cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abraham
Biblischi Überliiferig
Im Gebiet zwüsche Ai u Bethel git’s zwüsche de Hirte vom Lot u dene vom Abram krach. Der Grund isch das es eifach nid gnueg Fueter für alli Herde i dere Gägend git. So muess sech der Abram vom Lot trenne. Der Lot geit i ds fruchtbare Jordantal u läbt i der Neechi vo Sodom u Gomorra. Nach der Trennig vom Lot erschynt Gott erneut im Abram u widerholt d Verheissig vo der übernam vom Land. Nach dere Verheissig lat är sech in Mamre i der Neechi vo Hebron nider. (1Mose 13 ELB) I der Gägend vo Sodom u Gomorra bricht e Chrieg us. Der uslöser isch, das es paar Chönige wo sälber em Chönig Kedor-Laomer müesse diene, der Dienscht nümm wei leischte. Wäret däm Chrieg wird der Lot u syni Familie vom Heer wo der Kedor-Laomer agfüehrt het entfüehrt. Wo das der Abram vernimmt, rüschtet är 318 Maa u verfolgt die Chönige, wo mit em Kedor-Laomer zäme der Chrieg agfange hei, bis nach Dan. Dert teilt der Abram ds Heer i zwöi Teili u überrascht ds Lager i der Nacht. De verfolgt är se bis nach Damaskus. Nach der Befreiig vom Lot u syre Familie, begägnet der Abram em Melchisedek u dä sägnet der Abram im Chönigstal. (1Mose 14 ELB)
Nach dene Gschichte erschynt Gott im Abram erneut. Jitz wird ganz konkret über e Nachkomme gredt. Da der Abram sälber scho sehr alt isch u ds Glyche ou uf syni Frou Sarai zue trifft, muess är befürchte, das der Elieser vo Damaskus sy erschti Chnächt alles Erbt. Gott seit ihm aber klar, das das nid wird passiere. Är schickt der Abram us em Zält u seit ihm när das syni Nachkomme so Zahlrych wärde sy, wi d Stärne am Himmel. Denn chunnt’s zum Bund zwüsche Gott u em Abram. Derzue muess der Abram e drü Jährigi Chue, e drü Jährigi Geiss u e drü Jährige Schafsbock halbiere u die Stück enand gägenüber lege. Zu dem Bund bruucht’s ou no e Tuube u e Turteltuube. Nach däm das alles so lyt, schlaft der Abram y u erfahret alles was syne Nachkomme in Zuekunft wird passiere u de fahrt Gott i Form vo nere Flamme dür die Stück düre. (1Mose 15 ELB)
Da sech die Verheissig vo mene Nachkomme lang nid erfüllt, macht d Sarai der Vorschlag, der Abram söll doch d Hagar, ihri ägyptischi Magd zur Frou näh. D Sarai hoffet das si dür ihri Magd zum ne Chind chunnt. Nach däm der Abram 10 Jahr z Kanaan läbt, geit är uf e Vorschlag vo syre Frou i u so git d Sarai d Hagar im Abram zur Frou. D Hagar wird sofort schwanger. Churz druuf abe git’s Lämpe zwüsche de beide Froue. Dä Erger füehrt derzue das d Sarai zum Abram geit u ihm d Schuld git für das Ganze. Doch der Abram gmacht klar das d Hagar immer no der Sarai ihri Magd isch u’s a ihren isch, d Hagar z demüetige. Di aschliessendi handlig vo der Sarai füehrt zur Flucht vo der Hagar. Nach däm d Hagar wider zrügg isch, bringt si der Ismael uf d Wält. Der Abram isch den grad 86i. (1Mose 16 ELB)
Wo der Abram 99i isch, erschynt ihm Gott erneut. Wäret dere Offebarig chunnt der Abram e neue Name über. In Zuekunft söll är nume no Abraham heisse. Der Grund isch das der Abraham der Vater vo vil ne Völker söll sy. Ou d Sarai chunnt e neue Name über. Jitz söll si Sara heisse. Der Grund isch, dass Gott d Sara wott sägne u im Abraham ou vo ihre es Chind wott schänke. Doch der Abraham bemerkt das är 100i doch keis Chind me cha becho u d Sara mit 90i ou scho z alt isch. Drum wünscht sech der Abraham eigentlech nur das der Ismael Erwachse wird. Doch Gott seit ihm, dass är anderi Plän het. Das är ihm vo der Sara es Chind wott schänke u das di das Chind sölle Isaak nenne. Är erhört aber ou der Wunsch vom Abraham im Bezug uf e Ismael u verspricht ihm das dä 12 Fürschte wird z Läbe schänke. Denn wird d Beschnydig ygfüehrt. Der Abraham isch bi der Beschnydig 99i. No im glyche Jahr chunnt’s derzue das der Abraham z Mamre Bsuech überchunnt. Der Abraham erchennt die drei Manne sofort als Bote Gottes. Nach däm är se begrüesst het, isch är sehr Gaschtfründlech u Schlachtet sogar es Chälbli. Nach däm d Manne gässe hei, verheisse si em Abraham nomal e Sohn. Denn mache sech zwee Manne uf e Wäg richtig Sodom. Es chunnt zum berüehmte Handel zwüsche Gott u em Abraham. I däm Handel bringts der Abraham fertig, das Gott verspricht, das är d Stadt verschont wenn är 10 grächti findet. Da’s i dere Stadt aber nur vier grächti git, nämlech der Lot, syni Frou u syner zwo Töchtere, vernichtet Gott d Stadt. Allerdings nid ohni die vier us der Stadt z füehre.(1Mose 17-19 ELB)
Vo Mamre us isch du der Abraham richtig Gerar zoge u het sech dert nider gla. Da är wider Angscht um sys Läbe het, git är syni Frou erneut als syni Schwoscht us. D Konsequänz vo däm verhalte isch, das der Chönig Abimelech d Sara zu sich nimmt. Wäg dere Tat erschynt em Abimelech Gott im ne Troum u macht ihm klar, das är d Frou wider muess a Abraham zrügg gä. Es isch dä Troum wo Gott der Abraham i der Bibel es einzigs mal als Prophet bezeichnet. Nur wil der Abimelech d Sara no nid aglängt het, chunnt är glimpflech dervo. Am nächschte Tag stellt der Chönig der Abraham zur redt u es stellt sech use, dass d Sara em Abraham syni Halbschwoscht isch. Am Schluss vo dere Begägnig, bättet der Abraham für d Froue vom Abimelech damit die wider chöi Chind über cho. (1Mose 20 ELB)
Wo der Abraham 100 jährig isch, chunnt d Sara tatsächlech no es Chind über. Si gäbe em Chind der Name Isaak so wi’s der Herr ihne het uftreit gha. Am achte Tag wird der Isaak beschnitte. Der Abraham isch so begeischteret das är es Fescht usrichtet wo der Isaak entwöhnt wird. Währet däm Fescht git’s Lämpe mit em Ismael. Dä Erger sorgt derfür das der Abraham der Ismael u d Hagar muess verjage. Wo di beide wäg sy, chunnt eines Tages der Chönig Abimelech verby. Är wott e Bund schliesse mit em Abraham. Der Abimelech weiss nämlech das Gott der Abraham begleitet. So chunnt’s zum Bund bi Beerscheba. (1Mose 21 ELB)
Denn wird der Abraham vo Gott uf d Prob gstellt. Gott git ihm der Uftrag mit em Isaak nach Morja z ga. Dert söll är uf em Bärg der Isaak opfere. Obe uf em Bärg acho macht der Abraham der Altar zwäg, fesslet der Isaak u liet ne uf e Altar. Im letschte Momänt gryft aber Gott i u der Abraham cha e Schafsbock a stell vom Isaak opfere. Gott verspricht em Abraham nomal das syni Nachkomme so Zahlrych wärde si wi der Sand am Meer. De gö die beide zrügg nach Beerscheba u dert erfahrt der Abraham das der Nahor sy Brüetsch e raglete Chind het über cho. (1Mose 22 ELB)
Der Abraham isch 136 jährig wo d Sara stirbt. Är befindet sech zu dere Zyt in Hebron. Dert verhandlet är mit de Hetiter damit är es Familiegrab (Erbbegräbnis) cha choufe. Der Efron isch du bereit d Höhli samt sym Acher z verschänke. Doch der Abraham wott nüt gschänkt. Schliesslech chouft der Abraham em Efron der Acher mit der Machpela Höhli ab. U d Hetiter bestätiget dä verchouf. Nach däm d Sara beärdiget isch, git är im Chnächt wo sy Huushalt verwaltet der Uftrag nach Haran (hütigi Türkei) z ga um em Isaak e Frou us syre Familie z hole. So findet de ou d Rebekka der Wäg zum Huushalt vom Abraham. Der Abraham hüratet när no d Ketura. Us dere Verbindig git's no sächs Chind. Die Chind schickt der Abraham no zu syr Läbzyt richtig Oschte. Der Abraham stirbt im Alter vo 175 u wird vom Ismael u em Isaak näbe der Sara begrabe. (1Mose 23-25 ELB)
Jungfrau (Begriffsklärung)
Jungfrau chan folgendes bedüte:
Lueg au:
Neuenstein
Neuenstein isch dr Name vu däne Burge:
Alveolarer Nasal
De alveolari Nasal isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Es sin fascht kei Sprooche bekannt, wo de Luut nit hen. S Zeiche im IPA defür isch [n].
