cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Othmar Schoeck
Moderni Uffiährige vu Schoeck-Wärk
Im Othmar Schoeck si Oper "Penthesilea" isch im Septämber 2007 z Basel bim Theaterfeschtival mit eme Gaschtspiil vum Ditsche Nationaltheater Weimar ufgfiährt wore. Im Spotjohr 2007 het s Theater Basel diä Oper esälber uf dr Spiilblan brocht - im 50. Dotesjohr vum Kumpenischt - un d Uffiährige gehn bis in dr Febber 2008. D Bremiäre vu dr Basler Uffiährig het viil Erfolg gha - d Badisch Zittig vum 5. 11. 2007 het gschriibe: "Der Beifall am Premierenabend gleicht einem Sturm. Weniger wäre eine Enttäuschung gewesen."
Lueg aü
Das Schloß Dürande (Oper)
Landeskommissärbezirk Freiburg
Dr Landeskommissärbeziirk Fryburg isch noch em ''Gesetz über die Organisation der Inneren Verwaltung vom 5. Oktober 1863'' ain vu dr vier Landeskommissärbeziirk z Baade mit Sitz z Fryburg gsii.
Gschiicht
Mit sällem Gsetz sin di bishäärige vier Chrais ufgleest un di jetz 59 Bezirksämter diräkt em Minischterium vum Inner unterstellt woore. As Ufsiichtsbeheerd sin dr staatlige Beziirksämter un dr neie as Sälbschtverwaltigsorganisazioone uusbildete Chrais vier Landeskommissär im Rang vu Minischterialreet as Ufsiichtsorgaan voorgsetzt woore. D Ufgaabe vu dr Landeskommissär sin in dr Vollzugsverordnung zum Gesetze über die Organisation der Inneren Verwaltung; insbesondere die Einrichtung und Zuständigkeit der Behörden und das Verfahren betreffend vom 12. Juli 1864 feschtglait woore.
As eerschte Landeskommissär isch vum Grooßherzoog Friedrich I. am 11. Juli 1864 dr bishäärig Diräkter vu dr Regierig vum Ooberrhyychrais dr Friedrich Theodor Schaaff, ernännt woore. Är isch fir d Chrais Löörech, Waldshuet un Fryburg zueständig gsii. No dr Pänsionierig vum Schaaf am 8. Oktober 1866 isch dr Chrais Waldshuet an dr Landeskommissärbeziirk Konschtanz abgee woore. Derfiir isch dr Chrais Offeburg zum Landeskommissärbeziirk Fryburg chuu.
Näb em Landeskommissärbeziirk Fryburg het s no d Landeskommissärbeziirk Konschtanz, Charlsrue un Manne gee.
Beziirksämter
Em Landeskommissärbeziirk Fryburg sin ab 1866 die Beziirksämter unterstellt gsii:
Geografische Breite
Di geographischi Breiti φ (englisch latitude, au düütsch abgkürzt mit Lat., lat. oder LAT) isch die nördlichi oder südlichi Entfernig vomene Ort (Punkt) vo dr Erdoberflächi vom Äquator und wird im Winkelmass aagee. D Breiti chann Wert vo 0° (am Äquator) bis 90° (am Pol) aaneeh. Nord und Süd sind debii als Vorzeiche aazluege.
Breitechreis sind Chreis, wo parallel zur Äquatorebeni in Ost-West-Richtig uf der (idealisierte) Erdoberflächi mit ere konstante geografische Breiti β verlaufed.
Underteilig
Di geographischi Breiti wird sexagesimal in Grad, Minute und Sekunde aageeh, wobii ei Minute 60 Sekunde und eis Grad 60 Minute entschpreched (äänlig wie i dr Ziitaagaab). Bi Dezimalgrad/-minute/-sekunde werded Nachkommaschtelle aageeh.
Es git verschiideni Methode vo dr Darschtellig, z. B.:
Nur di erschti Form isch i dr Flugnavigation und sit langem au i dr Nautik gebrüüchlich.
Dr Abschtand vonere Bogeminute betreit am Äquator und uf eim Meridian ei Seemeile bzw. 1852 Meter, während dr Abschtand (vonere Bogeminute) auf eme Breitekreis φ (nördlich oder südlich vom Äquator) um de Faktor cosφ chliiner isch.
Bi dr Aagaab vo Ortskoordinate isch d Breiti immer zerscht aazgeeh, dänn erscht d Längi: „B vor L, wie im Alphabet“. Ihre Grund hät die Konvention i dr Gschicht: d Breiti hät bereits Jahrhunderti vor dr Längi zimlich exakt beschtimmt werde chönne.
Ermittlig vo dr Breiti
D Breiti laat sich recht eifach us em höchschte Sunneschtand beschtimme (Mittagsbreiti), oder us dr Höchi vo kulminierende Schterne.
Bereits d Seefahrer vom schpaate 15. Jahrhundert händs verschtande, d Breiti zur Navigation z nutze. D Bestimmig vo dr geografische Längi isch degäge komplizierter und hät e gnaui Koppelnavigation benötigt oder d Messig vo Mond-Schtern-Dischtanze. Sit em 18. Jahrhundert erfolgt sie mit dr gnauen Uhrziit vo Chronometer, sit öppe 1990 no eifacher mit GPS-Satellitenempfänger.
Region Okzitanien
D Region Okzitanie, mit em Undertitel Pyrénées-Méditerranée (Pyrenäe-Mittelmeer), ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vu da Languedoc-Roussillon un Midi-Pyrénées, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch.
Dr ursprunglig Nàmma Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées ìsch numma d Lischta vu da ehmàhliga Regiona wo friahier derzüegheert han, àlphàbetisch gordnet. Dr rìchtig Nàmma „Occitanie“ (uf Frànzeesch) ìsch vu da Iwohner gwählt worra. Vu-n'ra historischa Üssìcht, ìsch Okzitanie a àlta Region ìm Süd-Frànkrìch, wo àwer vìel breiter às d hìttiga Region gsìì ìsch: sa ìsch sallamols vu Oschta bis Weschta vum Lànd gànga.
Verwàltung
D Präsidantin vum Regionàlrot ìsch d Carole Delga.
Kommunistische Partei Deutschlands
Die Kommunistischi Bardei vo Dütschland (KPD) isch e historischi dütschi Bardei. Si isch 1918 grundet worde, Noch em Zwäite Wältchrieg isch si in dr Sowjetische Bsatzigszoone Däil vo dr SED worde und in dr Bundesrepublik het mä sä 1956 verbote.
