cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Habsburger
wiä schi än öiropäischi Grossmacht worde sint
Glicklichi Familiuvärbindige und unvorhärgsehbari Todäsfäll hent d Habsburgär im üslöifundu 15. Jahrhunnärt ds Härzogtum Burgund, won enä aber dr französisch Chinig Louis XI. strittig gmacht het, und nachär d Chrona va Spaniu (Philip I. vo Kastilie, 1504), Böhmu (Ferdinand I. vo Habsburg, 1526) und ds Chinigrich Ungaru (1526) igibrungu. Mit dä Nafolgär vam Chaisär Karl dum Füftu (1500-1558) hent schich d Habsburgär än spanischi und än diitschsprachigi Linia giteilt. Na dum Ärleschu va där spanischu Linia hent d Habsburgär nur äs chleis Teilti vam Ärbi chenu sichru. 1740 isch öi d’öschtrichischi Linia, und därmit d Dünaschti im Mannustamm üsgschtorbu. Durch d’Eha vanär Ärbtochtär Maria Theresia mit dum Franz Stephan va Lotringu hent schi schich jetzt Habsburg-Lotringu gnännt. Dischi Linia het ds Hheilig Römisch Rich va 1765 bis 1806 regiärt.
s öschtriichischu Chaisärrich
1804 het där Chaisär Franz där Zweitu als Franz där Erscht ds Chaisärtum Öschtrich, als än Reaktion uf d’Üflesig vam Heiligu Römischu Rich dur en Napoleon Bonaparte, zum Ärhalt vo där Chaisärwürdi bigründut. Dadrüs isch 1867 d Doppelmonarchii Öschtrich-Ungaru wordu.
d Habsburgär na 1918
Na dum Zärfall vam Öschtrichisch-Ungarischu Rich 1918 isch sit 1930 bis 2006 där Otto va Habsburg (1912-2011) ds Familiuobärhöipt gsi. Är isch där eltuscht Botsch vam Chaiser Karl dum Erschtu (1887-1922) gsi.
d Vorfahre
Habsburgerischi Stammböimforschär hent scho um 1500 kompletti Stammböim va irusch Gschlächt usgarbeitut. Di zeigund, dass römischi Adligi, Priamos van Troja oder där Chinig Artus dräkti Vorfahre sigi. Darum sind d’Agabe mit Vorsicht zgniässu. Historischi Ärgäbnisse ubär d Stammböimvärhältnissa sind nid vorhandu. Numu äs paar Namu sind bileiti.
Trub
Trueb (amtlech Trub) isch e politischi Gmeind im Verwaltigskreis Ämmetal vom Kanton Bärn in dr Schwyz.
Gschicht
Trueb isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1139 als Truoba, um 1256 Trouba. Historischi Bedütig het Trueb vor allem wägen em Chloster Trueb, eme ehemalige Benediktinerchloster, wo im Reformationsjahr 1528 ufglöst worde isch.
Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Signou ghört.
D Ywohner
Im Jahr 1900 het Trueb no 2606 Ywohner gha. Sitdem het s immer meh Iiwooner verlore. Trueb isch e klassischs Uswanderigstal. Das cha me dra gseh, dass öbbe 50’000 Lüt do ihre Bürgerort hai. Nach Langnau isch Trueb die zweitgrössti Bürgergmeind im Kanton Bärn. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,8 % gläge.
Politik
Bi de Nationalraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,7 %, CVP 0,5 %, EVP 1,5 %, FDP 1,7 %. GLP 1,0 %, GP 7,5 %, SP 5,1 %, SVP 62,8 %, Suschtigi 3,2 %.
Gmeindspresidäntin vo Trueb isch d Christine Reber (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,8 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Volkszellig 2000 hei vo de 1506 Ywohner 99,5 % Dütsch als Houptsprach aaggää u 0,1 % Französisch.
Dr Dialäkt vo Trueb ghört zum Hochalemannisch.
Partnergmeind
Sit 1994 het Trueb e Gemeindspartnerschaft mit Novosedly nad Nežárkou z Tschechie.
Walter Clauss
De Walter Konrad Clauss (* 28. April 1899 z Züri; † 11. Mai 1972 z Chüsnacht) isch en Schwyzer Gërmanischt und Leerer gsy. Er hät vil für d Dokumäntierig vom Urnertüütsch taa, aber au e tüütschi Literatuurgschicht gschribe.
Kandertalbahn
S Chanderli isch e hischtorischi Museumsiisebahn im Chandertal im Südweschte vo Bade-Württeberg.
Walter Clauss
Juged, Uusbildig und Dissertazioon
De Clauss isch z Züri-Ussersihl as äinzigs Chind vom Christian Friedrich Clauss und de Karolina giboorene Weibel uf d Wält choo; d Groseltere händ a de Langstraass im glyche Quartier gwont. De Grossvatter Clauss isch as Wagner us Calw im Schwaabeland uf Züri choo. De Vatter hät im Sydehandel gschaffet, zytewys bi de Firma Adrian Corrodi – und dëë Corrodi isch Quäschtoor bim Schwyzerischen Idiotikon gsy (daadezue une mee). D Mueter isch Daameschnyderi gsy und hät dihäime gwëërchet. D Familie hät s nöd grad äifach ghaa, und es isch de Leerer Jean Trüeb gsy, wo si defüür ygsetzt hät, das de Walter nach de Primaarschuel hät chönen a s Gimnaasium gaa. Er isch gëërn i s Gimi, isch aber au gëërn i de Natuur dusse gsy und hät am Friesebëërg en chlyne Pflanzblätz ghaa. Und wil er eso guet Gyge gspilt hät, hät er tërfen im Wiediker Orcheschter mitmache. Nach de Matuur 1917 hät er a der Uniwërsitëët Züri tüütschi Spraach und Literatuur, Altänglisch und Sanskrit gstudiert und isch au i Voorläsigen über Theology ggange. Wäret em Gäneraalsträik 1918 hät de Puursch under Biwachig vo Landsturmsoldaate im Seefäld usse d Poscht uusträit.
Kandertalbahn
Gschicht
Nach eme Dammrutsch am 4. Juli 1983 bi Kandern-Wollbach isch de Verkehr zwüsche Wollbach un Kandere, de Personenverkehr offiziell zuem Dezämber 1983 igschtellt worde. D' Ischtellig vom Güeterverkehr bis Wollbach isch am 1. April 1985 gsi.
Walter Clauss
Juged, Uusbildig und Dissertazioon
Em Clauss syn Unggle Konrad Weibel isch Lokifüerer bi de Gottertbaan gsy und hät z Eerschtfäld im Kanton Uuri gwont – edërewääg isch de Walter Clauss mit em Urnerland scho früe in Kontakt choo. Wo s um der Abschluss vom Stuudium ggangen isch, hät er der Albert Baachme pätte, öb er syni Dissertazioon nöd chönn über der Urnertialäkt schrybe. Er isch – andersch as der Emil Abegg im Urseretaal – ring mit de Puure Fründ woorde, hät ene ghulffe bim Schaffe und isch – as Protischtant! – mit enen am Sundig z Mäss. Syni Diss hät er 1922 abggëë, 1929 isch si in eren erwyterete Fassig usechoo. S Stuudium abgschlosse hät er 1923. Drufaben isch er uf London, zum s Handelspraxisäxaamen ablegge.