Hanna Nitsch
D Hanna Nitsch (* 11. Meerz 1974 z Fryburg isch e dytschi Chinschtleri. Mer chännt si allem fir iri grooßformaatige Tuschmoolerei uf Babyyr un iri Fotoseerie.
Lääbe un Wiirke
D Nitsch isch in eme Doorf im Schwaarzwald ufgwagse. Si het Filosofy un Germanischtik studiert un schließli Freii Chunscht bim Peter Dreher un dr Silvia Bächli an dr Staatlige Hoochschuel fir Gstaltig Charlsrue un bim Klaus Stümpel an dr Hoochschuel fir Bildendi Chinscht Braunschweig. Anne 2003 isch si in d Begaabtefeerderig vum Cusanuswerk ufgnuu woore un het s Stuudium 2007 mit em Maischterschuelerstipändium un em Max-Ernst-Stipändium vu dr Stadt Brühl (Rheinland) abgschlosse. 2009 het si dr „Preis der Nordwestkunst“ kriegt vum Verein der Kunstfreunde für Wilhelmshaven e. V.
Anne 2020 isch ere dr Chunschtbryys vu dr SPD-Landdaagsfrakzioon Niidersagse verliie woore. In irem chinschtlerische Wäärch duet si konzeptuäll un mit moolerische Mittel stereotypi Voorstellige vu Rollebilder, Gschlächterrolle, Identiteet un Sexualiteet hinterfrooge.
D Nitsch isch ghyroote un het drei Chinder. Si läbt mit ire Familie z Braunschweig.
Grafenberg (Landkreis Reutlingen)
Grofabärg (dt. Grafenberg) ischt a Gmoe em Landkreis Reitlenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoe hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 45,6 % Landwirtschaftsfleche, 27,9 % Wald, 25,9 % Sidlongsfleche ond 0,6 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Grofabärg gheret koene weitere Ortsdoel.
Gschicht
Grofabärg ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1246.
Verwaltong
Grofabärg hot mit dr Stadt Metzenga ond dr Gmoe Riadrich a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
D Schuldese ischt seit 2013 d Annette Bauer.
Dialekt
Dr Dialekt vo Grofabärg ghert zom Schwäbisch.
Kashyapa
De Kashyapa (Sanskrit: कश्यप, Kaśyapa m.) isch im Hinduismus ann fo de sibe Waise (saptaṛṣi).
The Game (Album)
The Game isch s sibt Studioalbum vu dr britische Rockband Queen. S isch anne 1980 uusechuu. Mit däm Album het die langjöörigi Zämmenarbet mit em Koproduzänt Mack aagfange. Another One Bites the Dust und Crazy Little Thing Called Love, wo uf em Album si, si zwäi vo de grösste Single-Hits vo Queen. Mit The Game isch d Band in de USA uf iirem kommerzielle Höhepunkt gsi.
Aruna
De Aruna (Sanskrit अरुण, Aruṇa m. „Moorgedämmerig“) isch im Hinduismus de Wagefüerer vom Sunegott Surya. Er isch de Soo vom Kashyapa und vo de Vinata. Sii Brüeder isch de Götterfogel Garuda. De Manename Arun isch z Indie recht biliebt.
Conand
Conand isch e französischi Gmeind mit Yywohner (Stand ) im Département Ain in dr Region Auvergne-Rhône-Alpes. D Gmeind ghört zum Kanton Ambérieu-en-Bugey im Arrondissement Belley.
Geografii
Conand liit uf und isch i dr Luftlinie 22 Kilometer nordweschtlich vo Belley un öppe 52 km nordöschtlich vo de Stadt Lyon. D Gmeind befindet sich i dr Landschaft Bugey. D Nochbergmeinde sind Saint-Rambert-en-Bugey, Arandas, Ordonnaz, Bénonces, Souclin und Cleyzieu.
Bevölkerigsentwicklig
2014 hod d Gmoind 118 Eiwohner ghed, des send 14,56 % meh als 2009 (Zom Vrgleich: Ain: 5,95 %, Frankreich ohne Mayotte: 2,49 %).
Gschicht
Bis ane 1865 het Conand zu dr Gmeind Arandas ghört.
Kanton Châteauneuf-du-Faou
Dr Kanton Châteauneuf-du-Faou (breton. Kanton Kastell-Nevez-ar-Faou, frz. Canton de Châteauneuf-du-Faou) isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Châteaulin im franzesische Département Finistère in dr Region Bretagne gsii.
Hauptort vum Kanton isch Châteauneuf-du-Faou gsii. Verdrätteri im conseil général vum Département isch d Henriette Le Brigand gsii.
Gmaine
Dr Kanton Châteauneuf-du-Faou isch us vierzeh Gmaine bstande:
Loyat
Loyat (bretonisch Loiad, Gallo Lóyat) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Loyat lyt 47 km vu Vannes un 78 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 32 m un 130 m iber Normalnull.
Hinkender Bote
Hinkender Bote isch dr Titel vu verschiidene Volkskaländer, wu unter däm Nämme im alemannische Sprochrüüm witt verbreitet gsii sin un zum Deil hit no exischtiäre. Am Oberrhiin isch dä Kaländer im Dialäkt dr Hinkig Bott gnännt wore, in dr Schwiz dr Hinked Bott.
Loyat
Gschicht
Loyat isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1066 as Loiat (1330: Loiac, 1408: Loueat, 1439: Louyeat, 1446: Loeat, 1453: Loyat, 1630: Loyal).
