cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ravi Shankar
Lääbe und Wärk
Dr Shankar isch in sinere Jugend in dr Danzgrubbe vo sim Brueder Uday Shankar in Europa und Indie uf Tuur gange. 1938 het er ufghöört mit Danze und het under em Hoofmusiker Allauddin Khan aagfange, d Sitar leere. 1944 isch er mit dr Leer fertig gsi und denn het er as Komponist afo schaffe. Er het zum Bischbil d Muusig für d Apu-Trilogii vom Satyajit Ray gschriibe. Vo 1949 bis 1956 het er as Muusigdiräkter vom All India Radio Neu-Delhi gschafft.
Im Joor 1956 het er aagfange, Konzärtturneä in Öiropa und Amerika z mache und s Aasee vo dr klassische indische Muusig isch in de 1960er Jooren dur Leere, Ufdritt und Kontakt zum Violinist Yehudi Menuhin und zum George Harrison vo de Beatles gwaggse. Dr Shankar het sich mit dr westlige Muusig abgee und het Instrumentalkonzärt für Sitar und Orchester gschriibe. In de 1970er und 1980er Joor isch er uf Turnee in dr ganze Wält gsii. Er isch bis churz vor sim Dood ufdräte, vilmol mit sinere Dochder Anoushka.
Uszäichnige
Vo 1986 bis 1992 isch er zum Mitgliid vom Rajya Sabha, em Oberhuus vom indische Parlamänt, ernennt worde. Dr Shankar isch 1999 mit em höggste zivile Orde vo Indie, em Bharat Ratna, uszäichnet worde, und er het drei Grammy Awards überchoo.
Hochstatt
Hochstatt isch dr ditsch Nàme vun danne Ortschàfte:
Bundesrat (Schweiz)
Dr Bundesrat (,, RMS undefined) isch d Regierig vo de Schwiizerische Eidgenosseschaft.
Stellig und Funkzion
Dr Bundesrat isch die Bhörde im Land, wo di ganz Bundesverwaltig läited und, so wiit nöd d Kantön für en Sach zueständig sind, d Bundesgsetz und d Bundesverornige usfüert; däm seit me d Exekutive.
Er isch zuegliich s Schtaatsoberhaupt vo dr Schwiiz. D Personalunion vo Regierig und Schtaatsoberhaupt isch tipisch für alti Republike (e prominänts anders Biischpiil sind d USA); s Sischtem mit de Trännig vo dene beede Funkzione gaat uf d Monarchii zrugg. Im internationale Vergliich isch die Reglig aber d Uusnahm. Ganz ungwöhnlich isch degäge, dass es Kollektiv s Schtaatsoberhaupt isch, das gaat uf di napoleonisch Diräktorialverfassig zrugg.
Dr Bundesrat hät sibe Mitgliider, wo jedes für sich au wider Bundesrat oder Bundesrätin gheisst. Si werded vo de Vereinigte Bundesversammlig amig uf vier Jahr use gwählt. Wänns us schprachliche Gründ nötig isch, zwüsched de Bhörde und em einzelne Mitgliid z underscheide, seit mer em erschte au Gsamtbundesrat.
Nochdäm im Jahr 2019 de Ueli Maurer Bundespräsident und d Simonetta Sommaruga Vizepräsidenti gsi sind, isch ane 2020 d Simonetta Sommaruga as Presidänti nochegrutscht und de Guy Parmelin Vize worde. Die Folgeregelig passiert nöd automatisch, sondern wird vo de Vereinigte Bundesversammlig per Wahl no bstätigt. För s 2021 sind drum de Guy Parmelin as Bundespräsident und de Ignazio Cassis as Vizepräsidenti gwählt worde.
Dr Bundesrat wird vom Bundeskanzler oder de Bundeskanzleri understützt. Dä leitet d Bundeskanzlei, wo als Staabsstell vom Bundesrat dienet.
Wahlverfahre und Amtsduur
Di Vereinigt Bundesversammlig wählt us de sibe Bundesröt de Bundespräsident und de Vizepräsident vom Bundesrat für e Amtsduur vo eim Jahr. Gmäss de Tradition werded die Positione de Reihe naa allne Mitgliider vom Bundesrat überträit. Es neus Bundesratsmitgliid wird gwöndli erscht denn, wenns under em Präsidium vo allne amtseltere Kollege gwürkt hät, zum Vizepräsident und nachane zum Bundespräsident gwählt. De Bundespräsident hät als «erschte under Gliiche» (primus inter pares) kei wiiteri Rächt, sondern erfüllt Repräsentationsuufgabe und leitet d Bundesratssitzige. Und Schtaatsoberhaupt isch de Bundespräsident erscht rächt nöd, au wänn er international oft eso wahrgnoo wird.
Wil es Misstrauesvotum i de Verfassig vo de Schwiiz nöd vorgseh isch, chönd Bundesröt währed de Legislaturperiode nöd us em Amt furttaa werde. Au e Nödwiderwahl vom ene amtierende Bundesrat chunt chuum vor; das isch sit 1848 erscht viermal passiert, zletscht am 12. Dezämber 2007, wo de Bundesrat Christoph Blocher nöd widergwählt worde isch. Wil me Bundesröt also de facto nöd chan absetze und si de Termin vo ihrem Rücktritt sälber chönd feschtlegge, händ si e vil schtercheri Stellig als d Minischter i andere Länder; das cha me zum Teil dademit erchläre, dass en Bundesrat eben au Teil vom Schtaatsoberhaupt isch. Vo daa chunts au, dass Bundesröt rächt lang im Amt bliibed (öppe zäh Jahr im Durchschnitt). Am lengschte im Amt plibe sind im 20. Jahrhundert de Giuseppe Motta vo 1911 bis 1940 und de Philipp Etter vo 1934 bis 1959.
Es sind bis zum hütige Tag nu drei amtierendi Bundesröt nüme wiidergwählt worde, nämli de Bundesrat Ochsenbein, de Christoph Blocher und d Bundesrötin Ruth Metzler. I de Gschicht vo de Bundesratswahle häts scho vil Überraschige ggää; Kandidate, wo Favorite gsi sind, händ zwenig Stimme überchoo, umgchehrt sind anderi, wo d Partei nöd vorgschlage hät, gwählt worde. I de jüngere Gschicht z rede ggää händ d Abwahl vo de Ruth Metzler (CVP), d Wahl vom Christoph Blocher (SVP) und sini Abwahl nach vier Jahr, d Wahl vo de Eveline Widmer-Schlumpf, früehner (SVP), nachane (BDP), de Rücktitt vom Samuel Schmid (BDP) und sini Nachfolg und d Uswahl zwüsched em Christoph Blocher und em Ueli Maurer, wo de Maurer nu mit einere Stimm Vorsprung gägenüber em Hansjörg Walter Bundesrat worde isch.
Underschiid zu andere Länder
Die sibe Bundesröt regiered eigetli zäme über alli Gschäft, aber tatsächlich stönd si je eim Departement vor; das isch s Departemäntalprinzip. Dademit sinds vergliichbar mit Minister in andere Länder. Wichtigi Underschiid ligged da drin, dass en Bundesrat gliichziitig no Teil vom Schtaatsoberhaupt isch, und dass es ekein richtige Regierigschef mit Wiisigsbefugnis oder wenigschtens Richtliniekompetänz git. De Bundespräsident hät im Vergliich zu sine Bundesratskollege au im üsserschte Fall nu de Stichentscheid bin ere suscht unentschidene Abstimmig im Gsamtbundesrat. Nach de Bundesratswahl verteiled d Bundesröt d Departemänt sälber under enand, es git uusdrücklich keis Mitwürkigsrecht vom Parlamänt.
