cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schweizerdeutsch
Schwyzerdütsch isch en Sammelbezeichnig für di säbe alemannische Dialekt, wo i de Schwyz gredt wärdet. In sim Buech «Was ist eigentlich Schweizerdeutsch?» definiärt dr Sprachwüsseschafter Arthur Baur scho im erschte Satz, dass Schwyzerdütsch d Umgangssproch sig, wo im alemannische Teil vo dr Schwyzerische Eidgenosseschaft allgemein gültig sig. Es sig die diräkti Fortsetzig vom Idiom, wo die alemannische Ywanderer mit sich broocht heige, wo sii sich in dr Schwyz niidergloo heige.
Dr Begriff Schwyzerdütsch in dr Sprochwisseschaft
Der Underschid zwüschem schwyzerdütschen und den anderen alemannische Dialäkt isch nid en Underschid im Sprachsystem (Syntax), sondern im Sprachgebruuch (Pragmatik). Di schwyzerdütsche Dialäkt underscheide sech also nid daderdür vo den anderen alemannische Dialäkt, das es bestimmti Merkmal oder Isoglosse gub, wo se vo den andere Dialäkt trennti, sondern daderdür, das ds Schwyzerdütsche fasch ohni Yschränkig als einzigi Umgangssprach bbruucht wird, während im Räschte vom alemannische Sprachgebiet näbem Dialäkt o ds Standarddütsche bzw. ds Französische gsproche wärde. E Folg dervo isch, das ds Schwyzerdütsche scharff und ohni d Müglechkeit vo Zwüscheforme vom Standarddütsche trennt isch. I de wenige Situatione, wo i d Standardsproch gwächslet wird, passiert dä Wächsel bi vollem Bewusstsy und wird oft o thematisiert.
Schwizerditsch isch fir dr Hotzenköcherle drum e Gefühlsrealität, an däre es em eigentlige linguistische Substrat nid ganz mangle duet. Schwizerditsch diäg dr Haptteil vum «Südalemannische» üs mache, un dä diäg fir dr Schwizer «erlebnismässig und herkömmlicherweise mit dem Begriff seines Landes selbst» zämme hänke.
Mängisch wird d Meinig güsseret, di höcheri Mobilität und d Massemedie füeri derzue, das d Underschide zwüsche de verschidnige schwyzerdütsche Dialäkte nahdisnah verschwindi, so das en Art es Einheitsschwyzerdütsch am Entstah syg. Es git aber kei Ahaltspünkt für son en Entwicklig. O we sech innerhalb vo de groossen Agglomerationen e Nivellierig vo de chlyrüümige Dialäktunderschide lat la beobachte, blybe d Underschide zwüsche de groosse Dialäktrüüm bestah.
Ass uusgwäscheni Aglomerationsmundarte d Oberhand gwinne, stosst nit iberal in dr Schwiz uf Begeischterig. Do drzue zwoo Stimme üs em Bärner Oberland un enni vu Basel:
Variante
Linguischte händ hunderti vun Dütschschwiizer Mundarten oder Varietäten unterschide. Di starki topografischi Chammerig vode Schwiiz un di gringi Mobilität vo de Lüüt bis zum Aafang vum 20. Jarhundert händ dezue gfüert, des sich d Dialäkt teilwiis starch tüend unterscheide, mängmal sogar so stark, des au d Schwiizer underänand Voschtändigungsproblem händ. So isch ds Walliserdütsch als s süüdlichschti Extrem düütlich verschide vo de Mittelland-Dialäkt.
Vo de grosse Underteilige vom Alemannische findt me i de Schwiiz ali ussert em Schwäbische:
Diä Unterteilige wäre nit vu allene Sprochwisseschafler glich vorgnumme – lueg do drzue dr speziell Artikel.
Literatur uff Schwiizerdütsch
Au d Bible isch uf Schwiizerdütsch übersetzt worde, zem Bischpill:
Zweigüberdeckungstest
Dr Zwiigiberdeckungstescht, zum Deil au C1-Tescht gnonnt, fiert jedi Kante in eme Kontrollflussgraph mindeschtens eimol us. Debi wird jedi Verzwiigung im Graphe zwangslaifig uf wohr un falsch gsetzt. Dr Onwiisungsiberdeckungstescht isch im Zwiigiberdeckungstescht vollschtändig entholte (d. h. mit em Tescht uf Zwiigiberdeckung teschtet mer au automatisch d Onweisungsiberdeckung).
Dr Zwiigiberdeckungstescht isch s minimal Teschtkriterium im Beriich vum schtatische, stejerflussbasierte Teschte.
Vorteil
int x=1; if (x>=1) then {a1;} else {a2;} <- a2; wird nie erreicht
Region Prättigau/Davos
D Region Prättigau/Davos (RMS Regiun Partenz/Tavau) ischt ä Verwaltigsäinhäit vam Kanton Graubündä in dr Schwiiz, wa dür d Gebietsreform uf dn 1. Januar 2016 entstanden ischt. Hauptort ischt Bim Chlooschter.
D Region ischt identisch mit em Bezirk Prättigau-Davos, wa s bis Endi 2015 ggään hed. D Chräisä Jenaz, Bim Chlooschter, Chüblisch, Luzein, Schiersch, Seewis und Tavaas sind uf dn 31. Dezember 2015 ufglööschti choon.
Iitäilig
Zur Region Prättigau/Davos ghöörend die Gmäindä: Stand: 1. Januar 2021
Hauptstadt
D` Haupstadt odr da Hauptort vomma Staat oder Verwaltungsgebiit isch i da Regl des bolitische Zentrum, wo di oberschda Organe ihren Sitz hend. Des isch i Staate it immer gaz aideitig, weil es heifig mehrere oberschde Organe geit, wo au i unterschiidlicha Ort ihren Sitz hond. Zudemm isch de Titl mit Brestiisch verbunda, sodass manche Staate aus bolitischa Grind vo derre Regl abwaichet. Deswega muaß mer letschdenendes immer gnau gucka, wia des i de einzelna Staate (oft i de Verfassung) greglet isch. Normâlerwys si d Hauptstadd vomma Staat und dä Regiirigssitz glych, es git abr au pâr Ûsnâmä, wi zum Byschpil Holland (Hauptstadd Amschterdamm, Regiirigssitz Dén Hâg).
Im iibertragena Sinn wird au di Stadt, wo uf ama Gebiet a Vorrangstellung het oddr beasprucht, als a Haupstadt bezaichnet.
Hauptstädt i de Schwiz
Dä Regierigs- und Parlamäntssitz vo de Schwiz isch Bärn. Offiziell isch Bärn d «Bundesstadt» und nöd d «Hauptstadt», aber trotzdem lisst mr mängmol vo de Schwizer Hauptstadt Bern. D Stadt und de Kanton Bärn nennet sich au «Hauptstadtregion».
Wils nöd in allna Kantön Städt hät, sait mr juristisch «Hauptort» zo da Gmainda oder Ortschafta (vgl. Appezäll Inneroode), wo Sitz vo da Regierig sind. Wenn da Hauptort a Stadt isch, sait mr dänn au Hauptstadt zo dera Stadt. Züri isch asewääg d «Hauptstadt» vom Kanton Züri und Altdorf de «Hauptort» vom Kanton Uri.