Hinkender Bote
Dr Charakter vum Hinkige Bott/Hinkede Bott
Dr Hinkig Bott isch im Spotjohr üsgliiferet wore - d Nochrichte do drüs sin do dermit e baar Monet bis iber e Johr alt gsii. Wu aber d Zittige sich massehaft üsbreitet hän un aü wisseschaftlig besser informiärt hän, isch dr Kaländertyp vum Hinkige Bott in e Krise grote.
Viil Kaländer sin unter obrigkeitliger Ufsicht erschiine. Dr Bärner Hinked Bott het e „Kalenderprivileg“ bsässe; Kaländer ohni Privileg hän z Bärn nit derfe härgstellt oder iigfiährt wäre, friili sin änewäg Unseren Ordnungen zuwider allerhand Bücher im Land den Unsrigen angetragen, und in grosser Anzahl verkauft werden, die vielerley bedenkliche Sache in sich halten; ja selbsten dergleichen den alljährlichen ausgebenden Calendern einzuverleiben man sich bemühet - so beklage sich Schultheiss und Räth der Stadt Bern im Hinked Bott vu 1787 (zitiärt noch dr Teresa Eva Tschui, lueg unter Literatür).
Loyat
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Loyat ghert zum Bretonisch.
Hinkender Bote
Dr Charakter vum Hinkige Bott/Hinkede Bott
Viilmol hän d politische Informatione im Kaländer e konservativi Üsrichtig gha. D Regente sin mit Wohlwelle portraitiärt wore, z Ditschland isch positiv iber d eigene koloniale Erfolg brichtet wore. Un so het zum Biispiil d Revolution vu 1848 im Allgmeine wennig Beachtig oder Ablähnig gfunde. Dr Lohrer Hinkig Bott het noch in dr 70er Johr vum 20. Johrhundert d Anti-AKW-Bewegig vor siinere Hüüsdiire vollständig ibergange. Diä Iischränkig uf s Konservativ het im 20. Johrhundert mit zum Ruckgang vu dr Uflage vu däne Kaländer gfiährt.
Dä Kaländertyp het in verschiidene Üsgabe exischtiärt. Uf em Titelbild isch fascht immer e Kriägsinvalid mit eme Stelzfueß, im Hintergrund sin meischtens Szene, wu d Wält bewegt hän - uf em Lohrer Hinkige Bott, wu 1801 zum erschte mol rüskumme isch un hit no exischtiärt, isch zum Biispiil e Schlacht abbildet, e Dampfschiff, enni vu dr erschte Lokomotive, e Boschtritter, e Stadt, wu brännt, usw. Des symbolisiärt: Dä versehrt Bott drait Nochrichte üs dr Wält bis in diä hinterschte Derfer.
Rheinfranken
D Rhiifranke (Kölner-Franke, Ripuarischi Franke, Ripuarier, Ripuare; vom lateinische "ripa": Ufer) si in dr klassische Gschichtsschriibig eini vo drei Gruppe vo de Franke und am Middelrhii asässig. Noch dr Vereinigung vo de Frankestämm im 4. Johrhundert isch s Hauptsiidligsgebiet vo de Franke am Rhii noch gsi - vo do ihre Name "Rhiifranke" - vo Köln über Frankfurt am Main und Mainz bis nach Worms und Speyer.
Hinkender Bote
Dr Charakter vum Hinkige Bott/Hinkede Bott
D Figür vum Hinkige Bott isch üs dr Wirkligkeit abgluegt: Noch em 30-jährige Griäg sin e Hüffe Invalide in d Derfer un in d Stedt nii ghumblet un hän gmärzlet un Gschichte verzellt. Dr Schnäck, wu uf em Bärner, uf em Lohrer un uf witere Hinkige abbildet isch, symbolisiärt d Langsamkeit vum Bott bzw. ass sini Nochrichte nit ganz frisch sin.
Rheinfranken
Nordlig vo de Rhiifranke si d Salfranke im Rhiidelta agsiidlet gsi und d Moselfranke südlig von ene am obere Rhii und an dr Mosel. Si hai sich im Johr 420 vo de Rhiifranke drennt und und si über e Rhii Richtig Weste zoge.
Hinkender Bote
Lohr
Zum Biispiil im Lohrer Hinkige Bott findsch anne 1912: Dä Ufboi isch im Wesentlige bis hit erhalte bliibe. Sitter 2002 gits alli Johr e „Jahresthema“ mit mehrere Artikel, wiä zum Biispiil 2003 alte „Bergwerke“. Dr „Lahrer Hinkender Bote“ isch bis 1999 im Verlag Moritz Schauenburg rüskumme, vu 2001 bis 2000 im Verlag Ernst Kaufmann z Lohr un sit dr Usgab 2011 erschiint er im Silberburg Verlag. Seller hett de Kalender nämlig vom Kaufmann Verlag im Ogtober 2009 abkauft und wäge däm z Lohr a „Depandance“ uffgamcht – egschtra fiir dr Hinkige Bott; grindet wore isch er 200 Johr vorhär vum Buechbinder un Drucker Johann Heinrich Geiger un nach iiber 200 Johr isch'er immerno z Lohr.
Bärn
Dr Ufboi un Inhalt vum Bärner Hinked Bott isch ähnlig wiä dr Lohrer, bedi hän sich bis hit numme wennig gänderet. Im Bärner Hinkede Bott findet sich zum Biispiil 1986 zuedäm noch e Dr Bärner „Hinkende Bot“ erschiint siter 1814 im Stämpfli Verlag, sällemols het d Marie Albertine Stämpfli, d Wittfraü vum Buechdrucker Gottlieb Stämpfli, s Kaländerprivileg erworbe. D hittig Zellig verwiist ufs Johr 1727 – s eltscht Exemplar, wu erhalte isch, isch aber vu 1695. Johr, in Griäg usw, wu keine rüskumme isch, sin schiints nit mitzellt wore.
Mergoscia
Mergoscia isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Navegna im Bezirk Locarno.
Hinkender Bote
Colmar
Dr Colmarer Hinkig Bott isch anne 1942 zum letschte Mol erschiine. Dr vollständig Titel isch: Neuer und verbesserter vollkommener Staatskalender genannt der Hinkende Bote. Dr Ufboi un Inhalt vum Colmarer Hinkige Bott (Johrgang 1940 un 1941) isch ähnlig wiä bim Lohrer un bim Bärner.
Mergoscia
Geografi
Mergoscia lyt im untere Verzascadal uf dr weschtlige Syte iber em Stausee Lago di Vogorno. Nochbergmaine sin Avegno, Brione sopra Minusio, Corippo, Gordevio, Gordola, Tenero-Contra un Vogorno.
Hinkender Bote
Verschiidini regionali Üsgabe
Zu dr erschte Hinkige Bott ghert dä vu Basel, er isch siter 1676 erschiine; ab 1677 isch z Colmar enne erschiine. Dr erscht Hinked Bott vu Bärn isch 1695 rüskumme, d Zellig fägt aber erscht 1727 a. Z Appezäll isch zitwiis e eltere Kaländer in „Hinkender Bote“ umbenännt wore. Un anne 1801 sin z Lohr un z Stroßburg neiji Hinkigi Bott ins Läbe gruefe wore. Dr Lohrer het am Afang dr Basler in dr Ufmachung kopiärt, Titel: „Verbesserter und Vollkommener Staats-Calender, Genannt der Hinckende Bott“. Ganz in dr Nächi vu Lohr un Stroßburg, z Raschtatt, het ebefalls e Hinkige exischtiärt.
