cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plouharnel
Geografi
Plouharnel lyt am Atlantik, 27 km vu Vannes un 25 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 33 m iber Normalnull.
Zöblen
Zöble (amtlich Zöblen) ischt a Gmoand im Bezirk Raete im Tirol, Eeschtraich.
Linzgau
Gschicht
De Name goht urspringlich uf e lateinische Ableitung vum keltische Flussname *Lentia zruck, wo später durch de deitsch Name Linzer Aach (au Seefelder Aach) verdrängt woren isch. De vorgermanische Name giits no im Ortsname Linz (heit zu Aach-Linz, Stadt Pfulledorf), en Ort noh bi de Aachquelle.
Zöblen
Geografi
Zöble likt im Tãchemer Dal an dr Vils. D Nochbergmoanda sin Bad Hindelang, Pfronten, Schattwald und Tannheim (Tirol)Tannheim.
Gschicht
Im Johr 1399 ischt zum earschte Mol a Guat "Zobl" gnennt worda.
Aiwohner
Quella: Statistik Austria: Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden. STATcube
Vo dr 243 Aiwohner sin im Johr 2001 25 Ausländer gweacha.
Sproch und Dialekt
Bai dr Volkszellung 2001 hond vo 243 Aiwohner 235 Daitsch als Umgangsproch aagea, 6 Daitsch und andere Sproche und 2 nur andere Sproche.
Dr Dialekt vo Zöble ghert zum Schwäbisch.
Tour de Suisse 2019
Di '''83. Tour de Suisse''' isch e Etapperänne in dr Schwyz gsii. S Radränne het vum 15. bis zum 23. Juni 2019 stattgfunde un isch Dail vu dr UCI World Tour 2019 gsii. Gsamtsiiger isch dr Kolumbianer Egan Bernal wore.
Linzgau
Vor- und Friehgschicht
Di eltest nochwiisbare Besiedlung vum Linzgau gheert i s Mesolithikum (8000-5500 v. Chr.). Weitrum bekannt und archäologisch wichtig sind d jungstoezeitliche Pfahlbaute am Rand vum Bodesee, aber au im Egelsee bi Ruhestette, wo au i de Bronzezeit (2200-800 v. Chr.) immer wieder errichtet wore sind. Seit de späte Hallstattzeit im 6. Johrhundert v. Chr. kaa d Bevelkerung vum Linzgau sicher als keltisch aagsähe were (Grabhigel bi Hedinge, Salem und Stette). I de spätkeltische Zeit (1. Johrhundert v. Chr.), wo z. B. e Viereckschanze bi Aach-Linz dra erinneret, isch de heitig Linzgau i de Iiflussbereich vum Reemische Riich groote, woner bis as End vum 3. Johrhundert n. Chr. dezue gheert hot. Reemische Siedlunge hots u. a. bi Bamberge, Meerschburg und Mettebuech ggäe.
Tapu
Tapu (oder tabu) isch e Konzept, wo in e Hufe polynesische Kulture vorchunnt, zum Bischbil in dr Kultur vo de Maori und uf Tonga. Es bezäichnet öbbis Häiligs oder Gweihts. S Wort in dr hawaiische Sprooch, wo däm entspricht, isch kapu.
In dr Dradizioon vo de Māori und uf Tonga isch tapu (Māori) oder tabu (Tonga) öbbis Unaadastbars, Unverletzligs, Ghäiligts. Sache oder Örter, wo tapu si, döfe nit aaglängt oder bsuecht wärde. In mängge Fäll daf mä nid emol über s tapu schwätze.
Plouharnel
Gschicht
Plouharnel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1262 as Ploarnael (1387: Ploearnel, 1442: Ploeznael, 1516: Plouharnel).
Linzgau
Mittelaalter
Mit de Aitoelung vum Fränkische Riich im Friehmittelaalter i Groofschafte erscheint de Linzgau als Gaugrafschaft nerdlich vum Bodesee zwischem Hegau und em Argegau (771 in pago Linzgauvia, St. Galler Urkundebuech 1,59). Im Johr 764 isch in ere St. Galler Urkund scho en Graf Warin gnennt. De estlich Toel vum Linzgau hot me au Schussegau gnennt.
Tapu
S dütsche Wort Tabu (änglisch: Taboo) chunnt vo doo. Dr erst Öiropäer, wo s Wort Taboo brucht het isch dr James Cook gsi, won er 1777 uf Tonga choo isch. Am Aafang vom 20. Joorhundert isch dr Begriff as Tabu uf Dütschland choo.
Plouharnel
Verwaltig
vu Plouharnel isch. Plouharnel ghert zum Kommunalverband.
Linzgau
Mittelaalter
De Umfang im Mittelaalter wird z. B. i mene Lehnsbrief vum Kenig Wenzel vu 1382 fir de Groof Albrecht vu Werdeberg beschribe: D Grenz isch vu de Rhiibruck bim Kloster Petershuuse (Stadt Konstanz), zu de Linde z Dingelsdorf gloffe, iber de See gi Ludwigshafe, vu dert iber Nesselwange zum Graue Stoe a de Landstrooß zwische Ruhestette und Aach-Linz. Weiter vu nere Mile bi Pfulledorf iber en Grenzstoe bi Ostrach und de Brunne vu Riedhuuse i d Schusse bi Berg. Vu dert bilded d Schussen und de Bodesee d Grenze bis zruck gi Petershuuse.
Plouharnel
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Plouharnel ghert zum Bretonisch.
Linzgau
Mittelaalter
I de Kircheorganisatioon hot s Dekanat nerdlich vum Bodensee Landkapitel Linzgau ghosse (1324 capitulum decanatus Lintzgöye).
Im Johr 1135 hond d Groofe vu Heiligeberg d Landgroofschaft Linzgau gkriet, vu dene isch se 1277 a d Groofe vu Werdeberg und 1535 a d Firsteberger iberggange. Im Lauf vum Mittelaalter isch de Name vum Groofesitz Heiligeberg uf di ganz Groofschaft iberggange, so dass de Name Linzgau dur de Begriff Groofschaft Heiligeberg verdrängt woren isch.
Neizeit
Im Zug vu de Mediatisierung am Aafang vum 19. Jahrhundert isch s meist vum friihere Linzgau a s Großherzogtum Bade gfalle, so dass de Name vilmool als Synonym fir de badische Landkreis Iberlinge bruucht woren isch. Heit leit de ehmoolig Linzgau im Bodeseekreis und im Süde vum Landkreis Simeringe, zu me klaine Toel au im Landkreis Raveschburg.
De Linzgau heit
Abgsähe vum katholische Dekanat Linzgau isch de Name Linzgau heit ko offizielle Landschaftsbezeichnung und au it so bekannt wi z. B. de Hegau nebed danne. Si gwinnt aber i de letste Johr wider Popularität, wie z. B. de Name Linzgau-Center vum uugfähr 1990 iigrichtete Iikaufszentrum z Pfulledorf oder d Selbstbezeichnung vu Markdorf als Herz vum Linzgau zoegt. Au en regionale Tourismusverband nennt si „Bodensee-Linzgau“.
De Landschaftstoel obere Linzgau umfasst d heher glegene Gmondene uugfähr vu Pfulledorf bis gi Illmesee.
Landschaft
De ganz Linzgau isch eiszeitlich iberprägt. D tiefer glegene Landschafte, wo a de Bodesee aagrenzed, sind klimatisch bessergstellt und drum Obst- und Weibaugegende. D Landschaft isch flachhuckelig, stellewiis aber dur runde Bihl (Drumlins) kennzoechnet, wo dur d Kraft vum Rhiigletscher i de letste Iiszeit rausgschliffe wore sind.
