cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monsun
D Monsunwind und au dr Monsun as sonige wärde hauptsächlig dur d Wanderig vom Zenitstand vo dr Sunne zwüsche de Wändikräis, de underschiidlige Erwermigs- und Abchüeligsäigeschafte vo verschidnige Ooberflechene vo dr Ärde und dr Windablänkig wäge dr Coriolischraft verursacht.
Am sterkste usbrägt isch dr Monsun im Ruum vom Indische Ozeans, vor allem in Bezug uf e indisch, aber au uf e nordaustralisch und ostafrikanisch Monsun.
Dr Monsun het vor allem wäge dr hooche Luftfüechtikäit, wo d Monsunwind im Summer mit sich füere, e starke Iifluss uf s summerfüechte Klima in de Regione, wo von em betroffe si. Mä bezäichnet das doorum au as Monsunklima. Mäistens isch es mit eme usbrägte Monsunrääge und eme Monsunwald verbunde. Us däm seer starke Iifluss uf e Naturruum läitet sich die hoochi wirtschaftligi und au kulturgschichtligi Bedütig vor allem vom indische Monsun ab.
Wagen SG
Waage isch en Vorort vo Jona und ghört sit de Fusion im Jahr 2007 zu Rapperschwil-Jona.
Geografii
De Ort isch ländlich und uf em Gebiet vo Jona. Waage isch am öschtliche Rand vom Gmaindsgebiet, zwüsched Eschebach und em Rapperschwil-Joner Ortsteil Erle glege. D Ortschaft isch zwüsched zwei Hügelzüg, em Curtibärg im Norde und ere langzogne, dicht bewaldete Erhöchig, wo Waage vo Bollinge und em Zürisee trennt. Zum Dorf Waage ghöred nonig so alti Sidlige am Berghang vom Curtibärg.
Natur
S Dorf isch teilwis vo Wald umgeh. D Landschaft het vil Wise. Entwässeret wird s Gebiet dur de Wagnerbach, wo nordöstlich vom Chloschter Wurmsbach in Obersee flüsst.
Gschicht
Scho im Johr 870 isch Waage s erscht Mal urkundlich erwähnt worde. D Gegend vo Jona isch scho vo de Kelte und Römer besidlet worde. Mer hät archäologischi Bewiis gfunde, under anderem de römisch Guetshof Salet.
Infrastruktur
Z Waage häts es Lädeli, es Reschtarant und e Primarschuel mit eme Chindergarte. Bis im Mai 2005 häts e Poscht gha, wo jetzt als Agentur im Dorflädeli betribe wird. Es sind au e paar Buure- und Holzverarbeitigsbetriib döt beheimatet.
Öffentliche Verchehr
Waage isch am öffentliche Verchehr agschlosse, obwohls kän Bahnhof hät. De LinthBus fahrt halbstündlich (i de Hauptverchehrszite viertelstündlich) über Jona uf Rapperschwil, wo mer a beid Ort Aschlüss ad S-Bahn Züri hät: z Jona ad S5 und S15, z Rapperschwil ad S7 und S40 (uf Einsidle). Z Rapperschwil häts au Schnellzüg uf San-Galle und Luzern.
Kapälle St. Wendelin
Z Waage sölls scho vor me as 1000 Johr es Gotteshuus gha ha. Im Johr 1951 hät d Kapällgnosseschaft beschlosse, di alt Kapälle, wo 1698 em hailige Wendelin gwait worden isch, dur en Neubau z ersetze. I de Folg vo de Liturgiireform vom 2. Vatikanische Konzil (1962-1965) isch d Kapälle inne renoviert und umgstaltet worde. D Kommunionbänk hät me usegnoo und d Chanzle dur en Ambo ersetzt. De neu Zelebrazionsaltor isch am Oschtermäntig 1980 iigsägnet worde. I de Kapälle St. Wendelin warded nüme jedes Wuchenändi Gottesdienst abghalte. S Gotteshuus wird dur di katholisch Chilägmäind Rappi-Jona underhalten und isch im Summer 1998 s letschte Mal restauriert worde.
Université fédérale de Toulouse-Midi-Pyrénées
D Université fédérale de Toulouse-Midi-Pyrénées isch e Verbund vu dr Tächnische Hochschuele im franzesische Toulouse un dr ehmolige Region Midi-Pyrénées. Där Verbund isch anne 2007 grindet wore un umfasst insgsamt 30 Hochschuele un Forschigsinschtitut un ai Universitetsklinik.
Mitglider
D Grindsmitglider vum Verbund sin die gsii:
Derzue sin im Lauf vu dr Johr no verschideni anderi Inschtitut derzue chuu:
Kanton Winzenheim
Dr Kanton Wìnzne (amtl. Canton de Wintzenheim) ìsch e Kànton ìm franzeesche Département Owerelsass (Haut-Rhin) in dr Region Elsass.
Dr Kanton lit südweschtlich vun Colmer am Ingang vum elsässische Minschertal. Regionalsproch isch Elsàsserditsch.
Meereskunde
Meereskund bezäichnet d Meereswüsseschafte in iirer ganze Bräiti, wääred im Dütsche dr Begriff Ozeanografii tradizionell nume die füsikaalisch Meereskund umfasst. Em Däil vo dr Meereskund, wo sich speziell de bioloogische Fenomeen widmet, säit mä bioloogischi Meereskund oder au Meeresbiologii.
Beriich vo dr Meereskund
D Meereskund cha in meereri Däilberiich iidäilt wärde, wo sich zum Däil überschniide:
Konrad III. (HRR)
De Konrad III. (* 1093 oder 1094; † 15. Februar 1152 z Bambärg) us em Adelsgschlächt vo de Staufer isch 1116/20 Herzog z Franke, 1127–1135 Gägekönig vom Lothar III. und 1138–1152 König im Heilige Römische Rych gsi.
Im 12. Jahrhundert isch d Idee schtercher worde, dass d Fürschte für s Rych mitverantwortlich siged. Dur das het sich d Mitsprach vo de Fürschte am Rychsregimänt und bi de Königswahle intänsiviert. Anders als in de Monarchie Frankrych, Ängland und Sizilie hend im Heilige Römische Rych erbrächtlichi Vorschtellige a Bedütig verlore. Nach em Tod vom Heinrich V., em letschte salische Herrscher, im Mai 1125 sind d Ambitione vo de beide staufische Brüeder Friedrich und Konrad uf d Königsnachfolg gschyteret. Em Friedrich syni Königswahl isch misslunge, wil er us synere Abschtammig vo de Salier en Erbaaschpruch abgleitet und demit s Wahlrächt vo de Fürschte missachtet. Schtatt ihm isch de sächsischi Herzog Lothar gwählt worde. De Konrad het sich 1127 zum Gägekönig erhobe, isch aber äbefalls erfolglos gsi. D Wahl vom Lothar und sy Schtryt mit de staufische Brüeder um s salische Erb hend en Chrieg im Rych usglöst. Nach em Tod vom Lothar het sich de Konrad i de Königswahl vo 1138 gäge de machtbewussti Bayern- und Sachseherzog Heinrich de Stolzi duresetze chönne. Em Konrad syni Nüüornig vo de Herzogtümer Sachse und Bayern, wo die erbrächtliche Aaschprüch vo de Welfe ignoriert hend, sind gschyteret. Während synere gsamte Herrschaftszyt hend in Bayern und Sachsen d Welfe Heinrich de Stolzi, Heinrich de Leu und Welf VI. ire Widerstand gäge Konrad wytergfüehrt.
