cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Main
Wasserschüttung
Dié mittleri Schüttung vum Main isch z Schweinfurt mit 112 m³/s, z Würzburch mit 120 m³/s, z Aschèburch mit 155 m³/s, z Frangfurt mit 200 m³/s un a dè Mündung i dè Rhy mit öppè 211 m³/s gmessè worrè. D Schüttung unterlyt im Johresvolauf starkè Schwankungè. D Högschtabflüss git s normalerwys im Früèling, zwǜschè Januar un März, diè niddrigschtè am Ènd vum Summerhalbjohr (Auguscht/Septembèr).
Wassergüèti
Bis i s 20. Johrhundert isch dè Main ein vo dè fischrychschte Flüss z Mitteleuropa. Mit dè zuènämmèndè Induschtrialisyrung un èm Bevölkerungswachsdum hèt sich d Wasserqualidät zuènämend voschléchterèt. Au dè Bau vom Klärwärch Nidderrad z Frangfurt, wo 1887 als èrschti Kläraalaag vo Dütschland in Bedryb gangè isch, sowiè vo zaalrychè wittèrè kommunalè un induschtrièller Abwasserreinigungsaalaagè hèt dõdraa nüt gänderèt.
Hochwasser
Mainhochwässer drèttèd fascht uusschlièßlich im Winterhalbjohr uff, hüfig nõch èrè Nidderschlagsperiodè in Vobindung mit dè Schneeschmelzi. Bsunders hochi Schäddè sin immer denn z vozeichnè, wenn s Hochwasser mit Iisschelftèrè zämmè uffdrèttè duèt, so isch s z. B. 1306, 1784 un 1882 gsi. Im Lauf vo dè Johrhunderte hèt s zaalrychi Übberschwemmungè am Main gää, wo großi Schäddè voursacht hèn odder Menschèläbbè gfordèrèt hèn. D Mainbruggè z Würzburch un Frangfurt sin è baar Mòl durch Hochwasser gschlissè worrè.
Maindreiegg
Nõch öppè 20 km uff èm südlichè Schenkel lait sich dè Fluß i d Mainschlaufè, a dèrrè irèm Scheitelpungt lyt d Stadt Volkach, wo bekannt isch durch irèn Wiibau un d Wallfaartskirchè Maria im Wiigartè. Dè Main lauft im wittè Bogè um è Hörnle ummè, wo s Kloschter Vogelsburg druff stòt, un früèner dè Schiffvokeer durch d Schlaufè durrè kontrollyrt worrè isch. Für d Schifffaart hèt mò dè südliche Deil vo dè Mainschlaufè bis Gerlachshuusè wèg dè ängè Flusskrümmungè bi Eschèdorf mit èm Schlüsè- un Chraftwärchskanal Gerlachshuusè (Mainkanal) abgschnittè. Dè 6 km lange un 30 m breite, dǜèf ygschnittène Kanal isch vo 1950 bis 1957 im Raamè vo dè „Notschtandsmaßnaamè vo dè wärtschaffendè Arbètslosèfürsorg“ aaglait worrè. Dõdurch isch diè sognennti Wiiinslè mit dè Wiidörfer Nordheim un Summerach sowiè èm Volkacher Ortsdeil Hallburg entschtandè. D Volkacher Mainschlaufè isch vum Bayrischè Landesamt für Umwält als Geotop un Landschaftsschutzgebièt uusgwisè worrè.