cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Max-Planck-Institut für biologische Kybernetik
Forschig
Die Abdailig, anne 2018 grindet un glaitet vu dr Li Zhaoping, forscht zue Froge, wie s Hirni sensorischi Raiz empfangt, wyterverschafft un fir d Styyrig vu dr Motorik un au fir d Entschaidigsfindig bruucht. Doderzue wäre unterschidligi theoretischi un experimentälli Aasätz bruucht: unter anderem d Psychophysik bim Mänsch, s Verhalte vu Dier, Eläktrophysiology un Bildverfahre.
Des isch anne 2003 grindet un bis Ändi 2007 vum Kamil Ugurbil glaitet wore. Im Juli 2007 isch dr Neiböu fir s Zäntrum yygweit wore, noch em Uusböu vu dr Abdailig isch s Zyl vu dr Forschig, d Tächnik vu dr funktionälle Magnetresonanztomografy wyterzentwickle un di bishär nume im Dierversuech gschafft hoch Bilduflesig au fir d Aawändig bim Mänsch z schaffe. S Zäntrum schafft äng mit dr Universitet Dibenga un andere Yyrichtige in dr Region zäme. Mit dr Universität isch anne 2002 e sonigi Kooperationsveryybarig droffe wore. Syter 2011 wird d Abdailig vum Klaus Scheffler glaitet.
In däre Abdailig, grindet 1993 un glaitet vum Emeritus Heinrich Bülthoff, wird d Informationsverschaffig untersuecht, wu d Grundlag isch fir di visuäll un haptisch Objäktchännig un d Orientierig im Ruum. Im Vordergrund stoht doderby d Frog, wie Form un Ruum im Hirni represäntiert wäre, ass mir Gegeständ nänne un gryfe chenne oder uns in främde Umgebige orientiere chenne. Mit interaktive Experiömt, wu mit dr Methode vu dr Computergrafik un dr Virtual Reality durgfiert wäre, hän Ergebnis brocht, wu scho bi dr automatische Synthes vu Gsichter un bim „Haimfindverhalte“ vu autonome Roboter aagwändet wäre.
Eemoligi Abdailig
Diese Abdailig, grindet 2001 un glaitet vum Bernhard Schölkopf, forscht zue dr Gsetzmäßigkaite, wu in empirische Date stäcke. Doderzue wäre Algorithme entwicklet un uf vylfältigi Probläm aagwändet, wie zum Byschpel s Computersääne un d Bioinformatik. D Abdailig isch anne 2011 zum neie Max-Planck-Inschtitut fir Intelligänti Sischte mit Standort z Dibenga un z Stuegert gwägslet.
Infrastruktur
S Inschtitut wird glaitet vu:
Sexuelle Erregung
Die sexuelli Erregig si verschidnigi Reaktione vom limbische System im Hirni, wo d Ursach für d Iileitig vom Baarigsverhalte si. Dur sensorischi Impuls wird s sexuelle Lustempfinde aktiviert, e Prozäss, wo geistigi wie körperligi Reaktione noch sich zieht. Dodrbii wärde d Impuls, wo d Signal gäbe, im Hirni mit individuelle (vor allem bim Mensch) oder artspezifische (vor allem bi Dier) Ideal vergliche. Dä Vorgang lauft zum grösste Deil unbewusst ab. Wenn s meiste stimmt, git s denn unwillkürligi körperligi Reaktione. Bim Dier wärde s Balz- oder s Baarigsverhalte usglöst.
Bim Mensch cha das zum Flirtverhalte oder zu sexuelle Handlige füehre, wo, wenn d Erregig gross gnueg isch, im typische Fall mit eme Orgasmus ände. Er cha aber die sexuelli Erregig au as e Ziil in sich sälber gniesse, au wenn s nid zum Orgasmus chunnt.
Ludwig van Beethoven
Bedütig
I där erschtä Periodä vo sim Schaffä het är sich no eng an Haydn und an Mozart aglehnt, bis är zo sim ganz äigänä Stil gfundä het. Was en gegänöbr sinä Vorgängär uszäichnät, isch zerscht ämol di witär Usgschtaltig vo dän öbrnonä Formä zo grössärä, dä nöiän Ideeän agmessnä Dimensionä. Undär sinä Hend het sich s‘Menuett zom Scherzo entwicklät, wehränd s‘Finale, vor äm Beethoven mäischtäns no än häitärän und lebhaft värlaufändän Usgang, zom Gipfälpunkt vo sim jewiligä Werch wordän isch. Äs het hüfig där erscht Satz a Wucht und Bräiti öbrtroffä. Au nöi isch di öbärall erkennbar Äinhäit vomänä zämäfassändä Gedankä. Was är i äinzälnä Werch scho dör dä Titäl dütlich gmacht het (z. B. i dä Klaviärsonatänä Pathétique und Appassionata und i dä Pastoral-Sinfonie), cha män of d’Mehrhäit vo sinän Inschtrumentalwerch awendä: dass di seelischä Zuäschtänd i dän äinzälnä Täil inärän innärä Bezüchig zonänand stönd und drum d‘Werch äigätli as Tondichtigä bezäichnät werdä chönd.
Sini Skizzäbüächär zäigät, met wi vill Arbät und wiederholtä Värsüäch er sini Werch solang öbrarbäität het, bis är zfredä gsi. Mä stunt, wiä där O. Jahn gschrebä het:
Dominikaner
Inquisition
Usser dr Chetzerinquisition si Dominikaner au bi dr Häxeverfolgig drbi gsi, drunder dr Nicolas Jacquier († 1472) oder dr Heinrich Kramer († 1505), dr Autor vom Malleus Maleficarum (Häxehammer).
Ludwig van Beethoven
D‘Bonnär Zit
Di früänä, no i dä Bonnär Zit entschtandnä Werch vom Beethoven umfassät zeh hüt bekannti Kompositionän us äm Zitrum vo 1782–1785. Si sind vor alläm drum väröffäntlicht wordä, wil mär än het wöllä zomänä Wundärchind stilisiärä. zodem sind öpä 30 Werch us dä Johr 1787–1792 bekannt, vo denä dozmols abär no äis väröffäntlicht wordän isch. Vili dävo het dä Beethoven i spötäri Werch ibaut. D‘Stöck vom erschtä Zitrum sind no starch vom Stil vom Neefe und vom Sterkel prägt wordä und hend sich am Mozart orientiärt. Di spötärä Bonnär Johr hend äigäständigäri Liädär, Kantatän, Ariän und Variationä brocht, wo in äs paar Fäll scho där analytisch schaffänd Komponischt vo spötärä Zitän erahnä lo het. D‘Werch im Sonatästil sind däför wenig idrocksvoll gsi und sind zomänä grossä Täil Fragment blebä; diä Form, wo för dä spötär Beethoven so wichtig gsi isch, het är sich offäbar erscht i dä Wiänär Zit agäignät.
Dominikaner
Inquisition
Im Johr 2000 het s Provinzkapitel vo dr Dominikanerprovinz Teutonia zur historische Bedeiligung vo de Dominikaner an dr Inquisition und Häxeverfolgig kritisch Stellig noh.
Ludwig van Beethoven
Erschti Epochä vom individuellä Schaffä
Si het met där Usgob vo dän erschtä drü Klaviertrios Op. 1 (1795) agfangän und öpä met dä Johr 1800–1802 ufghört.