Als König het de Konrad d Herrschaftsträger vom Rych dur Hüratspolitik a sich binde welle. Vo 1147 bis 1149 het er en Chrüzzug undernuu, wo en vollschtändige Misserfolg worden isch. Als erschte vo de römisch-dütsche Könige syt 962 het de Konrad nid d Kaiserwürde erlangt. Syni Konflikt mit de Welfe Welf VI. und Heinrich em Leu hend lang als Usdruck vom ene staufisch-welfische Gägesatz gulte, wo d Rychspolitik im 12. Jahrhundert dominiert heb. Erscht i jüngschter Zyt isch die Yschätzig schtarch relativiert worde.
Literatur
Lexikonartikel
Darstellige
Zunft zu Webern
E. E. Zumft zu Wääber isch en öffentlig-rächtligi Korporazion in dr Stadt Baasel und äini vo de Handwärkerzümft. Historisch isch si d Veräinigung vo de Wääber, Bläicher und Färber gsi, hüte stoot si aber Baasler Bürger us alle Bruefsständ offe. Iir Zumfthuus stoot an dr Stäinevorstadt 23.
D Faane vo dr Zumft zäigt sit 1268 e roote Gryff, wo ufrächt stoot, und in sine Chlaue e gääle Ellestaab hebt. Spööter isch en Igel as Symbol vo de Graudüecher drzue choo.
Dr historisch Bsitz vo dr Zumft isch zum Däil im Historische Museum usgstellt, wird aber vilmol an de Zumftmööli verwändet, vor allem dr Gryffebächer, wenn nöiji Zumftbrüeder ufgnoo wärde.
S Zumfthuus
Iir Huus isch im 13. Joorhundert am undere Höibärg gsi, wo denn Wääbergass ghäisse het. 1360 häi d Wääber iir ersts Zumfthuus an dr Stäinevorstadt baut, s äinzige Baasler Zumfthuus wo nid in dr Altstadt glääge isch. 1448 isch s umbaut worde und no äinisch in dr zwäite Helfti vom 16. Joorhundert. 1830 het mä s Geböid abgrisse und e dreistöckigs Huus baut, wo 1938/39 dur s hütige Huus ersetzt worde isch. Bim Zumfthuus stoot dr Wääberbrunne us em Joor 1674. Uf sim Brunnestock stoot e Bannerdrääger mit Schwärt, Schild und Zumftfaane.
Landroff
Landroff (ditsch Landorf) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
Zunft zu Webern
Gschicht
D Zunft zu Wääber isch im 13. Joorhundert gründet worde, und am 21. August 1268 het si vom Bischof Heinrich vo Nöijeburg dr Zumftbrief üüberchoo.
D Wääberzumft het bis ins 18. Joorhundert au d Ufgoobe vo erfüllt, wo in de andere Vorstedt d Pflicht vo de Vorstadtgsellschaft gsi isch. D Zumft het schliesslig 1757 vo Root verlangt, ass er si vo dene Ufgoobe wurd befreije und d Vorstadtgsellschaft «Zu de Drei Äidgenosse» isch gründet worde.
Historisch si d Mitgliider vo dr Zumft ermliger gsi as anderi Handwärker. S Potenzial für e revoluzionääri Beweegig isch dört am grösste gsi und d Stäinlemer häi denn am Aafang vom 16. Joorhundert zu de iifrigste Understützer vo dr Reformazioon ghöört. Die erste Wääber z Baasel häi Liine verarbäitet (Linweter), denn het mä afo Bauele wääbe. am Aafang vom 16. Joorhundert isch d Wullewääberei (Graudüecher) ufblüeit. Im 16. und 17. Joorhundert häi Flüchtling d Siidebandwääberei in d Stadt brocht. Über d Färberei verzelle d Chronike vo 1454 zum erste Mol.
Landroff
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Landroff lijt uf re Heche zwìsche 238 un 305 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Landroff ìsch zem erschte Mol ànne 1005 àls Laudendorf (1560: Landorf).
Verwàltung
vun Landroff ìsch. Landroff ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Landroff ghert zem Lorrain.
Tizian
Dr Tizian (äigentlig Tiziano Vecellio, * um 1477 oder um 1490, woorschiinliger aber zwüsche 1488 und 1490 z Pieve di Cadore bi Belluno, denn in dr Republik Venedig; † 27. August 1576 z Venedig) gältet as dr füerendi Verdräter vo dr venezianische Moolerei vom 16. Joorhundert und äine vo de wichdigste Mäister vo dr italiänische Hoochrönessans. Zu Läbziten het men em vilmol noch sim Geburtsort Da Cadore gsäit.
Er het im Goldige Zitalter vo dr venezianische Moolerei gschafft, wo d Serenissima iiri wirtschaftligi und kulturelli Blüetezit erläbt het. Scho as nüünjöörigs Chind isch dr Tizian uf Venedig cho und isch vo de Brüeder Gentile und Giovanni Bellini usbildet worde. 1513 het er in San Samuele sini äigeni Wärkstatt ufdoo und het sich zum ene Künstler entwicklet, wo in ganz Öiropa gfiirt worden isch. 1533 het en dr Käiser Karl V. in dr Adelsstand erhoobe und zu sim Hoofmooler ernennt. Denn het en dr Babst Paul III. iiglaade und 1545 isch dr Tizian uf Rom gräist, 1548 und 1550 het er dr Karl V. und däm si Soon Philipp II. uf d Riichsdääg z Augsburg begläitet. Won er 1576 an dr Pest gstorbe isch, isch er woorschinlig dr erfolgriichst Mooler in dr venezianische Gschicht gsi.
Sini Zitgenosse häi dr Tizian as „d Sunne under de Stärn“ bezäichnet. Er isch äine vo de vilsitigste und broduktivste italiänische Mooler vo siner Zit gsi und het im Ganze 646 Wärk gmoolt, drunder Bordret, Landschafte, müthologischi und religiöösi Themene. Zu sine bekanntiste Arbäite zele Himmlischi und irdischi Liebi, Mariä Verkündigung, Madonna vo dr Familie Pesaro, Venus vo Urbino und Dualette vo dr Venus. Für sini Wärk isch si usbrägt Kolorismus charakteristisch, won er sis Lääbe lang bhalte het.
Gege s Ändi vo sim lange Lääbe het er mit sim Stiil broche, wo scho zum Barock aanegfüert het. E Hufe Kunsthistoriker gseen das eso, ass zu sich sälber zrugg isch.
Scho zu sine Läbzite si im Tizian sini Wärk in allen wichdige Sammlige verdräte gsi, wie öbbe in de Vatikanische Museum. Au d Herrscherfamilie vo dr Hoocharistokratii, under anderem d d’Este, Gonzaga, Farnese und d Habsburger, häi e Hufe vo sine Wärk für iiri Sammlige kauft. Im Tizian sini Wärk si scho zu sine Läbzite, dur Stich und Kopie rezipiert worde. Naamhafti Mooler vom 16. Joorhundert wie dr Lambert Sustris oder dr Jacopo Tintoretto si stark vom Tizian beiiflusst worde. Si Moolwiis und bsunders si Farbgääbig häi aber nit nume uf sini Zitgenosse, sondern au uf zuekümftigi Generazioone vo Mooler e starke Iifluss ghaa. Zu de Mooler, won er beiiflusst het ghööre under anderem dr Peter Paul Rubens, dr Antoine Watteau und dr Eugene Delacroix.
