cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
496
Alemannischi Gschicht
S Johr 496 markiert e Zäsur in dr Geschicht vu dr Alemanne. D Alamanne verliere d Schlacht vu Zülpich gege d Franke underem Chlodwig I. un chumme in dr folgende Johre gänzlich under fränkischi Herrschaft. Si müen ihri nördliche Sidligsgebite rüme un dr Franke ybergä. Sälli verlorene Gebite sin im wesetliche s hütig nördlich Bade-Württeberg.
Dodemit het s alemannisch Sidligsgebit bis uf einigi Alpedäler si hütigi Usdähnig erreicht.
Hans-Adam II.
Dr Hans-Adam II. (volle Name: Johannes Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marko d’Aviano Pius Fürst von und zu Liechtenstein, Herzog von Troppau und Jägerndorf, Graf zu Rietberg, Regierer des Hauses von und zu Liechtenstein; * 14. Februar 1945 z Züri, Schwyz) isch dr regierend Firscht un Staatsoberhaupt vu Liechtestai un Schef vum Firschtehuus Liechtestai.
Prato (Leventina)
Prato (Leventina) (vu 1902 bis 1939 Prato-Fiesso, lombardisch Prò, dytsch veraltet Pratt) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Quinto im Bezirk Leventina.
496
Alemannischi Gschicht
Dr Chlodwig, verhirotet mit dr Christin Clothilde, nimmt nooch em Siig iber d Alamanne dr christlich Glaube a, agäblich will er vor dr Schlacht dr Christegott um Bistand bäte hegi.
Hans-Adam II.
Chindhait un Uusbildig
Dr Hans-Adam II. isch anne 1945 z Züri uf d Wält chuu as Suhn vum Firscht Franz Josef II. vu Liechtestai (1906–1989) un sällem syre Frau Firschti Gina (1921–1989). Ä het sy Name no sym Vorfahr Firscht Johann Adam Andreas (Hans-Adam I.) un no sym Getti Papscht Pius XII iberchuu. Är isch im Firschtehuus z Vaduz ufgwachsen un het d Volksschuel z Vaduz absolviert, voreb er an s Schottengymnasium z Wien gangen isch. Anne 1960 isch er uf Zuoz uf s Gymnasium Lyceum Alpinum gange, wun er mit dr Schwyzer Matura un em dytschen Abitur abgschlosse het. Är het derno z London ne Praktikum gmacht bin ere Bank. Anne 1969 het er s Studium an dr Universitet St. Galle mit em Lizentiat in Betribs- un Volkswirtschaft abgschlosse.
Prato (Leventina)
Geografi
S Dorf lyt uf dr rächte Syte vum Valle Leventina uf 1043 Meter. Zue dr Gmai ghere au no d Fraktione Mascengo, Morasco, Rodi un Fiesso. Nochbergmaine sin Quinto, Faido un Dalpe in dr Leventina, un Lavizzara im Maggiatal.
496
Alemannischi Gschicht
Es isch allerdings froglich, ob die Schlacht so stattgfunde het. Zülpich lit z Nordrhi-Westfale un demit witt weg vu alamannischem Gebiit. Mer nimmt eher a, dass do mehreri Schlachte us herrschaftliche Propagandagründe später zue einere zämmegfasst worre sin, um d Bedütig vum Chlodwig z betone.
Hans-Adam II.
Eh un Familie
Am 30. Juli 1967 het dr domolig Erbprinz Hans-Adam in dr katholische Stadtpfaarchilche St. Florin z Vaduz d Grefi Marie Kinsky von Wchinitz und Tettau ghyrote. Us dr Eh sin vier chinder firigange, wo dr Titel Prinz (Prinzessin) von und zu Liechtenstein, Graf (Gräfin) von Rietberg un d Aared Durchlaucht fiere:
Prato (Leventina)
Gschicht
Prato (Leventina) isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1211 as de Prato.
Hans-Adam II.
Vermege
S Vermege vum Firschtehuus, wu au d LGT Bank derzue zellt, wird vu dr Stiftung Fürst Liechtenstein ghalte un lyt no Schetzige bi mehrere Milliarde Franke. Mit eme Vermege vu 5 Milliarde Dollar isch dr Hans-Adam II. dr sechstrychscht Monarch uf dr Wält.
6. Jahrhundert
S '''6. Jahrhundert''' hät am 1. Januar 501 aagfange und hät am 31. Dezember 600 uufghört.
Es isch d Epoche vom Übergang zwüsched dr Schpaatantike und em Früehmittelalter.
496
Alemannischi Gschicht
Datsach isch, dass d Franke d Alamanne um 500 underworfe un zur Ufgab vu dr nördliche Sidligsgebiite zwunge hän un dr Chlodwig um sälli Zitt die katholisch (un nit wie d Gote die arianisch) Form vum Christetum agnumme het. Demit hän au die fränkische Eroberer dr Glaube vu dr underworfene Romane agnumme.
Hans-Adam II.
Offiziälli Ufgabe
Anne 1984 isch er as Stellverdrätter vu sym Vater yygsetzt wore. No däm sym Dod het dr Hans-Adam II. 1989 d Regierig ibernuu. Unter syre Feirig isch Liechtstai dr Verainte Natione un em EWR bydrätte.
6. Jahrhundert
Zytalter / Epoche
Letschts Jahrhundert vo dr Schpaatantike und gliichzytig s erschte Jahrhundert vom Früehmittelalter.
Hans-Adam II.
Offiziälli Ufgabe
Anne 2003 isch e Vorschlag vum Firscht zue dr neie liechtenstainische Verfassig v u vilne Kriter e Ruggschritt in dr Absolutismus gnännt wore. Bi dr Volksabstimmig het aber d Mehhait vu dr Bevelkerig (64,3 %) zuegstimmt. Au international fir Ufgsää hän em Hans-Adam sy Uussag im Wahlkampf, är wurd bin ere Niderlag s Land uf Wien verloo, un ass er bi dr Droonred zue dr Ereffnig vum Barlemänt d Kritiker vum Vorschlag indiräkt mit dr liechtestainische Aahänger vum Dritte Rych vergliche het.
6. Jahrhundert
Islam
Um 570 d Geburt vom Prophet Mohammed, wo dänn um 610 (gmäss muslimischer Tradition) de Erzengel Gabriel empfange hät und demit zum Begründer von ere neue Weltreligion worde isch und dere ihri militärischi Expansion ab ca. 632 s endgültige Endi vo dr Antike markiert.
Hans-Adam II.
Offiziälli Ufgabe
Am 15. Augschte 2004 het er sy Suhn Alois as sy Stellverdrätter yygsetzt un het em d Staatsgschäft iberchuu.
496
Alemannischi Gschicht
Dr Bericht iber d Annahm vum Christetum nooch ere Aruefig vor ere Schlacht erinnert starch an dr Konstantin dr Grosse wo s gliich vor dr Schlacht an dr Milvische Bruck gmacht häb: in hoc signum vincas (Mit sällem Zeiche wirsch du siige). Es klingt dorum arg nooch herrschaftlicher Legendebildig. Dr Chlodwig, fer sini romanische Undertane de iure Statthalder vum Kaiser in Konstantinopel. stellt sich mit dr Anahm vu dr katholisch-orthodoxe Staatsreligion in bewusste Gegesatz zum Gotekönig Theoderich dr Gross, wo domols - de iure ebefalls als kaiserlicher Statthalter, sowohl s Ostgoterich (Italie, Provence) regiert het wie au dur e dynastischi Hirot grosse Ifluss im Westgoterriich (Spanie) gha het. Dr Chlodwig nimmt statt desse d Religion vum Kaiser a und stellt sich mit dr Alähnig an dr Kaiser Konstantin ganz in die römisch Tradition.