Di 1. Sinfonie ghört däzuä. Met 29i het si dä Beethoven in Agreff gno und am Afang vom folgändä Johr vollendät. Si isch met grossäm Erfolg am 2. April 1800 urufgfüärt wordä. Bahnbrechänd sind i derä Zit vor alläm d’Klavierkompositionä gsi, und zwor i Form vo Konzert, Sonatän und Variation, nöd no i dä Technik, sondärn au im Zuäschnett vo dä Sätz und äm Ganzä.
Zwäiti Schaffänsperiodä
Si het öpän i dä Johr 1800–1802 agfangän und isch bis 1814 gangä. Äs sind vor alläm Sinfoniän und Klaviersonatä gmacht wordä.
Eroica und Fidelio
Met dä 3. Sinfonie het dä Beethoven zo dä Form vonärän enär monumentalän und heroischä Sinfonie gfundä. Ursprünglich het si dä Titäl „Sinfonia grande, intitolata Bonaparte“ träit (benennt noch äm Napoleon). Nochdem är abär erfahrä gha het, dass dä Napoleon sich am 18. Mai 1804 zom französischä Kaisär gmacht gha het, het är i grossär Wuät dä Namän us äm Titälblatt glöscht. Sini nöi Öbärschreft het etz „Heroische Sinfonie, komponiert um das Andenken eines großen Mannes zu feiern“ gheissä. Hüt werd si mäischtäns met eräm italienischä Titäl Eroica betitlät. D’Uruffüärig isch im Auguscht 1804 im Wiänär Palais vom Fürscht Lobkowicz gsi, em isch si etz au gwidmät.
1805 isch äm Beethoven sini äinzig Opärä, Fidelio, urufgfüärt wordä. Si het wiä vili andäri Werch etlichi Öbärarbäitigän erlebt und ursprünglich „Leonore“ ghäissä. I dä drettän und blibändä Fassig (met där E-Dur-Ouvertürä) isch sie 1814 of d’Bühni cho. Dä Beethoven het metärä käi nöii Weg vo dä dramatischä Gschtaltig beschrettä. Eri bsundäri Stellig het si immer no weg äm richän und tüfä, menschlich intäressantän und berüärändä Stoff und d‘ Qualität vo dä Musig.
Wärch
Är het i sim Läbe d'Opere Fidelio, nüün Simfonie, füf grossi Klavierkonzärt, Violinkonzärt, Uvertüre, Oratorie, Mässe, Kantate, Klaviersonate, Klavierstück u Lieder komponirt. Me seit, är sig der bescht Komponischt vor Wiener Klassik gsi.
Altach
Alta isch a Gmoand im Bezirk Fealdkirch z Vorarlberg, Öschtriich mit 6.356 Iiwohner.
Westerheim (Unterallgäu)
Weschterhui (amtlich Westerheim) isch a Gmoed em Landkroes Onderallgai en Bayern.
Altach
Geographii
Der Ort lit im mittlera öschtriichischa Rhiital uf 412 m Seehöhe. Alta grenzt a 5 andere Gmoanda, däs sind Ems im Bezirk Dorabira, Götzis und Mäder, wo o im Bezirk Fealdkirch ligend und Oberriet und Dieplsou im Schwizer Kanton St. Galla. Zemma mit Götzis, Mäder und Kobla, wo o alle rund umma Kummaberg ligend, bildet Alta dia Arbatsgmoanschaft "amKumma".
Gschicht
Am 1. Jänner 1801 hot ma Alta vom Nochburort Götzis politisch trennt. Vo 1805 bis 1814 hot Alta zu Bayern khört und denn wider zu Öschtriich. Zum öschtriichischa Bundesland Vorarlberg khört der Ort sit da Gründig vom Vorarlberger Landtag 1861. Vo 1945 bis 1955 isch Alta an Toal vo dar französischa Bsatzigszona z Öschtriich gsi.
Politik
D Gmoandsvertreatig vo Alta hot 27 Mitglider. D Zemmasetzig noch da Wahl vo 2010 isch: ÖVP 18 Sitz, SPÖ 3 Sitz, Dia Grüana und Bürgerlischte 5 Sitz und FPÖ 1 Sitz. Bürgermoaschtr isch da Gottfried Brändle.
Westerheim (Unterallgäu)
Geografi
Weschterhui leit rond 10 km eschtlich vo Memmenga en dr Region Donau-Iller en Mittelschwoba. Vo dr Gmarkong send 65,5 % Landwirtschaftsfleche, 21,7 % Wald, 10,9 % Sidlongsfleche ond 1,8 % sonschtige Fleche.
Altach
Iiwohner
Quella: Statistik Austria: Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden. STATcube
Würtschaft und Infraschtruktur
Z Alta hots im Johr 2003 150 Betriebe vo da gewerblicha Würtschaft mit 955 Bschäftigta und 106 Lehrling gia. Lohnstüerpflichtige Erwerbstätige hots 2.454 gia.
Westerheim (Unterallgäu)
Gschicht
Weschterhui haut friar dr Reichsabtei Ottobeire ghert ond isch 1803 mit em Reichsdeputationshauptschluss zua Bayern komma.
Altach
Bildig
Im Ort gits 3 Kindergärta und 3 Schuala: a Volksschual, a Mittlschual und a freie Montessori-Schual (vormolige Private Volksschual). D Musikschual "tonart" git für ihre Schüaler zum Toal o in Räum vo dar Gmoand Alta Unterricht.
Dialekt
Dr Dialekt vo Alta khört zum Bodeseealemannisch.
Sport
Dr SC Rhidorf Alta isch momentan dr erfolgriichscht Vorarlberger Fuaßballklub. Noch'm Gwinn vo da zweitklassiga "Erschta Liga" 2006 hot er zwoa Johr i dar Öschtriichischa Bundesliga gschpielt und isch i dr Säson 2008/9 widr abgschtiga.
Kaiserstühler Dialekt
Kaiserstiähler Dialäkt isch dr alemannisch Dialäkt, wu am Kaiserstuehl un in siinere Umgäbung gschwätzt wird.
Westerheim (Unterallgäu)
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2 % gleage.
Kaiserstühler Dialekt
Dr Sprochstand, wo im Wittere bschriibe wird, isch in dr 1980er Johr oder friähjer bi dr eltere Generation feschtgstellt wore. D Biispiilwerter sin kursiv un wäre alliwiil in dr Form vu Rothwiil agää; wänn nit, wirds gsait. Variante wäre mit Schregstrich kännzeichnet (z. B. Sáásli/Schdággáschbizer; s erscht Wort isch in dr Rothwiiler Form). Si sin im Harald Noth syren Uslegig vor vereifachte Dieth-Schrift gschriibe, wo anders als bim Dieth s iberuffe e (s häll a) mit á gschriibe wird (nach Dieth mit ä) un s uffe e mit ä (nach Dieth mit è). .
Westerheim (Unterallgäu)
Religion
90,7 % vo dr Eiwohner send em Jaur 1987 remisch-katholisch gwea, 8,3 % evangelisch.
Kaiserstühler Dialekt
Dr Begriff Kaiserstiähler Dialäkt
Dr Kaiserstiähler Dialäkt isch ke eiheitligi Spiilart vum Alemannische. Aber dr wird vu inne un usse änewäg as e unterscheidbari Eiheit agsähne. Des lit do dra, ass dr Kaiserstuehl un d Umgäbig lang noch em Zweite Wältgriäg no fascht rein argrarisch gsii isch, bsunders im Weschte küüm Zuezug un Industrii gha het un wennig hochditschi Iifliss verlitte het. D Kaiserstuehlgegend het viil lenger wiä dr Großraüm Friiburg e ürspringlige Dialäkt het kenne bewahre. Was vu Friiburg üs bsunders uffallt, isch s iberuffe a (s häll a) zum Biispiil in Náábel (= Nebel), d Palatalisiärung vum u zum Biispiil in Hüüs un ass dr alemannisch Wortschatz un d Grammatik relativ guet erhalte sin.