Yuan-Dynastie
D Yuan-Dynastie isch dr chinesisch Naame vom mongolische Kaiserhuus (mong.:  Dai Ön Yeke Mongghul Ulus), wo vo 1279 bis 1368 über China regiert het.
D Heerschaft vo de Mongole z China
1215 het dr Dschingis Khan die nordchinesischi Hauptstadt Peking erooberet het aber uf en Erooberig vo China verzichdet. Erst dr Kublai Khan, im Dschingis Khan si Änkel, het 1264 Peking zu siner Hauptstadt gmacht und 1271 d Dünastii broklamiert. Dr Kampf um China isch no witergange. 1276 het Hangzhou, d Hauptstadt vo dr Song-Dünastii, kapituliert und 1279 häi die letschte Aahänger vom chinesische Kaiser gege d Mongole e Niiderlaag erlitte.
D Yuang-Dünastii het aber kä wirkligi Macht über d Mongole ghaa, wo in dr Steppe bliibe si und es het bis 1360 immer wider Konfrontazioone gee. Mongolischi Drubbe si vor allem im Norde stazioniert gsi, wäärend im Süüde mongolischi Offizier dr Befääl über chinesischi Soldate ghaa häi.
1290 häi z China offiziell 60 Millioone Südchinese gläbt, 10 Millioone Nordchinese und 2 Millioone Mongole und Semu. Dr Kublai het d Bevölkerig in vier Grubbe lo iidäile und das im Gsetzbuech Yuan-dian-zhang verankeret. Die höggsti Grubbe si die Wisse Mongole gsi, wo in 72 Stammesgrubbe iidält gsi si. Nume si häi die höggste Böste im Riich döfe bsetze. Die Schwarze Mongole (Semu) si d Völker gsi, wo de Mongole ghulfe häi, China z eroobere. Zu deene hai d Türke beziejigswiis d Turko-Tatare ghöört, aber au usgsiidleti Alane und Russe. Die Schwarze Mongole häi döfe Handel driibe, Stüüre iizie, Gäld verdleene und Böste as middleri Beamti bsetze.
Die dritti Grubbe si d Nordchinese, d Han-ren. Zu deene häi au d Kitan, Jurche und d Koreaner zelt. Si si im Chliigwärb däätig gsi und und häi as niideri Beamte chönne schaffe, häi aber hööcheri Offiziersstelle nid döfe iinee.
D Südchinese (Nan-ren) si die vierti Grubbe gsi und häi am wenigste Rächt ghaa. Si häi sich nid emol döfe weere, wenn si öbber gschlaage het und häi die mäiste Stüüre müesse zaale. D Mongole häi aber in Südchina dr brivat Grundbsitz nid konfisziert und eso si die riiche Südchinese nöitral bliibe. Si häi aber s Land beschlagnaamt, wo under em Song-Kanzler Jia Sidao verstaatligt worde isch, was d Laag für die äifache Buure nit verbesseret het. De Chinese isch s verbote gsi, Waffe und Ross z besitze, dr Bruef z wäggsle. Hüroote zwüsche de Grubbe si verbote gsi.
Handel und Verwaltig
Wäärend dr Mongoleheerschaft über China isch dr Transithandel und dr wältwit Kultuurusdusch und Dransfer vo Wüsse gwaggse. Bischbil für das si dr Versuech 1293 im Iran gsi, wo si dört Babiirgäld häi welle iifüere, was aber nid glungen isch, s Waggse vom Islam in China (Yunnan, Kansu), d Missioone vo de Christe (1307 Erzbistum z Peking), e Kaländerreform under em Guo Shoujing wo uf persischem Wüsse basiert het, d Iifüerig vo dr Chettibumpi zum Bewässere in Turkestan, s Buech vom Marco Polo („Il Milione“) und e Hufe anderi Sache.
D Mongole häi dr Handel und d Händler, wo vilmol Moslem gsi si und sich in Gilde zämmegschlosse häi, seer gschetzt, nid wie die chinesische konfuzianische Beamte. Si häi sä mit Venture-Kapital usgstattet und iine s Finanzwääse überloo. Wil aber d Moslem d Stüüre hööcher aagsetzt häi as das d Chinese gmacht häi, het sich das negativ usgwirkt. Scho 1239 het dr Abd al-Rahman d Stüüre verdobblet, und dr Finanzminister Ahmed Fanakati, wo 1282 ermordet worden isch, het sä in drei Joor verdreifacht.
Zum dr Binnehandel fürdere und Nordchina versorge het mä 1279–1294 dr nördlig Abschnitt vom Kaiserkanal baut uf ere andere Rute, wil die alti z lang und scho lang nüme schiffbar gsi isch. Gliichzitig het mä aber az dr Seewääg brucht, zum d Riichdümer vom Süüde gege Norde z dransbordiere.
D Mongole häi d Verwaltig in dr Ghäim Staatsroot für milidäärischi Aagläägehäite, in s Zensorat für die kaiserligi Ufsicht über d Beamte und in s Zentralsekretariat für alli zivile Aagläägehäite iidäilt. S Zentralsekretariat het säggs Beriich gha: Stuure, Personal, Rite, Chrieg, Justiz und öffentligi Arbäite. Allerdings si mänggi Browinze relativ sälbständig gsi (Kansu, Yunnan). Machtkämpf an dr Verwaltigsspitze si tüpisch gsi. Meereri, mäistens rücksichtslosi Minister häi mit iirem Lääbe zaalt (Ahmed Fanakati 1282, Lu Shih-jung 1285, Senge 1291, Bayan 1340, Toghta 1356). Anderi si uf natürligi Wiis gstorbe (Temüder 1322, El/Yang Temür 1333).
E groosses Brobleem vo dr Mongoleheerschaft z China isch in dr Brüefig vo de Staatsbeamte glääge. Das isch z China sit dr Tang-Dünastii üüblig und e wichdigs Legitimazionsmiddel vo jeedere Dünastii gsi. Dr Yelü Chucai, e Beamte us em Volk vo de Kitan, het de Mongole dr Root gee, es au eso z mache und si häi 1237/1238 Brüefige duuregfüert, sä aber sofort wider abgschafft. Erst 1315 het sä dr Kaiser Ayurparibatra wider iigfüert. Allerdings het s Beschränkige für Nord- und Südchinese gee, so dass d Mongole drotzdäm öbbe e Driddel vo alle Böste bsetzt häi.
Scho dr Dschingis Khan het e vilgrüemte Gsetzeskanon in Chraft gsetzt, und die innovativi Rächtsbraxis vo dr Mongoledünastii im Ganze isch für s spöötere China bedütend und folgeriich gsi.
Dr Undergang
Im Geegesatz zu andere Völker, wo Däil vo China beherrscht häi, si d Mongole au noch em Undergang vo iirer Dünastii e Machtfaktor bliibe, wo d Ming-Dünastii, wo noch iine an d Macht choo isch, zwunge het, sich im Norde vo China mit iine müesse usenander setze. D Integrazionsmaassnaame und die bürokratische Initiative, wo under dr Yuan-Dünastii aagfange häi, si under de Ming-Kaiser witergange.
Hörnli
Hörnli bidütet:
Montagny-près-Yverdon
Montagny-près-Yverdon (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Jura-Nord vaudois im Kanton Waadt, Schwyz.