Departemänt
D Lischte vo de aktuelle Departemänt mit de gägewärtig zueschtändige Bundesröt:
Drüber use sind aber all Bundesröt au für alli Gschäft vo de andere Departemänt mit zueschtändig und händ dur das starchi Mitspraach- und Iiflussmöglichkeite. D Bschlüss vom Bundesrat werded dur s Kollegium mit Mehrheitsentscheid troffe und müend nachane vom zueschtändige Departemäntsvorschteher vor Parlament und Öffentlichkeit au dänn verträtte werde, wänn dä die Entscheid vom Kollegium eigetli ablehnt: das entspricht em Kollegialitätsprinzip. Dä Grundsatz basiert allerdings nu uf ungschribener Tradition und isch nöd gsetzlich greglet. Sit langem lueget mers uusnahmswiis als zuelässig a, dass en Bundesrat öffetli e Meinig üsseret, wo vo dere vom Gsamtbundesrat abwiicht, wänn er sich uf sis Gwüsse berüeft und s Gschäft im Übrige nöd vo ihm bearbeitet wird. Es isch i letschter Ziit aber immer hüüffiger vorchoo, dass einzelni Bundesröt probiert händ, Entscheid vom Kollegium meh oder weniger offe z desavouiere. So werded dr Sinn und s guete Funkzioniere vom Kollegialitätsprinzip au immer wider i de Medie und in politische Gremie diskutiert.
Klosterhalbinsel (Wettingen)
D Chloschterhalbinsle vo Wettige isch e Halbinsle, wo vo de Limmet bildet wird. De Fluss macht nach em hütige Schtausee e witi Rächtskurve, wo di Halbinsle bildet. Uf dere Halbinsle isch im 1227 s Chloschter gründt worde und so het si ihre Name übercho. Im 19. Johrhundert isch direkt am Fluss e Spinnerei gründt worde, wo hüt nüm exischtiirt. D Gebäude sind noch vorhande werdet aber hüt vo ere Brauerei, de Kantonsschuel und andere Firmene gnutzt. Au de Kulturwäg Limmet het einige vo de Kunschtwerch uf de Chloschterhalbinsle.
Waghäusel
Waghäusel (sidfränkisch Woghaisl) isch e Stadt im Landchrais Charlsrue z Bade-Wirttebärg. D Stadt het Yywohner (Stand: ).
Geografi
Waghäusel lyt in dr Oberrhyebeni zwische A5 un Rhy.
Vum Bann sin 29 % Landwirtschaftsflechi, 48 % Wald, 20,6 % Sidligsflechi un 2,5 % sunschtigi Flechi.
Gmaigliderig
Zue Waghäusel ghere d Stadtdail Kirrlach, Waghäusel un Wiesental.
Gschicht
Di hitig Gmai isch entstande zum 1. Jänner 1975 dur dr Zämmeschluss vu dr Gmaine Kirrlach, Waghäusel un Wiesental. Waghäusel sälber goht zrugg uf Chloschter, wu anne 1616 vu Kapuzinermench grindet woren isch. Kirrlach isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1234, Wiesental anne 1297.
Verwaltig
Waghäusel ghert zue kainere Verwaltigsgmaischaft.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Waghäusel ghert zum Sidfränkisch
Hundsbach
Hundsbach isch dr ditsch Nàme vu danne Ortschàfte:
Jettingen
Jettingen isch dr ditsch Nàmme vun danne Ortschàfte:
Département
Frankreich isch in 101 Départements [] (dütschi Schriibwiis: Departement) iideilt, wo in 26 Regione gruppiert si. 96 vo de Départements si z Europa, die reschtlige 5 si Überseedepartements (Martinique, Guadeloupe, Réunion, Französisch-Guayana und Mayotte). Jedes vo dene vier isch au si eigeni Region.
Die meischde Départements hai ä Flächi vo zwüsche 4.000 und 8.000 km² und ä Bevölkerig vo zwüsche 250.000 und ei Million Iinwohner. Dr Flächi noch isch Französisch-Guayana am gröschte mit 83.534 km², s gröscht in Europa isch d Gironde mit 10.000 km², s chliinscht isch Baris (105 km² – ohni Vorort, wo zu andere Départements ghöre); die meischte Iiwohner het dr Nord (2.555.020 Einwohner), und am wenigschte d Lozère (74.000).
Alli Départements si - zum gröschde Deil in alphabetischer Reihefolg - durenummeriert, die Nummere wird au bruucht as die letschte beide Schtelle vo de Autinummere und die erschte zwei Schtelle vo der Poschtleitzahl.
Inneri Organisation
Der oberscht Verwaltigsbeamti vo emenä Département isch dr Präfekt (frz. Préfet), wo vo dr Regierig ernennt wird und wo d Präfektur (frz. préfecture) leitet.
S oberschte gewehlte Gremium vom enä Département isch dr Generalrot (frz. conseil général). Si Schtellig gegenüber em Präfekt isch dur d Dezentralisierigsgesetz vo 1982 gestärkt worde.
D Départements si adminischtrativ in Arrondissements (zsämme 342) und in Kantön (frz. canton) (2004: 4039) iideilt. Dr Zwäck vo de Arrondissments isch d Dezentralisierig vo der Départementverwaltig. In de Hauptört vo Arrondissements, wo nid au Hauptort vom Département si, het s ä Unterpräfektur (frz. sous-préfecture), wo vom enä Unterpräfekt (frz. sous-préfet) gleitet wird. D Kantön si in erschter Linie Wahlbezirk für d Wahl vo de Mitgliider vom Generalrot (die so genannte Kantonalwahlen). Selbschtverwaltigseiheite wie d Regionen, d Départements und d Gemeinde si d Arrondissements und d Kantön nit.
Im Johr 2007 het s in Frankriich 36.782 Gemeinden (communes) gha. D Gmeind isch die unterschti Ebeni vo der Selbschtverwaltig. Mit Uusnahm vo 100 Gmeinde in den Überseegebiete, wo nit voll integriert si, ghört jedi Gmeind zu eim vo de 100 Départements.
Eine bsundrigi Stellig het d Schdadt Baris, wo es Département und au ä Gmeind isch. Do het der Schdadtrot au d Funktion vom Generalrot.
Übersichtsdabelle
Hiwiis: Wenn dä uf in de Dabellenüberschrifte klicksch, wird d Lischte noch däm Kriterium sortiert.
Die Monster Uni
Die Monster Uni (Originaltitel: Monsters University) isch en US-amerikanische Animationsfilm vo Disney/Pixar, wo am 20. Juni 2013 i di dütsche Kinos cho isch. In Nordamerika hät de Film am 21. Juni sis Debüt gfieret, Regie het de Dan Scanlon gfüert, wo u. a. als Storyboard Artist bei Disney/Pixars „Cars“ (2006) mitgschaffet hät. De Film vezellt d'Vorgschicht zu „Die Monster AG“ und isch somit s'erschte Prequel zumene Pixarfilm. De traditionelle Vorfilm isch "Der blaue Regenschirm".