Westerheim (Unterallgäu)
Verwaltong
Weschterhui haut mit em Markt Erke ond dr Gmoende Kammla ond Lauba a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Kaiserstühler Dialekt
D Erforschung vum Kaiserstiähler Dialäkt
Dr Kaiserstiähler Dialäkt isch sälbverständlig in allene großräimigere Untersuechunge berucksichtigt, wu si Gebiät streife, d üsfiährligscht un diäfscht vu däne isch "Die Breisgauer Mundarten" (1983) vum Hubert Klausmann.
Westerheim (Unterallgäu)
Verwaltong
D Birgermoeschtere vo Weschterhui isch d Christa Bail.
Kaiserstühler Dialekt
D Erforschung vum Kaiserstiähler Dialäkt
S git aber aü speziälli Untersuechunge oder Darstellunge, nämlig
Wortschatz
Im Wortschatz isch dr Kaiserstiähler Dialäkt bsunders rich un fir Üswärtigi uffellig do, wus um dr draditionäll Räbboi, dr Wiiboi, d Landwirtschaft un d Viihwirtschaft goht. Diä Werter wäre zum Deil wäge technische Modernisiärunge oder wel d Viihwirtschaft üsstirbt verdrängt:
Biispiil:
Westerheim (Unterallgäu)
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Kaiserstühler Dialekt
Phonologii (Iber d Lüt)
Witeri Merkmol wäre do vorgstellt. Mir folge dr Darstellung, wiä si in dr Sprochwisseschaft dr Brüch isch. Do drbii wird bi dr Diskussion vu Lütentwicklunge vum e Grundzuestand im Hochmittelalter üsgange (Mittelhochditsch, mhd.). Des isch e Hilfskonstruktion, wu nit derf driber wägtäische, ass am Kaiserstuehl un in dr ibrige Alemannia im Hochmittelalter Alemannisch gschwätzt wore isch (Mittelalemannisch).
Westerheim (Unterallgäu)
Dialekt
Dr Dialekt vo Weschterhui ghert zom Oschtschwäbisch.
Kaiserstühler Dialekt
Vokal
Charakterischtisch fir s Kaiserstiählerisch isch d Verdumpfung vum mhd. a, des a wird fascht, aber nit ganz eso dumpf üsgsproche wiä im änglische "saw" (= dr het gsähne); Biispiil:
Im e innere Zämmehang mit däre Verdumpfung stoht, ass bstimmti Vokal, wu im Hochditsche as e oder ä gschriibe wäre, im Kaiserstiählerische hälli a (á) sin. Des isch noch em Klausmann dr Sekundärumlüt (mhd ä), wu in däne un in e Hüffe andere Werter vorkunnt:
Dr Gegesatz a/á exischtiärt in däre Art nit numme am Kaiserstuehl, dr nimmt fascht s ganz Elsiss ii, im Ditsche in dr Kaiserstuehlgegend e breitere, suscht zum Deil numme e schmale Streife entlang vum Rhiin ii; in dr ganze Weschtschwiz un im Züribiät herrscht dä Gegesatz ebefalls; wäge däm un wäge dr Hochalemannisme wird s Kaiserstiählerisch vu främde Ditsche viilmol fir Schwizerditsch ghalte.
E anderi Gruppe mit hällem a bilde Werter, wu im Mittelhochditsche bzw. im Mittelalemannische ë gha hän :
Bi mhd. ae (lütgsetzlige Umlüt) isch aü Ihringe un Wasewiiler s meischtmol bi dr e-Ortschafte: *Ich deed ám Meendig ghái reese Gháás ásá sait mer do anschtatt *Ich dáád ám Máándig ghái ráásá Gháás ásá.
Z Eistett heißt s Appezäller Käs-Sprichli: "Anili, Süsanili, weá machd mr dán dr Ghees, Mr döed-e in á Ghiiwili un drugd-e mid em Fiidili, drum isch dr Ghees so rees!"
Des e-Fäld, wu am südweschtlige Kaiserstuehl afangt, ziägt sich iber s Markgräflerland un s Baselbiät bis in dr Kanton Solothurn nii. Ebefalls chrarakterischtisch am Kaiserstuehl un in dr Umgäbung: S lang mhd. â isch wiä in dr Elsässer, Ortenauer un Markgräfler Nochberschaft zume gschlossene o verdumpft (im Schwarzwald e uffes o), wäge däm heißts:
Witteri Vokal findsch unte bi: D elsässisch Färbung vum Kaiserstiählerische.
Konsonante
In dr Kaiserstuehlgegend gits bi dr eltere Generation no in verschiidene Ortschafte e Üssproch vum r am Zungespitz. Biispiil: Ráábe, Driibel, Brueder. Dr Klausmann git a, ass er des bi dr Alte no iberal adroffe het, no dr Kart vum Noth isch des in dr meischte Ortschafte bereits e Üsnahm oder nimmi dr Fall, hit gildet meischt en Zäpfli-R. 1887, bi dr Umfrog vum ditsche Sprochatlas, hän in 16 vu 20 Schuele am Kaiserstuehl d Schiäler des Zungespitze-r agä.
Nur z Rothwiil un z Bahlinge sait mer: un vor oder noch Liquida (vor oder noch l oder r): Vu Ginglinge, Gottene un Märdinge ab no Süde herrscht do s /b/, im Norde un im Elsiss s /w/.
Witteri Konsonante findsch unte bi: Hochalemannisme im Kaiserstiählerische
D elsässisch Färbung vum Kaiserstiählerische
Am Kaiserstiählerische fallt uf, ass des, was mer in andere alemannische Dialäktspiilarte as u oder uu kännt, in viile Fäll ü oder üü isch. Diä Verschiäbung vu bstimmte u zu ü heißt mer Palatalisiärung; des gits suscht im Alemannische numme no im Wallis, im Allgai un - in dr Kaiserstiähler Nochberschaft - im ganze Elsiss un ime Deil vu dr Ortenau. Dr Kaiserstuehl (un d südlig Ortenau) hänge do fermlig am Elsiss dra. In allene Ortschafte isch do s lang mhd u betroffe - wäge däm heißts:
E Deil vu däne Werter hän - aber nit alliwiil in jedere Ortschaft - aü e verkirzte Vokal:
Diä Palatalisiärung un Verkirzung ghere zu dr Eigeheite, wu s Kaiserstiählerisch fir Främdi schwär zum Verstoh mache: Widüdhüd? heißt in Schwizer Mundarte "Wit du d Huut?" - so het mer als gsait, wu no Rahm uf dr Milch gsii isch, wu bim Koche zu Hüd wore isch.
D Ortschafte, wu zum Biispiil in Büch e langs üü bhalte hän - also Büüch - sin Achkarre, Bahlinge, Eistett, Oberbärge un Schälinge.
