cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chilperich I.
Z Austrasie het dr unmündig Sohn vom Sigibert und dr Brunichild, dr Childebert II., s Erb vom Vater adräte und die austrasische Adlige hai sich mit em Guntram I. gege dr Chilperich verbündet. Dr Guntram het keini Söhn gha und het dr Childebert zu siim Erb gmacht. 581 isch aber d Brunichild gstürzt worde und d Austrasier hai sich mit em Chilperich verbündet. Dä het jetzt si Neveu Childebert as si Erb iigsetzt und het au no im Guntram si Adeil vom Charibert siim Riich chönne a sich risse. Er het 583 en Agriff uf e Guntram blant, won er mit siine austrasische Verbündete het welle mache, aber die hai d Macht in ihrem Riich verlore und dr Chilperich het in siine Chriegsplän au non e Agriff uf Austrasie igschlosse. Es isch aber nit drzue cho, wil im Herbst 584 dr Chilperich ermordet worden isch. Im Chilperich si Bueb Chlothar II. isch denn no chlii gsi, und si Witwe Fredegund het dr Guntram, wo z Paris izogen isch, um Schutz bittet.
Dr Chilperich isch in dr Chille St. Vincent z Paris beärdiget. Drizäh Johr spöter isch au d Fredegunde dört begrabe worde.
Pallas
Pallas (altgriechisch: Παλλάς) bezeichnet:
De Familiname Pallas hend
Vu Pallas abgleitet: Palladium
Lorraine
geografisch:
Ortschafte i de Vereinigte Staate:
z Kanada:
z Australie:
und witers:
Lueg au:
Buch (Schwaben)
Buach (amtlich Buch) ischt a Markt em Landkroes Nei-Ulm en Bayern.
Geografi
Buach leit Dal vo dr Roth, rund 23 km sideschtlich vo Ulm. Vo dr Gmarkong send 62,4 % Landwirtschaftsfleche, 26,9 % Wald, 9,7 % Sidlongsfleche ond 1 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Buach ghered d Derfer Buach, Christertshofen, Dietershofen b.Illertissen, Ebersbach, Gannertshofen, Nordholz, Obenhausen, Rennertshofen ond Ritzisried, d Weiler Engenhof, Friesenhofen, Halbertshofen, Imberg ond Waldreichenbach ond d Gheft Hetzenmühle, Lehenmühle, Riedmühle, Siede ond Untermühle. Buach grenzt an s gmoedfrei Gebiat Roggenburger Forst ond dr Landkreis Unterallgäu.
Gschicht
Buach ischt om 1160 an d Herra vo Nuiffa komma ond 1342 an d Wittelsbacher.
Religion
92,6 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 5,1 % evangelisch.
Verwaltong
Buach hot mit dr Gmoede Oberroat ond Unterroat a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Buach ischt dr Roland Biesenberger.
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Buach ghert zom Schwäbisch.
Veltheim AG
Välte (amtlich Veltheim) isch en Iiwohnergmeind im Bezirk Brugg im Kanton Aargau.
Geographii
S Dorf ligt am Übergang vom Schänkebärgertal ins Aaretal.
De Gmeindsbann het e Flächi vo 524 Hektare, dodervo sind 176 Hektare Wald und 77 Hektare überbaut. Di höchschti Stell isch uf 700 Meter, di tüfschti uf 340 Meter.
Gschicht
S erschti Mol chunt der Ortsname Veltein in ere Urkund us em Johr 1261 vor. Am Aafang vom 13. Johrhundert isch öppe anderthalb Kilometer vom Dorf wägg s Schloss Wildeschtei bauet worde. S Schloss und s Dorf hei de Herr vo Rinach ghört, wo Dienschtlüüt vo de Habsburger gsi sind.
Im März 1798 sin d Franzose in d Schwiiz iimarschiirt und hei di Helvetisch Republik usgruefe. Välte ghört sither zum Kanton Aargau.
A dr Aare isch en Puurehof gsi, wo sid em Ändi vom 19. Joorhundert drby dr Ortsteil, wo Au heisst, entstanden isch.
