cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Conrad Niemansnarr
Was mä von em wäiss
Es isch mööglig ass er idäntisch mit em Bildschnitzer Conrad vo Sulge isch, wo 1393 s Baasler Bürgerrächt üüberchoo het, oder villicht mit em Conrad Snetzer, wo mä von em wäiss, ass er 1429 e Mitgliid vo dr Basler Spinnwätterzumft gsi isch.
30. Juli
Dr '''30. Juli''' isch dr 211. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 212. in Schaltjohr), dodermit blybe no 154 Däg bis zum Änd vum Johr.
Marcel Janco
Dr Marcel Janco (* 24. Mai 1895 z Bukarest; † 21. April 1984 z Tel Aviv) isch e rumänisch-jüdische Künstler und Schriftsteller gsi.
Er het 1916 zsämme mit em Hugo Ball, em Tristan Tzara, em Richard Hülsenbeck, em Hans Arp und andere z Züri d Cabaret Voltaire gründet und isch drmit eine vo de Urväter vom Dadaismus.
1922 isch er uf Rumänie zrugggange und het dört bis 1941 as Architekt und Mooler gschafft. Wägen em Antisemitismus, wo währed em Zweite Wältchrieg immer rabiater worden isch, isch er uf Israel gange. D Künstlerkolonii z En Hod im Norde vo Israel, wo 1953 gründet worden isch, verdankt ihri Existänz im Janco siiner Initiative. 1952 het er an dr Biennale vo Venedig deilgnoh.
Unter anderem het er für d Avantgarde-Zitschrift Contimporanul gschriibe.
Hecke
Hecke sii grösseri Gebüsch-Gruppe in Gärte und in dr Landschaft. Die klassische Hecke in Gärte sind z. B. Thuja-Häg, en fremdländischi Pflanze (Neophyt). Die iiheimische Tier sind aber nit an die Pflanze anpasst, sii finde da kein Lebensruum. Drum sött me uus ökologische Gründ überall iiheimischi Pflanze für Hecke bruuche. In naturnahe iiheimische Hecke, wo au am Bode nit viil weggruumt wird, läbe viili Insekte und Vögel, Igel und anderi Tier. Sii isch sogenannt arteriich. Hecke in dr Landschaft gälte in dr Schwiiz als Wald.
Quelle
WWF: Panda, II/80, Naturgarten
Leuggern
Lüggere (amtlich Leuggern) isch e Iiwonergmeind im Kanton Aargau i de Schwiiz.
Geografii
D Gmeind Lüggere liit westlich vo dr Aare und em Chlingnauer Stausee und bstaht näbem Doorf Lüggere us mehrere Dörfli und Wiiler. Die heisse Gippige, Hetteschwiil, Feeretaal, Schlatt, Etzwiil und Haagefirscht. De nördlichi Teil vom rund sächs Kilometer breite Gmeindsgebiet goot dr Aare no bis an Rhy. Dört isch no dr Wiiler Felsenau mid der Sidlig Gischberg.
S Biet vo Lüggere heisst au Kirchspiel.
Der Guntebach chunt us em Gmeindbann vo Mandech abe, goot dur Etzwiil, Hetteschwiil und Lüggere und mündet in Kanal uf dr lingge Syte vom Stausee.
Nochbergmeinde
D Nachbergmeinde sind Full-Reulete im Nordweschte, Waldshuet-Düenge ännet em Rhy und de tütsche Gränze im Norde, Choblez im Nordoschte, Chlingnau im Oschte, Böötschde im Südoschte, Mandech im Süde, Mettauertal im Weschte und Löipschled im Nordweschte.
Gschicht
Lüggere isch zum erschte Mal im Jahr 1231 als Lutgern gnännt worde.
Basler Badhüsli
S Baadhüüsli isch e historischs Geböid an dr Elsässerstrooss 2 im Santihanns z Baasel. Es isch emol en öffentligi Baad- und Wäschaastalt gsi, hüte isch s e Zentrum für Juugedkultuur. S Geböid stoot grad näben em Santihannsdoor dusse vor dr ehemoolige Stadtmuure und isch äins vo de Baasler Kulturgüeter, wo für d Regioon vo Bedütig si.
Die öffentlige Baad- und Wäschaastalte z Baasel
S Duschbaad Santihanns isch vom Theodor Hünerwadel im historisierende Stiil 1905/1906 baut worde und gseet e chli us wien e Rönessans-Schlössli mit abgstuefte spootgotische Fänster. Es isch Däil vom e soziale Brogramm us em spöötere 19. Joorhundert gsi, in jedem Quardier e Baad- und Wäschaastalt ufzmache, wil vili Woonige in dr Stadt, vor allem vo de ermere Bevölkerigsschichte, kä äignigs Baadzimmer gha häi und das isch no bis in d Middi vom 20. Joorhundert eso bliibe. Und für dass d Lüt sich s au chönne läiste go z baade, isch dr Iidritt subwenzioniert worde.
No in de 1990er Joor söll s in dr Stadt öbbe 3500 Woonige gee ha, wo s weder e Baadwanne no e Duschi gee häig. No di no häi aber immer weeniger Lüt die öffentlige Beeder brucht und die si äins noch em andere zuedoo worde bis im Summer 2013 s letschte von ene, s Istäinerbaad im arme Chläibaasel, gschlosse worde isch. . S Santihanns Baadhuus isch schon e baar Joorzäänt vorhäär an dr Räije gsi.
Messeplatz (Basel)
Dr Mässblatz lit im Zentrum vom Chläibaasel im Roosdatalgwardier in dr Stadt Baasel. Er isch s wirtschaftlige und kulturelle Zentrum vom Chläibaasel, und alli Halle vo dr Baasler Mustermäss und dr Mässdurm si dört. Bis er offiziell im Joor 1974 si Naame überchoo het, isch dr Mässblatz e Däil vo dr Clarastrooss gsi, wo zur Middlere Brugg füert. Er isch dr wichdigst Knootepunggt vom öffentlige Verkeer zwüschen em Groossbaasel uf dr äinte Site und Rieche, em Baadische Baanhoof und em dütsche Gränzgebiet uf dr andere.
Basler Badhüsli
S Juugedzentrum
1975 isch s erste Juugendzentrum im Santihanns im doomolige Leonhard Ragaz Huus ufdoo worde. Si Erfolg bi de Junge isch aber zum e Brobleem worde, wil sich Noochbere am Lärm gstöört häi. Mä het denn in de 1980er die alti Baad- und Wäschaastalt an dr Elsässerstroos umfunkzioniert und drus s Juugedkultuurzentrum Baadhüüsli gmacht, wo 1987 iigweit worde isch. Wenn s Baadhüüsli am Aafang vor allem en offnige Dräffpunkt für die Junge gsi isch, inwestiert mä hüt mee in dr Förderig vo dr Juugendkultuur und vo dr Sozialruumorientierig. 2014/15 het mä drfür en Umbau gmacht.
Messeplatz (Basel)
Dr Mässblatz wird jeedes Joor für d Baasler Herbstmäss brucht. In dr Skeiterszeene isch dr Blatz beliebt, wil er so grooss isch. Der Platz wurde zudem Wääred dr Fuessball-Öiropamäisterschaft 2008 isch dr Blatz in dr K.o.-Faase e zuesätzligi Public Viewing-Zone gsi.