Wänn des mhd. uu in Hiatus (am Änd vu dr Silbe) gstande isch, ischs in dr meischte Ortschafte zu oi wore:
Eebefalls nit ganz durchdrunge isch Palatalisärung im Werter wiä
Ganz ähnlig üsgsproche, aber mit langen a bzw. á wäre
Palatalisiärunge hets aaü - ungfähr in dr Helfti vu dr Kaiserstiähler Ortschafte - in
E elsässischi Färbung, wu numme wennig Ortschafte betrifft, isch s e in goo un schdoo. Z Iächtinge, z Burge, z Rothwiil, z Achkarre un z Briisach - alles Gmeine noch am Rhiin - sait mer nämlig:
Ebefalls im Elsiss wit verbreitet isch dr sächlig (neutral) Artikel bi Fraüenämme - diä meischte Kaiserstiähler Ortschafte schliäße sich däm a, bsunders diä, wu noch am Rhiin sin. Wäge däm heißts: Friili gits des aü im Markgräflerland un in dr Schwiz, wänn aü nit iberal.
Hochalemannisme im Kaiserstiählerische
Noch l- un r- hän in dr ganze Kaiserstuehlgegend -ch: Wárchdig, Ghalch. In ere Minderheit vu Ortschafte - nit alliwiil in dr gliche - heißts Birch, Marchschdái, málchá un numme z Achkarre no (veraltet) Gwilch - suscht sait mer eifach Wulgá (Plural)
E anders Kännzeiche, wu fascht im ganze Hochalemannische verbreitet isch, isch d neier Ändung -ig gege -ung. Im Wort Ráchnig sin fast zwei Drittel Ortschafte bi dr -ig-Form bliibe, bi Zidung fascht grad soviil. S git Ortschafte, wu s -ig viil brüche, anderi wennig oder gar nit. Rothwiil het no Ráchnig, Holzstáigerig, Maria Ableesig (dr Namme vun ere Kapälle uf em Wäg zum Kirchof, wu sich als d Sargdräger abglest hän), Noohaldig (e Mäss fir e Verstorbene). Dr Noth verdrittet, ass des Relikt vun ere friähjere wittere Verbreitung sii miän. D nerdlige Forme mit -ung sin in dr Ortenau un fascht im ganze Elsiss verbreitet.
Bi feminine Substantiv isch s Änd-e (Schwa) am Kaiserstuhel in dr Eizahl (Singular) viilmol erhälte, aber in dr Ortenau un im Elsiss gschwunde. Dr Kaiserstuehl isch do viilmol no eiheitlig südalemannisch, so in Wullá, Áschá, Griidá, Fáilá, in dr meischte Ortschafte aü no in Gáárschdá, Düübá, Ándá, Wulgá. Aber zum Biispiil z Rothwiil heißts do scho - elsässisch-ortenauisch beiiflusst - Düüb, Ánd, Wulg un Midwuch ansschtatt Midwuchá Z Rothwiil sin alli Diär- un viil Bflanzenämme, wu in Froog kumme, ohni -e, z Eistett alli mit. E Biispiil üs ere rhinnnoche un üs ere rheinferne Gmein:
כ
Kaph (au Kaf) isch de elft Buechschtab im Hebräisch Alphabet. Er het de Zahlewert 20.
Kaiserstühler Dialekt
Hochalemannisme im Kaiserstiählerische
-n-Abfall: Bái, glái, Schdái, Wii, Ráin/Rái (= Abhang), ich bii/bin, zee, aber zeeni; Eistett: Zááschiirá (= d Schiirá, wu als dr Zehnt abgää wore isch)
כ
Im moderne Ivrit wird Kaph ôm Silbeôfong noch Konsonant un ôm Wortôfong als [] usgsproche (in punktierter Schrybwiis mitem Punkt (Dagesch) in de Mitt vum Buechschtabe dargschtellt), in alli ôndri Fäll als [], ähnlich wie im alemanische ch in Bach.
Kaiserstühler Dialekt
Hochalemannisme im Kaiserstiählerische
Bi dr Richtungsadverbiä herrsche am Kaiserstuehl in dr Regel fränkisch beiiflussti Type (= Mehrheitsforme), aber s git no Relikt vu dr Forme, wu im Hochalemannische wit verbreitet sin:
כ
Stoht dr Buechschtab ôm Schluss vum Wort, wird er als Finalbuechschtab ônderst gschriebe. Die Schrybwiis wird mangmol fir de Zahlewert 500 vowendet.
Kaiserstühler Dialekt
Hochalemannisme im Kaiserstiählerische
Mehrheitstyp||Schälinge Südtyp||Ändinge Mischtyp'''
Mähringen
Mairinga (amtlich Mähringen) isch heid a Schdaddoil fo Ulm, laid âbr schao auf dr Alb.
Kaiserstühler Dialekt
Hochalemannisme im Kaiserstiählerische
Diä Relikt ditte druf ani, ass d südlige Forme vu dr Richtungsadverbiä emol kennte iberal vorgherrscht ha.
כ
Gschicht
S Wort Kaph bedytet „Hondfläch“. S alt Bilderschriftzeiche isch ursprynglich fyr ä göffneti Hond gschtonde. Uss m hebräische Kaph leitet sich s griechisch Kappa un in witrer Folg s latynische K ab.
Mähringen
Gschichd
Mairinga isch s'erschd môl 1272 ena ra Ûrkond erwähnd worra. D'Kirch fo Mairinga isch z'erschd 1356 gnannd worra. Em 18. Jaorhondrt isch s'Raodhaos baod worra, wô schbädr s'Schualhaos worra isch. S'Schualhaos schdaod beim Zêndschdâdl ond em Hoimetmuseum ond isch haid a brifâds Haos. 1972 isch Mairinga fo dr Schdad Ulm oigmaind worra.
Oiwôhnr
For dr Oigmoindong sen d'Oiwôhnr fo Mairinga faschd ällä Baora gwai. Heid leäbad en Mairinga mai Roigschmeggde wia Mairingr, weil d'Uni Ulm isch glai oms Egg nom.
Schbraoch
S'Mairingisch schwätzad nämme fial Leid, weil s'hod heid mai Roigschmeggde wia Mairingr. Wenn d'Äldre Genraziô wegschdirb kao faschd niema mai Mairingisch schwätza.
S'Mairingisch isch schao Albschwäbisch. Des siggd mr â de Difdongîrong fo schwäbische Langfokâl wia:
Schwäbisch - Mairingisch - Daidsch
Kanton Questembert
Dr Kanton Questembert (franzesisch Canton de Questembert, bretonisch Kanton Kistreberzh) isch e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Questembert.
Bacon
Bacon (vgl. ängl. bacon „Späck“) bezeichnet
Kanton Questembert
Gmaine
Zum Kanton ghere 16 Gmaine:
Bacon
Bacon isch dr Familienname vo dene Persone:
Kanton Questembert
Gmaine bis 2015
Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Berric, Le Cours, Larré, Lauzach, Molac, Péaule, Pleucadeuc un Questembert (Hauptort).
ל
Lamed isch de zwölft Buechschtab im Hebräische Alphabet. Er het de Zahlewert 30.
Gschicht
De hebräisch Buechschtab Lamed het de gliche historische Hintergrund wiä s phönizische Lamed, wu sich s griechisch Lambda un s latynisch L devu bgleitet hen.
Roger Bacon
D Johresaagobe si unsicher; d Quelle underscheide sich stark
Treffiagat
Treffiagat (bretonisch Triagad) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
Roger Bacon
Dr Roger Bacon (* 1214 in dr Nöchi vo Ilchester in Somerset; † 1292 oder 1294 z Oxford), isch en änglische Franziskaner-Mönch und Philosoph gsi und gältet as eine vo de erste Verfächter vo empirische Methode. Mä het em Doctor Mirabilis (latiinisch: "wunderbare Lehrer") gsait.