Kandertalbahn
Gschicht
Sit 1986 betribt de Zweckverband Kandertalbahn do e Museumsbahn. Zuewile wird di Bahn hüte no brucht um Holz z' transportiere.
Walter Clauss
S Idiotikon und s Urnertüütsch
De Baachme hät de Clauss 1924 – as Naachfolger vom Nani Äscher – as Hülffschraft a s Schwyzerisch Idiotikon gholt; 1925 isch er – as Naachfolger vom Häinrich Chessler – regulëëre Redakter woorde. D Hülffsredaktoorestell vom Clauss hät doo d Clara Stockmeyer übernaa. – De Loo am Idiotikon isch aber für en Vatter von ere junge Familie z chly gsy. Drum hät er welen in Leererprueff wächsle, und wo-n-er 1930 a de Kantonsschuel fescht aagstellt woorden isch, hät er d Aarbet bim Idiotikon 1931 uufggëë. D Redakzioon und de Läitend Uusschuss vom Idiotikon händ em syni «ehrenvolle Wahl, die für ihn eine gesicherte Lebensstellung bedeutet», möge gune, aber si händ en nu ugëërn laa zie. As Nachfolger hetted de Baachme und de Läitend Uusschuss gëërn de Manfred Szadrowsky oder de Walter Henzen für a s Idiotikon gholt, aber die händ abgwunke. So isch dänn im 33i für de Clauss de Guntram Saladin as Redakter aagstelt woorde.
Kandertalbahn
D' Schträcki
S' Chanderli zwigt z' Haltige (6 km nördlich vo Basel) vo dr Rhiitalbahn ab un füehrt über e Schträcki vo 13 km durch 's Chandertal noch Chandere am Fueß vom Hochblaue.
Triebfahrzüg
Personewage us em 19. un 20. Johrhundert komplettiere de Fahrzügpark.
Walter Clauss
S Idiotikon und s Urnertüütsch
De Clauss isch aber glych dëm Wöörterbuech und em Schwyzertüütsch verbunde plibe. 1939 isch er Mitgliid i dëm syn Läitenden Uusschuss woorde reschpäktyv ab 1950 im Voorstand vom Veräin gsy, wo s Wöörterbuech usegit, und hät deet vo 1967 bis zu sym Tood as Aktuaar gwürkt. Au mit em Urnertüütsch hät er sich wyter abggëë: 1958 sind syni Uufnaame für s Fonogrammarchyv publiziert woorde, 1969 isch syni Dissertazioon in ere veräifachte Wërsioon nöi usechoo, und er isch draa gsy, es Urner Wöörterbuech aazlegge. Wo-n-er 1972 amene Hirnschlaag gstoorben isch, isch s Wöörterbuech bim Buechstabe G gstande. Spööter hät der Altdorfer Kantonsschuelleerer Felix Aschwande das Materiaal übernaa und s Wöörterbuech fërtig gschribe, so das es 1982 dänn glych na usechoo isch. En anders plaanets Wöörterbuech von em isch aber nie fërtig woorden und isch hüt verschole: Scho won er na Redakter gsy isch, hät em de Läitend Uuschuss vom Idiotikon der Uuftraag ggëë, e Wöörtersamlig und e Churzgramatik vom Haslitaal im Bëërner Oberland zämezstele. Im Jaarespricht vom Idiotikon für s Jaar 1932 ghäissts, er wuur die beede im Septämber 33 ablifere – daa druus isch aber nüüt woorde.
S Schaffen und Würken as Leerer
De Clauss isch 1924 a de Gwëërbschuel Züri Leerer für Änglisch und 1928 Hülffsleerer reschp. 1930 ständige Leerer für Tüütsch und Änglisch a de Kantonsschuel (Reaalgimnaasium) woorde. Wo d Kantonsschuel Zürioberland uufggangen isch, isch er vo 1957 bis 1960 deete Leerer gsy, isch aber nachane wider zrugg i d Stadt a s Reaalgimnaasium.
1943 isch di eerscht Uuflaag vo sym Buech «Deutsche Literatur» usechoo, wo bis 1964 uf ganzi 14 Uuflaage choo isch. 1951 hät er em Jakob Baechtold sys «Deutsches Lesebuch» zäme mit em Arthur Häny überarbäitet – de Clauss isch für d Proosa, de Häny für d Lyrik zueständig gsy. Er hät au bim «Lexikon der Pädagogik» mitgwürkt, hät Hölderlin und Schiller i komäntierte Fassige publiziert, hät Didaktikürs ggëë, hät a de Volchshoochschuel Erwachseni underrichtet und Tüütschkürs für Frömdspraachigi abghalte.
Familie
Ghüraate hät de Clauss 1926 en Urneri, d Agathe Arnold. Si isch scho 1959, nach langer Chranket, gstoorbe. Er hät dänn e zwäits Maal ghüraate, d Verena Schudel. De Soo Arnold isch Aarzt woorde, d Tochter Agnes verhüraateti Ehinger uf Muttez i s Baselbiet züglet.
Sabiner (Begriffsklärung)
Sabiner (lat. Sabini) isch de Name vo:
Accra
Accra (in dr Sproch vu dr Akan: Nkran) isch d Hauptstadt vu Ghana un mit 2.291.352 Yywohner (Stand 2012) di grescht Stadt vum Land un s adminischtrativ un wirtschaftli Zäntrum. In dr Hauptsach wäre Nahrigsmittel, Sperrholz, Textilie un Chemikalie härgstellt. Accra bildet mit dr Stadt Tema un em gmainsame Umland d Greater Accra Region, ais vu zee Regione vu Ghana. Mit em Kotoka International Airport het d Stadt e internationale Flughafe.
Sabiner (Begriffsklärung)
Dezue no di geografischi Bizaichnig:
Accra
D Elektroschrottdeponi vu Agbogbloshie, eme Viertel im weschtlige Stadtbiet, isch 2013 vu dr Umwältorganisazioon Blacksmith Institute zue aim vu dr dräckigschte Ort uf dr Wält gwehlt wore.
Gschicht
Accra isch im 15. Johrhundert vu dr Ga grindet wore, wu do Handel mit dr Europäer hän welle drybe. S erscht Fort vu dr Portugiese isch vu dr Yyhaimische niderbrännt wore. Im 17. Jh. hän meereri europäischi Kolonialmächt Feschitge in dr Region um Accra böue: d Niderlander 1605 s Fort Ussher, d Schwede 1657 d Christiansborg un d Ängländer 1673 s Fort James.
E Ärdbidem het anne 1862 großi Dail vu Accra gschlisse. 1877 isch d Hauptstadt vu dr domalige britische Kolony „Goldkischte“ vu Cape Coast uf Accra verlait wore.
Kleinlandau
Làndài (frz. Petit-Landau, dt. Kleinlandau) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Làndài ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1303 àls Landouwa.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Làndài ìsch. Làndài ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Làndài ghert zem Hochàlemànnisch.
Hallwilersee
De Hallwilersee esch de gröschti natürlichi See im Aargau (de zweiti relativ grossi See esch de Klingnauer Stausee) und liit wie de Baldeggersee im Seetau.
Ned die ganz Flächi vom Hallwilersee liit im Aargau, e Föiftel vo Aesch ufwärts gege Mose zue ghört zom Kanton Lozärn. Was veli ned wösse: Set em Zämeschloss vo Möischter ond Schwarzebach het auso sogar de Lozärner Fläcke Seeaschtoss, wenn ou nome es paar Meter.