Regio-Verkehrsverbund Freiburg
Dr Regio-Verchehrsverbund Friburg (RVF) isch e Verchehrsverbund, wo im Uftrag vum Zweckverband Regio-Nohverchehr Friburg (ZRF) uf em Gebit vu dr chreisfrie Stadt Friburg im Brisgau sowie dr Landchreise Brisgau-Hochschwarzwald un Emmedinge dr ÖPNV betribt. Dr ZRF wird vu dene drei Chreise trage.
Gschichte vum RVF
D Regio-Verchehrsverbund Friburg GmbH isch am 1. Jänner 1994 gründet worre, um im Verbundgebit iber e eiheitlichs Verbundtarifsystem fer e besseri Nutzig vu Busse un Bahne zsorge. Chernstuck vum Tarif isch debi d Munätscharte, wo verbundwitt giltet un trotz einige Traiferhöhige gegenyberem Auto uschlagbar günstig isch. Degege sin d Einzelfahrschin verhältnismässig dyr un dr Fahrpris isch fer Churzstrecke iber Tarifzonegrenze nüber eher prohibitiv. Positiv formuliert: Dr Stammchunde isch absoluter Chenig im RVF.
Ursprünglich isch dr RVF e Gsellschaft bestehend us Gebiitskörperschafte un Verchehrsundernähme gsi, mit folgende Gsellschafter:
Später isch e Trennig zwische Besteller (Gebiitskörperschafte) un Verbund erfolgt, au ufgrund vu dr Erfordernisse vum EU-Recht.
S Land Bade-Württeberg het sich als Gsellschafter zruckzoge, un dr ZRF het als Älleigsellschafter d'Regio-Verbund GmbH (RVG) gründet, wo bim RVF dr Verchehr bstellt un mit em Verbund e Grundlage- un Zueschussvertrag abgschlosse het.
Hütigi Gsellschafter vum RVF sin:
Die Dütsch Bahn AG isch über d DB Regio AG mit 25 % un über d Südbadebus (SBG) mit 20 % am RVF beteiligt.
Weisslingen
Wislig (amtlich Weisslingen) isch e politischi Gmäind im Bezirk Pfäffike im Kanton Züri, Schwiiz.
Geografi
Wislig liit uf ere Hööchi im Züri-Oberland, wo im Noorde i s Töösstaal, im Süüde i s Chämttaal abegoot. Zur Gmäind ghööred au no d Ussewachte Detteried (Dettenried), Ländike (Lendikon), Täilig (Theilingen), Neschwiil (Neschwil) und Schwändi. Vo de Gmäind sind 42,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 44,5 % Wald, 7,9 % Sidligsflechi, 3,5 % Vercheersflechi und 0,5 % Gwässerflechi.
Gschicht
Wislig isch zum eerschte Mool 760/782 als Wizinwanc gnamset woorde.
Rupperswil
Robischwil (oder au Rupperswiu; amtlich Rupperswil) esch en Gmeind im Bezirk Länzbrg vom Kanton Aargau i de Schwiiz. D Gmeind findet me zwösche de Städt Aarau ond Länzburg.
Gschicht
Im achte Johrhundert hai sich Alemanne im Gebiet vom Länzertwald und Suretwald niiderglo. Zun erste Mol wird Rupperswil in ere Urkunde 1173 as «Rubiswile» erwähnt, wo d Grafe vo Kyburg d Landesherrschaft vo de Grafe vo Länzburg übercho hai. 1264 hai d Habsburger s Gebiet übernoh. D Herre vo Rupperswil hai die niideri Grichtsbarkeit bsässe; und wo die im 14. Johrhundert usgstorbe si, si si vo de Herre vo Hallwyl ersetzt worde. 1415 hai d Bärner dr Ober-Aargau eroberet; Robischwil het dodermit zum Untertanegebiet vo de Schtadt Bärn ghört und isch dr Hauptort vom ene Grichtsbezirk im Amt Lenzburg gsi. 1521 hei d Hallwyler ihri Rächt z Robischwil dr Stadt Bärn überlo und drfür ihri Gerichtsbefuegniss z Schafise erwiiteret. D Reformation isch 1528 iigfüehrt worde. Im März 1798 hei d Franzose d Schwiiz eroberet, die «Gnädige Herre» vo Bärn entmachtet und di Helvetischi Republik usgrüeft. Robischwil ghört sitdäm zum Kanton Aargau.
Währed Johrhunderte hei d Dorfbewohner mit de Fluete vo de Aare z kämpfe gha. Zwüsche 1865 und 1873 hei si dr Fluss begradigt und Hochwasserschutzdämm baut, und des alles in Fronarbet. Dr Aschluss ans Iisebahnnetz isch am 15. Mai 1858 bassiert, wo die Schwiizerischi Nordostbahn d Strecki Aarau–Brogg mit emä Bahnhof z Robischwil eröffnet het. Am 23. Juni 1874 isch d Strecki vo der Aargauische Südbahn nach Wohle ufgmacht worde, wo bis 1881 nach Arth-Goldau verlängeret und mit dr Gotthardbahn verbunde worden isch. Dr Bau vo de Iisebahne het die wirtschaftligi Entwicklig vom Dorf begünstiget. Sit 1900 het sich d Bevölkerigszahl fast vervierfacht – bsundrigs usprägt isch s Wachstum in de 1950er und 1980er Johr gsi.
Tour de Suisse 2012
Die '''76. Tour de Suisse''' findet vom 9. bis zum 17. Juni 2012 statt und het nüün Etappe.
Rupperswil
Gschicht
Endi 2015 isch Rupperswil i d Schlagzyle cho wäg eme schlimme Verbräche, em Mordfall vo Rupperswil.
Weisslingen
Religion
54,3% vo de Iiwoner sind evangelisch-reformiert, 18,7% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsrootswaale 2011 hät s das Ergebnis ggèè: BDP 5,1 %, CVP 5,4 %, EDU 4,3 %, EVP 3,4 %, FDP 7,4 %. GLP 13,4 %, GP 10,7 %, SP 9,5 %, SVP 40,5 %, Suschtigi 0,1 %.
Tour de Suisse 2012
Etappe
Dr Etappeblaan, wo am 19. Juni 2011 dr Öffentligkäit präsentiert worden isch, het nüün Etappe, die ersti von ene e zääminütige Prolog, und e Gsamtlengi vo 1398,6 km. Drei vo de Etappe (2., 8. und 9.) si Hoochgebirgsetappe, drei gönge dur s Flachland (3., 5. und 6.), die vierti isch bärgig und die sibti isch e Zitfaare.
Sechstagekrieg
Der Säggsdagchrieg oder Junichrieg (, hebräisch מלחמת ששת הימים milchémet schéschet haJamim) zwüsche Israel und de arabische Staate Egüpte, Jordanie und Sürie isch vom 5. bis zum 10. Juni 1967 gange. Er isch e Däil vom Komflikt im Nooche Oste und isch noch em Israelische Unabhängigkäitschrieg (1948) und dr Sueskrise (1956) dr dritt Arabisch-Israelisch Chrieg gsi.
Weisslingen
Wirtschaft
D Aarbetsloosigkäit isch im Joor 2010 bi 2,7 % gläge.
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Wislig ghöört zu den Oberländer Mundaarte.
Tour de Suisse 2012
Gsamt- und Speziaalklassemänt
Die Dabälle zäigt die Erste in de verschidnige Klassemänt am Andi vo de Etappe.