Hans-Adam II.
Offiziälli Ufgabe
Dr Hans-Adam II. isch Ehremitglid vu dr K.Ö.H.V. Nordgau Wien im ÖCV un vum Cartellverbands der katholischen deutschen Studentenverbindungen Nordgau-Prag z Koblenz. Derzue isch er Ehreprotektor vu dr Liechtenstainische Akademische Verbindig Rhymark un Ritter vum Orde vum Guldine Vlies z Eschtrych. Är isch Mitglid vu dr Friedrich A. von Hayek-Gsellschaft.
Titel, Aared un Woobe
Dr voll Titel vum Hans-Adam II. isch noch em liechtestainische Huusgsetz:
Fürst von und zu Liechtenstein, Herzog von Troppau und Jägerndorf, Graf zu Rietberg, Regierer des Hauses von und zu Liechtenstein.
Alli Mitglider vum Huus hän d Aared Durchlaucht un fiere s Woobe vu dr Firschtlige Familie.
Prato (Leventina)
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Prato (Leventina) isch dr Eros Hürlimann.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Prato (Leventina) ghert zum Ticinese.
Andelnans
Andelnans (ditsch Andelnach) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Andelnans ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1302.
S Gebiet um Andelnans hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
S dütsch-französische Biosphärereservat Pfälzerwald-Nordvogesen isch 1998 als ersts Biosphärereservat, wo über d Gränze gaat, vo de UNESCO z Europa usgwise worde. De dütschi Teil isch s 12. vo 16 Biosphärereservat z Dütschland und de französischi Teil isch s 6. vo 14 z Frankrych.
Andelnans
Verwàltung
vun Andelnans ìsch. Andelnans ghert zem Kommünàlverbànd.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Geografischi Laag
Das Biosphärenreservat liit im Pfälzerwald und i de nördliche Vogese a de Nahtstell zwüsched em Bundesland Rhyland-Pfalz und de nordostfranzösische Region Grand Est.
Andelnans
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Andelnans ghert zem Franc-Comtois.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Grössi und Struktur
D Gsamtflächi vom Biosphärereservat beträit 310.500 Hektar. Devoo entfalled 180.000 Hektar uf s Biosphärereservat Pfälzerwald (bis August 2020 Naturpark Pfälzerwald) z Dütschland und 130.500 Hektar uf de Regionali Naturpark Nordvogese z Frankrych. De gröschti Teil isch Wald, wie das au im gsamte Gebirgszug us Pfälzerwald und Vogese de Fall isch. De Wald stellt öppe 74 % vo de Flächi, de Sidligsaateil vom Gebiet beträit nume 5 %.
Untermeitingen
Undermeidinga (amtlich Untermeitingen) ischt e Gmoed im Landkroes Augschburg z Bayern.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Gschicht
1983 hend d Träger vom Naturpark Pfälzerwald und vom Regionale Naturpark Nordvogese ersti Überleggige aagstellt, wie me dütschi und französischi Wanderwääg über d Gränze chönnt verbinde und uuswyse. 1985 isch e gmeinsami Veryybarig zur Zämenarbet vo de beide Naturpärk underschribe worde. 1989 isch zerst de Regionali Naturpark Nordvogese als Biosphärereservat dur d UNESCO uuszeichnet worde, 1992 isch au de Naturpark Pfälzerwald zum Biosphärereservat worde. 1996 isch denn e dütsch-französischi Veryybarig zur Schaffung vomene Biosphärereservat Pfälzerwald-Nordvogese gschlosse worde. So isch es 1998 dur d UNESCO als gränzüberschrytends Biosphärereservat anerchännt worde.
Untermeitingen
Geografi
Undermeidinga leit sidlich vo Augschburg.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Rächtlichi Vorgabe
Wie vo de UNESCO vorggäh, wärded i de Zonierig Chärnzonen usgwise. In dene Zone isch jeglichi Nutzig verbotte. Das sind Gebiet, wo ufgrund vom natürliche Erb bedütsam sind und wo mer nachhaltig schütze will.
Untermeitingen
Geografi
Vo dr Gmarkong send 79,0 % Landwirtschaftsfleche, 0,4 % Wald, 18,8 % Sidlongsfleche ond 1,7 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Undermeidinga gheret s gleichnamig Dorf ond e Doel vom Ort Lagerlechfeld.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Umsetzig
Im Pfälzerwald sind d Chärnzone us Waldgebiet yygrichtet worde, wo zum Teil scho gschützt gsi sind. D Pflägzone, wo sich a d Chärnzonen aaschliessed, hend grossi Aateil a bestehende Naturschutzgebiet. I de Entwicklungszone ligged di intensiver gnutzte Gebiet bzw. Sidlige.
In de Nordvogesen sind d Chärnzone us Naturschutzgebiet bildet worde, wo scho existiert hend oder frisch ggründet worde sind und wo über s gsamti Gebiet verstreut ligged. D Pflägzone bestönd hauptsächlich us Wälder und Täler, d Entwickligszone us Ortschafte und Gwärbgebiet.
Untermeitingen
Gschicht
Undermeidinga ischt zom erscht Mol gnennt worda em Johr 1158 als Mutingin (1320 Meitingen).
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Trägerschaft und Yyrichtige
Im dütsche Teil isch i den erste Jahr de Verein Naturpark Pfälzerwald d Trägerorganisation gsi. Mitglider vom Verein sind die Landchreis und chreisfrye Städt gsi, wo am Biosphärereservat Anteil gha, dezue ane de Bezirksverband Pfalz und verschidni Wander-, Sportverein und Umwältverbänd. Ziil vom Verein isch es gsi, s Biosphärereservat einheitlich z entwickle und syni Eigenart, Schönheit und de überregionali Erholigswärt z pfläge und z erhalte. De Trägerverein Naturpark Pfälzerwald e. V. isch 2013 ufglöst worde. Syni Ufgabe sind an Bezirksverband Pfalz übereggange. De Sitz vo de Gschäftsstell vom dütsche Teil vom Biosphärereservat isch z Lambrecht blibe. Understützt wird de Bezirksverband dur en Uusschuss mit 20 Mitglider us Politik, Naturschutz und Natursportverbänd.
Untermeitingen
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 6 % gleäge.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Trägerschaft und Yyrichtige
S Huus vo de Nachhaltigkeit z Johanniskreuz im Zäntrum vom Pfälzerwald isch s Bsuecher-Informationszäntrum fürs Biosphärereservat. Es git es wyters Bsuecherzäntrum z Fischbach bi Dahn. Näbeme Biosphärehuus cha mer de Wald vomene Baumgupf-Pfad uus aaluege, wo 18 Meter über em Bode aagleit isch, und vo 35 Meter höche Plattforme gseht mer über de ganzi Pfälzerwald.
Untermeitingen
Religion
81,1 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 13,2 % evangelisch.
Biosphärenreservat Pfälzerwald-Vosges du Nord
Trägerschaft und Yyrichtige
De französischi Teil umfasst 115 Gmeinde i de Region Grand Est. Zu zwei Drittel ligged si im Département Bas-Rhin im Osten und en Drittel zum Département Moselle im Weste. Si hend sich zum Syndicat de coopération pour le Parc (Sycoparc) zämegschlosse. S Verwaltigszäntrum vom Naturparks mit eme aagschlossene Museum isch z Lìtzelstäin.