In dr Weimarer Republik
Die Kommunistischi Bardei vo Dütschland (KPD) isch am Ändi vom Joor 1918 us em Zsämmeschluss vom Spartakusbund mit chliinere linggsradikaale Grubbe entstande. S het zum Ziil gha, in Dütschland e kommunistischs Süsteem iizrichde. Dr Gründigsbardeidaag vom 30. Dezämber 1918 bis zum 1. Januar 1919 isch im Zäiche vo linksradikaale Ströömige gstande und het s abgleent, ass d Bardei an de Waale zur dütsche Nazionaalversammlig wurd mitmache. Noch em Januarufstand 1919 häi Regierigsdrubbe d KPD-Füerer Karl Liebknecht und Rosa Luxemburg umbrocht und churz druf s Gründigsmitgliid Leo Jogiches. Im Dezämber 1920 het sich d KPD mit dr lingge Meerhäit vo dr USPD zsämmegschlosse und dr Naame Veräinigti KPD aagnoo. D KPD het sich vo Aafang aa as revoluzionääri Alternatiive zur SPD gsee und het wääred dr Weimarer Republik brobiert, sozialistischi Brodukzionsverheltniss und e Diktatuur vom Proletariat noch em Vorbild vo dr Sowjetunion iizfüere. Iir Verheltnis zum Parlamentarismus und zur Demokratii isch zwiispältig gsi, wil si die „bürgerligi Demokratii“ dur e sozialistischi Röötrepublik under dr Füerig vo dr Bardei jet welle ersetze, aber doch bi de Waale mitmache. Sit 1919 isch si Mitgliid vo dr Kommunistische Internazionaale (Komintern) gsi, wo vom Lenin und spööter vom Stalin inhaltlig dominiert worde isch. Zum d Soziaaldemokratii in dr Aarbäterbeweegig z bekämpfe, het d KPD d SPD vo 1928 aa as „sozialfaschistisch“ und zu iirem „Hauptfind“ erkläärt, was e gmäinsaami Abweer vom Nazionaalsozialismus verhinderet het. Vo 1929 aa isch d Stalinisierig vo dr KPD fortgschritte, dr Persoonekult um e Stalin und Ernst Thälmann het immer mee zuegnoo.
In dr Nazizit
Noch em Brand vom Riichsdaag in dr Nacht ufe 28. Februar 1933 het die nazionaalsozialistischi Diktatuur d KPD in dr Undergrund drängt. D Füerer vo dr Bardei si ins Usland gange. Im Jahr 1935 het dr VII. Kongräss vo dr Komintern beschlosse, mit dr Soziaalfaschismustheese ufzhööre zugunste von ere Volksfrontpolitik. E Hufe Mitgliider vo dr KPD, wo no joorelang illegaal existiert het, si im Widerstand gegen e Hitler ums Lääbe choo oder si ins Exil gange, wo in dr Sowjetunion e groosse Däil Opfer vo de stalinistische Süüberige worde si. Im Moskauer Exil het dr Walter Ulbricht all wie mee Iifluss in dr Bardeifüerig gwunne.
Noch em Zwäite Wältchrieg
Mit em Ändi vom Zwäite Wältchrieg het dr Widerufbau vo dr Bardei aagfange. In der Sowjetische Bsatzigszone (SBZ) häi die sowjetische Behörde d KPD zwunge, mit dr SPD z fusioniere. Mit dr Sozialistische Äihäitsbardei vo Dütschland (SED) isch d Füerigsbardei vo dr spöötere DDR entstande, wo denn diktatorisch gherrscht het.
In Westdütschland het d KPD bi dr 1. Bundesdaagswaal 1949 5,7 % vo de Stimme überchoo, 1953 het si mit 2,2 % d Fümfbrozänthürde nid chönne nee. 1950 het d Regierig Adenauer e Bruefsverbot für KPD-Mitgliider im öffentlige Dienst erloo. D KPD het bi de andere Bardeie im Bundestag as mitschuldig am Undergang vo dr Weimarer Republik und as verfassigsfindlig gulte. Wo d Bundesregierig dr Aadraag gstellt het, het am 17. August 1956 s Bundesverfassigsgricht d KPD verbote.
Mitgliider vo dr verbotene KPD häi 1968 in dr Bundesrepublik die Dütschi Kommunistischi Bardei (DKP) gründet. In de Joor noch 1968 häi verschidnigi Grubbierige, wo vilmol maoistisch gsi si, kommunistischi Splittergrubbe, Bardeiufbauorganisazioone, Bünd oder Bardeie, d Noochfolg vo dr KPD für sich in Aaspruch gnoo. In dr DDR häi sich im Januar 1990 Kommuniste, wo vo dr Entwigglig vo dr SED zur Barei vom demokratische Sozialismus (PDS) enttüscht gsi si, in ere „Kommunistische Bardei vo Dütschland“ zsämmegschlosse.
Riga
Riga isch d Houptstadt vo Lettland. So het öpe 700.000 Ywooner und isch di gröschti Stadt vom Baltikum.
Les Brenets
Les Brenets (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Kanton Nöieburg.
Riga
Lage
S Stadtzäntrum liit am Fluss Düna (lettisch: Daugava) und d Vorort uf der Nordsyte chöme as Meer a. Det isch d Bucht vo Riga, wo ein Deil isch vo der Oschtsee.
Les Brenets
Geografi
Les Brenets lyt am Doubs am nordweschtlige Jurahang. Es isch die erschti Schwiizer Gmeind a däm Fluss, wo us Frankrych chunt. Zue Les Brenets ghere näb em glychnamige Dorf d Ortsdail Bourg-Dessous un Le Châtelard. Dr Bann umfasst 61,1 Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 32,6 Prozänt Wald, 6 Prozänt Sidligsflechi un 0,4 Prozänt sunschtigi Flechi.
Riga
Gschicht
Am chlyne Fluss Rige (lettisch: Rīdzene), eme Näbefluss vo de Düna, isch im 12. Joorhundert e Handelsplatz entstande, wo Chouflüüt us der Oschtsee higgange sind. Ane 1201 het der Bischof Albrecht vo Buxthoeven vo Breme d Stadt Riga gründet, wo wenig spöter zu der Grubbe vo de Hansestedt ghört het. Si isch gly zur Houptstadt vom Piet Livland worde. I der Stadt isch der Sitz gsi vom Ärzbischof vo Riga. Vo 1492 a het der Dütsch Oorde d Macht gha über Livland.
Les Brenets
Geografi
E Sehenswürdikeit isch der Wasserfall Saut du Doubs. S Schlittschuefaare uf em gfroorene Doubs stoot uf der Lischte vom Immaterielle Kulturguet vo der Schwiiz.
Kurie
Kurie (vo „Root“, „[Grichts-]Hof“) bezaichnet:
Les Brenets
Geografi
Der Durm Tour Jürgensen isch en Uussichtsdurm uf der Jurahöchi.
Kurie
Kurie isch de Familiename vo:
Riga
Gschicht
1581 isch d Stadt Riga zu Pole cho, 1621 isch si vo de Schwede eroberet worde, 1656 hend se d Russe belageret, aber nit chönne erobere; erscht ane 1710 isch Riga a Russland gfalle.
Les Brenets
Geografi
D Nochbergmaine vu Les Brenets sin Le Locle un Les Planchettes im Kanton Nöieburg un Villers-le-Lac z Frankrych.
Riga
Gschicht
Noch em Erschte Wältchrieg isch Riga d Houptstadt vo der nöie, unabhängige Republik Lettland worde, wo vo 1944 bis 1990 der Sowjetunion agschlosse gsi isch und derno wider d Unabhängigcheit gunne het.
Les Brenets
Gschicht
Les Brenets isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1325 as chiez le Bruignet.
Syt 1648 isch Nöieburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon em Erschte abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöieburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöieburg blibe.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 10,2 Prozänt gläge.
Religion
50,1 Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 21,3 Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 2,4 Prozänt, CVP 1,3 Prozänt, FDP 31,3 Prozänt, Grüeni 13,0 Prozänt, PdA 16,7 Prozänt, SP 23,3 Prozänt, SVP 21,0 Prozänt.