Sechstagekrieg
Dr Chrieg isch usglööst worde, wil d Egüpter die internazionali Stroos vo Tiran für die israelischi Schifffaart widerrächtlig gspert häi, dr Nasser d UNEF-Drubbe zwunge het vom Sinai abzzie und 1000 egüptischi Panzer und fast 100'000 Soldate an dr Gränze vo Israel het lo ufmarschiere.
D Regierig vo Israel het vor eme Aagriff vo de arabische Armeä an drei Fronte müesse Angscht haa und het dorum dr eigete Armee befole, am 5. Juni mit eme Brewentivschlaag vo dr israelische Luftwaffe die egüptische, sürische und jordanische Luftwaffebasene uszschalte; das isch glunge und die meischte findliche Flugzüg sind kabut gmacht worde.
Israel het bi sine Agriff in e baar Dääg a de verschidene Fronte alli arabische Drubbe gschlaage und am Ändi vom Chrieg dr Gasasträife, d Sinai-Halbinsle, d Golanhööchene, s Westjordanland und Ostjerusalem kontrolliert. Dr Usgang vo däm Chrieg het Iifluss uf d Geopolitik vo dr Region bis zum hütige Daag.
Lungenentzündung
Bi dr Lungenentzündig oder Pneumonii ( pneumōn „Lunge“) handlet s sich um e akuti oder chronischi Entzündig vom Lungegwääb. Si wird mäistens dur en Infekzioon mit Bakterie, Wiire oder Bilz verursacht, sälte au toxisch dur s Iischnuufe vo giftige Stoff oder dur immunologischi Vorgäng. Wenn d Pleura (s Ribbifäll) klar befalle isch in dr Form von ere Pleuritis wird im klinische Sproochgebruuch vo Pleuropneumonii greedet. D Entzündig noch ere Straaletherapii wird mäistens as Straalepnöimonitis bezäichnet.
Epidemiologii
D Lungentzündig, wo wo mä dra im dääglige Lääbe chrank wird, isch noch de Durchfallchrankhäite die zwäithüfigsti Infekzionschrankhit uf dr Wält. Si het wäge däm e groossi sozialmedizinischi und ökonomischi Bedütig. Öbbe 90 Brozänt von ene wärde vo Bakterie verursacht. D Brognose isch mäistens guet. Nosokomiali Lungenentzündige, d. h. sonigi, wo mä im e Chrankehuus uflääst, müesse vo Aafang aa aggressiver behandlet wärde. Paziänte, wo s Immunsüsteem von ene gschwecht isch wie zum Bischbil bi Aidschranke, chönne immer wider Lungenentzündige vo Erreger wie Mykobakterie, wo Tuberkulose chönne uslöse, überchoo.
Sümptom
Die „tüpischi Pneumonii“ foot blötzlig mit Hueste aa, s Schnuufe wird schweer und schnäller, Äiter cha uuseghuestet wärde, mä bechunnt hoochs Fieber, Schüttelfrost, dr Puls wird schnäller, es duet äim in dr Brust wee Schmerzen in der Brust und in dr Plörahööli cha sich Flüssikäit aasammle.
Charakteristisch für en „atüpischi Pnöimonii“ isch ass si langsam aafoot mit Huesten, es isch nid so schweer z schnuufe, es wird kuum Äiter uuseghuestet, dr Chopf und Köörper duet nume wenig wee und s Fieber isch niidrig.
Bi Chinder gseet mä vor allem die Sümptom: s Schnuufe goot schweer und isch aagsträngt und schnäll, dr Hueste schlimm und wird bin ere sümptomatische Therapii nit besser, d Hut isch blass und in schwere Fäll au blöilig und dr Kräislauf schwach.
Therapii
Antibiotika git s je noch de Erreeger, wie schweer d Chranket isch oder öbs spezielli Risikofaktore wie hööchers Alte oder anderi Chrankede git. Wenn s Fieber z hooch wird, cha mä dr Körper mit zum Bischbil Waadewiggel abchüele oder Medikamänt wie Paracetamol oder Acetzlsalicylsüüri (ASS) nee. Mä sött gnueg drinke, mindestens anderthalb Liter am Daag. Mä sött sich beweege und chönnt e Schnuuftherapii mache. Mit Inhalazione und Medikamänt, wie z. B. Acetylcystein (ACC) oder Ambroxol, cha mä dr Schliim lööse, und es git Medikamänt (Antitussiva) z. B.  Codein, wo mä mit ene en umbroduktive Räizhueste cha beruige.
Justus von Liebig
Dr Justus Liebig, sit 1845 Freiherr von Liebig (* 12. Mai 1803 z Darmstadt; † 18. April 1873 z Münche), isch e dütsche Chemiker und Uniwersidäätsbrofässer z Gieße und Münche gsi.
Schaffe
Er het Analüsegräät entwigglet für d Elementaranalüüse, und die chemischi Zämmesetzig vo Pflanze und Pflanzedäil, vo Organ und Brodukt vo Dier undersuecht. Zämme mit em Friedrich Wöhler het er 1832 d Radikaltheorii entwigglet, zum alli die Stoff erkläre, wo nume us Wasserstoff, Suurstoff und Choolestoff bestöön. Eso het er die Organischi Chemii begründet. Er het am Bischbil vom Knallsilber und Silbercyanat d Isomerii entdeggt, wo zwäi Stoff die gliichi Zämmesetzig aber unterschiidligi Strukture und Äigeschafte häi.
Er het sich dr Landwirtschaft gwidmet, zum d Hungersnöt, wo immer wider usbroche si, z verhindere. Sini Erkenntniss het er 1840 und 1842 in zwäi Wärk, Die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Agricultur und Physiologie und Die Thierchemie oder die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Physiologie und Pathologie veröffentligt. Die bäide Büecher häi bi alle öiropäische Gebildete unghüürs Ufsehä erregt und si in dotzedi Sprooche übersetzt worde. Er het din under anderem d Mineraldüngig propagiert und iiri Bedütig für d Kwalidäät und dr Erdrag vo de Pflanze erklärt. Mit em Edward Frankland und em James Sheridan Muspratt het er s Superfosfat entwigglet, wo au hüte no dr Fosfatdünger isch, wo uf dr ganze Wält am mäiste iigsetzt wird. Zum Personen mit schwere Maage- und Darmchrankhäite z hälfe, het er e «Fleischinfusum» entwigglet, wo spööter as „Liebigs Fleischextrakt“ bekannt worde isch.
Kammern (Lothringen)
Kammeren (lothrìngisch; frànzeesch Lachambre, ditsch Kammern) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Kammeren lijt uf re Heche zwìsche 250 un 340 m ìwer em Meeresspiejel. Züe dr Gmeind ghere àui no d Willer Holbach (lothr. Holboch) un Leyweiler. D Nochbergmeine sìn Macheren, Biding, Vahl-Ebersing, altweiler un Valmont.
Gschìcht
Kammeren ìsch ànne 1586 grìndt worre durich dr Karl III. vun Lothringe. Holbach ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1263 àls Holburch (1287: Holbouch), Leyweiler ànne 1606 àls Leywillerost.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Kammeren ghert zem Rhinfrankisch.