Ravennaschlucht
D Ravennaschlucht isch è Schlucht im Hochschwarzwald. Si isch è schmals Sitèdal vom Höllèdal, durch sèll flǜèßt dè Bach Ravenna. I dè Ravennaschlucht lauft èn Wanderwäg näbbè m Bach nõch; dè Wäg isch Deil vom Heimètpfad Hochschwarzwald. Diè ca. 4 km langi Schlucht füürt vom Höllèdal zuè dè höcher glègènè Gmeind Breitnau, zuè dèrrè irer Gmarkung d Schlucht au ghört. Dè Nammè vo dè Schlucht leitet sich wòòrschinlich vom französischè ravine für Schlucht ab. Im zityrtè Artikel wörd è Hèrleitung vom Nammè us èm Französischè negyrt un dè Autor legt nòch, dass es wòòrschinlicher dè Bsitzernammè Rappè un A(ach) für Bach gsi isch, wo zuè Ravenna abgschliffè worrè isch. Anderersits isch jò au dè Nammè vom Höllèdal wòòrschinlich vom französischè Val d'enfer alemannisyrt worrè, wa ravine möglich bliibè lòt.
Dé Bach hèt in früènerer Zit Blatz für mèngi Müllè botè. Sèlli findè sich deilwys nò hüt i dè Ravennaschlucht un sind zum Deil guèt erhaaltè. Am Aafang vo dè Schlucht stòt d Großjoggèmülli us èm Johr 1883, wo unter Denkmòlschutz stòt. Bemèrkenswärt a sèllèrè Mülli isch, dass uffgrund vom großè Gfäll vo dè Ravenna s Wasser durch s Dach vo dè Mülli uff s Wasserrad gleitet wörd.
Fascht i dè Mitti vo dè Ravennaschlucht gòt d Trassè vo dè B 31 è churz Stugg a dè linkè Flankè vo dè Schlucht nõch, un zwar a dè wool spektakulärschtè Stell vo dè B 31 i dè èrschtè un ängschtè Hòòrnòdelkurvè vo Hinterzartè hèr gsää.
Vor dè Ravennabrugg, schu im Höllèdal, lyt dè Galgèbüèl, èn kegelförmigè Höger vo uugfäär 30 m Höchi. Dört isch früèner dè Galgè druff gschtandè, wo d Todesurteil vollschtreggt worrè sin, spôter isch dört èn Pavillon uffgschtellt worrè, wo mit dè Zit volotterèt isch. Am Aafang sin d Haaldè vom Höger nò als Weidè bruucht wörrè, i dè 1950er-Johr hèt mò dè Büèl mit Douglasiè un Fichtè uffgforschtet. Im Johr 2010 sin abber sämtlichi Bäum umduè un èn neuè Pavillon uff èm Galgèbüèl uffgschtellt worrè. Dè Pavillon isch mit Holzschindlè us Thujè yydeggt worrè.
D Ravenna vohürõtet sich öppè 200 m unterhalb vom Hofguét Stärnè mit èm Löffeldalbach, ab dört sait mò im Bach ''Höllbach. Dè Höllbach und dõdemit au d Ravenna entwässerèt spôter in d Dreisam un denn in Obberrhy.
Morcote
Morcote (lombardisch Murcò, dytsch veraltet Marchon) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Carona im Bezirk Lugano.
Gschicht
Morcote isch zum erschte Mol anne 926 as Murcao (1353 Murchoe, 1453 Murchote) gnännt wore. Im Hochmittelalter und bis wyt is 19. Johrhundert ine isch es e wichtigs Ort fir d Schiffahrt un d Fischerei gsi, und vo syre Burg us hed mr dr Verchehr uf em See yberwacht. Noch em Pestjohr 1432 hän z Morcote nume no siibe Familie gläbt. 1517 isch es an di Alt Aidgnosseschaft chu. Zue dr Gmai het bis 1588 au Vico Morcote ghert un vu 1803 au 16 Carabietta. Bi me Ärdrutsch anne 1862 sin siibe Hyyser im See versunke. Hitte läbt Morcote vum Fremdeverchehr.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Morcote isch dr Fausto Bizzini.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Morcote ghert zum Comasco-Lecchese.
Flößerei
D Flößerei isch en alti Form vom Güetervercheer uf de Flüss.
Bis is 19. Joorhundert het me grossi Mängene vo Holz am beschte uf de Flüss mit dr Strömig chönne transportiere. Scho dr Julius Cäsar het drüber gschribe, d Helvetier siged mit Flöss ubere Rhy ggange. Das het de waldryche Gebiet am Oberlauf und de Konsumänte vo Holz i de grosse Stedt am Underlauf dienet. Ganz grossi Baumstämm usem Ämmetaal het me z Holland für d Maschte vo de Schiff bruucht. Uf allne grössere flüss vom Schwarzwald isch d Flösserei es begchannts Gwärb gsi.
