d Ort sich nit gegesiitig wäge Glaubensfroge wurde beleidige oder provoziere. In de Zuegwandten Ort und Gmeine Herrschafte hai d Chillegmeinde autonom über ihr religiöses Bekenntnis dörfe entscheide. Die fümf katholischen Ort si gschuld gsi am Chrieg und hai dorum alli Chöste müesse dräge. Usserdäm hai si ihr Sonderbündnis mit em König Ferdinand müesse uflöse. Es het en allgemeini Amnestii ge. Im Grosse und Ganze isch dr Verdrag günstiger gsi für die Reformierte.
Folge
Mit em erste Chappeler Landfriide isch d Reformation in der Schwiiz vo de fümf katholischen Ort formell anerkennt worde. Drfür isch ihne s Rächt uf ihre Glaube garantiert worde. Das isch s erste Mol gsi, dass d Konfessione gliichwärtig zsämme existiert hai (Konfessionelli Paritet). In de gemeine Herrschafte isch d Glaubensfrog de jewilige Gmeind überlasse worde, wo nach em Mehrheitsprinzip het chönne entscheide. Die regiirende Ort hai sich nüm dörfe iimische; das het sich stark uf d Entwigglig vo de gemeine Herrschafte usgwirkt.
Alexander der Grosse
Dr Alexander dr Grooss (356-323 v. Chr.) isch ä König vo Makedonie und ganz Griechland gsi, wo denn s Achämenidische Perserriich eroberet het.
Biografii
Für dass dr Alexander dr Grooss ein vo de grööschte Fäldherre vo dr menschlige Gschicht gsi isch, weiss me nume wenig über ihn as Mensch; mä het nit emol ä ziitgenössischi Abbildig von em, drfür isch d Zahl vo de Saage um ihn umso gröösser.
Dr Alexander isch as Sohn vom makedonische König Philipp II. im Johr 356 BCE uf d Wält cho. Ein vo siine Lehrer isch dr Aristoteles (384 BCE – 322 BCE) gsi, ä griechische Philosoph und Schüeler vom Plato.
Er isch erscht sächzähni gsi wo si Vadder im Johr 340 Chrieg gege Byzantium gfüehrt het und är het si Schdellverdrätter z Makedonie müesse si. 338 het er in dr Schlacht vo Chaironeia under siim Vadder as General vo dr Kavallerii gege d Armee vo de Athener und Thebaner kämpft und vil zum makedonische Siig biidrait.
Im Johr 336 isch dr Philipp ermordet worde und dr Alexander het sofort müesse bewiise ass er cha sälbschdändig regiere und Chrieg füehre, z erscht gege d Thraker und Illyrer und denn gege die griechische Schdadtschdaate wo brobiert hai die makedonisch Bevormundig loszwärde, won enä dr Philipp im Korinthische Friide 337 ufzwunge het. Bsundrigs harsch isch dr Alexander mit Thebe umgange: er het d Schdadt zerschdört und die ganzi Bevölkerig versklavt.
Nochdäm er d Grieche widr undr siiner Kontrolle gha het, het er än Armee us Makedonier und Grieche ufgschdellt, für zum Chrieg gege d Perser z mache. 334 het er mit 30,000 Fuesssoldate und 5000 Riiter dr Hellespont überquert und het im Mai 334 d Armee vo de persische Satrape in Chliiasie z Granikos besiigt, und Karie, Phrygie und Kilikie eroberet. Im Summe vo 333 het er ä schdrategische Fähler gmacht und die jonischi Flotte z früeh ufglöst und Perser hai chönne Chios und Mytilene erobere. Im November 333 het er die persisch Armee underem Dareius III. bi Issos besiigt. Vo 332 bis 331 het er Syrie eroberet, drunder d Küschdeschdadt Tyros wo mä glaubt het ass mä si nit chönnt erobere vom Land us, und Ägypte, won er die erscht Schdadt mit siim Name grundet het: Alexandria. Er isch vo de Ägypter as Befreier vom persische Joch agluegt und vo de Brieschter vom Gott Amun gsägnet worde. Mesopotamie isch an ihn gfalle noch dr Schlacht bi Gaugamela (331) und dr Dareios isch gflüchtet und schbööter vo eim vo siine Satrape, em Bessos, ermordet worde. Über Babylon und Susa isch er nach Persepolis zoge und het d Schdadt verbrennt as Schtroof für d Zerschdörig vo dr Akropolis z Athen. Mit dr Zerschdörig vom persische Riich isch dr panhellenisch Rachefäldzug vo de Grieche am Ändi gsi, und si hai döfe hei goh.
Nach dr Eroberig vo Oschtpersie, wo dr Satrap Bessos verdeidigt het, het dr Alexander d Roxane, e Fürschdedochter vo Sogdiane, ghürootet und het sich wie ä persische Groosskönig afo benäh, was bi siine Soldate nid guet acho isch. Es het ä Verschwörig gä, und dr Kallisthenes, ä Nöwöö vom Aristoteles isch higrichtet worde. Au isch dr Jähzorn, wo scho immer ä Charakterzug vom Alexander gsi isch, immer weniger under dr Kontrolle gsi, so het er si guet Fründ Kleitos erschlage, won är bedrunke gsi isch. Im Johr 327 isch er mit siiner Armee gegen Indie zoge. Am Hydaspes het er 326 dr Poros besiigt, drotz däm siine Chriegselifante. Bim Hyphasisfluss hai d Drubbe nüm wiiter welle, und dr Alexander het müessen umchehre. Er het mit em Krateros zsämme d Fuessdrubbe dur Gedrosie und Karmanie zrugg uf Persepolis gfüehrt. Dr Niarchos isch underdesse mit dr Flotte zu dr Tigrismündig im Persische Golf gseglet.