Dr Gmaindsbresidänt isch dr Gilbert Hirschi (Stand 2019).
Wirtschaft
D Schiffgselschaft NLB SA macht Bootsfahrte uf em See Lac des Brenets.
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1164 Yywohner 92,6 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 3,1 % Dytsch, 0,7 % Italienisch un 3,6 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns Ändi 19./Aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Anthropologie
Anthropologii ( „Mensch“, und -logie: Menschekund) isch d Wüsseschaft vom Mensch. Si wird im dütsche Sproochruum und in vile öiropäische Länder vor allem as Naturwüsseschaft verstande. Die naturwüsseschaftligi oder füsischi Anthropologii luegt dr Menschen im Aaschluss an d Evoluzionstheorii vom Charles Darwin as biologischs Wääse aa.
Dere naturalistische Betrachdig vom Mensch stöön verschiideni anderi Aasätz gegenüber, zum Bischbil die filosofischi Anthropologii. Die undersuecht dr Mensch nit nume as Objekt, sondern au as Subjekt. Drbii goot s under anderem um kwalitativi Äigeschafte wie d Personalidäät, d Entschäidigsfreihäit und d Möglichkäit zur Sälbstbestimmig. D Bezäichnig Anthropologii goot zrugg uf e dütsch Filosof, Arzt und Theolog Magnus Hundt (1449–1519).
3. März
Dr '''3. Merz''' isch dr 62. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 63. in Schaltjohr), dodermit blybe no 303 Däg bis zum Änd vum Johr.
Matthias Zschokke
Dr Matthias Zschokke (* 29. Oktober 1954 z Bärn) isch e Schwiizer Schriftsteller und Filmmacher.
Läbe
Dr Zschokke isch en Urururänkel vom Schriftsteller Heinrich Zschokke, wo us Magdeburg gstammt het. Er isch uf d Schauspiilschuel z Züri gange und denn bim Peter Zadek am Schauspiilhuus Bochum engagiert worde. Sit 1980 läbt dr Zschokke as Schriftsteller und Filmmacher z Berlin, wo in siine Wärk au immer wider s Thema isch oder as Hindergrund vorchunnt.
Kanton Guémené-sur-Scorff
Dr Kanton Guémené-sur-Scorff isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Pontivy im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Guémené-sur-Scorff gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Jean-Jacques Tromilin gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore.
Matthias Zschokke
Läbe
In de letschte 25 Johr het dr Zschokke nüün Prosabänd, acht Theaterstück und drei Film veröffentligt.
Kanton Guémené-sur-Scorff
Gmaine bis 2015
Zum Kanton hän zeh Gmaine ghert:
Matthias Zschokke
Läbe
Noch ere «wilde» Aafangsphase (bis öbbe 1986) het sich im Zschokke siis Wärk ins Melancholische verdunklet. Aber er het sis Schriibe immer meh chönne perfektioniere und het e mikrokosmische Blick wie dr Robert Walser entwicklet, wo mit zärtliger Grausamkeit d Condition humaine schilderet. Und wie dr Walser isch au dr Zschokke e Dichter.
Frequenz
D Äihäit vo dr Frekwänz isch die abgläiteti SI-Äihäit mit em bsundrige Naame Hertz (Einheitenzeichen Hz), dodrbii isch 1 Hz = s−1. Gläägentlig wärde aber au anderi Äihäite verwändet, wie z. B. min−1 oder h−1. Bi dr Frekwänzaagoob us Zaalewärt und Äihäit säit dr Zaalewärt, wie vili Periode wäärend ere gweelte Zitäihäit stattfinde.
Bi mängge Vorgäng wärde au d Bezäichnige Folgfrekwänz, Impulsfolgfrekwänz oder Huubfrekwänz verwändet, bi Dräibeweegige Dräizaal.
Elektrischer Strom
Dr elektrisch Stroom isch d Beweegig vo elektrische Laadigsdrääger imene Läitermaterial. Im verallgemäinerete Sinn bezieht sich elektrische Stroom au uf e Verschiebigsstroom, wo sich bin em käini Laadigsdrääger beweege, sondern dr elektrisch Fluss sich tuet verändere. Und denn verstoot mä under em elektrische Stroom au no alli elektrische Erschiinige, wo d Ursach von ene e Magnetfäld isch.
Definizioone
In dr Fachsprooch mäint mä mit „Stroom“ eigentlech vilmol däm si Sterki, also die füsikalischi Gröössi vo dr Stroomsterki mit em Formlezäiche I und dr Äinhäit Ampere, in dr Umgangssprooch dänkt mä bi däm Wort mäistens ad Überdräägig vo elektrischer Energii, oder au nume ad Elektroinstallazioone, wo under elektrischer Spannig chönd gsetzt wärde.
Gliichstroom
As Gliichstroom (ENS direct current, abkürzt DC) wird elektrische Stroom bezäichnet, wo über d Zit si Richdig und Sterki nit änderet.
Usser Gliichstroom, wo mit Gliichrichder us Wäggselstroom gwunne wird, git s au diräkti Gliichstroomkwelle, wo aber düürer si, wie z. B. galwanischi Zälle und fotowoltaischi Zälle.
Wäggselstroom
E bsundrigi Form vom Wäggselstroom isch dr Dreifaasewäggselstroom (in dr Umgangssprooch säit mer em Starkstroom, Dräistroom oder Chraftstroom), wien er in öffentlige Stroomnetz zur elektrische Energiiverdäilig vo groosse Läistige verwändet wird. Die Stroomart macht bsundrigs äifach bauti und robusti Elektromotör mööglig.
Mischstroom
E Kombinazioon us Wäggselstroom und Gliichstroom isch dr Mischstroom. Bi däm git s nit umbedingt Richdigsändrige. Er het e Gliichstroomdäil, wo zitlig konstant blibt und e zuesätzlige Wäggselstroomdäil, wo d Sterki von em sich periodisch änderet (pulsierende Gliichstroom). Dä Mischstroom chunnt zum Bischbil bi Gliichrichder vor und wird mit so gnännte Glettigskondensatore oder Glettigsdrossle in Netzdäil glettet. Dr Wäggselstroomdäil, wo noch em Glette no übrig blibt, isch mäistens nid erwünscht. Mä säit em «Rästwällikäit», und si goot zämme mit ere Brummspannig.
Dr Zämmehang züsche dr Spannig und dr Stroomsterki
Wemm mä an e Spannig U e Verbruucher aaschliesst und e Stroom mit dr Sterki I foot afo fliesse, so cha mä, wenn alli andere relewante Faktore wie Tämpratuur usw. konstant bliibe, dr Zsämmehang zwüsche dr Stroomsterki und dr Spannig mit em ohmsche Gsetz usdrucke:
Bénestroff
Bénestroff (ditsch Bensdorf) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Bénestroff lijt im Saulnois, àcht Kilometer weschtlich vun Albestroff uf re Heche zwìsche 222 un 330 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Bénestroff ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1093 àls Bovenestroff.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Bénestroff ìsch. Bénestroff ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Bénestroff ghert zem Lorrain.