Es sind übrigens nöd all Kantonshauptort dur d Kantonsverfassig oder dur e kantonals Gsetz feschtgläit. Im Kanton Züri byspilswys staat nienets, wo de Regierigsrat und de Kantonsrat ire Sitz händ. Wils en alte Stadtstaat isch, isch es ja alewyl klar gsy, das die natürli i de Stadt Züri dihäime sind – und dademit hät mers au nie für nötig gfunde, das in es Gsetz z schrybe.
Hauptstadt vo Liachtastai
I Liachtastai isch de Regiirungssitz Vaduz kai Stadt und deshalb gnau gnomme no en Hauptort.
Hauptstädt i Deitschland
D Bundeshaupstadt vo Deitschland isch Berlin. Des isch im Verainigungsvertrag vo da friherner Bundesrepublik Deitschland mit da Deitscha Demokratischa Republik anno 1990 so auskhandelt worra ond 1994 vomm Barlament vom verainigta Deitschland im Berlin/Bonn-Gsetz so feschtglegt worra. Bonn het dodamit de Hauptstadtstatus verlora ond isch etzt no no Bundesstadt. Au scho vor de Verainigung isch dii Hauptstadt vo da BRD it em Grundgsetz feschtglegt gse.
Au di deitscha Länder hend jeweils a Hauptstadt. Dailweis isch des i de Verfassung vom Land so feschtglegt worre, dailweis nit.
Lender, wo d Hauptstadt i de Verfassung feschtglegt hend, sind z. B.:
Lender, wo d Hauptstadtfrag it i de Verfassung greglet hend, sind z. B.:
Im Fall vo de Stadtstaate Hamburg ond Berlin red mr i dr Regl vo kairer Hauptstadt, faktisch sind des abr di Städt selbr.
I Bade-Wirtaberg isch d Hauptstadt nit per Gsetz feschtglegt worra, weil es bi de Usenandersetzige um de Südweschtstaat schwirig gsi wär, e Hauptstadt feschtzläge. Faktisch isch es abr Sturgert. Dii Hauptstadt vo Schwabe isch abr nit Sturgert, sondern Augschburg, de Regiirungssitz i demm bayrischa Regiirungsbezirk. Dailweis seit mr au Haupstadt odr Hauptort zo de Stedt i denne d Verwaltong vomma Krais ihren Sitz het. De Schwarzwald-Baar-Kreis nennt Villinge-Schwenninge „Hauptstadt“. De Landkreis Konstanz kennt mehrere Hauptort mit Verwaltongssitz (Die Hauptorte der Außenstellen sind Konstanz, Singen, Radolfzell und Stockach).
Länder ohne Haupstädt
Abgsee vo de Stadtstaate Hamburg, Berlin oder de Vatikanstadt hät au Nauru käi offizielli Hauptstadt.
Städt mit erra Vorangstellung
Alai und ohstreitig kommt Paris de Titl „Hauptstadt vo dr Liebe“ zua. Als „Haupstadt vom Geld“ wird je nachdem Frankfurt, Zirrich, London odr Nu Jork bezaichnet. Uf andre Gebiet werred Städt aus Werbezweck als Hauptstädt bezaichnet. So haißt mr amol Bamberg d „Hauptstadt vom Bier“ ond andrswo Mincha. Spasseshalber haißt mr Ulm d „Hauptstadt vom Näbbelreich“, wail es i mancha Wintr mehrere Monat em Näbbl leit.
Amelécourt
Amelécourt (ditsch 1915-1918 un 1940-44 Almerichshofen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Amelécourt lijt direkt nerdlich vun Château-Salins un rund 48 Kilometer sìdeschtlich vun Metz ìm Saulnois uf re Heche zwìsche 202 un 365 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Amelécourt ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 777 àls Almerega curtis (822 Almerici curtis, 1106 Almeri curtis, 1180 Americurt, 1347 Amelcurt, 1550 Ameillecourt). D Gmein hàt friajer zem Herzogtum Lothringe ghert und isch ànne 1766 züe Frànkrich kumme.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Amelécourt ìsch. Amelécourt ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Amelécourt ghert zem Lorrain.
Hermann Person
Dr Hermann Person (* 6. Septämber 1914 z Radolfzell; † 29. Jänner 2005 z Gundelfinge) isch e dytsche Bolitiker (CDU) un Regierigsbresidänt vum Regierigsbresidium Fryburg im Brysgau gsii.
Uusbildig un Beruef
Dr Suhn vum badische Landdagsabgordnete Karl Person het Physik, Mathematik un Chemy an dr Tächnische Hochschuel Charlsrue un an dr Uniwersitet Fryburg studiert. Dert isch er 1932 dr kadolische Studänteverbindig W.K.St.V. Unitas Fryburg bydrätte. Sy Studium isch unterbroche wore, wel er in d Wehrmacht yygruefe woren isch. Anne 1940 isch dr Person zum Dr. rer. nat. promowiert un no wider zur Wehrmacht yygruefe wore, wun er ab 1940 as Marinemeteorolog im Marinewätterdienscht (MWD) gschafft het. Am 14. Juni 1944 isch dr Person mit em Ingenieur Edwin Stoebe z Tromsö an Bord vum U-Boot U 737 gange. Beedi sin zur Bäreninseli brocht wore, wu si mit Hilf vu dr U-Bootbsatzig e Wätterfunkgerät Land (WFL) ufgstellt un in Bedrib gnuu hän. Die vollautomatische Wätterfunkgerät hän Wätterdate sälbschtständig chenne ufnee un di gsammlete Informatione bstimmte Zytabständ funke. Dr Regierigsrot Stoebe het die WFL bi dr Firma Siemens mitentwicklet. Wel d WFL näbe dr Nummerierig au no ne Codename iberchuu hän, wu si am Vorname un eme MWD-Mitarbaiter orientiert het – vylmol vu aim, wu si ufgstellt het – het des WFL 34 dr Name „Hermann“ iberchuu. Dr Person isch am 18. Juni retuurbrocht wore uf Hammerfest. Drei Monet speter het dr Person wider mit em Stoebe bi me WFL-Yysatz derby gsii. Mit em U-Boot U 992 sin beedi uf Jan Mayen brocht wore, wu si s WFL 31 („Walter“) ufgstellt hän. No franzesischer Chriegsgfangeschaft bis 1947 sich er in Dytsche Meteorologische Dienscht yyydrätte un isch 1949 Laiter vum Wätteramt Fryburg wore, wun er 1967 as Oberregierigsrot uusgschiden isch.