De obere Linzgau isch dur stellewiis steile Stufe vum Bodeseeraum abgsetzt und klimatisch deitle rauer. Charakteristisch sind doo langzogene Moränerucke us em alpine Stoematreal, wo am End vum Gletscher abglageret woren isch. Weite Moor- und Riedfläche und onzelne See bestimmed vor allem im Nordoste s Landschaftsbild.
De Linzgau isch greestetoels ländlich prägt, bloos am Bodeseeufer isch d Besidlung dichter und dert giit s au wichtige Industriibetriib. Di greeste Städt sind Iberlinge, Pfulledorf und Markdorf. D Bundesstrooße 31 und 33 und d Bodensee-Gürtelbahn, wo west-östlich am See lang und parallel dezue verlaufed, sind di onzige iberregionale Verkehrsverbindunge, wo dur de Linzgau gond.
Berner Zinktafel
S Berner Zinktäfeli ( Zinktafle vo Bern-Thormebodewald ) isch e beschribnigs Zinkblech, wo 1984 bim helvetische Oppidum Bern-Engihalbinsle gfunde woren isch. S messt 11 x 14 Santimeter und werd is 1. oder 2. Jh.n. Chr. datiert.
Inschrift
D Inschrift isch i griechische Buechstabe gschribe wore und d Sprooch isch Gallisch. Si bistoot us vier Zile und jedi zaigt en Name:
d Froog vo dr Echthait
Wel uf dem Täfeli drai Näme stönd, wo nöd erwartet wore sind, het mer zerst ane Fälschig denkt, do e hüüfigs Motiiv vo Fälscher drin bistoot, mit Inschrifte "erwünschti" Näme as archäologisch z erwiise. Zudem isch Zink i de Antiki nöd bruucht wore. Doch metalurgischi Undersuechige hend ergee, as s Zink us de Antiki stammt und verschide vo modernem Zink isch. Es werd agnoo ases sich um Abfall vo Schmelzöfe handlet, wo denn en Schmiid gsammlet het und drus use die Tafle gmacht het und denn im Name vom Ort Brenodor im Aaretal em Schmiidgott gopferet het.
D Verwendig vo griechische statt latinische Buechstabe bi de Helvetier isch zwoor selte, aber nöd ussergwöönli.
Plogastel-Saint-Germain
Plogastel-Saint-Germain (bretonisch Plogastell-Sant-Jermen) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plogastel-Saint-Germain lyt 12 km vu Quimper un 48 km vu Brest uf ere Hechi zwische 35 m un 160 m iber Normalnull.
Gschicht
Plogastel-Saint-Germain isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1223 as Plebs Castelli in Kemenet (1223 De Plebe Castelli in Kemenet, 1330 Ploegastel, 1395 Ploecastel, 1408 Ploegastell).
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plogastel-Saint-Germain ghert zem Bretonisch.
Charmois (Territoire de Belfort)
Charmois ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Charmois ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1105.
S Gebiet um Charmois hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Charmois ìsch. Charmois ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Charmois ghert zem Franc-Comtois.
Albispass
Dr Albispass isch e Bärgpass im Kanton Züri.
D Strooss übere Bärg Albis goot vo Langnau am Albis im Siiltaal uf Huuse am Albis und wytr uf Metmestette im Säuliamt. D Passhöchi isch uf Ufem Bärg isch s Dorf Albis, wo zu dr Gmeind Langnau am Albis ghört, und hinder dr Passhöchi chunt dr Puurehoof Hinderalbis.
Dr Albispass isch vermuetli scho im Middelalter pruucht worde. Me chunt vo Züri heer uf dem Wääg id Innerschwiiz und zum Gottert. Ane 1790 het dr Vercheer mit Boschtgutsche übere Albispass aagfange.
1935 isch d Passstrooss uspout worde.
Uf em Pass isch s bekante Restaurant «Albishuus».
Vezia
Vezia (lombardisch Vèscia) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Vezia im Bezirk Lugano.
Geografi
Vezia lyt am Fueß vum Biel San Martino nordweschtlig vu dr Agglomeration Lugano. Zue dr Gmai ghert au no d Fraktion Vezia Beach. Nochbergmaine sin Bioggio, Cadempino, Cureglia, Lugano, Manno, Porza un Savosa.
Gschicht
Vezia isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1467 as Vezia.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Vezia isch dr Bruno Ongaro.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Vezia ghert zum Comasco-Lecchese.
Escherichia coli
S Colibakterium (Escherichia coli, abkirzt E. coli) isch ein siiribildends, gram-negativs, stäblifermigs un peritrich begeiselts Bakterium, wu im menschlige und tierische Darm vorkunnt un wichtigi Funktione im Immunsystem het. Es ghärt zue dä Familie vun de Enterobacteriaceae (griech. "enteron": Darm). Es ghärt zue de fakultativ anaerobe Mikroorganisme un bsitzt d Fähigkeit, Energie sowohl durich Atmung wie au durich "Gemischti Siirijäsung" z gwinne. S dient als Indikator fir fäkali Verunreinigunge, zum Bispil vun Wasser. Es veronlost e Training vum Mukosa-Immunsystems un ferdert d Produktion vun sekretorischem Immunglobulin A. Derzue produziert s Vitamin K.
Allerdings git s au schädligi E. coli-Stämm, wu Toxin produziere un bim Vorlige vun ere Immunschwäche Infektione hervorruefe kinne. Soli Darminfektione sin unterm Nome EHEC-Colitis (enterohämorrhagische Colitis) bekannt. EHEC-Infektione zelle zue de hifigschte Lebensmittelvergiftunge. De Stomm ETEC isch e hifige Erreger vun de Reisediarrhoe un e unliebsome Begleiter bi Fernreise. E. coli K1 ghärt zue de Grupp vun de Meningitis-Erreger bi Neigeborene.
E. coli isch de Erreger, wu bi akute Harnwegsinfekt om hifigschte nochgwise wird, un e belieb Objekt vun de gentechnologische Forschung.
Us E. coli isch Jonathan Beckwith 1969 as Erschtem d Isolierung vun eme einzelne Gen glunge. Des relativ klein Genom vun de Prokaryote (ca. 4,65 ·106 Basepaar, entspricht ugfähr 5000 Gen) isch as eis vun de erschte vollständig sequenziert wore.
Hilda Jauslin
D Hilda Jauslin (* 1932 z Basel) isch e Schwyzer Schriftstelleri.
Lääbe
D Jauslin isch z Basel uf d Schuel gange un isch derno fir ai Johr uf Gämf. Si het im Buechantiquariat un Verlag Wepf z Basel gschafft un speter ne Uusbildig zur Gimnaschtik- un Pantomime-Lehreri gmacht. Si het au im Sälbschthilfzäntrum „Hinterhuus“ gschaftf. No dr Hochzyt isch si mit irem Mann anne 1957 uf Allschwil zoge, wu s hit no läbt. Si het drei Chinder..
Wäärch
Erschti Sache het d Jauslin 1999 bis 2004 in dr Heft vu dr „Literaturkurve“ un dr „Offenen Szene Literatur“ un in Anthologie vereffetligt.. Au zue dr Chinder-CD „Horch emol“ vu dr Muettersprooch-Gsellschaft (2015) het d Jauslin e Gschicht bydrait.