De Hallwilersee esch a de töifschte Stell 47 Meter töif, ond er zeichnet sich derdur us, dass me fascht ganz rondome uf Wanderwäg cha goh (abgseh vo einige Naturschotzgebiet und private Plätz).
Turismus
Uf em Hallwilersee verchered Kursscheff i de Säson vom Früelig bis Endi Oktober. D Schefffahrtsgsellschaft Hallwilersee hed e Flotte vo föif Scheff met de Näme Brestenberg, Fortuna, Seetal, Hallwil ond d Seerose, wo om di letscht Johrhondertwendi als Ersatz för d Möve ikauft worde esch.
Mirchel
Mirchu (amtlech Mirchel) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Mirchu isch es Dörfli im obere Chisetau. D Gmeindsflächi bsteit us 79,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 10,2 % Waud, 9,7 % Sidligsflächi u 0,8 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Zäziwiu, Oberhünige, Niderhünige, Chonufinge u Grosshöchette.
Gschicht
Mirchu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1320 aus Mirchlon. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.
Lajoux JU
Lajoux isch e Gmaind vom Kanton Jura.
Mirchel
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1,2 % gläge.
Religion
91,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 3,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Lajoux JU
Geografy
D Gmeind lyt im Bezirk Freibäärge. S Dorf isch uf ere Hochebeni vo de Freibärge im Platoojura. Es het wyti Flechene, wo Matte druff sind, chlyni Wälder, Weier und Ried. Im Gmeindbann sind d Wyler Les Vacheries de Lajoux, Le Paigre und Fornet-Dessus und einzelni Puurehööf.
Mirchel
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,1 %, CVP 1,1 %, EVP 5,7 %, FDP 3,5 %. GLP 3,1 %, GP 4,5 %, SP 5,6 %, SVP 45,3 %, Suschtigi 10,1 %.
Lajoux JU
Gschicht
S Dorf isch s erschte Mol ane 1404 als La Joux Mertenat gnamset, dr Wyler Fornet-Dessus aber scho ane 1181. Dr Ort het em Chlooschter Bellelay ghört.
Mirchel
Politik
Gmeindspresidäntin vo Mirchu isch d Ursula Wälti (Stang 2013).
Lajoux JU
Gschicht
I dr Pfarrchile vo Lajoux, wo ane 1809 bout worden isch, het’s schöni farbegi Glasfäischter vom Chünschtler Coghuf.
Mirchel
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 491 Ywohner 99,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 0,2 % Französisch.
Dr Dialäkt vo Mirchu ghört zum Hochalemannisch.
SC Freiburg
De Sport-Club Friburg (kurz Sport-Club, SCF oder SC, offiziell Sport-Club Freiburg e. V.) isch e Fueßballverein vu Friburg, wu 1912 entstande isch dur de Zämmeschluss vum Sportverein 04 (grindet am 3. März 1904 als Freiburger FV 04) un Union Freiburg (grindet am 30. Mai 1904 als FC Schwalbe Freiburg). D Herremannschaft vum Sport-Club spilt ab de Saison 2016/17 wider in de 1. Bundesliga. In de „Ewige Bundesligatabelle“ lit de Verein uf em 22. Platz. D Frauemannschaft spilt au in de 1. Bundesliga.
D Vereinsfarwe sin Rot un Wiss. S Woobe het uf de linke Sitte e Kopf vum e Griif un uf de rechte Helfti s Kirzel SCF. Im Oktower 2014 het de Verein 8.200 Mitglider ghet.
De wichtigscht President in de Gschicht vum Sport-Club isch de Achim Stocker gsi, wu vu 1972 ab bis zue sim Dod am 1. November 2009 de Fierigsrige vum Verein aaghert het. Er isch defir bekannt gsi, dass er sich nie Spil vum Verein live aagluegt het zum sin Kraislauf nit z belaschte.
Vorgängerverein
De Sport-Club isch entstande us zwee Fueßballverein: em Freiburger FV 04 (grindet am 3. März 1904 im Huus "Zum Vater Jahn") un em FC Schwalbe Freiburg (grindet am 30. Mai im Stielinger). Anne 1905 het si de FC Schwalbe in FC Mars umgnennt. Vier Johr speter isch de FC Union Freiburg us em FC Mars uusgrindet wore un de Freiburger FV 04 het sich in Sportverein 04 umgnennt.
Le Bémont
Hübschebärg (ofiziell: Le Bémont) isch e Gmaind vom Kanton Jura.
SC Freiburg
Vorgängerverein
De FFV het aafangs uf eme Platz an de Lorettostroß gspiilt, speter am Exerzierplatz. E Aadrag uf e eigene Platz het de Stadtrot im Johr 1907 abglehnt. 1908 het de Verein uf em Gartestadt-Bauglände an de Ginterschdalstroß gspilt, de FC Union Freiburg im Stielinger uf de Eschholzmatte bi de Herz-Jesu-Kilche.
Le Bémont
Geografy
D Gmeind lyt im Bezirk Freibäärge grad näbem Bezirkshauptort Saignelégier. Dr Nordrand vom Gmeindbann isch am stotzige Tobel vom Doubs. Im Süüde ghört s Naturschutzgebiet Étang des Royes zu dr Gmeind.
Im Gmeindbann sind d Wyyler Les Rouges-Terres, La Bosse, Les Communances, Les Cufattes und Les Rouges-Terres. La Bosse het im Jura es psunders schöns Dorfbild mit syne uralte Buurehüüser.
SC Freiburg
Vorgängerverein
Scho 1905 isch de Freiburger FV in de Verband vu de Sidditsche Fueßballverein ufgnumme un Meischter vu de B-Klasse-Owerrhii wore, e Erfolg, wun er au wider in de Johr 1906 un 1910 gschafft het. 1909 sin de FV 04 un de FC Mars in de Sidditsch Fueßballverband ufgnumme wore.
1912 bis 1945
In de erschte Johr vum Erschte Weltkrieg het s kei Spiil gää. Anne 1918 hän de Freiburger FC un de Sport-Club zämme d Friburger Kriegsmannschaft KSG Freiburg bildet, wu dur e 5:1 gege de SC Stuttgart Sidkreismeischter wore isch.
Am 13. Dezember 1919 het sich de Spot-Club de Freiburger Turnerschaft von 1844 (friejer: Freiburger TV 1844) aagschlosse. Gspilt hän si uf em Messplatz. Im Johr druf sin si Meischter vu de A-Klasse Gau Owerrhii wore un deno in d Kreisliga ufgstige.
1928 sin Fueßballer wider us de FT 1844 uusdrette. Si hän deno mit em Polizeisportverein Freiburg (PSV, grindet 1924) kooperiert un im Stadion vum PSV, em Wintererstadion, gspilt, wu am 1. März iigweit wore isch. Wu de PSV zwei Johr speter zahligsuufähig gsi isch, het de Sport-Club d Schulde vun em iwernumme un ab jetz s Wintererstadion ellei gnutzt.
No de Machtiwernahm vu de Nationalsozialischte 1933 isch de Verein glichgschalte wore un de NSDAP-Stadtrot Ludwig Sieder isch Endi Mai zum Erschte Vorsitzer gwählt wore. D Forderig vu de Stadt noch eme Zämmeschluss vum FFC un em SC het de Verein abglehnt. 1936 het d Stadt em Verein de Verdrag fir s Wintererstadion kindet, wel d Luftwaffe s Gländ brucht het, s Stadion isch deno ei Johr speter abgrisse wore. De Sport-Club het sich 1938 wider de FT 1844 aagschlosse un d Spiil uf em Messplatz uusdrait.