Gschicht
Montagny-près-Yverdon isch zum erschte Mol gnännt wore anne 995/996 as in villa Montaniaco (1397 Montaigny-le-Courbe).
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 15,7 % gläge.
Religion
55,3 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 24,1 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,1 %, CVP 3,2 %, FDP 12,2 %, GLP 5,3 %, GP 9,0 %, SP 22,1 %, SVP 28,6 %, Sunschtigi 7,7 %.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 2,4 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 606 Yywohner 88,4 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 3,5 % Dytsch, 2,8 % Italienisch un 5,3 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Soppe
Soppe ìsch dr frànzesch Nàmme vun denne bode Ortschàfte ìm Owerelsàss (Département Haut-Rhin):
Rega (Fluss)
S Yyzugsbiet vu dr Rega umfasst 2.725 km². Si fließt an dr Ort Świdwin (Schivelbein), Łobez (Labes), Resko (Regenwalde), Płoty (Plathe), Gryfice (Greifenberg) un Trzebiatów (Treptow an der Rega) dure in Richtig Norde. Im Berych vu dr Mindig dailt si dr Fluss uf in di Alt Rega, wu dur dr Resko Przymorskie (Kamper See) goht, voreb si bi Dźwirzyno (Kolberger Deep) mindet, un in di Nei Rega, wu bi Mrzeżyno (Treptower Deep) in d Oschtsee mindet.
Burckhardt
Dr Naame Burckhardt isch e Familienaame, bsundrigs dä vom Baasler Patriziergschlächt, wo uf Baaseldytsch Buurget häisst.
5. August
Dr '''5. Augschte''' isch dr 217. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 218. in Schaltjohr), dodermit blybe no 148 Däg bis zum Änd vum Johr.
Forelle
Forälle isch d Bezeichnig für ne Fischart mit verschiidene Unterarte:
Wila
Wiile (amtlich Wila) isch e politischi Gmäind im Bezirk Pfäffike im Kanton Züri, Schwiiz.
Geografi
Wiile liit im Tösstaal Tuurbetaal und Baume. Im Oschte grenzt d Gmäind a de Kanton Thurgau, im Weschte a d Gmäind Wildbèèrg. S Piet vo de Gmäind umfasst 37,1 % landwirtschaftlichi Flèchi, 49,7 % Wald, 6,9 % Sidligsflechi, 3,1 % Vercheersflechi und 1,5 % Gwässerflechi.
Gschicht
Wiile isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1275 als Wiler.
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
De Uusländeraatäil liit bi 10,5 % (Stand 2011).
Religion
55,5% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 16,2% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,3 %, CVP 1,5 %, EDU 3,6 %, EVP 3,8 %, FDP 3,5 %. GLP 6,1 %, GP 9,6 %, SP 17,1 %, SVP 50,8 %, Suschtigi 0,7 %.
Gmäindspresidäntin isch d Monika Kradolfer (Stand 2012).
Augustinus
Dr männlig Name Augustinus isch die latinisierti Form vo Augustin und e Variante vo August. Bekannt isch dr Name dur die Heilige Augustini, dr Augustinus vo Hippo und dr Augustinus vo Canterbury.
Wila
Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,6 % gläge.
Augustinus
Bekannti Lüt mit däm Name si:
Wila
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Wiile ghört zue de Oberländer Mundarte.
Justin Timberlake
De Justin Randall Timberlake (Ussproch: ; * 31. Januar 1981 z Memphis, Tennessee, USA)) isch en US-amerikanische Sänger.
Lääbe und Karriere
Sini Mueter isch d Lynn Harless, sin Vatter de Randall Timberlake. Sin Vatter het nach em 3. Geburri vom Justin d Familie verlaa.
Skoltsamische Sprache
Di skoltsamisch Sproch isch e Sproch us dr eschtlige Gruppe vu dr samische Sproche un ghert zue dr finno-ugrische Hauptgruppe vu dr uralische Sprochfamilie. S wird gschetzt, dass 320-330 Lyt d Sproch no schwätze, 300 dervu z Finnland un 20-30 z Russland. D i negschtverwandt Sproch isch s Akkalasamisch.
Justin Timberlake
Lääbe und Karriere
Er het mit nüni an ere Sändig namens "Star Search" mittgmacht und isch 2. worde.
Skoltsamische Sprache
Skoltsamisch wird vu dr Skoltsame gschwätzt, ere samische Volksgruppe, wu em orthodoxe Glaube aaghere. Di maischte Sprächer lääbe in dr Derfer Sevettijärvi un Nellim in dr Gmai Inari z Finnisch-Lappland. Urspringli hän si im Biet vu Petschenga gläbt.
Piratenpartei Deutschland
D Piratebartei Dytschland (dytsch Piratenpartei Deutschland, churz Piraten, Aigeschrybwys PIRATEN) isch e dytschi Bartei, wu am 10. Septämber 2006 z Berlin grindet woren isch. Si vestoht si an Aalähnig an di schwedisch Piratpartiet as Bartei vu dr Informationsgsellschaft, isch Dail vu dr internationale Bewegig vu dr Piratebarteien un isch Mitglid vu dr Pirate Parties International. Si isch in 4 vu 16 dytsche Landesbarlemänt un im Europäische Barlemänt verdrätte.
Justin Timberlake
Lääbe und Karriere
Im Alter vo 12 het er bi de Sändig "Micky Mouse Club" mittgmacht. Er het dete mit em JC. Chasez (sim zuekünftige *NSYNC-Bänd-Koleg) i Sketsches und i chlinnere Filmrollene mitgwürkt. Si sind schnell i die amerikanische Mäitliherze igschlosse xsi und sind den öbbe im Jahr 1999 uf d Idee cho e Boibänd zgründe: *NSYNC. Dete sind unter anderem au de Lance Bass, de Joey Fatone und de Chris Kirckpatrick dinne xsi.
Piratenpartei Deutschland
D Bartei siit si as Dail vun ere internationale Bewegig fir d Mitgstaltig vum mit em Uusdruck „digitali Revolution“ umschribene Wandel zuen ere Informationsgsellschaft. Au wänn d Netzbolitik dr Identitetschärn vu dr Bartei bildet, isch si mittlerwyli brogrammatisch mee wie ne Inträsseverdrätteri vu dr „Digital Natives“ un karakterisiert si sälber as sozial-liberal-progressiv.
Justin Timberlake
Lääbe und Karriere
D Band hät sich Ändi 2002 tränt und de Justin isch mit sim erste Solo-Album "Justified" use cho und het demit d Tscharz gschtürmt. D Singles „Like I Love You“, „Cry Me A River“, „Rock Your Body“ und „Senorita“ sin weltwiti Hits worde und er het defür u. a. zwee Grammys in dr Kategorie „Best Pop Vocal Album“ und „Best Male Pop Vocal Performance“ übercho.
Nach öbbe 4 Jahr Pause und ere grosse Tour mit sim damalige Album isch den 2006 s`Album "FutureSex/LoveSounds" use cho.
Laneuveville-en-Saulnois
Laneuveville-en-Saulnois (ditsch 1915–18 un 1940–44 Neuheim in Lothringen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Laneuveville-en-Saulnois lijt zwìsche Delme un Château-Salins ìm Saulnois uf re Heche zwìsche 255 un 342 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Ìm Johr 1661 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Bìs 1826 ìsch Laneuveville ìn dr Nochberort Fonteny ingmeindet gsin. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Laneuveville-en-Saulnois ìsch. Laneuveville-en-Saulnois ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Laneuveville-en-Saulnois ghert zem Lorrain.