Kanton Colmar-2
Dr Kanton Colmer-2 ìsch a Kanton ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est z Frànkrich. Hauiptort (frz. bureau centralisateur) vum Kànton ìsch Colmer.
Gschìcht
Dr Kanton isch zem 22. März 2015 nej grinda worra.
Gmeine
Zem Kànton gheere 12 Gmeinde un a Teil vu Colmer.
Wertheim
Wertheim (oschtfränkisch Wärde) isch e Großi Chraisstadt im Main-Tauber-Chrais z Bade-Wirttebärg.
Geografi
Wertheim isch di nerdlischt Gmai vu Bade-Wirttebärg un lyt an dr Schnittstell zwische Odewald, Spessart un Unterfranke an dr Mindig vu dr Tauber in Main. Nochbergmaine sin Holzkirchen, Helmstadt un Neubrunn (alli Landchrais Würzburg, Bayern), Werbach un Külsheim (boodi Main-Tauber-Chrais), Neunkirchen (Landchrais Miltenberg, Bayern), Freudenberg (Main-Tauber-Chrais), Stadtprozelten un Faulbach (boodi Landkrais Miltenberg) un Hasloch, Kreuzwertheim un Triefenstein (alli Landchrais Main-Spessart, Bayern).
Dr Baan bstoht us 47,9 % Landwirtschaftsflechi, 35,9 % Wald, 13,4 % Sidligsflechi un 2,8 % sunschtiger Flechi.
Gmaigliederig
Zue Wertheim ghere d Stadtdail Bettingen, Dertingen, Dietenhan, Dörlesberg (mit em glychnamige Dorf, em Gheft Ernsthof un em Wohnblatz Ebenmühle), Grünenwört, Höhefeld (mit em glychnamige Dorf, em Wyler Klosterhöhe un dr Hef Mittelhof un Wagenbuch), Kembach, Lindelbach, Mondfeld (mit em glychnamige Dorf un em Wohnblatz Rosenmühle), Nassig (mit dr Derfer Nassig un Ödengesäß, dr Wyler Im Loch un Steingasse un em Wohnblatz Ödengesäßer Hof), Reicholzheim (mit em glychnamige Dorf, em Wyler Bronnbach, em Gheft Schafhof un dr Wohnblätz Bahnstation Bronnbach, Bahnstation Reicholzheim un Teilbacher Mühle), Sachsenhausen, Sonderriet, Urphar, Waldenhausen, Wertheim (mit dr glychnamige Stadt un dr Stadtdail Bestenheid, Brückenviertel, Eichel, Mühlenviertel, Reinhardshof, Tauberviertel un Vockenrot).
Verwaltig
Wertheim ghert zue kaim Verwaltigsverband.
Dr Oberburgermaischter vu Wertheim isch dr Stefan Mikulicz.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Wertheim ghert zum Oschtfränkisch.
Basler Problem
S Baasler Brobleem isch e mathematischs Brobleem, wo zimlig lang unglööst bliiben isch und wo sich am Aafang vor allem Baasler Mathematiker drmit befasst häi. Es isch drbii um d Froog vo dr dr Summe vo de reziproke Kwadraatzaale gange, also um ä Wärt vo dr Räije
1735 het dr Leonhard Euler das Brobleem glööst, und dr Wärt vo dr Räije gfunde:.
Gschicht
1644 het sich dr Italiäner Pietro Mengoli gfrogt, öb die Summe wurd konvergiere, und wenn si wurd, was iire Wärt wurd sig. Er het aber kä Antwort uf die Froog gfunde. Bald druf het dr Baasler Mathematiker Jakob I Bernoulli vom Brobleem ghöört, het aber au kä Löösig gfunde (1689). No mee Mathematiker häi sich ooni Erfolg mit en Brobleem befasst. Erst 1726 het dr Baasler Mathematiker Leonhard Euler, won e Schüeler vom Brueder vom Jakob Bernoulli, vom Johann, gsi isch sich mit em Brobleem afo befasse. 1735 fand er d Löösig gfunde und si in sim Wärk "De Summis Serierum Reciprocarum" veröffentligt.
Im Euler si Löösig
Für si ursprüngligi Löösig het dr Euler d Tailor-Räije vo dr Kardinalsinusfunkzioon aagluegt, also und het sä mit dr Broduktdaarstellig vo sällere Funkzioon gliichgsetzt. Bim (hüpothetische) Usmultipliziere vom unändlige Brodukt het er nume die Brodukt aagluegt, wo 1 und x^2 enthalte häi. Wil s käi anderi Mögligkäit git, ass e Term e kwadratischs Gliid cha enthalte, müesse die bäide kwadratische Term uf de bäide Site gliich si. und eso het dr Euler si Löösig gfunde: Dr Euler het s Brobleem no allgemäiner gmacht. Er het e Funkzioon undersuecht, wo män ere spööter die riemannischi ζ-Funkzioon gsäit het und het en allgemäine gschlossnige Usdruck für alli gradzaalige natürlige Argumänt s = 2k gfunde, nämlig drbii stellt B_{2k} d 2k-te Bernoulli-Zahl}Bernulli-Zaal dar. En allgemäini Formle für Argumänt vo ungrade natürlige Zaale s (lueg z. B. Apéry-Konstante) isch immer no umbekannt.
Dadaismus
Dada oder Dadaismus isch e künstlerischi und literarischi Bewegig gsi, wo 1916 vom Hugo Ball, Tristan Tzara, Richard Huelsenbeck, Marcel Janco und Hans Arp z Züri gründet worden isch. Si het die bürgerliger Ideal und die „konventionelli“ Kunst bzw. Kunstforme abglehnt und sä hüfig parodiert. Vom Dada si Impuls usgange wo d Kunst vo dr Modärne bis zur hütige Zitgenössische Kunst beiiflusse.
Im Wäsentlige isch es ä Revolte gege d Kunst gsi, wo d Künstler sälber, wo d Gsellschaft vo ihrer Zit und deren ihr Wärtsystem abglehnt hai, gmacht hai. Wo dr Dadaismus aagfange het sich z festige, hai d Dadaiste drzue ufgrüeft, die Ornig wider z vernichde, wil Ornig jo genau das gsi isch, wo si hai welle zerstöre. Das het dr Dadaismus wider zu däm gmacht, was er het welle si: die vollkommeni Anti-Kunst, wo mä nid het chönne klassifiziere. Vergliich mit e Futurismus oder e Kubismus hai d Dadaiste abglehnt.
Rudolf V. von Baden
Läbe
Dr Rudolf V. isch dr Suhn vum Rudolf IV. vu Bade († 25. Juni 1348) un dr Marie vu Oettingen († 10. Juni 1369) gsi, dr Dochter vum Grof Friedrich I. vu Oettingen.
Syy Vater het d Stedt Offeburg, Gengebach un Zell, derzue alles Ryychsguet in dr Ortenau, as Pfand iberchuu. Well dr Chenig Karl IV. em Berthold vu Buchegg, em Bischof vu Stroßburi d yylesig vu däm Pfand iberloo het un dää aber kei Gäld gha, het dr Berthold em Rudolf dr Zoll z Stroßburi verpfändet.
Mit syym Neffe Rudolf VI., Suhn vum Friedrich III., het dr Rudolf V. anne 1356 e Erbvertrag abgschlosse, ass dää syy Erb soll syy. Wu dr Rudolf V. anne 1361 gstorbe isch, het dr Rudolf VI. derno alli Deil vum dr Markgrafschaft Bade wider chenne vereine.