Bolitisch Wirke
In sy Amtszyt as Regierigsbresidänt isch d Entschaidig gfalle, ass Regierigsbresidie bhalte wäre, un au d Entschaidige fir d Kraisreform 1973 un d Gmaireform z Bade-Wirttebärg. Dr Person het vor allem d Kontakt zue dr Nochberstaate bflägt, är het unter anderem regelmäßigi Dräffe vu dr regionale staatlige Inschtanze im Dreiländereck Elsass-Schwyz-Sidbade initiiert. Die Zämenarbet isch 1975 dur d Regierige anerkännt un in d Commission Tripartite iberfiert wore. Dr Person het dodermit d Zämenarbet iber d Gränze an Oberrhy, Hochrhy un Bodesee intensiviert. Im Regierigsbezirk sälber het er si yygsetzt fir Dezäntralisierige un isch e engaschierte Kritiker vu dr vu ihm sälber eso gnännte „Kommissionsgestrüppe“ un dr staatlige „Förderprogrammitis“ gsii. As Wärtkonservative het dr Person e verglychswys modärni Umwältschutzbolitik verdrätte, het si gege d Versidelig vu dr freie Landschaft yygsetzt un het in verschidene Fäll Böustopp verfiegt, wun er dr Natur- un Landschaftsschutz gfährdet gsää het.
Sunschtigi Ämter
Dr Hermann Person isch vu 1979 bis 1990 Vorsitzer vum Schwarzwaldverain un vu 1964 bis 1989 Bresidänt vum Badische Sportbund Fryburg gsii. Derzue isch er bim Fryburger Minschterböuverain ehrenamtli aktiv gsii.
Dr Person het si au fir s Alemannisch engaschiert. Scho 1973 het er an Yygang vu sym Vorzimmer e Schild mit dr Ufschrift „Do kannsch au Alemannisch schwätze“ hänke loo (lueg s Foto). Wu d Muettersproch-Gsellschaft 1975 e sonig Bäpperli uusegee het, het dr Person des ufhänke loo. D Mäldig in dr Prässe doderzue het des Bäpperli vu dr Muettersproch-Gsellschaft in dr Region bekannt gmacht,
Krenkingen
Kränkige (uff Dütsch Krenkingen) isch e ehemoligi Gmeind im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg, und sit 1974 e Stadtdeil vo Waldshüet-Düenge.
Geografy
D'Ortschaft litt am westlige Hang vom Steinadal (Südschwarzwald), wo vo Norde noch Süde verlauft. Zu de Gmarkig ghöre de Bergrucke bis zu de Schlücht im Weste. De Ort sälber litt uff 531 Meter über em Meerspiegel.
Zu Kränkige ghöre zwei chleini Wyler, nämlig s Berghus uff em Bergrucke und s Hagnau in de Nöchi vo de Schlücht.
Bolitik
Kränkige isch e Ortschaft wie vom Bade-Württebergische Kommunalrächt bstimmt worre isch. Als sonigi hät si e begränzti Selbschtverwaltig, wo uss em Ortschaftsroot und sällem sinem Leiter, im Ortsvorsteher, bstoht. De Ortsvorsteher isch sit 2004 de Frank Kaiser; sini Vorgänger sin de Andreas Kaiser (bis 1974 de Bürgermeister; 1974-1982) und de Dieter Schwenninger (1982-2004) gsi.
Verchehr
D'Chreisstroß 6556, wo vo de Landstroß 158 im Schlüchtdal chunnt, verlauft durch Kränkige und fiehrt noch zwei Kilometer zu de L 159 im Steinadal.
Pouldreuzic
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Pouldreuzic lyt am Atlantik, 19 km vu Quimper un 49 km vu Brest uf ere Hechi zwische 2 m un 91 m iber Normalnull.
Gschicht
Pouldreuzic isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1247 as Ploedrozic (1247 Ploedrosic, um 1330 Ploedrosic, 1347 Ploedrozic, 1365 Ploedrezic, 1368 Ploedresic, 1368 Ploedresic).
Verwaltig
vu Pouldreuzic isch. Pouldreuzic ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Pouldreuzic ghert zem Bretonisch.
Sophia Münster
D Sophia Münster (* 28. Februar 1998 in Mannheim) isch än dütschi Nachwuchsschauspiilerin. Si spiilt 2010 d'Titelrolle vo de Hanni i dä dütsche Filmkomödie Hanni & Nanni a de Siite vo ihrere Zwillingsschwöschter Jana Münster, wo d'Nanni spiilt. In de Fortsetzige, wo 2011 und 2012 dreiet worde sind, spiilt si d'Nanni, während d'Sophia d'Rolle vo dä Hanni übernoh hät. Die beide Schwöschtere chömed us Ilvesheim. 2012 hät si ohni ihri Schwöschter im Färnsehfilm Die Holzbaronin mitgschpiilt.
2015 het d Sophia Münster ir erscht Buech Im Schattenspiel des Mörders im Casimir Verlag veröffentlicht.
Die Schweizermacher
Die Schweizermacher (D Schwiizermacher) isch en Film vom Rolf Lyssy us em Johr 1978, mit em Emil Steinberger und em Walo Lüönd i de Hauptrolle. De Film isch e Parodie uf d Iibürgerigspraxis i de Schwiiz. Usländer müend bewiise, dass si schwiizerischer sind als d Schwiizer und Iibürgerigsbeamti zeiget sich als gnadelosi Bürokrate. De Film isch e Reaktion uf di vier Schwarzebach-Initiative i de 1970er Johr. Gmässe a de Aazahl Kinobsuecher isch Die Schweizermacher de erfolgriichschti Schwiizer Film vo allne Ziite. Über 940'000 Lüüt send denn is Kino gange.
Handlig
De düütschi Psychiater Helmut Starke und siini Frau Gertrud, de italiänischi Arbeiter Francesco Grimolli, wo inere Konditoreifabrik am Flüüssband schaffed und mit ere Tessineri verhürotet isch und die jugoslawischi Tänzeri Milena Vakulic wend s Schwiizer Bürgerrächt übercho. Alli hend en gwüsse Eigenutz – de Dr. Starke cha nur als Schwiizer Bürger siini leitendi Stell in ere Klinik ufgääh und en eigeti Praxis gründe, de Grimolli wott die grossi Arbetslosigkeit z Italie hinder sich loo und d Vakulic wott Bürgeri vo däm Land wärde, wo si gebore und ufgwachse isch. Gägeschpiler isch de ängstirnigi und bünzligi Max Bodmer, en Beamte vo de Iibürgerigspolizei und en totale Füdlibürger. Siin Assischtänt Moritz Fischer isch de liberali Gägesatz zum Bodmer, wo Verständnis für d Kandidate zeiget und s Ganze nid eso todärnscht nimmt.
D Usländer passed sich aa und wend als Überschwiizer en guete Iidruck mache. De Grimolli tuet siini Aktivitäte bi de Gwärchschaft verheimliche, lehrt Schwiizer Gschicht und spaziert mit sinere Familie i Sunntigschleider a de Seepromenade, will är richtig vermuetet, dass är beabachtet wird. S Ehepaar Starke tuet täglech d Schwiizer Fahne im Garte uufzie und lehrt im ene Obigkurs Schwiizerdüütsch. Nume d Vakulic tuet sich nid verschtelle, will me si praktisch nid vo anderne Schwiizer cha unterscheide. Überraschendi Huusbsüech bi de Kandidate sorget für wiiteri heikli Situatione. De Italiäner wott die beide Iibürgerigsbeamte zum Ässe iilade, die Düütsche probiered de Bodmer z bestäche, de Fischer foot es Gschleik mit de Tänzeri aa und goht mit irne Kollege ane Party.