Marie-Claude Chappuis
D  Marie-Claude Chappuis (* en Freiburg) isch a Schweizr Sängere.
Schaffa
Als Rolla hod se d Sesto en em La Clemenza di Tito vom Wolfgang Amadeus Mozart, d Carmen, d Charlotte en em Werther vom Massenet, da Armindo en em Partenope vom Georg Friedrich Händel, da Hänsel en Hänsel und Gretel vom Engelbert Humperdinck odr au d Hippolyta en  Ein Sommernachtstraum vom Benjamin Britten gsonga.
D Marie-Claude Chappuis sengd em Mezzo-Sopran.
Regierungsrat
Regierungsrat chan folgendes bedüte:
Woody Allen
Dr Woody Allen (bürgerlich syt 1952 Heywood Allen, * 1. Dezämber 1935 z Bronx, New York as Allan Stewart Koningsberg) isch en amerikanische Reschissöör, Broduzänt, Komiker, Autor, Schauspiler und Musiker. Nebe de über 50 Film als Dräibuechautor und Reschissöör het er zahlrychi Erzählige, Theaterstück und Kolumne gschribe. Drüber uus isch er passionierte Jazzmusiker.
Dr Allen isch eine vo de broduktivste Filmreschissöör vo üsere Zyt. Er isch 24mal fir dr Oscar nominiert worde und hed di Uszeichnig viermal bechoo: 1978 fir Dr Stadtneurotiker i de Kategoriie Beste Reschissöör und Bests Dräibuech, 1986 mit Hannah und iire Schwestere und 2012 mit Midnight in Paris jewils fir s beste Dräibuech. Dr Allen hed die Uszeichnige nie persönlich entgägegnoo.
Tscherenkow-Strahlung
D Tscherenkow-Straalig (mänggisch schribt me s au Čerenkov- oder wie d Ängländer Cherenkov-) isch im ängere Sinn e blöiligi Lüüchterschiinig, wo s git, wenn schnälli Elektrone sich dur Wasser beweege. Mä cha sä zum Bischbil in Schwümmbaadreaktoore und in Abklingbecki vo Kärnchraftwärk beobachde, die schnälle Elektrone si in dene Fäll zum Däil dur Betastraalig, zum Däil dur Butschbrozäss vo Neutrone und Gammakwante us Atomhüllene freigsetzt worde.
D Straalig het iire Naame noch iirem russische Entdecker Pawel Alexejewitsch Tscherenkow überchoo. Z Russland säit mä rä au Wawilow-Tscherenkow-Strahlig, dr Sergei Iwanowitsch Wawilow isch dr Mitentdecker gsi.
Im witere Sinn isch d Tscherenkow-Straalig die elektromagnetischi Straalig, wo entstoot, wenn sich gladnigi Däili in Materie mit ere hööchere Gschwindigkäit as dr Faasegschwindikäit vo elektromagnetische Wälle in däm Medium beweege. Zum Bischbil isch d Liechtgeschwindigkäit im Wasser nume 225'000'000 m/s im Vergliich zu 299'792'458 m/s im Vakuum.
Wenn sich e gladnigs Däili wie en Elektron dur e dielektrischs Medium bewegt - das isch e Medium wo nit läitet - denn wärde d Atom dr Flugbaan nooch dur däm si Laadig für e churzi Zit polarisiert und erzüüge drbi elektromagnetischi Wälle. Im Normalfall interferiere d Wälle vo Nochber-Atom destruktiv, das häisst si lösche sich us, und doorum gseet mä makroskopisch kä Straalig. Wenn die gladnige Däili in däm Medium aber schnäller si as s Liecht, denn chönne sich d Wälle vo Noochber-Atom nüme uslösche, wil si jetz e gmäinsami chäigelförmigi Wällefront erzüüge. Die elektromagnetische Wälle si d Tscherenkow-Straalig.
Vilmol reedet mä au vom Tscherenkow-Effekt.
Antonio Bernacchi
Dr Antonio Bernacchi (* 1690 z Bologna; † 1756 z Bologna) isch en italiänische Kastrat gsi, wo under anderem z London, Münche und Wien gschafft het und zu sinere Zit äine vo de berüemtiste italiänische Sänger gsi isch.
Er isch e Schüeler vom Francesco Antonio Pistocchi gsi und het as Leerer e Schuel usbildet, wo no bis ins 19. Joorhundert mit bestimmte Gsangstechnike wie Virtuosidäät und Improvisazioon verbunde gsi isch. Dr Wolfgang Amadeus Mozart het über em Sänger Anton Raaff gsäit: „die Bernacische schule – die ist nicht nach meinem gusto“ und het mit däm s überdriibene Verziere vo Cantabile-Arie gmäint.
Arrondissement Ribeauvillé
S Arrondissement Ràppschwihr (frz. Arrondissement de Ribeauvillé) ìsch e Verwàltungsbezirk im Département Haut-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gsin. Àm 1. Janner 2015 ìsch s mìt em Arrondissement Colmar zem neie Arrondissement Colmar-Ribeauvillé zammagschlossa wora.
Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Ràppschwihr gsin.
Geogràfii
S Arrondissement granzt ìm Norda àn s s Arrondissement Schlettstàdt-Erstain ìm Département Bas-Rhin, ìm Sìda àn s Arrondissement Colmer un ìm Weschta àn s Arrondissement Saint-Dié ìm Département Vosges ìn Lothrìnga
Greschte Gmeine
Di grescht Gmein vum Arrondissement Ràppschwihr ìsch gsin (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999):
Verwàltung
S Arrondissement Rapperschwir ìsch ingedäilt gsin in vier Kanton mìt ìnsgsàmt 32 Gmeina:
(*) In däm Ort wurd Welche geredt.
(*) In däm Ort wurd Vosgien geredt.
Valentin (Papst)
Dr Valentin († 16. Septämber 827) isch anne 827 churzi Zyt Papscht gsii.
Suhre
Si isch 34 Kilometer läng und für d Aare eben e Näbefluss, wo vo Süüde, also vo rächts, ymündet. S Suuretaal isch zimli flach, und so lyt zwüschem Afang vom Flusslouf bis zur Mündig nummen e Höhenunderschiid vo 142 Meter. S ganzen Yzugsgebiet vo der Suure hät 368 Kwadratkilometer.
Der See lyt i der wyte Tuele hinder ere Gletschermoräne, und dur dä schmal Hoger het d Suure e Durchbruch uf der Weschtsyte vom See; das isch im Piet vo der Luzärner Gmein Oberchöuch. Vo dört goot der Flusslouf zmitz dur Suursee dure und denn durs flache Taal uf Trienge, wo der luzärnisch Deil vom Wääg ufhört; undedra isch der Aargou, die erschte aargauische Dörfer a der Suure sind Attelwil und Moslerb. Bi Staffelbach muess der Fluss wider dur en alti Moräne, und denn chunt er bi Schöftle is wytlöifige Agglomerazioonsgebiet vo der Stadt Aarau. Bi Underämpfälde nimt er s Wasser vom gröschte lingge Sytebach, der Üerke, zu sich, bi Schöftle d Ruederche und bi der Badi vo Suur der läng rächt Sytefluss, d Wyna. Bi der Klääralaag vo Aarau isch er denn bi der Aaren unde.
Châtenois-les-Forges
Châtenois-les-Forges (ditsch veràltet Kestenholz) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Châtenois-les-Forges ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1098.