De Sport-Club isch lang im Schatte vum Spitzeverein Friburger FC gstande. Vor de Iifierig vu de Gaulige het de Sport-Club iwerregional ke Roll gspilt. Zur Saison 1933/34 het si de Sport-Club fir di nei Gauliga Bade qualifiziert, isch awer as Tabelleletschte direkt wider abgstige. Vier Meischterschafte in de Bezirksklasse Owerbade vu 1934 bis 1937 hän de Sport-Club viermol in d Ufstigsrundi brocht, wu si de Ufstig awer allmol verbasst hän. Erscht im Zweete Weltkrieg hän d Friburger e baar Mol de Gump in di allmeh versplitteret Gauliga gschafft, ohni dass si awer greßere Erfolg ghet hän.
In de Zit vum Zweete Weltkrieg het s nimi vil Spiil gää, anne 1944 sin Spiil endgiltig iigstellt wore. Bim „Terror“, em Bumbeaagriff uf Friburg am 27. November 1944, sin d Gschäftsstellt un s Clubarchiv im „Ganterbräu“ abbrennt.
1946 bis 1991
Noch em Krieg het s zerscht emol kei Spiil gää. Am 4. Februar 1946 het s Owerkommando vu de franzesische Besatzigszone schließlig d Gnehmigung gää, dass wider Sportverein hän derfe grindet were. Alli Verein hän de Name mieße ändere, Us em FFC isch Fortuna Freiburg wore, us em FT/SC Freiburg de VfL Freiburg, wu sich fir d Zoneliga Sid qualifiziert het. Vu 1950 bis 1978 hän si in de drittklassige Amateurliga Sidbade gspilt. Anne 1950 het de Verein sich wider in FT/SC Freiburg umgnennt. Ab 1951 het de FT/SC uf eme neie Platz vu de Friburger Durnerschaft an de Schwarzwaldstroß gspilt, em hitige FT-Glände.
Am 27. Juni 1952 sin d Fueßballer wider us de FT uusdrette un hän de hitig Verein Sport-Club Freiburg e. V. bildet. De erscht Vorsitzer isch de Hubert Pfaff wore. Am 6. März 1953 fange d Bauarwete newem Strandbad fir e nei Stadion aa, wu am 4. September 1955 iigweit wird. Zerscht heißt s „SC-Platz“, ab 1967 deno „Dreisamstadion“. 1965 un 1968 het de Sport-Club d Megligkeit ghet, in d Regionalliga Sid ufzstiige, sin awer in de Ufstigsrundi gschitteret.
De Ufstig vum Sport-Club un de Nidergang vum FFC hän mit ere Fehliischetzig aagfange, wu 1972 em FC-Vorstand unterlofe isch: De Leiter vu de Friburger Owerfinanzdirektion, de Achim Stocker, wu selwerscht emol bim Sport-Club in de 1. Mannschaft gspilt ghet het, het em FFC finanzielli Unterstitzig aabote, wel er gueti Beziehige zue potente Geldgewer ghet het. De Vorstand het des awer uusgschlage un de Stocker, wu scho sit 1970 3. Vorsitzer vum Sport-Club gsi isch, isch deno 1. Vorsitzer vum Verein wore. Bis zue sim Dod am 1. November 2009 isch er President vum Sport-Club gsi.
Im Johr 1974 isch de FC in d Amateurliga abgstige. Scho im erschte gmeinsame Johr isch de Sport-Club vor em große Nochber glandet, wu d Liga awer anne 1977 nufzues verlosse het. 1978 isch au de Sport-Club in di 2. Bundesliga ufgstige, wu er di ganz Zitt uf hecheri Tabelleplätz kumme isch wie de FFC. Dää isch 1982 abgstige, de Sport-Club isch im Mittelfeld vu de Zweitligatabelle bliwe un isch siterher de wichtigscht Fueßballverein z Friburg.
Im Jänner 2001 het de Sport-Club au no s traditionell Stadion vum FFC, s Meslistadion, kauft un het dert din d Friburger Fueßballschuel iigrichtet fir d Ferderig vum Noowuchs.
D Ära Finke (1991–2007)
1991 isch de Volker Finke als Trainer verpflichtet wore, wu vum 1. SC Norderstedt kumme isch un vorher 1990 de TSV Havelse bis in di 2. Bundesliga gfiert ghet het. Mit em Stefan Beneking, em Jens Todt un em Thomas Vogel het er au no drei Spiler vu Havelse mitbrocht. Co-Trainer isch de Achim Sarstedt wore. Zue de erschte gsamtditsche Saison isch di 2. Bundesliga in d Stapfle Nord und Sid mit je zwelf Mannschafte ufdeilt wore. Ufgstige in d Bundesliga sin nur di Erschte vu de Tabelle. De Sport-Club het de Ufstig in de Ufstigsrundi awer knapp verbasst, statt dem isch de 1. FC Saarbrücken ufgstige. In de Saison 1992/93 sin d Friburger ab em sibte Spildag uf em erschte Blatz glege un sin deno zum erschte Mol in d Bundesliga ufgstige.
Di erscht Bundesligasaison isch vum Kampf gege de Abstig prägt gsi. De Sport-Club het awer di letschte drei Spil kenne gwinne un isch dodemit dur e besseri Dordifferenz doch no am punktgliche 1. FC Nürnberg verbiizoge.
Noch em knappe Klasseverbliib im erschte Johr isch in de Saison 1994/95 di groß Iwerraschig kumme. Am 2. Spildag het de Sport-Club mit 5:1 gege de FC Bayern München unter em Trainer Giovanni Trapattoni gwunne. Am End vun ere seli starke Saison isch de Sport-Club uf de dritt Platz kumme un het sich demit zum erschte Mol fir de UEFA-Pokal qualifiziert, wu d Friburger awer in de erschte Rundi gege Slavia Prag uusgschide sin. In de Spitzegruppe vu de Liga het sich de Sport-Club awer nit kenne hebe. Vor allem de Weggang vum Spilmacher Rodolfo Esteban Cardoso het nit kenne kumpensiert were. 1997 sin d Friburger wider in di 2. Bundesliga abgstige, sin awer glich no eim Johr wider retour kumme in d Bundesliga un hän sich 2001 wider fir de UEFA-Pokal qualifiziert. No Erfolg gege de slowakisch Vertreter Matador Púchov un de Schwizer FC St. Galle hän si im Dezember 2001 knapp gege de speter UEFA-Pokal-Siger Feyenoord Rotterdam verlore.
In de Liga sin d Fribuirger dewiilscht in di unter Tabellehelfti grutscht. Am End vu de Saison sin si abgstige. 2003 isch de Widerufstig glunge, 2005 sin si awer zum dritte Mol abgstige. In dere Saison hän si nume drei Sig un 18 Pinkt kenne hole un sin dodemit abgschlage uf em letschte Platz glandet. Des isch di schlechtscht Saisonbilanz vun eme Bundesligischte sit de Iifierig vu de Drei-Pinkt-Regle gsii. Im Johr 2006 het de Sport-Club zum erschte Mol de direkt Widerufstig nit gschafft.