Bi de abschlüssende stränge Aahörig vor de Iibürgerigskommission sind die aawäsende Kandidate extrem närvös. Em Grimolli wird d Froog gschtellt: «Wenn de Wilhelm Tell hüt no würd läbe, wär würd er verschüüsse?» Är cha sich aber gschickt us de Affäre zie. Won är aber siini planti Teilnaam an ere Demonschtration zuegit, glaubt är, dass är duregheit isch. Wie sich spööter usestellt, isch aber siini Standhaftigkeit und nid siini politischi Iischtellig beurteilt worde. D Starkes chömed s Bürgerrächt trotz Hochdüütsch ohni Problem über. De Bodmer wott de Vakulic s Bürgerrächt eigetlech nid gäh, will si siine bünzlige Aasichte nid entspricht. Si ziet ire Aatrag aber vorhär zrugg, will si es Engagement in Holland übercho het. Ire noie Fründ Fischer chündet siine Schtell bi de Iibürgerigsbehörde und ziet mit ere wägg.
Am Ändi vom Film gseht me de Bodmer zäme mit sim noie Assischtänt. Si bsueched en noie Kandidat, en amerikanische Musiker (Bill Ramsey im ene Churzuftritt), wo zur Begrüessig en eigewilligi Interpretation vom Schwiizerpsalm uf em Saxophon spilt.
North Dakota
North Dakota (alem. Nord-Dakota) isch en Bundesschtaat vo de Vereinigte Schtaate. Dr Schtaat liigt im Mittlere Weschte südlich vom 49. Breitegrad, wo d Gränze zu Kanada bildet. Nord Dakota het e Flächi vo 183.112 km² und öppe 640.000 Iiwohner. Die meischte läbet in Fargo, im Oschte vom Bundesschtaat. D Hauptschtadt isch Bismarck.
Gschicht
Nord-Dakota isch im 1889 en Bundesschtaat vo de USA worde und isch de 39. Schtaat gsi, wo ufgnoh worde-n-isch. I dem Bundesschtaat läbed au Nochkomme vo dütsche Uuswanderer, wo ihrne Sidlige Näme us de alte Heimat ge händ, wie zum Byschpil z Karlsrue, im Norde vo Nord Dakota.
Bsundrigs
E chli nördlich vo Fargo isch de KVLY-TV-Mast, wo 628,8 Meter höch isch. Dodermit isch er zur Zit s zweithöchschti Bauwerch vo de Ärde.
Îles Éparses
Îles éparses - in dr offizielle französische Bezeichnig: Îles éparses de l'océan Indien - (dütsch „Verstreuti Insle im Indischen Ozean“) wärde die französische Bsitzige im Indischen Ozean gnennt, wo bis 2007 keinere überseeische Gebietskörperschaft zuegordnet gsi si. Es handlet sich drbii um chliini Inseli, wo usser von e baar Wüsseschaftler und Militärpersonal unbewohnt si.
D Insle
D Îles éparses umfasse die folgende Insle und Atoll:
Millet-System
S Millet-Süsteem isch e religiöös definierti Rächtsornig im Osmanische Riich gsi.
Gschicht
Dr Sultan het sich an s theokratische Süsteem vom Islam ghalte und het alli Kontakt mit sine Underdaane über deren iiri religiöösi Füerig abgwigglet; die het für iin d Stüüre iizooge und abgliiferet. Über die religiööse Organisazioone wie Chille si Autonomiiberiich uf wirtschaftligem, rächtligem und administrativem Gebiet entstande, wo vo dr religiööse Füerig vo dr Gmäinschaft verwaltet worde si. Wäge däm häi nit die ethnische Bindige dr Usschlag gee, sondern d Mitgliidschaft in dr gliiche Religioonsgmäinschaft. In dr osmanische Zit het sich in Südostöiropa e politischs und nazionals Bewusstsii afo bilde, wo uf dene chirchlige Abgränzige basiert het.
As letschti gröösseri religiöösi Gmäinschaft häi d Juude erst im 19. Joorhundert s Brivileeg vom Millet-Süsteem überchoo, wo in erster Linie für die griechische und armenische Gmäinde entwigglet worde isch. D Herschaft vo de Osmane isch denn scho seer schwach gsi und s Süsteem het sich überläbt. Im Zuug vo de Tanzimat-Reforme het die Osmanischi Regierig im Hatt-i humayun (kaiserlichs Handschriibe) vom 18. Februar 1856 alli osmanische Underdäane gliichgstellt und die chirchlige Briwilegie und Immunidääte garantiert. Die rächtligi Gliichstellig vo de Nitmuslim isch us dr Sicht vom Islam e groobe Verstoss gege d Rächtsdogme gsi. Die öiropäische Mächt häi dä Prezedänzfall usgnützt, zum no mee Iifluss uf die innere Aagläägehäite vom Osmanische Riich z gwünne.
Landkreis Göppingen
Der Landgraes Gebbenga isch a Landgraes en Bada-Wirddabärg. Är ghaerd zo dor Regio Sduagord em Regirongsbezirk Sduagord.
Em Norda grenzd-or an dor Rems-Murr-Graes ond dor Osdalbgraes, em Osda an dor Landgraes Håedna. Em Siida grenzd-or an dor Alb-Donau-Graes, em Siidwäsda a monzichs Sdiggle an dor Landgraes Reidleng ond em Wäsda an dor Landgraes Essleng.
Surzur
Surzur (bretonisch Surzhur) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
Landkreis Göppingen
Geografische Sacha
Dor Landgraes Gebbenga leid am Fuas vo dor Schwäbischa Alb. Haobdfluss isch d Fils, dui må middla durch dor Landgraes nach Wäsda laofd, ond en Blocheng (Landgraes Essleng) en dor Näggor naegåd. Landschaflich schee isch-s Middenandor vo Filsdaal (en dor Midde), Albdraof (em Sida) ond Schurwald (em Norda). Zendraal liged em Graes d sogenannde "Drei Kaiserberge" Sdaofa, Sduifa ond Rächbärg, dia må-mor vo weidhär aus-m middlora Wirddabärg säa kã.
Surzur
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Landkreis Göppingen
Vorkehr
An dor Fils endlang ganged d Bundessdrås B 10 Sduagord - Ulm ond d Eisabãsdregge Sduagord - Ulm. An dära Sdregge leid ao dor deidschlandweid bekannde Eisabã-Albaufsdiig "Geislinger Steige", d aersda en Deidschland bauda Gebirgsbã. Em sidlicha Dåel vom Graes vorlaofd d Audobã A 8, äbafalls mid irem Albaufsdiig.
Surzur
Geografi
Surzur lyt am Atlantik, 13 km vu Vannes un 58 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 42 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Tour-du-Parc, Damgan im Side, Ambon im Oschte, Saint-Armel, Le Hézo, Noyalo im Weschte un Theix, La Trinité-Surzur un Lauzach im Norde. Im Side lyt d Gmai an dr Mindig vum Penerf in dr Atlantik.
Gschicht
Surzur isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1220 as Surzur (1304: Sirzur).