Tobias Wunderlich
Tobias Wunderlich ischt a deitscha Volksopr en drei Uffziig vom Kombonischda Joseph Haas (1879 bis 1960). S Libreddo stammt vom Ludwig Andersen (1883 bis 1978), wo mit-em birgerlicha Nama Ludwig Strecker ghoißa hôt, ond gôht zruck uff-na Erzehlong vom Hermann Heinz Ortner. Zom erschda Môl uff d Bihne komma isch des Werk am 24. November 1937 em Opernhaus z Kassel. Dui Opr hôt d Form vo-ma Sengschbiil, des hoißt, dass de oinzlne musikalische Doil wia Aria, Duett, Cheer ond so weidr durch gschbrochene Dialog mitnander vrbonda send. A Uffihrong dauret rond zwoi-dreivirtel Stond.
Firs Orkeschtr braucht-ma
Zwoi Fleeda, zwoi Oboa, zwoi Klarinedda, zwoi Fagodd, viir Herner, zwoi Trombeeda, drei Posauna, oi Basstuba, a Harf, a Orgl, a Schlagwerk ond 30 Streicher
Ort ond Zeit
Dui Opr schbiilt en irgend ama ärmlicha Dorf en de deitsche Alba zor Zeit vo dr Uruffihrong, also so oms Jôhr 1937 rom.
Erschtr Uffzug
Bild: En dr Kirch
Uff-em Fligelaltar vo dr Dorfkirch thront a wonderscheena Figur, wo de Heilig Barbara darstellt ond an hoha Wert han soll, obwohl dr Schnitzer et bekannt ischt. Weil dui Gmoid arg en de Schulda steckt, hôt dr Gmoidrôt beschlosse, dui Figur zo vrsteigra. Entresse zeiget zwoi reiche Manna; oiner drvoo ischt a Amerikaner namens Brown. Dr sell biadet a halba Millioo Mark ond kriagt da Zuaschlag.
Fir da Holzschuamacher Tobias Wunderlich isch des, was sei Hoimetort grad vrôschdalda duat, a Schendong vo dr Kirch, wenn et gar a Goddesläschderong. Drom fellt’r vôr dera Statue uff d Knia ond bidded om a Wonder. Sei Gebet wuud au glei erheert: Dui Barbara-Figur wuud lebendig, steigt raa vom Altar ond reicht em Tobias ihr Hand. Ihr Nama wär Elisabeth Velbacherin. Se sei em Middlalder d Magd vo-ma berihmda Bildhauer gwäa ond hett-em Modell gschdanda fir de Heilig Barbara. Wenn’s-em nix ausmacha dät, dät-se mit-em hoim ganga ond ehm als Magd diina. Dô drmit zeigt sich dr Holzschuamacher glei eivrstanda.
Vrwandlong – Bild: A Zemmer em Rôthaus
D Honorazioora vom Dorf rätslet driiber, wia dui Heiliga Barbara hôt oifach vrschwenda kenna, ohne dass des ebbr gmerkt hôt. Nôch ma langa Rom-ond-nom-diskudiira einiget-se sich dô druff, dass eigentlich bloß sella Zigeiner-Barbara als Ibltätere en Frôg komma kôô. Dui abr weist älle Ôschuldigong zruck ond kôô au beweise, dass-se oschuldich ischt. Dr amerikanische Kunschthendler Brown vrlangt d Rickgab vo seim Scheck. Abr dô drmit kommt’r z schbät, dr Schultes hôt-en bereits eigleest.
Zwoidr Uffzug
Bild: D Stub em Tobias seira Wohnong
Dr Tobias kôô’s emmer noh kaum glauba, was dô fir a Wonder bassiirt ischt. Wenn jetzt scho des Mädle us-em Middlalder bei ehm wohna duad, nô kennt’r jô amôl probiira, selbr a Figur vo dera Scheena zo schnitza. Ond siihe da: d Fellbachere stôht-em Modell. Se sait-em abr, er soll jô näamert vrzehla, wer sui en Wirklichkeit wär, sonscht miaßt-se wiidr vrschwenda.
Vrwandlong – Bild: Wiider s Zemmer em Rôthaus
Dr Tobias hôt a Vorladong uffs Rôthaus kriagt ond kommt-ra nôch. Dui Befrôgong steigret sich zo-ma reglreachda Vrheer, weil der Kerle vrdächdigt wuud, dui wertvolla Statue gschdohla zo han. Em Schuamacher glengt’s zwar, da Vordacht zo entkrefda, endem’r sei Magd au zom Rôthaus komma lôôt; abr en seira Wuat vrzehlt’r, wer des Mädle en Wirklichkeit ischt. En deam Moment vrdonklet sich s Zemmer, ond wia’s wiidr hell wuud, isch de “heilig Barbara” vrschwonda. Kurz druff kommt dr Mesner ond sait, sella helzerna Figur dät wiidr an ihrem ôôgschdammda Platz standa. Durch dui Nôchricht fellt älle em Zemmer an Stoi vom Herza – auß-rem Holzschuamacher, dr sell vrsenkt en dr Vorzweiflong ond duat Triabsal blôôsa.
Dridder Uffzug
Bild: Platz vôr dr Kirch
Des Wonder vom Vorschwenda vo dr Heiliga-Figur ond ihrem ibrraschenda Wiidruffdaucha hôt sich en kurzer Zeit en dr ganza Regioo romgschbrocha. Der Vorfall hôt bewirkt, dass aus-em Dorf a Wallfahrtsort wôrra ischt. An Haufa Leit vo weit her pilgret zor Kirch, om dui Heiliga Barbara om ebbes zo bidda. Es send et grad wenig Eiwohner, wo des Schbekdakel fir ihr Gschäft auszonitza vrschdandet. Dr Kunschthendler Brown probiirt’s a zwoids Môl, dui Holzfigur zo erwerba; abr dr Birgermoischtr gôht jetzt nemma uffs Angebot ei; nôch ällem, was bassiirt ischt, soll de Heilig Barbara nemme ihrn Platz vrlassa.
Em Tobias Wunderlich gôht dui Geschäftemacherei gheerich uff d Nerva. Lautstark fordret’r d Wallfahrer auf, Vrnunft ôôzonemma.
Vrwandlong – Bild: Wiider d Stub vom Tobias
So nôch ond nôch wuud dr Holzschuamacher mit seira Statue ferdich, au wenn’r jetzt koi Modell meh hôt. Uff oimôl kriagt’r Bsuach vom Gmoidrôt. Der will-en jetzt zom Ehrabirger ernenna; abr dui Ehrong ischt em Tobias et willkomma. Au em Mr. Brown sei Ôgebot, ehm dui selbr gschnitzda Barbara-Figur fir a stolza Summe zo vrkaufa, lehnt’r ab. Wia-nem abr nô der Amerikaner ôôbiadet, ehm em Lauf vo de nägschde baar Jôhr 10.000 Holzschua zo liifra, ischt’r wiidr vrsehnt mit dr Welt.
Wiidr alloi en seim Haus, macht dr Tobias a Nickerle. Uff oimôl wuud sei Statue lebendig ond steigt raa vo ihrem Podeschtle. Dr Tobias wacht auf ond strahlt sei Werk ôô. E-ma stilla Gebet schliaßlich fendet dia zwoi no anander.
Musik
D Musik isch durchweg tonal ond melodisch. Drom schbricht-se au an Haufa Leit ôô, au soddiche, wo normalerweise mit dr moderna Musik et viil ôôfanga kennet. Zom Doil strahlt des Werk a derba Frehlichkeit aus, vormischt mit-ra naiva Fremmichkeit. An bsondra Eidruck henderlasset dia Cheer en dr Opr. Am ôschbruchsvollschda send dia Dobbelcheer em Dridda Uffzug.