Schleitheim
Schlaate isch e politischi Gmaand vom Kanton Schaffhuuse i de Schwyz. Schlaatè bschtòt us èm Dorf Schlaatè un èm Wyler Obberwisè. Witerhy isch Schlaatè dè Hauptort vom Bezirk Schlaatè.
Geography
S Dorf Schlaatè lyt nördlich vom Chleggi im Kanton Schafuusè ca. 1,5 km vo dè Staatsgränz zu Dütschland, i dè Nöchi vo Stüèlingè. D Gmaand Schlaatè lyt in èm Muldèdal am weschtliche Rand vom Randè.
Im Weschtè vom Schlaatemer Dalkessel gränzt è Högerchetti s Schlaatemer Dalbeggi vom Wuètèdal ab. Diè Höger bildet au glichzitig diè linki Dalwangè vom Wuètèdal. Diè einzig dalsitigi Vobindig zwischem Dorf un dè Gränz wörd durch è munzigs Dal bildet, wodurrè sich dè Schlaatemer Dorfbach schlänglè duèt, um sich bi Obberwisè i d Wuètè z entwässerè.
Im Nordè vo Schlaatè gränzt d Gmaand Beggingè aa, welli dè nördlich Deil vom Schlaatemer Dalbeggi in Beschlag nimmt.
Im Südoschtè vo Schlaatè drennt è schmals Däli un am Ènd vom Däli èn schmalè Sattel, d Siblinger Höchi, dè Lange Randè vom ca. 200 m düèfer sich aaschlièßendè Hallauer Bärg, dè sich bis im Südweschtè vo Schlaatè bis a s Ufer vo dè Wuètè fortsetzt. Diè steil abfallendi Bärgflankè südlich vo Obberwisè heisst im Volksmund Schinderwald, si stellt d Fortsetzig vo dè linkè Wangè vom Wuètèdal dar. D dütsch-schwizer Staatsgränz volauft dört am oberè Rand vom Schinderwald, wôrend si nördlich devò sit dè Gränzbereinigung vo 1839 i dè Mitti vo dè Wuètè volauft. Im Südè vo Schlaatè setzt sich dè Kanton Schafuusè mit dè Gmaand Hallau fort.
Hischtorie
Schlaate isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 995 als Sleitheim.
D Gegnig isch scho i de römische Zit bsiedelt gsy un hèt dodmol dè Name Juliomagus trait. Historischi Bedütig hèt Schlaate unter anderem als Abfassigsort vo dè Schlaatemer Artikel vo 1527 unter dè Führig vom Michael Sattler chriegt, em älteschte Glaubensbekenntnis vo dè reformatorische Düfer.
Nõchdem sich 1501 Schafuusè dè Eidgenossèschaft aagschlossè hèt, un 1530 Schlaatè un Beggingè gegè Grõfèhuusè un Birchèdorf vo dè Landgrõfschaft Stüèlingè a d Stadt Schafuusè im Uusduusch übbergangè isch. , hèn sich diè Wäg vo Schlaatè links un Stüèlingè rächts vo dè Wuètè mee un mee drènnt. Spôteschtens sit dè faktischè Abschpaltig vo dè Eidgenossèschaft vom Rych im Johr 1647 isch d Bildig vo Staatè klar abzeichnet gsi. Für Schlaatè a de Gränz vom Schafuuser Yflussberych hèt des zur Konsequenz kaa, dass diè beidè Gwann Weschterholz un Gatterholz im Berych Obberwisè i dè niderè Juschtiz Schafuusè zuègordnet un i dè hochè Juschtiz dè Herrschaft vo Stüèlingè. Diè unbefridigendi rächtliche Situation vo dè sogenanntè Hoschtiz isch mit dè Gränzbereinigung 1839 per Staatsvotrag glöst worrè. Sitdem giltet d Mitti vo dè Wuètè vom Nordè vo dè Gmeind Schlaatè bis zum südlichè Rand vo dè ehemooligè Hoschtiz als Staatsgränz zwischè dè Schwiz un Dütschland.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 11,3 % gläge.
Religion
69,4 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 13,3 % sind römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Dè Gemaandspräsi isch dè Hansruedi Stamm (Stand 2010).
Bi de Nationalrootswaale 2011 het s da Ergebnis gee: CVP 4,4 %, FDP 13,2 %, SP 21,7 %, SVP 52,2 %, Sustigi 8,4 %.
Würtschaft
Diè Gemaand lebt vom Gwerb un dè Buurorei.
Vokeer
Schlaate, wo ad Gmaand Stüelinge z Dütschland grenzt, isch dè Endpunkt vo dè ehemolige Strõssèbaa Schaffuusè–Schlaatè gsi.
Strossevobindigè exischtyrè nõch Obberwisè – Staatsgränz reschpektiv Schaffuusè sowiè Ortsvobindigè nõch Beggingè un Hallau.
Im öffentliche Nohvokehr wörd Schlaatè durch d Autobüs vom Regionalvokeer Schaffuusè (RVSH) bediènt. Sell Unternemmè firmiert unter SchaffhausenBus un isch uss dè frühere Gsellschaft Autoverbindig Schaffhuuse-Schlaatei (ASS) hervor gangè. Des widerum isch uff d Gsellschaft Strõssèbaa Schaffuusè-Schlaatè (StSS) gfolgèt.
En Radweg füürt dur ein vo dè wènnigè Wybärg gu Obberwisè un èm Grenzübbergang a d Wuètè. Für d Mountainbiker intressant isch dè Wäg uff dè Schlossrandè vo Schlaatè übber dè Strickhof bis zum Schlaatemer Randeturm.
Wappe
Blasonirig
1569 findet sich als Schlaatemer Wappe èn ganze, rote Muni uff wyssem Hintergrund. Kurzi Zit spöter cha mo èn wysse Stier mit gelbe Hörner in rot finde. Dè Muni als Wappedier stammt vom Ludwig Ochs, dem erschte Obervogt (1559-1569) vo Schlaate. Vermuetlich wörd es uss fèhlendem Wisse über d Hèrkumpft vo dem Wappe als Gemaandswappe interpretiert, well es uff dè amtliche Dokument z finde gsi isch. Uff em Sigel 1792 findet sich erschtmols dè Stierkopf uff rot schraffiertem Grund. Bim Berynige 1949 si dè Gemaandsvosammlig beidi Variante, ganze Muni, bzw. nur sin Chopf, vorgschlage worre und s letschtere hèt sich durregsetzt. Für d Tinkture sin diejenige us em 16. Johrhundert gwählt worre.
Sproch und Dialekt
Bi de Volkszellig 2000 hend vo de 1779 Iiwohner 93,9 % Dütsch als Hauptsproch aagee, 0,3 % Französisch und 1,1 % Italienisch.
De hochalemannisch Dialekt vo Schlaate ghört zue de Nordoschtschwizer Dialekt.
Alexandria
Alexandria oder Alexandrie (, noch em Alexander em Grosse; arabisiert الإسكندرية - al-Iskandariyya) isch e Hafestadt an dr Mittelmeerküste vo Ägypte und Hauptstadt vom Gouvernemänt mit em gliiche Name.
