cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anaklet
Gedänkdag
Dr Feschtdag vum Hl. Kletus isch dr 26. April, fir dr Anaklet wird au dr 13. Juli gnännt.
Syy Name bedytet: dr Erläse (griech.-latyn.)
Martin Elsaesser
Aus seim Leaba
Dr Martin Elsaesser kommt als Soh vo-ma Pfarrer am 28. Mai 1884 en dr wirdabergischa Universideetsstadt Diibenga uff d Welt. Noch seim Abidur fangt’r an dr Technischa Hochschuel Mincha a Archidektur-Studium oo, wechslet abr bald an dui Technischa Hochschuel noch Stuegert, wo dr Theodor Fischer sei wichdigschder Lehrer wuud. Seller Moo gilt als Grender vo dr sognannda Stuttgarter Schule. 1905 nemmt dr Elsaesser ama Wettbewerb fir d Evangelischa Pfarrkirch vom Bada-Badener Stadtdoil Lichdadal teil ond goht als Siiger hervor. Des ermeglicht-em, vo jetzt oo als selbstendiger Archidekt zo schaffa. Bald gilt’r als oiner vo de bedeidenschde Kircha-Archidekta vo ganz Sidweschtdeitschland. Als sei bsondrs Prachtexemplar gilt dui evangelischa Kirch em Stuegerter Stadtdoil Gaisburg. Dui ischt abr et bloß weaga-m Elsässer seira Archidekdur weit ibr Stuegert naus berihmt, sondern au weaga de Wandmolereia vo dr Käte Schaller-Härlin ond dia vom jong vorstorbena Bildhauer Christian Scheufele gschaffene Figura.
<poem style="font-style:italic"> Alles neu macht der May, alles besser der Elsaesser.
1932 kindicht dr Elsaesser vorzeidich sein Vrtrag mit dr Stadt Frankfurt ond schafft wiider als selbstendiger Archidekt. Weil abr der Moo als tybischer Vrtreder vom Bauwesa vo dr Weimarer Republik gilt ond so ebbes de Nazis, wo em Johr druff an d Macht kommet, nemme basst, bleibet d Uffträg fir sei Firma bald aus. Drom kommt’r zonägscht amol uff dui Idee, sich fir a Stell an-ra italienischa Archidektaschuel zo bewerba, hot do drbei abr koi Glick. Klabba duat abr sei Bewerbong fir a baar Projekt en dr Tirkei. Deet entwirft’r ondr andrem ganz moderne Bauda fir dui nei grendeda Sümer-Bank en Ankara. Sein Hauptwohnsitz bhelt dr Elsaesser abr emmer en Deitschland bei, weil’r arg hoimetvorbonda ischt ond sich et zo-ra Auswanderong entschliaßa koo.
En seine ledschde Lebensjohr ploget da Martin Elsaesser hefdige Depressiona. Am 5. Auguscht 1957 schliaßt’r en seira Stuegerter Wohnong d Auga fir emmer. 73 Johr alt ischt’r worra.
Stil
D Archidekdur vom Elsaesser seira erschda Schaffensperiode en dr Zeit vor-em Erschda Weltkriag zeichnet sich dodurch aus, dass’r mit-em Hischdorismus brocha ond a moderna Bautechnik mit-ra godisch inschbiriirda Reformarchidekdur eigfihrt hot. A Muschdr-Exemplar do drfir isch d Stuegerter Markthalle. En seira Frankfurter Zeit hot’r sich mit seine strenge, geometrische Forma als a Pioniir vom Neia Baua en de späde 1920er Johr erwiisa. Muschderbeispiil do drfir isch dui 220 m langa ond 50 m broida Frankfurter Großmarkthalle.
Martin-Elsaesser-Stifdong
Am 30. März 2009 isch d Martin-Elsaesser-Stifdong als rechtsfähiga Stifdong noch-em birgerlicha Recht grendet worra. Se ischt gemeinnitzig anerkannt ond soll ans Leaba ond ans Werk vo sellem Moo erennra. D Grendervädder vo dera Eirichdong send em Elsässer seine Enkel Regine ond Thomas Elsaesser sowia sei Großneffa Konrad Elsaesser gwäa.
Faschismus
Faschismus isch dr Sammelbegriff für Ideologie, politische Bewegige und Regime, wo nationalistisch, totalitär und mänggisch sozial-revolutionär si, drunder si dr italiänisch Faschismus, wo dr ganze Gruppe vo Ideologie dr Name ge het, dr Nationalsozialismus, wo vor allem in dütschsprochige Länder e Rolle gspiilt het, dr spanisch Franquismus und vili anderi Ideologie vo im allgemeine rächtsgrichteti Diktature au noch 1945. Weli von ene me zum Faschismus zelt, isch zum Deil e Frog vo dr persönlige Vorliebi. Dr portugiisisch Salazarismus zum Bispil wird vo de Forscher hüfig nid as Faschismus bezeichnet, sondern als konservativ-autoritäri Diktatur mit eme klerikal-faschistoide Charakter.
Faschismus, ital. fascismo, im Spezielle bezeichnet e historischi, rächtsextremistischi, italiänischi politischi Ideologii und d Bewegig, wo vom Benito Mussolini agfüehrt worden isch und vo 1922 bis zum Ändi vom Zweite Wältchrieg im Königriich Italie an dr Macht gsi isch (lueg Italiänische Faschismus).
Faschismus, Faschist und faschistisch wärde au as Schimpfwörter agwändet, vor allem vo der politische extreme Lingge, wo s mänggisch für konservativs und under Umständ sogar für bürgerlig-liberals oder sozialdemokratischs Ideäguet bruucht.
Ursprung vom Begriff
Dr Begriff Faschismus isch z Italie ufcho und het dört d Ideologii vom Benito Mussolini bezeichnet und isch au für si politischi Bewegig, won er 1922 an d Macht brocht het, bruucht worde.
S Wort isch uf dr einte Siite abgleitet vom lat. fasces für Ruetebündel, uf dr andere vom italiänische Begriff „Fasci di combattimento“, d Kampfbünd, wo der Mussolini 1919 gründet het. Er het ihne dr Name Fasci (ital. für "Bünd") ge het, wil dä sit 1870 für Buureverbänd, Gwärkschafte und anderi Interässeverbänd bruucht worden isch.
S Ruetebündel isch es Symbol vo dr Macht vom Römische Riich gsi, wo die antike Liktore vor de höggste römische Beamte (de Konsule, de Prätore, de Diktatore) herdrait hai. Usserhalb vo Rom isch e Beieli im Ruetebündel iigwigglet gsi. Sit dr Französische Revolution isch s Ruetebündel es Symbol für d Souveränität vom Volk worde, für d Staatsgwalt, wo bim Volk lit.
Neville Marriner
Dr Neville Marriner, CH, CBE (* 15. April 1924 z Lincoln, Ängland; † 2. Oktober 2016) isch e britische Dirigänt un Gyyger gsii.
Faschismus
Ideologii
Die verschiidene historische faschistische Bewegige hai e baar Merkmol gmeinsam gha, aber nid alli Charakteristika, wo unde agfüehrt wärde, cha me bi alle Bewegige finde.
D Faschiste si totalitär und antidemokratisch gsi, hai zwar deilwiis an dr parlamentarische Demokratii deilgnoh, sobald si aber gnueg Macht gha hai, hai si s Parlamänt entmachdet, Parteie, wo ihne Widerstand gleistet hai–vor allem Kommuniste und Sozialiste, verbote und verfolgt, die staatlige Institutione übernoh und alli Machtzäntre, wo ihne hätte chönne gföhrlig wärde, neutralisiert.