Mergoscia
Gschicht
Mergoscia isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1061 as Mergossia, 1300 Mergosia.
Hinkender Bote
Verschiidini regionali Üsgabe
Dr Hinkig Bott isch aü iber s alemannisch Gebiät nüs drait wore: Z Basel, z Vivis/Vevey un z Colmer sin franzesischi Parallelüsgabe erschiine; ditschsprochigi Üswanderer hän aü z Amerika Kaländer mit em Namme „Hinkender Bote“ grindet. Z Frankfurt am Main isch „Der wahre und ächte Hinkende Bote“ ebefalls erschiine.
Rheinfranken
In de Quelle si die folgende Herzög und Chliinkönig vo de Rhiifranke mit Name überliiferet:
Sparsbach
Spàrschbàch (frz. Sparsbach, dt. Sparsbach) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Spàrschbàch ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1178.
Hinkender Bote
Verschiidini regionali Üsgabe
Eine vu dr erfolgrichschte Hinkige Bott isch dr Lohrer gsii, er het 1810 e Uflag vu 20.000 erreicht, 1850 e halbi Million, um 1870 rum bis zu nere Million – d Verbreitig isch iberregional gsii. Zittewiis het dr Lohrer Hinkig „üswärtigi“ Lokalüsgabe gha, so z Lübeck un im Bayrische um 1865 rum. Z Züri isch in dr 1980er Johr no „Haffmans Hinkender Bote“ (e Literatür-Zitschrift) nej rüskumme, aber wider iigange. Dr „Lahrer Hinkender Bote“ un „Der Hinkende Bot“ vu Bärn wäre hit no rüsgä (Verlagsadräss lueg unter Weblink).
Mergoscia
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Mergoscia isch dr Jacqueline Bianconi Maurer.
Rheinfranken
Über die Dynastii vo de Rhiifranke isch wenig bekannt:
Mergoscia
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Rheinfranken
461 si si vo Rom unabhängig worde. 509 het dr Chlodwig I., e Salfrank, s rhiifränkische Riich eroberet und het s in Personalunion bis zu siim Dod im Johr 511 gregiert. Denn het si Sohn Theuderich I. dä Riichsdeil gerbt und Reims statt Köln zur Hauptstadt gmacht.
Mergoscia
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Mergoscia ghert zum Ticinese.
Hinkender Bote
Lohr
D Lohrer Üsgab vu 1804 het alemannischi Gedichter vum Johann Peter Hebel brocht, wu dertemol ganz nej rüskumme gsii sin - in spetere Zitte het mer aber numme unregelmäßig un ender sälte alemannischi Sache brocht. 1925 isch „Der Schwarzwälder im Breisgau“, e alemannisch Gedicht vum Johann Peter Hebel kumme, 1970 e 5-Ziiler vu nem. Im Kaländer fir 1912 oder fir 2000 bis 2006 isch zum Biispiil nyt.
Riders on the Storm
Riders on the Storm isch es Lied vo de amerikanische Rockbänd The Doors. S Lied isch vo de Band-Mitglider Jim Morrison, Ray Manzarek, Robby Krieger und John Densmore gschribe worde.
Hinkender Bote
Lohr
D Dialäktwälle in dr 1970er Johr het dr Lohrer Hinkig Bott zu Reaktione veralasst. Fir 1975 findet sich e glei Gschichtli mit Namme „Muttersprache“ drin, uf Hochditsch, mit zwee Sätz uf Schwebisch (Noi, i net. I be koi Chines, i ben doch e Schwob!) Im e „Nochsatz vum Kaländermann“ wäre diä zwei Sätzli drno uf Hochditsch ibersetzt, wel „nicht alle Leser des Lahrer Hinkenden Boten Schwäbisch als Muttersprache mitbekommen haben“. Witter wird erkärt: „Der Johann Peter Hebel wird schon gewusst haben, warum er seine Gedichte in alemannischer Mundart geschrieben hat, seine Kalendergeschichten aber auf hochdeutsch.“
Riders on the Storm
D Single isch im Juni 1971 uusechoo und uf dr B-Site isch s Stück The Changeling. In de USA isch si bis uf e Blatz 14 in dr Hitparade choo, z Dütschland uf Blatz 28 und z Groossbritannie uf Blatz 22.
Hinkender Bote
Lohr
Fir 1977 gits wider nyt. Fir anne 78 isch dr Gschicht Wenns Auto vorbeirennt … in dr Käländer ufgnumme wore - dreispaltig: alemannisch, niiderditsch un hochditsch. Un drno kunnt gli no d Gschicht Dar schallst di an gewöhnen – in niiderditscher (Kruse) un alemannischer Fassung (Jung), ohni standardditschi Ibersetzung. Aü in mehrere witere Johrgäng sin no alemannisch Biiträg kumme. Alles in allem het d Mundartwälle in dr 70er Johr aber nit drzue gfiährt, ass d alemannisch Gschicht/s alemannisch Gedicht zu nere feschte Iirichtung im Lohrer Hinkige wore isch.
Riders on the Storm
D Inspirazion für s Lied isch s Stück (Ghost) Riders in the Sky: A Cowboy Legend vom Stan Jones us em Joor 1948. In Riders on the Storm ch;mme Donner und Räägeneffekt vor und dr Ray Manzarek macht uf eme Fender Rhodes Gr[sch vo Rääge nooch.
Sparsbach
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Tamina Kallert
D Tamina Kallert (* 24. Juni 1974 z Fryburg) isch e dytschi Schurnalischti un Fäärnseemoderatoori.
Hinkender Bote
Bärn
Im Bärner Brattig (Kaländer) findsch drgege hit in jedere Üsgab e Dialäkt-Gschicht. Noch dr Teresa Eva Tschui isch aü friähjer „in Liäder, Gedichter un im Gspräch – e literarischi Form, wu viilmol verwändet wore isch – dr bärnditsch Dialäkt“ verwändert wore.
Tamina Kallert
Lääbe
D Tamina Kallert isch z Fryburg ufgwagse un deert uf d Waldorfschuel gange. Noch em Abituur het si z Fryburg un z Köln Anglischtik un Gschiicht studiert. No Uuslandsufenthalt in dr USA, dr Ukraine un z Indie het si anne 1995 e Praktikum bim WDR absolviert.
Sparsbach
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Spàrschbàch ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Jechiel ben Josef
Dr Jechiel ben Josef vo Bariis (* am Ändi vom 12. Joorhundert z Meaux; † um 1286 in Palestina) isch e Rabbiner, Talmudist und Tosafist us Nordfrankriich gsi.
Hinkender Bote
Colmar
1925 hets 12 alemannischi Gedichter in 10 elässische Dialäktvariante (Ortschafte oder Gegende) – Titel vu däre Seriä: Elässische „Mundarten“. Vu drei Sitte mit em Zitel „Kurzweil“ sin 2 uf Dialäkt – Gschichtli, Sprichli, Witzli.