Untermeitingen
Verwaltong
Undermeidinga hot mit Kloschterlechfeld a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Dr Birgermoeschter vo Undermeidinga ischt dr Simon Schropp.
Wahle
Ergebnis vo dr Landdagswahle seit 1986:
Dialäkt
Dr Dialekt vo Undermeidinga ghert zom Schwäbisch.
Berliner Mauer
D Berliner Muure isch wäärend dr Ziit vo dr Däilig vo Dütschland nach em Zwäite Wältchrieg e Gränzbefestigungssüsteem vo dr Dütsche Demokratische Republik (DDR) gsi, wo Oschtberlin hermetisch vo Weschtberlin abgschlosse het. Si isch mee as 28 Joor, vom 13. Augschte 1961 bis zum 9. Novämber 1989, gstande.
Mä muess underschäide zwüsche dr Berliner Muure, wo do beschribe wird, und dr Befeschtigung a dr ehemoolige innerdütsche Gränze zwüsche de Staatsgebiet vo Wescht- (die alti BRD) und Oschtdütschland (d DDR).
Dr Bau vo dr Berliner Muure isch die letschti Akzioon vo dr Däilig vo dr «Viersektorestadt» Berlin gsi, wo in dr Noochchriegsornig vo de Alliierten entstande isch. Si isch es Ereignis und gliichzitig e markants Sümbol vom Komflikt im Chalte Chrieg zwüsche de Weschtmächt, wo aagfüert gsi sind vo de Veräinigte Staate, und em sogenannte Oschtblock, wo d Sowjetunion dominiert het. Die politischi Füerig vo dr Sowjetunion het dr Bau vo dr Muure am Aafang vom Augschte 1961 pschlosse und e baar Dääg druf dr DDR-Regierig dr Befääl gee, drmit aazfoo. Mit dere Alaag het me d Sicherig vo der 1378 Kilometer lange innerdütschi Gränze zwüsche dr DDR und dr Bundesrepublik Dütschland ergänzt; die isch scho mee as nüün Joor vorhär „befeschtiget“ worde, zum d Flucht vo DDR-Bürger in Weschte z verhindere.
Für d DDR-Gränzsoldate het sit 1960 in Fäll vom ene «ungsetzlige Gränzübertritt» dr Schiessbefääl gulte, wo 1982 formell gsetzlig worde isch. Es isch immer wider vorchoo, ass Lüüt irgendwo über die 167,8 Kilometer langi Gränze, wo schwer bewacht gsi isch, uf Weschtberlin gflüchtet sind, und hützudags (2009) dänggt mä, ass drbii zwüsche 136 und 245 Persoone umchoo si. Die genaui Zaal vo de Opfer isch nit bekannt.
In de spoote 1980er Joor isch dr Druck vo dr oschtdütsche Bevölkerig, wo mee Freihäit verlangt het, immer wie gröösser worde. D Berliner Muure isch am Oobe vom 9. Novämber 1989 im Lauf vo dr politische Cheeri in dr DDR ufdoo worde. Dr Fall vo dr Muure isch dr Aafang gsi vom Ändi vom oschtdütsche Syschteem, und in numen eme Joor isch d Diktatur vo dr SED zämmebroche und d DDR het sich mit dr BRD zum hütige Dütschland zämetoo.
D Gränze isch uf chly mee weder sächzg Kilometer zmitzt i de Hüüser vo dr Stadt und vo Sidligen am Rand vo dr Berliner Aglomerazioon gläge, öppe dryssg Kilometer sind dur Wald ggange und drüezwänzg Kilometer sind u offenem Kulturland gsi. Im flache Land rund um Berlin mit em dichte Netz vo Gwässer isch s au nid z vermiide gsi, ass es vil Gränzabschnitt dur Wasserflechine gha het; fasch vierzg Kilometer Gränze sind i de Seeè, Flüss und Kanääl gsi, wo me jewyls d Ändine vo de Muurstück näbedra bsunders gsicheret het.
D Sperralaag het hundertzwölf Kilometer Beton- und Schteimuure gha und vierevierzg Kilometer Heeg vo Metallgitter. Im Stadtzäntrum isch d Muur eifach i teil Huusfassade iibout worde. Hinder der Muure isch uf hundertsächzg Kilometer e Streife Land gsi, wo men i dr Nacht mit Schynwärfer belüüchtet het zum luege, ob öpper über d Gränze wott furtlaufe. A dr Gränze rund um Weschtberlin het d DDR 1986 e Reie vo 302 Beobachtigstürm ufgstellt, und zum d Flüchtling foo het me 259 Hundelaufalaage gha. Zum s Überstyge vo dr Muur no schwiriger z mache isch Stacheldroot usgleit gsi, und im Stadtzäntrum, psunders bi dr sümbolträchtige Alaag grad bim Brandeburger Toor, het s Gränzmilitär schwääri Beton- und Yseelemänt higleit, wo me mit Auto nid eifach hätt chönne durefaare.
D DDR het d Bouwiis vo dr Berliner Muure immer mee verbesseret; grossi Inveschtizioone i stercheri Alaage sind no i de 1980er Joore gmacht worde.
Füre Militärdienscht a dr Berliner Muur isch bi de DDR-Gränztruppe s «Gränzkommando Mitti» zueständig gsi. Das het anne 1989 11500 Soldate gha. Dr Kommandostab isch z Berlin-Karlshorst gsi. S Gränzkommando Mitti het au schwääri Usrüschtig chönne bruuche; me het em füre Kampf a dr Gränze mee weder füüfhundeert Schützepanzer, Granatwärfer, Panzerabweerkanoone, Flammewäärfer und fasch tuusig Hünd gää. Uf de Gwässer sind d Gränzsoldate mit Militärboot go patruliere.
I dr Muur rund um Berlin het me bi 25 Gränzübergäng chönne duregoo. D Vercheerskontrolle sind döört vo Lüüt vom DDR-Minischteerium für Staatssicherheit MfS gmacht worde. Vo dr Weschtberliner Syte här het’s Polizei- und Zollpöschte gha. A de berüemte Gränzstelle «Checkpoint Bravo» und «Checkpoint Charlie» i dr Stadt inne sind Kontrollpöschte vom alliierte Militär gsi.
Staufen AG
Geografy
S Dorf lyt am undere Ändi vom Seetaal grad näbe dr Stadt Länzbrg. Es isch am Fuess vom Staufbärg, eme markante chegelfömige Bärg, wo gnau 100 Meter über d Ebeni ufstygt. D Nochbergmeinde vo Staufe sind Länzbrg, Seen, Schofise und Robischwyl.
Gschicht
S erschte Mol isch dr Name vom Dorf ane 1036 im ene Dokumänt vom Stift Möischter erwäänt. S althochdütsche Wort «stouf» bedütet e Bächer. Me het also dr rund hööch Bärg wie so ne umgcheerte Bächer agluegt und em wege däm der Name ggä. Im Gmeindwappe chöme grad drü Bächer vor, äänlech wie bi Staufe im Brysgau.
Uf em Staufbärg isch di chlyni Staufbärgchile, wo 1420 im gotische Stil neu bout worden isch. Si het schööni farbegi Pfäischter vo dozmol, wo zu der grossartige Serie vo spootmiddelalterleche Glasmoolereie im Aargau zelle.