Landkreis Göppingen
Vorkehr
Därzeid laofed zwåe Jårhondordbaumasnãma en Sacha Vorkehr, båede was dor Albaufsdiig ãgåd: Em Bereich vom obora Filsdaal bei Wiisasdåeg ond ibor d ganza Alb wägg bis Ulm wird an dor Nuibausdregge Sduagord-Ulm vo "Sduagord 21" baud. On graosor Dãel vo dära Sdregge leid em Graesgebiid ond isch vo dor Audobã A 8 ibor a langa Sdregge vo fasd 30 km aus guad zomm säa. No en dor Blanong isch s Gleiche fir d Audobã. Ao då soll dor Albaufsdiig en graose ond lange Tunäll vorlegd wärda. Em Vorbereich vo dor Alb, bei Ãechlbärg ond Gruibenga isch dees Projäkt scho ferdichgsdelld.
Rudolf von Neuenburg
Dr Rudolf vo Nöijeburg (au Rudolf II. vo Nöijeburg oder Rudolf vo Fenis, † vor em 30. August 1196) us em Gschlächt vo de Groofe vo Nöijeburg isch e Minnesänger im 12. Joorhundert gsi.
Surzur
Verwaltig
vu Surzur isch. Surzur ghert zum Kommunalverband.
Rudolf von Neuenburg
Dr Rudolf isch dr Soon vom Ulrich II., Herr vo Nöijeburg, und vo dr Berthe de Granges gsi. Sini Brüeder si dr Berthold, wo 1212 Bischof vo Lausanne worde isch, und dr Ulrich II., sit 1218 Groof vo Nöijeburg, gsi. Urkundlig isch dr Rudolf zwüsche 1158 und 1192 erwäänt worde. Er isch mit ere Comitissa verhürootet gsi und het sich mit sim Brueder Ulrich in d Groofschaft vo Nöijeburg däilt.
Surzur
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Surzur ghert zum Bretonisch.
Rudolf von Neuenburg
Dr Rudolf isch vor allem as Minnesänger bekannt. 27 Stroofe von em in acht (villicht nüün) Döön si in dr Wiigartner Liederhandschrift und in dr Manessische Handschrift überliiferet, es existiert au no en anonümi Däilüberliiferig in witere Liederhandschrifte us de 14. und 15. Joorhundert. Mä nimmt aa, ass er zwäisproochig gsi isch und luegt en as Vermiddler vo formale und inhaltlige Elimänt vom romanische Minnesang (Peire Vidal, Folquet de Marseille, Guiot de Provins) aa. Si Dichdig isch aber äigeständig und d Minnekanzone herrsche vor, wo uf Klang gstimmt si.
Landkreis Göppingen
Aus dor Gschiichd
Uff-m Gebiid vom Landgraes Gebbenga leid d Sdammburg vom Kaisorgschläachd vo de "Staufer", dor "Hohenstaufen". Ǎnna 1079 hådd Heinrich IV. (dåmåls no deidschor Keenich, sbädor deidschor Kaisor) emm Staufer Friedrich I. (dor Barbarossa) s Herzogtum Schwaba als Leha gäa. D wichdigsde Staufer send dor Friedrich I., dor Heinrich VI. ond dor Friedrich II. gwäa, älles Kaisor.
Expressionismus (Literatur)
Dr Begriff Expressionismus wird us de bäide latiinische Wörter „ex“ und „premere“ zämmegsetzt, wo zerst „usdrucke“ bedüte. Wenn mä also vom Expressionismus schwätzt, mäint mä en „Usdruckskunst“. Es wärde also inneri Woorhäite und Erlääbniss daargstellt, nit d Liechträiz, wie si uf s Aug falle.
Dr Kurt Hiller het 1911 dr Begriff Expressionismus brägt. Er bezäichnet d Epoche vo öbbe 1905 bis öbbe 1925, au wenn au noch em Zwäite Wältchrieg bedütendi Wärk entstande si, wo mä em Inhalt nooch em Expressionismus zueordnet. D Epoche isch brägt vom antibürgerlige und antinazionalistische Dänke vo vile Intellektuelle in dr wilhelminische Zit und wändet sich stark subjektive, existenzielle und gsellschaftsrelewante Theme zue. Bischbil für daas si politischi Repressione, d Großstadtbroblematik wäärend dr Industrialisierig, wo im Schwung isch, gsellschaftlige Machtmechanisme (familiärs und gsellschaftligs Patriarchat, sexuelli Besässehäit).
Stilistisch si expressionistischi Schrifte vilfältig, dorum isch dr Expressionismus as Epochebegriff umstritte. Zum Däil wärde Wärk vom Heinrich Mann, Franz Kafka oder Arnolt Bronnen zum Expressionismus zelt, au wenn grad dr Kafka e Kritiker vo dr Beweegig gsi isch. S Elimänt, wo alli verbindet, isch en usgsprochnigs „Mir-Gfüül“, mäistens im ene sozialkritische Konteggst.
Lüriker und Romansiee
Verdräter vo andere literarische Richdige, wo zerst under em Iifluss vom Expressionismus gstande si, wo denn aber en andere Wääg gange si:
Dadaismus
Dr Dadaismus isch Däil vo dr Beweegig vom Expressionismus. D Dadaiste häi d Vernumft abgleent, wo d Menschhäit drzue brocht het sich geegesitig uszrotte. E Bischbil für e dadaistischi Dichdig isch im Hans Arp sis Värsli zur Froog, vo woo dr Naame vo dr Beweegig chiem:
Salamanca (Begriffsklärung)
Salamanca stoot für:
Ortsname
Witers
Salamanca isch dr Familienaame vo dene Persone:
Zeit
D Zit isch e füsikalischi Gröössenart. S Formlezäiche für d Zeit isch t, iiri SI-Äihäit isch d Sekunde s. D Zit beschribt wie Eräigniss äins noch em andere vorchömme, si het also im Geegesatz zu andere füsikalische Gröösse en äidütigi Richdig, wo nid cha umkeert wärde. Mit Hilf vo de füsikalische Brinzip vo dr Thermodünamik cha die Richdig as Zuenaam vo dr Entropii, d. h. vo dr Unornig im ene zuenige Süsteem bestimmt wärde. Us ere filosofische Perspektive beschribt d Zit wie d Geegewart vo dr Vergangehäit chunnt und zur Zuekumft füert. Noch dr Relatiwidäätstheorie bildet d Zit zämme mit em Ruum e vierdimensionali Ruumzit, und d Zit isch din äini vo de Dimensione. Dr Begriff vo dr Geegewart cha drbii immer nume im en äinzige Punkt definiert wärde, wääred mä vo andere Pünkt vo dr Ruumzit, wo weder in dr Vergangehäit no in dr Zuekumft vo däm Punkt lige, säit ass si vo däm Punkt „ruumartig drennt“ sige.
BLS AG
D' BLS AG isch di grööscht Privatbahn vu d'r Schwiiz. „BLS“ isch d' Abchürzig vu Bern-Lötschberg-Simplon-Bahn, ä Bezäichnig wu hützutags nüm bruucht wird. Vill meh redt mer vu d'r BLS Lötschbärgbahn.
Zeit
Im SI-Äihäitesüsteem isch d Zit äini vo meerere Basisgröössene, wo us ene witeri Gröössene chönne ufbaut wärde.