D Saison 2006/07 in de 2. Bundesliga het aagfange mit ere schwache Hiirundi. No de 0:4-Niderlag gege de Karlsrueher SC am 16. Spildag het de SC nur 16 Pinkt gholt ghet un isch uf em Tabelleplatz 14 gstande. D Vereinsfierig het deno bekannt gää, dass mit em Trainer Finke zämme ne Trainerwechsel zum Saisonendi 2007 bschlosse wore isch. Dodevor het de Volker Finke awer no de Abstig solle verhindere.
Deno het s e Serie gää mit 13 Spiil ohni Niderlag (elf Siig, zwei Unentschide). De SC isch in de Zwischezitt uf de 4. Platz nufkletteret, dodemit isch de Ufstiig wider nooch gsii. Am End het s awer ganz knapp nit glängt, nume weg de schlechtere Dordifferenz isch de Sport-Club emend uf em 4. Platz bliwe.
Di stark Ruggrundi (mit 41 Pinkt di bescht, wu je ne Verein in de 2. Bundesliga ghet het) isch fir e Deil Fan de Aaloss gsii, di Initiativ „Wir sind Finke“ z grinde. Si het s Ziil ghet, e usserordeligi Mitgliderversammlig z initiiere, wu d Trainerfrog het solle dischpetiere were, ass de Finke doch no z Friburg hätt kenne ghebt were. Des Aalige isch awer fehl gschlage, wel ke 25 % vu de Vereinsmitglider de Aadrag unterstitzt hän, was es briicht hätt fir e usserordeligi Mitgliderversammlig.
Di 16-jehrig Amtszitt vum Trainer Volker Finke isch di bisher lengscht im ditsche Profifueßball. Mit ihm het au de Co-Trainer Achim Sarstedt no 16 Johr de Sport-Club verlosse un de Andreas Bornemann het als SC-Manager ufghert. Au e Deil langjehrigi Stammspiiler hän de Sport-Club verlosse, dodrunter de Aleksandre Iaschwili, de Boubacar Diarra, de Soumaila Coulibaly, de Ibrahim Tanko, de Sascha Riether un de Roda Antar. Unter em Finke het de Sport-Club sii bisher erfolgriichscht Zitt in de Vereinsgschicht ghet.
Gegewart (ab 2007)
Im Johr 2008 het de Sport-Club e relativ guete Saisonstart ghet. In de erschte siwe Spiil het s fimf Siig bi nume eire Niderlag gää, am End vu de Hiirundi isch er uf Platz drei gstande. Noch ere Serie vu sechs Siig in Folg am Aafang vu de Ruggrundi het de Verein d Tabellespitz iwernumme. Mit eme 5:2-Uuswärtssiig bi de TuS Koblenz hän d Friburger am 31. Spiildag de viert Ufstiig perfekt gmacht. Glichzittig hän si au Zweitliga-Meischterschaft gwunne un sin dodemit au di erscht Mannschaft gsii, wu di nei iigfiert Meischterschale vu de 2. Bundesliga kriegt het.
In de Saison 2009/10 het sich de Sport-Club dur e 2:2 bim 1. FC Köln am 33. Spiildag vorzittig de Klasseerhalt gsicheret un isch in de Abschlusstabelle mit 35 Pinkt uf Rang 14 gstande. D Saison 2010/11 isch fir de Sport-Club relativ erfolgrich verloffe, am End isch er uf em niinte Platz gsii.
Scho vor em Saisonend het de Robin Dutt bekannt gää, ass er am Aafang vu de negschte Saison as Noofolger vum Jupp Heynckes Trainer bi Bayer 04 Leverkusen wird. As Noofolger sin de Marcus Sorg un de Christian Streich vorgstellt wore. Am 10. September 2011 het de Sport-Club unter em Trainer Sorg di hegscht Bundesliganiderlag vu de Vereinsgschicht kassiert: d Friburger hän uuswärts bim FC Bayern München mit 0:7 verlore. Wäg de problematische Situation in der Winterpaus (18. un dodemit letschte Platz) het de Sport-Club bekannt gää, ass fimf Spiiler grote wore sei de Verein z wechsle, wel de Trainer Sorg ohni si plani. Bedroffe sin de Maximilian Nicu, de Manuel Salz, de Felix Bastians, de Kishō Yano un de langjehrig Kapitän Heiko Butscher gsii. E weng speter het de Sport-Club bekannt gää, ass de Sorg mit sofortiger Wirkig vu allene Ämter entbunde sei. Zum erschte Mol in sire Bundesligazitt het sich de Sport-Club vun eme Cheftrainer drennt.
As Noofolger fir de Marcus Sorg isch de bisherig Co-Trainer Christian Streich vorgstellt wore. In de Winterpaus het sich de Spüort-Club vum Papiss Demba Cissé drennt, wu zue Newcastle United gwechlset isch. Unter em Streich het sich Firburg stark kenne verbessere un scho am 32. Spiildag het de Klasseerhalt dur e 0:0 gege Hannover 96 kenne gsicheret were. In de Ruggrundi 2012 hän d Friburger 27 Pinkt gholt ghet, hän ke Heimspiil verlore un sin 10 Spiil in Folg uubesiigt bliwe.
Au in de Saison 2012/13 het de Erfolg aaghebt, in de Winterpaus isch de Verein iwerraschend uf em 5. Platz gstande. In de Ruggrundi het sich de Sport-Club in de owere Tabellehelfti kenne hewe. Au im DFB-Pokal sin d Friburger erfolgriich gsii un sin zum erschte Mol in de Vereinsgschicht dur Uuwärtssiig gege Eintracht Braunschweig, de Karlsrueher SC un de 1. FSV Mainz 05 bis in s Pokal-Halbfinale kumme, wu si awer em VfB Stuttgart uuswärts mit 1:2 unterlege sin.
Am 22. April 2013 het sich de Sport-Club no fascht segs Johr vum Sportdirekter Dirk Dufner drennt, Noofolger sin de Jochen Saier un de Klemens Hartenbach vu de Friburger Fueßballschuel wore. Am 10. Mai het de Christian Streich si Verdrag, wu no bis 2014 gloffe isch, „langfrischtig“ verlängeret.
Am letschte Spiildag vu de Saison 2012/13 het de Verein si Heimspiil gege de FC Schalke 04 verlore un het dodemit as Fimftplatzierte knapp d Deilnahm an de Champions-League-Qualifikation verbasst. Wel de DFB-Pokalsiiger FC Bayern München as Meischter scho fir d UEFA Champions League qualifiziert gsii isch, het sich de Sport-Club direkt fir d Gruppephas vu de UEFA Europa League qualifiziert. No de erfolgriiche Saison sin e baar Spiiler vu andere Verein abgworwe wore: de Jan Rosenthal, de Johannes Flum, de Daniel Caligiuri, de Max Kruse un de Cédric Makiadi. Dur de Klasseerhalt isch de Sport-Club zum erschte Mol uf si fimfti Bundesligasaison in Folg kumme.