Neville Marriner
Lääbe
Scho mit dryzee het dr Marriner Gyyge am Royal College of Music z London studiert un speter am Pariser Konservatorium. Vu 1950 bis 1959 isch er Profässer fir Gyyge am Londoner Royal College of Music gsii. Ab 1952 het er as Gyyger zum Londoner Philharmonia Orchestra un zum London Symphony Orchestra (LSO) ghert.
Anne 1958 het er zäme mit zwelf Kollege vum LSO s Chammerorcheschter Academy of St Martin in the Fields grindet. Dr Name chunnt vu dr Barockchilche St Martin-in-the-Fields am Trafalgar Square, wu d Academy-Musiker noch em Oobegottesdienscht hän derfe Kunzärt gee. Di erschte Johr sin schwär gsii, vor allem finanziäll. Anne 1970 sin em Marriner sy Schallplatte vu dr Vier Johreszyte vum Vivaldi uusechuu. Syterhär hän är un syni Musiker ai Erfolg noch em andere gfyyrt. Mit sym Orcheschter het er e Huffe Wärch yygspiilt.
Fir sýni musikalische Verdienscht het en d Chenigi Elisabeth II. anne 1975 zum Commander of the British Empire ernännt. Dur dr Ritterschlag isch er 1985 Knight Bachelor wore. Syter anne 1990 het er as freie Dirigänt z Europa un in dr USA gschafft. Im Johr 2015 isch er Mitglid vum Order of the Companions of Honour wore. Är het zletscht mit syre zwoote Frau Molly uf sym Landguet in dr Nechi vu Axminster in dr Grofschaft Devon gläbt.
Är isch dr Vater vum Klarinettischt Andrew Marriner (* 1954) gsii. Dr Sir Neville Marriner isch am 2. Oktober 2016 drei Därg no sym letschte Kunzärt z Padua gstorbe.
Sölden (Schwarzwald)
Sailede (amtlich Sölden) isch e Gmei im Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald, rund 10 km entfernt vu Friburg im Brisgau.
Geographi
Zwischenem Schimberg-Hohfirstgebiit un em Schwarzwald im Hexedal gläge, ghört Sailede sowohl zue dr sognennte Vorbergzone, als au scho zum Schwarzwald, wil dur d'Gmei d'Hauptverwerfig zwische Oberrhigrabe un Schwarzwald verlauft. Noch dr Höchi iberem Meeresspiegel erstreckt sich die hügelig Gmei vum diefste Punkt bi 318 m bis uf 732 m ü. NN.
Gschichte
Ersti urchundlichi Erwähnig 805 n. Chr. als Marca Selidon.
Nonnechloster un Benediktinerpropstei
Um 1087 het dr Prior Ulrich von Zell (1080er-1093) s'cluniazenzisch Priorat Grüninge nooch Zell im Meehlindal, dem spotere St. Ulrich, verlegt. In dr Noochberschaft vu sällem Chloster, z'Bollschwil, het dr Ulrich nur churzi Zitt später e Nonnegmeinschaft gründet, wo 1115 ins Noochberdorf Sailede verlegt worre isch. Sailede isch als Priorat direkt dr Abtai Cluny undergstellt gsi, de facto het s'Priorat St. Ulrich aber e Oberufsicht usgüebt. Rund 13 bis 20 Nonne hän domals under dr Leitig vume Propst gläbt, wo vum Muederchloster Cluny igsetzt worre isch. S'spot Middelalder het dr Verfall vu dr chlösterliche Ornig gsähne; um 1500 het's z Sailede kei Frauekonvent meh gä, während d'Propstei ab 1546/1547 vum Chloster St. Jörge im Schwarzwald verwaltet worre un 1560 an d'Abtei St. Peter ibergange isch, dere si erst 1598 inkorporiert worre isch. D'Säkularisation het die geistlich Gmeinschaft z'Sailede anno 1807 erfasst. D'Sailedener Grundherrschaft isch nit besunders umfangriich gsi un het sich im Brisgau konzentriert, d'(Schirm-)Vogtei isch mit derjenige vum Priorat St. Ulrich verbunde gsi. Vu dr hüt bestehende Chlosteranlag stamme die äldeste Deile us em 15. Johrhundert, viil isch barock iberformt.
Cornelius (Bischof von Rom)
Dr Cornelius († Juni 253 z Centumcellae, hit Civitavecchia, Italie) isch vu Merz 251 bis Juni 253 Bischof vu Rom gsii.
Faschismus
Ideologii
Gwalt isch in ihre Auge e legitims politischs Mittel gsi. Si hai Kampfgruppe iigsetzt, für zum ihri Ziil durezsetze. Hüfig si d Faschiste, wo an d Macht cho si, vom ene Charismatiker agfüehrt worde und dr Füehrerkult isch in vile faschistische Bewegige pflägt worde. S Bild wo die Füehrer vo sich brojiziert hai, het Macht und Aggressivitet vermittlet.
Cornelius (Bischof von Rom)
Läbe
Anne 251 isch er noch ere Sedisvakanz vu iber aim Johr, in ere churze Zyt, wu s unter em Chaiser Trajanus Decius kai Chrischteverfolgige gee het, zum Papscht gweelt worde.
Dr Novatian het em vorgworfe, ass er si bi dr früenere Verfolgig unter em Decius gege Gäld e Schyy verschafft heeb, ass er dr remische Getter gopferet heeb. Drei siditalienischi Bischef hän dr Novatian zum Gegebischof gweit. Wel dr Novation e Widerufnahm vu dr Abgheite (lat. lapsi) abglähnt ghaa het, dr Cornelius aber e mildi Haltig verdrätte ghaa het, isch s zum ändgiltige Bruch un zue dr erschte Chilchespaltig chuu. Uf ere Synod z Rom im Spotjohr 251, wu 60 Bischef dailgnuu hän, sin dr Novatian un syni Aahänger exkommuniziert wore (Novatianisches Schisma).
Unter em Chaiser Trebonianus Gallus isch er 253 uf Centuricellae (Civitavecchia) in s Exil gschickt wore, wun er au gstorben isch. Sy Bildnis isch uf eme Wandgmäld vu dr Kalixtuskatakombe z sääne.
Dr Cornelius ghert zäme mit dr Hailige Quirinus, Hubertus un Antonius zue dr „Vier hailige Marschäll vu Gott“. Är isch im Juni 253 gstorbe.
Sy Gedänkdag isch dr 16. Septämber.
Faschismus
Ideologii
D Kultur isch wie alli andere Aspäkt vom gsellschaftlige Läbe vo dr Bewegig kontrolliert worde, won ere ihri Wärt ufzwunge het und alles, was ere nit basst het, vernütiget het. Dr Blick ufs Läbe isch alterdümelnd gsi, ruggwärts grichtet uf e "besseri" Vergangeheit, wo heroisch gsi siig. Modärni Entwigglige si abglähnt worde, so isch d Kunst vom 20. Johrhundert as wärtlos und "entartet" bezeichnet worde.