Handlig
De Film startet i de Vergangeheit. De chli Mike Glotzkowski gaht no id Schuel. D Schüeler mached grad en Uusflug id Monster AG. Für de Mike isch sofort klar, dass er wot en Verschrecker werde. Das sind Profi-Monster, wo Chind verschrecked und so elektrische Energie gwüned.
De Sulley isch de Sohn voneme berüehmte Monster. Er isch sehr ibildet und lached de Mike nur us. De Mike wot em zeige, das er besser isch. So vergaht d Ziit und d Prüefig chunnt nöcher. Am Tag vo de Prüefig, wod Studente imenen Simulator zeige mönd, was sie glernt händ, gits Striit zwüsched em Mike und em Sulley. Drum werded si vom Schreckologie-Studium usgschlossä. De Mike isch drum sehr truurig. Aber er het en Idee: Er wot bi de Schreck-Spiel mitmache. Bi dere Meisterschaft wot er zeige, dass ers chan. Er wettet mit de Lehrerin, dass wenn er gwünnt, dass er denn doch no Schreckologie studiere dörf. Er brucht dadezue es Team. Er wählt d Studenteverbindig Omega Kreisch. Das isch e chlini Gruppe vo Monster, wo eher Ussesieter sind. Es fehlt aber na es Monschter, denn es mönd mindestens 6 Monschter teilneh. De Sulley meldet sich spontan.d
Ganz unerwartet gwünnt s Team vom Mike. De Sulley het aber bschisse; er het de Simulator manipuliert. De Mike isch hässig. Er dringt is Labor i, wo Türe gmacht werded, wo id Welt vo de Mensche füered. De Mike gaht dur Tür und gratet in es Lagerhuus mit vilne Chind. Er wot si verschrecke; d Chind hend aber gar kei Angscht und finded de Mike eher herzig. De Sulley gaht au dur di Tür, wil er de Mike wot rette. Zäme schaffed sies, d Mensche z vertriibe und zrugg id Monster Uni zcho.
Di beide flüged endgültig vo de Uni. Si fanged a schaffe bi de Monster AG als Postbeamte. Langsam mached si Karriere und werded och no zu Verschrecker.
Plouzané
Plouzané (bretonisch Plouzane) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plouzané lyt an dr Bucht vu Brest (Rade de Brest) am Atlantik, 10 km vu Brest un 57 km vu Quimper uf ere Hechi zwische 0 m un 102 m iber Normalnull.
Gschicht
Plouzané isch zum erschte Mol gnännt wore um 1330 as Ploesanae (um 1330 Ploesanae, 1406 Ploesaunay, 1407 Ploesannay, 1440 Ploesane, 1544 Ploesanné, 1544 Guysane).
Verwaltig
vu Plouzané isch. Plouzané ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plouzané ghert zem Bretonisch.
UCI
UCI meint:
Oberrheinische Tiefebene
D Oberrhinische Diafebeni isch ä 300 km langs un bis zua 40 km breids Diafland zwische dr Städt Frankfurt un Basl. Si wird vum (Ober-)Rhy durchflosse. Dr südlichschd Dail vu dr Ebeni isch in dr Nordwestschwyz um Basel, s süedweschdliche Vierdel lid in dr französische Region Elsass mit de wichtigschde Ört Stroßburg un Colmar, abr dr gröschd Dail ghört zue Dytschland. D Ebene isch aine vu dr wichtigschde geologische Strukture im südweschdliche Middeleuropa - ebbe dr Oberrhingrabe.
Naturryym
Di dytsch Aadail vum Oberrhynische Diefland glidere si in die Naturryym:
Ursache
Dr Oberrhingrabe isch s zentral Segment vun emme Grabebruch, wo vu dr Nordsee bis in s weschdliche Middelmeer goht. D Ursach fir d Entstehig vu d Grabezone sin Zugspannige in dr Ärdkruschd un im Erdmantel gsi (passivs Rifting). D Spannige hän denno ä Dehnig un ä Üsdünnig vu dr Ärdkruschd gmacht. Wegge dr Üsdünnig het sich d Oberflächi vu dr Ärd in dr Grabezon abgsänkt. Im Gägesatz dodezue het sich d Gränz vu Kruste und Mantel underm Grabe ufgwölbt. Im dr Gegend vum Oberrhingrabe hän sich uf di Art und Wiis weschdlich und öschdlich Grabenschultere als Vogese/Pfälzerwald bzw. Schwarzwald/Odewald aghobe. Ä Dail vum so entschdandene Grabe isch durch Sediment un d Erosion vu dr Randgebirg üsgliche wore.
Fryer het mr gmeint, dass ä Wärmequälle undr dr Kruschd (Plume) dr Oberrhingrabe het entstoh lo (aktivs Rifting), abr des ka mr nach neuere Befund üs dr Geophysik un Geodynamik nimmi sage.
Entwicklig
D Entwicklig vum Oberrhingrabe het vor ungfähr 35 Millione Johr agfange. S het zwai Fase gä. In dr Fas I vor 35 bis 20 Millione Johr hets in Middeleuropa Dehnig gä. D Dehnig isch in dr Gegend vum Oberrhingrabe an scho vorhandeni Verwerfige bassierd. Uf dr gsamti Längi vum Grabe zwische Frankfurt un Basel isches zuenere Absenkig vu dr Ärdoberflächi un Ablagerig vu Sediment kumme. D Rändr hän sich als Grabeschultere erhobe.
Mit m Ybrgang in Fas II isch vorige Dehnig durch Blattvuschiabig abglöst wore. D Gegend weschdlich vum Oberrhingrabe (Oschdfrankrich, Pfalz, Rhinhässe) hän sich relativ zue d rächdsrhinische Gegend nach Süedweschde vuschobe. A widderi Absenkig im Grabe isch nur im Grabesegment nördlich vu dr Stadt Karlsrua bassiert. D anderi Grabeabschnitt mitsamt ihrenä Rändr hän sich ghobe un sin erodiert. D Blattvuschiabig isch hit noch aktiv. In dr jüngere geologisch Vugangeheit het sich d Grössi un d Üsrichtig vu dr Spannige in dr Ärd abr ä weng gändert, wegge worum sich hit wiadr Sediment im gsamte Grabe ablagere.
Ärdbebe
Dr Oberrhingrabe isch ä Gegend wo s erhöhti eismischi Aktivitäte git. D Ärdbebe sin normalerwiis eher schwach. S kummt im Durchschnitt alli paar Monat ä mol zue ainem Ärdbebe mit dr Magnitud 3, wa nur vu Lit gspürt were ka, wu sich in dr direkte Nächi vum Epizentrum ufhalte. Ungfähr alli zehn Johr kummts ä Mol zue ainere seismische Erschütterig mit Magnitude > 5 un liichti Schäde, wu äu überregional merkbar sin. Ä Üsnahm isch d Region um Basel un um dä agränzende Schwyzer Jura. Dert hets im Middelalter un in d Neuzit Ärdbebe mit zerstörerische Üswirkige gä (z. B. s Ärdbebe vu Basel vum Johr 1356). Mr meint, dass d Ärdbebe langfristig d Ybrschiebig vum Schwyzer Jura uf d südliche Oberrhingrabe verursacht hen.
Ärdbebe were im gröschde Dail vum Oberrhingrabe bis in Diafene um 15 km üsgelöst. In grösseri Diafe verformt sichs Gstai wegg dr hoche Temperature. Ä Vusatz vu Gstaischichte entlang vu Vuwerfige, was ä Vorüssetzog fir ä Ärdbebe wär, gibts im Oberrhingrabe ab Diafene vu 15 km nimmi.