Geografii und Klima
Alexandria lit knapp über em Meeresspiegel uf ere schmale Halbinsle am westlige Nilarm vom Nildelta an dr Mittelmeerküste. D Entfärnig vo Kairo isch 225 km, d Stadt Rosette (Raschīd) isch 65 km östlig. Südlig vo dr Innestadt isch dr Mareotis-See, im Norde die ehemoligi Pharos-Insle, hüte e Halbinsle und e Deil vom Festland. D Stadt lit im Gouvernemänt mit em gliiche Name und bildet e Verwaltigsgebiet vo 2679 km².
An dr Küste um Alexandria befindet sich e schmale steppehafter Landstreife zwüsche mediterranem Klima und Wüesteklima. D Tämpratur schwankt im Januar vo 9 bis 19 °C und im Juli vo 22 bis 31 °C. Die Schwankige si wäge dr Nöchi zum Meer moderat. 190 mm Räge falle an wenige Däg zwüsche Oktober und April.
Niedersulzbach
Niedersulzbach ìsch dr ditsch Nàmme vun denne bode Ortschàfte ìm Elsàss:
Alexandria
Geografii und Klima
D Luftfüechtigkeit lit bi 60 bis 70 Brozänt. Dr Wind weiht meistens us em Norde vom Middelmeer här und isch mässig, cha aber mänggisch au sehr heftig si. Im Früehlig cha au e heisse, trochene Wüestenwind weihe, dr Chamsin, wo us em Süde dichti, gääli Wolke us Sand und Staub mitbringt.
Bevölkerig
Mit 4,31 Millione Iiwohner in dr eigetlige Stadt isch Alexandria hüte noch Kairo die zweitgrössti Stadt in Nordafrika, mit 4,54 Millione Iiwohnern in dr Agglomeration dr viertgrösst Balligsruum in Nordafrika und zähtgrösst in ganz Afrika.
Bevölkerigsentwicklig:
Jura
Under Jura verstot mer:
abgleitet vum latinische ius (Rächt), Mehrzahl iura:
usserdem:
Pulverturm
Dr Bulverdurm isch Däil vo dr Chläibasler Stadtmuure gsi und existiert immer no.
The Beatles
Die musikalische Ursprüng vo dr Bänd lige im Rock ’n’ Roll vom Ändi vo de 1950er Joor. Bald häi si sich mit Stilelimänt vo dr Liverpooler Beatmusik vermischt. Iiri ersti Single Love Me Do isch 1962 uusechoo. D Durchbruch uf dr ganze Wält het d Grubbe im Joor 1963 mit dr Single I Want to Hold Your Hand gschafft. Wäge iirem Muusigstiil, wo denn nöiartig gsi isch, und wie si öffentlig ufdräte si, häi sich d Beatles rasch zu äinere vo de populäärste Bänds entwigglet. Dr Höhepunkt vo iirer Karriere isch zwüschen 1964 und 1968 gsi, wo si zitwiis in fast alle Länder uf dr Wält d Hitparaade aagfüert häi.
Pulverturm
Dr Bulverdurm, mä het em au dr Middleri Durm gsait, stoht e chli meh as fufzig Meter stromabwärts vom Kartüser Eggedurm in dr Nöchi vo dr hütige Wettstäibrugg. Er isch fast achzää Meter hoch und het e rächteggige Grundriss mit ere Sitelengi vo öbbe zwölf Meter. Sini Umfassigsmuure näme in de obere Stöck stark ab. Er het Fänster und Schiessscharte in verschiidnige Grösse und Forme und isch mit eme Pultdach überdacht, wo gege s Stadtinnere abfallt.
Judit von Backnang-Sulichgau
D Judit vu Sülchen-Backnang († um 1123 z Bagene) isch d Frau vum Hermann II. gsi, em Markgrof vu Limburg un spetere Markgrof vu Bade.
The Beatles
Im Joor 1970 häi sich die vier Bändmitgliider wäge Spannige zwüschen e drennt. D Musiker häi denn äigeni erfolgriichi Muusigprojekt verfolgt.
Judit von Backnang-Sulichgau
D Judit vu Bagene isch d Dochter vum Hesso III. (un d Änkeldochter vum 1057 gnännte Grof Hesso II. vu Sülchen) un syyre Frau Gisela vu Bagene, un d Schweschter vum Sigehard vu Wolfsölden, wu ab 1075 di nej Burg Wolfsölden as neje Herrschaftsmittelpunkt vu dr Familie het böue loo. Si het in d Eh di umfangryyche Bsitzige am mittlere Neckar mit em Schwärpunkt Bagene yybrocht, wu s ihrem Mann megli gmacht gha hän, dert e neje Herrschaftsschwärpunkt z bilde.
Pulverturm
D Kartüüser hai dr Eggedurm und dr Bulverdurm as Chlostergfängnis brucht, hai aber dr Zuegang zun ene nid döfe versperre.
The Beatles
Film
United Artists isch für e Kinovertriib vo deene Film zueständig gsi. Dr Soundtrack vom Film A Hard Day’s Night isch in de USA und Kanada exklusiv dur si Dochderundernääme United Artists Records verdriibe worde und isch in dr Liste vo de Ditel ganz andersch gsi as die britischi Versioon.
Judit von Backnang-Sulichgau
Dr Markgrof Hermann II. un syy Frau Judit hän anne 1116 as neji Familiegrablegi s Augustiner-Koorherrestift mit dr Stiftschilche St. Pankratius z Bagene grindet, wu si beidi begrabe wore sin.
Us dr Eh mit em Hermann II. vu Bade sin die Chinder fiirigange:
Thomasturm
Dr Thomasdurm isch en ehemolige Wachdurm vo dr Basler Stadtmuure. Er isch dr nördligst Uferpunkt vo dr Stadt und het as Befestigungsdurm vo dr Üssere Stadtmuure gegenüber em Rhii und em Land dient.
Dr Thomasdurm isch scho in dr Wachornig vo 1374 as "sant Thomans thurne" erwähnt worde. Dört stoht au gschriibe, ass d Schifflüt und Fischer für e Durm verantwortlig gsi si. Si Name chunnt vom Erzbischof Thomas Becket vo Canterbury, wo 1170 in sinere Kathedrale ermordet worden isch. E Statue ihm zu Ehre isch an dr Durmsite gegen e Rhii gstande.
1806 isch d Statue wäggnoh worde und mä het dr oberi Stock vom Durm abgrisse. Dr Gross Root vo Basel het beschlosse, d Schanze, wo bim Durm glägen isch, zun ere Promenade umzbaue und dr Durm drfür z opfere. Wo 1882/83 dr "Santihans-Rhiiwäg" agleit worden isch, sin die undere Stöck im Bode verschwunde; so isch us em Durm, wo früehner emol us em Rhii uusegstanden isch, e Durmstumpe worde. Däm het mä denn 1888 e dekorative Zinnechranz oobe druf do.
Am Fuess vom Durm findet jedes Johr am Barbaradag, am 4. Dezämber, am halbsibni z Oobe s draditionelle Salutschiesse vom Ardilleriiverein Basel-Stadt statt.