In de Saison 2013/14 het ma gmerkt, ass e Huffe Spiiler de Verein verlosse hän un ass de Sport-Club mit de Bundesliga, em Pokal un de UEFA Europa League dreifach belaschtet gsii isch. Ab em 4. Spiildag sin d Friburger nimi us de Abstiigszone nuskumme. Us de Europa Europa League sin si mit segs Pinkt uf Rang drei us em Wettbewerb uusgschide, im DFB-Pokal sin si awer bis in s Achtelfinale kumme, wu si gege Bayer 04 Leverkusen nusgheit sin. Am 32. Spiildag het sich de Sport-Club weg ere 1:3-Uuswärtsniderlag vum Hamburger SV bim FC Augschburg vorzitig de Klasseerhalt gsicheret.
D Hiirundi vu de Saison 2014/15 isch fir d Friburger wenig erfolgriich gloffe, in de Winterpaus sin si uf em letschte Tabelleplatz gstande. In der Ruggrundi hän si ne weng besser gspiilt, awer au ne Siig gege de FC Bayern München am vorletschte Spiildag het ene nit gnutzt: dur d Niderlag gege Hannover am letschte Spiildag isch de Sport-Club no uf de vorletscht Platz nabgrutscht un isch no segs Johr in de Bundesliga abgstige. Des het wider zue me Abgang vu Spiiler gfiert: de Roman Bürki, de Vladimír Darida, de Felix Klaus, de Admir Mehmedi, de Sascha Riether, de Oliver Sorg un de Jonathan Schmid sin zue Erschtligeverein gwechslet.
Greschti Erfolg
Erfolg in de Liga
Erfolg im Pokal
Internationali Erfolg
Erschti Mannschaft
D Profimannschaft vum Sport-Club Friburg spilt in de 1. Bundesliga.
Kader Saison 2019/20
(Stand: 12. September 2019)
Geranium
Geranium chan folgendes bedüte:
Lueg au:
SC Freiburg
Trainer
Bis zum Zweete Weltkrieg hän meischt altdienti Spiler s Training iwernumme.
Stadie
Heimstadion vum Sport-Club isch sit 1954 s Schwarzwald-Stadion mit 24.000 Plätz, dodevu 12.000 Sitzplätz. Bis Juni 2004 het s Stadion de Name Dreisamstadion drait, vu dert aa bis im Dezember 2011 badenova Stadion noch em Energiversorger badenova, vu Jänner 2012 bis Mitti 2014 Mage Solar Stadion, kurzi Zitt Stadion an der Schwarzwaldstraße un sitt em Spotjohr 2014 de jetzig Namme. S Stadion lit im eschtlige Stadtbezirk 310 Waldsee an de Schwarzwaldstroß. D Aalag isch erscht 1970 mit 480 Sitzplätz uusgstattet wore, voreb acht Johr speter – noch em Ufstiig in di 2. Bundesliga – de erscht groß Uusbau kumme isch. Wu de Volker Finke Trainer wore isch, het s Stadion e Kapazität vu rund 12.500 Zueschauer ghet. In de 1980er Johr sin menkmol grad 2000 Lit zue de Heimspiil in de 2. Liga kumme, Friburg het nit als Fueßballstadt gulte. In de Ära Finke het e bemerkenswerte Zueschauerboom iigsetzt un s Stadion isch iwer mehreri Spilzitte immer uusverkauft gsi, sogar no, wu d Kapazität uf di hitige 24.000 kumme isch.
Vor 1928 het de Sport-Club ke eige Stadion ghet. D Spiil sin im Lauf vu de Johr an verschidene Plätz in de Stadt uusdrait wore, an de Lorettostroß, am Exezierplatz, an de Ginterschdalstroß, uf de Eschholzmatte. Wu si sich anne 1919 de Freiburger Turnerschaft von 1844 aagschlosose hän, hän si uf em Messplatz gspiilt.
Ab Merz 1928 hän d Fueßballer vum Sport-Club im neie Winterer-Stadion gspiilt (bis anne 1930 no zämme mit em Polizeisportverein Freiburg, PSV). 1936 het d Stadt em Verein de Verdrag fir s Stadion kindet. Wu si de Sport-Club zwei Johr speter wider de FT 1844 aagschlosse ghet het, sin d Spiil wider uf em Messplatz uusdrait wore.
Wel s Schwarzwald-Stadion kuum no de Aaforderige an e modern Stadion entspricht, sin megligi Standort fir e nei Stadion gsuecht wore. In ere Machbarkeitsstudie sin insgsamt zeh Standort uf em Bann vu de Stadt uf ihri Eignig untersuecht wore. Am 25. Februar 2014 het de Friburger Gmeirot mit 35 Jo-Stimme vu 45 meglige Stimme fir e verdiefti Untersuechig vum Standort „Wolfswinkel“ un e Burgerentscheid gstimmt. Am 1. Februar 2015 hän d Burger vu Friburg schließlig mit 58,2 % fir de Stadionneibau im Wolfswinkel gstimmt.
D Amateur vu de zwoote Mannschaft un d Fraue spile im Meslistadion, wu am 1. Oktower 1922 iigweit wore un bis 2000 d Spiilstätt vum Friburger FC gsii isch.
Vereinslieder
Vor de Heimspil vum Sport-Club singe d Fan traditionell s Badnerlied, wie s au bi andere badische Fueßballverein gängig isch.
Bekannti Vereinslieder sin:
Nix (Mond)
D Nix isch e Mond im Pluto-Charon-Zwergplanetesystem.
Entdeckig
D US-Weltruumbehörde NASA (National Aeronautics and Space Administration) het am 31. Oktober 2005 bekannt gä, dass im Mai 2005 gmachti Ufnahme vum Hubble Weltruumteleskop zwei Objekte zeige, bi dene es sich um Mönd im Pluto-Charon-Doppelzwergplanetesystem handele dät. Bestätigt worre isch d Entdeckig no im Februar 2006.
Physikalischi Date
Dr Durmesser vu dr Hydra wird uf 40 bis 140 km gschätzt. Dr Wert isch so ungnau, wil er vum Reflexionswert (Albedo) vu dr Oberflächi abgleitet wird, wo nit bekannt isch. Generell giltet, je dunkler d Oberflächi, also je nidriger d Albedo, desto grösser isch dr Durmesser.
Umlaufbahn
Dr Radius vu dr Umlaufbahn betrait öbbe 50.000 km. D Umlaufzit lit mit chnapp 25 Däg numme 2,7% vu dr 4:1-Resonanz zum Charon äweg.
Namme
Dr Mond isch uf d Nyx, dr Götti vu dr Naacht in dr grichische Mythologi, daift worre. D Nyx isch au d Mueder vum Charon, wo dr Namenspatron vu dr zweitgröschte Komponente im Mehfachssystem isch. Wil dr Namme Nyx scho an dr Asteroid (3908) Nyx vergäbbe isch, het mer fer dr Plutomond e eweng abwichendi Schribwiis gwählt. Säll isch eweng ugwöhnlich, wil zahlriichi anderi Planetemönd au gliichnammige Asteroide hän. Bis zue sinere Daifi, offziell am 23. Juni 2006, het dr Mond die vorläufig Bezeichnig S/2005 P2 gha. E witteri Bezeichnig isch Pluto II.
Töss
Töss chan folgendes bedüte:
Lueg au:
Regierungsbezirk Tübingen
Dr Regierigsbezirk Diibenga isch ein vù vier Regierigsbezirk im Bundesland Baade-Wiirdebäärg z Dydschland. Er schdood in dr Hierarchyy zwische dr Landchreis ùf aine Syde ùn dr Landesregierig ùf dr andere Syde.