Am 10. Juni 323 isch dr Alexander dr Grooss in Babylon am enä Fieber gschdorbe.
Namesgebige
Es git en huufe Städt, mit eme Name, wo uf de Alexander em Groose zrugg gönd (vgl. Alexandria).
Burg Burghard
D Burg Burghard isch e ehmoligi Wallburg bi Lohr im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg. Si isch 1500 Meter sideschtlig vu Lohr uf eme Chapf gläge.
Die Wallburg isch as Ringwall aagleit gsi. Vu dr ehmolige Burgaalag sin hite no Wall- un Graberäscht erhalte.
Mittelbiberach
Middlbibra (dt. Mittelbiberach) ischt a Gmoe em Landkreis Bibra en Bade-Wirttaberg. D Gmoe hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 63,6 % Landwirtschaftsfleche, 24,3 % Wald, 11 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschticher Fleche.
Gmoendsgliderong
Zue Middlbibra gheret d Ortsdoel Mittelbiberach ond Reute.
Hocker
E Hocker oder Höcker, isch e Sitzmöbel ooni Lääne. Mit Lääne wärs en Stuel oder en Sässel. Mä säit em Hocker au Schemel (über althoochdütsch [fuoʒ]scamil us spootlatiinisch scamillus, „Bänkli“ zu latiinisch scamnum, „Bank“) oder Daburett.
Mittelbiberach
Verwaltong
Middlbibra hot mit dr Stadt Bibra ond dr Gmoene Addaweiler, Hochdorf, Maslhõẽm, Õmmadorf, Waarthausa ond Zäll a e Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Ragout
Ragùù ([], vom französisch Ragoût un ragoûter, „dè Gaumè reizè odder kützlè, è Hüngerle machè“), i de Schwyz hüüffig Pfäffer, z Dütschland au Würzfleisch, isch è Art vo Gricht für geschmorts gwürflets Fleisch-, Gflügel-, Wildbrèt- odder au Gemüèseschtüggle in èrè pikantè, oft sämigè Sòßè. Für Ragùùs wörred wiè bi Gulasch Fleischschtugg mit höcherem Aadeil a Binde- un Fettgweeb bruucht, s Fleisch darf im Gegèsatz zuè Gulasch au Knorpel- un Knochèdeile enthaaltè. Bi dè Zuèbereitig von èm Ragùù wörred zèrscht d Fleischwürfel aabrõtè un aaschlièßend d Zwibblè dezuègää, bi Gulasch isch d Reièfolg umkeert. Ragùùs uss bsunders stark zämmègschnittènè Zuètatè heißèd Haschee.
Mittelbiberach
Verwaltong
Dr Schuldes ischt dr Florian Hänle.
Ragout
Byschpill sin d Vorschpiisè dütsches Ragoût fin, d schwizer Vorèssè-Variationè, Frikassee, s italiènische Ragù alla bolognese odder Rindsragùù à la bourguignonne.
Mittelbiberach
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Hocker
Hocker si scho in dr Antike bekannt gsi. Im Middelalter isch s näben em Bangg s Sitzmöbel gsi, wo am witiste verbräitet gsi isch. Dr Stuel isch bis ins 16. Joorhundert vor allem für die Meebessere und für e Huusheer und si Frau doo gsi.
Ragout
Bim wyßè Ragùù odder Blankett (vom französischè blanc = wyß) wörd meischtens hells Fleisch wiè Huèn, Kalb odder Haas zèrscht èllei odder mit Suppègrüè kochèd un uss dè broduzyrtè Brüè è wyßi Sòßè zuèbreitet, wo mit Mèèlschwitzi bundè un mit Eigääl un Rahm legyrt wörd. S entschtòt è hells, zimli milds Gricht mit vill Sòßè.
Mittelbiberach
Dialekt
Dr Dialekt vo Middlbibra ghert zom Mittelschwäbisch.
Ragout
Süèßi Variantè
È witeri Bezeichnig für Ragùù findet sich zmeischt im Dessertberych, seltèner bi Vor- un Hauptschpysè. Èini mit ganzè Frücht odder Fruchtschtüggle abbundeni Sòßè – Vowendig findet bspw. Grièßi, Himbeerè, Birrè un Pflummè – wörd oft als Früchteragùù odder nõch dè einzelnè Frücht z. B. als „Kirschragùù“ benamst.
Hocker
Sit em Ändi vom 16. Joorhundert säit mä ame Schemel mit vier Bäi, wo ufwändig gstaltet und bolsteret si, Daburett.
Schemel hai mäistens drei oder vier Bäi, d Mälchschemeli häi nume äins und wärde mit eme Rieme am Liib aabunde.
Burg Burgheim
D Burg Burge isch e abgangeni Burg bi Burge, em Stadtdeil vu Lohr im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg. Si isch in dr Nechi vu dr Chilche gläge.
Vu dr ehmolige Burgaalag isch hite nyt me erhalte.
Asbach-Bäumenheim
Aschbe-Boime (amtlich Asbach-Bäumenheim) ischt a Gmoed em Landkroes Donau-Rias en Bayern.
Geografi
Aschbe-Boime leit rond 40 km nerdlich vo Augschburg an dr Schmutter.