Naturwissenschaft
Dr Begriff Naturwüsseschaft definiert d'Wüsseschaft vum Verstah und'm Erchläre vum lebendigem und unlebendigem i de Natur. Traditionelli Grundfächer vu dere Wüsseschaft si zum Bispiil d'Physik, d'Chemie und d'Biologie. Hüt zu Tag chame meh Fächer drzue zälle, unter anderem d'Astronomie.
Im Gegesatz zur Mathematik chame bide Naturwüsseschafte alli Vorgäng erchläre und Gsetzesmässigkeite finde. D'Mathematik higege isch e Strukturwüsseschaft, wodri d'Tätigkeite nach Axiome oder logische Gsetzt ablaufet. Di meischte Naturwüsseschafte beschribet Wüsseschafte, wo dri öppis aktiv passiert, wie zum Bispiil d'Biologie (z. B. Wachstum vu Lebewese), d'Physik (z. B. Magnetchräft uf de Erde) oder d'Chemie (Mischige und Spaltige).
Andronikos III. (Byzanz)
Dr '''Andronikos III. Palaiologos''' (, * 1296 z Konstantinopel; † 15. Juni 1341 z Konstantinopel) isch vo 1328 bis zu sim Dood Kaiser vo Byzanz gsi. Er isch dr Soon vom Michael Palaiologos und dr chläiarmenische Brinzässin Rita (Maria) gsi, ere Dochder vom Levon II. Dr Andronikos isch dr Änkel und Noochfolger vom Kaiser Andronikos II. gsi.
Lääbe
Wil er so gwaltdäätig gsi isch, won er jung gsi isch, het en si Groossvater vo dr Droonfolg usgschlosse, wo si Vater 1320 gstorben isch. Dr Andronikos het sich ufgleent gege das und het Didymoticho as Basis gege Konstantinopel brucht. Noch eme Bürgerchrieg isch er 1325 zum Mitregänt vo sim Groossvater kröönt worde. Dr Friide zwüschene het nid lang ghebt und er het 1328 si Groossvater zwunge, abzdanke.
Er het dr Füerer vo de Hesychaste won e Form vo Spiritualitäät in dr orthodoxe Chille verdräte häi, dr Gregorios Palamas, gege d Aagriff vom Barlaam vo Kalabrie understützt. Dä isch denn schliesslig 1341 uf ere Sünoode verurdäilt worde, wo dr Andronikos dr Vorsitz ghaa het. Er het s aber nid fertig brocht, dr Staatshushalt z saniere und es isch em au nid glunge d Korrupzioon und dr Ämterchauf mit eme nöije oberste Grichtshoof iizdämme.
Dr Andronikos isch mit dr Adelheid-Irene vo Braunschweig-Grubehage (1293–1324) verhürootet gsi. Noch iirem Dood het er d Anna vo Savoye ghürootet. Die het denn, wo dr Andronikos gstorbe isch, für dr Droonerb Johannes V., wo denn erst achti gsi isch, gregiert. Im Andronikos si Dochder Asporça Hatun isch näbe dr Nilüfer (Nenuphar) und dr Teodora äini vo de Fraue vom osmanische Sultan Orhan Gazi gsi.
Elbigenalp
Elbigenalp ischt a Gmoand im Bezirk Raete im Tirol, Eeschtraich.
Geografi
Elbigenalp likt in dr Mitte vom Lechdal. D Nochbergmoanda sin Bach (Tirol)Bach, Häselgehr, Hinterhornbach und Holzgau.
Gschicht
Elbigenalp ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1312.
Aiwohner
Quella: Statistik Austria: Bevölkerung seit 1869 für Gemeinden. STATcube
Vo dr 836 Aiwohner sin im Johr 2001 59 Ausländer gweacha.
Sproch und Dialekt
Bai dr Volkszellung 2001 hond vo 836 Aiwohner 793 Daitsch als Umgangsproch aagea, 15 Daitsch und andere Sproche und 28 nur andere Sproche.
Dr Dialekt vo Elbigenalp ghert zum Bairisch.
Moonliner
Moonliner isch es Nachtverchersnetz iner Schwiz. Moonliner-Büs verchere ine Kantön Bern, Solothurn, Jura, Freiburg und Luzern uf 43 Buslinie. Betriebe wird ds Busnetz vo der Nachtliniengesellschaft, wo us de folgende zäh Mitglieder besteit: Aare Seeland mobil, Automobilverkehr Frutigen-Adelboden AG, Autoverkehr Grindelwald AG, Bernmobil, Busbetrieb Solothurn und Umgebung, Busland AG, PostAuto Schweiz AG, Regionalverkehr Bern–Solothurn, Verkehrsbetriebe Biel und Verkehrsbetriebe STI. D Geschäftsführig vo der Nachtliniegschellschaft ligt bi Bärnmobil.
D Nachtliniegsellschaft finanziert sich gröchsteteils mit Fahrcharte-Verkchouf. Es Inahmedefizir übernähme d 250 bediente Gemeinden. Da ÖV-Angebot inder Nacht ned abgältigsberechrigt sind, berchunt d Nachtliniegsellschaft kei finanzielli Unerstützig vo de Kantön.
Gschicht
Iner Agglomeration Bärn verchere sit 1984 Nachtbüs. Im Jahr 1997 sind d verschiedene Agebot zämmegfasst worde und wärde unerem Name Moonliner gefüehrt. Ds Moonliner-Netz isch im Dezember 2007 erwitert worde mit de neue Abfahrtsstatione ds Biel und Solothurn. D jüngste Erweiterig vom Busnetz isch am 4. Mai 2012 mit sächs neue Linie ider Agglomeration Thun erfolgt.
Tarife
D Choste für en eifachi Fahrt sind zonenabhängig und beloufe sich uf 6 bis 27 Franke. Abonnement (z. B. Halbtax und Generalabonnement (GA)) sind uf de MOONLINER-Büs ned gültig.
Abem Fahrplanwächsu im Dezember 2021 wird der Nachtzueschlag abgschafft und äs gäute d normale Tagesprise und alli öV Abos.
Statistik
Quelle: Geschäftsberichte Bernmobil
Joseph Victor von Scheffel
Joseph Victor vo Scheffel (* 16. Februar 1826 z Karlsruè; † 9. April 1886 i dè badischè Hauptschtadt), gadelèt 1876, isch ein im 19. Johrhundert vill gläsenè dütschè Schriftschteller un Dichter, Autor vo Erzelligè un Versepè sowiè meererè bekanntè Lièdtext. Er isch indirekter Schöpfer vom Begriff Bydermeier gsi.
Läbbè un Wärch
Scheffel isch als Älteschtè vo drei Gschwûschter z Karlsruè uffgwachsè. Sin Vater Philipp Jakob Scheffel isch als Ingenieur badischè Obberbaurõt un Major gsi; als Mitglyd vo dè Rhyregulyrungskommission hèt er unter m Tulla am Brojèkt vo dè Rhybegradigung mitgwûrkt. Sini Muètter Maria Josephinè, geboreni Krederer hèt gmõlt sowiè Gedicht un Dramè gschribbè; si hèt ein vo dè èrschtè Salons z Karlsruè gfüürt. Uff Wunsch vo sim Vatter hèt er vo 1843 bis 1847 Rächtswûssèschaftè a dè Universidätè z Münchè, Heidelbärg un Bèrlin schtudyrt. Zuèsätzlich hèt er germanischi Philology un Literadur belait. Z Heidelbärg isch er znägscht Mitglyd vo dè Burschèschaft Allemannia I (1844/1845) gsi, denn vo dè Burschèschaft Teutonia (1845) un schlièßlich vo dè Burschèschaft Frankonia II (1846/1847), wo sich im Summer 1849 uffglöst hèt un mit dè hütigè Burschèschaft Frankonia nu dè Nammè gmein hèt.