S Gebiet um Châtenois-les-Forges hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Dorothee Diehm
D Dorothee Diehm (* 1963 z Calp) isch e Gwärkschaftssekretäri vu Offeburg.
Châtenois-les-Forges
Verwàltung
vun Châtenois-les-Forges ìsch. Châtenois-les-Forges ghert zem Kommünàlverbànd.
Dorothee Diehm
Si het Altepflägeri glehrt. Bis anne 1999 het si bim Bauknecht z Calw gschafft, di letschte Johre als Betriibsrat. Deno het si bi de IG Metall als Gwärkschaftssekretäri z Offeburg ongfonge. Frieger isch si Mitglid vun de SPD gsi, si isch aber usträte un in d WASG iiträte. Anne 2005 het si fir de dytsch Bundestag kandidiert fir d Linkspartei. Si isch als Kandidati ufgstellt wore, wu de Günter Melle zue ihre Gunschte verzichtet gha het.
Châtenois-les-Forges
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Châtenois-les-Forges ghert zem Franc-Comtois.
Dorothee Diehm
Wahlergebnis
Bi de Bundestagswahl 2005 het si 3.93% direkt bikumme, d Partei im Wahlkreis 4.31%. Om meischte Stimme het si z Kähl kriegt (4.96%) un z Offeburg mit 4.69%.
Billigheim
Billigheim (sidfränk. Billische oder Billinge) isch e Gmai im Necker-Odewald-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Gmai het Yywohner (Stand: ).
Daniele Ganser
Dr Daniele Ganser (* 29. Augschte 1972 z Lugano) isch e Schwyzer Publizischt un Hischtoriker. Är isch vor allem bekannt wore dur e Dissertation iber e „NATO-Ghaimarmee“ un derfir, ass er Verschwerigstheoryye zum 11. Septämber 2001 ufgryft un sich doodrmit vom wisseschaftliche Konsens dischtanziert.
Billigheim
Geografi
Billigheim lyt im Bauland am Rand vum Odewald. Nochbergmaine sin Roigheim, Möckmühl, Neudenau un Gundelsheim im Landkreis Heilbronn un Neckarzimmern, Mosbach, Elztal un Schefflenz im Neckar-Odewald-Kreis.
Daniele Ganser
Lääbe
Dr Ganser isch uf d Rudolf-Steiner-Schuel z Basel gangen un het derno 1992 d Matura am Holbein-Gimnasium gmacht. Er het Militerdienscht bi dr Schwyzer Armee gleistet. Noch em Dienst het er an dr Universitete Basel un Amsterdam un an dr London School of Economics and Political Science Gschicht, Philosophy un Änglisch met Schwerpunkt Internationali Beziehige studiert. Noch sym Studienabschluss 1998 het dr Ganser drei Johr z London gforscht un isch im Septämber 2001 bim Georg Kreis an dr Universitet Basel mit insigni cum laude iber s Thema NATO-Geheimarmeen und inszenierter Terrorismus in Europa im Kalten Krieg promoviert wore.
Billigheim
Geografi
Dr Baan bstoht us 58,4 % Landwirtschaftsflechi, 29,1 % Wald, 10,6 % Sidligsflechi un 1,9 % sunschtiger Flechi.
Daniele Ganser
Lääbe
Vu 2001 bis 2003 isch dr Ganser Senior Researcher bim wirtschaftsliberale Think Tank Avenir Suisse gsii, vu 2003 bis 2006 am Center for Security Studies vu dr ETH Züri. Vu 2007 bis 2010 het dr Ganser am Historische Seminar vu dr Universitet Basel s Forschigsprojäkt „Peak Oil“ zum globalen Kampf um Ärdel un zur Versorgigssicherhait vu dr Schwyz glaitet. Är isch Mitglid im wisseschaftlige Byrot vum Wirtschaftsverband Swisscleantech.
Anne 2011 het er d Aktiegsellschaft SIPER Swiss Institute for Peace and Energy Research AG grindet, wu Vordreg, Ufsetz, Biecher un Interview vun em aabietet. Vu 2012 bis 2017 isch dr Ganser Dozänt an dr Universitet St. Galle gsii.
In syre Dissertation het er d These ufgstellt, ass d Nato Ghaimorganisation gha het, wu im Fall vun ere sowjetische Invasion e Guerillachrieg hätte solle fiere. Die Ghaimarmee seie zum Dail an Staatsterrorismus bedailigt gsii. Die Theorie vum Ganser sin vu dr Bolitikwisseschaftler Philip Davies un Leopoldo Nuti un dr Hischtoriker Peer Henrik Hansen, Olav Riste, Charles G. Cogan, Pascal Girard, Tobias Hof un Christopher Gunn as Verschwerigstheorie aglueget wore.
Syt 2005 zwyflet dr Ganser di offiziälle Ursache vu dr Terroraaschleg am 11. Septämber 2001 aa. E Bedailigung vu dr US-Regierig an dr Aaschleg sei nit uuszschließe. Dr Hischtoriker Carlo Moos vu dr Universitet Züri het sonigi These vum Ganser as absurd zruckgwise. D Laiter vu dr ETH-Forschigsstell un dr Universitet Züri, wu dr Ganser aagstellt gsii isch, hän betont, ass em Ganser 9/11-Uussage Privatasichte seie un nit zue syne wisseschaftlige Ufgabe ghere. Sy Verdrag an dr ETH Züri isch bal derno uusglofe. Wu dr Ganser zum zehnte Johresdag vu dr Aaschleg anne 2011 e Gaschtvordrag an dr Universitet Basel ghalte het un s Universitetslogo derfir brucht ghaa het, het dr Rektor vu dr Universitet, dr Antonio Loprieno, em Ganser d Verwändig vum Logo un Vorläsige in dr Universitet untersait. Ass er derzue au no verpflichtet woren isch, in sym aktuälle Lehrufdrag nit uf s Thema 9/11 yyzgoh, het er 2014 as Beleg derfir ufgfiert, ass „er […] dra ghinderet wird, verdeckti Operationen ufzdecke“. Sy Yystufig as Verschwerigstheoretiker sei Diffamierig vu Kritik an de amerikanische Ussepolitik.
Billigheim
Gschicht
Anne 1000 het dr Bischof Heinrich vu Würzburg do ne Benediktinernechloschter grindet, s Closter Bullikhemb.
Daniele Ganser
Lääbe
Dr Daniele Ganser het e Dochter un e Suhn. Är läbt mit syre Familie in dr Nechi vu Basel.
Billigheim
Verwaltig
Billigheim het sich mit dr Gmai Schefflenz zum Gmaiverwaltigsverband „Schefflenztal“ mit Sitz z Billigheim zämmegschlosse.
Dr Burgermaischter isch dr Martin Diblik.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Billigheim ghert zum Sidfränkisch.
San José (Costa Rica)
San José isch d Hauptstadt vu Costa Rica und het öppe 334'000 Yywohner. Usserdäm isch si d Hauptstadt vu dr glychnamige Browinz und die greschti Stadt vum Land.
San José lyt im Zäntrum vu Costa Rica i dr Hochebeni Valle Central 1'170 Meter über em Meeresspiegel. Anno 1824, churz noch dem as Costa Rica vo Spanie unabhängig woren isch, hät dr Juan Mora Fernández, as erschte gwählte Präsident, de Regierigssitz vo Cartago uf San José veleit und so isch us säbem Dorf langsam e Stadt wore. Noodäm si no 1950 nume 86.900 Yywohner zehlt het, isch d Stadt i dr zwöite Hälfti vum 20. Johrhundert sehr schnäll gwachse.