Lauben (Unterallgäu)
Lauba (amtlich Lauben) isch a Gmoed em Landkroes Onderallgai en Bayern.
Geografi
Lauba leit rond 10 km nordeschtlich vo Memmenga en dr Region Donau-Iller en Mittelschwoba. Vo dr Gmarkong send 60,6 % Landwirtschaftsfleche, 28,7 % Wald, 8,6 % Sidlongsfleche ond 2,1 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Lauba ghered d Derfer Lauba ond Frickenhausen ond d Weiler ond Gheft Betzenhausen, Lauberhart, Ölmühle ond Ziegelstadel.
Gschicht
Lauba isch zom erschte Mol gnennt worda em Jaur 1099 als Loba, Frickenhausen em Jaur 1167.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2 % gleage.
Religion
13,5 % vo dr Eiwohner send em Jaur 1987 remisch-katholisch gwea, 85,4 % evangelisch.
Verwaltong
Lauba haut mit em Markt Erke ond dr Gmoende Kammla ond Weschterhui a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Dr Birgermoeschter vo Lauba isch dr Reiner Rössle.
Dialekt
Dr Dialekt vo Lauba ghert zom Oschtschwäbisch.
Vogelwarte Radolfzell
D Vogelwarte Radolfzell isch e Vogelwarte vu dr Max-Planck-Gsellschaft z Radolfzell-Megginge gsii. Si isch anne 1946 im Wasserschloss Megginge yygrichtet wore un isch Noofolgeri vu dr dur dr Chrieg ufgleste Vogelwarte Rossitten z Oschtpreuße gsii. Anne 1959 het d Max-Planck-Gsellschaft d Dregerschaft ibernuu. Zue dr Vogelwarte het au ne Beobachtigsstand in dr Burgruine Schopfle bi dr Bodeseeinsle Rychenau ghert. Syt Mai 2019 ghert dr Standort Radolfzell zum Max-Planck-Inschtitut fir Verhaltesbiology mit Sitz z Konschtanz. Syterhär wird dr Name Vogelwarte nume no as Byname vu dr Zentrale für Tiermarkierung (friejer: „Beringungszentrale“) bruucht. Dr Zentrale für Tiermarkierung isch d Beringungszentrale Mettnau zuegordnet.
D Vogelwarte Radolfzell isch nit mit dr vu 1928 bis 1937 privat bedribene Siddytsche Vogelwarte verbunde gsii, wu im Scheffelschlessli uf dr Halbinsle Mettnau unterbrocht gsii isch.
Gschicht
Wu di 1901 grindet Vogelwarte Rossitten vu dr Chaiser-Wilhelm-Gsellschaft wäg em Chrieg im Oktober 1944 het mieße zuemache, het ire Laiter Ernst Schüz d Yyrichtig evakuiert. Noch em Chrieg het er d Bständ un Sammlige, wu an vyl Ort verstrait gsii sin, im Schloss Megginge zämedrait. Är isch unterstitztwore vum domolige Schlossbsitzer Nikolaus von Bodman, wu as Ornitholog d Zwygberingigsstellt Bade glaitet ghaa het, wu Rossitten zuegordnet gsii isch. Dr Schüz isch Diräkter vum Staatlige Museums fir Naturkund Stuegert wore, wäge däm het dr Rudolf Kuhk d Arbet vor Ort koordiniert un glaitet. Mit em Hans Sonnabend (1900–1990), wu vu 1946 bis 1967 fir dr tächnisch Beraich vu dr Beringigszäntrale zueständig gsii isch un Vogelzellige im Biet vum Mindelsee un am Untersee durgfiert het, het mer an dr Vogelwarte mit em Studium vu dr lokale Vogelwält chenne aafange. e weng speter isch au dr Gerhardt Zink (1919–2003) derzue chuu, wu vu 1952 bis 1984 an dr Vogelwarte gschafft het. Wu dr Schüz 1959 in Ruestand gangen isch, isch d Vogelwarte vu dr Max-Planck-Gsellschaft (as Noofolgeri vu dr Chaiser-Wilhelm-Gsellschaft) ibernuu wore un dodermit d Kontinuitet mit Rossitten anerkännt wore. Si isch e Dail vum Max-Planck-Inschtitut fir Verhaltesphysiology im oberbayerische Seewiesen, ab Aafang April 1959 glaitet vum Gustav Kramer, wu aber kaini drei Wuche speter bim Versuech, jungi Felseduube us ire Näschter z nee, deeli verunglickt isch. Anne 1962 het mer aafange uf eme eemolige Fäld („Am Obstberg“) in dr Nechi vum Schloss Megginge e Erwyterigsböu vum Inschtitut z böue, wu mer 1964 yyzogen isch. Prominänteschte Laiter vum Inschtitut un dr zuegordnete Vogelwarte isch bis 1967 dr Konrad Lorenz gsii, noo ihm in dr Jürgen Aschoff un dr Wolfgang Wickler chuu. Noofolger vum Rudolf Kuhk as Laiter vu dr Vogelwarte z Megginge isch vu 1962 bis 1976 dr Hans Löhrl gsii, derno dr Eberhard Gwinner. Im Septämber 1967 isch dr Peter Berthold feschte Mitarbaiter mit eme aigene Arbetsruum im Schloss wore un am 1. April 1991 isch er zum neie Laiter vu dr Vogelwarte bstimmt wore.
Ab 1994 isch s zuen ere Zämenarbet vu dr Vogelwarte Radolfzell mit dr Biologische Station Rybachy chuu, dr russische Noofolgyyrichtig vu dr Vogelwarte Rossitten, im Rame vum ESF-Brogramm fir Erforschig vum Vogelzug.
Anne 1998 sin d Vogelwarte un d Abdailig vum Eberhard Gwinner (Biologischi Rhythme un Verhalte) mit Sitz z Andechs vum Max-Planck-Inschtitut fir Verhaltesphysiology abdrännt worem wel des 1999 – no dr Pänsionierig vum Wolfgang Wickler – het solle ufglest wäre. Baidi sin in di neig schaffe, sälbschtständigi Forschigsstell fir Ornithology vu dr Max-Planck-Gsellschaft yybrocht wore, wu anne Jahr 2001 umgnännt woren isch in Max-Planck-Forschigsstell fir Ornithology. 2004 isch derno s Max-Planck-Inschtitut fir Ornithology grindet wore, wu boodi Yyrichtige dryy yyglideret wore sin, mit dr Vogelwarte – unter dr Laitig vum Wolfgang Fiedler – as Ussestell vum Außenstelle des Max-Planck-Inschtitut fir Ornithology. Wu Ändi 2007 dr Martin Wikelski as Diräkter an des Inschtitut gruefe woren isch, sin Personal un Uusstattig vu dr Vogelwarte ab Jänner 2008 in syni z Radolfzell aagsidlet Abdailig fir Dierwanderige un Immunekology yyglideret wore; syterhär isch dr Uusdruck Vogelwarte nimi offiziälle Bstanddail vum Inschtitutname gsii. Bis April 2019 isch dr Standort Radolfzell vum Max-Planck-Inschtitut fir Ornithology uf dä syre Websyte aber allno as „Teilinstitut ‚Vogelwarte Radolfzell‘“ bschribe wore, wu „am Vogelzug und an anderen Tierwanderungen geforscht“ wurd.