Treffiagat
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Roger Bacon
Läbenslauf
Im Roger Bacon si Familie het us dr obere Mittelschicht gstammt, aber während dr Herrschaft vom Heinrich III. isch ihr Vermöge beschlagnahmt und Mitgliider vo dr Familie si ins Exil verdriibe worde.
Dr Roger Bacon het an dr Universität Oxford studiert, het denn Vorläsige über e Aristoteles und die pseudo-aristotelische Schrifte ghalte. Er isch vermuetlig 1233 Baccalaureus worde und uf Frankriich gange, zum an dr Universität Paris z schaffe, wo denn s Zentrum vom intellektuelle Läbe in Europa gsi isch. An dr Fakultät vo de Artes het er Vorläsige abghalte, wo vil bsuecht worde si. Öbbe 1245 isch er uf Oxford zrugg gange. Er het Fründschafte gschlosse mit iiflussriiche Persone wie dr Adam de Marisco und dr Robert Grosseteste, dr Bischof vo Lincoln, (wo s Studium vo dr griechische Sproche propagiert het, zum dr Aristoteles und d Bible im „Original“ z studiere). Dr Bacon het Mathematik studiert, wo au d Astronomii und d Astrologii umfasst het, Alchemii und Optik und Sproche glehrt und experimentelli Forschig bedriibe. Für siini Studie – wo dütlig verschiide gsi si vo dene vo siine Kollege – het er e grose Deil vo siim Familievermöge iigsetzt.
Treffiagat
Gschicht
Treffiagat isch zum erschte Mol gnännt wore um 1330 as Trefriagat (1351 Trefriagat, 1351 Treffriagat, 1368 Treffiagat, 1368 Treffriagat, 1395 Treffryagat, 1516 Treffiagat).
Roger Bacon
Läbenslauf
Er het sich öbbe zäh Johr lang intensiv mit siine Forschige beschäftigt und isch denn em Franziskanerorde bidrätte. Dört isch er allerdings bald in Verdacht groote, „gföhrligi“ Lehre z verbreite und isch under strängi Ufsicht gstellt worde. Im Pariser Konvent isch er in Komflikt mit dr Wiisig vom Bonaventura vo Bagnoregio groote, wil er bevor er öbbis veröffentligt het, nid um d Zuestimmig vo de Obere vom Orde bittet het. Won en d Familie nüm finanziell het chönne understütze, het er e Förderer gsuecht und gmeint, ass er so ein gfunde haig im Kardinal Guy le Gros de Foulques, wo sich sehr für siini Ideä intressiert het. 1266/1267 het er für en, drotz em Verbot vo siine Obere, drei Schrifte eini noch dr andere veröffentligt: s Opus maius, s Opus minus und si Opus tertium. Dr Erfolg, won er druf ghofft het, isch aber nid cho, wil si Gönner, wo 1265 zum Papst Clemens IV. gwehlt worden isch, im Johr 1268 gstorben isch. In de Johr druf het er wiiteri Schrifte verfasst: d Communia naturalium, d Communia mathematica und s Compendium philosophiae.
Treffiagat
Verwaltig
vu Treffiagat isch. Treffiagat ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Treffiagat ghert zem Bretonisch.
Roger Bacon
Läbenslauf
Öbbe 1278 isch er under Arrest gstellt worde; d Gründ si wohrschiinlig siini Aagriff gege d Scholastiker und si Hang zum Mystizismus (bsunders d Prophezeijige vom Joachim de Fiore) gsi. 1292 het men en us em Arrest entloo und er het siini These no einisch in eme Compendium studii theologiae zsämmegfasst, won er die ziitgenössische Theologe din scharf kritisiert het. Im Juni 1292 (oder 1294) isch er gstorbe. Au wenn em siini Ziitgenosse doctor mirabilis (bewundernswärte Lehrer) gsait hai, het er doch keini Schüeler gha und isch bald vergässe worde.
Leistig
Die wüsseschaftligi Usbildig, wo dr Bacon übercho het, isch vom Studium vo de arabische Autore vom Mittelalter cho, wo dr Aristoteles (bzw. d Schrifte wo men em zuegschriibe het) as dr Grösst agluegt hai. Si hai d Mängel vo der akademische Usbildig im Okzident ufzeigt: dr Aristoteles isch zwar bekannt gsi, allerdings nume in schlächte Übersetzige. Kuum eine vo de Profässer het die griechischi Sproch beherrscht. S Gliiche het für die Heiligi Schrift gulte. D Gsetz vo der Natur het mä nit dur Erkenntnis uf aristotelisch Art erkennt, sondern as immerwährends Si, wo vo Gott erschaffe worden isch. Die beide grösste Orde, d Franziskaner und d Dominikaner, hai – wenn au no jung – schnäll d Füehrig in dr theologische Diskussion überno. Dr Bacon het schliesslig d Scholastik völlig abglehnt. Dr einzig Dozänt, won er anerkennt het, isch dr "Petrus de Maharncuria Picardus" bzw. "Petrus us dr Picardie" gsi, wo vermuetlig idäntisch isch mit em Mathematiker Petrus Peregrinus us dr Picardie. Im Bacon siim Opus Minus und em Opus Tertium schimpft er über e Alexander vo Hales, won er no z Paris bewunderet gha het, und über en andere Dozänt, wo "nume glehrt het, wenn er anderi underrichtet het". Siini dogmatische Schrifte hai en z Paris mit em Aristoteles, em Avicenna und em Averroes gliichgstellt. Si zeige, ass er en Ahänger vom Aristoteles gsi isch, wenn er au dütlig bim Neuplatonismus usglehnt het. An dr Wirksamkeit vo magische Praktike het er genau so wenig zwiiflet wie siini Ziitgenosse; er het aber gmeint, ass es schwiirig siig, zwüsche Magii und Wüsseschaft z underscheide.
Dr Bacon het sich us arabische und griechische Schrifte und dur eigeni Beobachtig en ungwöhnligi Kenntnis vo de Wüsseschafte aageignet und het brobiert, uf dene Grundlage en System vo dr Erfahrigsphilosophii z errichte, won er dr Scholastik entgegegsetzt het. Er het vier offendicula (Hindernis) gseh, wo dr Wäg zur wohre Naturerkennig versperre: 1. Respäkt vor Autoritete, 2. Gewohnheit, 3. Abhängigkeit vo de Meinige vo dr Mängi und 4. Unbelehrbarkeit vo unsere natürlige Sinn (in dere Beziehig isch er e Vorgänger vo siim Namensvetters Sir Francis Bacon gsi).
Scho in siine Schrifte für e Klemens IV. het dr Bacon e Reform vom theologische Studium verlangt. Philosophischi Hoorspaltereie sötte weniger betont wärde, as es in dr Scholastik dr Fall gsi isch. Anstatt vo däm sott d Bible sälber wider im Mittelpunkt stoh. S Studium vo dr heilige Schrift sott in de ursprünglige Sproche gmacht wärde. (D Fehlübersetzige und Fehlinterpretatione si Legion gsi.) Usserdäm het er d Theologe ufgforderet, die ganze Wüsseschafte z studiere, und si zur universitäre Usbildig drzue z due.