Vulkanismus
In Süedweschddytschland mit Oberrhingrabe gits viili Überreschd vu aldi Vulkan (z. B. dr Kaiserschdual, dr Hegau, dr Schwäbischi Vulkan, dr Stainsberg, dr Katzebuggel odr d Pechstaikopf). D meischde Vulkan sin um 40 Millione Johre alt. Ä zwaider vulkanischer Höchipunkt isch vor 18 bis 14 Millione Johr gsi. S Magma stammt faschd üsschliasslich üs emme bis zua 2 % ufgschmolzene Dailbereich vum Erdmantel (Asthenosphäre). Der Dail isch untr Süedweschddytschland in Diafene vu ybr 70 km. S Magma isch üs sellerä Diafi faschd ohne Vuänderig bis an d Ärdoberflächi ufgstiigä und dert meischdens als Nephelinit odr Melilithit erstarrt. Nur an ainzelne Schdelle hets anderi Magma-Zammesetzige gä (z. B. am Kaiserschdual).
Ä Grabebildig ka durch d Üsdünnig vu dr Ärdkruschd thermischi Anomalie im Ärdmantel mache. D Anomalie produziere denno Magma-Schmelze un Vulkanismus an dr Ärdoberflächi. Im Oberrhingrabe kennt mr abr kai thermischi Anomalie, well dr Ärdmantel durch d rächt langsami Dehnig bim Ufstiig abkühlt isch. Mr meint, dass ä Zammehang zwischen m Vulkanismus un dr Entstehig vu dr Alpe do isch, well ebbe dia wichtigi geologische Sache im Alperaum zitlich mit d Höchipunkt vu Vulkanismus in Süedweschddytschland zammegfalle sin.
Wirtschaftsregione
1. S Rhin-Neckar-Dreieck mit Mannem, Ludwigshafe un Heidelberg
2. S Rhin-Main-Gebiat mit Frankfurt, Mainz un Wiesbade.
Verdichtigsrüm
Äui um Karlsrua, Strossburg, Fryburg un Basel hän sich städtischi Verdichtigsräum bildet, welli bestrebt sin, a Art vu europäische Metropolregion „Städtenetz am Oberrhein“ z bilde. Der Dail isch in dr „Blauen Europa-Banane“, wia mr so said, wu sich vu London noch Mailand hiiziat, a bsunderi Wachsduams- un Entwickligszon.
Serielle Datenübertragung
Bi dr serielle Dateübertragig wärde digitali Date hintrenander über e bschtimmts Medium übertrage. Di Übertragig cha bitwis (je Zitschritt ei Bit) odr au in Baud erfolge z. B. bim Modem. Dodrbi isch nit zwingenderwis 1 Baud mit 1 Bit per second glichzsetze (z. B. bi dr 16-QAM isch 1 Baud = 4 Bit/sec) (lueg Modulationsarte). Als Medium wird meischtens e Kabel brucht, s isch abr au dr Äther (Funkübertragig), Glasfaser, Luft odr e anders Medium denkbar. Di serielli Datenübertragig wird immer denn brucht, wenn 's Übertragigsmedium (z. B. möglichscht wenig Einzelleiter) begränzt isch (me meischtens numme ei Chanal het) odr e Koschtefaktor darstellt. Grundsätzlich goht säll uf Koschte vo dr Übertragigskapazität. Isch d' Übertragigskapazität wichtiger, bietet sich di paralleli Dateübertragig a (lueg au Bus-Syschtem).
Ufgrund vo dr Fortschritt in dr Halbleitertächnik gits mittlerwili derart schnelli koschtegünschtigi Serial-Parallelwandler, teilwis UART gnennt, das bischpilswis d' Kabelkoschte bi nere parallele Datenübertragig immer mehr ins Gwicht falle. Abgseh dodrvo isch de sognannte Clk-Skew bi immer schnällere Übertragigsrote mit möglichscht wenige Leitige lichter beherrschbar.
Clk-Skew
Ufgrund vo nit identische Leitigsparameter chömme di Einzel-Signal nümmi glichzitig bim Empfänger a. (z. B. versueche Leitige uf moderne PC-Boards, wo mäanderförmig sin, de Clk-Skew z minimiere)
Begriffserklärige
Es git verschideni Schtandards, wo e serielli Übertragig drüber erfolge cha (lueg Serielli Schnittschtell).
GND-Leitig
(Masse): Isch e Kabel odr Schirm zwüsche verschideni Grät, um e möglichscht glichs Potential z gwährleischte. Fließt übr 's GND-Kabel e Schtrom, entschtoht durch de Innewiderschtand e Spannigsabfall, wo s Nutzsignal schtört.
single-ended (unbalanced)
Bi nere single-ended Übertragig het dr Empfänger als Bezugspotential GND (in dr Hoffnig, dass es bim Sender genauso isch). Wärde di Signal über Leitigspaar gschickt, indem jeds Leitigspaar us Schirm un Inneleiter wie bi Koaxialleiter bschtoht, spricht me trotzdem vo unbalanced transmission.
Differentielli (balanced) Übertragig
Do wird im Empfänger vo 2 glichwertige Leitige s Differenzsignal bildet um s Nutzsignal zrück z gwinne. Glichtaktstörige hebe sich somit use. Chleineri Potentialverschiebige schtöre d Übertragig nit.
synchroni Dateübertragig
Durch kontinuierlichs Sende un geignete Codierig vo dr Nutzdate cha sich dr Empfänger immer uf d Sendergschwindigkeit synchronisiere. Di Date, wo übertrage wärde, selbscht länge zuer Synchronisation. Schpezielli Synchronistions-Bits für jeds einzeln gsendeti Datum sin dann nümmi nötig. D' Übertragig wird somit effizienter. D' Nutzdate sin quasi in eme Dateschtrom ibettet, wo nit abrisst.
Witeri Merkmol un Eigeschafte
Im Folgende wärde e paar Begriff odr Merkmol ufzellt, wo grundsätzlich jedem serielle Übertragigsschtandart zuezordne sin. Witerscht wird zwüsche Eigeschafte vo dr physikalische Schnittstelle Hardware un de Protokoll unterschide.
Häusern
Hüsere (amtlich Häusern) isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg. Si ghört im Gmeindeverwaltigsverband St. Blasie a.
Lag
D Gmeind gränzt im Norde und Oste an d Gmeind Schluchsee (FR), im Süde an Höcheschwand und im Weste an St. Blasie.
Gmeindeglyderig
Zu de Gmeind Hüsere ghöre s Dorf Hüsere und de Wyler Schwarzabruck. Im Gmeindegebiet litt d Wiestig Wittlisbärg.
Gschicht
Keimzälle vo Hüsere isch e großer Maierhof uff em Gießbacher Chopf gsi (1087 Meter über NHN), wo im Johr 1087 zum erschte Mol urkundlig erwähnt worre isch. Mit de Zit sin am Füeß vom Bärg no meh Höf dezüecho, wo deno s Dorf Hüsere bildet hän. Vo Afang a hät e ängi Verbindig zum Chloster St. Blasie bstande, wo jo numme güet drei Kilometer entfernt gsi isch. Mit de Säkularisierig vom Chloster (1806) isch d Gmeind zum Großherzogtum Bade cho.