Wu im Lauf vu dr Johr zuesätzligi Arbetsgruppe im Max-Planck-Inschtitut fir Ornithology yygrichtet wore sin un zue dr Vegel as Modällorganisme u. a. au Fisch, Schildchrotte, Wanderhaigumper, Spinnobele, Flughind un Pavian derzue chuu sin, isch anne 2018 vu dr Max-Planck-Gsellschaft e neii Umorganisation un e Name, wiu besser basst, Name bschlosse wore: Syt Mai 2019 ghert dr Standort Radolfzell zum Max-Planck-Institut für Verhaltensbiologie, wu sy Hauptsitz z Konschtanz het.
Au allno z Radolfzell aagsidlet isch d Zentrale für Tiermarkierung (friejer: „Beringungszentrale“),, wu u. a. allno no dr Vogelberingig z Siddytschland un z Berlin luegt. Wänn e Wildvogel im Saarland, z Rhyland-Pfalz, z Bade-Wirttebärg, z Bayern oder z Berlin fir e Projäkt vu irgeaire Inschtitution mit Markierigsring versääne wird, wird des mit Ring vu Radolfzell gmacht, wun näben eme Buechstabe-/Zahlecode entwäder „Radolfzell Germania“ oder bi greßere Ring mänkmol au „Vogelwarte Radolfzell Germania“ stoht. Syt Juni 2019 fiert d Zentrale für Tiermarkierung offiziäll dr Byname „Vogelwarte Radolfzell“.
Maximilian Schell
Dr Maximilian Schell (* 8. Dezämber 1930 z Wien; † 1. Februar 2014 z Innsbruck) isch e Schauspiiler, Reschissör und Broduzänt gsi. Er isch ööstriichische und Schwizer Staatsbürger gsi. 1962 het er dr Oscar überchoo as beste Hauptdarsteller für si Rolle in Das Urteil von Nürnberg.
Michael Kühntopf
Dr Michael Johannes Kühntopf (uf d Welt cho am 11. Augschte 1957 z Düsseldorf, heimatberechtigt z Gältu) isch e dütsch-schwiizerische Kultuur- und Religionswüsseschaftler, Publizist und Autor.
Maximilian Schell
Wärk
Dr Schell het 1952 am Theater Basel as Schauspiiler, Reschissöör und Dramaturg afo schaffe. 1955 het er si erst Film «Kinder, Mütter und ein General» dräit. 1957 isch er uf Hollywood und het näben em Marlon Brando in «Die jungen Löwen» gspiilt. Mit dr Rolle vom ene Verdäidiger vo Nazi-Verbrächer im Stanley Kramer sim Film «Das Urteil von Nürnberg» isch er en internazionale Star worde und het drfür 1962 dr Oscar as beste Hauptdarsteller überchoo. Er het no in vile andere Film gspiilt, under anderem in «Topkapi» (1964) mit em Peter Ustinov, in «Die Akte Odessa» (1974) oder in «Deep Impact» (1998). Er het uf dr ganze Wält as äine vo de bekanntiste und erfolgriichste Schauspiiler gulte, wo Dütsch gschwätzt häi. Er isch non e baar Mol as beste Daarsteller und Nääbedaarsteller für en Oscar nominiert worde und für e best usländisch Film und dr best Dokumentarfilm. 2002 häi är und si Schwöster Maria e Bambi für iir Lääbeswärk überchoo.
Michael Kühntopf
Läbe
Er isch z Düsseldorf und z Hilden ufgwachse. Ab 1973 het er no dr Mittlere Riifi en Uusbildig zum Verwaltigsaagstellte gmacht. Noch em Bsuech vo dr Fachoberschuel für Wirtschaft und em Militärdienscht (1976) isch er vu 1979 bis 1982 uf s Oobegimnasium gange un het dert s Abitur gmacht. Vo 1983 bis 1987 het de Kühntopf a dr Universität Dibenga und z Jerusalem Religionswüsseschaft, Filosofii und katholischi Theologii mit Abschluss Magister Artium studiert und isch 1990 z Dibenga mit ere Biografii vom jüdische Schriftsteller und Früe-Zionischt Nathan Birnbaum promoviert worde.
Dr Kühntopf het deno als Vertribsbauftraite vom ene Fernmeldeamt gschaffet und no für d Generaldirektion vu dr Dütsche Telekom. Vo 1992 bis 2004 isch er als strategische Planer und Beroter bin ere Werbeagentur bschäftigt gsii. Dezue het er z Düsseldorf als Inhaber von ere Fotomodell-Agentur und als Galerischt und Immobiliemakler gschaffet.
2005 isch er in d Schwiiz cho. Bis 2015 het er mit sinere Familie z Wide gläbt, deno sin si uf Brügg im Kantoon Bärn zoge. Är schafft als Publizist. Sin räligionswüsseschaftliche Schwärpunkt het er im Judetum. Unter anderem het er es Schweiz-Lexikon veröffentlicht. Es isch im 2006 zersch erschine und bhandelt Ort, Persone, Sache, Dialekt-Usdrück un Helvetisme. Er isch Mitgliid vu dr Schriftstellervereinigung Autorinnen und Autoren der Schweiz (AdS).
Nutzer vo dr dütschsprochige Wikipedia hän em Kühntopf vorgworfe, er heigi bi sineri Büecher Wikipedia-Tekscht verwendet, ohni sich an d Lizänzrächt z halte. Zum eine isch der Vorwurf bi sim Schwiiz-Lexikon erhobe worde, zum zweite bi sim Buech Wir stellen 0,2 % der Menschheit, aber die Hälfte aller Weltmeister über jüdischi Schachspiiler und au bi Juden, Juden, Juden. D Vorwürf sin usserhalb vo dr Wikipedia nid wyter verfolgt worde.
De Kühntopf betribt s Jewiki, e Online-Enzyklopädi zum Judetum mit über 200.000 Artikel – wo e Grossteil devo us de freie Enzyklopädi Wikipedia übernoo worde isch (Stand: Septämber 2021).
Belles-Forêts
Belles-Forêts ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Belles-Forêts lijt àm Sààrkànàl, rund 14 Kilometer nordweschtlich vun Sarrebourg uf re Heche zwìsche 215 un 290 m ìwer em Meeresspiejel. Dr Bànn ìsch Deil vum Regionàle Nàtürpàrk Lothringe.
Gschìcht
Belles-Forêts ìsch entstànde àm 8. September 1973 durich dr Zammeschluss vun dr Gmeine Angviller-lès-Bisping (dt. Angweiler), Desseling (Dt. Disselingen) und Bisping (dt. Bisping). Àm 1. Janner 1986 ìsch Desseling wìder salbstandi worre.
Angviller-lès-Bisping ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 775 àls Hiohannivillare.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Belles-Forêts ìsch. Belles-Forêts ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt (Patois) vun Belles-Forêts ghert zem Lorrain.
Treze Futebol Clube
Treze Futebol Clube isch ä Fuesballverein in da brasilianischa Stadt Campina Grande. Er isch im 1925 vom Antônio Fernandes Bioca und 12 witere Fuessballfründe gründet worde. I de Saison 2014 spiilt er i de Série C, vo de dritte Liga z Brasilie. Er isch scho 13 mol Maischter vom Staat Paraíbas worde. Das isch i de Johr 1940, 1941, 1950, 1966, 1975, 1981, 1982, 1983, 1989, 2000, 2001, 2005 und 2006 de Fall gsi.