Er het s blinde Folge vo früehnere Autoritete abglehnt, in dr theologische und au in dr wüsseschaftlige Hisicht. Si Opus Maius enthaltet Kapitel über Mathematik und Optik, Alchemii und d Härstellig vo Schwarzpulver und d Position und Grössi vo Himmelskörper. Er het d Gsetz vo dr Spiegelig und vo dr Brächig vom Liecht richdig beschriibe, het undersuecht wie s zum Rägeboge chunnt und dr Zsämmehang vo de Geziite mit dr Mondposition. Au d Brülle söll er erfunde ha und sich drbii uf d Vorarbeite vom Alhazen gstützt ha. Er haig Erfindige wie s Mikroskop, s Teleskop, fliegendi Maschine und Dampfschiff vorusgsait. Dr Bacon het glaubt, ass d Himmelskörper Iifluss uf s Schicksal und dr Geist vom Mensch haige und er het au dr Julianisch Kaländer kritisiert, wo denn no bruucht worden isch.
Bacon
Ort in de Vereinigte Staate:
Roger Bacon
Würdigung
D Instrumentalisierig vo dr Wüsseschaft im Dienst vo dr Religion het s no bis in s 19. Johrhundert ge.
Mä schriibt em Bacon mänggisch d Urheberschaft vom sogenannte Voynich-Manuskript zue.
Gare du Nord
Gare du Nord bezäichnet:
Gelterkinder Sturm
Gälterchinder Schturm heisst dr Überfall, wo d Baselbieter Landbevölkerig (d Revoluzer), in der Nacht vom 6. uf e 7. April 1832, gege d Gmein Gälterchinde gmacht het, wo Basel dröi bliibe isch.
D Vorgschicht
1830 het s im Kanton Basel gärt. D Landbevölkerig isch im Grosse Rot untervertrete gsi. Schtüre und Gebüre si uf em Land unglich höcher gsi gegenüber dr Schtadt. D Landschäftler hei Glychberächtigung und e ateilmessigi Verträtig im Grosse Rot gforderet. D Schtadt het das nit welle. S politische Klima isch vergiftet gsi und die meischte Gmeine vom Land hei bschlosse, sich vo dr Schtadt z trenne. Si hei e eigeni Regierig ufgschtellt wo z Liäschtel yre Sitz gha het. E paar Gmeine hei aber nid welle zum noie Kanton ghöre und hei zu Basel ghalte. Gälterchinde isch eini vo dene gsi.
Z Gälterchinde het s zwe grossi Sydebandwäbereie gha, wo de Basler Sydeherre ghört hei; die "Oberi Fabrik“ (schpöter Maloya-Bürohuus) und die "Unteri Fabrik“ (hüt Allmändmärt). Die hei de Gälterchinder Posamänter Arbet und Uskomme brocht. Me het s dorum mit de Schtedter nit welle verschärze und het treu zu Basel ghalte. Das hingege het aber de Gmeine in dr Umgäbig gar nit gfalle. Si hei d Gälterchinder bedroot. Die eidgenössischi Tagsatzig het dorum beschlosse, ass zum Schutz vom Dorf, z Gälterchinde drey Kompanie eidgenössischi Truppe schtazioniert wärde. Aber au d Schtadt het s Dorf welle schütze und het em am 6. April 1832 über Ryfälde, s Fricktal, Ammel und s Grossholz e Besatzig vo 160 Ma Garnisonstruppe unter em Kommando vom Hauptma Geigy gschickt. De eidgenössische Röpresentante (Merk und La Harpe) und im Befälshaber vo de eidgenössische Truppe (Oberscht Donats) het s nit gfalle, dass d Basler „Schtänzler“, wie mä de Basler Bruefssoldate gseit het, uf Gälterchinde cho si. Si hei Angscht gha, ass es chönnti Schpannige gee, wenn Basler Drubbe im Dorf si. Und si hei Rächt gha, scho am gliche Dag si an dr Dorfgränze bewaffneti Baselbieter (me het ene Freysinnigi, Revoluzer oder Patriote gseit) erschyne; und es si immer mer worde.
Dr Schturm
Bald si die erschte Schüss gfalle und es het die erschte Verwundete ge. Die "Unteri Fabrik" isch in Flamme ufgange. Die eidgenössische Röpresentante si go verhandle und hei abgmacht, dass si d Schtänzler us Gälterchinde verjage welle. Druf hei sich die Freysinnige öppis zrugzoge. D Basler Garnisonstruppe het aber nid welle abzie. Do hei die eidgenössische Truppe fluchtartig Gälterchinde verlo und hei sich über Rikebach nach Ryfelde zrugzoge und zwar eso überschtürzt, dass si sogar yri Wachsoldate vergässe und zrugglo hei. Jetz, wo keini eidgenössischi Vermittler und Verteidiger me do gsi si, isch uf dr untere Brugg dr alti Ängelwirt vo Lieschtel, me het ym „Gäneral Buser“ gseit, erschyne. Är isch e bekannte Hetzer gsi. Är het d Revoluzzer aagschtachlet und zu Mord und Totschlag ufgrüeft. Do het d Aagriffer nüt me ufghalte. D Schtänzler hei jetz gmerkt, dass si mit yrer Awäseheit d Gälterchinder numme ins Unglük schtürze. Si si was gisch was hesch über Rünebrg nach Aarau und übere uf Sekige gflüchtet und am rächte Ryufer no nach Basel zrugg. Do drmit isch d Gegeweer zämebroche und d Baselbieter Freyschärler hei s Dorf ygno. Fieberhaft hei si nach de Aafüerer vo de Gälterchinder gsucht: Nach em Inschpekter Bümpi, em Rössliwirt Freyvogel und em Pfarrer Buxdorf, hei se aber nit gfunde. Im Inschpekter sini zwöi Hüser si azündet worde. Nach dr lange Nacht hei d Aagriffer Hunger und Durscht gha. Si si in Chäller und Vorrotschammere ydrunge und hei sich am Wy und de Vorröt güetlich do. Dä Wy, wo si nümm hei möge suffe, hei si muetwillig uf e Chällerbode usgleert. Sogar in dr Chille sigi uf em Altar gwirtet worde, mit Wy, Schnaps, Wurscht und Brot us em Pfarrhus. Die bsoffene Landschäftler hei die verwundete Basler wo im Hinterzimmer vom Rössli, im Lazaret zrugg glo worde si, mit Gwercholbe „behandlet“. Eine isch sogar mit ere Chugele us dr Chegelbaan jämmerlich umbrocht worde. Föif Manne und e Frau hei bim Gälterchinder Schturm, vom 6. uf e 7. April 1832 müese yres Läbe lo. Si si im ene Gmeinschaftsgrab beärdigt worde. Z Basel isch sofort uf de Schturm abe e "Gälterchinderverein" gründet worde mit em Zyl, em heimgsuechte Dorf z helfe. Innert chürzeschter Zyt si über drissgtuusig Franke zäme cho.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Vu 2007 bis 2013 isch si Bundesschatzmaischteri vu dr SPD un vu 1998 bis 2007 barlemäntarischi Staatssekretäri bim Bundesfinanzminischter gsii.
Gelterkinder Sturm
Dr nöi Kanton Baselland
Die eidgenössischi Tagsatzig het am 26. Augschte 1833 d Trennig vom Kanton Basel in zwe Halbkantön sankzioniert unter em Vorbehalt, dass si sich wyder emol vereinige sölle. Die ergschte Gegner vo der Trennig, Gälterchinde und Reigoldschwil, hei sich müese in das Schiksal ergee. Es Joor schpöter, wo dr nöiy Kanton dr erscht Geburtsdag gfyret het, si z Gälterchinde d Gloggeklöppel an de Chilleglogge abgschnitte worde. Me het s verordneti Feschtglüt so chönne verhindere. Z Reigoldschwil heige si sogar e Truurgottesdienscht abghalte.