Dr Rudolf V. het am 26. Augschte 1347 d Adelheid († 1370/73), Dame de Belfort, ghyrote, d Doichter vum Rudolf Hesso vu Bade un dr Johanna vu Mömpelgard. Si hän keini Chinder mitenand gha. D Adelheid vu Bade het no syym Dod am 4. April 1369 dr Grof Walram IV. vu Thierstein († 1386) ghyrote.
Mies VD
Mies (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Nyon im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Mies isch e Stroßedorf iber em Gämfersee an dr Stroß Gämf-Saint-Cergue. D Gmaiflechi umfasst 35,2 % landwirtschaftligi Flechi, 35 % Wald, 29,2 % Sidligsflechi un 0,6 % sunschtigi Flechi.
Gschicht
Mies isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1345 as Miez.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 40 % gläge.
Religion
33,5 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 33,4 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,7 %, CVP 8,2 %, FDP 14,9 %, GLP 8,5 %, GP 11,9 %, SP 12,4 %, SVP 22,9 %, Sunschtigi 1,9 %.
Dr Burgermaischter vu Mies isch dr Pierre-Alain Schmidt (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 3,5 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1499 Yywohner 73 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 6,5 % Dytsch, 2,8 % Italienisch un 17,7 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Oberägeri
Oberägeri isch e Iiwonergmäind im Kanton Zug, Schwiiz.
Geografi
Oberägeri liit im Oschte vom voralpine Hochtal vom Ägerisee. Zue de Gmäind ghöörid s gliichnamig Dorf und d Wiiler Morgarten/Hauptsee und Alosen. Vo de Gmäindsflechi sind 45,3 % landwirtschaftlichi Flechi, 46,3 % Wald, 6,4 % Sidligsflechi und 1,9 % süschtigi Flechi.
Gschicht
Oberägeri isch zum eerschte Maal gnennt worde um 1150 als Agregia (1538 Ober Egere).
Iiwoner
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil isch 2015 bi 26,6 % gläge.
Religion
65,7 % vo de Iiwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 17,8 % evangelisch-reformiert.
Politik
De Gmäindspresidänt vo Oberägeri isch de Pius Meier (Stand Novämber 2017).
Spraach und Tialäkt
Bi de Volchszellig 2000 hend vo dr 4740 Iiwoner 90,2 % Tüütsch als Hauptspraach aagää, 0,7 % Franzöösisch, 0,5 % Italienisch und 8,6 % anderi Spraache.
De Tieläkt vo Oberägeri liit im Übergangsberiich vom Hoochalemannisch zum Hööchschtalemannisch.
Kusch (Bibel)
Der Kusch (hebräisch כּוּשׁ ) isch ds Grosschind vom Noah gsi u der Stammvater vo de Kuschiter. So mit isch är e Figur us em Alte Teschtamänt u em Tanach. Es git ou ägyptischi Quelle wo der Kusch erwähen. Die bezieh sech uf die Nubischi Religion.
Biblischi Überliferig
Der Kusch isch der Sohn vom Ham u so mit es Grosschind vom Noah. Öb är der erschtgeborein isch, lad d Bibel offe. Är het no es paar Brüetsche: der Mizrajim der Put u der Kanaan.
Der Kusch het nach der Völkertafele i der Bibel di folgende Söhn gha: Der Seba, der Hawila, der Sabta, der Ragma, der Sabtecha u der Nimrod. Der Nimrod isch e grosser Jeger gsi. Vil meh erfahret me i der Bibel über e Kusch nid.
Biblischi Überliferig vo de Kuschiter
D Kuschiter wärde zum erschtemal im ne sehr schwirige Text im 4. Buech Mose erwähnt. U zwar wärfe d Miriam u der Aaron em Mose vor das är e Kuschitere söll ghürate ha. Allerdings isch das was die beide da am Mose Vorwärfe nid ihres eigentleche Thema. Das merkt me scho da dran das die Ussag, das der Mose e Kuschitere söll ghürate ha, im wytere verloufe vom der Diskusion nümm wyter Thema isch. Es geit im 4. Mose 12,2 nämlech dadrum öp Gott düre Mose redt oder nid.
Doch dä einzelne Värs zur Kuschitere wirft Fragen uf. Entweder isch mit der Kuschitere d Zippora gmeint oder de het der Mose e wyteri Frou ghürate. Nach der Überliferig us em 2. Mose 2 isch d Zippora d Tochter vom Prieschter Reguël (Jitro). Zudäm isch der Mose i däm Momänt im Land Midian. Das heisst der Jitro isch Prieschter z Midian. Doch im ganze Text wird keis einzigs mal erwähnt das der Jitro e Midianiter u d Zippora e Midianitere wär. Es isch nur vom Land Midian d Redt. Das bis zur Gschicht vom Mose aber scho öffters wäge Hungersnot oder warum ou immer zu Wanderigen isch cho, so zum Bispil der Abraham, besteit d Müglechkeit das der Jitro als Kuschiter z Midian läbt.
Anderersyts isch es nid unüblech gsi das e Maa me als ei Frou gha het. Es chan also genau so guet sy das der Mose e zwöiti Frou gha het.
Der kischitisch Löifer
Wo der Absalom der Sohn vom David e Ufstand gäge sy Vater gfüehrt, chunnt’s zu nere entscheidende Schlacht zwüschem Absalom u em Joab. Der David het sy Sohn läbig welle ha. Der Absalom isch du under ere Terebinte düre grytten u will är so längs Haar het gha, isch är mit de Haar i de Escht blybe hange. Der Joab isch es du wo der Absalom erschticht.
Nach däm der Absalom tot isch, geit’s du drum em David Mäldig z mache das der Absalom tot isch. Eigentlech gmäldet sech der Ahimaaz als erschte die Botschaft z überbringe. Doch der Joab wehrt u schickt e Kuschiter los, em Chönig z mälde das der Absalom tot isch. Doch der Ahimaaz bättlet u stürmt so lnag bis der Joab ywilliget u ou ihn los schickt. Der Ahimaaz u der Kuschiter chöme fasch glychzytig bim David a. Der Ahimaaz wird zescht befragt u är seit nid das der Absalom nümm läbt. Wo der David du ou der Kuschiter befragt, isch es du är wo em David siet das der Absalom nümm läbt.
D kuschiter als grosses Chriegsvolk
Wäret der Regierig vom Chönig Asa vo Juda wird vo mene Syg über d Kuschiter brichtet. Zur der Zyt isch ds Volk Israel nümm eis Volk, sonder i z Chönigrych Juda u Israel Ufteilt. D Kuschiter wärde dert als übermächtigs Chriegsvolk beschribe. Wo der Chönig Asa derzue bringt der Herr azrüefe u so gwinnt Juda u schlat d Kuschiter i d Flucht.
Im Glyche Buech wärde d Kuschiter vom Herr erweckt um gäge Chönig Joram vo Juda uf z stah. D Kuschiter wärde i däm Värs zäme mit de Araber u Philister als Nachbere vo Juda bezeichnet.
D Kuschiter im Jesaja
Im Buech Jesaja wird Kusch im Zämehang mit Ägypte u Assur gnennt. Wenigi Kapitel später wird Kusch wider als Land und als gägnerisches Volk bezeichnet, wo Gott wott richte.