Jechiel ben Josef
Lääbe
Dr Jechiel ben Josef isch e Schüeler vom Rabbi Juda ben Isaak Messer Leon gsi und si Noochfolger as Rosch Jeschiva vo Bariis. Er het e hufe Tosafot gschriibe. Bekannt isch er as Gegner vom Nikolaus Donin bi dr Bariiser Talmuddisputazioon vom Joor 1240 worde, wo zur erste groosse Verbrennig vom Talmud gfüert het. Er isch aber witer dr Läiter vo dr Bariiser Schuel bliibe, bis er um 1260 mit eme Däil vo sine Aahänger uf Israel usgwanderet isch und sich z Akko niidergloo het. Dört het er d Talmudschuel Midrasch ha-Gadol de-Paris gründet und isch in de spöötere 1260er Joor gstorbe.
Hinkender Bote
Colmar
1940 hets fimpf alemannischi Gedichter un e ganz glei alemannisch Gschichtli. Im Johr druf hets numme ei Gedicht uf Elsässisch; Iberschrifte vu Gschichtli sin in beidene Hefter ab un zue Alemannisch, d Gschicht sälber hochditsch.
Jechiel ben Josef
Lääbe
Es git aber au sonigi, wo sääge, ass er nie Alija gmacht häig und bis an sis Lääbensänd z Bariis gläbt häig.
Tamina Kallert
Lääbe
As Repoorteri het si fir s WDR-Juugedmagaziin Lollo Rosso gschafft. Si het d Life-Style-Sändig Gimmi Feif bresäntiert, s ARD-Summerprogramm Mallorca Life un s WDR-Magaziin Boulevard Europa. Im Spootjoor 1999 isch si zue ProSieben gwägslet un het as Redakteeri un Repoorteri fir Die Reporter gschafft. Vu 2000 bis 2003 het d Tamina Kallert s Raisemagaziin Abenteuer & Reisen TV fir s DSF moderiert. Anne 2004 isch retuur gange zum WDR un duet syterhär s Raisemagaziin Wunderschön! moderiere (friejer Wunderschöne Regionen un Wunderschönes NRW, moderiert vum Bernd Müller). Derzue het si bim WDR vu 2004 bis 2010 d Sändig Tiergeschichten bresäntiert, un syt 2015 2 für 300. Im Septämber 2016 het si zäme mit em Daniel Hope di vum WDR organisiert Veraastaltig Eurovision Young Musicians 2016 z Köln moderiert.
Privaats
D Tamina Kallert isch mit em Schwyzer Schurnalischt Nik Niethammer ghyroote, mit iim het si ne Suun un e Doochter.
Hinkender Bote
Der Hinkende Bote im Alemannische
Dr schriftsprochlig Titel „Hinkender Bote“ isch im alemannische Gebiät, im Müül vum Volk, abgwandlet wore, wel:
Anderi Volkskaländer
Ähnligi Kaländer – meischtens unter andere Nämme – hets aü üsserhalb vu dr Alemannia gä – so dr „Rheinländische Hausfreund“ z Karlsrueh, wu dr Johann Peter Hebel bi dr Grindung 1808 dr Schriftleiter gsii isch. D Üsgab vu 1882 nännt sich zum Biispiil: Aechter Hebel’s Rheinländischer Hausfreund (Seit der Gründung durch J. P. Hebel 77 Jahre) für das Jahr 1882.
Verschiidini Kaländer hän sich an e btimmte Personekreis gwändet. Dr Lohrer Hinkig het sich allgmein an dr „Bürger und Landmann“ grichtet, anderi sin iigschränkt gsii, Biispiil:
In dr Ditschschwiz hän um 1800 rum ca. 40 (!) Volkskaländer exischtiärt, des sin näbe dr Hinkede Botte Titel gsii wiä
Kapellenkopf
Dè Chapèllèchopf è Gschpönli in uumittelbarer Nöchi, sèll isch dè Silberfelsè, wo 1277 m hoch isch un dõdemit 4 m höcher wiè dè Chapèllèchopf isch. Dè Silberfelsè lyt zwǜschè Chapèllèchopf un èm Ülèmer Chrütz. Vo irer Form hèr, sowoll horizontal un vertikal aagluègèt, erinnèrèt an è wyblichi Bruscht, s Gräble zwüschè dè Brüscht, ergo dè eigentlich Busè isch d Schartè, welli è Schartèhöchi vo öppè 50 m.
Charles Chaplin
Dr Sir Charles Spencer Chaplin jr., KBE, bekannt as Charlie Chaplin (* 16. April 1889 vermuetlig z London; † 25. Dezämber 1977 z Vevey, Schwiz), isch e britische Komiker, Schauschbiiler, Reschissöör, Komponist und Broduzänt gsi.
Dr Chaplin zelt zu de iiflussriichste Komiker vom 20. Joorhundert. Si bekanntisti Rolle isch dr „Vagabund“ (im Original „The Tramp“, au „Charlot“), en arme Landstriicher mit de Maniere und dr Würd vom ene Gentleman. Die Figuur mit em Zweifingerschnauz, de Hoose und Schue wo z grooss si, dr änge Jagge, em Bambusstock in dr Hand und dr Melone uf em Chopf isch zun ere Filmikone worde. S American Film Institute het dr Charlie Chaplin zur zäätgrösste amerikanische Filmlegände vo alle Zite gweelt.
Dr Charles Chaplin het si Karriere as Chind aagfange, won er in dr Music Hall ufdräte isch. As Komiker in de früeje Stummfilmkomöödie vo Hollywood het er bald groosse Erfolg ghaa. Er isch zu siner Zit dr beliebtest Stummfilmkomiker gsi und het s fertig brocht, künstlerisch und finanziell unabhängig z wärde. 1919 het er zämme mit dr Mary Pickford, em Douglas Fairbanks und em David Wark Griffith d Filmgsellschaft United Artists gründet. 1952 het män en verdächdigt, Kommunist z si, und dorum het er us em Usland nüme zrugg in d USA dörfe. Er het denn in Öiropa as Schauschiiler und Reschissöör gschafft. 1972 het er en Eerenoscar für si Lääbenswärk überchoo. Fümf Joor druf isch er im Alter vo 88 in si Schwiizer Woonort gstorbe.
Dirinon
Dirinon (bretonisch Dirinonn) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Dirinon lyt am Mindigsdrächter vum Élorn in dr Atlantik, 46 km vu Quimper un 16 km vu Brest uf ere Hechi zwische 1 m un 179 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Landerneau im Norde, Pencran im Nordoschte, Plougastel-Daoulas im Weschte, Saint-Urbain im OschteLoperhet im Sidweschte, Daoulas im Side un Irvillac im Sidoschte.
Gschicht
Dirinon isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1172 as Dirinon, (1173 Dirinnon, 1218 Eccl. sanctae Nonnitae, 1546 Davignon).
Paulus von Tarsus
Dr Saulus isch e Juud mit griechischer Bildig und e gsetzesdröije Farisäer gsi und het d Aahänger vom krüzigte Jesus vo Nazareth, won er em nie begegnet isch, verfolgt. Noch sinere Bekeerig het er si Naame zu Paulus gänderet und het sich as Apostel vo de Völker gsee, wo vo Gott drzue berüeft worde isch, alle Völker s Evangelium z verkünde (Gal, 1, 15 f.). Er het denn vor allem Nitjude d Ufersteig vom Jesus Christus verkündet. Für das isch er im östlige Middelmeerruum umegräist und und het dört meereri christligi Gmäinde gründet. Er isch mit ene mit Brief in Kontakt bliibe.
Dirinon
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Dirinon ghert zem Bretonisch.