Wirtschaft und Infrastruktur
D Gmeind isch friehner landwirtschaftlig prägt gsi, hüt läbt si vor allem vo de lokale Industry wie im örtlige Schluchseewerch, private Handwerchsbetrieb oder de Firma Schmidt z St. Blasie; de Tourismus hät in de letschte Johr immer meh an Bedütig verlore. De letscht "Boom" hät Hüsere am Afang vo de 90er-Johr erläbt, wyl sällemols vyli Lüt uss de ehemolige DDR noch de Wändi de Schwarzwald bsüecht hän und Hüsere und sini nöcheri Umgebig als relativ schneesicher golte hät.
In de Gmarchig liige au de Stausee Schwarzabruck und s Bump-Speicherchraftwerch Hüsere, wo s Wasser vom Schluchsee sini Arbet in de Turbine verrichtet. Beidi sin Deil vom Bumpspeicher-Netzwerch vo de Schluchseewerche-AG.
Verchehr
Hüsere litt an de Bundesstroß 500 zwüsche Titisee-Neustadt und de Chreisstadt Waldshüet-Dienge. E Landesstroß fiehrt uff St. Blasie und anderi Chreisstroße verbinde s Dorf mit de Nochberört.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Saint-Germain-le-Châtelet
Saint-Germain-le-Châtelet ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Saint-Germain-le-Châtelet ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1388.
S Gebiet um Saint-Germain-le-Châtelet hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Saint-Germain-le-Châtelet ìsch. Saint-Germain-le-Châtelet ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Saint-Germain-le-Châtelet ghert zem Franc-Comtois.
Ella Kostolich
D '''Eleonore Josefine Mathilde Kostolich geb. Brändlin, zmeischt Ella Kostolich, au bekannt as Ella oder Annebäbi''' (* 12. Dezämber 1922 z Hauge, † 16. Septämber 2010 z Eimeldinge) isch e dytschi Dialäktdichteri gsi. Si isch as Mitgrinderi un Darstelleri vum Lörracher Bühneli regional bekannt gsi.
Perle
E Perle isch e feste Fremdkörper us Perlmueter, wo vilmol rund isch und nume in bestimmte Molluske waggst. Perle wärde scho sit mindestens em Früeneolithikum as Schmuck brucht. Zun erste Mol erwäänt wärde si im chinesische Gschichtsbuch vom Shu King us em Joor 2206 vor dr Zitewändi.
Ella Kostolich
Läbe
D Ella Brändlin isch z Hauge uf d Wält chuu un het in ihre Juged e Zytlang bi ihre Großmueter z Istei gläbt.
Traugott Meyer
Traugott Meyer (* 13. Mai 1895 z Waislige; † 14. April 1959 z Basel) isch e Schwizer und Baselbieter Mundartdichter un Lehrer gsi.
Perle
Wie Perle entstöön
Genau wie Perle in dr Natur bildet wärde, wäiss mä nid, aber es isch woorschiinlig nid wäge Sandchörner, wo in d Muschle iinechömme, wil e Dier, wo uf em Seeboode läbt, woorschiinlig nid allzu vil Brobleem mit Sand sött haa.
Ella Kostolich
Läbe
Ihre Mann, Hans Kostolich, isch vu Eschtryych gsi. Si hän zämme zwee Sihn gha. IhreMann isch aber scho frie gstorbe. E baar Johr het si mit ihrem Mann e Tankstell z Fridlige bedribe. In däre Zyt hän si au ihre Huus z Eimeldige gchauft, wu si d Kostolich bis zue ihrem Dod gwohnt isch.
Traugott Meyer
Läbe
Dr Vadder vom Traugott Meyer, wo spöter sii Läbensunterhalt als Lehrer verdient het, isch au scho Lehrer gsi. Dr Traugott Meyer isch uf d Primarschuel bim Vadder z Waislige gange. Derno het er d Bezirksschuel z Böckte un denne s Lehrerseminar Muristalde und schliesslich d Universität Bärn bsuecht. Wie n er mit dr Lehrerusbildig fertig gsi isch, het er vo 1916 bis 1919 sälber au z Waislige unterrichtet, und vo 1919 bis 1921 het er d Usbildig zuem Sekundarlehrer z Bärn gmacht un drno vo 1921 bis 1931 an dr Sekundarschuel z Muttez Unterrricht gee. Vo 1921 bis zue sim Tod isch er Lehrer an dr Knabesekundarschuel z Basel gsi.
Dr Traugott Meyer het scho in junge Johr mit dr Mundartdichtig im Baselbieter Dialekt aagfange un isch drbii stark vom Johann Peter Hebel inspiriert worde. Mit siine Gedicht, Erzählige un Roman het er genau so wie als Mitarbeiter vom Radio Basel mit dr Sändig «s Bottebrächts Miggel verzellt» wit übers Baselbiet use grossi Erfolg gha. Er isch der erscht gsi, wo e schwizerdütschi Bibelübersetzig usegee het, wo vollständig us Täggscht us em Alte Teschtamänt bestande het.
Uszeichnige
1948 het dr Traugott Meyer de Johann-Peter-Hebel-Priis vom Land Bade übercho.
Perle
Wie Perle entstöön
Dr Henry A. Hänni, Brofässer für Gemmologii an dr Uniwersidäät Baasel und dr Jochen Schlüter, dr Läiter vom Mineralogische Museum vo dr Universidäät Hamburg, dängge, ass Epithelzälle vo dr Muschle für d Bildig vo Perle verantwortlig si, wenn si vo Parasite, wo sich ins Fleisch iiboore, oder dur anderi Verletzige in s diefere Mantelgwääb vo dr Muschle verschleppt wärde und dört e Zyste bilde. Calciumcarbonat, wo s Baumaterial vo dr Schale isch, wird dört abgschiiden und laageret sich äi Schicht uf dr andere ab, bis schliesslig e Perle entstoot.
Traugott Meyer
Uszeichnige
Im Heimatmuseum Aesch, siinem Heimetort, het's e ständigi Usstellig über ihn mit siine Manuskript.
Ella Kostolich
Dialäktautori un -darstelleri
D Ella Kostolich het anne 1953 d Laiespiilgruppe Hauge mitgrindet. 1975 het si zämme mit em Günter Geiser us däre Laiespiilgruppe Hauige s Lörracher Bühneli grindet, wu im Lauf vu dr Zyt in dr Region bekannt woren isch. Fir des Amateurtheater het si sich iber 50 Johr engaschiert as, nit nume as Darstelleri.
Perle
Wie Perle entstöön
Mä underschäidet zwüsche natüürlige Perle und Zuchtperle. Bi de Zuchtperle stecke Daucher in e Muschle en Implantat us em üssere Mantelgwääb von ere andere Muschle iine, wo denn mänggisch e Perle drum ume waggst. D Muschle wärde uf Muschlebänk züchdet und mä kümmeret sich intensiv um sä in de zwäi bis drei Joor wo si waggse. Natürligi Perle si e Biibrodukt vom Muschelfang vo wilde Muschle. Fast alli Perle, wo hüt zu Schmuck verarbäitet wärde, si Zuchtperle.