Die nationale Spiilarte vom Faschismus zwüsche de beide Wältchrieg
In dr Zit vom Erste bis zum Zweite Wältchrieg het s e Handvoll vo faschistischi Bewegige oder sonigi, wo im Faschismus nochgstande si, gha, wo d Macht in ihrem Staat hai chönne a sich riisse, aber faschistischi Ideologie si uf em ganze Kontinänt verbreitet und hüfig im Volksempfinde dief verwurzlet gsi.
Dr italiänisch Faschismus
Die italiänisch Nationalfaschistische Partei (Partito Nazionale Fascista) het 1922 s erste faschistische Regime in Europa errichtet. Si isch s grosse Vorbild vo de meiste europäische faschistische Bewegige gsi und het dr Ideologii au ihre Name ge. Ihre Füehrer, dr Duce Benito Mussolini, het s Land in Chrieg z Afrika gstürzt und und mit siim Bewunderer Hitler paktiert und dä mit wenig Erfolg im Zweite Wältchrieg militärisch understützt. Die letzte zwei Chriegsjohr het er es Marionetteregime agfüehrt, gstützt vo dütsche Druppe.
Dr Rassismus het im italiänische Faschismus am Afang kei Rolle gspiilt. Im Lauf vo de 1930er Johr het er sich aber afo usbreite. Z erst isch er vor allem gege d Schwarzafrikaner und d Slawe grichtet gsi, gege weli Italie Chrieg gfüehrt het, denn meh und meh au gege d Jude. D Brutalität vom Regime isch vor allem in Afrika zum Vorschiin cho, und ghört zum Schlimmste, wo sich Faschiste irgend neume erlaubt hai.
Dr Machtaspruch vom Faschismus isch zwar umfassend gsi, er het aber nie alli andere Machtzentre wie d Elite und s Königshuus usgschaltet, sondern het brobiert se z integriere. Wenn au d Partei vili Deilgebiet vom Staat übernoh het, isch dr Staat, im Gegesatz zu was im Nationalsozialismus bassiert isch, nit dr Partei Untertan gsi. Au het, wider im Gegesatz zum Nationalsozialismus, dr Füehrer, dr Duce, kei absoluti Macht gha, sondern isch vom Faschischtische Grosse Rot abhängig gsi und dä het en denn au 1943 abgsetzt.
Dr dütsch Nationalsozialismus
Dr dütsch Nationalsozialismus isch no extremer in dr Theorii wie in dr Praxis as dr italiänisch Faschismus gsi. Ihm isch alles Intellektuelle und Schöngeistige verhasst gsi, und er het d Gwalt gfiirt as e Bewiis für sis Rächt as Herremensche alli andere z beherrsche. Die grossi Gfohr het er in de Jude gseh, wo als raffgierigi Kapitaliste, aber au as bluetrünstigi Kommuniste s arische Volk welle usnütze und versklave, und die nationalsozialistischi Propaganda het d Jude as Untermensche, als nid-menschligi Schädling dargstellt. In de früehje Johr hai sich d Nazi no drmit begnüegt, d Jude uszblündere, z degradiere und z verstosse, spöter isch beschlosse worde, ass si müesse vernichtet wärde und öbbe sächs Millione si in dr Schoah umcho. D Zigüner si en anderi existentielli Gfohr gsi für s dütsche Volk und 100'000 oder meh von ene si umbrocht worde. Au an andere Menschegruppe si Massemord begange worde, au wenn s kei Blan zur vollständige Vernichtig ge het: Millione vo Pole und Russe, hundertduusigi vo Behinderete, zwanzigduusig Kommuniste und Sozialiste, duusigi vo Homosexuelle und 1'200 Züüge Jehovas si ermordet worde.
Dr Austrofaschismus z Östriich
Dr Engelbert Dollfuss isch 1932 demokratisch zum Kanzler gwehlt worde, het aber 1933 e Staatsstreich gmacht und si Vaterländischi Front, wo nüt vom dütsche Nationalsozialismus het welle wüsse und wo vo dr rächtsextreme paramilitärische Heimwehr understützt worden isch, an d Macht brocht. Er het s Parlamänt usgschaltet und diktatorisch mit Notverordnige gregiert und brobiert z Östriich e Ständestaat z errichte. Er isch dr katholische Chille nochgstande und het sich am italiänische Faschismus orientiert. Nochdäm er vo östriichische Nazi währed em abverheite Juliputsch 1934 ermordet worden isch, het dr Kurt Schuschnigg d Regierig wiitergfüehrt bis zum dütsche Iimarsch 1938.
Dr portugiisisch Salazarismus
Die portugiisischi Nationali Union (União Nacional) isch vom António de Oliveira Salazar agfüehrt worde. Si isch 1936 wiit noch rächts grutscht, het die paramilitärischi Portugiisischi Legion, d  Legião Portuguesa gründet, wo dr dütsche SA nochempfunde gsi isch und d Jugendorganisation Mocidade Portuguesa, aber nit alli Historiker zele dr Salazarismus zum Faschismus, wil siis Regime zwar autoritär aber nit totalitär gsi isch. Dr Salazar het dr Mussolini bewunderet, isch em franquistische Spanie nochgstande und het Portugal us em Zweite Wältchrieg useghalte. Gschwecht vo Chrieg in de afrikanische Kolonie isch em Salazar si Nochfolger, dr Marcello Caetano, in dr Nägelirevolution 1974 gstürzt worde.
D Diktatur vom Ioannis Metaxas z Griecheland
S Regime vom 4. August, wie im General Ioannis Metaxas si autoritäri Regierig gheisse het, het Griecheland vo 1936 bis 1941 beherrscht. D Historiker si sich nit sicher, öb me s zu de faschistische Regime s sött zele oder doch ehnder zu de paternalistisch-autoritäre. Dr Metaxas het die erfolgriiche dütsche Nazi und italiänische Faschiste bewunderet und e Neue Staat welle errichte, aber er isch vor allem vom portugiisische Diktator Salazar beiiflusst worde. Er het d Medie zensiert, die politische Parteie und s Streike verbote. Si politischi Polizei, d Asfaleia, het im Staat für Ornig gsorgt, aber politischi Widersacher wie dr Giorgios Papandreou si nit ermordet oder hiigrichtet worde, sondern hai uf chliine Insle im Exil müesse läbe. D Wärt wo dr Metaxas vermittlet het si allgemein gsi: "Land, Treui, Familie, Religion", au wenn siis Regime Uniforme bruucht het, und Organisatione und Ritual gha het, wo bi andere Faschiste au gang und gäb gsi si, wie e nationali Jugendorganisation, d  Ethniki Organosi Neolaias, oder dr Römisch Gruess. S Regime het zwar vil über Rasse gredet und ethnischi und religiösi Minderheit verfolgt, wie s überall uf em Balkan bassiert isch, aber de griechische Jude gegenüber isch s relativ tolerant gsi und het antisemitischi Gsetz us früehnere Zite ufghobe.
Dr Metaxas het zwar Sympathie gha für Dütschland, het aber als Realpolitiker mit de Änglander kollaboriert, wil die die einzige gsi si, won em Schutz vor em italiänische Expansionismus hai chönne ge. Vom August 1940 aa hai die Dütsche Griecheland as findligs Land aagluegt. Wo d Italiäner denn in Griecheland iigfalle si, hai d Grieche zrugggschlage und sä us Griecheland verdriibe. Churz druf isch dr Metaxas gstorbe und am 6. April 1941 si die Dütsche in s Land iigfalle, hai s eroberet und e faschistischi Marionetteregierig iigsetzt.