Gmoendsgliderong
Zua Aschbe-Boime gheret s Pfarrdorf Asbach, s Dorf Hamlar, dr Ort Bäumenheim, d Kolonie Meyfried ond s Gheft Königsmühle.
Gschicht
Aschbe ond Boime send zom erschte Mol gnennt worda om s Johr 1250.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 11,2 % gleäge.
Religion
77,7 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 10,6 % evangelisch.
Verwaltong
Aschbe-Boime ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.
Dr Birgermoeschter vo Aschbe-Boime ischt dr Martin Paninka.
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Aschbe-Boime ghert zom Schwäbisch.
Brittnau
Geographii
De Gmeindsbann isch 1367 Hektare gross, dodervo sind 473 Hektare Wald und 162 Hektare überbaut. De höchschti Punkt isch uf 614 Meter, der tüüfschti uf 433. Nochbargmeinde sind di Aargauer Gmeinde Murgetau im Weschte, Voremwald im Nordweschte, Schträngubach im Norde, Zofige im Nordoschte und im Lozärnische Wikon im Oschte, Reide im Süde und Pfaffnau im Südweschte.
Kaiserreich Trapezunt
S Kaiserriich Trapezunt (mittelgriechisch Βασίλειον τής Τραπεζούντας Basileion tēs Trapezuntas, türkisch Trabzon Rum Imparatorluğu) isch äine vo de Noochfolgerstaate vom Byzantinische Riich gsi und het vo 1204 bis 1461 existiert.
S Riich isch im Oste vom Südufer vom Schwarze Meer glääge und isch 1204 vo dr byzantinische Herrscherdünastii vo de Komnene gründet worde, wo no vor dr Erooberig vo Konstantinopel dur d Ridder vom Vierte Chrüzzuug us dr Hauptstadt gflüchdet si, aber bis 1204 e separaats Riich um Amastris (anatolischi Nordwestküste zum Schwarze Meer) beherrscht häi. D Komnene si vo de Georgier unterstützt worde und häi e Sträife vo dr Küste chönne eroober und halte, wo strategischi und politischi Bedütig gha het, wil dört wichtigi Handelsrute duuregange si.
S Territorium het im Wääsentlige em ehemoolige Thema Chaldia entsproche. Grad wie d Rum-Seldschuke häi sich d Komnene 1243 noch dr Schlacht vom Köse Dağ de mongolische Ilkhane as Wasalle müesse underwärfe. Bis 1282 häi si de Laskaride und Palaiologe dr Ditel Kaiser vo de Romäer stritig gmacht.
S Riich und si Hauptstadt, wo hüte Trabzon häisst, häi wäärend em 13. und früeje 14. Joorhundert e wirtschaftligi und kulturelli Blüetezit erläbt. Zügnis für das si Bauwärk wie d Chille Hagia Sophia.
Noch dr Erooberig vo Konstantinopel dur d Osmane im Joor 1453 isch Trapezunt zum letschte Rückzugsgebiet vo dr byzantinische Kultur in Chläiasie worde, aber nume no für e baar Joor. Dr letscht Kaiser David Komnenos het ooni Erfolg brobiert, mit lokale islamische Herrscher, de Georgier und westöiropäische Mächt en Allianz gege d Osmane ufzstelle, aber 1461 isch Trapezunt schliesslig e Däil vom Osmanische Riich under em Mehmed II. worde.
Schlacht bei Winterthur
Schlacht bi Winterthur chan eis vo däne Ereignis bedüte:
Marius von Avenches
Dr Marius von Avenches (* 530 oder 531 z Autun im Burgund; † 31. Dezämber 594 z Lausanne) isch Bischof vo Aventicum, em spötere Wiflisburg, und drno vo Lausanne gsi. Er het es Gschichtsbuech über Ereignis im Rych vo de Franke und im Gebiet vo de Burgunder gschribe.
Dr Marius isch us ere adelige Familie vom Burgund gsi. Ane 574 isch er Bischof vo Avenches worde. 585 isch er als Deilnäämer vom Konzil vo Mâcon ufgfüert. Me weiss nid gnau, wenn ass er dr Bischofssitz vo Avenches gäge Weschte uf Lausanne übere verleit het. Ob das gsi isch, wil d Alemanne vo Oschte här immer wyter dur s schwiizerische Middelland cho sind, isch au nid sicher. Uf all Fäll sind Bischöf vo dänn aa immer z Lausanne blibe, bis d Waadt vo de Bärner eroberet worden isch.
Wo dr Bischof Marius am Sylväschter ane 594 gstorben isch, het men en i dr Chil vom heilige Thyrsius beärdiget.
I sim churze Gschichtsbuech het dr Marius als Historiker vil Sache us dr Zyt vo 455 bis 581 ufgschribe. Em Marius sini Chronik isch zäme mit andere Gschichtskwelle us em Gebiet vo de Franke in ere Handschrift überliferet, wo öppe im nüünte Joorhundert zämegstelt worden isch und hüt der Britische Biblioteek ghört. Es het dört d Signatur Additional 16974. Es git vo dere Chronik en alti und en nöji Uusgab; die erschti isch vom Theodor Mommsen, die früschi vom Justin Favrod gmacht.