BLS AG
D'r Buu
Dur dä Lötschberg füehrt nämlich sit de Zwänzgerjahr ä Ysebahn-Hauptachse mit internaziunalem Verchehr. Si isch dazmaal als eleggtrischi Bahn buut wordä. D' Höhedifferänze het mer mit wänige Chehrtunnel im Bärner Oberland überwunde.
Zeit
Die bürgerligi Zit (UT, MEZ usw.) richtet sich meer oder weniger noch em Stand vo dr Sunne und d Staate reegle sä äihäitlig innerhalb vo gwüsse Zitzoone.
BLS AG
D' Vorgängerbahne
Im Lauf vum 20. Jahrhundert hend verschideni normalspurigi Privatbahne fusiuniert, ass di hüttig BLS AG entstande-nischt. D' Ämmital-Burdgorf-Thun-Bahn, d' Solothurn-Muttiee-Bahn und di Veräinigte Huttwil-Bahne händ villi Jahr zämmegschpannt und au s' Rollmaterial mitenand täilt. Speeter sind's all under eim Name üüfträtte - Regionalverchehr Mittelland. Im Jahr 2007 isch d' Fusiuu mit d'r BLS Lötschbergbahn perfäkt gsii.
Zeit
In dr Filosofii het mä sich scho immer gfrogt, was s Wääse vo dr Zit sig, und das goot au Theme vo dr Wältaaschauijig aa. Für die füsikalische, d Bio- und d Humanwüsseschafte isch d Zit e zentrale Parameter, wo mä cha mässe, u. a. bi alle bewegte Körper (Dünamik, Entwigglig), in dr Chronobiologii oder dr Zitsoziologii. D Psüchologii undersuecht, wie d Zit woorgnoo wird und s Zitgfüül. D Ökonomii betrachtet d Zit au as e Wärtgegestand. In de Sproochwüsseschafte bedütet „Zit“ die grammatischi Form vo de Zitwörter, s Tempus.
BLS AG
Farbe
Äs Kapitel für sich sind d Huusfarbe vu dr BLS. D Regiunalzüüg wu em Regionalverchehr Mittelland gchört händ, sind langiszyt rot ahgstriche gsii. Im Betriib sind immer nuch d Ae 4/4 und d Re 4/4 in bruuner Farb, wie früener jedi Loggi bi dr BLS gsi isch. Di tannegrüene Personä-, Gepäck- und Poschtwäge sind wi bi dr SBB Vergangähäit. Di modärne Personäwäge sind blau-wiiss worde, we di modärni Loggi BLS Re 465. Zum Dunggelblau isch äs Hellgrüen biigfüegt worde. I dem Dissein erschiined hüt sämtlichi Nahverchehrszüg, dr ehemalig Städteschnällzug und d Re 4/4 II, wu d BLS dr SBB abgchauft het.
Zeit
Litratuur
Klassiker
BLS AG
Autoverlaad
Zwüsched Chanderstäg im Bärner Oberland und Goppestei im Wallis gits en Autoverlaad dür de Lötschbergtunnel.
Zeit
Litratuur
Wüsseschaftsgschicht
BLS AG
Jubiläum
Im Jahr 2013 het d BLS AG ihres 100 Jährigi Jubiläum gfiret.
Zeit
Litratuur
Kulturwüsseschafte
Populäri Litratuur zur modärne Füsik
Amnéville
Amnéville (Patois Aumnevelle, lothrìngisch Stolem, Stoolheem, ditsch 1902–1919 un 1940–1944 Stahlheim) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Ìm Johr 1766 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Ànne 1973 ìsch d Gmein Malancourt La Montagne züe Amnéville ingmeindet worre.
Verwàltung
vun Amnéville ìsch. Amnéville ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Amnéville ghert zem Lorrain.
Ancerville (Moselle)
Ancerville (Patois Ansrevelle, ditsch 1915-18 Anserweiler, 1940-44 Answeiler) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Ancerville lijt 18 Kilometer sìddeschtlich vun Metz àn dr Nied uf re Heche zwìsche 202 un 314 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Ancerville ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1320 àls Ancervilleirs (1500 Ensserville, 1544 Ancerviller).
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Ancerville ìsch. Ancerville ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Ancerville ghert zem Lorrain.
Taupont
Taupont (bretonisch Talbont, Gallo Taupont) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Taupont lyt 42 km vu Vannes un 73 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 22 m un 91 m iber Normalnull.
Verwaltig
vu Taupont isch. Taupont ghert zum Kommunalverband.
Pfadüberdeckungstest
De Pfadiberdeckungstest (au C2-Test) isch e Iberdeckungstescht, wu im Kontrollflussgraph di meglige Pfad vum Startknote bis zum Endknote aagluegt werre.
C2a - vollständiger Pfadiberdeckungstescht
Es werre alli meglige Pfad teschtet. Problem: Bi Programme mit Schlife kinne des unendlich vil Pfad sii.
C2b - Boundary-Interior Pfadiberdeckungstescht
Im Prinzip s glych wie de C2a-Tescht, nur dass d Schlifedurichlaif uf <=2 reduziert weree.
Boundary-Tescht:
Eugen Dieth
De Eugen Dieth (* 18. Novämber 1893 z Nüüchirch a de Tuur (hüt zu Chraaleff-Schönebërg); † 24. Mäi 1956 z Zolike) isch en Anglischt, Dialäktoloog und Profässer a der Uniwërsitëët Züri gsy, wo bikannt woorden isch für syni Byträäg zur tüütschschpraachige Foneetik, für sys aktyv Ystaa für s Schwyzertüütsch und as Bigründer vo den änglische Spraachatlante.
Pfadüberdeckungstest
C2b - Boundary-Interior Pfadiberdeckungstescht
Interior-Tescht:
C2c - Strukturierter Pfadiberdeckungstescht
Im Prinzip s glych wie de C2b-Tescht, nur dass d Onzahl vun de Schlifedurichlaif uf e vorgebeni natirligi Zahl n reduziert worre isch.
Eugen Dieth
Läbe
De Dieth hät s Bürgerrächt vo Sanggale ghaa, isch aber as Soo vomene Pfarer im Tuurgi uufgwachse. Er hät z Züri und z Gämf Allgimäini Spraachwüsseschaft, Anglischtik und Gërmanischtik gstudiert; promowiert hät er mit eme Theema über di mittelänglisch Sintax. Vo 1922 bis 1927 isch er Lecturer in German im schottischen Aberdeen gsy.
1927 isch er z Züri usseroordentliche Profässer woorde, 1947 dänn oordentliche Profässer für änglischi Filology, Altnordisch und Allgimäini Foneetik.
Syni Frau Hilde isch di äinzig Tochter vom Germanischtikprofässer Albert Baachme gsy, em langjëërige Scheffredakter vom «Idiotikon».
Schwyzertüütsch
Der Eugen Dieth hät im Jaar 1938 s Buech Schwyzertütschi Dialäktschrift useggëë, won er drin e Norm für d Schrybwys vo de Schwyzer Tialäkt (Schwyzertüütsch) voorschlaat, wo mer hüt as Dieth-Schrybig gchänt. Luut syneren Ortografy gilt, das d Woort esoo gschribe wëërded, wie mer si uusspricht, aso ooni Rücksicht uf s gwanet Schriftbild im Hoochtüütsch. Wil s sich daadebi um e gmëëssigti Luutschrift handlet, chönd d Bsunderhäite vo de verschidenen alemanische Tialäkt uufgnaa wëërde. Em Dieth syni Schrybwys hät sich, wie au di Bärndütschi Schrybwys, as Standard i de Schwyzer Mundart-Ortografy duregsetzt.