Sölden (Schwarzwald)
Politik
Sailede ghört dr Verwaltigsgmeinschaft Hexedal a.
Faschismus
D Ustaša z Kroatie
1929 het dr jugoslawisch König Alexander I. s Land diktatorisch afo regiere, für zum de Komflikt zwüsche de Serbe und Kroate es Ändi z mache. Dr kroatisch Separatist Ante Pavelić isch ins faschistische Italie gflüchtet, won er d Ustaša (kroat. Erhebig) Bewegig gründet het. D Ustaša het e faschistische und paramilitärische Charakter gha, het z Ungarn und Italie Terroriste usbildet. Si het z Dalmatie e Buurerevolte azettlet und 1934 ghulfe dr Alexander I. z Marseille z ermorde.
Nochdäm d Achse Jugoslawie eroberet und ufdeilt het, het d Ustaša z Kroatie, z Bosnie und Herzegowina und in Deil vo Serbie e Regime errichtet, wo d Achse militärisch understützt het. D Ustaša isch offe rassistisch gsi und het ethnische Minderheite, Serbe, Jude und Zigüner mit ere Brutalitet verfolgt und ermordet, wo sogar die Dütsche schockiert und d Italiäner drzue brocht het iizgriffe. Si isch bis zum Kollaps vo dr dütsche Armee im Mai 1945 an dr Macht bliibe.
Die Nationali Union z Norwäge
Die nationalsozialistischi Nationali Union, Nasjonal Samling, under em Vidkun Quisling isch noch em dütsche Überfall uf Norwääge am 9. April 1940 im e Putsch an d Macht cho, isch aber scho noch ere Wuche vom Administrasjonsrådet abglööst worde. Under dr dütsche Besatzig het dr Riichskommissar Josef Terboven s Land regiert und denn am Aafang vo 1942 dr Quisling zum Regierigschef gmacht. Dä het mit de Nazi kollaboriert, so dass si Name bis hüt synonym mit Verröter und Kollaborateur isch. Dr Quisling het brobiert Chille, Schuele und Jugendorganisatione gliichzschalte. Er het d Jude verfolgt, und fast duusig von ene si in dütsche Konzentrationslager umcho.
D Militärdiktatur vom Tojo Hideki z Japan
Dr Verein zur Understützig vo dr kaiserliche Herrschaft, 大政翼賛会, Taisei Yokusankai, het sich us ere Vereinigung von ere Zahl vo faschistische und nationalistische Gruppe underem Premierminister Fumimaro Konoe bildet und het Japan vo 1940 bis 1945 gregiert. Dr Konoe het no vor dr Gründig vom Verein mit em Nationale Mobilisierigsgsetz strategisch wichdigi Industrie verstaatligt und d Schuele, d Präss und d Gwärkschafte gliichgschaltet. Si Nochfolger, dr Hideki Tōjō, wo siini Understützer ihm Schogun gsait hai, het het dr Verein zu dr füehrende politische Bewegig gmacht. Die ganzi japanischi Gsellschaft isch mobilisiert und in Nochberschaftsverein, Tonarigumi, organisiert worde, wo alli Japaner, wo nid in dr Armee gsi si, hai müesse deilneh dra und wo verantwortlig gsi si für d Verdeilig vo de Ratione über die zivili Verdeidigung bis zum Organisiere vo öffentlige Versammlige und Propaganda. S Jugendcorps, Yokusan Shonendan, het die dütschi SA zum Vorbild gha. Noch de Wahle vo 1942 isch Japan en Eiparteiestaat worde. S japanische Regime isch virulänt rassistisch gsi de underworfene asiatische Völker gegenüber. Z China elei si öbbe vier Millione Mensche ermordet worde.
In de meiste europäische Staate si d Faschiste sälbständig nit an d Macht cho oder hai ihr politischs Programm nit chönne verwirkliche. Ihr Gedankeguet het aber e grosse Iifluss uf wiiti Volkskreis, vor allem im konservative politische Spektrum gha, bsundrigs in Beziehig zu de Kommuniste und de Jude.
Sölden (Schwarzwald)
Burgemeischter
Sit em Juni 2009 isch dr us Horbe stämmig Markus Rees Burgemeischter vu Sailede. Si Vorgänger Markus Riesterer, wo glichzittig ehreamtlicher Burgemeischter vu Horbe isch, het si Hauptamt z'Sailede zum Summer 2009 niderglegt, um Leiter vum Zweckverband vum Gwerbepark Brisgau bi Eschbe z'werre.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke
Iwohnerentwicklig
1939 isch d'Iwohnerzahl noch bi 381 gläge. 1970 hän scho 813 Lüt in Sailede gwohnt, anno 2004 sin's rund 1200 Iwohner gsi.
Georges Danton
Dr Georges Jacques Danton (* 26. Oktober 1759 z Arcis-sur-Aube, Département Aube; † 5. April 1794 z Paris) isch ein vo de Füehrer vo de undere Volksschichte in der Französische Revolution und dr Leiter vom erste Wohlfahrtsusschuss (bis 10. Juli 1793) gsi. Er isch berüehmt gsi für siis Talent Rede z halte.
Läbe
Dr Danton isch us ere chliinbürgerliche Familie cho. Noch em Studium bi de Oratorianer isch er Schriiber bim Prokurator vo Paris worde. Vo 1785 aa het er im Conseil du Roi gschafft, isch 1787 Rächtsawalt worde und isch bis 1791 dört bliibe. Er isch Mitgliid vo dr Pariser Chammere gsi und dört im Dezember 1791 au no stellverträtende Staatsawalt worde.
Mit em Camille Desmoulins und em Jean Paul Marat het er 1790 dr Klub vo radikale Demokrate wo als Cordeliers bekannt worde isch, gründet. Au bi de Jakobiner isch er Mitgliid gsi. Zsämme mit mit em Marat und em Antoine de Saint-Just het er die agfüehrt.
Danton het noch dr Flucht vom König as engagierte Verdräter vo der Republik massgäblig an ere Versammlig uf em Marsfeld deil gnoh, wo am 17. Juli 1791 in ere Underschriftesammlig dr Sturz vom Louis XVI. und d Iifüehrig vo der Republik gforderet het. Me nimmt a, ass er mit siiner Propaganda e wäsentligi Rolle bim Sturm uf d Tuilerie und dr Inhaftierig vo der königliche Familie am 10. August 1792 gespiilt het. Im gliiche Johr het er dr Poste vom Justizminister übernoh. D Septembermord vom Johr 1792 het er duldet. Churz druf het er siis Ministeramt niidergleit.
Für zum d Girondeste z stürze het er sich mit dr Bärgpartei verbündet und het so als Mitgliid vom Konvent am 10. März 1793 d Iirichtig vom ene usserordentlige Gerichtshof, em spötere Revolutionstribunal, erreicht. Churz druf isch er aber moderater worde in siiner politische Usrichtig und het dr Club des Cordeliers verlo. Mit em Camille Desmoulins het er vo denn aa zu de Indulgänte ghört.
Faschismus
Ungarn
Der Ungarischi Nationali Verdeidigungsbund, Magyar Országos Véderő Egylet churz MOVE, isch e paramilitärischi Bewegig gsi. Siini Gründer hai sich no innerhalb vo dr Armee under em Gyula Gömbös zsämmegschlosse in Opposition zur Ungarische Sowjetrepublik. Scho 1919 hai si sich as nationali Sozialiste definiert, hai Landreforme verlangt und e "christligi" Wirtschaftspolitik, wil ihrer Meinig noch dr Kapitalismus vo de Jude gstüürt wurd. In dr Ussepolitik si si revanchistisch gsi und hai e Revision vom Trianon Verdrag verlangt.