Dr Marius schribt vo Sache bi de Burgunder, de Byzantiner, de Franke, de Langobarde, de Sachse und de Oschtgote. Ganz am Afang seit er, dass d Burgunder im Joor 456 is gallische Gebiet a dr Rhone cho sige. Ane 515 heig dr König Sigismund s Chlooschter vo Agaunum bim hüttige St-Maurice im Wallis gründet. Är brichtet vom grosse Bärgsturz bi Tauredunum am Gämfersee ane 563, wo gmacht het, ass d Stadt Gämf vo de höche Wälle überschwemmt worden isch. Vom Joor 574 seit er, d Langobarde sige über d Alpepäss is Wallis cho, heige sech z Agaunum ufghalte und drufabe im burgundische Gebiet gäge d Franke kämpft. Und ane 580 het d Rhone im Wallis höchs Wasser brocht und isch ufs Land use gloffe. Vo de Alemanne weiss dr Bischof Marius i sim Wärch nüt z prichte.
Ferrera
Ferrera isch de Name vo däne geografische Objekt:
Ferrera isch de Familiename vo däne Persone:
Ferrera isch en Namesteil vo däre Firme:
Hechingen
Hächenga (dt. Hechingen) ischt a Stadt em Zollrealbkrois en Bade-Wirttaberg.
Ferrera
Lueg au:
Hechingen
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 41,8 % Landwirtschaftsfleche, 39,2 % Wald, 17,4 % Sidlongsfleche ond 1,5 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Hächenga gheret d Stadtdoel Bächatsweiler (Bechtoldsweiler), Beira (Beuren), Boll (Boll), Hächenga, Schlatt (Schlatt), Siggenga (Sickingen), Schdõã (Stein), Schdedda (Stetten) ond Weila Weilheim).
Gschicht
Hächenga ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 786 als Hahhingum.
Verwaltong
Hächenga hot mit dr Gmoede Jõngenga ond Rãngadenga a Verwaltongsgmoedschaft vereibart.
D Schuldesin ischt bis 2018 d Dorothea Bachmann gwea.
Dialekt
Dr Dialekt vo Hächenga ghert zom Schwäbisch.
Bieuzy
Bieuzy (bretonisch Bieuzhi-an-Dour) isch e ehmoligi franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Zum 1. Jänner 2019 isch si mit Pluméliau zue dr Commune nouvelle Pluméliau-Bieuzy fusioniert wore.
Geografi
Bieuzy lyt 43 km vu Vannes un 35 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 37 m un 176 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Guern im Nordweschte, Malguenac im Norde, Le Sourn im Nordoschte, Melrand im Weschte, Plumeliau im Oschte, Quistinic im Sidweschte, Saint-Barthélemy im Side un Guenin im Sidoschte.
Gschicht
Bieuzy isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1125 as Sanctus Bilci (1288: Beuzi, 1314: Beusi, um 1330: Biuzy, 1373: Beusy, 1630: Buzic, 1828: Bieuzy). Us Dail vu Bieuzy un dr Nochbergmaine Guern un Malguénac isch anne 1869 d Gmai Le Sourn gschaffe wore.
Verwaltig
Dr letscht Maire vu Bieuzy isch dr Léon Quillere gsii.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Bieuzy ghert zum Bretonisch.
Quelle (Geschichtswissenschaft)
D Gschichtswüsseschaft bruucht do derzue Schriftdokumänt, Bilder und aller Gattig Gägeständ, wo vo früner no vorhande sind. Deils sind d Dokumänt dozmol grad prezis gmacht worde zum de Lüt i spöterer Zyt öpis z verzelle, wie s denn gsi isch, zum Bischpiil bi de Inschrifte und de Verträäg. Dene Kwelle säge d Historiker «Überliferig» oder mid em Frömdwort «Tradition», wil s vo Afang aa dänkt gsi isch, me sell se sorgfältig für spöter ufbewaare, so wie d Schrifte i de Archiiv (Bischpiil: s Archiiv vo der Basler Mission).
E Huuffe Sache, wo vo de Möntsche emol gmacht und bruucht worde sind, het me i der neuere Zyt nur dur Zuefall gfunde oder erscht spoot als Träger vo Informazione verstande. Mit sonige Kwelle schaffe bsunders d Archäolooge und deils au d Architekturhistoriker. Dene Grundlage seit me «Überräschte», wil si früener nid absichtlech ufghobe, sondern mängmol sogar ufggää, veränderet oder furtgheit worde sind und derno erscht nochträglich vo der Forschig undersuecht wärde (Bischpiil: Vindonissa).
D Forschig het sech dra gwöönt, d Gschichtskwelle mit ere systematische Kwellekritik z dokumäntiere, ass me sicher isch, drus die richtige Schlüss über d Vergangeheit z ziee. Das cha schwirig wärde, wenn nid es Originaldokumänt, sondern nur e spöteri Kopii z finden isch, oder wenn nur es Stükli dervo erhalte bliben isch und me nid s ganze ursprüngleche Wärch kennt; me seit däm es «Fragmänt» (Bischpiil: dr Pactus Alamannorum).
Für d Forschig über d Sproochgschicht und au über die jüngeri Sozial- und Kulturgschicht sind mündlechi Kwelle nützlech zum Sache z erfahre, wo nid schriftlech überliferet wärde (Bischpiil: Interview vo de Projäkt für Tieläktwörterbüecher).
