Mülhausen
D'Sàga vu d'r Ärschtehung vu Mehlhüsa
D’ärschta wàrma Sunnastràhla striche zàrt ewwer dia zwai schmarzenda Kärwer, d’r Mànn verwàcht un ställt sech miaijsàhm uff d’Bai. Zu da weh, fendet ar àss sa noch zemlig haïl vu dara Sàch kumma senn. Mett Pflàntza, sorgfaltig üssgsüacht, bsorgt ar erna Wunda. Dur dàss àss em dia Gegend beriawigend vorkumma esch, hàtt ar sech a bezzi neherer umschàuit. Ewerzigt, dàss dàs Ort a sechera Unterkunft kännt biata, hàtt ar sech uff d’Süach gmàcht àn dr Ell entlàng fer’s bäschta-n-Ort z’fenda fer sech dürend z’neederloh un villicht noch a Mehla z’boija, dänn üsser Mahl màche hàtt ar nix ànders känna. Trotz sim güata Wella hatt ar, allaï dàss Unternamma nia Zwaagebrocht ohna d’Helf vu da Ellmannala. Em Meller si Hàndwarckszig war fihl schnaller färtig worre àwer bi da Zwargla esch’s wia bi da Mänscha, ma hàtt dia wu d’r fer senn un dia wu dr gega, so dàss no lànga Pàlàwer ma sech doch amol verschtandigt hàtt. En dana wu gfunda hann àss a Mehla d’Nàtür verschandet, hàtt ma z’verschteh gah dàss ohna Mehla kai Mahl un ohna Mahl kai Broot... Mett dr Zitt hàtt’s sech umma gräd dàss àn dr Ell a Mehla schteht so dàss d’Litt vu witt un brait kumma senn fer erna Rogga, Hàfer un Weldwaïza ku loh màhla. D’Johra senn vergànga un dr Meller hàtt sech güat dura gschlàga, s’Dächterla esch o älter worra un dr bi a scheena Màmsäll. En ainra vu dana hächta Wenternachta, so wia ma sa gekännt hàtt salamols, dr Booda gadäkt mett’ra decka Schneeschecht, o g’nänt Àrmabüramescht wu d’Pflànza schont vu dr rücha Kälta hàtt dr Vàter un d’Dochter a schtönender Helfsrüaf vernumma. Schnall han sa sech a warmer Lumpa um d’Àksla gworfa un a Fàckel àzunda un senn üssa en d’kàlta Nàcht. A àhàltend Jomra hàtt sa àn s’Ort gfiart wu a Mänsch en sim Blüat glaga esch. Ohna sech z’frooga ob Frend odder Fend, han sa da schwarverletzta Kriagsmànn en d’wàrma Schtuwa gebrocht. Zu da Verletzunga hàtt d’Kälta fàscht si unmettelbàra Wark vollanda, Zecha un Fenger sen schu blaui vor Wentergfrescht. No lànga Wucha bsorgunga esch’s em Meller un sina Tochter groda da Mànn wedder uff d’Bai z’brenga. Trotz sim Haila züaschtànd hàtt ar nett d'r klainschta wella gezaïgt fer wedder mächta furt z’geh. Ar hàtt noh z’noh em Meller unter d’Hànd greffa un sech emmer meh unärsätzlig gmàcht, so dàss ma em d’Mehla hàtt kenna àferdroija. D’junga Màmsäll hàtt mett dr Zitt o gschpirt dàss sa-n-em nett glichgeltig esch. Noh dam, dàss ar nawa dr Mehla a greeser Hisla geboia hàtt, esch dr Tàg kumma vu dr Hochzitt. D'r Vàtter hàtt net s'grengschta dr gega kà, trotz dàss da Büa a schweeda Kriager gseh esch wu mett ra Horda àwa ku esch fer unser Làndla z'bsätza. Mett da Johra hàtt dia Mehla emmer meh Beditung bikumma, d’Litt senn emmer zàhlricher ku lo màhla. No z’no hann sech meh Iwohner àgsidelt un Hüss àn Hüss àgeboija. D’Waag senn igschtainigt worra no àlla hemmelsrechtunga. Mehlhüsa hàtt sech ganz gmiatlig grenda un bekànnt worra àls Àrwaiterschtàdt. d’Maischta Danker un Enteläctuäla hann do nia kai rechtiger Plàtz gfunda, un hann sech witter owa em Norda àgsidelt. Dur dàss em Owerlànd meh Àrwetskràft verhànda gseh esch, hann sech schpeeter dia àlla groosa Endüschtria en Mehlhüsa àgsätzt. Wagadam esch d’Mehla s’Sembol vu d’r Schàdt geblewa dänn s’hàtt g’haisa, müasch schàffa fer di Brot z’verdiana. Drum fendet ma hetta noch a Mehla Ràd en rot uff wiss’em Fald uff dr Wàppa vu Mehlhüsa.