När befasst sech ds Buech Jesaja no mit der Gschicht vom Chönig Hiskija. Wo dä nämlech Chönig vo Juda isch gsi, isch är vom Chönig vo Assur belageret worde. Wil är sech so sorge gmacht het, het är der Jesaja informiert. Der Jesaja het im Hiskija du gseit das är sech keini sorge söll mache. Der Chönig vo Assur wärdi umchere will är es Grücht würdi ghöre. U der Chönig vo Assur isch du tatsächlech umkehrt, wil är verno het das der Chönig vo Kusch gäg ihn welli kämpfe.
D Kuschiter im Jeremia
Im Buech Jeremia chöme d Kuschiter ou vor. Im Jeremia 13,23 wird d Frag gstellt öb e Schwarze syni Huutfarb chönn ändere oder e Leopard syni Fläcke? Wörtlech steit a Stell vo Schwarz aber der Begriff Kuschiter.
Möglechi Erwähnig im Habakuk
Im Buech Habakuk wird es Zält vo Kuschan erwähnt wo vertschaubet wird. Wäg der Namensänhnlechkeit nimmt me a, dass sech’s hie um nes nomadisches Volk handlet wo us Kuschiter besteit.
Kuschiter im Hütige Israel
Kuschim, also Kuschiter, isch im hütige Iwrit e offizielli bezeichnig für Afrikaner.
Basler Konzilsuniversität
D Baasler Konzilsuniwersidäät het vo 1432 bis 1448 bestande. An dere Uni häi meereri Persone underrichdet und studiert, wo denn 1460 bi dr Gründig vo dr Baasler Uniwersidäät e wichdigi Rolle gspiilt hän.
D Iniziative für d Gründig vo dr Uni äi Joor noch em Aafang vom Konzil isch woorschinlig vo de Familiare us cho. E Legat het s Ganze noch de Vorbilder vo dr Bariiser Uniwersidäät und dr Uniwersidäät vo Bologna organisiert, und s Konzil het dr Brofässer ernennt und bestimmt, ass däm si Leer as Uniwersidäätsleer söll anerkennt und wääred em Konzil bi dr Graduierig aagrächnet wärde.
Bi dr Gründig vo dr Uniwersidäät Baasel 1460 häi Graduierti und Mitgliider vo dr Konzilsuniwersidaat e wichdigi Rolle gspiilt. Mänggi häi dr Baasler Root beroote, anderi si Rööt vom Habsburger Albrecht VI., wo under anderem Herrscher über die Vordere Land gsi isch und as Landesher 1457 d Uniwersidäät Freiburg gründet het.
Zu de iiflussriiche Persoone bi dr Gründig vo dr Uni häi dr Heinrich vo Bäihäim ghöört, wo 1437 an dr Konzilsuniwersidäät zum Doktor vo de Dekretale bromowiert het, dr Peter zum Luft, wo dr erst Dekan vo dr nöije juristische Fakultäät worde isch, dr Georg vo Andlau, wo 1460 d Uni gläitet het, und dr Petrus Testoris, wo 1469 Räkter worde si.
Aeschenplatz
Dr Aescheblatz lit im Zentrum vo dr Schwizer Stadt Baasel.
D Laag
Dr Aescheblatz lit zwüschen em Basler Hauptbaanhoof und em Rhii. Er drennt dr Aeschegraabe und d Dalbe-Aalaag, en Aggse, wo vom Hauptbaanhoof gege Nordoste goot. In Blatz iine chömme d Joggeli-Strooss, d Malzgass, d Brünnligass, d Dufour-Strooss und d Aeschevorstadt.
Gschicht
Wo die üsseri Stadtmuure im 14. Joorhundert baut worden isch, het mä dört, wo dr hütig Blatz isch, e Weerdoor mit eme quadratische Grundriss baut. Bis zum Aafang vom 19. Joorhundert isch s Aeschedoor äins vo de bäide Stadtdoor gsi, wo au in Zite vo Chrieg offe bliibe si. 1858 het d Stadt beschlosse, uf em Aescheblatz dr Centralbaanhoof z baue. Mä het s Zollhuus und dr Durm abgrisse und nume s Stadtdoor lo sii. Aber drei Joor spööter het au im Aeschedoor si letschti Stund gschlaage, wil es sich zum ene Noodleöör im stedtische Verkeer entwigglet het. Der Baanhoof het mä denn allerdings e baar hundert Meter witer gege Weste baut.
1895 het mä e Dramlinie über e Blatz baut. In de Joor druf isch dr Aescheblatz zu äim vo de Verkeersknootepünggt vo dr Stadt worde. In de 1950er Joor het mä sich afo überleege, öb mä dr Verkeer über en Aescheblatz in zwäi Ebene sött abwiggle, und s Drämli weer denn underirdisch gfaare. Die Blään si denn aber verworfe worde.
Am 24. April 1947 isch uf em Aescheblatz dr schweersti Dramumfall in dr Baasler Gschicht bis jetz bassiert. Vom Baanhoof isch e Drämli ooni z brämse in e Kurve im Beriich vo de Haltstelle iinegraast. Dr Motorwaage isch mit eme Drämli, won em entgeegechoo isch, zämmebutscht und däm si Aahänger isch us de Schiine kippt. Dr zwäit Aahänger vom Drämli, wo dr Unfall verursacht het, isch entgläist, quer über d Haltestelle grutscht in e Zug wo dört gstande isch, iine. Säggs Lüt si bim Umfall um s Lääbe choo.
Nutzig
In dr Middi vom Blatz isch e Kiosk, en andere isch am östlige Ändi vom Blatz. S markantiste Geböid am Blatz isch d Bank für en Internazional Zaaligsusgliich, wo dr Mario Botta entworfe het. Am nordöstlige Rand vom Blatz isch dr modärni Bau vo dr Schwizerische Lääbensversicherig PAX und s klassizistische Geböid vo dr Baasler Zitig. Usserdäm het d Bank Coop iire Hauptsitz am Blatz.
S chliine Dramhüüsli vor em Hauptgeböid vo dr Migrosbank isch 1991 iigweiht worde und isch e Gschänk vo dr Bank gsi.
Wettswil am Albis
Wettschwiil am Albis (amtlich Wettswil am Albis, bis 1976 Wettswil) isch e politischi Gmäind im Bezirk Affoltere im Kanton Züri, Schwiiz.
Geografi
Wettschwiil am Albis liit südweschtlich vo Züri. S Piet vo de Gmäind umfasst 34 % landwirtschaftlichi Flèchi, 21 % Wald, 34,7 % Sidligsflechi, 6,1 % Vercheersflechi und 3,2 % Gwässerflechi. Naachbergmäinde sind Ääsch, Biirmischtoorf, Bauschtette und Schtalike.
Gschicht
Wettschwiil am Albis isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1184 als als Wettesweilare.
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 12,9 % (Stand 2011).
Religion
38,1 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 28,9 % sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,7 %, CVP 5,1 %, EDU 1,6 %, EVP 5,4 %, FDP 18,6 %. GLP 13,5 %, GP 7,1 %, SP 12,7 %, SVP 29,8 %, Suschtigi 0,5 %.
Gmäindspresidänt isch de Hanspeter Eichenberger (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,2 % gläge.