Traugott Meyer
Wärcher
Siini Wärcher sin zwüschen 1988 un 1992 in ere achtbändige Gesamtusgob bim Suurländer Verlag z Aarau usecho. Es sind unter anderem:
Ella Kostolich
Dialäktautori un -darstelleri
Au in dr Burefasnachtsg’sellschaft Hauge het si as "Ehrezeremoniemeischdere" iber vil Johr ihri Gedicht an dr Fasnet vordrait, au Schnitzelbänk het si verfasst fir d Fasnet.
D Ella Kostolich het iber d Johr au vil Dialäktgedicht gschribe, wu si bis zue ihrem Dod im Septämber 2010 immer wider bi verschidene Aaläss vordrait het.
Perle
Äigeschafte
D Herti vo Perle uf dr Mohs-Skala isch 3,5 bis 4. Perle waggse in Schichte, und wemm mä duur sä duuresägt, cha mä Waggsdumsring wie bi Böim gsee.
D Farb vo dr Perle hängt vo dr Art vo dr Perlmuschle ab, wo si läbt und vo dr Tämpratur vom Wasser. Si goot vo Wiss über Gääl und Rosa bis Grau. Mä cha Perle aber au färbe, darf sä aber weder erhitze no in e Lauge oder Süüri due.
Herbert Burkhardt
Dr Herbert Burkhardt (* 19. Mai 1935 z Ämmedinge) isch e dytsche Induschtrychaufmann un Haimetautor.
Lääbe
Dr Burkhardt isch z Ämmedinge uf d Wält chuu un ufgwachse. In syre Haimetstadt isch er au uf d Schuel gange un het do ne Lehr zum Induschtrychaufmann gmacht. Aafangs het er z Ämmedinge in dr Metallinduschtry gschafft, derno 25 Johr lang bi dr Babyyri Sonntag, wun er bal Prokurischt woren isch. Wu d Babyyri ufglest woren isch, isch er as Prokurischt zum Frybuger Herder-Verlag gange. Anne 1996 isch er pänsioniert wore. Syter anne 1970 wohnt er mit syre Frau z Wingeritti.
Iber 20 Johr lang isch er as Rächner vu dr Kollmersrittemer Wuergnosseschaft zueständig gsii fir dr Mihlibach vu Kollmersritti bis Riegel. 1996 isch d Wuergnosseschaft ufglest wore.
Anne 1965 het er aagfange schrybe, vor allem Gedicht un Prosa im alemannsche Dialäkt vu Ämmedinge, derzue forscht un schrybt er au iber dr Regionalgschicht vum Hachberger Land. Är isch Mitgrinder vu dr Hachberg-Bibliothek z Ämmedingen. Bis 2007 isch er Mitautor vum Wingeridder Heimetkalender gsii. En Uuswahl us syne Alemannische Gedicht un Gscichtel het er zäme hit hochdytsche Täxt anne 1978 unter em Titel „D alt Märktscheese vrzellt“ im Schauenburg-Verlag vereffetligt. 1985 isch e zweete Band („I will Dr ebbis sage ...“) uusechuu. Ainzelni Bydreg vum Burkhardt sin unter adnerem au in dr Badische Zytig un im Ämmedinger Haimetkaländer erschine. Är het au Theaterstuck gschribe, z. B. s „Historische Stadtspiel Herbolzheim“ (1989) un as Mitautor s „Emmendinger Milleniumspiel“ (1999/2000).
Fir d Volkshochschuel un d Hachberg-Bibliothek haltet er Vordreg un bietet Fierige aa.
Är isch Mitglid im Schwarzwaldverain Ämmedinge un in dr Muettersproch-Gsellschaft.
Ändi 1970er Johr het er Schriftstelleri Harriet Straub (1872-1945) entdeckt, wu z Ämmedinge uf d Wält chuu isch. 1989 het er d Verlagsräächt an ihre Schrifte vu dr Hamburgeri Felicitas Barg iberchuu, wu die Räächt vum Meersburger Stadtbfaarer Wilhelm Restle gerbt ghaa het, eme Frynd vu dr Straub. Wu dr Germanischt Ludger Lütkehaus im Fryburger Kore-Verlag Schrifte vu dr Straub rusgee het, 1990 „Zerrissene Briefe“, 1991 „Wüstenabenteuer, Frauenleben“, het dr Burkhardt mit Erfolg vor em Landgricht Manne gege dr Verlag gchlagt. S Buech „Wüstenabenteuer, Frauenleben“ het dr Verlag mieße vum Määrt nee. D Zeit het dodmol zue dr Hintergrind vum Räächtsstryt gschribe: „Doch gefiel […] Ludger Lütkehaus gar nicht, wie provinziell und frömmlerisch Herbert Burkhardt seine ‚Dr. Hedwig Mauthner‘ betrachtete. Der Herder-Kaufmann machte aus seinem skeptischen und zeitlebens unbequemen Findling eine ‚ewig Suchende ... nach Erfüllung im christlichen Glauben‘. Er vernebelte in seinen biographischen Notizen, daß Harriet Straub zunächst in ‚wilder Ehe‘ mit Mauthner gelebt hat. Ihre Werke seien ‚wie mit einem ‚roten Faden‘ durchzogen von der Geisteshaltung als strenggläubige Christin […] Nein, Harriet Straubs Denken ist doch wohl Herbert Burkhardts Sache nicht. Der habilitierte Germanist Ludger Lütkehaus nennt den Hobby-Literaten Burkhardt einen ‚gutkatholischen Prokrustes‘. Harriet Straub lasse sich auch beim schlechtesten Willen nicht in ein solches Weltbild einpassen. Der literarisch versierte Journalist sah hier keine adäquate und kongeniale Edition heranreifen. Damit könnte er recht haben.“ E Gsamtuusgab vu dr Wärch vu dr Straub isch bis hit (Stand Merz 2018) kaini erschine.
Syt langem sammlet dr Burkhardt Werter vum Ämmedinger Dialäkt. Är het emol derzue gsait: „Die Mundart zerfällt und ich habe gedacht, da muss ich einiges festhalten für die Nachwelt.“ Bis 2007 het er rund 7000 Werter zämeghaa.
Wäärch
as Mitautor:
Paarbildung (Physik)
Im ängere Sinn verstoot mä under Bäärlibildig d Erzüügig vom ene Elektron-Positron-Bäärli us eme energiiriiche Photon, wo historisch as ersti Bäärlibildig bekannt isch. Hüte kennt mä aber au d Bildig vo Myon-Antimyon- oder Proton-Antiproton-Bäärli. In jedem Fall muess die verfüegbari Energii mindestens so grooss si wie d Summe vo de Rueenergie vo de Däili, wo sölle erzügt wärde, sust cha s nid bassiere.
Em entgegegsetzte Brozäss, wo bin em e Däili-Antidäili-Bäärli vernichdet wird, säit mä Annihilazioon.
Niederhünigen
Niderhünige (amtlech Niederhünigen) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Niderhünige ligt am Churzeberg im Chisetau. D Gmeindsflächi bsteit us 52,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 43,3 % Waud, 4,3 % Sidligsflächi u 0,2 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Konolfingen, Mirchu, Oberhünige, Linge u Frimettige.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 3,3 % gläge.
Religion
87,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 4,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,4 %, CVP 1,7 %, EVP 8,7 %, FDP 6,3 %. GLP 4,7 %, GP 7,5 %, SP 15,0 %, SVP 31,9 %, Suschtigi 7,8 %.
Gmeindspresidänt vo Niderhünige isch dr Gérard Krähenbühl (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 614 Ywohner 95,9 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,5 % Französisch.