Z Bèrlin isch er bi dè Aaltè Bèrliner Burschèschaft aktiv gsi. Am 28. Februar 1856 hèt ym d Burschèschaft Teutonia vo Jena d Ehrèmitglydschaft durch Vomittlig vo sim Fründ Karl Friedrich Schwanitz volyè. Dè Schwanitz hèt er uss sinerè Heidelbärger Zit i dè Allemannia I 1844/45 hèr kènnt. Schwanitz hèt im Februar 1845 d Teutonia Jena mitgründet. Scheffel isch 1872 Ehrèmitglyd vo dè Leipziger Universidätssängerschaft vo St. Pauli (hüt z Mainz) worrè. 1848 isch dè Scheffel als unbesoldetè Legationssekredär im badischè Bundesdagsgsandtè Carl Theodor Welcker nōch Frankfurt zu dè Nationalvosammlig gfolgt un hèt sellèn au bi nèrè bolitischè Mission i s dõmòls in Personalunion mit Dänemark regyrte Herzogtum Lauèburg begleitet. Nõch dèmm er retour cho isch, hèt dè Scheffel s juristischi Staatsexamè z Heidelbärg abglegt un isch 1849 dört zum Doktor vo dè Rächte promovyrt.
I dè Folg devò hèt er a meererè großherzoglichè Ämter gschaffèt, 1850 bis 1851 als Rächtsbraktikant z Säckingè, 1852 im Sekretariat vom Hofgricht z Bruchsal, nõch èrè Reis durch Italiè nõ zum Referendar ernennt worrè, un trotzdèmm hèt er diè juristischi Laufbaan denn abber uffgää, um Dozènt an èrè Universidät z wörrè, un isch defür nõch Heidelbärg gangè.
Diè finanzièllè Vohältnisse vo sinèrè Familliè hèn s im Scheffel erlaubt, sinè künstlerischè Neigungè nõchzgò. Um si Talent als Landschaftsmõler uuszbrobyrè, isch er im Mai 1852 nõch Rom greist, wo er abber sini Begabung zum Dichter erkennt hèt. Er isch bald druff mit sinem Erschtlingswärch Dè Drumbeeter vo Säckingè, èn Sang vom Obberrhy (Stuègètt 1854) hervor drèttè, wellèm schu churzi Zit spòter dè historische Roman Ekkehard (Frankfurt 1857) gfolgt isch, dè uff dè Läbbensgschicht vom St. Gallener Mönch Ekkehard II beruèt hèt.
Sowoll d Versnovellè als au dè Roman, è Geschichtè uss èm 10. Johrhundert, zeiged dè Scheffel als frischè un humorvollè Dichter, dè uffgrund vo sinèrè innerè Aaschauig un gnauè historischè Studiè voschideni Zitè un Zuèschtänd lebendig schilderè cha.
Nõchdèm dè Dichter è Zit lang z Münchè gsi isch, denn 1858 bis 1859 als Hofbibliothekar vom Fürscht Egon vo Fürschtèbärg z Donaueschingè gläbt hèt, hèt er sich dauernd i sinèrè Vaterschtadt Karlsruè nidderglõ.
Unter dè spôterè Broduktionè vom Scheffel hèn sich diè humoristischè Lièder un Balladè gfundè, wo in Gaudeamus (Stuègètt 1867) gsammlet erschinnè sin, Wegè irer geischtreichè Frischi un irem keckè studentischè Dòn hèn si ußerordentlichè Beifall ygheimst. So hèt er sich byschpillswys mit sim Spottgedicht Guano dè dõmòls unter Gebildetè vobreitetè Kritik am Hegel aagschlossè. In èm Lièd beschrybt er d Entschtehig vom Vogeldung (Guano) uff enèrè Ozeaninslè un lòt zum Schluss èn Böblinger Repsbuèr sägè:
I dè ''Frau Aventiure. Lieder aus Heinrich von Ofterdingens Zeit (Stuègètt 1863) sowiè dè Erzällig Juniperus. Geschichte eines Kreuzfahrers'' (Stuègètt 1868) zeigèt sich z stark Spurè vom Scheffel sinèrè Geleersamkeit, wa ym d Lebendigkeit nûmmt. D Novellè ''Juniperus. Geschichte eines Kreuzfahrers'' isch i sinèrè Donaueschinger Zit entschtandè un diè nõch yr benanntè Juniperusquèllè z Allmendshoffè, èm Ortsdeil vo Donaueschingè, duèt a yn erinnerè.
Beidi Dichtungè sin glychsam Splitter von èm blaantè, großè un historischè Roman gsi, wo d Entschtehig von èm Nibelungèlièd un dè Sängerchrièg uff dè Wartburg schilderè het söllè, abaer nit uusgfüürt worrè isch. Im Scheffel sini letschte Broduktionè sin d Bergpsalmè (Stuègètt 1870), s lûrische Feschtschpyl Der Brautwillkomm auf Wartburg (Weimar 1873), Waldeinsamkeit, Dichtung für zwölf landschaftlichi Stimmungsbilder vom Julius Marak (Stuègett 1880), Der Heini von Steier, Dichtung (Münchè 1883), un ''Hugideo. Eine alte Geschichte'' (Stuègètt 1884).
Uss Aalass vo sim 50. Geburtstag isch dè Scheffel durch dè Großherzog vo Baddè i dè badische persönliche Adelschtand erhobbè worrè. Zuè sellèm Zitpunkt isch dè Scheffel schu großherzoglich sächsischè Hòfrõt un Guètsbsitzer uff dè Seehaaldè un Mettnau bi Radolfzèll gsi. Scheffel hèt no zu Läbzitè d Ehrèbürgerschaft vo Säckingè (1875), Radolfzell (1876) un Heidelbärg (1886).chriègt
Nõchdem dè Scheffel diè letschtè Johr vo sim Läbè zruggzogè un durch è fortschritendi Hirnkrankhèt behinderèt i sinerè Villa bi Radolfzell am Gnadèsee zuèbrocht hèt, isch er am 9. April 1886 z Karlsruè gschtorbè. Er isch uff èm Karlsruèr Hauptfridhof begrabbè worrè. Nõch sim Tod sin nõ erschinnè : Fünf Dichtungen (Stuègètt 1887), Reisebilder (usègää vom Johannes Proelß, Stuègètt 1887) un Gedicht (Stuègètt 1888).
È Aazaal vom Scheffel sinè Wärch sin vom Anton vo Werner illuschtryrt worrè. In sinè Balladè hèt er d Heldè vo dè Vogangèheit mit banaalè Alltagsbrobleem konfrontyrt. Bsunderi Bekanntheit hèt s Scheffel- Gedicht übber diè Burgruinè Aggschtei i dè nidderöschterrychischè Wachau dargschtellt. Mit èm illuschtryrtè Schluss:
Scheffel un s dütsche Nationalgfüül im Zitaalter vom Wilhelminismus
Scheffel isch ein im wilhelminischè Dütschland vill glesènè Autor gsi. Er hèt sich in sinè Wärch diè beidè Grundschtrömungè vom damòligè Zitgeischt, bürgerlichi Bildigsbeflissèheit un nationali Begeischterung erhaaltè. Sini historischè Epè un Vozelligè hèn èn wòòhrschinlich nit unwesèntlich zuè düem sit dè Bismarckzit uffchommendè Sèlbschtbild vo dè Dütschè als è altfränkisch biderè, unkünschtelt zuèvolässigè un èrnchsthaft strebsamè Nation bydrait.