Georges Danton
Läbe
Won er sich noch dr Verteidigung vo der Revolution gege d Find vo Usse 1794 im Erste Koalitionschrieg für en Ändi vo dr Terreur iigsetzt het, het en dr Robespierre gstürzt. Denn het er brobiert, mit em findlige Usland Friidensverhandligen ufznäh und het druf si Mitgliidschaft im Wohlfahrtsusschuss verlore. Won em öbber dr Root ge het, ins Usland z flüchte, het er die berüehmte Wort gsait: „Nimmt me denn s Vaterland an de Schuehsohle mit?“
Faschismus
Ungarn
Dr Admiral Miklós Horthy isch 1919 Oberbefählshaber vo dr Armee worde und noch em Ändi vom Bela Kun siiner Sowjetrepublik Regänt. D MOVE het sech ihm agschlosse, het aber witer die italiänische Faschiste understützt und Beziehige zu de dütsche Nationalsozialiste gha.
Georges Danton
Läbe
Am 30. März 1794 isch dr Danton verhaftet worde, noch eme churze Prozäss vo em Wohlfahrtsusschuss isch er as e vermeintlige Revolutionsgegner verurteilt und am 5. April mit 13 vo siine Ahänger (Dantoniste) guillotiniert worde.
Faschismus
Ungarn
Am 1. Oktober 1932 het dr Horty dr Gyula Gömbös zum Premierminister gmacht. Politisch isch dr Gömbös z schwach gsi, für zum faschistischi Institutione iizfüehre und mit Italie und Dütschland zsämme en Achse z bilde, wil Dütschland und Italie sich wäge Östriich verstritte hai. Au si Antisemitismus het er zerst nit chönne öffentlig zur Schau stelle. Churz vor em Gömbös siim Dod 1936 hai die Rächtsradikale bi Wahle vili Sitz im Parlamänt gwunne. Dr Antisemitismus isch denn wider hoffähig gsi. 1938 isch e Konservative, dr Béla Imrédy, Premierminister worde, het es ersts Judegsetz iigfüehrt und won er vo de Westmächt kei Befriidigung vo siine territoriale Asprüch übercho het, het er sich de faschistische Staate gnöcheret und es strängers Judegsetz erlo.
Dr spanisch Franquismus
Dr Francisco Franco isch e nationalistische, erzkonservative General gsi. Am 19. April 1937 het er die spanischi faschistischi Bewegig, d Falange, wo 1933 vom José Antonio Primo de Rivera gründet worden isch, mit de königsdreue Carliste zun ere neue politische Bewegig verschmulze, won är d Kontrolle drüber gha het. Nochdem er dr Spanisch Bürgerchrieg gege die legitimi linggsgrichteti Regierig im April 1939 gwunne het, het er si Militärdiktatur uf s ganze Land usdehnt und für zum s regiere, het er sich uf d Middelklass gstützt, wo politisch rächts gsi isch. As Caudillo, Füehrer, het dr Franco vili faschistischi Institutione iigfüehrt, aber z Spanie hai dr Staat und siini Instanze, d. h. dr Generalissimo sälber, dr Partei, em Movimiento Nacional, dr Wäg vorgschriibe. Spanie isch bis zum Dod vom Franco 1977 e faschistoidi persönligi Diktatur bliibe.
Die polnischi extremi Rächti
S Nationalradikale Lager, polnisch Obóz Narodowo Radykalny, ONR, isch en antisemitischei, antikommunistischi, antikapitalistischi nationalistischi Partei gsi, wo im April 1934 gründet worden isch. Sis Programm het bestande us Klassesolidarität, dr Iifüehrig vo antisemitische Gsetz, dr Verstaatligung vo Gschäft wo Jude und Usländer ghört hai, em Schutz vo privatem Eigedum und eme zentralistische Staat. Im Juli 1934 isch d ONR wäge illegale Aktivitäte vor allem gege Jude und Sozialiste vo dr Regierig vom Józef Piłsudski verbote worde. D ONR-Falanga (Ruch Narodowo-Radykalny) isch as e Nochfolgorganisation vo dr ONR vom Bolesław Piasecki gründet worde, si isch zwar au illegal gsi, isch aber duldet worde. Wo Pole vo de Dütsche bsetzt worden isch, hai sich d ONR Mitgliider em polnische Widerstand agschlosse.
D Schwizer Fronte
In dr Schwiz isch zwüsche de beide Wältchrieg faschistischs Gedankeguet in wite Bevölkerigskreis verbreitet gsi, die hai sech vor allem im Frontefrüehlig vo 1933 mit Erfolg politisch organisiert. Die faschistoide Neigige cha mä vor allem zruggfüehre uf d Angst vor em Bolschewismus und uf e draditionelli Antisemitismus, wo us dr Schwiz im 19. Johrhundert eis vo de letzte westeuropäische Länder gmacht het, wo d Jude emanzipiert het. D "Ära Motta", noch em Bundesrot Giuseppe Motta (Bundesrot vo 1911 bis 1940), wo Sympathie gha het für die rächtsextreme Regierige im Usland, isch ussepolitisch e Zit gsi, wo sich d Schwiz noch dr Biidrittabstimmig zum Völkerbund wider het afo abkapsle vo der Völkergmeinschaft. D Klassekampfstimmig im Land isch stark gsi und e Höhepunkt an Gwalt isch cho, wo 1932 z Gämf Druppe e faschistischi Versammlig gschützt hai und drbi drizäh linggi Demonstrante dödet hai. 1935 isch d Initiative vo dr Lingge gege d Krise und d Arbetslosikeit vom Volk verworfe worde, aber im gliiche Johr isch au d Initiative vo de faschistische Fronte abglehnt worde, wo in ere Dotalrevision vo dr Bundesverfassig d Demokratii mit em Füehrerprinzip hai welle ersetze.
D Faschiste in dr Schwiz si politisch zersplitteret gsi. Am iiflussriichste isch die Nationali Front gsi, wo sich noch em Zsämmeschluss vo dr Neue Front und andere faschiste Organisazione bildet het und virulänt antisemitisch und autoritär gsi isch. Au d NSDAP het in dr Schwiz Ahänger gha. Es hai aber nume Bürger vom Dütsche Riich chönne biidräte, d Schwizer als "Volksdütschi" hai sich mit ere Schwizer Version, dr NSEAP, müesse begnüege. Aber au eso het s in dr Schwiz Duusigi vo NSDAP Mitgliider gha, z Basel elei öbbe 4000.
Frankriich
Z Frankriich het dr Oberst François de La Rocque die grössti faschistischi Partei, d Croix de Feu, wo spöter in Parti social français umdauft worden isch, agfüehrt. 1937 isch si grösser gsi as die französischi sozialistischi und die kommunistischi Partei zsämme, und ihri Mitgliiderzahl isch uf zwüsche 700.000 und 1,2 Millione gschetzt worde. 1939 hai 3000 Bürgermeister und 12 Abgeordneti zur Partei ghört. Anderi faschistischi Bewegige si d Faisceau (vo 1925 bis 1928) gsi, wo vom Georges Valois agfüehrt worden isch, die Junge Patriote (Jeunesses patriotes) under em Pierre Taittinger, d Solidarité Française, gründet und finanziert vom François Coty und agfüehrt vom Jean Renaud, und d Action fraçaise vom Charles Maurras. Noch dr dütsche Invasion und em Kollaps vo dr französische Republik 1940 het s au Faschiste in dr Vichy-Regierig vom Marschall Pétain gha.