As Läiter vom Fonogrammarchyv und vom Foneetische Laboratoorium hät er e paar groossi Publikazioone i Toon und Schrift produziert, nämli ''Soo reded s dihäi. Schweizerdeutsche Mundarten auf Schallplatten (1939), Stimmen der Heimat. Schweizer Mundarten auf Schallplatten (au 1939), Schweizerdeutsche Mundarten (Heft 1–2 vo de Räie Schweizerdialekte in Text und Ton, 1951) und Der sprechende Atlas. Plattentext in verschiedenen schweizerischen Dialekten: «Gespräch am Neujahrstag» in 24 Dialekten'' (1952).
1938 hät de Dieth zäme mit dem Adolf Guggebüel de Bund Schwyzertütsch gründet, de hüttig «Verein Schweizerdeutsch». Für das volchstümlich Würken isch er vomene Täil vo syne Profässoorekoleege zimli aagfindet woorde.
Schottischi und änglischi Tialäkt
Au as Anglischt isch de Dieth dialäktoloogisch tëëtig gsy. Syni Habilitazioonsschrift über en nordoschtschottische Tialäkt isch sicher di bescht Bischrybig von ere schottische Mundart, wos überhaupt git.
Für di änglische Tialäkt hät er Groosses voorghaa: Nach em Voorbild vom Spraachatlas vo de tüütsche Schwyz hät er wele – zäme mit em Harold Orton – en änglische Spraachatlas mache. Dëë wëër sys Läbeswëërch gsy. Läider isch de Dieth aber ganz plötzli amene Hirnschlaag gstoorbe, und er hät nöd emaal me chönen erläbe, das der eerscht Band vom «Linguistic Atlas of England» usechoo isch.
Foneetik
Im Jaar 1950 isch sys Buech «Vademekum der Phonetik» usechoo, won en Klassiker vo de tüütschschpraachige Foneetik vom 20. Jahrhundert woorden isch.
Oberdiessbach
Diessbech (amtlech Oberdiessbach, bis 1870 Diessbach) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.
Gschicht
Sit 2010 ghört d ehmalig Nachburgmeind Äschle (Aeschlen) zue Diessbech un sit em 1. Jänner 2014 ou Bleike. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört.
Diessbech isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1218 aus Tiecebac, Äschle 1303 aus Eschlon.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,7 % gläge.
Religion
81,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,6 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 12,4 %, CVP 0,8 %, EVP 7,4 %, FDP 11,3 %. GLP 4,8 %, GP 8,3 %, SP 14,0 %, SVP 33,0 %, Suschtigi 8,0 %.
Gmeindspresidänt vo Diessbech isch dr Hans-Rudolf Vogt (Stang 2013).
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2916 Ywohner 95,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,5 % Italienisch.
Dr Dialäkt vo Diessbech ghört zum Hochalemannisch.
Albula (Fluss)
D Albula (uf Rätoromanisch Alvra) isch der gröscht Näbefluss vom Hinterrhy im Bündnerland.
Im Romanische het der Fluss au “Alma” gheisse; das bedüütet uf Düütsch «der wyss Fluss», wie men im Dicziunari Rumantsch Grischun online cha nocheläse: ALMA.
Der Fluss het syni Kwelle am Albulapass. Im Albulataal goot er dur ne Reje vo änge Tobel und Schluchte und über Gländstuefe abe. A dene Stelle, wo s Taal chly breiter isch, sind Dörfer entstande. Unden a Filisur chunt vo der rächte Syte der Fluss Landwasser vo Tavaas abe i d Albula; bi Thiefakaschta vo der lingge Syte d Julia (Gelgia), wo vom Julierpass här chunt. D Albulastreki vo der Räätische Baan goot im ganze Taal es baar Mol hin und här über de Fluss.
Ane 1898 isch der Stausee Palpuogna oben em Wiiler Preda bout worde; es zwöits Wasserchraftwärch a der Albula stoot bi Filisur, und es dritts, wo em EWZ ghört, oben a der Schiinschlucht bi Alvaschein; das het bi der Solisbrugg e Staumuur, wo ane 1986 gmacht worden isch, und s Maschinehuus bi Sils unde. Bi dr Solisbrugg chunt vo der Länzerheid der Bach Rain digl Lai abe (uf Dütsch: Heidebach; wörtlech wär das Heide-Rhy).
Bi Sankt Agatha i der Gmeind Scharans und em Wiiler Fürschtenaubruck (Romanisch: La Punt), wo zu dr Gmeind Fürschtenau ghört, mündet d Albula in Hinterrhy. A däre Stell isch bis is 19. Joorhundert en Zollbrugg übere Rhy gstande, wo füre Vercheer wichtig gsi isch.
Herrschaft Landsberg
D Herrschaft Landsbärg bi Colmar im Elsass het vom 13. bis zum 17. Joorhundert bestande.
Verwaltigssitz
Dr Verwaltigssitz vo dr Herrschaft Landsbärg het sich uf dr Burg Holandsbärg befunde, wo dr Vogt vo Colmar, dr Siegfried vo Gundolshäim 1279 uf e Befääl vom Köönig Rudolf vo Habsburg baut het.
Umfang
D Herrschaft isch sit 1281 im Bsitz vo de Habsburger gsi und het nüün Dörfer umfasst: Kientze, wo 1303 Residänzort wurde isch, Ammerschwihr, Dìrke, Ìngersche, Kàtzedàl, Meywihr, Nìdermorschwìhr, Sìjelse und Wìnzne.
Gschicht
D Herrschaft het ursprünglig eme Gschlächt ghöört, wo sich noch em Naame vo dr Herrschaft vo Landsbärg gnennt het. 1234 erschiint e Günther vo Landsbärg, wo zämme mit sinere Frau Belina und sine Chinder iiri Güeter z Guebwiller em Brueder Gotfrid, wo Mäister vom Dütsche Ritterorde z Ruffàch gsi isch, gschänggt het. 1279 het dr Siegfried vo Gundolshäim afo d Burg Hohlandsbärg usbaue. E baar Joor spööter, 1281, isch d Herrschaft an d Herre vo Habsburg gfalle, wo d Festigsaalaag dört groosszüügig usbaut häi.
D Hohlandsburg isch dr offiziell Hauptort vo dr vorderööstriichische Vogtei gsi, bis si im 15. Joorhundert iiri Funkzion as Verwaltigssitz verloore het und vo de Habsburger an Adelsfamilie verpfändet worde isch. 1363 het dr Herzog Rudolf IV. vo Ööstriich s Leeche uf Burg und Herrschaft für 1000 Florint an die drei Brüeder Rappoltstäi (Ribeaupierre) verchauft, wo z Rappoltswiler aasässig gsi si. 1398 si d Burg und d Herrschaft an dr Groof Johann vo Lupfe cho, wo dä d Herzlaude vo Grooss-Rappoltstäi ghürootet het, d Dochder vom Ulrich VII. zu Grooss-Rappoltstei und Hohenack und sit 1377 offiziell Regäntin. D Lupfener häi s Leeche bis 1563 bhalte.