Saint-Hernin
Saint-Hernin (bretonisch Sant-Hern) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Geografi
Saint-Hernin lyt im Dal vu dr Hyère, eme linke Näbefluss vu dr Aulne, 43 km vu Quimper un 66 km vu Brest uf ere Hechi zwische 59 m un 308 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Gourin im Side, Motreff im Oschte, Carhaix-Plouguer un Cleden-Poher im Norde un Spezet im Weschte.
Verwaltig
vu Saint-Hernin isch. Saint-Hernin ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Saint-Hernin ghert zem Bretonisch.
Landeskommissärbezirk Konstanz
Dr Landeskommissärbeziirk Konschtanz isch noch em ''Gesetz über die Organisation der Inneren Verwaltung vom 5. Oktober 1863'' ain vu dr vier Landeskommissärbeziirk z Baade mit Sitz z Konschtanz gsii.
Gschiicht
Mit sällem Gsetz sin di bishäärige vier Chrais ufgleest un di jetz 59 Bezirksämter diräkt em Minischterium vum Inner unterstellt woore. As Ufsiichtsbeheerd sin dr staatlige Beziirksämter un dr neie as Sälbschtverwaltigsorganisazioone uusbildete Chrais vier Landeskommissär im Rang vu Minischterialreet as Ufsiichtsorgaan voorgsetzt woore. D Ufgaabe vu dr Landeskommissär sin in dr Vollzugsverordnung zum Gesetze über die Organisation der Inneren Verwaltung; insbesondere die Einrichtung und Zuständigkeit der Behörden und das Verfahren betreffend vom 12. Juli 1864 feschtglait woore.
Beziirksämter
Em Landeskommissärbeziirk Konschtanz sin die Beziirksämter unterstellt gsii:
BinckBank Tour
D BinckBank Tour (vu 2005 bis 2016: Eneco Tour, au vylmol Benelux-Rundfahrt) isch e Etapperänne im Radsport, wu syt 2005 alljohr im Augschte dur Belgie un d Niderlande uusdrait wird. Si isch dr Noofolger vu dr Ronde van Nederland wore, dr Landesrundfahrt vu dr Niderlande. D ENECO-Tuur het syt 2005 zue dr nej yygfierte UCI ProTour ghert, dr Serie vu dr wichtigschte Radränne im Johr, un syt 2011 ghert d Tour zue dr UCI WorldTour..
Dr Name chunnt vum Hauptsponsor, em niderländische Online-Broker BinckBank.
Rekord
Rekordsiiger si dr Spanier José Iván Gutiérrez, wu 2007 un 2008 gwunne het, dr Norwäger Edvald Boasson Hagen, wo 2009 und 2011 Erste wore isch, und de Tim Wellens, wu 2014 und 2015 gwunne het. Dytschi Siiger sin dr Stefan Schumacher (2006) un dr Tony Martin (2010).
Am meiste Etappe gwunne hai dr Belgier Tom Boonen (sächs) und dr Dütsch André Greipel (fümf).
Klassemänt
S Liibli, wo dr Erst im Gsamtklassemänt aahet, isch root gsi, sit 2008 isch s wiss. Dä, wo im Punktklassemänt füehrt, bechunnt e roots Liibli. Früehner isch s e wisses (2005) odr e blaus (2006 und 2007) gsi. Sit 2010 het dr best Nochwuggsfahrer e grüens Liibli aa. 2005, 2007 und 2008 het s au e Bärgklassemant gee, aber nume 2005 het dr Ersti e bsundrigs Liibli überchoo. S Mannschaftsklassemänt git s sit em Aafang.
Kanton Hennebont
Gmaine
Zum Kanton ghere sechs Gmaine:
Gmaine bis 2015
Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Brandérion, Hennebont (Hauptort), Inzinzac-Lochrist un Languidic
Roger Federer
Dä Roger Federer (* 8. August 1981 z'Basel) isch än Schwizer Tennisspieler, wo meh Erfolg hät chöne verbueche als jede anderi Schwizer Sportler und vo vilne Lüt als eine vo de erfolgriichschte Sportler vo allne Zyte agluegt wird.
I sinere Karriere hät er bis hüt scho 20 Grand-Slam- und 18 Masterstitel im Einzel gune und d'Jahr 2004, 2005, 2006, 2007 und 2009 als Weltranglistenerschte beändet. Mit äm Stanislas Wawrinka zäme isch er 2008 Olympiasieger im Doppel worde. Total hät dä "Fedi", wien er vo sinä Fans gnännt wird, scho i 75 Turnier im Einzel und i 8 im Doppel putzt.
Drüü vo dä beidruckendschte vo sine unzehlige Rekörd sind sini 36 Viertelfinal-, 23 Halbfinal- und 10 Finalteilnahme hinderänand bi Grandslamturnier.
Fü sini überragende Leischtige, isch dä Federer für d Jahr 2005, 2006, 2007, 2008 zum "Wältsportler vom Jahr" gwählt worde; so vill mal hett no niemert dä Titel gholt.
I sinnere Heimet isch de Federer sächsmol zum Schwizer Sportler des Jahres (2003, 2004, 2006, 2007, 2012, 2014) gwählt worde, sovil mol wie känn andere Sportler bishär. Zuedämm hät er 2008 mit em Stanislas Wawrinka und 2014 mit em Davis-Cup-Team (gmeinsam mit em Stanislas Wawrinka, em Michael Lammer und em Marco Chiudinelli) i de Wertig Team des Jahres gwunne. Im 2003 isch er Schweizer des Jahres worde.
Siner 20 Grand-Slam Title
Zersch amau het er in Wimbledon im Jahr 2003 gwunne. Er het zwar no a chlini Verletzigspausa müesse ilege, hets aber no gschafft, rächtzitig uf z'Viertusfinau zwäg zsi. Er het im Finau gäge de Mark Philippoussis kenner grosse Problem ghäbe und isch so zu sim erschte Grand-Slam Titu cho. Churz nach däm Titu isch är o i Kampf um zNummer 1 verwicklet gsi, het aber siner Chance verpasst.
Scho as haubs Jahr später, im Januar 2004, isch är i sim nächschte Grand-Slam Finau gschtane. Dette het em Marat Safin ke Chance gla, er het somit si 2. Grand-Slam Titu gwunne. Mit däm Sieg het er glichzitig o no dSpitzi vo de Tenniswäut erklumme. Er isch sit denn sit über 180 Wuche anenand z Nummer eis vo de Wäut.
Grad drü Mönet später isch er wieder im Endspiu vom prestigeträchtige Turnier in Wimbledon gschtane. Diesmau het er gäge Andy Roddick zwar meh Müeh ghäbe, isch aber trotzdem verdient zu sim 3. Grand-Slam Titu cho.
Scho 3 Mönet später isch er uf em Wäg zu sim 4. Grand-Slam Titu nume im Achtusfinau gäge Andre Agassi in Bedrängnis cho, het aber di Hürda gno. Im Finau het er de Lleyton Hewitt i 3 Sätz vom Platz gfägt.