Vivarium
Vivarium chan aini vo däne Bedütige ha:
Bellinzona
Bellinzona (lombardisch Belinzòna, vylmol au aifach Bórgh ‘Stadt’;  dytsch nimmen eso bekannt Bellenz, schwyzerdytsch Belänz (Uri, aber au im Milidär un sunscht no do un dert), Bälez, Bällez (Uri, Schwyz, Bünderland), Bälänz ( (z Gurin), RMS undefined) isch e politeschi Gmaind im Kanton Tessin und Hauptstadt vu däm Schwyzer Kanton. Si ghert zum Chrais (circolo) Bellinzona im Bezirk Bellinzona. Mit über 42'000 Yywohner (April 2017) isch si no Lugano di zwootgreescht Stadt im Kanton.
Geografii
Bellinzona lyt in dr Daalebeni am Fluss Tessin ganz im Süüde vum Gotthardmassiv und in dr Nechi vu dr Gränze vum Sopraceneri (em nerdlige Tessin) un em Sottoceneri (em Sidtessin). Zue dr Gmai ghere au no d Fraktione Artore, Carasso, Daro un Ravecchia, d Derfer Camorino, Claro, Giubiasco, Gnosca, Gorduno, Gudo, Moleno, Monte Carasso, Pianezzo, Preonzo, Sant’Antonio, Sementina und natürlich au d Stadt Bellinzona sälber. S Gmaigebiet goot im Oschte bis uf e Bärg Motto d’Arbino und im Weschte ännet em Tessinfluss im Gordunodaal uf d Alp Albagno under der Cima d’Erbea. Wäg dr Fusion mit zwölf umligende Gmaine afangs April 2017 isch d Flechi vur Gmaind Bellinzona vu guet 19 uf iber 165 km² gstige.
Gschicht
Bellinzona isch zum erschte Mol gnännt wore anne 590 as Belitio oder Belintiona, derno as Berinzona, Beliciona, Birrinzona un 1168 Birizona, 1218 as Bilizone. Dr Ort isch strategisch wichtig gsii vor de Bäss St. Gotthard, Lukmanier un San Bernardino. D Stadt Como het Bellinzona anne 1242 an Mailand verchauft. No verschidene Bsitzwächsel isch s schließli im Johr 1503 vum franzesische Chenig Ludwig XII. im Verdrag vu Arona an Uri, Schwyz un Unterwalde chuu.
Anne 1907 sin di bishärige Gmaine Carasso, Daro un Ravecchia zue Bellinzona yygmaindet wore.
Uf e 2. April 2017 hän sich dryzeh ehmoligi Gmaine zur neie Gmai Bellinzona zämegschlosse. Us em Chrais Giubiasco sin Camorino, Giubiasco, Pianezzo un Sant’Antonio chuu, vum Chrais Ticino grad alli Gmaine – des sin Gnosca, Gorduno, Gudo, Moleno, Monte Carasso, Preonzo un Sementina – und us em Bezirk Riviera un sym glyychnamige Chrais Riviera d Gmain Claro. Zum uf dryzeh chuu, muess mer d Stadt Bellinzona au mitzelle, wu di ainzig Gmai us em Chrais Bellinzona gsii isch, wu bi däre Fusion mitgmacht het, di andere boode hän dr Chrais Arbedo-Castione grindet.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Am 31. Dezember 2015 hät Bellinzona 18 308 Yywohner gha. Dur d Fusion mit zwölf umligende Gmaine uf dr 2. April 2017 isch d Bevelkerig uf circa 42'500 aagstige.
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Bellinzona ghert zum Ticinese.
Moosburg (Federsee)
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 88,7 % Landwirtschaftsfleche, 0 % Wald, 11,3 % Sidlongsfleche ond 0 % sonschticher Fleche.
Gmoendsgliderong
Zue Moosburg gheret koene weitere Ortsdoel.
Gschicht
Moosburg ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1306.
Verwaltong
Dr Schuldes ischt dr Dietmar Rehm.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Alfred Stern
Alfred Stern isch de Name vo däne Persone:
Colmarer Kreis
Dr Colmarer Kreis isch e Zämmeschluss vu Nazigegner im ditsch bsetzte Elsass gsii, wu e elsässischi Strategii plant het fir dr Fall, ass z Ditschland dr Hitler dur e Staatsstreich oder e Birgergriäg uf d Sitte gschafft wird. Eso ebis isch as Vorbereitung zum Hochverrat agsahne wore; wäge däm het dr Greis miäße im Gheime schaffe.
Üsgangssituation
Im Summer 1940 het d ditsch Wehrmacht s Elsass bsetzt, s Ländli isch unter d nationalsozialischtisch Herrschaft gstellt wore. Ungfähr e Johr speter, also im Summer 1941, het sich mit em Griägsverlauf z Rüssland afange abzeichne, ass Ditschland nit unschlagbar isch. Im Elsass isch wider d Hoffnung ufkumme, ass es emol e Zuekumpft ohni d Nazi kennt gä. Dr Niidergang vum Nazisyschtem het mer sich ass e militärischi Niiderlag, verbunde mit Birgergriäg, vorgstellt. Im Inträssi vum Elsass ischs gsii, nit in däne Kämpf unter z goh, nai, wittsichtigi Politiker hän sich Gedanke gmacht, wiä s Elsass im entscheidende Momänt wider uf d Bei kunnt un si Schicksal ka positiv beiiflusse.