Löhningen SH
Lööninge oder Löölinge (amtlich Löhningen) isch e Iiwohnergmeind im Bezirk Oberchlettgi im Kanton Schafuuse, Schwiz.
Geografi
Lööninge isch e Rebbaudorf am Südfuess vom Randen. D Gmeindsflächi umfasst 53,5 % landwirtschaftlichi Flächi, 38,1 % Wald, 8,3 % Sidligsflächi und 0,1 % sustigi Flächi.
Gschicht
Lööninge isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1112 als Loningen.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 12,3 % gläge.
Religion
69,9 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 16 % sind römisch-katholisch (Stand 2000).
Politik
Gmeindspresident isch de Fredy Kaufmann (Stand 2012).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,1 % gläge.
Sproch und Dialekt
Bi de Volkszellig 2000 hend vo de 1127 Iiwohner 95,7 % Dütsch als Hauptsproch aagee, 0,6 % Französisch und 0,4 % Italienisch.
De hochalemannisch Dialekt vo Lööninge ghört zue de Nordoschtschwizer Dialekt.
Sport
Weschtlich vo Lööninge, uf de Gränze zu Nüüchirch, liit de Flugblatz Schmerlat. Er isch de ainzig Flugplatz vom Kanton Schaffuuse, de nördlichscht vo de ganze Schwiz und usser em Sägelfluggländ Bohlhof s ainzig Flugfäld för Sägel- und Motorflugzüg im Chleggi.
Fly (Nicki-Minaj-Lied)
Hìntergrund
Produziart worra-n-ìsch s’ Liad vum J.R. Rotem, wo vorhaar schuu zamma mìt dr Britney Spears, em Rick Ross un dr Leona Lewis gschàfft hàt. Ìn’ma Interview mìt MTV News hàt dr Rotem ärkläärt, àss’r dr Produzänt vu dr Nicki Minaj worra-n-ìsch, wial’r ainiga Liader üss Pink Friday gloost un sìe „inschpiriarend“ gfunda hàt. Ar hàt witter ärkläärt: „M’r sìnn fàscht àm And vùn ìhrem Projakt gsìì, ìch bìì-n-ìns Schtüdio kumma un ìch hàà-n-a pààr Liader [fìr sìe] ghàà. Unteràndrem hàt mìch [Fly] begaischtert. Wuni d’ Liader vorgschpììlt hàà, hàt sa gnàui gwusst, ‚Ja, dia Liader brüücha m’r fìr mii Àlbum!‘ Sa ìsch soo begaischtert gsìì wia-n-ìch.“ D’ Minaj hàt d’ Demo-Uffnààhma vum Liad gloost un hàt schpeeter s’ Liad unbedìngt zamma mìt dr Rihanna wälla sìnga un rappa. Àui dr Rotem ìsch drvu ìwwerziigt gsìì un hàt àn dr Minaj gsajt: „Dàs war Super, àwwer d’ Rihanna fìr diina Uffnààhma z’ bikùmma-n-ìsch aifàcher gsajt àls gmàcht.‘ Ìch hàà gmaint, dàs ìsch a Zaicha vun dr Nicki ìhra Schtar-Power. Ìch hàà gsajt: ‚Ja, sa ìsch definitiiv d’ äärschta Wààhl‘“ „’S hàt äbbis düürt, dänn d’ Rihanna hàt ìhr aigana Àlbum düa bfärdra ùn hàt d’rfìr sehr vììl düa raisa.“
Ìn ìhrem Blog hàt d’ Minaj gschrììwa:
Uffnamma, Produkzioon un Kùmposizioon
Gschrììwa worra-n-ìsch Fly vu dr Nicki Minaj (Onika Maraj) zamma mìt’m J.R. Rotem, em Kevin Hissink, em W. Jordan un em Clemm Rishad. Produziart worra-n-ìsch s’ Liad unter dr Fiahrung vum Rotem. Uffgnumma worra-n-ìsch’s unter dr Laitung vum Aerial Chobaz un vum Charles Moniz ìn da Glenwood Place Studios z’ Burbank ìm Kàlifornia so wia ìn da Chalice Recording Studios z’ Hollywood. Biim Uffnamma hàt ìhna dr Lyttleton Carter ghulfa. D’ Uffnààhm hann dr Carter, dr Chobaz un dr Rotem ìn da baida Schtüdios gmìscht. D’ Ìnschtrümantàzioon hann dr Rotem un dr Hissink zur Verfiagung gschtällt. S’ Label Def Jam Recordings hàt ìn dr Rihanna züagloo, àm Liad mìtz’màcha.
Noh dr Websitta Musicnotes.com vu dr Sony/ATV Music Publishing ìsch s’ Liad Fly ìm Toon vum B-Duur mìt’ma riahwiga Tempo vu 120 Schlääg per Mìnüüta. D’ Müüsik folgt dr Progressioon B–C 7sus –G m7 –E. Ìn dr Rihanna un dr Minaj ìhra Schtìmma-n-umfànga lììga zwìscha B3 un D5.
Lucien Sittler
Dr Lucien Sittler (* 3. Mai 1905 z'Hagenau; † 17. Dezember 1987 z'Colmar), isch e franzesische (elsässische) Lehrer, Schriftsteller, Stadtarchivar un Redakteur gsi..
Fly (Nicki-Minaj-Lied)
s’ Müüsikvideo
S’ Müüsikvideo zem Liad ìsch àm 7. Janner 2011 dräijt worra. D’ Reschii hàt d’ Sanaa Hamri gfiahrt. Fly ìsch s’ drìtta Müüsikvideo, wo d’ Minaj numma züa Promo-Zwacker dräijt hàt — zamma mìt Save Me un Girls Fall Like Dominoes. D’ Minaj un d’ Rihanna hann uff Twitter a pààr Bìlder vum Dräij un vu dr Hìnterszääna veräffentligt. Doo ärkänna m’r d’ Rihanna mìt ìhra roota Hààra un d’ Minaj mìt’ra schwàrza Afro-Frisuur. Üsserdam trajt d’ Minaj uff ainem vu da Bìlder a pìnka Catsuit. Ìn’ma Interview mìt E! Online hàt d’ Minaj ìwwers Konzäpt vum Müüsikvideo grädd un hàt ärkläärt: „M’r hann vor, d’ Walt uff mehrera Waager z’ rätta, nìt numma-n-uff ainem Waag, wia ìm Müüsikvideo. Dàs ìsch àlles wàs ìch zem Müüsikvideo kàà sààga.“ Uff ìhrem Blog hàt sa ärkläärt, àss s’ Müüsikvideo züa Fly numma schpeeter veräffentligt wìrd.
Lucien Sittler
Läbe
Dr Lucien Sittler het vo 1911 bis 1923 z'erschd d' Volksschuel un drno 's Gymnasium z'Hagenau b'suecht. Vo 1923 bis 1926 het er G'schicht un Geographie an der Universität Stroßburj studiert. 1926 isch er Lehrer z'Sainte-Marie-aux-Mines (Markirch) und spöter in Forbach worde. Er het 1933 in G'schicht promoviert. 1934 isch Sittler Stadtarchivar vo Colmar worde. 1939–1940 het er sii Wehrdienst g'leischtet un am Krieg teilg'no. 1945 het er 's Flüchtlingswäse z'Colmar organisiert. Sit 1946 het er de Neue Elsässer Kalender redigiert. 1950 isch er Mitbegründer vo dr Historische und Literarische G'sellschaft Colmar un Chefredakteur vom Colmarer Johrbuch (bis 1972) gsi, 1951 isch er Mitbegründer un Sekretär (spöter Vize- un Ehrenpräsident) vom Verband Elsässischer Geschichtsvereine worde. 1961 het er d'Palmes académiques übercho, anne 1971 isch er mit 'm Johann-Peter-Hebel-Priis vom Land Baden-Württemberg uszeichnet worde.