Geografyy
Dr Regierigsbezirk Diibenga lyd im Siidoschde vù Baade-Wiirdebäärg. Im Siide gränzd er mid em Boodesee an d Schwyz, im Noorde an dr Regierigsbezirk Schduegerd, im Weschde an dr Regierigsbezirk Fryybeg ùn dr Regierigsbezirk Chaarlsruei. Im Oschde gränzd er an dr Regierigsbezirk Schwoobe z Bayere.
Gschiichd
In dr hidige Gränze good dr Regierigsbezirk Diibenga ùf d Verwaldigs- ùn Biedsrefoorm vùm 01. Jänner 1973 zrùg. Dr Voorlaifer isch dr Regierigsbezirk Siidwirtteberg-Hauzollere gsii, wù ane 1952 bilded wooren isch us dr Siidhälfdi vùm friejere Land Baade, dr Siidhälfdi vùm friejere Land Wiirdebäärg ùn em Land Hohezollere.
Organisation
Di ooberschd Bhèèrd isch s Regierigsbräsidiùm z Diibenga. Dr Laider vùm Regierigsbräsidiùm isch dr Regierigsbräsidänd, wù vùm baade-wiirdebärgische Minischderbräsidänd ernand wird.
D Regierigsbräsidände (syder 1952):
Ùfgabe vum Regierigsbräsidiùm
S Regierigsbräsidiùm isch zueschdändig fir d Ùmsezig vù gsezlige Ùfgaabe ùn landesbolidische Ziil im Regierigsbezirlk.
S Regierigsbräsidiùm hed aachd Abdailige:
Plouégat-Moysan
Plouégat-Moysan (bretonisch Pleged-Moezan) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Regierungsbezirk Tübingen
Verwaldigsgliiderig
D Regione mid dr Schdad- ùn Landchraise
Plouégat-Moysan
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plouégat-Moysan lyt 74 km vu Quimper un 68 km vu Brest uf ere Hechi zwische 58 m un 256 m iber Normalnull.
Regierungsbezirk Tübingen
Verwaldigsgliiderig
Die 15 Groose Chraisschdedt (schdeen ùnder dr Fachùfsiichd vùm Regierigsbräsidiùm):
Plouégat-Moysan
Gschicht
Plouégat-Moysan isch zum erschte Mol gnännt wore um 1330 as Ploegat Moisan (1371 Ploeazgat Moysan, 1381 Plengat Moisan, 1516 Ploagat Moysan, 1630 Ploagat Moyse~, 1779 Plouagat-Moisan).
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plouégat-Moysan ghert zem Bretonisch.
Fêche-l’Église
Fêche-l'Église (ditsch Fesch und Witz) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Fêche-l'Église ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1303.
S Gebiet um Fêche-l'Église hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Fêche-l'Église ìsch. Fêche-l'Église ghert zem Kommünàlverbànd.
Wilchingen
Wilchinge (amtlich Wilchingen) isch e Iiwonerpmaand im Bezirk Underchläggi im Kanton Schafuuse, Schwiiz.
Geografi
Wilchinge liit am Südfuess vom Rande und bstoht us de Ortstaal Wilchinge und Ooschterfinge.
Vo de Pmaandflächi gönd 50,6 % uf d Landwirtschaft, 42,1 % sind Waald, 6,9 % Sidlingsflächi und 0,4 % suschtigi Flächi.
Gschicht
Im Johr 2005 sind d Pmaande Wilchinge und Ooschterfinge zämegschlosse worde.
Religioo
74,3 % vo de Iiwoner sind evangelisch-reformiert, 11,9 % sind römisch-katholisch (Stand 2000).
Sproch und Dialekt
Bi de Volkszelig 2000 hend vo de 1301 Iiwoner 93,8 % Tütsch als Hauptsproch aage, 0,2 % Französisch und 1,1 % Italienisch.
De hochalemannisch Dialekt vo Wilchinge ghört zun Nordoschtschwiizer Dialekt.
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 0,8 % gläge.
Ettlingen
Ettlingen (sidfränkisch Eddlinge) isch e Stadt im Landchrais Charlsrue z Bade-Wirttebärg. D Stadt het Yywohner (Stand: ).
Geografi
Ettlingen lyt am Ibergang vu dr Rhyebeni in dr Nordschwarzwald an dr Alb. Nochbergmaine sin Karlsruhe, Waldbronn, Karlsbad (Baden), Marxzell, Malsch un Rheinstetten
Vum Bann sin 28,6 % Landwirtschaftsflechi, 46,4 % Wald, 23,9 % Sidligsflechi un 1,1 % sunschtigi Flechi.
Gmaigliderig
Zue Ettlingen ghere d Stadtdail Bruchhausen, Ettlingen, Ettlingenweier, Oberweier, Schluttenbach, Schöllbronn un Spessart.
Gschicht
Ettlingen isch zum erschte Mol gnännt wore anne 788 as Ediningom (1143 Etiningem, 1288 Ettliningen, 1358 Ettelingen)
Verwaltig
Ettlingen ghert zue kainere Verwaltigsgmaischaft.
Dr Oberburgermaischter vu Ettlingen isch dr Johannes Arnold.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Europawahl 2019
D Europawahl 2019 isch d nyynt Europawahl, wu s Europäisch Barlemänt diräkt gwehlt wird. Si findet vum Dunschtig 23. bis Sunntig 25. Mai 2019 statt. Z Dytschland, z Eschtrych, z Frankrych un z z Italie wird am 26. Mai gwehlt.
Julius Schüler
Dr Joseph Julius Schüler, alem. Schieler Sepp Juli (* 7. April 1850 z Ebrige; † 19. September 1914 au dert) isch e Räbbür, Ebriger Vogt un Mitglid vum Ditsche Riichsdag wie au vum Badische Landdag gsi.
Europawahl 2019
Gwehlt wäre 751 Abgordneti. Andersch wie urspringli blant, duet s Verainigt Chenigrych nit vor dr Wahl us dr EU uusdrätte un mueß dodermit bi dr Wahl mitmache. Noch em Brexit wird s Barlemänt uf 705 Abgordneti verchlaineret. E Dail vu dr britische Sitz wird uf anderi Staate verdailt, di maischte blybe aber frei.
Julius Schüler
Läbe
Dr Schieler Juli isch z Ebrige uf d Volksschuel gange un het vu 1871 bis 1874 bi dr rittende Batterie im ''1. Badische Feld-Artillerie-Regiment Nr. 14'' dient. Vu anno 1892 bis zue sinem Rucktritt anno 1904 isch er Dorfvogt (Burgemeischter) vu Ebrige gsi. Vu 1904 bis zue sinem Dot isch er no Präsi vum badische Büreverein gsi.
Europawahl 2019
Zue dr Europawahle in dr 28 Mitglidsstaate drätte nationali Barteien aa, wu si dailwys zue bolitische Barteie uf europäischer Ebeni zämmegschlosse hän.
Julius Schüler
Läbe
Dr Schieler Juli isch vum November 1891 bis 1913 Mitglid vum Badische Landdag gsi. Fier dr Wahlchreis Bade 5 (Offeburg, Kehl) un die Ditsch Zentrumspartei isch er au vu 1900 bis 1912 Abgordneter im Ditsche Riichsdag gsi. Dert isch er Mitglid vu dr Wigsetzkommission un vu dr Zolltarifkommission gsi.