D Persone un s Ziil vum Greis
Bi däne Iberlegunge hän Manne üs dr Elsässische Volksbartei e fiährendi Rolle gspiilt. Ihre Zentral isch z Colmar gsii – vu dohär dr Namme Colmarer Kreis. D Partei isch zwar ufglest gsii, aber d Mitgliider hän sich kännt un hän gheimi Kontakt kenne pfläge. Do drbii isch dr Joseph Rossé, dr Generaldiräkter vum Alsatia-Verlag, d entscheidend Figür gsii. Sini gschäftlige Ufgabe un Kontakt hän em Reise uf Innerfrankrich un Ditschland ermegligt, wun er het kenne Informatione sammle un iberbringe un het kenne Verhandlunge fiähre. Dräffe vu friähjere Abgordnete (Deputiärte), Generalrät, Geischtlige un Laie hän kenne as gschäftligi Dräffe vu „Mitarbeiter vum Verlag“ tarnt wäre. Friili isch dr Rossé vu dr Gestapo, aber aü vum Gheimdiänscht vum franzesische Vichy-Regime iberwacht wore.
Dr Colmarer Greis het welle im Fall vum e Zämmebruch vu dr Herrschaft e „Machtergreifung durch die Generalräte“ durchfiähre. Des heißt, d Verdrätter vum Elsass (Genaralrät), wu 1939 gewehlt wore sin, hätte sotte d Macht üsiäbe – was noch eme franzesische Gsetz vu 1872 aü legal gsii wär. Zum im rächte Momänt eso ebis kenne mache, het vorhär miäße esach abgsproche un organisiärt sii. Do drzue het dr Colmarer Kreis zu dr Generalrät un zu andere Verbindung ufgnumme un het si iibezoge. Wichtigi Persone im un fir dr Colmarer Kreis sin unter andere dr Camille Dahlet vu dr ehmolige Fortschrittspartei, dr Abbé Zemb (Colmar), dr Generalrat Abbé Dr. Gromer (Hagenau), dr Senator Joseph Brom (Milhüüse-Dornach) un dr speter dr Senator Médard Brogly (Milhüüse-Riedisheim) gsii.
Mer het welle e Anarachii im Elsass vermeide. Im Fall vum e erfolgriche Staatsstreich z Ditschland dur dr militärisch Wiiderstand wär s Elsass kopflos gsii. Ditschi Druppe wäre no z Frankrich gstande un d franzesisch Herrschaft wär no lang nit widerhärgstellt gsii. S hätt kenne zu Selbstjuschitz, Plinderunge usw. dur Elsässer kumme, aber aü zu Amokhandlunge dur ditschi Waffeträger. D Autorität vu dr Generalrät hätt des sotte verhindere. Uf dr andere Sitte wär e sälbscht-organisiärts Elsass in ere guete Üsgangsposition im widerhärgstellte franzesische Staat gsii.
Verbindung mit en ditsche Widerstand
Dr Colmarer Greis het wäge däm Verbindung mit em ditsche Widerstand miäße sueche. Dr Joseph Rossé het bsunders dur sini ditsche Autore, wu im Alsatia-Verläg publiziärt hän, Informatione un Kontakt bikumme. Zu däne Autore un Informante hän ghert: Dr Friiburger Dichter Reinhold Schneider, dr Prof. Theodor Haecker, dr Jesuitepater Alfred Delp, dr Babierfabrikant Dr. von Schweinichen, un dr Prof. Ruppel, e änge Freind vum Pastor Niemöller. Iber dr Pater Delp het dr Rossé Kontakt zum Fritz Graf von der Schulenburg vum Kreisauer Kreis bikumme.
Ab em Summer 1943 isch dr Jean Keppi, ebefalls e Mann vu dr alte Elsässische Volkspartei, dr Haüptverbindungsmann zum Goerdelerkreis, em wichtigschte ditsche Widerstandsunternämme, gsii. Dr het gegeniber em Goerdelerkreis d Bedingunge vum Colmarer Kreis verdrätte. Diä sin gsii: Wänn im Fall dr ditsch militärisch Widerstand Erfolg het, hätte im Elsass sotte d Generalrät d Macht üsiäbe. D Elsässer hätte sotte sofort üs em ditsche Militärdiänscht entlo wäre, alli bolitische Gfangene hätte sotte frei gslo wäre usw. D NSDAP hätt sotte ufglest un d Fiährer feschtgunmme wäre. Diä Ditsche hätte sotte üs em Elsass üsgwiise wäre. In dr Schuel isch vorgsäh gsii, d franzesisch Sproch un religieeses Personal wider zuezlo, was vu dr Nazi abgschafft gsii isch.
Fir dä Umschwung sin im Colmarer Kreis scho d Manifescht, Broklamatione usw. vorbereitet wore. Dr Keppi het e „Sofortplan“ üsgarbeitet un im Greis vorgschlage.
Alles des isch in dr Brivatwohnung vum Rossé bschlosse wore; in dr Alsatia-Druckerei isch sogar s Babier in Reservi ghalte wore, wu mer fir d Broklamatione brücht hätt.
Afangs Septämber 1943 het dr Jean Keppi z Stuegert im Dr. Carl Goerdeler un in dr andere Deilnämmer vu däm Gheimdräffe dr „Sofortblan“ vum Colmarer Kreis ibermittlet. Dä Sofortblan het kei Änderig vum velkerrächtlige Status vu Elsass-Lothringe vorgsähne – s het jurischtisch alliwiil no zu Frankrich ghert un eso hätts noch Wille vum Colmarer Kreis un wahrschiints vu dr große elsässische Mehrheit sotte bliibe.