Dr Dialäkt vo Niderhünige ghört zum Hochalemannisch.
Mia Aegerter
D Mia Aegerter (* 9. Oktober 1976 als Myriam Aegerter z Frybùrg im Üechtland) isch e Frybùrger Pop-Sängeri ùn Schauspiileri. Bekannt worde isch si vorallem dur meereri Näbe- ùn Hauptrolle in schwyzerische ùn dütsche Film, ùn dur ihri drüü Albe. Si singt ùn schauspiilert ùff Schwyzerdütsch, Hochdütsch ùn Änglisch.
Biografi
D Mia Aegerter isch z Düdinge im Kanton Frybùrg inere musikalische Familie ùffgwaggse. Ihri Muetter isch Gitarrelehreri ùn spiilt inere Band, wie au de Vater, wo Schlagzüüg spiilt. Scho als Chind het si aagfange Musik mache ùn in Theaterstügg schauspiilere. 1997 isch si für es Joor in d Vereinigte Staate ùn het dörte Gsang ùn Theater glehrt. Näbem Bärndütsch ùn Hochdütsch redt si no Änglisch ùn Französisch. Nooch de Sekundarschuel z Düdinge ùn de Matura am Collège Saint-Michel z Frybùrg isch si 1998 ùff Münche go aa de Musicalakademi Gsang, Tanz ùn Schauspiil studiere. Erschti Ùfftritt het si 1998 bim Imitatorewettbewerb in de Sändig Lass Dich überraschen gha, wo si gwùnne het, ùn si isch in de Soundmixshow mit em Titel „Torn“ vo de Natalie Imbruglia ùffträtte. Usserdäm isch si als Tänzeri im Videoclip Doubledecker vo de Band Liquido ùffträtte. Spööter isch si ùff Berlin, wo si vo 2000 bis 2003 in de Serie Gute Zeiten – Schlechte Zeiten Ùfftritt als „Xenia di Montalban“ gha het. 2002 isch si mit eme Pleura-Erguss in s Spital cho, ùn het miesse d Ufftritt für 6 Monet ùnterbräche.
Henrique Capriles Radonski
Dr Henrique Capriles Radonski (* 11. Juli 1972) isch a venezolanischer Politiker.
Mia Aegerter
Biografi
Am Aafang vo 2003 isch d Mia zum erschte Mool als Sängeri ùffgfalle, wo ihri Debut Single „U don't know how to love me“ in d Top-20 vo de Schwyzer Single Charts cho isch. 2003 het si deno de Prix Walo in de Kategori "Newcomer 2003" ùn de SWISS AWARD erhalte. Im glyche Joor isch si usserdäm in de Roll vo de „Laura Moretti“ im Schwyzer Film Achtung, fertig, Charlie! ùffträtte. Si het au de Titelsong vùm Film Hie u Jetzt gsùnge, wo im Spootjoor 2003 in d Top-5 vo de Schwyzer Single Charts cho isch. Am 1. April 2004 het si für des Lied de VIVA COMET in de Kategori „Best CH Act“ gwùnne. Ihr Debutalbum „So wie i bi / The way I am“ isch 2004 erschiine, ùn isch bis ùff Blatz 5 in de Schwyzer Charts cho. Im glyche Joor het s Jugendmagazin Bravo TV vùm ZDF moderiert. 2004/2005 isch mit ere eigne Band ùffträtte, ùn het zum Byspil im Vorprogramm vo de Dütschlandtour vùm Ronan Keating gspiilt.
Henrique Capriles Radonski
Vo 2000 bis 2008 isch der Capriles Schuldes von der Caracas-Gmaai Baruta gsi. Im Johr 2008 hat er als Kandidat für die Regierung im Staat Miranda poschdiert. Im November 2008 isch er dann zum Gouverneur von Miranda gwählt worde. Dr Capriles isch as Kandidat mit Aussichd uff Erfolg bei de venezolanische Präsidentschaftswahle von 2012 aagluegt worde, wo dr Hugo Chávez denn doch gwunne het.
Mia Aegerter
Biografi
Am 8. Januar 2005 het si de SwissAward in de Kategori „Showbusiness“ übecho. Dernäbe isch si no in de Jury vo 2004/05 Ussgaab vo de TV-Show MusicStar ùff SF DRS gsi. Am 12. März 2005 het si mit „Alive“ aa de dütsche Vorentscheidig zum Eurovision Song Contest 2005 deilgnoo, wo si ùff de 3. Blatz cho isch. Au 2005 het si d wyybligi Hauptroll im Schwyzer Film Leben auf Kredit gspiilt.
D Single „Meischterwärk“ ussem zweite Album „Vo Mänsche u Monschter/Of Humans and Monsters“ isch am 12. Mai 2006 erschiine; s Album sälber isch am 9. Juni in d Läde cho, ùn in de erschte Wùch ùff Blatz 21 vo de Schwyzer Charts cho. D Single het sich dergäge nit guet verchauft, ùn de Vertrag ùn d Zämmearbet mit de Plattefirma ùn em Management isch beändet worde. Usserdäm isch si in däm Joor Jury-Mitgliid in de Sändig „Musicstar“ gsi.
Am 30. Januar 2009 isch ihr dritts Album „Chopf oder Buuch“ veröffentlicht worde. In de erschte Wùch isch s Album ùff Blatz 17 vo de Schwyzer Charts cho.
Im März 2009 isch de Mystikthriller Hinter Kaifeck in d Kinos cho, wo d Mia Aegerter d Roll vo de „Viktoria Gruber“ spiilt. Dernäbe schryybt si e monatlichi Kolùmne in de Luzerner Zeitung.
Sara Bachmann
D’ Sara Bachmann (* 23. Juni 1979 z Luzärn) isch en Schwizer Moderatorin und Videojournalischtin bi de Sändig «Aktuell» vo de beide Sänder Tele Tell (Innerschwiiz) und Tele M1 (Mittelland). Usserdäm isch si d'Hauptperson vo dr Sändig «Sara macht's».
Usbildig
D'Sara Bachmann hätt 1999 ihri Kaufmännisch Lehr mit Bruefsmatura bi de Luzärner Kantonalbank abgschlosse. Denah het si no eineinhalb Jahr als Bankangschtellti gschaffet.
Im Johr 2001 hätt si es Volontariat als Videojournalischtin bi de Privatsänder Tele M1 & TeleTell überchoo. Drü Jahr schpöter hät d'Sara als Noochrichte-Moderatorin für d'Sändig «Aktuell» uf Tele M1 & TeleTell gschaffet.
Arbet
Sie isch bi Tele Tell Videojournalischtin und Moderatorin vo de Sändig «Aktuell», näbe de Maureen Bailo, de Christine Zehnder und früher au näbe de Silvi Herzog gsi.
Sara machts: Dr Schnett vo dr Sendig duured öppe 2-4 Täg.
I ihrere eigne Sändig «Sara macht’s» gahts einersiits drum, dass sie vor de Kamera luuter meh oder weniger uusgefallni Sache macht (Duett mit em Chünig vo Meiorca, em Jürgen Drews; Bodypainting; Fallschirmspringe), anderersiits wird mit eme Gascht diskutiert.