Der Schuh des Manitu
Der Schuh des Manitu isch e Film, wo 2001 entstande isch as Parodii vo de Karl-May-Verfilmige in de 1960er Joor. 11,7 Millione Lüt häi en im Kino gsee und er het 65 Millione Öiro Umsatz an de Kasse gmacht und isch äine vo de erfolgriichste dütsche Film sit em Ändi vom Zwäite Wältchrieg. Der Schuh des Manitu vo Constantin Film isch am 13. Juli 2001 zum erste Mol im Kino zäigt worde und am 7. Merz 2004 im Free-TV. D Rächt für s Färnsee het ProSieben.
Dr Film isch as e relativ chliises Projekt under dr Reschii und in dr Brodukzion vom Michael „Bully“ Herbig entstande, wo au dr Hauptverantwortlig für s Dräibuech isch und no zwäi vo de Hauptrolle gspiilt het. Anderi wichdigi Rolle häi dr Christian Tramitz, dr Sky du Mont, d Marie Bäumer und dr Rick Kavanian. S Grundkonzept für e Film het dr Herbig von ere Sketschserii in sinere Comedy-Färnseesändig Bullyparade übernoo.
Dr Film parodiert d Karl-May-Verfilmige mit em Pierre Brice und em Lex Barker in de Hauptrolle as Winnetou bezieigswiis Old Shatterhand. Er het au bi de Italo-Western abkupferet.
Figure
Dr Abahachi, dr Apatschehöiptling, isch woorschinlig nid nume e Wortspiil uf „aber hatschi“, sondern vom Naame häär vor allem e dobbleti Aaspiilig uf Winnetou und das Halbblut Apanatschi, en Original-Karl-May-Film us de Sächziger Joor, und spiilt au uf en anderi Figur us em Karl May sine Büecher: dr Hadschi Halef Omar.
Dr Winnetouch, im Abahachi si homosexuelle Zwillingsbrueder, persifliert dr Winnetou. Si Puder Rosa Ranch, wo zur Beauty-Farm umbaut worde isch, isch en Aaspiilig uf d „Ponderosa-Ranch“ vo dr Familie Cartwright us dr TV-Western-Serii Bonanza.
Dr Santa Maria isch e Immobiliehai vu Wyoming. Där het däm Abahachi ä Schtammlokal vokauft, wu nuer d Vordersyt gschtônde isch. Deno het er de Kredtigäber vun de Schoschone verschosse un de Abahachi bi dänne ôgschwärzt. Schpäter isch er tragisch umkumme. Sinner Brueder Santa Claus verteilt bis hit Gabe ôn d Kinder, um d Sünde vun sinem Brueder z sühne.
Mineralogie
D Mineralogii – griechisch-dütsch: D Kenntnis bzw. d Wüsseschaft vo de Mineral – isch e Wüsseschaft, wo wott uusfinde, wie d Mineral entstande si, was für Äigeschafte si häi und für was me se cha bruuche.
D Mineral si d Baustäi vo de Gstäi, wo zum grösste Däil en anorganische Ursprung häi und dur e charakteristischi chemischi Zämmesetzig und e bestimmti geometrischi Kristallstruktur kennzäichnet si.
was die Wüsseschaft macht
D Mineralogii isch d Materialwüsseschaft under de Geowüsseschafte. Si isch verbunde mit dr Geologii, dr Chemii, dr Füsik und de Wärkstoffwüsseschafte.
Kees Vlak
Cornelis (Kees) Vlak (* 30. September 1938 z Amschterdam; † 5. Dezember 2014 z Schoorl) isch èn nidderländischè Komponischt un Musiger gsi. Er hèt für Wärch vo bschtimmtè Genre d Pseudonǜm „Robert Allmend“, „Llano“, „Luigi di Ghisallo“, „Alfred Bösendorfer“ un „Dick Ravenal“ bruucht.
Schu als Chind hèt er (Drumbeetè) zämmè mit sim Vater (Klarinettè) in èm Fanfarè-Orcheschter (Spezialform von èm Blõsorcheschter) Musig gmacht. Er hèt am Amschterdamer Konservatorium schtudyrt un d Studiè vom Klavyr (1959), sowiè Drumbeetè un Orcheschterschpyl (1961) mit èm Diplom abgschlossè. Blõsorcheschter-Direktion hèt er am Musiklyzeum z Amschterdam bim Kors Monster un Musigtheory a dè Berkley Highschool z San Francisco studyrt.
Wôrend sim Studium hèt er in voschidenè Gruppè un Orcheschter (Revue, Musical, Operettè un Simfonyorcheschter) mitgschpillt. Wegè nèm chronischè Lydè hèt er mit 25 Johr schu s Spillè vo dè eigenè Drumbeetè uffhörè. Er hèt diè freiworreni Zit zum Komponyrè vowendèt, wa ym nationali un internationali Ehr un Uuszeichnigè ybrocht hèt.
Mineralogie
was die Wüsseschaft macht
Mineraloge erforsche die mechanische, optische, thermische, elektrische, magnetische und chemische Äigeschafte vo de Mineral, zum uusefinde, wie und für was mä Mineral au no cha verwände. D Herti isch die wichdigsti mechanischi Äigeschaft und spiilt bi dr Entwigglig vo mineralische Hartstoff wie Bornitrid oder Sialon, bi dr Erforschig vo Ärdbeebe und bi dr Ufberäitig vo mineralische Roostoff e Rolle. Optischi Äigeschafte wärde bi dr Herstellig vo Yttrium-Aluminium-Granat-Laser usgnützt. Thermischi Äigeschafte si für d Entwigglig vo Ceran-Kochfälder uf dr Basis vom Li-Silikat Petalit vo Bedütig. Die hoochi Dielektrizitätskonstante vo Glimmer wird z. B. in Glettiise as elektrischi Isolierig gnützt, d Piezoelektrizität vom Kwarz für d Konstrukzion vo Uure.
Dr Ferrimagnetismus vom Magnetit macht s mööglig, s Ärdmagnetfäld z rekonstruiere und eso uusezfinde, wie sich d Kontinänt in vergangene Ärdzitalter bewegt häi.
Die chemischi Zämmesetzig vo so genannte Pfadfindermineral hilft bi dr Prospekzion und Explorazion vo Laagerstett.
Barbados
Barbados isch en Insle in de Chliine Antille und e Staat im Commonwealth of Nations.
Geografii
Barbados isch die östligsti Insle vo dr Inslechetti vo de Chliinen Antille und lit im Atlantischen Ozean. Im Gegesatz zu vile vo de benochberte Karibikinsle isch dr Ursprung vo Barbados nid vulkanisch, sondern isch dr höchsti Deil vom ene unterseeische Chalchsteirugge. S Chalchsteiplateau erreicht im Mount Hillaby e Höchi vo 336 m. Zu Barbados ghört näbe dr Hauptinsle no s winzige Culpepper Island, wo diräkt vor dr Ostküste lit.
Öbbe 180 km westlig lit dr Inselstaat St. Vincent und d Grenadine.
Bevölkerig
De Iiwohner vo dr Insle sait mä Barbadier, s Adjektiv, wo drzue ghört, isch barbadisch.
Öbbe 30 % vo dr Bevölkerig si Anglikaner, 18 % ghöre zur Pfingstbewegig, wiiteri bedütendi Gruppe si d Methodiste und d Adventiste. 4 % si katholisch.
D Chinderstärblikeit lit bi 11 pro 1000 Läbiggeburte. D Läbenserwartig isch 76,4 Johr und d Alphabetisierigsroote 97,6 %.