Fir diä ditsche Widerständler isch d Forderung noch dr Ruckkehr vu Elsass-Lothringe uf Frankrich nit licht zum Schlucke gsii, si hätte s ditsch Sprochgebiät äne am Rhin welle bhalte. Dr Goerdeler het kurz vor em Stuagerter Dräffe vorgschlage gha, ass mer d Gränz nei legt – d draditionäll franzesischsprochige Gebiät un Enklave, vu zu Elsass-Lothringe ghert hän, het er uf jede Fall welle abgä.
Änds 1943 het dr Jean Keppi in Verhandlunge mit em Dr. Reinhold Frank, em Verbindungsmann vum Goerdeler, zuegsait bikumme, ass d Elsässer bis zum Iidräffe vu dr Alliiärte volli Handkungsfreiheit uf dr Basis vu ihrem Sofortbrogramm bikumme.
Im März/April 1944 het dr Rossé z Ditschland durch Vermittlung vum Prof. Konrad Kuppel kenne mit em Oberscht von Stauffenberg kenne schwätze, wu zu sällere Zit zum geischtige Kopf vu dr militärische Verschwerung wore isch. Do ischs ebefalls um s Sofortbrogramm vum Colmarer Kreis gange; noch em zivile Kopf (Goerdeler) het do aü dr militärisch zuegstimmt. (Stürmel, S. 108)
Grundsätz fir d Arbet noch em Umschwung
Dr Colmarer Greis het nit welle, ass sich Vorgäng vu 1918 widerhole, wu s Elsass no ditscher Herrschaft frisch an Frankrich kumme isch. Dr Joseph Rossé het „Grundsätz" fir d Arbeit vum Exekutiv-Üsschuss vu dr Generalrät entworfe, wu vum Greis drno dischgeriärt, redigiärt un agnumme wore sin. Do drin wird feschtglegt, ass Elsässer, wu 1940 vor dr ditsche Bsetzung vertloffe oder evakuiärt wore sin un nit wider zruck kumme sin, im Interregnum kenni leitende Stellunge derfe ha. Witer:
S Elsass hätt noch dr Colmarer Verschworene sotte as organisiärti un autonomi Brovinz in dr franzesisch Staat zruck gfiährt wäre.
S Änd vum Colmarer Kreis
Am 6. Jünni 1944 sin d Alliiärte in dr Normandii glandet un hän agfange mit d Wehrmacht üs Frankrich zruckdriibe. Dodermit het dr Colmarer Kreis si Sinn verlore. S isch abzsähne gsii, ass s Elsass vu dr Alliirte befreit wird un ass e Staatsstreich z Ditschland nimmi kunnt. Zu dr Iberraschung vu allene isch dr Militärputsch drno am 20. Jüli 1944 doch no kumme, aber gscheiteret.
Ihrini elsässische Partner, dr Jean Keppi, dr Joseph Rossé un diä andere üs em Colmarer Greis, sin vu dr Nazi nit oder nit rächtzittig entdeckt wore.
Etligi vu dr Mitgliider vum Colmarer Kreis, wu in dr Franzsose hän welle e gordnets Elsass ibergä, sin aber noch em Siig vu dr Alliärte un vu Frankrich dr „épuration“ zum Opfer gfalle, so aü sini zwee fiährende Kepf. Dr Jean Keppi, wiä dr Rossé eine vu dr Nanziger, isch zu 15 Johr Zuchthüüs verurdeilt wore, aber wäge sinene unbestrittbare Verdiänscht im Widerstand bal begnadigt wore. Dr Joseph Rossé isch ebefalls zu 15 Johr verurdeilt wore un isch im Oktober 1951 im Gfängnis gstorbe.
Hadrian (Kaiser)
Dr Publius Aelius Hadrianus (Titulatur as Kaiser: Imperator Caesar Traianus Hadrianus Augustus; * 24. Januar 76 z Italica in dr Nööchi vom hütige Sevilla oder z Rom; † 10. Juli 138 z Baiae) isch dr vierzäät römisch Kaiser gsi. Er het vo 117 bis zu sim Dood regiert.
Dr Hadrian het sich für alles Mööglige intressiert. Vor allem het er die griechischi Kultur gschetzt, bsundrigs Athen, wo as s klassische Zentrum vo dr griechische Bildig gulte het, und het in dere und in andere Stedt vil lo baue: d Bibliothek z Athen, s Pantheon und d Ängelsburg z Rom, und d Hadriansvilla bi Tivoli.
Dr Hadrian het e nöiji Regelig vo dr Noochfolg iigfüert, wo zwäi Generazione iibezooge het. Dank dere isch d Konsolidierig vom Riich under sine bäide Noochfolger Antoninus Pius und Mark Aurel erfolgriich witergfüert worde.
Im Brivatlääbe vom Kaiser het si homoerotischi Beziejing zum Antinoos e zentrali Rolle gspiilt, e Jüngling, wo früe gstorbe isch; noch däm sim Dood het dr Hadrian drfür gsorgt, ass dä im ganze Riich kultisch vereert worde isch. Dä Kult isch im Oste, aber au in Italie seer populär worde.
Bioggio
Bioggio (lombardisch Biöcc) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Agno im Bezirk Lugano.
Geografi
Bioggio bstoht us dr Ortsdail Bioggio, Bosco Luganese, Cimo un Iseo. Bioggio lyt im untere Vedeggiodal, Bosco Luganese an dr Häng vum Monte Cervello iber em Val d'Agno, Cimo am Hang vum Monte Santa Maria im mittlere Malcantone un Iseo im Weschte vum Monte Santa Maria im obere Malcantone.