Union Cycliste Internationale
D UCI het bis 2005 der Velowältcup organisiert und d UCI-Wältrangliste ufgstellt. Dr Cup isch denn vo dr UCI ProTour abglöst worde. Sit 2009 si die wichdigste Velorenne Deil vom UCI World Calendar, und noch dene ihre Resultat stellt d UCI Liste uf in der Einzel-, in der Mannschafts- und in der Nationewärtig, s UCI World Ranking. 2011 isch d Rennserii in UCI World Tour umbenennt worde und die 27 wichdigste Renne uf dr Wält si Deil drvo.
Allgemeine Lesegesellschaft Basel
Die Allgemäini Lääsigsellschaft Basel (ALG) isch e Lääsigsellschaft in dr Schwizer Stadt Basel und het hüte mee as 1100 Mitgliider.
Im Chäller vom Geböid isch sit 1956 s Baasler Marionettetheater dehäi.
Gschicht
Dr Isaak Iselin het 1760 d Idee von ere Lääsigsellschaft afo verbräite, wo sich d Lüt mit de Ideä vo dr Ufkläärig chönnte usenandersetze. Aber d ALG isch erst im Joor 1787, fümf Joor noch sim Dood, gründet worde. Dr Peter Ochs, wo dr Iseli as Mentor gsee het und in dr Helvetische Republik e wichdigi, progressivi Rolle gschbiilt het, isch denn äins vo de prominänte Mitgliider gsi und isch Statthalter vo dr Gsellschaft worde. 1798 isch dr Riinacherhoof am Münsterblatz 18, äins vo de wenige spootgotische Hüüser dört, wo im 18. Joorhundert nid im barocke Stiil aabasst worde si, an die Allgemäini Lääsigsellschaft gange, und 1808 het dr Achilles Huber s Huus im klassizistische Stil umbaut. Denn het d Lääsigsellschaft dr Riinacherhoof für 41'000 Franke dr Uniwersidäät verkauft, und sit 1832 befindet sich dr Sitz vo dr Gsellschaft am Münsterblatz 8 im ehemoolige Domheerehuus, wo umfassend im neogotische Stil renoviert worden isch. D Gsellschaft isch im 19. Joorhundert e Zentrum für politischi Diskussione und Gsellikäit in dr Stadt gsi.
D Gsellschaft hüte
D Gsellschaft het für iiri Mitgliider e Freihandbibliothek mit 75‘000 Bänd und no 34‘000 Bänd, wo in dr Universidäätsbibliothek Basel deponiert si. Es het au Höörbüecher und DVD. Dr Schweerpunkt vo dr Bibliothek lit in de Beriich vo dr Belletristik, Regionalia, Gschicht und Politik, Biografie und Beschriibige vo Räise.
D Lääsisääl si die ganzi Wuche vom Morge bis am Oobe offe, und mä cha dört Dotzedi vo Zitige und Zitschrifte lääse. In deene Sääl finde jeedes Joor öbbe zää bis fufzää Veraastaltige wie Vorlääsige und Konzärt statt.
Oberrheinischer Kunstpreis
Dr Oberrhiinisch Kunschtpriis Offeburg isch e Kunschtpriis, wu sit 2011 all drei Johr vu dr Stadt Offeburg un em Förderkreis Kunst + Kultur e. V. üsglobt wird. Dr Priis wird an Kischtlerne un Kischtler vun Ditschland, Frankrich oder üs dr Schwiz vergää, wu mit ihrem Wärk „einen wesentlichen Beitrag zur Kunst am Oberrhein“ glaischtet hän un isch mit 10.000 Euro dotiert. D Priisdreger wäre üsgwehlt vun ere Jury üs renomierte Kunschtkuratore un Museumsdirektore.
Rosenberg (Baden)
Geografi
Rosenberg lyt im Muschelchalch-Higelland vum Bauland.
Dr Baan bstoht us 57,6 % Landwirtschaftsflechi, 33,4 % Wald, 8,2 % Sidligsflechi un 0,8 % sunschtiger Flechi.
Gmaigliderig
Zue Rosenberg ghere d Ortsdail Bronnacker, Hirschlanden, Rosenberg un Sindolsheim.
Gschicht
Rosenberg sich zum erschte Mol gnännt wore anne 1251. Am 1. Juli 1971 isch Bronnacker yygmaindet wore. Am 1. Jänner 1972 hän si d Gmaine Rosenberg, Hirschlanden un Sindolsheim zämmegschlosse.
Verwaltig
Rosenberg het sich mit dr Stedt Osterburken un Ravestein zum Gmaiverwaltigsverband „Osterburken“ mit Sitz z Osterburken zämmegschlosse.
Dr Burgermaischter isch dr Gerhard Baar.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Rosenberg ghert zum Sidfränkisch.
Amen
Amen (hebr. אָמֵן āmén; ; ) isch e Wort, wo em Schluss vomene Gibet gsait werd oder au im End vonere Predigt i de Chile. Da Wort isch bi de Jude, Christe und Muslim bruucht.
Herkunft, Bidüttig
S Wort isch hebräisch und stammt us em Alte Testament und werd au im Noie Testament und im Koran bruucht. D Bidüttig chunnt vo de semitische Worzle ʿmn »sicher sii, zuesichere«. Amen isch somit e Zuesicherig, as da wo gsait woren isch entweder woor isch oder gschee söll.
Sustigi Aawendig
Im Alltag cha Amen au abschätzig bruucht were, um emene Redner z zaige, as mer nünt vo sinere Reed haltet.
Hermann Schneider
Dr Hermann Schneider (* 24. Juli 1901 z'Basel, † 30. Jänner 1973 z'Basel) isch e Schwiizer Dichter, Schriftsteller un Redaktor gsi.
Läbe
Dr Hermann Schneider, Sohn von eme Basler Kaufma, het dört sit 1911 s' Gymnasium b'suecht. 1920 hat er 's Studium vo dr Germanistik, Philosophie und Kunstgschicht an der Universität Basel ufg'no. Sit 1926 isch er e freie Schriftsteller gsi. Aber scho 1923 isch sii "Totetanzschpiel" Dr Bammert ufg'fiehrt worde un het ziemligs öffentligs Interässe g'funde. Soziali Problem, wie öbbe d'Arbedlosigkeit, aber au ledschdi Froge vom Läbe het er in de Theaterstuck vo sällere Zit aags'proche, b'sunders 1933 im Schpiel E klei Wälttheater, wo im Basler Stadttheater ufg'fiert wore n isch. Literarisch über Basel use bekannt worde isch er dur mehreri Literaturpriis sit em Änd vo de drissiger Johr. 1940 isch dr Hermann Schneider als Nachfolger vom Dominik Müller Redaktor bim Schwizerische Beobachter worde. 'S Änd vom Zwaite Weltchrieg het en 1945 zum Stuck Das Friedensspiel veraalasst, wo uf em Basler Münschterplatz ufg'fiehrt worden isch. En Ufenthalt in Schpanie 1947 het en im nöchschde Johr drzue brocht, spanischi Novelle usez'bringe. Sit em Änd vo de 50er Johr het er en Entwickligsroman mit em Titel Jenseits der Eisblumen in Aagriff g'no, wo "die Entwicklung nach Drüben hin, nach dem Ähnedra, wie J. P. Hebel es nannte", het ufzeige solle, aber der isch nümme zue neme vollschtändigen Abschluss cho, trotzdem dr Hermann Schneider sich witgehend us em Literaturbetrieb zurückgezogen g'ha het, für as er en het fertig mache chönne.
Fueßnote
<References/>