Fueßnote
<References/>
Fly (Nicki-Minaj-Lied)
s’ Müüsikvideo
A Vorschàui vum Video ìsch àn dr Vorufffiahrung vu da MTV Video Music Awards 2011 gezaigt worra. S’ Video ìsch numma schpeeter offiziäll veräffentligt worra. ’S ìsch s’ fìmfta Müüsikvideo üss’m Àlbum Pink Friday. Ànna 2015 hàt s’ Video a „VEVO Certified“-Üsszaichnung bikumma, wial’s mehr àss 100 Millioona Mol uff dr Plàttform glüagt worra-n-ìsch. ’S ìsch ìn dr Minaj ìhr zwälfscht Video, wo salla Üsszaichnung bikumma hàt.
wàs d’ Kritik gmaint hàt
Dr Robbie Daw vun Idolator hàt ìm Liad a positiiwa Kritik gaa. Ìn siina Àuiga „ìsch d’ Nicki Minaj ìn dr Lààg vu dr àbgrìssana Kampfera, wo sìch bemiaijt um ìhra Geegner z’ ìwwerwìnda àwwer voll Hoffnung blibbt. M’r känna dàs wia-n-a I Believe I Can Fly fìr d’ hìttiga Generàzioon ààlüaga.“ Ìwwer d’ Rihanna hàt’r gschrììwa, àss sa „sìch àls d’ Liablìngs-Choorsangera-n-ärwiist hàt — àlles wàs sa beriahrt wìrd züa Guld.“ Ar hàt sogààr s’ Liad mìt em Eminem sii Love The Way You Lie un em T.I. sii Live Your Life verglììcha. D’ Margaret Wappler vu dr Los Angeles Times hàt s’ Zammaschàffa zem Liad globt, un hàt gschrììwa: „Obwohl ìhra Wurzel a naimet’s ànderscht sìnn, düet d’ Minaj bass’r sìnga uff da Pink-Friday-Tìtel wo ähnder zem R&B-Schtiil gheera. Fàscht ìmmer fiagt sa genüa Rap züa, fìr àn àlla ärìnnera, àss sa kainerwaags d’ Beyoncé odd’r d’ Sasha Fierce ìsch. Fly — wu dr dunkla Zàuiwervugel furtfliagt, làuift d’ Minaj um sìe umma mìt ìhra ämpfìndliga doch unriawiga Rimla, gliichzittig àls a waicha Pärsoon un àls a wììderschtàndsfäähiga Fràui.“
Dr Scott Plagenhoef vu Pitchfork hàt eewafàlls s’ Liad globt un hàt gsajt, àss Fly bii da wìchtiga Tìtel vum Àlbum Pink Friday zeehlt. Dr Rob Sheffield vu Rolling Stone hàt zem Liadschtil kommantiart: „Wia d’ Rihanna ziilt d’ Minaj uff a Schtilmìschung; sa sìngt R&B-Kehrriamla uff’ma Eläktro Laitfààda un mìldert ìhra beesa Sitta-n-àb.“
Zem Liadvideo hàt The Huffington Post gsajt àss’s „dramaatisch un apokalìptisch“ ìsch. The Boombox hàt ìn dr Minaj un dr Rihanna ìhra Ààzììg ìm Video globt. Àui d’ Jocelyn Vena vun MTV News hàt d’ Ààzììg gmeegt un hàt gschrììwa: „’S ìsch wia-n-a Fototermiin noh dr Apokalìpsa, wu d’ Nicki Minaj un d’ Rihanna bii’ma Flugziggwràck ìn moodischa Klaidunga schtehn, fìr d’ Uffmarksààmkait vu da Züaschàuijer ààziaga.“
d’ Litt, wo-n-àm Liad mìtgmàcht hann
D’ Litt doo drnaawa hann àm Liad Fly mìtgmàcht:
Plàtziarunga ìn da Charts
Ìn Näiseelànd ìsch Fly ìn dr äärschta Wucha-n-àm 5. Septamber 2011 uff Plàtz 22 gsìì. Ìn dr Wucha druff ìsch s’ Liad uff Plàtz 18 gschtììga. Ìn dr drìtta Wucha-n-ìsch’s uff Plàtz 13 ànakumma — dàs ìsch s’ bäschta Plàtziarung vum Liad ìn dam Chart. Ìnsgsàmt ìsch s’ Liad niina Wucha làng ìn dr Charttàball blììwa. Ìn Àuischtrààlia-n-ìsch Fly àm 18. Septamber 2011 uff Plàtz 38 inagànga. Ìn dr Wucha druff ìsch’s uff Plàtz 23 gschtììga, un ìn dr drìtta Wucha-n-ìsch’s àm Plàtz 18 gsìì. Ìn da àuischtrààlischa Charts ìsch s’ Liad eewafàlls niina Wucha blììwa. D’ Sìnggel ìsch sogààr vu dr Australian Recording Industry Association mìt’ma Plàtiin-Schàllplàtta üsszaichent worra, wial mehr àss 70.000 Toontraager ìm Lànd verkàuift worra sìnn.
Vico Morcote
Geografi
Vico Morcote lyt zwisch em Luganersee un em Monte Arbostora. zue dr Gmai ghere d Fraktione Vico Lago (Olivella, Colombaio un Preabella), Villaggio Olivella, Pradoni, Nisorino, Via Piana, Gér un Pizóra. Nochbergmaine sin Brusino Arsizio, Lugano, Melide un Morcote.
Fly (Nicki-Minaj-Lied)
Plàtziarunga ìn da Charts
Noh dr Veräffentligung àls Sìnggel ìn da USA ìsch Fly àm 10. Dezamber 2011 uff Plàtz 19 ìm Billboard Hot 100 gsìì. Dàs ìsch ìn dr Minaj ìhra viarta Sìnggelplàtziarung ìm Top-20 vum Chart. S’ Liad ìsch àui bis àm Plàtz 20 vum US Hot R&B/Hip-Hop Songs glunga. ’S ìsch àlso ìn dr Minaj ìhr säckscht Top-20-Liad ìn dam Chart worra. Ìm Mainstream Top 40 ìsch Fly bis àm Plàtz 16 glunga. ’S ìsch ìn dr Minaj ìhr drìtt Top-20-Liad ìn dam Chart, noh da Sìnggel Moment 4 Life (zamma mìt’m Drake) un Super Bass friahjer ìm Joohr. S’ Liad ìsch àui àls zwait Liad noh Super Bass ìm Chart Hot Dance/Club Songs ufftratta (uff Plàtz 47). Bis ìm Dezamber 2014 ìsch Fly ìn da Verainigta Schtààta mehr àss 1,5 Millioona Mol verkàuift worra. Domìt ìsch’s vu dr Recording Industry Association of America (RIAA) àls Plàtiin-Schàllplàtta üsszaichent worra. Ìm Canadian Hot 100 ìsch s’ Liad bis àm Plàtz 55 glunga.