Im Joor 1840 isch wägen im sogenannte "Gmeinijoggeliputsch" Gälterchinde nomol vo Baselbieter-Truppe bsetzt worde.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Läben un Beruef
Noch em Abitur 1970 am Johanna-Sebus-Gymnasium z Kleve het d Barbara Hendricks e Studium vu dr Gschicht un dr Sozialwiseschafte an dr Universiete Bonn absolviert, wu si anne 1976 mit em erschte Staatsexame fir s Lehramt an Gymnasien abgschlosse het. Derno het si bis 1978 bim Dytsche Studäntewärch gschafft un derno bis 1981 as Referänti bi dr Prässestell vu dr SPD-Bundesdagsfraktion. Anne 1980 het si zum Dr. phil. promoviert mit dr Arbet Die Entwicklung der Margarineindustrie am unteren Niederrhein. Bis 1990 isch si Prässesprächeri vum Finanzminischter vum Land Nordrhy-Weschtfale gsii. Anne 1991 isch si zur Minischterialretin im Minischterium fir Umwält, Ruumornig un Landwirtschaft vum Land Nordrhy-Weschtfale ernännt wore. D Barbara Hendricks isch Mitglid vum Kuratorium vu dr Stiftig Aktion Pro Humanität un vu dr Bundesstiftig Magnus Hirschfeld.
90er
Johr 90
S'Johr 90 (843 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Läben un Beruef
D Barbara Hendricks läbt z Berlin un in ihre Haimetstadt Kleve. Ändi Dezämber 2013 het si d Beziehig zue ihre Läbespartneri effetli gmacht. Am 30. Oktober 2017 het d Hendricks z Kleve ihri Läbespartneri Valérie Vauzanges ghyrote.
90er
Johr 91
S'Johr 91 (844 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Bartei
Syt 1972 isch d Barbara Hendricks Mitglid vu dr SPD un syt 1989 Vorsitzeri vum SPD-Unterbezirk Chrais Kleve. Vu 1990 bis 2001 isch si Mitglid im Barteirot gsii. Vu 1987 bis 2001 isch si Mitglid im Landesvorstand vu dr SPD Nordrhy-Weschtfale gsii, dervu in dr Johr ab 1996 as Schatzmaischteri. Syt 2001 isch si Mitglid im Barteivorstand vu dr SPD. Syt Oktober 2007 isch si Bundesschatzmaischteri vu dr SPD gsii. In däre Funktion het si as Generaldreihänderi fir d SPD 94,67 % vu dr Aadail an dr Dytsche Druck- un Verlagsgsellschaft mbH (DDVG) ghebt.
90er
Johr 92
S'Johr 92 (845 a.u.c) isch e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Bartei
Fir d Bundestagswahl 2009Bundesdagswahl 2009 isch d Hendricks Mitglid im Schattekabinett vum SPD-Chanzlerkandidat Frank-Walter Steinmeier gsii, zuestädnig fir d Ressort Verbruucherfrogen un Aalegerschutz. D Hendricks isch Mitglid vum Vorstand vum Kulturforum vu dr Sozialdemokraty mit em Themeschwärpunkt Kulturfinanzierig un isch Vositzeri vu dr Mandatsbriefigs- un Zellkommission bim Mitglidervotum vu dr SPD zum Koalitionsverdrag 2013 gsii.
90er
Johr 93
S'Johr 93 (846 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Abgordneti
Vu 1984 bis 1989 het d Hendricks em Chraisdag vum Landchrais Kleve aaghert.
90er
Johr 94
S'Johr 94 (847 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Abgordneti
Syt 1994 isch si Mitglid vum Dytsche Bundesdag. Do het si vu Oktober 1995 bis Novämber 1998 em Vorstand vu dr SPD-Bundesdagsfraktion aaghert. Si isch alliwyl iber d Landeslischt Nordrhy-Weschtfale in Bundesdag yyzoge.
90er
Johr 95
S'Johr 95 (848 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Barbara Hendricks (Politikerin)
Effetligi Ämter
No dr Bundesdagswahl 1998 isch d Barbara Hendricks am 27. Oktober 1998 as barlemäntarischi Staatssekretäri bim Bundesminischter vu dr Finanzen in di vum Bundeschanzler Gerhard Schröder gfiert Bundesregierig beruefe wore. In däm Amt het si au dr syt em 22. Novämber 2005 vu dr Bundeschanzleri Angela Merkel gfeierte Bundesregierig aaghert. Dodermit isch d Barbara Hendricks barlemäntarischi Staatssekretäri unter insgsamt drei Finanzminischter gsii, nämli unter em Oskar Lafontaine, em Hans Eichel un em Peer Steinbrück. Wu si zue dr Bundesschatzmaischteri vu dr SPD gwehlt woren isch, isch si am 16. Novämber 2007 us em Amt gschide.
Am 17. Dezämber 2013 het dr Bundesbresidänt Joachim Gauck d Hendricks zur Bundesminischteri fir Umwält, Naturschutz, Böu un Reaktorsicherhait ernännt.
90er
Johr 96
S'Johr 96 (848 a.u.c) isch e Schaltjohr mit 366 Däg gsi.
Johr 97
S'Johr 97 (850 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Johr 98
S'Johr 98 (851 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Johr 99
S'Johr 99 (852 a.u.c) isch e Gmeinjohr mit 365 Däg gsi.
Ehe
Ee ( für „Ewigkäit, Rächt, Gsetz“; historisch rächtssproochlig: Konnubium) oder Hüroot bezäichnet e Form von ere Verbindig vo zwäi Mensche, wo uf Naturrächt, Gsellschaftsrächt und Religionsleere basiert und vo dr Gsellschaft anerkennt und mäistens gsetzlig greeglet isch. D Partner wärde as Eehebaar, Eepartner, Eelüt usw. bezäichnet. Es git Staate und Religione wo d Meeree (Polygamii) erlaube. Die rächtsgültigi Uflöösig vo dr Ee isch d Schäidig.
Dradizionell wird d Ee as e duurhafti Verbindig zwüschen eme Maa und ere Frau verstande. In mängge Länder isch d Instiduzioon vo dr Ee au für Lääbenspartner vo gliichem Gschlächt offe und wird in dr Umgangssprooch as gliichgschlächtligi Ee (Homo-Ee) bezäichnet. Hüfiger het mä aber en Instiduzioon erschaffe, die „Iidräiti Lääbenspartnerschaft“, wo äanlig wie d Ee isch, aber im Vergliich mit dr Ee vilmol iigschränggti Rächt het.
D Bedütig vo dr Ee hängt stark vo de gsellschaftlige und kulturelle Raamebedingige ab und het sich im Zug vo dr menschlige Entwigglig immer wider veränderet. Zum Bischbil isch hüte in dr Schwiz d Errungeschaftsbedäiligung as gsetzlige Güeterstand vorgsee und z Dütschland d Zuegwünngmäinschaft; für Reglige, wo über das uusegöön oder drvo abwiiche wird en Eeverdraag usghandlet.
D Familiegschichtsforschig verwändet as genealogischs Zäiche für e Hürootsverbindig vo zwäi Persone ∞ (oo) oder ⚭ (Unicode U+26AD).
Recht
In dr Schwiiz wird d Eh im ZGB greglet.
Busweiler
Geogràfi
Busswiller lijt nerdlich Bitche ìm Hornbàchdàl, e bààr Kilometer sìdlich vun dr Granz züe dr Pfàlz uf re Heche zwìsche 257 un 384 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Busswiller ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1170 àls Bitewire oder Butewire (1265: Budersweiler, 1493: Buss-Weyler, 1577: Bussweiler, 1758: Bouschviller, 1802: Bousseviller).