Walk (Unterelsass)
D Wàlik (frz. La Walck, dt. Walk) ìsch e ehmolige frànzeesche Gmein ìm Arrondissement  im Unterelsàss (Bas-Rhin). Zem 1. Janner 2016 ìsch sa mìt Pfaffoffe un Ìwerach zur Commune nouvelle Val-de-Moder füsioniert.
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
Dr letscht Maire isch dr Daniel de Bonn gsin.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun dr Wàlik ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Ministerpräsident der Tschechoslowakei
De Ministerpräsident vo de Tschechoslowakei isch vo 1918 bis 1992 de Regierungschef de Tschechoslowakei ksi.
I de Zite wo de Opste vom tschechoslowakische Staatspräsident leer ksi isch, häd de Ministerpräsident s Amt vo ihm überno. obwohl das i de Verfassig nöd erlaubt ksi isch.
Arnulf von Kärnten
Dr Arnulf vo Kärnte (* öbbe 850; † 8. Dezember 899) isch vo 887 bis 899 dr König vom Ostfrankeriich gsi, vo 894 bis 895 König vo Italie und vo 896 bis 899 dr römisch-dütsch Kaiser.
Läbe
Dr Arnulf isch en illegitime Sohn vom Karolinger Karlmann gsi. Es isch möglig, ass dr Karlmann d Mueter vom Arnulf spöter doch no ghürotet het. Dr Arnulf isch z Moosburg uf dr Mosaburch ufgwachse. Er isch 876 zum Präfekt vo de östlige Marke ernennt worde, und isch noch em Dod vo siim Vater 880 Herzog vo Kärnte worde. Er isch in langi Kämpf gegen e Swentopluk vo Grossmähre und gege d Normanne verwigglet gsi.
Dr Arnulf isch im Novämber 887 noch Kämpf gege si Unggle und Vorgänger Karl dr Dick dr ostfränkisch König worde. 888 isch er noch Italie zoge, für zum sich d Köngswürde azeigne, wo noch em Dod vom Karl III. an dr Berengar I. gangen isch. Dr Berengar het ihm dr Lehnseid gschwore, het si Dron aber 889 an dr Herzog Wido (Guido) II. vo Spoleto verlore. Noch em Wido siim Dod het dr Arnulf 894 no einisch Oberitalie besetzt, het s aber 895 wider an dr Berengar und am Wido siim Sohn Lambert verlore. Erst noch dr Absetzig 896 vom Lambert (dä isch 897 wider an d Macht cho, aber im Johr druf scho gstorbe) isch dr Arnulf zum römische Kaiser gwehlt worde und no im gliiche Johr geges Ändi vom Februar het en dr Papst Formosus zum Kaiser krönt. Die Chrönig isch aber noch siim Abzug und em Dod vom Formosus vom Papst Johannes IX. 898 annulliert worde.
Im Johr 888 het dr Arnulf dr Odo vo Paris as dr westfränkisch König bestätigt, het s aber 893 akzeptiert, won er vom Karl em Iifältige ersetzt worden isch. 895 het er denn doch wider dr Odo understützt. Erst 898 het sich dr Karl noch em Odo siim Dod im Westfrankeriich duregsetzt.
891 het er bi Löwe d Wikinger entscheidend gschlage, was dene ihre Raubzüg es Ändi gmacht het.
Dr Arnulf het wohrschiinlig wie anderi Karolinger au an Epilepsii glitte. Er isch 899 am ene Schlaganfall gstorbe und isch im Chloster St. Emmeram z Rägesburg begrabe worde, wo au si Sohn, dr Ludwig das Kind, und si Frau, d Oda begrabe si.
E Gedänkdafele an en het s in dr Walhalla bi Rägensburg.
Chinder
Dr Arnulf het vor 888 d Konradinerin Oda († noch em 30. November 903) ghürotet, und si hai e Sohn gha, dr Ludwig IV., das Chind (* 893; † 911). Dä isch noch em Dod vo siim Vater im Johr 900 König vom Ostfrankeriich worde.
Drzue het dr Arnulf mehreri uneheligi Chinder gha:
31. Juli
Dr '''31. Juli''' isch dr 212. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 213. in Schaltjohr), dodermit blybe no 153 Däg bis zum Änd vum Johr.
Bernhard Lasotta
Dr Bernhard Michael Lasotta (* 16. Jänner 1969 z Haalbrunn; † 11. Jänner 2019 au dert ) isch e dytsche Bolitiker (CDU) un Dokter gsii. Vu 2001 bis zue sym Dod isch er Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg gsii.
Uusbildig un Beruf
Noch em Abitur am Hohenstaufen-Gimnasium z Bad Wimpfen un em Wehrdienscht het er an dr Universitet Haidelberch aafange Medizin studiere. Anne 1997 het er s Studium mit em ´Staatsexamen abgschlosse. Von 1997 bis 1999 war er Arzt im Praktikum am Heilbronner Klinikum am Gesundbrunnen. Syni Dissertation het er um des Zyt am Inschtitut fir Medizinischi Biometry un Informatik vu dr Universitet Haidelberch gschribe, wun er 1999 zum Dokter vu dr Medizin promoviert woren isch. S Thema vu syre Arbet het ´Beschreibung und Vergleich der Spontanerfassungssysteme für unerwünschte Arzneimittelwirkungen ghaiße. Ab 1999 isch dr Lasotta Assischtänzdokter ´an dr Klinik fir Aneschthesy un operativi Intänsivmedizin vu dr SLK-Klinike Haalbrunn wore. Nääbeberuefli het er e baar Semeschter Bedriibswirtschaftslehr mit Schwärpunkt Chrankehuuswirtschaft an dr Verwaltigsakademy Rhyy-Necker z Manne studiert.
Bolitik
Em Bernhard Lasotta sy bolitischi Karriere het anne 1985 mit sym Yydritt in di Jung Union aagfange. Vu 1989 bis 2009 isch er Stadtrot z Bad Wimpfen un Vorsitzer vu dr gmainsame vu CDU un Freie Wehler im Gmaitrot gsii. Vu 1994 bis 2009 isch er stellverdrättende Burgermaischter vu dr Stadt Bad Wimpfen gsii. Ab 2004 isch er Miglid im Chraisdag im Landchrais Haalbrunn un syter 2005 Vorsitzer vum CDU-Chraisverband Haalbrunn gsii.
Bi dr bade-wirttebärgische Landdagswahle 1992 un 1996 isch er Zweetkandidat vu dr CDU im Wahlchrais Neckarsulm gsii. Bi dr Wahl am 25. Merz 2001 isch er as Noofolger vum Hermann Mühlbeyer im nämlige Wahlchrais as Eerschtkandidat vu dr CDU aadrätte un het s Diräktmandat gwunne. Bi dr negschte Landdagswahl am 26. Merz 2006 het er sy Mandat mit 46,4 Brozänt vu dr Stimme chenne verdaidige, glych wie au am 27. Merz 2011 mit 40,7 Brozänt un am 13. Merz 2016 mit 25,8 Brozänt.
In dr 15. Wahlperiod vu 2011 bis 2016 isch er im Landdag Mitglid vum Ständige Uusschuss un vum Uusschuss fir Integration gsii un stellverdrättend Mitglid in dr Uusschiss fir Finanze un Wirtschaft un fir Arbet un Sozialornig, Familie, Fraue un Seniore. Derzue isch er integrationsbolitische Sprächer vu dr CDU-Fraktion gsii.