D Lapua-Bewegig z Finnland
Z Finnland het 1932 im Vihtori Kosola si Lapua Bewegig fast e Coup d'Etat z stand brocht, aber d Armee het die Konservative understützt. Es het agfange im Johr 1929, wo Faschiste z Lapua (vo dört chunnt dr Bewegig ihre Name) e kommunistischi Versammlig gsprängt hai. Si het Zueläufer übercho wäge dr Wirtschaftskrise und mit ihrem Antikommunismus, wo gege d Sowjetunion grichtet gsi isch, isch si rasch populär worde. Vo 1930 bis 1931 het si grosse Iifluss uf d Politik vo dr finnische Regierig gha, het e Verbot vo dr finnische kommunistische Partei duregsetzt, het die radikale Gwärkschafte entmachdet und d Präss iigschüchteret. Si het für das Massedemonstratione gmacht, aber au terroristischi Aktione duregfüehrt wie Entfüehrige und Agriff uf Zitigsredaktione. Im Februar 1932 het dr General K. M. Wallenius militärischi Eiheite vo dr Lapua vorbereitet e Putsch durezfüehre. D Armee isch aber dr Regierig dreu bliibe und het vo dr Lapua verlangt, ass si ihri Waffe wurd niiderlege. Das het si gmacht und ihri Afüehrer si nume mild bestroft worde. 1932 het s Parlamänt d Lapua verbote, d Bewegig het rasch ihri Understützig im Volk verlore und het sich ufglöst.
In andere europäische Länder
Z Ängland het die Britischi Union vo de Faschiste (British Union of Fascists) under em Oswald Mosley ihr Unwäse driibe. Si het öbbe 50.000 Mitgliider gha. Z Belgie het em Léon Degrelle si wallonischi Rexiste Partei 1936 zäh Prozänt vo de Sitz im Parlamänt gwunne. Währed dr dütsche Bsetzig het si mit de Nazi kollaboriert, aber au flämischi Rächtsextremi hai mitghulfe.
Russischi Exilante hai faschistischi Organisatione z Mandschurie, in de USA und in andere Länder gründet. Die grösste vo dene si die Russischi faschistischi Partei (VFP) gsi, wo vom Konstantin Rodzaevsky agfüehrt worden isch, und die Ganzrussischi faschistischi Organization (VFO) under em Anastasy Vonsiatsky.
Dr Neofaschismus
Dr Faschismus het im Zweite Wältchrieg e vernichtendi Niiderlag erlitte und wo alli Greueldate bekannt worde si, wo in siim Name verbroche worde si, het er währed Johre im ne Schattedosii existiert. Aber scho in de spote 1940er Johr hai sich in Europa, Südamerika, Südafrika und im Middlere Oste Bewegige afo bilde, wo vil mit em klassische Vorchriegsfaschismus gmein gha hai. Si si militant nationalistisch gsi, autoritär und antikommunistisch, und hai die soziale und politische Errungeschafte vo dr modärne Sozialdemokratii verachtet und welle abschaffe. Fremdi und "Andersrassigi" sin ene verhasst gsi und hai für alli Übel vo dr Gsellschaft sötte verantwortlig si. Si hai d Rolle vo de Verdeidiger vom kulturelle und religiöse Erbguet gspiilt und populistischi, rächtsextremi Lösige für soziali und wirtschaftligi Problem propagiert.
Mit dr Dekolonialisierig und em wirtschaftlige Ufschwung in de 1950-1960er Johr si bedütendi Masse vo Iiwanderer noch Westeuropa cho, typischerwiis us underentwicklete ussereuropäische Länder, Nordafrikaner noch Frankriich, Türke noch Dütschland und Pakistaner noch Ängland. Die si zum Findbild vo de Faschiste worde. Und wil die Fremde jetzt in de Heimetsländer vo de Faschiste gläbt hai, hai die jetzt zum Kampf gege d Usländer im Inland ufgrüeft, anstatt für Eroberige vo neuem "Läbensruum" z sii. Noch em allgemeine Schock wo d Europäer erlitte hai, wo s Usmass vo dr Judevernichdig bekannt worden isch, si d Jude währed drei Johrzähnt kuum meh verfolgt worde. Aber wie dr Antizionismus under em Iifluss vom Bündnis vo dr europäische Lingge mit de terroristische Palestinenserorganisatione sich au in moderateri Gsellschaftsschichte iigschliche het, het au dr klassisch Antisemitismus wider Ufwind übercho, vor allem under de Rächtsextreme. Au muslimischi Immigrante hai dr Underschiid zwüschem Judedum und em Zionismus nit allzu gnau gnoh und e grosse Deil vo Agriff uf Jude z Europa goht uf s Konto vo europäische Muslim.
Wil in vile Staate die krudere Aspäkt vom faschistische Machtsträbe, wie offeni antisemitischi Propaganda oder bewaffneti Schlegerdruppe, ungsetzlig si und die meiste Regierige au brobiere si z underbinde, bedone d Neofaschiste ihri (üsserligi) Gsetzlichkeit und Akzeptanz vo de demokratische Norme. Ihri Parteie bewege sich zwar hüfig in gsetzlige Grauzone, basse aber uf, ass si nit chönne verbote wärde.
Wie bim klassische Faschismus git s au bim Neofaschismus grossi Underschiid zwüsche de verschiidene nationale Bewegige. In de slawische Länder isch er brutaler und militaristischer as im Weste. Die meiste Neofaschiste si antisemitisch, aber z Italie und Spanie si si s im allgemeine nit. Z Spanie spiile d Iiwanderer im faschistische Dänke numen e chliini Rolle, währed si in Länder mit eme bedütende Usländeradeil wie Frankriich, Dütschland, Ängland oder dr Schwiz vo grosser Prominänz si. Die portugiisische, änglische und e ziitlang au die italiänische Neofaschiste si für e ständischi Gsellschaft und Wirtschaft, die meiste andere ziehn e konservative Kapitalismus mit niidere Stüüre vor. In Russland und andere ehemolige kommunistische Länder si d Interesse vo de Neofaschiste vo de 1990er Johr a nööcher zu dene vo de Buure und Arbeiter gsi as im Weste und si hai Wirtschaftsforme mit sozialistische und kapitalistische Elemänt vorgschlage.
Lueg au
Gliichschaltig
Veltheim
Veltheim chan eini vo däne Bedütige ha:
Ort z Dütschland:
Ort i de Schwiz:
Elbenschwand
Elbeschwand (amtlig Elbenschwand) isch e ehemoligi Gmei in Bade-Württeberg (Dütschland) un ghört zum Landkreis Lörrach.
Die ehemolig Gmei ghört sit em 1. Jänner 2009 zue dr neije Gmei Chleis Wiisedal mit Hauptort Dägernau, wo uss em gliichnammige Gmeiverwaltigsverband hervorgange isch. D Umwandlig vum Gmeiverwaltigsverband in e Verbandsgmei isch us finanzieller Not erfolgt.
Geografy
72 Prozänt vo de Elbeschwander Flächi sin Wald. D Gmeind wird in d Dörfer Elbeschwand (Hinder- und Vorderdorf), Holl und Langesee und d Hüser Buck. Usserdem ligt d Wiestig Gebinbach in de Gmarkig.