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Busswiller ìsch. Busswiller ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Busswiller ghert zem Rhinfrankisch.
Geschichte des Eigentums
Die nachschtehendi Lischte von der Gschicht vom Eigetum beschränkt sich uuf d Entwicklig vom philosophische und rechtliche Eigetums-Gedanke in Europa in der Phase ab de antike Hochkulture.
Literatur
F. Forwick (Hrsg.): Eigentum und Freiheit (dtv-Dokumente)
Hinterzungenvokal
D Hinderzungevokääl si Vokääl, wo hinde im Muul bildet wärde. Im Dütsche wärde o und u as Hinderzungevokääl gsäit.
Es git die Forme vom Hinderzungevokaal:
Wasserschloss
Es Wasserschloss chan folgendes bedüte:
geografisch:
Martin Wackernagel
Lääbe
Dr Martin Wackernagel isch e Soon vom Schwizer Historiker Rudolf Wackernagel gsi und en Änkel vom dütsche Germanist Wilhelm Wackernagel. Er het z Baasel d Matur gmacht und denn an de Uniwersidääte Baasel und Gämf studiert. Er isch lengeri Zit z Floränz gsi und het denn an de Uniwersidääte Berlin und Göttinge Kunstgschicht, klassischi Archeologii und Gschicht studiert. 1905 het er z Berlin bromowiert und het denn am Pröissische Historische Instidut z Rom gschafft. 1909 het er habilitiert er an dr Uniwersidäät Halle an dr Saale und het denn as Brivatdozänt dört gschafft. Vo 1905 bis 1915 e lange Forschigsräise mit em Arthur Haseloff uf Süditalie gmacht, und het dört vo di middelalterlige Kunstschetz öbbe 3200 Fotene uf Glasblatte und Nitrozellulosefilm gmacht.
1911 het er an dr Uniwersidäät Läipzig habilitiert und dört as Brivatdozänt gschafft. 1918 isch dr Wackernagel usserordentlige Brofässer worde und Läiter vom Kunstveräin vo Läipzig. 1912 het er d Dichdere Ilse von Stach ghürootet. Iiri Chinder si dr Peter (1913–1958) und d Maria Elisabeth (* 1919) gsi. Vo 1920 aa isch er ordentlige Brofässer an dr Universidäät Münster gsi, und isch 1948 dört emeritiert worde. In sine letschte Lääbensjoor het dr Wackernagel z Cottens in dr Schwiz nid wit vom Gämfersee gläbt und isch dört 1962 gstorbe.
BScene
D BScene isch e zweidägigs Musikfestival, wo sit 1997 jedes Johr z Basel in dr Schwiiz stattfindet.
Über 250 Bands hai sit 1997 an dr BScene gspiilt. Bis ins Johr 2005 hai hedes Johr abwächselnd grossi und chliini Usgoobe vom Festival stattgfunde. Sit em Jubileumsjohr 2006 git s jedes Johr e grossi Usgoob in bis zu nüün Clubs.
Währed dr Schwerpunkt vom Festivalprogramm immer no uf de lokale Bands lit, hai in de letschte Johr internationali Acts d Attraktivität vom Festival erheblig vergrösseret, so isch 2008 im Rahme vo dr BScene in dr Kasärne die dänischi Band Dúné ufdräte. 2008 isch au e Bsuecherrekord ufgstellt worde: Mit öbbe 7'000 Bsuecher isch BScene das Johr s grösste Klubfestival in dr Schwiiz gsi.
Lutz Heilmann
Dr Lutz Heilmann (* 7. September 1966 in Zittau) isch e dütsche Politiker vo Die Linke. Heilmann isch dr erschti ehemalig hauptamtlich Mitarbeitr vom Ministerium für Staatssicherheit (MfS) vo dr DDR, wo in dütschi Bundestag iizoge isch.
Läbe und Bruef
Nochem Abitur 1985 an der Erwiterte Oberschuel EOS in Zittau het dr Heilmann en freiwillig vo 18 Mönet uf drei Jahr verlängerte Wehrdienscht bim Ministerium für Staatssicherheit gleistet. Anschliessend isch er hauptamtliche Mitarbeiter bi der dörtige Hauptabteilig Personenschutz worde. Dr Heilmann isch nach eigene Aagobe nume im Objektschutz vo staatliche Iirichtige iigsetzt worde. Im Oktober 1989 sell dr Heilmann nach eigene Aagobe es Entlassigsgsuech iigreicht ha, aber tatsächlich isch er erst im Januar 1990 usem MfS usgschide – nämlich denn, wo das Ministerium ufglöst worde isch.
1991 het dr Heilmann es Studium der Betriebswirtschaftslehr an der Hochschuel Zittau/Görlitz bsuecht. 1992 het er es Studium der Rechtswissenschaft an der Freie Universität Berlin und an der Christian-Albrechts-Universität in Kiel abglegt. Er het das Studium im Johr 2005 nachem erste juristische Staatsexame unterbroche, well er in Bundestag iizoge isch. Im sälbe Johr isch er Rechtsreferendar in Lübeck gsi.
Sit öppe 2006 läbt dr Lutz Heilmann als Schwule. Er het im 2007 die Landesarbeitsgmeinschaft queer, e Gruppe für Schwuli, Lesbe und transidentischi Persone innerhalb vo de Linke in Schleswig-Holstei gründet und engagiert sich an de Christopher-Street-Day-Veranschtaltige in unterschiedliche Städt.
Politischs Wirke
Dr Heilmann isch 1986 Mitglied der Sozialistische Einheitspartei vo Dütschland (SED) worde. Nochdem er 1992 dere Nachfolgepartei Partei vom Demokratische Sozialismus (PDS) verloh het, isch er 2000 erneut dört Mitglied worde. Vo 2000 bis 2002 het er em Vorstand vom PDS-Kreisverband Nordwestmecklenburg aaghört. Im Johr 2004 het dr Heilmann denn in Mecklenburg-Vorpommern e solid – die sozialistischi Jugend-Gruppe ufbaut.
Vo 2005 bis 2009 isch Lutz Heilmann Mitglied vom Dütsche Bundestag gsi. Er isch als einzige Kandidat vo de Linke über die Landeslischte vo Schleswig-Holstei in Bundestag iizoge.
Mitarbeitr vom Ministerium für Staatssicherheit
Im Oktober 2005 het Der Spiegel sini bislang verschwiegeni Stasi-Vergangenheit enthüllt. Dr Heilmann git bis hüt öffentlich a, er heig vo 1985 bis 1990 en "verlängerte Wehrdienst (Personenschutz MfS)" gleistet. Er isch aber nach Ableiste vo der allgemeine Wehrpflicht vo 18 Mönet für die Zit bis 1990 als Bruefssoldat bim MfS beschäftigt gsi und het dieses erst verlasse, wo das Ministerium ufglöst worde isch.
Vor der Wahl het dr Heilmann de Mitgliedr vom Landesverband sini Tätigkeit bim MfS verschwiege, was en Verstoss gege die innerparteiliche Richtlinie gsi isch. Ufem Landesparteitag vom 4. Dezember 2005 hei d'Mitglieder vom Landesverband Schleswig-Holstein über en Misstrauensantrag gege Heilmann abgstumme. Ds Ergebnis isch 47 Stimme für dr Heilmann zu 42 Stimme gege ihn gsi. Dr Heilmann isch sither innerhalb der schleswig-holsteinische Linke umstritte.