Diè großi Resonanz, wo dè Scheffel bi dè zeitgenössischè Leserschaft vo dè „besserè Ständ“ fundè hèt, könnt druff zruggzfüürè sy, dass sini Darschtellig vom dütschè Wesè un dütscher Truppè-Treui beschtändig uff klassischi Bildungsgüèter zrugggryft, wo deils umschtändlich uusbreitet, meischtens abber nu in Aaschpilligè erwäänt wörred. Diè zitgenössischè, im humanistischè Gûmnasium bildeti Lesèrschaft hèt dõdurrè è doppelts Vognüègè. Einersits hèt s sini Bildungsaaschtrengungè durch è aaschpruchsvolli Unterhaaltigsliteradur beloont gsää. Andersits hèt s Scheffel’sche Wärch è willkommeni Entschädigung für diè villfach nu mit mäßigem Erfolg absolvyrti un als qualvoll empfundeni Schuèlzit botè, well es s dört ypaukte Bildigswissè zwar voruusgsetzt hèt, letschtlich abber gegèübber dè als höherwärtig dargschtelltè Ideale vo dütscher Schlichtheit un Treue abqualifiziert hèt.
Diè immer zum Nõchdeil vo dè letschterè uusfallendi Gegèübberschtellig vom dütschè Nationalcharaktèr mit dè Repräsentantè vo dè klassischè europäischè Geischteskultur isch am stärkschtè im Drumbeeter vo Säckingè uusbrägt. Sellè Versepos hèt sich zu Scheffels Läbzitè so großer Belièbtheit erfreut, dass Bronzefigurè vom Drumbeeter so manchi bürgerlichi Èsszimmer zyrt hèn. No hüt wörd vo dè Stadt Säckingè dè Titel an èn Drumbeeter voliè, wellè denn chraft sines Amtes als söttigè z Säckingè uffdrèttè duèt. Ußerdèmm gits mittlerwyl z Säckingè sogar è Drumbeetermuseum. È oft zityrts Gedicht uss èm Drumbeeter vo Säckingè macht dè Inhalt vo dèm vom Scheffel propagyrtè teutonischè Nationalgfüül un sin Urschprung i dè Geischteshaltig vo dè wilhelminischè Leeranschtaltè dütlich:
Dõ döönts schu dütlich diè sich im 20. Johrhundert als vohängnisvoll sich erwysendi, bewussti Abwendig vo dè Dütschè vo dè europäischè Geistesgschichtè aa. Auch d Vobrämig un Rächtfèrtigung vo dè intellektuellè Voweigerung mit Bluèt-un-Boddè-Motyv (dütschi Èrdè, dütschè Waald, germanischs Èrbe) hèt dè Scheffel maßgèblich vorbereitet un sèlbscht vodrèttè. So lòtt er dè Drumbeeter vo Säckingè an èrè anderè Stell sägè:
Im Scheffel sini Studentèlièder (Alt-Heidelberg, du feine; Wohlauf, die Luft geht frisch und rein; Als die Römer frech geworden), wo i d Kommersbüècher ygangè sin, hèn s Bild vom läbbensluschtigè un humorvollè Dichter Scheffel mitbrägt, wa sini Läbbensrealidät nit richtig erfasst hèt, diè vo Entdäuschungè (èm Scheiterè vo dè dütschè Revolution vn 1848 un sinerè vogeblichè Werbung um d Emma Heim 1851), Isolation un Resignation kennzeichnèt gsi isch.
Mit sim Wanderlièd, hüt meischtens Frankè-Lièd benamst („Wohlauf, die Luft geht frisch und rein“), isch dè Scheffel i dennè irem Heimatland zwûschè Main un Donau allgegèwärtig; d Frankè luèget sell als iri „heimlichi Nationalhûmnè“ aa.
Poschtumi Würdigungè
Dè klassische Philoloog un Schriftschteller Joseph Stöckle (1844–1893) hèt 1891 z Schwetzingè dè Scheffelbund z Dütschland gründet, dèm sin Vorsitzendè er bis zu sim Tod gsi isch. Dè Scheffelbund bschtòt bis hüt als gröschti literarischi Voeinigung vo Dütschland z Karlsruè. Er voleiht alljöhrlich dè Scheffelbriis. Z Karlsruè unterhaaltet s Literadur-Museum am Obberrhy è Scheffel-Raum, i wellem Exponaat zu Lebbè un Wärch zeigt wörred. In sim Scheffel-Archiv bewaart dè Scheffelbund dè Nõchlass vom Dichter, èn Deil vom Nõchlass lyt hüt i dè Badischè Landesbibliothek.
In zaalrychè Städt un Gmeindè im dütschsprõchigè Ruum, drunter Karlsruè, Bèrlin, Wyn un Züri, sin Strõßè nõch èm Scheffel benamst. Scheffel-Denkmôler stônn unter anderem uff èm Karlsruher Scheffelblatz, z Säckingè, vor èm Scheffelschlössle uff dè Halbinslè Mettnau bi Radolfzell un z Ilmenau. Mengi Schuèlè dräged im Scheffel sin Nammè, drunter s Gûmnasium z Säckingè, s Scheffel-Gûmnasium z Lahr, d Realschuèl z Bad Staffelschtei un d Scheffelschuèl z Rylasingè-Worblingè. Z Radolfzell drait sit 19. März 2009 d Stadtbibliothek dè Nammè vom Dichter, im Stadtmuseum Radolfzell wörred in èm gesondertè Usschtelligsraum, èm Scheffel-Séparée, sy Lebbè un Wärch vorgschtellt un dokumentyrt. Im Schloss Schönau z Säckingè erinnerè s Scheffelzimmer un s Drumbeeter-Denkmõl im Schlossgartè a nèm Scheffel sin Uffenthalt un sin Versepos Dè Drumbeeter vo Säckingè. Z Achdorf isch dè Gaschthof Lindè, wo i dè Erzellig Juniperus bsungè wörd, nõch ym benamst un heißt jetzt Scheffellindè.
Jona (Fluss)
D Jona isch än Fluss i dä Kantön Züri und St. Gallä i dä Schwiiz, wo au di ehemolig Stadt Jona (wo sich am 1. Januar 2007 mit dä Nachbarstadt zu Rapperschwil-Jona zämägschlossä hät) irä Namä von ere här hät.
Burg Keppenbach
D Burg Keppebach isch e Burgruine rund 1500 Meter ewäg vu dr Stadt Freiamt im Landkreis Ämmedinge z Bade-Wirttebärg. Si lyt uf uf eme langgstreckte Bärgsporn vum Schlossbärg iber em Wyyler Sägplatz un em Ortsdeil Riichebach.
Gschicht
Anne 1161 isch dr Hartmut von Keppenbach (Hartmout de Keppenbach) as Minischtriale vu dr Zähringer gnännt wore. D Burg isch dr Stammsitz vu dr Herre von Keppenbach. 1251 wird d Burg in eme Schlichtigstext zwische Sigelau un em Chloschter Dännebach gnännt. Speteschtens ab 1336 isch d Burg Keppebach e Ganerbeburg gsi, also e Burg wu vu mehrere Familie bewohnt gsi isch.