Die ganze Baumstämm sind zämepunde worde, ass se d Flösser uf em Wäg under Kontrolle gha hend. Susch hätte d Hölzer underwägs d Schiff, d Brugge, d Müline und d Ufer chönne beschädige. Uf de Pladdforme vo de Flöss het me Handelswaare und au Passaschier chönne mitnää.
Vo dr Fösserei tuet me d Transporttechnik mit der Trift underscheide, wo me chürzeri Abschnidd vo de Baumstämm dur d Bärgbech und deils au dur d Flüss abegschwemmt het.
A de Stelle, wo me i de Flüss dur Felseriff und Stromschnelle chunt, isch d Flösserei bsunders gfäärlech gsi, so wie öpe ufem Rhy bim Mittlere Lauffe zwüsche Choblez und Ettikon oder bim Grosse Lauffe z Laufeburg.
Arno Müller
Dr Arno Müller (* 16. Jänner 1944) isch e dytsche Dialäktautoor.
Lääbe
Dr Müller isch z Ihringe ufgwagse un uf d Volksschuel gange. Z Brysach het er bi dr Tabeedefabrik Erismann Chaufmann gleert un deert au 43 Joor lang bis zue syre Pänsionierig as chaufmännische Aagstellte gschafft. Är läbt bis hite z Ihringe.
Scho frie het si dr Müller fir d Gschiicht un s Bruuchduum vu sym Haimetdoorf inträssiert. Är het si fir di alt Markgreefler Draacht yygsetzt un anne 1976 d „Kaiserstühler Trachtengruppe“ grindet, wu unter anderem au Lieder un Sketsch us syre Fäädere uffiert. Är schrybt Gschiichte un Gediicht im Ihringer Alemannisch. E baar vu syne Gediicht un Lieder sin anne 1987 im Bildband „Well uns des Derfli gfallt“ uusechuu. Syt Ändi 1970er Joor dritt er zäme mit em Walter Hintereck uf as Dua „Die singenden Winzer“. Si singe Volks- und Haimetlieder, vylmool uf Alemannisch, dr Müller spiilt derzue Gitarre, dr Hintereck Akkordeon.
Ungarn
Ungarn (Ungarisch: Magyarország ; bis Endi 2011 offiziell Magyar Köztársaság „Ungarischi Republik“), isch e Staat z Mitteleuropa, hät e Flächi vo ca. 93'000 km² und 10 Millione Ywohner.
Lag
Ungarn litt z Mitteleuropa in de Pannonische Ebeni und isch vo de Ostalpe, Karpate und Dinaride umge. Höchste Berg isch de Kékes mit 1015 Meter über Meer, nydrigste Punkt isch s Komitat Csongrád uff 78 m.
Im Südoste isch die Großi Ungarischi Diefebeni, wo etwa 52'000 km², also meh wie d Hälfti vo de Gsamtflächi usmacht. Durch Ungarn fließe d Donau (428 km, 6 Näbeflüss) und d Theiß (579km, 7 Näbeflüss). Flacheri Gegende sin z. B. di Ungarischi Diefebeni und di chleini Diefebeni, hügeliger sin z. B. Zala, Somogy und Tolna; Berglandschafte sin z. B. Sopron, Kőszeg, s Mecsek und di Transdanubische Mittelgebirge. Numme 17 Prozänt vo de Flächi sin bewaldet.
Landeleau
Landeleau (bretonisch Landelo) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Landeleau lyt an dr Aulne, 38 km vu Quimper un 59 km vu Brest uf ere Hechi zwische 51 m un 183 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Collorec im Norde, Kergloff im Nordoschte, Cléden-Poher im Oschte, Saint-Hernin im sidoschte, Spézet im Side, Châteauneuf-du-Faou im Sidweschte, Plonévez-du-Faou im Weschte un Plonévez-du-Faou im Nordweschte.
Ungarn
Verwaltigsglyderig
Di gröschte Städt sin Budapest mit ca. 1,7 Millione, Debrecen mit 208'000, Szeged mit 170'000, Miskolc mit 168'000 und Pécs mit 158'000 Ywohner (2011).
Klima
S Klima vo Ungarn isch kontinental und wird vom mediterrane und atlantische Klima beyflusst. De heißischt Monet isch de Juli mit re Durchschnittstemperatur vo bis zu 28 °C, de chältst de Januar mit bis zu -4 °C. De Summer isch relativ lang, oft isch d'Durchschnittstemperatur meh wie drei Monet lang höcher wie 18 °C, während normalerwis weniger wie drei Monet e Durchschnittstemperatur under 0 °C hän. Im Friehjohr und Herbscht gheit vyl Nyderschlag, de Summer und de Winder sin degege meistens droche. Pro Johr gheie ca. 415 mm Nyderschlag. D'Windgschwindigkeit litt im Durchschnitt bi 2,4 m/s. Mit 1900 bis 2500 Stunde pro Johr, isch Ungarn eins vo de sunnigste Länder vo Europa.