Paulus von Tarsus
Die Brief si die eltiste nöitestamäntlige Schrifte, wo erhalte si. Si häi christligi Theologe vom Augustinus vo Hippo über e Martin Luther bis zum Karl Barth brägt und au Filosoofe wie dr Sören Kierkegaard oder dr Karl Jaspers. Eso häi si e groosse Iifluss uf die öiropäischi Gäistesgschicht ghaa. Sit dr Ufkläärig gseen vili Dänker im Paulus dr äigentligi Gründer vom Christedum. In sinere Leer gseet mä dr Iifluss vo dr griechische Filosofii (Logostheologii) und vom persische Dualismus (Zoroastrismus; lueg Gal, 5, 19 f.: „sündigs Fläisch“, Ursünd). Er het das mit äigene Interpretazioone vo dr jüüdische Leer zur paulinische Theologii vermischt. Bsundrigs wichdig für d Entwigglig vom Christedum isch die paulinischi Leer vo dr Rächtfertigung vom Mensch und sinere Versöönig mit Gott (Röm, 5, 1) und si Sündetheologii, wo as d Grundlaag vo dr spöötere chirchlige Erbsündeleer gältet. Die Theme si in underschidlige Interpretazioone Grundbaustäi für e Glaube vo vile christlige Chillene worde.
Lichtensteig
Liestig (amtlech Lichtensteig) isch e Stadt und e Gmäind im Kanton Sanggale i dr Schwiiz. S Dorf ghört zum Waalkrais Toggeburg.
Geografii
S Dorf liit uf dr rächte Syte vom Thur und am Fuess vom Wasserflueh.
D Nochbergmeinde sind Oberhelffetschwil, Bötschwil-Gantertschwil und Wattwil.
Gschicht
S Dorf isch ane 1228 s erschte Mol erwäänt worde.
D UBS-Filiale z Liestig, gründet als Toggeburger Bank im Johr 1863, isch Ursprung vo de hüüt gröschte Bank vo de Schwiiz.
Wahrnehmung
S Woornee (me säit au d Perzepzioon – oder mundartlech s Gspüüre) isch s Samlen und s Spychere vo Informazione, wo vo Räiz us dr Umwält und us em Innere vom ene Lääbewääse chöme.
Do drby tuet s Läbewääse unbewusst – und bim Möntsch teils au bewusst – d Informazioone ufnää und verarbeite, sortiere und zämefüere, so dass für iins e Gsamtydruck entstoot, wo e Sinn gitt. Die nöie Ydrück wärde mit de scho gspycherete Vorstellige vrglyche und versteerche oder verbessere s Bild vo dr Umgäbig.
D Inhalt und d Kwalidääte von ere Woornäämig chönne mänggisch (aber nit immer) dur e ziilti Stüürig vo dr Ufmerksamkäit und dur Woornäämigsstrategie veränderet wärde. D Gsamthäit vo alle Vorgäng vo dr Sinneswoornäämig bezäichnet mä au as Sensorik. Do drfüür bruucht der Körper psunderi Orgaan und s Hirni.
Für s Gspüüre vo Sache, wo uuser eim sy, git’s die füüf Sinn:
Anderi Sache, wo me gspüürt:
Obadiah da Bertinoro
Dr Obadiah da Bertinoro (Rabbi Obadiah vo Bertinori, Obadja ben Abraham da Bertinoro; * öbbe 1465 z Bertinoro (Forlì); † öbbe 1515 z Jerusalem) isch en italiänische Talmudist gsi.
Lääbe und Wärk
Dr Rabbi Obadiah isch z Bertinoro Rabbiner gsi. 1486 het er über Egüpte Alija gmacht und het sich 1488 z Jerusalem niidergloo. Er het e Kommentar zur Mischna (us Raschi und Maimonides) verfasst, wo in fast alle Mischna-Usgoobe abdruckt isch.
Uf em Wääg in s Globte Land het er Bricht über d Verfassig vo de Juude verfasst, wo mit iirer Objektiwidäät von ere groosse historische Bedütig für d Forscher vom östlige Juudedum si. Er beschribt, wie under de Mameluke die jüüdische Gmäinde verarmt si und immer mee vo iire Mitgliider dr Glaube vo iire Väter verloo häi. Er het au über d Karäer z Alexandria gschriibe und sä globt für Tugende, wo d Rabbinite iine vilmol abgsproche häi, und über d Samaritaner z Egüpte.
Dr Obadiah het d Jerusalemer Gmäind, wo die Gmäindieltere korrupt gsi si, nöi organisiert. Für d Flüchtling, wo 1492 us Spanie gflüchdet si, het er e Jeschiva ufdoo.
Hayingen
Hoegna (dt. Hayingen) ischt a Stadt em Landkreis Reitlenga en Bade-Wirttaberg. D Stadt hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 45,8 % Landwirtschaftsfleche, 47,2 % Wald, 5,9 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Hoegna gheret d Stadtdoel Ãhausa (Anhausen), Ehschdedda (Ehestetten), Endlhausa (Indelhausen), Hoegna (Hayingen) ond Menzdorf (Münzdorf).
Gschicht
Hoegna ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 756 als Hayinger Mark.
Verwaltong
Hoegna hot sich mit dr Gmoede Pfrãõschdedda ond Zwiifalda zom Gmoeverwaltongsverband "Zwiifalda-Hoegna" mit Sitz en Zwiifalda zammegschlosse.
Dr Schuldes ischt seit Mai 2015 dr Kevin Dorner (Drvor ischt’r en dera Stadt Kemmerer gwäa.). Vor deam Môô hôt dr Robert Riehle außergewehnlich lang, nemlich vo 1975 bis 2015, d Gschick vo dr Stadt gleidet.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Hoegna ghert zom Schwäbisch.
Christina Aguilera
D Christina Maria Aguilera (* 18. Dezember 1980 in Staten Island) esch e us-amerikanischi Sängeri. Bekannt esch si nebe erere musikalische Fähigkeite, vorauem dör eri unorthodoxi Chleidig worde. Si esch set em November 2005 metem Jordan Bratman verhüratet.
Chendheit
D Christina Aguilera esch z Staten Island (New York) uf d Welt cho un z Wexford, Pennsylvania ufgwachse. Ere Vater, de Fausto Wagner Xavier Aguilera, esch Onderoffizier i de U.S. Army gseh ond stammt vo Ecuador. Eri Muetter, d Shelly Loraine Fidler esch Spanisch-Öbersetzeri ond Violonisitin us Pittsburgh, Pennsylvania.
D' Öutere hend sech scheide loh, aus d Christina sechsi oder sebe Johr aut gseh esch, nachher hed si met erere jöngere Schwöschter Rachel ond erere Muetter im Hushaut vode Grossmuetter in Pittsburgh glebt. D Grossmuetter esch die erscht Person, wo die gsangleche Fähigkeite vode Christina entdeckt hed. Nachher hed d Christina agfange, a Talentwettbewerb teilznäh.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Pjotr Iljitsch Tschaikowski (🇷🇺, wiss. Transliteration Pëtr Il’ič Čajkovskij, dütsch Peter Tschaikowski; * 25. Apriljul./7. Maigreg. 1840 z' Kamsko-Wotkinski Sawod; † 25. Oktoberjul./6. Novembergreg. 1893 z Sankt Petersburg) isch en russische Komponist gsii. Obwohl er nöd de Gruppe vu de foif aghört, gillt er als de bedütensti russisch Komponist vum 19.Joohrhundert. Weltbekannt isch de Tschaikowski dur di warschinlich berüemteste Ballet vu de Welt, Schwanesee und de Nussknacker, zu dene er d Musigg gschribe het.