Am Änd vum 14. Johrhundert isch d Burg dur d Habsburger gschlisse wore, wu ihre Machtberaich uf dr Bryysgau un d Stadt Fryybeg uusdehnt gha hän. D Burg isch dur d Herre von Keppenbach aafangs 15. Johrhundert wider ufböue wore un derno 1525 im Buurechrieg ändgiltig gschlisse wore.
Jona (Fluss)
Gmäindä entlang vo dä Jona
Uf iräm Lauf flüsst d'Jona im Kanton Züri dur folgändi Gmäindä: Fischetal, Wald, Dürnte, Rüti; und im Kanton St. Gallä dur d' Stadt Rapperschwil-Jona.
Burg Keppenbach
Aalag
Die ehmolig Hecheburg isch e chleini, kompakti, drejsytigi Schildmuureburg gsi, wu us ere Ober- er Mittel- un ere Unterburg bstanden isch mit ere zweifach gchnickte Schildmuure. Die het e Sterki vu 2,3 Meter un e Hechi vu 7,5 Meter gha. D Burh isch vun eme Halsgrabe umgee gsi mit ere Breiti vu rund 30 Meter. Vu dr ehmolige Burgaalag sin no umfangryychi Muurräscht erhalte.
Jona (Fluss)
Quällä vo Energii- und Wohlstand
Scho im Mittälaltär hät mä mit Wassärmülänä d'Wassärenergii vom Fluss gnutzt. D'Energiiquällä hät im 19. Jahrhundert d'Induschtrialiärig vo dä Region und dä Wohlstand vo dä Gmäindä Wald und Rüti ermöglicht, wo dä Fluss d'Läbäsadärä für d Texschtilindustrii gsi isch.
Burg Keppenbach
Aalag
Wel d Burgaalag kei Bärgfrid het, wird vermuetet, ass dr Durm, wu 70 Meter wyter nerdlig un 38 Meter unter dr Burg stoht, as Bärgfrid zue dr Aalag ghert het un mit dr Vorburg verbunde gsi isch.
Im Heimetmuseum im Ortsdeil Ottoschwande cha mer Fund us dr Burg bschaue.
Kubanische Revolution
Dr Begriff Kubanischi Revoluzioon bezäichnet dreierläi: Erstens verstoot mä drunder s historische Eräignis vom Sturz vom korrupte kubanische Diktator Fulgencio Batista dur d Widerstandsbeweegig «Beweegig vom 26. Juli» wo dr Fidel Castro aagfüert het. S erklärte Ziil vom Widerstand isch s gsi, die kubanisch Verfassig vo 1940, wo dr Batista sit 1952 zum Däil usser Chraft gsetzt het, wider häärzstelle mit alle demokratische Grundrächt und dr Landreform, wo si vorgseet. Dr bewaffneti Kampf isch sit 1956 vo stedtische Undergrundaktiviste und von ere Guerillaarmee, wo vom Bärgland us operiert het, gfüert worde. Im Lauf vom Joor 1958 isch er intensiver worde und uf nöji Gebiet usgwitet worde. Er isch mit dr Flucht vom Batista am 1. Januar 1959 ume gsi.
Beinwil (Freiamt)
Geographii
D Gmeind Boiel bstoht us de füf Dörfer Walleschwil, Wiggwil, Winterschwil, Brunnwil und öppe in de Mitti Boiel. Alli liget am Oschthang vom Lindebärg. Zu de Dörfer chömmed vili Einzelhöf.
De Gmeindsbann het e Flächi vo 1129 Hektare, dodervo sind 202 Hektare Wald und 75 Hektare sind überbaut. De höchschti Punkt vo de Gmeind isch uf 854 Meter ü. M., de tüüfschti uf 456 Meter. D Nachbargmeinde sind di Aargauer Gmeinde Gältel, Mülau und Au und die Lozärner Gmeinde Hoherain und Hitzkirch.
Kubanische Revolution
Drittens wird dr Begriff vor allem vo dr kubanische Füerig sälber brucht, für d Erhaltig vom revolutionäre Kurs z Kuba. Er stoot denn für e Füerigsaaspruch vo dr Kommuniste Bardei vo Kuba und iirer marxistisch-leninistische Politik. In däm Sinne wird dr Begriff mäistens au vo dr kubanische Bevölkerig sälber verwändet.
Beinwil (Freiamt)
Gschicht
S erschti Mol in ere Urkund taucht Beinwilare im Johr 1153 uf. Di andere vier Dörfer e chli schpöter: im 1160i Brunwile und Walleswilare, im 1179i Wicwilare und im 1189i Winteswile. Im Mittelalter isch d Landesherrschaft über Boiel, Walleschwil, Wiggwil, Brunnwil und Winterschwil bi d Habsburger gläge. Winterschwil het in dere Zit zum Amt Muri ghört, die andre viir Dörfer zum Amt Meiebärg. Im 1415i hei Eidgenosse de Aargau erobert und e so sind Boiel Walleschwil, Wiggwil, Winterschwil und Brunnwil zu de Freie Ämter cho, ere gemeine Herrschaft. Im März 1798 sind d Franzose in d Schwiiz iimarschiirt und hei di Helvetisch Republik usgruefe. Di füf Dörfer hei in dere Ziit zum Kanton Bade ghört, wo 1803 zum noie Kanton Aargau cho isch.
Literatur
Georg Germann: Die Kunstdenkmäler des Kantons Aargau - Band V Bezirk Muri. Birkhäuser Verlag, Basel 1967. S. 38-72.
Bud Spencer
Dr Bud Spencer (burgerli Carlo Pedersoli; * 31. Oktober 1929 z Neapel; † 27. Juni 2016 z Rom) isch en italienische Film- un Färnsehschauspiiler gsii.
Bekannt woren isch dr Carlo Pedersoli vor allem unter sym Chinschtlername Bud Spencer. Zäme mit em Terence Hill het er in e Huffe Abenteuer- un Western-Kumedine mit inszenierte Prigelszene un in e baar ernschtere Italowestern gspiilt. Är het zmaischt dr dickchepfig, phlegmatisch, aber guethärzige Karakter gspiilt, wu syni Gegner „schlagchreftig“ usser Gfächt gsetzt het.
In junge Johr het er si ne Name as Schwimmer gmacht. Är isch drei Mol italienische Maischter im Bruschtschwimmen un sibe Mol iber 100 Meter Freistil gsii. Derzue isch er Mitglid vu dr italienische Wasserball-Nationalmannschaft gsii. Bi dr Mittelmeerspiil 1951 het er e Silbermedallie 100 Meter Freistil gwunne. 1952 un 1956 het er an dr Olympische Spiil dailgnuu.
Kanton Waadt
Dr Kanton Waadt (uf französisch Vaud) isch e Kanton im Weschte vo dr Schwyz.
dr Name
«Waadt» chund us em Frankoprovänzalische, und das hets vom voralthochdütsche wald- übernoo. «Waadt» bidütet aso «waldrychs Land».
Geografi
Dr Kanton Waadt ligt im Weschte vo dr Schwyz und ziet si vum Gämfersee zem Nöieburgersee. S Waadtland het gmeinsami Gränze mit zahlryche französische Departemänt und Schwyzer Kantöön. Es grenzt im Nordweschte an die franzeesische Departemänt Ain, Jura un Doubs, im Südweschte an Kanton Gänf, im Südoschte an s Wallis, im Oschte an d Kantön Frybùrg und Bärn und im Nordoschte an Kanton Nöieburg. Übr dr Gämfersee use grenzt s Waadtland an s Département Haute-Savoie.
Dr Nordweschte vum Waadtland ghört geografisch zum Jura-Gebirge und dr Südoschte zue de Weschtalpe. Dr Rescht liggt im Schwiizer Mittelland.