Im Jahr druf het er zersch bim Australien Open, denn bim French Open bitteri Niederlage müesse istecke, doch denn het er uf em Wäg zu sim Tituhattrick vo Wimbledon ke Satz abgä. Denn bi de US Open het er im Finau de Andre Agassi gschlage u isch so zu sim 6. Grand Slam Titu cho.
Denn het er bi de Australian Open, obwou es paar engi Partie debii gsi sin, si 7. Titu chönne fiire. Wiederum isch er aber bi de French Open gschiteret: Im Finau het er gäge de Rafael Nadal verlore. Defüür het er sich grad z Wimbledon für di Finauniederlag grächt: er het de Rafael Nadal i vier Sätzt gschlage.
No i däm Jahr het er si nächscht Grand Slam Titu gwunne: Bi de US Open het er wieder mau de Andy Roddick gschlage. Im Jahr 2007 het er ändlech wölle de Grand Slam gwinne. Doch leider isch es ihm nid glunge d French Open zgwinne. Aber er het a nüa Rekord ufgsteut: Er het d'Australian Open ohni Satzverluscht gwunne! In Wimbledon het er de Rafael Nadal i 5 Sätz bezwunge und a de US Open de Novak Djokovic i 3 Sätz.
2008 hät er nach Finalniederlage bi dä French Open und z´Wimbledon gäg dä Rafael Nadal am US Open mit ämä Sieg gäg dä Andy Murray sin 5. Titel in Serie gholt.
Denn im 2009 het er zum erschte mal s'French Open z'Paris gwunne, und 2010 churz drufabe Wimbledon und d'Australian Open, 2012 wider Wimbledon und 2017 wider d'Australian Open. Niemert het meh Grand Slam Titel als är.
Persönlichs
De Roger Federer isch de Sohn vomene Schwizer und von ere Südafrikanerin. Därum spricht mu o si Name englisch u nid französisch wie i de Schwiz üblech us. Er redt vier Sprache fliessend: Dütsch, Baseldütsch, Französisch u Änglisch. Därum chan er bi Pressekonferenze o ohni Problem zwüsche de einzelne Sprache wächsle.
Sii Frau isch d Miroslava (Mirka) Vavrinec. Die beide hei sech a de Olympische Spiu 2000 kenne glert. D' Mirka isch o a ehemaligi Tennisspielerin. Därum cha si ihn o us Trainingspartnerin unterstütze. Sie het aber ihri Karriere wäge rer Fuessverletzig müesse ufgä. Am 11. April 2009 hän si z Basel ghirate. Am 23. Juli 2009 sin die beide Eltere vo zwei Zwillingstöchtere worde. Die beide heisse Charlene Riva und Myla Rose. Am 6. Mai 2014 si iiri Zwillingsbuebe uf d Wält cho.
De Roger Federer het o a Stiftig gründet. D' "Roger Federer Stiftig" unterstützt vor allem armi Chind in Entwickligsländer. Si het o viu ghoufe nach em Tsunami im Winter 2004.
Er het früher o no guet Fuessball gspiut, het sich denn aber fürs Tennis entschiede. Trotzdem isch er em Fuessball immer no sehr verbunde. Er isch Fan vom FC Basel.
De Roger Federer wohnt mit sinere Familie z Oberwil BL, hät aber au e Wohnig z Bäch SZ am Zürisee.
Am 2. Juli 2023 het dr Federer aus solierende Perkussionischt mit dr Band Coldplay im Letzigrund z Züri es Lied gspiut.
Davis-Göp
2014 het d Schwizer Mannschaft mit em Federer und em Stan Wawrinka Frankriich im Final vom Davis-Göp 3:1 gschlaage.
Freyja
Freyja, au Freia, Freya (aisl. „Herrin“) isch de Name vu dr nordgermanischen Göttin vu de Liebi und de Ehe. Si gilt als bedütendsti Göttin vum nordische Pantheon nach de Frigg, mit dere si i neuziitliche Rezeptione hüüfig glichgsetzt oder verwechslet wird. Si glicht de Venus vum römische Götterhimmel.
Namensforme
Us de Skalde-Dichtige sind e paar Beschriibige bekannt, wo als Freyja-Kenningar uufgfasst werded. Die sind Mardöll, Menglöd, Hörn, Gefn, Sýr und Vanadís. Weg ihrem Biiname Gefn, wird si (ehner ufgrund vo Spekulatione) au mit de Göttin Gefjon i Zemmehang bracht. Di südgermanisch Frija (althoochdütsch Friia, Frea) bezieht sich uf d Asegöttin Frigg.
Stellig, Attribut
D' Freyja ghört zu de Wane, eim vu dr beide Göttergschlecht vu dr nordische Mythologii. Ihre Vatter isch de Meergott Njörd, als Muetter wird d' Skadi, Tochter vum Riise Thiazi gnennt, ihre Brüeder isch de Frey (aisl. Freyr), mit dem si verhüüratet gsii isch, solang si bi de Wane glebt hend. Wo si aber als Geisle zu de Ase cho sind, hend si sich trennt, will de Bruuch vo de Gschwüsterte Liebi, wo bi de Wane üblich gsi isch, bi de Ase verbotte isch. Ihre Maa isch i de eddische Mythologii de Gott Óðr. Mit ihm het si d' Töchtere Hnoss und Gersimi (bedi Näme sind Synonym und bedütet „Chostbarkeit“). Wo de Odr verschwunde isch, vergüsst si goldigi Träne. D' Freyja gilt als di „berüehmtischt vu de Göttinne“ (Gylfaginning, Kap. 23).
Si gilt als Göttin vu dr Fruchtbarkeit und vom Früehlig, Glück und de Liebi, sowie als Lehreri vum Zauber (seiðr). Als Liebesgöttin liebt si Liebeslieder und es wird empfohle, si i Liebessache azrüeffe. D' Freyja, wo di schönsti vo allne Göttine isch, wird immer wider vo Riise begeehrt und d Götter chömed wege dem i Schwirigkeite, wo si aber meistens mit de List vom Loki abwendet.
D Freyja bsitzt es Halsband, wo vu Zwerge gschmidet worde isch, Brisingamen, en Wage, wo vo Waldchatze zoge wird, und es Falkegwand, mit dem mer wie en Falke dur d Lüft gleite chan. Das lehnt si bi Glegeheit em Loki us, wenn de wider emal im Uuftrag vo de Götter underwegs isch. Nach em Gedicht Hyndluljóð riitet si au uf em Eber Hilisvini. Au i de Gylfaginning tritt d' Freyja uuf. Nach de Grímnismál heisst ihre Hof Fólkvangr. Ihr Saal, wo Verliebti nachem Tod anechämed, heisst Sessrumnir. Nach de Ynglingasaga lehrt si de Ase de Zauber. Aber ihri Hauptuufgabe liged dadrin, dass si als Aafüehreri vu dr Walküre uf de Schlachtfelder dihei isch und d Hälfti vu dr gfallene Recke beaspruche därf, während em Odin (de obersti Gott, Gott vum Chrieg) di anderi Hälfti zuestaht.
De Wuuchetag Friitig (althoochdütsch frîatac, altenglisch frīgedeag) isch nöd vum nord germanische Name „Freyja“ abgleitet, sondern vo „Frija“, de süd germanische Namensform vu dr germanische Göttin Frigg, weli je nach Lesart vu de (spärliche!) Quelle von de andere z underscheide isch.