Ìn Groossbritànnia ìsch Fly àm 17. Septamber 2011 uff Plàtz 38 gsìì. D’ vordriga Wucha ìsch’s uff Plàtz 67 gsìì. Ìn dr drìtta Wucha-n-ìsch’s uff Plàtz 26 gschtììga. Noh sììwa Wucha-n-ìm Chart ìsch s’ Liad àm 15. Oktoower 2011 bis àm Plàtz 16 glunga. D’ Sìnggel ìsch àui Drìtta-n-ìm britischa R&B Chart gsìì un ìsch d’rzüa ìm Top-20 ìn Irlànd gsìì.
Vico Morcote
Gschicht
Vico Morcote isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1416 as Vico Morcote.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Vico Morcote isch dr Luido Bernasconi.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Vico Morcote ghert zum Comasco-Lecchese.
Baar (Geschichte)
Baar (Althochdütsch para odder bara) isch d Bezeichnig für è bzw. è baar Bezirk im früèmittelaalterlichè Alemanniè, dèmm nõch d Landschaft Baar benamst worrè isch. Bi nèrè Baar schint s sich urschprünglich um è Bezeichnig für èn hèrrschaftlichs Gebièt z handlè, fast wiè d Gaue, ghandlèt z haa, ohni dass è gnaui Abgränzung zwůschè nèm Gau, ènèrè Huntare un ènèrè Baar gmacht wörrè hèt chönnè. Urschprünglich hèt s zwei großi Baarè gää, nämlich d Bertoldsbaar (au Weschtbaar, hèt sich erschtreckt übber d Landschaft vo dè Baar) un d Oschtbaar (um Obermarchtal). Selli Baarè sin i meereri chlyneri Bezirk vokeit.
D Baarè sin aafangs vomuètlich vom Gschlecht vo dè Alaholfinger odder Bertholde vowaaltet worrè, wa i dè Oschtbaar nò bis zum Uusschterbè vo dè Alaholfinger 973 dè Fall gsi isch, wôrend d Weschtbaar schu um 770 i dè obbè gnenntè vir Deil gschpaaltè gsi isch.
Hèrrscher vo dè (Wescht-)Baar
druffhy folget d Zähringer, dennè iren Mittelpunkt i dè Baar d Kürnburg bi Unterbränd bi Brüülingè gsi isch, nõch èm Tod vom Zähringer Herzog Berthold V. isch es zu Zwischt cho, wo dè Grõf Egino vo Urach für sich entschiddè hèt →Fürschtè vo Fürschtèbärg
URL
Uniform Resource Locator (URL, ängl. – "einheitlichi Ortsagob für Ressource") sin e Unterart vo Uniform Resource Identifier (URIs), wo e Ressource, bispilswiis e Website oder e PDF-Datei, tüend identifiziere und lokalisiere, damit me si über en Brauser us em Internet chan abrüefe.
URLs bschtön us zwei Deil:
Will URLs di erschti un hüfigschti Art vo URIs sin, wärde die Begriff au synonym verwändet.
D Abkürzig URL het im dütsche Schprochgebruch meischtens e wiibliche Artikel (di URL), will vili de Begriff synonym mit "d Adräss" bruche. Vili Schprecher hän aber di männlichi Form lieber, will s Wort "Locator", wo in dr Abchürzig URL steckt, im Dütsche e männliche Artikel het. Menggmäl wird URL im dütsche Schprochgebiet au fälschlicherwis als "Universal Resource Location" bezeichnet.
Liste der Äbte des Klosters St. Gallen
Da isch e vollständigig Liste vode Äpt, Gegeäpt und Pfleger (astell vo schwerchranke Äpt), wo s Chloster Sanggale glaitet hend. I de erst Spalte werd Funktion aggee, wenn d Person nöd e reguläre Apt gsii isch. S Chloster isch ane 719 vom St. Opmar gründet wore, a Stell vo de Aisildelai vom St. Gallus, wo um 650 gstorben isch. För d Zwüschezitt sind för di losi Mönchsgmainschaft, wo bim Gallusgrab glebt het, en Priester Magulf (um 705) und en Diakon Stephanus (um 710) as Laiter vo de Gmainschaft bizügt.
Teilchenphysik
D Däilifüsik widmet sich as Disziplin vo dr Füsik dr Erforschig vo de Däili. Gege s Ändi vom 19. Joorhundert het si sich mit Molekül, Atom und Nukleone befasst, hüte lit dr Schwerpunkt uf de Elementardäili.
In dr modärne Däilifüsik wärde füsikalischi Modäll vor allem dur Colliding-Beam-Experimänt in Däilibeschlüüniger undersuecht, wo verschidigi Däili ufenandergschosse wärde (wie zum Bischbil Elektrone uf Positrone). D Verdäilig vo de Reakzionsbrodukt, wo entstöön, wärde in de Däili- und Straaligsdetekter gmässe und d Energii- und Impulsbilanz gäbe Ufschlüss über d Äigeschafte vo Däiliarte, wo scho bekannt si oder wo mä von ene vermuetet, ass si existiere.
Für die Experimänt brucht mä beschlüünigti Däilistraale wo seer hoochi Energie häi. Dorum reedet mä mänggisch vo dr Hoochenergiifüsik statt vo dr Däillifüsik, aber die Bezäichnig wird au für Experimänt mit schweere Ione bi hooche Energie brucht.
Wo immer mee Däili bekannt worde si, het mä sä noch iire Äigeschafte afo iiordne und het au Vorussaage afo mache über Däili, wo nonig bekannt gsi si. Dr gegewärtig Stand vo dr Däilifüsik – und vili vo iire Vorussaage – isch im sogenannte Standardmodäll zämmegfasst.
Medizin
D Medizin (v. lat. ars medicina „Heilkunscht“; au Heilkund) befasst sich mit dr Erkennig (Diagnostik) und Behandlig (Therapie, Linderig, Heilig) von körperlige (physische) und seelische (psychische) Erkrankige und Unfallschäde sowie mit Züügig, Schwangerschaft, Geburt und Tod und au dr Vorbeugig (Prophylaxe) gege Erkrankige. Wichtigi Diszipline in dr Humanmedizin sind d Chirurgie (inneri Operatione), d Intensivmedizin (Intensivschtatione), d Orthopädie (Knoche und Muskle), die inneri Medizin, die pathologischi Anatomie, d Gynäkologie (Frauemedizin) und d Psychiatrie.
Konventionelli und alternativi Medizin
Me unterscheidet zwüsche dr konventionelle und dr alternative Medizin. Die konventionelli Medizin basiert uf wüsseschaftlige Prinzipie und wird an Universitete unterrichtet und siini Praktiker wärde staatlig brüeft und lizensiert. Ihri Methode, au wenn si nit immer ganz verstande wärde, understönde Kriterie und müesse uf ihri Ergäbnis hi statistisch für ä Patient positiv si. Die konventionelli Medizin bedont physische Mittel und vernochlässigt hüfig die psychischi Komponänte vom Chranksii und Gsundwärde. Drzue chunnt, ass es Erchrankige git, wo si kei Mittel het für zum z hälfe. D Patiente füehle sich dorum mänggisch im Stich glo oder unverstande und wände sich an alternativi Heiler, wo sich mit grossem Ziitufwand ihne widme und uf ihri Ängst igöhn, au wenn die alternativi Medizin Mittel (meischt pflanzlichi) awändet, wo vielfach naturwüsseschaftlig d Wirkig nit chan nochegwiise wärde. Trotzdäm sind Patiente und Patientinne nachwiislich, vorallem bii liechtere Erchrankige und Verletzige, mit Naturheilmittel gheilt worde.