Im Nordoschte bildet dr Bezirk Avenches e Exklave, wo vom Kanton Frybùrg umschlosse isch. Umgcheert het Frybùrg drei Enklave in dr Waadt. S exischtiert zuedäm d Gänfer Enklave Céligny im Südweschte vom Kanton.
Am Gämfersee lyt d Landschaft Lavaux.
Gschicht
Öpe um s Joor 1000 het dr Bischof vo Lausanne s Gebiet vo dr Waadt übercho. Sid em 13. Joorhundert isch es es Herrschaftsgebiet vo de Grafe vo Savoye gsi. Ane 1536 hend d Bärner d Waadt eroberet und in Landvogteie underdeilt. 1798 isch die Lemanische Republik entstande, wo gly drufabe Kanton Léman gheisse het. 1803 isch dr Schwiizer Kanton Waadt gründet worde.
Am 1. Jänner 2008 het dr Kanton Waadt d Bezirk nöi ydeilt. Er het jetz no zää Bezirk.
Ywoner
Dr Kanton im Wälschland isch franzeesischschproochig un – mit der Uusnaam vu dr Umgäbig vo Echallens, wo friener e Gmeini Herrschaft vo Bärn und Fryburg gsi isch – traditionell refermiert.
Die meischte Waadtländer läbe in dr Agglomeration Lausanne, wo rund 275'000 Ywohner hed, in dr Agglomeration Montreux-Vevey (70'000 Ywohner) un z Yverdon.
Weiteri bedejtendi Ortschofte sin Nyon, Morges, Renens un Rolle.
Modellbasiertes Testen
S Awändigsbrogramm oder s „System Under Test“ wird i me grafische Modäll (z. B. uff Basis vo UML) oder me tekschtuälle Modäll (Domain Specific Language, DSL) abbildet. E Testgeneratur nutzt säll Modäll als Ygab für sini Testblanstrategy und fiehrt di relevante Tests uff em Zylsystem dure. E mögligst komblätti Abdeckig vom SUT vo de Aspäkt, wo im Modäll beschrybe werre, isch s Zyl.
Im Underschyd zu de glassische, quälltekschtbasierte Testabdeckige wird do s Augemerk uff z. B.
glegt.
E modälldrybes Teste heißt, dass d Modäll und d Generierig, wo druff basiert, wesentligi Elemänt vo de Erstellig vo automatisierte Tests sin.
Modälldrybeni Testentwicklig (MDTD) nännt mer in Alähnig an di Modälldrybeni Softwareentwicklig (MDSD) modälldrybes Teste mit de Mittel vo de modälldrybene Entwicklig mit bsunderer Bedonig vom Entwickligsaspäkt. E braktischi Umsetzig dodezüe uff Basis vo OpenArchitectureWare stellt de oAW-Test dar.
Felix II. (Gegenpapst)
Im Allgmaine duet mer en ender as Gegepapscht aaluege, nit as rächtmäßige Papscht. Wäge dr unterschidlige Aasichte in däre Frog wird dr rächtmäßig Papscht Felix II. vylmol as „Felix II. (III.)“ notiert. Au fir dr Papscht Felix III. wird des eso gmacht: „Papscht Felix III. (IV.)“. Im Fall vu dr gegesätzlige Mainig wird „Felix III. (II.)“ aagee bzw. fir dr speter Amtsdreger: „Papscht Felix IV. (III.)“. Wichtig isch also di niderer Zahl fir d Nummerierig, wu vu dr kadolische Chilche bruucht wird.
Lääbe
D Zyt isch bregt gsii vu Ussenandersetzige um d Aahänger vum Arianismus, wu schyns e starki Unterstitzig bi der wältlige Herrscher ghaa hän, derwylscht vyl Chilchefierer die Richtig ender abgläänt hän. Wu dr Liberius vum Chaiser Constantius II. verbannt woren isch, weler s Urdail vum Chaiser zue dr Verbannig vum Athanasius nit het welle mitdrage, isch dr Felix II. 356 vum Archidiakon zum Bischof vu Rom glupft wore. Är isch wäge däm in d Gschicht as ain vu dr Gegepäpscht yygange.
Sy Wahl isch gege d Winsch vum Klerus un au gege s Volk duregfiert wore. Prälate, wu zum Hoof ghert hän, hän d Chrenigszeremony duregfiert. Derwylscht si dr Klerus bal em Felix aagschlosse het, isch er vum Volk aber alsfurt abgläänt wore.
Anne 357 het dr Constantius em Bitte vu yyflussryche remische Dame noogee, dr Liberius us dr Verbannig z hole. Dr Constantius het e Edikt erloo, ass beedi Bischef glychbrächtigt zäme herrsche solle, dr Liberius isch bi syre Aachumft z Rom aber vu allne Schichte eso gfyyrt wore, ass dr Felix Rom waidli verloo het.
Iber sy räschtli Lääbe waißt mer wenig, un d Zyygnis driber widerspräche enander. Wahrschyns het er di maischt Zyt vu sym räschtlige Lääbe uf syne Gieter bi Portus Romae verbrocht. Är isch dert am 22. Novämber 365 gstorbe. Syni Reliquie lige in dr Chilche Santa Maria Immacolata z Ceri (Cerveteri), wu bis ins 19. Johrhundert au ihm gweit gsii isch.
Dr Felix II. isch in d Lischt vu dr Märtyrer ufgnuu wore, s waißt aber nieme me, wurum. Villicht isch er mit eme afrikanische Märtyrer verwächslet wore, wu au Felix ghaiße het. In dr Zyt vum Gregor XIII. isch driber dischpetiert wore, eb mer dr Felix in d Ryaie vu dr ordelige Päpscht soll ufnee. Go ne Antwort uf die Frog finde, isch sy Lyych exhumiert wore, zum Spure vu Wunder finde. S haißt, uf sym Lyyb seie d Wort Papscht un Märtyrer gfunde wore, aber die ibernatyrlige Beleg steh im Widerspruch zue dr eltere Quälle vu dr Chilche. Wäge däm wird dr Felix II. regulär hite nit as Papscht aagluegt. Sy Verehrig as Hailige wird au uf e Verwächslig mit eme afrikanische Märtyrerbischof Felix zruggfiert.
Sy Fyyrtig isch dr 29. Juli.
Auckland Grammar School
D' Auckland Grammar School isch oine vo de gresschde ond äldeschde Schuala en Neuseeland und befindet sich in Auckland. Si isch anna 1850 grendat worre. Auf dia Schual gangat allerdengs bloß Buaba em a Alder zwischa 12 ond 19, koine Mädla. Si hot mee als 2200 Schialer.
Langnau im Emmental
Langnou (amtlech Langnau im Emmental) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz.
Geografi
Langnou ligt im Ämmitau. D Gmeindsflächi bsteit us 50,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 41,2 % Waud, 7,3 % Sidligsflächi u 0,6 % süschtigi Flächi.
Gschicht
Langnou isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1139 aus Lanngnouw, 1246 Langenowe. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Signou ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,9 % gläge.
Religion
79,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 7,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,0 %, CVP 1,2 %, EVP 6,0 %, FDP 6,4 %. GLP 3,5 %, GP 9,5 %, SP 19,9 %, SVP 31,0 %, Suschtigi 6,5 %.
Gmeindspresidänt vo Langnou isch dr Bernhard Antener (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,7 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 9148 Ywohner 94,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch u 0,9 % Italienisch.