Christina Aguilera
Chendheit
Während erere Ziit in Pittburgh hed si di amerikanisch Nationalhymne vor Speli vode Pittsburgh Steelers ond de Pittsburgh Pirates gsonge. Eri erscht grösseri Rolle ide Onderhautongsindustrie hed d Christina 1993 öberno, aus si bim Disney Channel de Mickey-Maus-Club moderiert hed. Det hed si onder anderem metde Britney Spears oder em Justin Timberlake zämegarbeitet. 1994 esch d Show aber igstöut worde ond d Christina hed agfange, Demos ufzneh, om e Schauplattevertrag zöbercho. Einigi vo dene Demos send im Zog vo erere spötere Erfoug under em Tetu "Just Be Free" gege ere eiget Welle veröffentlecht worde.
Erschti Musikalischi Erfoug
1998 hed d Christina för de Disney-Föum Mulan de Song "Reflection" gsonge. De Song hed ide amerikanische Singlecharts Platz 19 erreicht! Es esch ide Christina ere erscht Erfoug gseh. Si esch för "Reflection" sogar före Golden Globe nominiert worde. Ide glich Woche hed si e Vertrag bi RCA Records öbercho.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Sini früe Joohr (1840–1861)
Di erst Musigg, wo ihn prägt het, stammt vumne mechanische Klavier, wo sin Vater us Petersburg mitbroocht het - de noni mal foifjährig Peter isch begeisteret gsii. Als sini Mueter ihn zum erste mal ufem Klavier het Tonleitere spile loh, het er scho es stückli chöne nohspile, woner ghört gha hett. Sini Familie isch über sis Talent so erstuunt gsii, das sin Vater d Maria Paltschikowa igstellt het, wo sim Sohn Klavierunterricht geh het. De Peter het bald besser chöne vum Blatt spile als sini Klavierlehreri.
D Eltere vum Tschaikowski hend für ihn e Boste im Staatsdienst vorgseh gha, darum ischer vu 1850 bis 1859 i de Rechtsschuel z Sankt Petersburg gsi und het nachher im Justizministerium gschaffed. Sini musikalisch Witerbildig het er sich ellei finanziert i dere Zit mit private Klavierstunde vum Pianist Rudolf Kündinger us Nördlinge, wo nach Russland usgwandere isch. De het über de Tschaikowski gschribe:
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
"Genie In A Bottle" esch 1999 de Christina ere erscht kommerzielle Erfoug gseh. De Song hedsi öberd Nacht weutwiit erfougrich gmacht ond esch sofort i aune Charts ade Spetze gseh. S Aubom "Christina Aguilera" esch z Amerika meh aus 8 Millione mou verchouft worde. Drü Sengles vo dem Aubom send z Amerika of Platz 1 gstege!
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Sini früe Joohr (1840–1861)
I dem Punkt het de Kündinger recht bhalte: de Tschaikowski isch nid Pianist worde, dadefür het sin Klavierunterricht vu 8 Joohr (als Chind und angehende Musiggstudent) nöd glanget - nöd umesuscht sind sini Klavierkonzert vu anderne urufgfüehrt worde.
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
Im Johr 2000 hed de d Christina die spanisch Version vo erem Debütaubom veröffentlecht. Im gliche Johr esch s Wiehnachtsaubom "My Kind of Christmas" veröffentlecht worde. Trotz erem Rieseerfoug esch d Christina met erem Image vom onschoudige Blondchen onzfrede gseh. Si hed öffentlech bekondet, dass eres nöchschte Aubom meh Tüüfgang werd ha, musikalisch wie textlech.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Sini früe Joohr (1840–1861)
Iflüss uf de Tschaikowski vermuetet mer au bimne italienische Gsangslehrer namens Piccioli. Vum Bach und Mozart het er nüt ghalte, er het sich defür super mit de italienische Opere uskennt und het de Tschaikowski dezue bewoge, sis erste Werk z veröffentliche, e italienische Kanzonette underem Titel Mezza notte.
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
2001 hed de d Christina met erne Kolleginne Mya, Pink ond Lil'Kim de Weuthiit "Lady Marmalade" veröffentlecht. Si hed för de Song en Grammy gwonne. Es Duett metem Ricky Martin esch gfougt.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
1861–1871
Trotz em guete Lohn vum Tschaikowski, woner as Beamte verdient het und wonem erlaubt het, vilne chostspilige Vergnüege nohzgah, ischem 1861 das Lebe vertleided. De Tschaikowski, wo bis jetzt nu mittelmässigi musikalischi Kenntniss gha het, het es Musiggstudium agfange – en Schritt, wo nid alli vu sinere Familie akzeptiert hend. Sin Onkel, de Peter Petrowitsch, hed dezue gmeint: „Dä Peter. Dä Nütnutz vu Peter! Jetzt het er d Jurisprudenz mit em Dudelsack vertuuscht!“ Und sin Brüeder de Modest het später i sine Erinnerige ufgschribe:
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
Am 29. Oktober 2002 hed de d Christina met Verzögerig eres nöie Aubom "Stripped" veröffentlecht. Es esch abwechsligsricher gseh aus s Debütaubom ond d Christina hed bi de meischte Lieder metgschrebe. Trotzdem eschs Aubom weutwiit en Erfoug worde. Singles wi "Dirrty", "Beautiful" oder "The Voice Within" send in auenort en Erfoug gseh, aber z Amerika seuber send vorauem d Singles weniger erfougriicher gseh aus die aute. Mettlerwile esch si vorauem dör eri unorthodoxi Chleidig ufgfaue.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
1861–1871
1866 heter nach Moskau zügled. Bim Brüeder vum Anton Rubinstein, Nikolai Rubinstein, het de Tschaikowski e Underkunft gfunde. De het de jetzt mittellosi Musiker bi sich wohne lah und het im sin abtreite Azug dur e neui Bechleidig ersetzt und ihm e Stell am Moskauer Konservatorium als Dozent vermittlet.
Z' Moskau sind di erste erfolgriche Kompositione entstande, so au d Ouvertüre Romeo und Julia, wo de Komponist Mili Balakirew agregt het und i dene de Tschaikowski Element vu dr Sonatesatzform brucht het. Uf Kritik a sine Werch het de Tschaikowski zu dere Zit sehr sensibel reagiert: D' Opere De Wojewode, in dere er, ähnlich wie d Mitglider vu dr Gruppe vu dr Foif, e typischi russischi Musiggsprooch brucht und russischi Volkslieder zitiert (urufgfüehrt 1869 ohni di erhoffti Resonanz) und Undine (d Ufführig isch abglehnt worde) het er i de Reaktion uf sin Misserfolgt sofort verbrennt, er het spöter aber Teil us de Udine für sini nächsti Opere De Opritschnik wieder brucht. Vili Zügniss beleged, dass er immer meh depressiv und neurotisch worde isch. Sini gheim ghalteni Homosexualität isch für ihn e seelischi Belastig gsii. Trotzdem hets 1868 fast e anderi Wendig i sim Lebe gäh: Nachdem er d Sängeri Désirée Artôt kenneglernt hät, het er sin Vater igweiht, si hürate z welle. Dadrususe isch aber nüt worde, Fründ vum Tschaikowski und d Mueter vu de Bruut hend die Verbindig hindertribe. 1869 het d Artôt me spanische Bariton s Ja-Wort gäh.