Gschicht
Elbeschwand isch im Johr 1278 in re Schenkigsurkunde vom Kloster St. Blasie zum erschte Mol erwähnt worre. S Kloster isch de Grundherr bis zu de Säkularisierig im Johr 1806.
Langesee isch 1934 ygmeindet worre, Holl hät sällemols scho zu Langesee ghört.
Wirtschaft und Bildig
S git z Elbeschwand kei Schüel. Grund- und Hauptschüel sin z Tegernau näbedra, Realschüel und Gymnasium z Schopfe oder Lörrach.
Bezirksamt (Baden)
Bezirksamt het mer z Bade vu 1813 bis 1939 di untere staatlige Verwaltigsbeherde ghaiße.
Gschicht
Wel d Markgrofschaft Bade, syt 1803 Kurfirschtedum Bade un syt 1806 Großherzogdum Bade, vu 1803 bis 1810 zimli vyl Territorie derzue kriegt het un dodermit dytli greßer woren isch, het mer d Verwaltigsstruktur mieße nei organisiere. Zum Dail het mer di alte Näme vu dr Verwaltigsainhaite ibernuu, zem Byschpel in dr Kurpfalz, zum Dail het mer neii bruucht, wie Stabsamt, Vogteiamt, Stadtdirektion, Oberamt, Obervogteiamt, standesherrlig Amt, landesherrlig Amt un grundherrlig Amt. Wu d Patrimonialgrichtsbarkait ufghobe woren isch, z Bade sin des 1813 di grundherrschaftlige Ort gsii, het mer dr Name Bezirksamt iberall yygfiert. Bis 1864 het s au no anderi Näme gee wie Stadtamt oder Landamt, churzi Zyt au Stabsamt, derno het mer dr Uusdruck „Bezirksamt“ iberall bruucht..
Mit däne unterschidlige Ämter sin au unterschidligi Ufgabe un Rächtsstellige verbunde gsii. Di badisch Verwaltig isch aber in eme lange Prozäss bis 1864 nei gstaltet un verainhaitligt wore. Mit em Gesetz, die Organisation der innern Verwaltung betreffend vum 5. Oktober 1863, wu zum 1. Oktober 1864 in Chraft drätten isch, sin au d Beherde vu däre Ebeni vu dr Verwaltig ainhaitlig Bezirksämter gnännt wore.
Zum 1. Jänner 1939 sin alli badische Bezirksämter in „Landrat“ umgnännt wore. D Amtsbezirk sin glychzytig in Landkreis umgnännt wore.
Dur s Gesetz über die Landkreisselbstverwaltung in Baden (Landkreisordnung) vum 24. Juni 1939 sin di bishärige Krais per 15. Juni 1939 ufglest wore. Di bishärige Krais as Verband vu dr kommunale Sälbschtverwaltig un di bishärige staatlige Bezirksämter sin dur di neie Landkrais as unteri staatligi Verwaltisbezirk ersetzt wore.
Consulta
Mit Consulta cha gmeint si
1969
uf d Wält chuu
Datum nit bekannt:
gstorbe
Datum nit bekannt:
20. Oktober
Dr '''20. Oktober''' isch dr 293. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 294. in Schaltjohr), dodermit blybe no 72 Däg bis zum Änd vum Johr.
Katja Kipping
D Katja Kipping (* 18. Jänner 1978 z Dresden) isch e dytschi Bolitikeri (Linki). Syter anne 2005 isch si Mitglid vum Dytsche Bundesdag, syt 2012 zämme mit em Bernd Riexinger Barteivorsitzeri vu dr Bartei Die Linke.
Voreb si in dr Bundesdag yyzogen isch, isch d Kipping vu 1999 bis 2005 fir d PDS im Landdag vu Sachse ghockt, wu si ab 2003 au em Fraktionsvorstand aaghert het. Vu dr Grindig vu dr Linksbartei 2007 bis zue ihre Wahl as Vorsitzeri isch si au stellverdrättendi Barteivorsitzeri gsii. D Kipping nit zum reformorientierten un au nit zum linke Barteifligel zellt. Si stoht dr Emanzipatorische Linke, ere Stremig in dr Barteimitti, noch.
Läben un Beruef
D Katja Kipping isch syt Merz 2011 ghyrote mit em Bolitolog Kolja Möller un het mit ihm e Dochter, wu im Novämber 2011 uf d Wält chuu isch. Si läbt z Berlin un z Dresden.
Bartei
D Kipping het si syt si studiert het im sognännte Proteschtbiro an dr TU Dresden engaschiert un isch anne 1998 Mitglid vu dr PDS wore. Ab Juli 2003 isch si stellverdrättendi Bundesvorsitzeri vu dr PDS mit dr Arbetsschwärpinkt Agenda Sozial un Kontakt zue solziale Bewegige gsii. Si het im Barteibildigsprozäss as aini vu dr Befirworterne vun ere verainigte geamtdytsche Linke gulte. Am 16. Juni 2007 isch si zur stellverdrättende Bundesvorsitzeri vu dr Bartei Die Linke gwehlt wore. Fimf Johr speter hän d Delegierten uf em 3. Bundesbarteidag am 2. Juni 2012 d Katja Kipping mit ere Zuestimmig vu 67 % zur Bundesvorsitzeri gwehlt. Syterhär verdritt si d Bartei zämme mit em Bernd Riexinger. Uf em Berliner Barteidag im Mai 2014 isch si mit 77 % vu dr Stimmen als Barteivorsitzeri bstetigt wore.
Abgordneti
D Katja Kipping het vu 1999 bis 2003 em Stadtrot vu Dresden aaghert.
Vu 1999 bis 2005 isch si Mitglid vum Sächsische Landdag gsii. Do isch si Sprächeri vu dr PDS-Fraktion fir Verchehrs- un Energiebolitik un ab 2003 au Mitglid vum Fraktionsvorstand gsii.
Syter anne 2005 isch d Kipping Mitglid vum Dytsche Bundesdag. Si isch as Spitzekandidati vu dr Landeslischt Sachsen in dr Bundesdag yyzoge. Im Bundesdag isch di sozialbolitisch Sprächeri vu dr Linksfraktion. Ihre Wahlchrais isch Dresden I.
Vum 25. Novämber 2009 bis 26. Septämber 2012 isch si Vorsitzeri vum Uusschuss fir Arbet un Solzials vum Dytsche Bundesdag gsii.
Hipsheim
Hìpse (frz. Hipsheim, dt. Hipsheim) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Hìpse ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 728.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Hìpse ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Kaisersbach
Kaisersbach ischt a Gmoed em Rems-Murr-Kroes en Bade-Wirttebärg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
Kaisersbach leit am Ibergang vo Schurwald ond Welzemer Wald zua dr Schwäbisch-Fränkische Waldbärg.
Gmoedsglidrong
Zua Kaisersbach gheret s gleichnamig Dorf, d Weiler Birkhof, Bruch, Cronhütte, Ebersberg, Ebni, Eulenhof, Gebenweiler, Gebenweiler-Gehren, Gmeinweiler, Menzles, Mönchhof, Schadberg, Schillingshof, Strohhof, Täle, Weidenbach ond Ziegelhütte, d Hef Brandhöfle, Ebersbergmühle, Fratzenklingenhof, Fratzenwiesenhof, Gallenhöfle, Hägerhof, Kellerklinghöfle, Killenhof, Rotbachhöfle, Rotenmad, Sägbühl, Schmalenberg, Silberhäusle, Spatzenhof ond d Wohnplätz Gebenweiler Sägmühle, Grairich, Grasgehren, Heppichgehren, Höfenäckerle, Kaltenbronnhof, Klingenmühlhöfle, Menzlesmühle, Weidenhof ond Wiesensteighof.