Si Ruefnamme isch sällewäg Juli un nit Sepp gsi, wil e drissg Johr äldere Bür us Dalhüse scho as Schieler Sepp bekannt gsi isch un mer sällem si Sippschaft as Schieler-Seppe bezeichnet het.
Felon
Felon ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Verwàltung
vun Felon ìsch. Felon ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Felon ghert zem Franc-Comtois.
Kerman
Kerman bezäichnet:
Kerman isch dr Familiennaame vo dene Persone:
Monat
En Monet (vo Mond) isch e Ziiteinheit und en Teil vomene Jahr.
Je nach Definition isch en Monat vo underschiidliche Duur: In öisem Kalender duuret en Monet 28, 29, 30 oder 31 Tääg.
Dr Begriff „Monet“ wird sowohl zur Bezeichnig vo Ziitschpanne als au vo Ziitpünkt im Kalendersyschtem verwendet:
Dr Monet
Ziitmass: Im Messwese wird dr Tag formelhaft beschribe als ei mit em
Dr Monet isch kei SI-Einheit.
Kalendermonet
Ziitspanne: E Grundgrössi vo dr Kalenderrechnig. 12 Mönet ergänd es Jahr. D Monetsääg werded fortlaufend nummeriert. En Kalendermonet fallt i 5 Wuche, sehr selte nur i 4.
Grundlage vo dr Kalenderrechnig
Bekanntlich liit i dr Ziit vomene Sunnejahr e unganzzahligi Mengi vo Mondmönet, so dass mer bi dr Iifüehrig vomene Solar- oder Sunnekalender d Längi vo de Mönet entsprechend aapassen hät müesse. E settigi Bindui vo dr Jahrlängi a d Duur vomene Erdumlauf um d Sunne und di demit verbundene Trennig vo de Mönet vom Mondlauf sind zerscht im alte Ägypten im Jahr 238 v. Chr. erfolgt und isch vom Julius Caesar im Jahre 46 v. Chr. au für di römisch Republik übernaah worde (womit die Jahr eigentlich sinnvolli Epoche für d Ziitrechnig vom juliano-gregorianische Kalender wäred).
Nebed em julianische Kalender und em ihn ablösende und hüt für di meischte Mensche alltäglichi gregorianisch Kalender sind au no einigi anderi Sunnekalender in Gebruuch, wo ein (Kalender-)Monet als en beschtimmte Teil vom Sunnejahr mit ere feschtgleite Aazahl vo Tääg definiert wird, biischpiilswiise dr griechisch-orthodoxi Kalender, dr koptisch Kalender, dr zoroastrisch Kalender, dr iranisch Kalender, dr Malayalam-Kalender wie au verschiedeni südasiatischi Kalender.
Monetsnäme
Ziitpunkt: E Grössi vo dr Ziitrechnig. Wil dr Julianisch-Gregorianisch Kalender vo de Römer uf öis choo isch, sind au di hüt im allgemeine gebrüüchliche Monetsnäme vo latiinischem Urschprung, und di meischte devoo lönd sich uf de altrömisch Kalender, de Vorläufer vom julianische Kalender, zruggfüehre. Au bi de wahrschiinlich meischte andere Völcher, wo de Julianisch-Gregorianisch Kalender benutzed sind di allgemein verwandte Monatsnäme vo de latiinische abgleitet. Dezue händ i etliche Schprache au nebeheer eigeni Monatsbezeichnige beschtande (di neuere Forme vo dr düütsche sind unde aagee) oder sind ziitwiise iigfüehrt worde, wi biischpiilswiise im französische Revolutionskalender.
Hüt bezeichnet dr Begriff „Monet“ im gregorianische Kalender nur no feschtgleiti Jahresabschnitt, wo d Längi vo dere vomene Mondzyklus meh oder weniger schtarch abwiicht.
Etymologii vo de Monetsnäme
Lueg au:
Aschtronomischi Definitione
S Monet als Periode vom Erdmond uf siim Umlauf um d Erde. Sie schwankt dur di komplizierti Mondbewegig zwüsched 29d 6½h und 29d 20h.
I dr Aschtronomie wird allgemein d Ziitschpanne zwüsched zwei Wiederholige vomene Ereigniss, wo mit em Orbit vomene beliebige Mond um siin Planet zämenhanget, also jede vollschtändig Umlauf, als Monet bezeichnet. Insofern isch dr Uusdruck "Monet" also vo dr Bahnperiode synonym.
Heinz-Eugen Schramm
Dr Heinz-Eugen Schramm (* 22. Dezember 1918 in Ulm; † 22. Dezember 1998 en Diebenga) war a Autor ond Herausgeber. Seine Biachr send moischdens auf da alemannisch-schwäbischa Sprochraum bezoga. R hot au da Schwäbischa Hoimadkalendr rausgäba.
Läba
Dr Schramm hot en Diebenga schdudierd. 1952 hat r do mid ara Ärbat ibr da Mundartdichter Michel Buck zom Dr. phil. promoviert. . Kurz danoch hot dr Schramm da Aitrog ibr da Michel Buck en dr 'Neuen Deutschen Biographie':. 1966 hort r a Arbat gschrieba in der dr sognannde ‚schwäbische Gruß‘ auf an vorchristlicha Abwehrzauber zurickgeführd wurd“.
Götz-von-Berlichingen-Academie
1961 hot dr Schramm „zur Erforschung und Pflege des schwäbischen Grußes“ d Götz-von-Berlichingen Academie grendat. A prominets Midglied war dr Bundesdagasabgordnede Gustav Freiherr von Gemmingen-Hornberg, vo dem dr Schramm gmoint hot, „es wäre sehr gut, wenn Herr von Gemmingen in Bonn etwas dazwischenhauen und die Leute mit diesem Zitat schockieren würde. In netter Form, natürlich,“ denn „es wäre kein Fehler, wenn der Geist Götzens auch den Bundestag durchwehen würde.“ Schramm hot au zur Dauf vo dem sei Soo (uf dr Nama 'Götz') d Daufred ghalda.
Plouénan
Plouénan (bretonisch Plouenan) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plouénan lyt am Atlantik, 71 km vu Quimper un 46 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 88 m iber Normalnull.
Gschicht
Plouénan isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1150 as Plebs Menoen (1154 Plebe Inevoin, 1277 Ploebenon ?, 1279 Plouenouven, 1279 Ploumenoven, 1306 Plebenoen, 1310 Ploebenoen).
Verwaltig
vu Plouénan isch. Plouénan ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plouénan ghert zem Bretonisch.
Quéven
Quéven (bretonisch Kewenn) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Gschicht
Quéven isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1382 as Quetguen (1388: Quecuen, 1466: Quezven, 1630: Quenen).
Verwaltig
vu Quéven isch. Quéven ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Quéven ghert zum Bretonisch. Am 26. Septämber het d Gmai d Charta Ya d’ar brezhoneg verabschidet. Anne 2007 sin 1,4 % vu dr Schueler in zwoosprochige Klasse unterrichtet wore.
Quily
Quily (Gallo Qili, bretonisch Killi) isch e ehmoligi franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Zum 1. Jänner 2016 isch si mit dr Gmaine Le Roc-Saint-André un La Chapelle-Caro zue dr Commune nouvelle Val d’Oust fusioniert wore.
Geografi
Quily lyt 34 km vu Vannes un 69 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 19 m un 133 m iber Normalnull.