Familie un Privats
Dr Bernhard Lasotta isch remisch-kadolisch gsii. Är het z Bad Wimpfen gwohnt, isch ghyrote gsii un Vater vu zwai Chinder. Nech ere schwäre Chranket isch er fimf Däg vor sym 50. Geburtsdag gstorbe.
Yeti
Beschrybig und Düütig
I de Regle wird de Yeti als öppe zwei bis drü Meter gross und über 200 Kilogramm schwär beschribe, mit Fuessabdrüecke vo bis zu 43 Zentimeter Längi. D Lepcha und d Tibeter beschrybed ihn als Affetier, mit eme eiförmige und spitz zuelaufende Schädel und ere kärgliche, rötliche Behaarig. D Fuessabdrück im Schnee sind scho mehrmals und vo unterschidliche Expeditione uf ere Hööchi vo 5000–7000 Meter gfunde und über längere Strecke nacheverfolgt worde.
Es paar Zoologe und au de Südtiroler Bärgstyger Reinhold Messner i sym Buech Yeti – Legende und Wirklichkeit verträtted d Uffassig, dass de Yeti mit eme Tibetische Bruunbär (Ursus arctos pruinosus) oder eme Tibetbär (Ursus thibetanus) idäntisch sig. So sig in es paar Himalaya-Sprachen Yeti s Wort für Bär. Zumene ähnliche Ergäbnis isch 2003 de Japaner Makoto Nebuka nach ere zwölfjährige Recherche im Himalaya cho.
Kryptozoologe und Anthropologe, wie de George A. Agogino (1921–2000) vo de University of Wyoming, sind au scho der Aasicht gsi, dass es sich bi de Yetis um Aaghörige vo de Reliktpopulation vonere no unbekannte Hominiden-Art handlet. In de Wüsseschaft isch das aber e Minderheitsmeinig.
Yeti-Skalp
Im buddhistischen Kloster vo Khumjung im nepalesische Khumbu chamer en aagäbliche Yeti-Skalp besichtige. E zweite Skalp isch under ungchlärte Umstände us em Chloster vo Pangboche (äbefalls im Khumbu) verschwunde. 1960 hend de Edmund Hillary und de Marlin Perkins vonere Expedition en aagäbliche Yeti-Skalp mitbrunge, wo sich bi de Undersuechig als Huut vonere Bärggeiss usegstellt het.
Kronenbourg
Kroneburri (offiziell Kronenbourg) isch e Brauerei wu vum Elsàss schtàmmt. Mit ere Johrproduktion vun ungfähr 8 Millione Hektoliter, esch se vun wittem d'r erschte Bierhersteller vum ganze Frankriich.
Gschichte
N.B. 's bekànnschte Bier vun Kroneburi heisst 1664, sales esch iweràll vertriiwe.
Offizielle Websyte
Brasseries Kronenbourg
Missy VD
Geografi
Missy isch e Stroßedorf am Nordrand vu dr Broyeebeni, am Fueß vum Rugge zwisch em Nöieburgersee un em untere Broyedal. D Gmaiflechi umfasst 86,9 % landwirtschaftligi Flechi, 2,3 % Wald, 9,5 % Sidligsflechi un 1,3 % sunschtigi Flechi.
Gschicht
Missy isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1148 as Missiacum (Vidimus) (1183 de Missiaco).
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 6,6 % gläge.
Religion
78,2 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 15,6 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,8 %, CVP 0,8 %, FDP 14,0 %, GLP 14,9 %, GP 6,4 %, SP 16,4 %, SVP 38,2 %, Sunschtigi 1,4 %.
Dr Burgermaischter vu Missy isch dr Jean-Daniel Thevoz (Stand Merz 2014).
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch anne 2011 bi 2,9 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 275 Yywohner 86,5 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 10,9 % Dytsch, 0,4 % Italienisch un 2,2 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Kanton Sierenz
Dr Kanton Sierez (amtl. Canton de Sierentz) isch bìs März 2015 e Kanton in dr franzeesche Region Elsass im Département Oberelsass (Haut-Rhin) un Arrondissenent Milhüse (Mulhouse) gsii.
Geografi
Dr Kanton isch in dr Owerrhinewene un im öschtliche Sundgau glege. D'Oschtgrenze het dr Rhin bildet.
Sproch
Dr Kanton zellt zuemindischt teilwiis zum ursprüngliche hochalemannische Sprochgebiet im Elsass, wie üs dr elsàssische Ortsnamme (z. B. Hàlfranzchìlech fier Helfrantzkirch, Chems fier Kembs) ersichtlich isch.
Gmeinde
Dr Kanton Sierez isch üs 21 politische Gmeinde bstande, 18 devu sin in dr Verwaltungsgmeinschaft Sierezer Land (frz. Communauté de Communes du Pays de Sierentz) zämmegschlosse.
Markgrafschaft Baden-Hachberg
D Markgrofschaft Bade-Hachberg isch anne 1190 entstande, wu sich unter em Heinrich I. d Sytelinie vu dr Markgrofe vu Hachberg vu dr Markgrofschaft Bade abgspalte het. D Stammburg isch d Hochburg uf em Hachberg bi Ämmedinge gsi.
D Hachberger Linie het sich im 13. Jahrhunderts gege d Kunkerränz vu dr Grofe vu Fryybeg im Ruum zwisch em Schwarzwald un em Ryy chenne behaupte.
1306 hän dr Heinrich III. (1290–1330) un dr Rudolf I. (1290–1313) ihre Erb deilt. Dr Heinrich het d Herrschaft iber Hachberg mit dr Stadt Ämmedinge iberchuu, dr Rudolf d Landgrofschaft Suseberg mit em neje Stammsitz, dr Suseburg un d Vogtei iber s Chloschter St. Bläsi un d Probschteie dodervu, Bürgle, Sitzechilch un Witenau, 1315 no erwyteret um d Herrschaft Röttle. Mit dr Herrschaft Badewyyler, wu 1444 no derzue chuu isch, sin d Herrschaft Suseberg un d Herrschaft Röttle zum Markgreflerland vereinigt wore. Die Markgrafschaft Hachberg mit em Stammsitz Hochburg het s bis 1415 gee, wu dr Markgrof Otto II. vu Hachberg d Burg un d Herrschaft Hachberg an dr Markgrof Bernhard I. vu Bade verchauft het. Mit em Dod vum Otto II. anne 1418 isch d Linie Hachberg derno erlosche.
Vu 1584 bis 1590 het s nomol fir e churzi Zyt e Markgrofschaft Bade-Hachberg gee, wu dr Jakob III. us dr Linie Bade-Durlach s Biet ibernuu het.
Dr Philipp vu Hachberg-Suseberg het anne 1490 mit em Markgraf Christoph I. vu Bade e Erbvertrag gschlosse, s „Röttelsche Gemächte“. Noch em Dod vum Philipp anne 1503 isch s Markgreflerland, wu us dr Vereinigung vu Suseberg, Röttle un Badewyyler gschaffe woren isch, an d Markgrofschaft Bade chuu.
Junge Union
Die Jungi Unioon vo Dütschland (JU) isch d Juugendveräinigung vo dr CDU und dr CSU. Si het öbbe 100'000 Mitgliider und isch noch dr IG Metall Jugend dr zwäitgrössti politischi Juugedverband z Dütschland und in Öiroopa.