Gschicht
Bioggio isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1335 as Biegio, Bosco Luganese anne 1335 unter em Name Cadelmario Inferiore, Cimo anne 1335 as Gimo un Iseo anne 1335 as Yse.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Bioggio isch dr Mauro Bernasconi.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Bioggio ghert zum Comasco-Lecchese.
Konrad III. (Burgund)
Dr Konrad dr Dritt († 19. Oktober 993) isch König vo Burgund gsi.
Er isch dr Soon gsi vom König Ruedolf em Zwöite († 937) und dr Brueder vo dr Adelheid. Wenn er uf d Wält cho isch, weiss me nid gnau. No bevor er erwachse gsi isch, het men en z Lausanne ane 937 zum König gwäält. Aber jetz isch dr König Hugo vo Italie über d Alpe cho, wil er au s burgundische Königrych hett wellen übernää. Do hepme dr jung Konrad zu sinere Sicherheit em oschtfränkische König Otto em Erschte brocht, won em gäge Hugo ghulfe het. Der König Otto isch drufabe mit eme grosse Ufgebott über d Alpe in Süde ggange und het Oberitalie eroberet. Er het ane 951 d Adelheid, d Schwöschter vom Konrad, ghürootet und däm jetz ghulfe sech im Burgund durezsetze. Fascht vierzg Joor lang isch dr Konrad denn dört König gsi, und sis Rych het e schwäri Zyt duregmacht, wo d Sarazeene joorzäntelang vo dr Provence us s Rhonetaal agriffe und plünderet händ; anne 939 isch vonne s Chlooschter Sankt Moritz im Wallis usgraubt worde.
Le Guerno
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Le Guerno lyt 28 km vu Vannes un 74 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 45 m un 86 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Noyal-Muzillac, Limerzel, Péaule un Marzan.
Gschicht
Le Guerno isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1160 as Guernou (1427: Le Guernou).
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Le Guerno ghert zum Gallo. Anne 1806 het d Gmai noch em Charles Coquebert de Montbret no zum bretonische Sprochbiet ghert.
GNU-Lizenz für freie Dokumentation
GNU-Lizenz für freie Dokumentation isch die ditsch Bezoichnung fir die im Orginal änglischschprochige "GNU Free Documentation License" (DE: Hohditsche Fassung vo dr GNU FDL). GNU-Lizenze sind Lizenze vum GNU-Projekt, wo si zum Ziil gsetzt hot, frei verfüegbare Versione vo Software und andere Werke gmiinsam z'erschtelle.
D`Dokumentationslizenz isch drbi urschpringle gschaffe worre, um die Dokumente (Handbiecher etc.), weele zue dr Software vom GNU-Projekt geschriebe worre sind, unter a ähnliche Lizenz z`schtelle wie d`Software seal. Des hoißt, a em Goischt vo dr Freien-Software-Bewegung konforme Lizenz ou fir andere Dokumente z`kriege, weele uf gliiche Wiis die freie Verfiegbarkoit und die Bekanntgaab und Ibertragung vo Reachte fir a jede Person garantiirt.
In dr Wikipedia wird die Lizenz fir alle Inhalte aagwendet. Reachtsverbindlich isch drbi allad dr änglisch Orginaltekscht.
Lueg ou: Open Content, Urheberrecht, Copyright, Copyleft, GNU Freie Dokumentationslizenz, Lizenzbestimmungen, Wikipedia:Urheberrecht, Richard Stallman, Eben Moglen
Liste der Mitglieder des Württembergischen Landtages 1932 bis 1933
Die Lischt git e Iberblick iber d Mitglider vu dr Landdag vum freie Volksstaat Wirttebärg in dr 4. Legislaturperiod vu 1932 bis 1933.
Weblinks
Quälle:
António Guterres
Dr [] (* 30. April 1949 z Santos-o-Velho, Lissabon) isch e portugiesische Bolitiker un syt em 1. Jänner 2017 dr nyynt Generalsekretär vu dr Verainte Natione. Vu 1992 bis 2002 isch er Generalsekretär vu dr Partido Socialista (PS), vu 1995 bis 2002 Premierminischter vu Portugal un vu 1999 bis 2005 Bresidänt vu dr Sozialistische Internationale. Derno isch dr Guterres vu 2005 bis 2015 Hoche Flichtlingskommissar vu dr Verainte Natione gsii.
Uusbildig
Dr Guterres het anne Tächnisch Universitet Lissabon mit eme Diplom 1971 in Elektrischer Energytächnik absolviert.
Bolitischi Karriere
Ab 1976 isch dr Guterres Abgordnete im portugiesische Barlemänt gsii. Zytwys isch er Vorsitzer vum barlemäntarische Uusschuss fir Wirtschaft, Finanzen un Blanig un speter vum Uusschuss fir territoriali Verwaltig, Gmaine un Umwält gsii. Vu 1981 bis 1983 isch er derzue au Mitglid vu dr Barlemäntarische Versammlig vum Europarot gsii un dert zum Vorsitzer vum Uusschuss fir Demografy, Migration un Flichtling gwehlt wore. 1992 isch er zum Generalsekretär vu dr portugiesische Partido Socialista (PS) gwehlt wore, des isch er bis anne 2002 gsii.
Vu 1995 bis 2002 isch er Premierminischter vu Portugal gsii.
Derzue isch dr Guterres vu Novämber 1999 bis Juni 2005 Bresidänt vu dr Sozialistische Internationale gsii.