Ungfäär e Driddel vo dr Bevölkerig vo dr Insle läbt in dr Hauptstadt Bridgetown und iire Vorort. Non e Driddel läbt an dr Süd- und Westküste in de Gmäinde Christ Church und St. James, wo au d Zentrum vom Turismus si. S letschte Driddel läbt in e Hufe Siidlige, wo über die ganzi Insle verstreut sin.
Usser dr Hauptstadt git s no drei Stedt: Speightstown, Holetown und Oistins. Ihri Iiwohnerzahle chönne nume gschetzt wärde, wil s keini definierte Gmeindsgränze git. Wiiteri relevanti Ort si Bathsheba as touristischs Zentrum an dr Ostküste und Six Cross Roads as regionals Zentrum im Ostdeil vo dr Insle.
Judith die Ältere
D Judith di Elter ( † 1091 z Salerno) isch d Frau vum Markgrof Hermann I. vu Verona gsi, em Begrinder vu dr Linie vu dr Markgrofe vu Bade.
Vu dr Judith chännt mer nume dr Vornamme, e Yyreihig in eini vu dr sidweschtdytsche Adelsfamilie isch nonig glunge. Dr Vornamme Judith chennt in d Familie vu dr Welfe wyyse. Di Vermuetig, wu vu dr eltere Forschig ufgstellt woren isch, ass si ne Dochter vun eme Grof vu Calp gsi isch, isch no dr nejere Forschig widerleit.
Wu ihre Mann no syyne Erfahrige im Burgerchrieg im Investiturstryt, wu di schwebische Stammland vu dr Zähringer verwieschtet gha het, sich anne 1073 ins Chloschter Cluny zruckzoge gha het, het au si sich vum wältlige Läbe zruckzoge, het e große Deil vu ihrem Erb em Chloschter Hirsau gschänkt un isch speter uf Salerno gange zum Papscht Urban II., wu si anne 1091 gstorben isch.
D Judith wird in dr eltere Literatur als mit dr Judith vu Bagene glyychgsetzt, was aber no dr nejere Forschig nit zuedrifft.
Us dr Eh mit em Hermann vu Verona sin die Chinder fiirigange:
Félix Houphouët-Boigny
De Félix Houphouët-Boigny [] (* 18. Oktober 1905 z'Yamoussoukro; † 7. Dezember 1993) isch vo 1960 bis 1993 de erscht President vo Côte d'Ivoire gsy.
Dokter
De Houphouët-Boigny stamt us era wouhabendi Pflanzerfamilie i de damalegi wäutschi Kolony. Nam Schuubsuech i de damalegi Houptstadt Bingerville, het är di medizynischi Akademy vo Dakar bsuecht. Är het im 1925 sys Examen us Asischtenzdokter gmacht u het bis 1940 praktiziert.
Z'Côte d'Ivoire
Im 1939 isch är Höiptling cho u het sich us Pflanzer betätiget. D'Diskriminierig vo afrikanische Pflanzer het in veranlat 1944 ds Syndicat Agricole Africain (SAA), ds afrikanischa Puuresyndikat, z'gründe. Us Vorsitzenda fo de Organisazjon mit ungfär 20'000 - meischtens wouhabendi - Mitglider het är uber a landeswyti polytischi Basis verfüegt. As Alige isch d'Bekämpfig fo de Zwangsarbiit wo uf füune Plantasche praktiziert cho isch.
Us de Organisazjon isch am End vom 1945 d'Party Parti Démocratique de la Côte d'Ivoire (PDCI) füracho, wo di bishär ländlechi Basis vom Houphouët-Boigny um Intelektueli u Studente us Abidjan erwyteret het.
Z'Frankrych
Nam kolaps vo de Vierte Republik isch är a de Uusarbitig fo de Verfassig für di Füfti Republik beteiliget gsy u isch bis im April 1959 Minischter under um Charles de Gaulle gsy. Na de Rückcher i syni Himat het är dete d'Regierig uberno. De Charles de Gaulle het in im Juli zum beratenda Minischter vo de wäutschi Gminschaft ernent. Im End vom 1959 het sich o de Houphouët-Boigny für d'Unabhängigkiit entschide, wo am 7. Ugschte 1960 i Chraft träte isch.
President
Bi de Wale vom 27. November 1960 isch är mit 98% vo de Stüme zum President gwäut cho u im Parlament het syni PDCI-RDA in Ermangelig vo andere Partye a Sitz ubercho. I syneri 33-järegi Herschaft het är engi Bezieige zu Frankrych underhaute, ds Lan isch aus relatyv wouhabend u polytisch stabyl ghaute cho. Ersch i de 1980er Jar isch syni Herschaft mit wachsende würtschaftliche Problem konfrontiert cho. Im 1983 het de Houphouët-Boigny d'Houptstadt vo Côte d'Ivoire vo de Küschtestadt Abidjan zu syneri Geburtsstadt Yamoussoukro im Landesinere la verlege. Di wäutgröschti Chüucha Basilika Notre-Dame de la Paix, buut nam Vorbüud vo de Peterschüucha z'Rom, isch uf syni Iniziatyve z'Yamoussoukro errichtet cho. Bis 1990 isch Côte d'Ivoire under um Houphouët-Boigny as Ipartyesystem. Bi de erste Meepartyewale am 28. Oktober 1990 isch de Houphouët-Boigny uf 81,68% vo de Stüme cho, wärend de spetera President Laurent Gbagbo 18,32% ubercho het. Bi de Parlamentswale a Manet speter het di bishäregi Ihitsparty PDCI-RDA 163 vo de 175 Sitz ubercho. Na sym Tod drüü Jar speter isch ds Presidenteamt uf de Henri Konan Bédié uberggange, am Vorsitzenda vo de Nazjonauversamlig.
Trivia
Ds Institut Polytechnique Félix-Houphouët-Boigny z'Yamoussoukro isch nam Houphouët-Boigny benent.
Kobe Bryant
De Kobe Bean Bryant [] (* 23. August 1978 z Philadelphia, Pennsylvania; † 26. Jänner 2020 z Calabasas, Kalifornie) isch en US-amerikanische Basketballspiler gsi.
De Bryant het i synere ganze Profikarriere (1996 bis 2016) für d Los Angeles Lakers i de NBA gspilt und het mit ihne füüf Meisterschafte gwunne. Vo 1999 bis 2013 isch er ununderbroche is All-NBA Team, d Uswahl vo de beste Spiler vo de Saison, gwählt worde. 2008 het er d Uszeichnig als wertvollste Spiler (MVP) vo de Regular Season übercho. Mit insgsamt 33.643 Pünkt staht er i de Liste vo de erfolgrychste NBA-Scorer uf Platz 4. Syni 18 All-Star-Nominierige sind di zweitmeiste in de Gschicht vo de NBA. 2006 isch ihm imene Spil gäge d Toronto Raptors 81 Pünkt, de zweithöchsti Wärt, wo je vomene Spiler erziilt worden isch. Bi de Olympischen Summerspiil 2008 z Peking und 2012 z London het de Bryant mit de US-amerikanische Nationalmannschaft amig d Goldmedaille gwunne. De Kobe Bryant wird hüt als eine vo de beste Basketballspiler vo allne Zyte aaglueget.
Für de Animationschurzfilm Dear Basketball het er s Dräibuech gschribe und het 2018 en Oscar i de Kategorie „Beste Animationschurzfilm“ und en Emmy i de Kategorie „Ussergwöhnlichs post-produzierts Grafikdesign“ gwunne.