Landeleau
Verwaltig
vu Landeleau isch. Landeleau ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Landeleau ghert zem Bretonisch.
Ungarn
Friehi Bsydlige bis 896
Öbbe 10 v. e. Chr. hän d'Römer Westungarn ygnoh; under ihne isch es zu de Brovinz Pannonie mit de Hauptstadt Savaria (hütt Szombathely, Komitat Vas) worre. Um 106 n. e. Chr. isch sälli Brovinz in Ober- und Nyderpannonie mit de Hauptstädt Carnuntum (hütt z Nyderöstrych) bzw. Aquincum (Óbuda, hütt z Budapest). Spöter hät's witeri Neu-Ydeilige gee. Under de Römer hät's in de Region vom hüttige Westungarn e Blietezit gee. Si sin au di erschte gsi, wo z Ungarn Wy abaut hän.
Noch em Ruckzug vo de Römer im 4. Johrhundert hän sich infolg vo de Völcherwanderig öbbe im Johr 430 d'Hunne agsydelt, ihne sin spöter d'Ostgote, d'Langobarde und 568 d'Aware. Gege Änd vom achte Johrhundert isch s hüttig Ungarn Bstanddeil vom Fränkische Rych, agfiehrt vom Karl im Große, gsi.
Lindau (Bodensee)
Lindou (Umland: Linde, amtl. Lindau (Bodensee)) ischt a Schtadt im Sidweschte vu Bayern am eschtlige Ufer vum Bodesee im Dreiländereck Ditschland-Eschtrich-Schwiz. Lindou isch a Große Kraisschtadt und dr Sitz vu d Verwaltung vum Landkrais Lindou im Regierigsbezirk Schwabe.
Geografische Lag
De historisch Altstadt vu Lindou liit uf de gliichnamige Insel im Bodesee, wu a Fläche vu 0,68 km² hot. Det leabend rund 3.000 Iwohner. Früehner isch d Iwohnerzahl vu d Insel vil greßer gsi, bi dr Volkszellig am 16. Juni 1925 z. B. sind as 5.968 Lit gsi. D Insel ischt durch an Damm und a Bruck mit em Feschtland verbunde. Zue Lindou ghert o de kloe Insle Hoy un d Galgeinsle (heit a Halbinsle). Deneabe hot s a Fels im Winkel zwisch em Isebahndamm und em Parkblatz uf dr Hintere Insel, dr Hexestoe, wu maischtens unter Wasser liit und mit eme Seezeiche kännzaichnet isch. S git e Legend um dää und e zwete, kloenere Hexestoe im Remerbad us dr iro-schottische Missionarszit mit am Gallus und am Columban.
Ungarn
Eroberig vo de Magyare
S magyarisch Volk, d'Vorfahre vo de hüttige Ungare, sin im Johr 896 uss de Region vom Ural ins pannonisch Becke cho und hän's mit ca. 20.000 Riter ygnoh. Nochdem si no im glyche Johr Westungarn ygnoh und sich rund 500.000 Mänsche vom magyarische Nomadevolch agsydelt gha hän, sin im Johrhundert denoch witeri Eroberige z Süd- und Westeuropa vorgnoh worre, wo erscht 955 mit de Schlacht uff em Lechfäld bi Augschburg e Änd gha hän.
Lindau (Bodensee)
Geografische Lag
Aloe scho mit de feschtländische Schtadtdail Schache, Äschach, Reitin und Zech (vu Weschte no Oschte) hot d Stadt Lindou iber siibe Kilometer Bodeseeufer. De natirlig Uferform in dr Lindouer Gegnig isch a Binsegirtel, derno Moosmatte und schlän feschts Gländ.
Ungarn
Noch de magyarische Landnahm
De erscht Chönig, de Stephan I. (Szent István), hät wie scho sy Vatter, de Großfürscht Géza, s Christetum verbreitet, indem er s Erzbistum Esztergom und zäh Bischofssitz gründet hät. S Christetum hät au e Anöcherig an di westeuropäische Staate bewirkt. 996 hän de Stephan I. und d'Gisela vo Bayere ghürote; si sin im Johr 1000 s erscht ungarisch Chönigspaar worre. D'Krone stammt vom dörtmolige Bapscht Silvester II. De Stephan I. gältet hütt als de Staatsgründer vo Ungarn. In de Folgezit hät Ungarn e Usdehnig erreicht, wo im Dreifache vo de hüttige entspricht.