Medikament
In dr Umgangsschprooch wird hüffig Medizin an Schtell vom Wort Medikamänt bruucht.
Lyssach
Lyyssach (amtlech hochdütsch Lyssach) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Lyyssach ligt im Ämmitau. D Gmeindsflächi bsteit us 52,6 % langwirtschaftlecher Flächi, 30,4 % Waud, 15,3 % Sidligsflächi u 1,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Chiuperg, Burdlef, Rüti, Mötschwiu, Hingubank, Chäärneried, Froubrunne u Rüetlige-Aueflüe.
Medizin
Gschicht
Wie schtarki Fortschritt in de medizinische Wisseschafte siit 1750 erzielt worde sind, zeigt s folgende Biischpiel : En Mr. Whytt het 1751 es anatomisch-physiologischs Buech mit em Titel An Essay on the vital and other involuntary Motions uusebrocht. Do drin sait er (frei übersetzt): D Nerve von de Iiatmigs-Muskle und die von dr Lunge täte sehr wahrschiinlich nit genau im gliiche Teil vom Hirn ende, sondern an Schtelle es bitzeli entfernt von enander, aber es gebi dennoch en "Sympathie", en gegesiitigi Beiiflussig, zwische ihne. Die hüütigi anatomischi Physiologie, au en medizinischi Disziplin, zeigt aber erschtens, dass es gar keini Lunge-Muskle gibt, sondern nur die gnannte "Iiatmigs-Muskle", wo uus de Zwischerippe-Muskle und uus em Zwerchfell beschtönd. Au die "Sympathie"-These isch en reini, übrigens scho damals alti, Fiktion gsii. Dr Whytt isch zuedem au devo uusgange, dass es Tier es Perpetuum mobile seigi, au das en puri Fiktion.
Lyssach
Gschicht
Lyyssach isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 894 aus Lihsacho, 1255 Lissacho. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört.
Medizin
3D Druck i der Medizin
3D Druck isch e technik, wo e digitals Modell in e physischs Objekt umgwandlet wird dur dr schichtwiis Ufbau vo Material. In dr Medizin het das viil Vorteil gbracht, speziell in dr Chirurgie, Zahnmedizin und sogar in dr Forschung. Bi deä Technik chöi individuelli Implantat und Prothesä präzis produziert wärde, was es ermöglicht, besser Behandlige z'geben. Das isch speziell wichtig bi Komplikatione, wo bi Standardlösige wärde entsteh.
Einzelnachwiise
Von Implantaten zu Organen: Erforschung des Potenzials von 3D-Druckern in der modernen Medizin
Lyssach
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,5 % gläge.
Religion
77,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,7 %, CVP 1,1 %, EVP 3,9 %, FDP 6,0 %. GLP 4,3 %, GP 5,9 %, SP 15,4 %, SVP 41,0 %, Suschtigi 4,7 %.
Gmeindspresidänt vo Lyyssach isch dr Hans Rudolf Sägesser (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1391 Ywohner 94 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 0,9 % Italienisch.
Z Lyyssach redt me Bärndütsch.
Halbachsen der Ellipse
Die grossi Halbachse isch die halbi Langi vom grösste Durchmässer von ere Ellipse, wo au Hauptachse gnennt wird. Dr chürzisti halbi Durchmässer, wo genau im Winkel vo 90° drzue stoht, wird chliini Halbachse gnannt. Dr Kreis isch e spezielli Ellipse, wo die beide Halbachse drbii gliich lang si, in däm Fall entspricht d Halbachse em Radius vom Kreis.
[[Datei:Ellipse_parameters.png|miniatur|hochkant=1.8|Parameter von ere Ellipse:
D Hauptachse (do ) und d Näbenachse (dr chliinsti Durchmässer, do ) wärde mänggisch au gmeinsam as d Hauptachse vo dr Ellipse gnennt. Haupt- und Näbenachse si konjugierti Durchmässer. Die Beziehig blibt au erhalte, wenn mä „schreeg“ uf d Ellipse luegt, was zur geometrische Konstruktion vo andere konjugierte Durchmässern ch bruucht wärde.
Astronomii
In dr Astronomii isch die grossi Halbachse von ere keplersche Umlaufbahn eins vo de sächs sogenannte Bahnelimänt und wird meistens mit a bezeichnet. Si charakterisiert – zsämme mit dr Exzentrizitet – d Form vo elliptische Umlaufbahne vo de verschidnige Himmelskörper.
Sonigi Körper si in erster Linie d Planete und ihri Mönd, künstligi Ärdsatellite, d Asteroide und duusigi vo bekannte Doppelstärn.
Noch em dritte Gsetz vom Kepler isch d Umlaufzit U von ere Ellipsebahn mit a kopplet (U² / a³ = const). Die Konstante hängt mit dr Masse vom Zentralkörper zsämme – in eme Blanetesystem also mit dr Masse vom Zentralstärn.
Die beide Hauptscheitel nennt mä Apside, d Hauptachse isch d Apsidelinie: Wenn e Körper im Brennpunkt F1 lit und e chliinere Körper ihn uf ere Ellipse umkreist, so redet mä bim chürziste Abstand vo dr Periapsis (=a−e) und bim lengste Abstand (=a+e) vo dr Apoapsis (Perihel, Aphel bi dr Sunne).
In dr Periapsis (Perizentrum, dr gravizentrumsnoochi Hauptscheitel) isch d Orbitalgschwindigkeit maximal, im Apozentrum minimal.
Geodesii
In dr Geodesii si d Achse vo de sogenannte Fehlerellipse e wichdigs Darstelligsmiddel vo de middlere beziehigswiis maximale/minimale Punktfehler. Bi dr Usgliichig vo geodetische Netz loot sich d Gnauigkeit, wo drmit die einzelne Vermässigspünkt vom Netz bestimmt si, as Fehlerellipse darstelle.
Nena
D Nena (* 24. März 1960 z Hagen; eigendlich Gabriele Susanne Kerner) isch ä dütschi Musikeri. Si gilt als eini vo dr populärschte dütsche Sängerine uberhaupt.
Biografi und Karrierä
Sit ihrem drittä Läbensjahr wird d Gabriele Kerner vo allne Nena gnännt. I dr Ferie z Spanie hend ihre nämlich d Iiwohner „nena“ (Das isch Katalanisch und heisst uf Dütsch „Mädchen“) gseid. D Nena hed zwei chlyni Gschwischterti, ei Schweschter namens Kristiane alias Nane und ei Brieder, wo Michael heisst. Z Hagen isch si uf es Gymnasium gangä, hed während dr 11. Klass aber ihri Uusbildig vorzytig beänded. Im November 1977 trifft si inerä Diskothek dä Gitarrischt Rainer Kitzmann, wo ihrä aabietäd, als Sängeri bi dr Band The Stripes mitzmachä. 1978 hed d Band es paar Live-Uuftritt, trennd sich aber gly wieder.
Mid em Schlagzüger Rolf Brendel gahd sie nachhär nach Wescht-Berlin, wo si alli speterä Band-Kollegä kennälernd. Im Jahr 1982 erschynt s erschtä Lied vo dr nach ihrä benanntä Band „Nena“: Nur geträumt heisst's, und wird ä grossä Erfolg. S nächschte Lied 99 Luftballons wird zum nä internationalä Mega-Hit. Nach es paar wyterä Albä und Singles trennd sich d Band im Jahr 1987.