Gschicht
Kaisersbach ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1375.
Verwaltong
Kaisersbach hot mit dr Stadt Welze a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vo Kaisersbach ghert zom Schwäbisch.
Feldsalat
Dr Gwöhnlig Fäldsalat
De Gwöhnlig Feldsalat het im Alemannische, aber au schuscht in dütschsprochige Biet ganz en Huufe verschidnige Näme. So siat mer em zwische Lohr un Achere Ritscherli, in de Schwiiz meischt Nüssler oder Nüsslisalat, im Badische Sunnewirbeli, z Schwoobe Ackersalat, z Eschtriich Vogerlsalat und in de Pfalz Wingertsalat.
Dr Nüsslisalat wird für d Herbst- und Winterärnt Ändi Juli bis Middi Septämber gsääit, Pflanze, wo me spöter sääit, wärden erst im Früehlig druf rif. Saate noch Ändi Februar oder Afang Merz schiesse gärn us. Dr Nüsslisalat wird je noch Witterig vo Bilzchrankete wie em ächte Mähldau oder em Falsche Mähldau befalle, gegen beidi Chrankhete git s toleranteri Sorte, wo me cha aapflanze. Dr Nüsslisalat het dreimol sovil Vitamin C wie Chopfsalat, isch riich an Beta-Karotin, B6, B9, Vitamin E, und Omega-3-Fettsüüre. Am besten isch s, wenn men en vor em Blüehje günnt.
Pantheon (Begriffsklärung)
Pantheon oder Panthéon (vom altgriechische παν pan ‚alles‘ und θεός theós ‚Gott‘) chan folgendes bedüte:
Impasse du Coq (Mülhausen)
Dr Hiahnerwìnkel (offiziäll ìm zwaischproochiga Schtroossaschìld Hiehnerwinkel; uff Frànzeesch Impasse du Coq) ìsch a Sàckgàssa-n-ìm Schtàdtzäntrum vu Mìlhüüsa.
wu sa lììgt
Dr Hiahnerwìnkel fàngt àm Garwergàss àà, fàscht geega-n-ìwwer’m Ührahof. Sa làuift uff äbba 35 Meeter ìn Rìchtung Süüd-Südoscht.
Gschìchta
Ìm Mìttelàlter ìsch woohrschiinsig doo a Hoschpìss vu da Bààsler Dominikàner gsìì. Schpeeter hann sìch doo d’ Garwer nììdergloo; sa hann s’ Wàsser vum Auguschtiinerbachla bnutzt.
Àm And vum 18. Joohrhundert ìsch dr Ort àls Hühner Hof bekànnt gsìì. Dur a Verordnung vum Mìlhüüser Gmaindaroot àm 11. Nowamber 1843 hàt d’ Schtrooss offiziäll dr Nàmma Impasse du Coq bikumma — coq ìsch s’ frànzeescha Wort fìr „Güggel“. Àn dr Zitt vum Riichslànd Elsàss-Lothinga un vum Drìtta Raich hàt d’ Schtrooss uff Diitsch Hahnen Winkel ghaissa.
Bundesplatz (Bern)
De Bundesplatz esch de Platz direkt vorem Bundeshus in de Stadt Bärn i de Schwiiz.
Uf em Platz fended Staatsempfäng, politischi Kunggäbige ond diversi Verastaltige statt, jewils am Zischtig ond am Samstig fendet Wochemarkt drufe statt. En uf d Geometri vom Bundeshus bezognigs Rächteck vo 60x30 Meter us Naturstei dominiert de Platz. Die 60x100 cm grosse ond 6 cm dicke Platte us Valser Gneis send spiegusymmetrisch verleid, sodass grossflächigi Ornamant entstönd. Dorch es licht gschwunigs Lichtband, wo de Platz dorchzieht, wird en optische Verbinding vom Bäreplatz zom Bundeshaus hergstöllt. Im westleche Teil vom Platz befindet sech es Wasserspiil us 26 Wasserfontäne, wo die 26 Kantön vo de Schwizer Eidgenosseschaft symboliesiered. A de Südsite vom Platz stönd s Parlamantgebäude und d Bundeshüser, uf de Ostsite stods Hauptgebäude vo de Schwizerische Nationalbank, uf de Westsite vom Platz s Hauptgebäude vo de Bärner Kantonalbank. Uf de Nordsite gränzt de Platz a Bäreplatz ond witeri Bank- ond Verwaltigsgebäude. A de vier Ecke vom Platz befendet sech d Bundesgass, d Kochergass, d Amtshusgass ond d Schauplatzgass.
Gschecht
De Bundesplatz esch um 1902 entstande glichzitig med em Bau vom Parlamentsgebäude. För de Bau vom Gebäude ond vom Bundesplatz hed de Architekt Hans Willhem Auer es Casino ond anderi Hüser lo abrisse, wo die freii Sicht uf s Bundeshus versperrt hättit.
Erdbeben
Als Erdbäbe werdet massbari Erschütterige vom Erdkörper bezeichnet. De grössti Ateil vo allne ufzeichnete Erdbäbe isch z schwach um vo de Mensche wahrgno zwärde. Au anderi Bewegige wie öbe de Tidehub oder dorch Eigeschwingige vo de Erde (Erdspetroskopie), send ned fühlbar, do sie z langsam erfolged oder z schwach sind. Erdbäbe bestön i de Regu ned us einzelne Erschütterige, sondern zind meistens witere noch sich. Me sprecht i dem Zämmehang vo Nachbäbe, meistens send sie schwächer als d Haupterschütterig.
Starki Erdbäbe könd Hüser ond Baute zerstören ond Tsunami ond Erdrütsch uslöse. Sie könnd Gstalt vo de Erdoberflächi verändere und zöhlid zo de Naturkatastrophe. D Wisseschaft, wo sech med Erdbäbe beschäftigt, heisst Seismologi.
Ursache und Beschribig vo Erdbäbe
Erdbäbe entstönd dorch dynamischi Prozäs vo de Erde. En Folg vo dene dynamische Prozäs is Plattetektonik, aso d Bewägig der Lithosphäreplatte, wo d Erdkroste ond de Lithosphäremantu umfassid.
A de Plattegränze, wo sech verschedeni Platte usenand (Spreizigszone), ufenand (Kollisionzone) oder anenad vorbi (Transformverwärfig) bewägid, bauet sech Spannige innerhalb vom Gstei uf, wenn sech d Platte en ihre Bewegige verhackig ond verkantet. Werd Schärfästigkeit vom Gstei öberschritte, entladed sech die Spannige dorch rockartigi Bewegige vo de Erdkroste, ond es kond zom tektonische Bäbe. Die dodebi frigsetzti Energie ka die vonere Wasserstoffbombe um s hundefache öbertraffe. Die ufbauti Spannig isch ned nomme uf die unmittubari Nöchi vo de Plattegränze beschränkt, sondern ka i sältene Fäll au im Innere vo Platte ufträte, wenn's Krustegstei en Schwächezone ufwist.