1871–1874
1871 isch de Tschaikowski bim Rubinstein uszoge. Er isch witerhin Dozent am Moskauer Konservatorium gsii und het e paar Opere komponiert, wo uf teilti Meinig gstosse sind. D Uruffüehrig vu sinere Opere De Opritschnik (Liibwächter) 1874, i dere ukrainischi Volkslieder brucht werded und die de englisch Musiggwüsseschaftler Gerald Abraham im 20. Joohrhundert als „e gründlichi Übersetzig vu Meyerbeer is Russische“ bezeichnet het, het am Tschaikowski Seelequale gmacht. Er het a sin Schüeler Sergei Iwanowitsch Tanejew gschribe:
1874–1877
D Komposition us de Moskauer Jahr, wo für sis Lebe am bedütsamste isch, isch s' 1. Klavierkonzert op. 23 in b-Moll gsii. De Tschaikowski hets 1874 gschribe und grad sim Fründ Nikolai Rubinstein vorgspillt, a des au gwidmet het söle si. D Erschütterig über d Reaktion vum Rubinstein isch so nachhaltig gsi, dass de Tschaikowski au drüü Joohr später no imne Brief a sini Mäzenin Nadeschda vu Meck gschribe het:
I dere Ziit sind au di erste drüü Sinfonie entstande, zudem d Musigg zu Schneewittli und s' Ballett Schwanesee, weles im Joohr 1877 under widrige Umständ uuruufgfüert worde isch. S musikalisch und tanztechnisch aaspruchsvolle Ballet isch vu de Uusfüehrende vum Moskauer Bolschoi-Theater starch vereifacht worde und isch i dere Form bim Publikum und de Kritik duregheit. wodure es e langi Ziit lang chum und immer mit wenig Erfolg uufgfüehrt worde isch. E grösseri Umarbeitig het de Tschaikowski immer abglehnt. Das Werch isch ersch nach sim Tod zumene Klassiker vum Ballett worde, usgange vunere richtigswiisende Inszenierig vum Marius Petipa, Lew Iwanow und Riccardo Drigo under de Autorisierig vum Modest em Brüeder vum Tschaikowski im Jahr 1895.
I sinere freie Ziit isch de Tschaikoski nach verschidene Städt i Europa greist, drunder Neapel und Paris. En Bsuech vu dr Erstuuffüehrig vu De Ring vu, Nibelige in Bayreuth het grosses Misfalle im Tschaikowski füre grüeft. Er het am Modest, sin Brüeder gschribe:
I Bayreuth isches em Tschaikowski zum erste Mal bewusst worde, das sin Ruef als Komponist über Grenze vu Russland riicht.
Douarnenez
Douarnenez (bretonisch Douarnenez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Krisejoohr 1877
1877 ischs Joohr gsi won de Komponist sini ernstischt inner Krise gha het. Am Afang 1877 het er zum erste mal d' Nadeschda vo Meck (1831–1894) troffe. Si isch di riich Witwe vum Düütsch-Balte Karl vo Meck gsii, wo 1876 gstorbe isch. Si het en grosse Kunstsinn bewise und het später au deClaude Debussy es Ziitli lang finanziell understützt. De Tschaikowski und Frau vo Meck hend über Joohre e Brieffründschaft gha. De Komponist het stets druf glueget, d Frau vo Meck nöd z treffe. Doch 1879 isches trotzdem zunere flüchtige Begegnig währendere Kutschefahrt cho, de Tschaikowski ischere usgwiche und het si nöd agredet. Au trotz de finanzielle Understützig vu de Frau vo Meck hets immer wieder finanzielli Engpäss gäh.
Während dere Ziit het de Tschaikowski au e romantischi Liebesbeziehig mit em Iosif Kotek gha, ein vu sine ehemalige Schüeler am Moskauer Konservatorium, wo als Privatmusiker bi de Nadeschda vo Meck agstellt gsii isch. Imne Brief am Modest sin Brüeder het de Tschaikowski im Januar 1877 gschribe:
Douarnenez
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
2004 hed d Christina en Wechsu zomne erwachsenere Image onderzoge. Endi 2004 hed d Christina met "Car Wash" (met de Missy Elliott, Tetusong zom Kinoföum Grosse Haie - Kleine Fische) ond "Tilt Ya Head Back" (metem Nelly) veröffentlecht.
Douarnenez
Geografi
Douarnenez isch e Fischereihafe am Atlantik, 20 km vu Quimper un 34 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 86 m iber Normalnull.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Krisejoohr 1877
Ende April oder Anfang Mai 1877 het de Tschaikowski vunere ihm unbekannte Antonina Miljukowa, in dem si behauptet het, si heg ihn am Konservatorium troffe; i wiitere Briefe het si mit Selbstmord droht, falls er si nöd treffe würdi. De Tschaikowski het ihrem Dränge am Schluss nahgäh, au will er es gwüsses Verstädniss und Mitleid für ihri verzwiifleti Liebi empfunde het. Vo Biographe wird vermuetet, dass em Tschaikowski au de Gedanke gfalle het, dur d Hürat mit enere Frau nach usse vo sinere Homosexualität ablenke z chönne. Am 18. Juli 1877 het d Hochziit stattgfunde. Es isch abgsproche gsii, dass bed e Hürat mit gschwüsterliche Verbundeheit praktiziere würded. D' Beziehig het aber chum 3 Mönät ghebed. Scho nach drüü Wuche vum hüsliche Zemesii, söli sich de Tschaikowski i de Nacht ad Moskwa gschliche ha und is tüüfi Wasser gange sii, isch aber später zruggcho und het siss Nasssii miteme usversehene Sturz in Fluss erchlärt. De Vorfall wird hüt alerdings in Bereich vu de Anekdote verwise. Tatsächlich aber het de labili Tschaikowski enorm under dem falsche Spiil glitte. Imne spätere Brief git de Tschaikowski zue:
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
Am 11. Auguscht 2006 esch eres dritt Aubom "Back To Basics" weutwiit of dr Markt cho. S hed sech öpe 4 Millione Mau verchouft. Die uskopplete Singles send bes etz Ain't No Other Man, Hurt ond Candyman(Endi März 07 in Europa).
Douarnenez
Gschicht
Douarnenez isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1154 as Leones, (1505 Douarnenectz, 1520 Douarnenes, 1540 Douarnenes, 1541 Douarnenez, 1543 Douarnenés, 1598 Douarnénéz).
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Der Musikkritiker
Ab 1871 het de Tschaikowski e zuesätzlichi Tätigkeit als Musiggkritiker agfange. Sini Kritike hend hüffig nid de gwähnliche Ischätzige entsproche. So het er über de
Douarnenez
Verwaltig
vu Douarnenez isch. Douarnenez ghert zum Kommunalverband.
Pjotr Iljitsch Tschaikowski
Der Musikkritiker
Anderi Komponiste wie de Hector Berlioz, de Joachim Raff, de Georges Bizet, de Alexander Borodin, de Michail Glinka („e Reis im Mänteli vum Dilettantismus“) und de Edvard Grieg („besser als Johannes Brahms“) hend de Tschaikowski usdrücklich globt.
Christina Aguilera
De Weutwiit Erfoug
Am 8. Juni esch eres viert Aubom "Bionic" usecho.
Douarnenez
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Douarnenez ghert zem Bretonisch.