1563 häi d Erbe vo de Groofe vo Lupfe d Herrschaft an dr kaiserlig General und Staatsmaa Lazarus vo Schwend verchauft, wo 1568 vom Kaiser Maximilian II. zum „Riichsfreiherr vo Landsbärg“ erhoobe worde isch. Dä Ditel isch 1572 in „Riichsfreiherr vo Hoochelandsbärg“ umgwandlet worde. Dr Schwendi het dr Herrschaft e vorbildligi Ornig gee und im Elsass und im Brisgau dr Wiibau gförderet. Zum Schwendische Amt Hoochelandsbärg häi d Ort Kientze, Sigolshäim, Ammerschwihr, Ingershäim und Wintzehäim und d Iikümft vom Wii z Turckhäim und andere Ort in dr Umgääbig ghöört. Noch em Schwendi sim Dood 1583 het s si Soon Hans Wilhelm († 1604) überchoo und denn äini vo sine Änkelinne, won e Groof vo Fürstebärg ghürootet het.
Oberhofen am Thunersee
Oberhofe (amtlech Oberhofen am Thunersee) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Thun im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Oberhofe ligt am rächte Stade vom Tuunersee. D Gmeindsflächi bsteit us 18,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 49,5 % Waud, 28,5 % Sidligsflächi u 3,2 % süschtigi Flächi.
Gschicht
Oberhofe isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1133 aus Obrenhoven. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Thun ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 9,2 % gläge.
Religion
72,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,8 %, CVP 1,8 %, EVP 2,5 %, FDP 16,8 %. GLP 7,0 %, GP 9,1 %, SP 13,8 %, SVP 27,6 %, Suschtigi 4,6 %.
Gmeindspresidäntin vo Oberhofe isch d Sonja Reichen (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2179 Ywohner 94,3 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,9 % Französisch u 0,3 % Italienisch.
Dr Dialäkt vo Oberhofe ghört zum Hochalemannisch.
Buenos Aires
Buenos Aires [] (früener Buenos Ayres; offiziell Ciudad Autónoma de Buenos Aires/Autonomi Stadt Buenos Aires) isch d Hauptstadt und Primatstadt, also s politische, kulturelle, kommerzielle und industrielle Zentrum vo Argentinie. Iiri Gründer häi ere dr Naame gee noch dr Häilige Santa María del Buen Ayre ( für Häiligi Maria vo dr Guete Luft). Die „guete Lüft“ bezien sich uf d Laag vo dr Stadt, grad uf dr andere Site vo dr südlige Gränze vom Verbräitigsgebiet vo dr Malaria. Dennzumol het mä glaubt, ass d Chrankhit vo dr Luft verursacht wird (mal aria „schlächti Luft“).
D Stadt isch offiziell nume 202 Kwadratkilometer grooss und bildet dr Kärn vo äinere vo de grösste Metropolregione in Südamerika, em Gran Buenos Aires mit öbbe 13 Millione Iiwooner. Si goot hüte öbbe 68 Kilometer vo Nordweste uf Südoste und öbbe 33 Kilometer vo dr Küste uf Südweste. Si wird vilmol as „Wasserchopf“ vo Argentinie bezäichnet, wil sich do fast alli wichdige Instituzione vom Land befinde und in dr Stadt und vor allem in dr Umgääbig öbbe e Driddel vo alle Argentinier woont. Si isch au as äinzigi Stadt z Argentinie as „Capital Federal“ autonom, ghöört also nit zun ere Browinz. Si isch e wichdigs kulturells Zentrum und isch 2005 vo dr UNESCO mit em Ditel Stadt vom Disäin uszäichnet worde.
Bedingungsüberdeckungstest
De Bedingungsiberdeckungstescht ghert zue re Grupp vun Iberdeckungsteschts, wu zum Teschte vun Software brucht werre.
S Problem vun de bisherige Iberdeckungsteschts (C1-Test, C2-Test) isch, dass zämmegsetzti, hierarischi Bedingunge nit usreichend teschtet werre.
C3a - Eifachbedingungsiberdeckungstescht
Jedi Variable vun ere Bedingung muess eimol mit true un eimol mit false teschtet werre. Bispil: boolean a,b; if(a || b) {...} Teschtfall 1 wär a=false un b=false. Teschtfall 2 wär a=true un b=true.
C3b - Mehfachbedingungsiberdeckungstescht
Der Tescht betrachtet alli atomare Bedingunge vun re Bedingung. Wenn n Variable in dr Bedingung stihn, deno werre 2^n Kombinatione bildet. Des heisst fir s Bispil obe, dass 4 Teschtfäll bildet werre mien.
C3c - minimaler Mehfachbedingungsiberdeckungstescht
Die Version erstellt meh Teschtfäll wie C3a un winiger wie C3b, indem jedi Bedingung (atomar un zämmegstellt) zue true un zue false usgwärtet wird. Di logisch Struktur wird dodebi berucksichtigt un de C1-Test (Zweigüberdeckungstest) isch vollständig in däm Tescht din. E witerer Punkt isch, dass de C3c-Tescht berechebar isch.
Uvollständigi Uswertung vun ere Bedingung durich d Programmiersproch
Bispil: if (a && b) then {...} else { lese b aus } Wenn a false isch, deno isch d Belegung vun de Variable b egal. z. B. a=false und b=null, den passiert ä Fehler im else-Zweig
Tiwad
De Tiwad (Nominativ: Tiwaz) isch de luwischi Sunegott.
De Tiwad isch de alti ererbti indoeuropäischi männlichi Sunegott, wääred d Hethiter de dör die hattischi Sunegöttin vo Arinna ersetzt hend. Dargstellt werd er as e Maa mit ere Flögelsune öberem Chopf, zäme mitem Moogott Arma. Mengisch werd er „Vater Tiwad“ (luw.: tādi Tiwad) gnennt. Er wacht au öber Aid. Zäme mit de Kamrusipa het er e Soo, de Schutzgott vo Taurisa.
Théhillac
Théhillac (Gallo Teilhac, bretonisch Tehelieg) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Théhillac lyt 50 km vu Vannes un 96 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 1 m un 62 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Fégréac, Séverac un Missillac im Département Loire-Atlantique, Saint-Dolay un Rieux im Département Morbihan.
Gschicht
Théhillac isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1424 as Tehillac (1779: Theillac).
Verwaltig
vu Théhillac isch. Théhillac ghert zum Kommunalverband.
Poullan-sur-Mer
Poullan-sur-Mer (bretonisch Poullann) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Münchenstein
Münchästäi isch ä grosses Dorf im Tal vu dr Birs im Kantuu Baselland. Ä eerschti schriftlichi Nännig gits us em Jahr 1196. D Gmäind zellt hüt knapp 12000 Iiwonner und liit uf re Hööchi vu durchschnittlich 297 m ü. M. im Bezirgg Arläshäim. Si isch uuftäilt i d Ortstäil Nüümünchäschtäi, Münchäschtäi und Brügligä und gränzt im Nordä diräggt a d Stadt Basel.