Lindau (Bodensee)
Klima
Dr Johresniderschlag liit bi 1420 mm und dodermit im obere Zehtel vu dr Wärt, wu vu dr Mässstelle vum Ditsche Wätterdienscht erfasst were. Iber 96 % zaigend niderere Wärt a. Dr druckscht Monet isch dr Februar; am maischte reagnet as im Juni. Im niderschlagrichschte Monet git as ca. 2,2mol meh Reage wie im druckeschte Monet. Di johreszitlige Niderschlagschwankige ligend im obere Drittel. In iber 98 % vu allne Ortschafte schwankt dr monetle Niderschlag weniger.
Ungarn
Noch de magyarische Landnahm
1241-42 hät de Tataresturm e schwere Schlag für s Land bedütet; gebietswis isch d'Bevölkerig um 60 Brozänt gsunke. Denoch isch Ungarn under em Béla IV. widder uffbaut worre; zu säller Zit isch au Buda, hütt di westligi Hälfti vo de Hauptstadt Budapest, am Donauufer gegenüber vo Pest entstande. Mit em Dod vom András III. (1301), wo kei Dronfolger gha hät, isch d'Arpade-Dynasty z Änd gange. In de nächste zwei Johrhundert hän främdi Herrscher de ungarisch Dron bsetzt; de Károly I. isch uss de Anjou-Dynasty gsi. Under sinem Sohn, em Lajos I., hät Ungarn sini gröschti Usdehnig erreicht. So hän Neapel und spöter au Pole dezüeghört. Säll hät 1396 mit de Eroberig durch d Türke e Änd gha. 1456 hät sie de János Hunyadi für e halbs Johrhundert chönne abwehre. Bis Afang 16. Johrhundert isch es under siner Herrschaft e Großmacht gsi.
Lindau (Bodensee)
Nochbergmaine
Dene Schtädt un Gmoende gränzend an d Stadt Lindou (im Uhrzeigersinn vu Weschte us): Wasserburg, Bodels (beede Landchrais Lindou), Grässbrõnn, Dettnãng (beede Bodeseechrais, Bade-Wirttebärg), Achberg (Landchrais Raveschburg, Bade-Wirttebärg), Wisseschberg, Sigmerszell (Landkrais Lindou), Heerbranz, Breagez (beede Bezirk Breagez, Vorarlberg, Eschtrich).
Ungarn
Türkeherrschaft
Im Johr 1526 isch bi Mohács (Komitat Baranya) e verlustrychi Schlacht gege d'Türke gsi. De Chönig Lajos II. isch gfalle und d'Türke hän under em Süleyman I. Ungarn widder bsetzt. Mit de Eroberig vo Buda im Johr 1541 isch s Land in drei Deile deilt worre: d'Habsburger im Weste, d'Türke im mittlere Deil und s Fürschtetum Sybebürge (Erdélyi Fejedelemség) im Oste. Im Gebiet, wo d'Türke bsetzt hän, sin großi Fläche entvölkert und zerstört worre. Si hän im Johr 1683 au Wien versüecht yzneh, sin aber gscheitert und drei Johr spöter isch Buda mithilf vo de Heilige Allianz (Szent szövetség) vo-n-ne erlöst worre; bis 1699 sin si au uss em Rest vo Ungarn verdrybe worre. Do druff isch d'Willkürherrschaft vo de Habsburger gfolgt.
Lindau (Bodensee)
Stadtdail
De Groß Kroesschtadt Lindou glideret si sit dr Gebietsreform in zeh Stadtdail. Nin Stadtdail ligend uf em Feschtland (dodervu vier mit eme Adail am Ufer), derwilscht d Insel Lindou a witere Stadtdail bildet.
Ungarn
Habsburgerzit bis Östrych-Ungarn
De Ferenc Rákóczi hät zwar d'Ungare chönne vereine, sy Uffstand gege d'Habsburger (1703-1711) isch aber gscheitert. Er wird mit em Fryde vo Szatmár beändet, de Uffständische sin aber Amnesty und Religionsfreiheit versproche worre. Under de Maria Theresia (1740-1780) und ihrem Sohn Josef II. (1780-1790) sin d'Gebiet im Süde, wo d'Türke entvölkert gha hän, vo rumänische, serbische und witere slawische Ywanderer bsydelt worre. D'Ungare hän deno an de Bevölkerig numme no e Adeil vo 40 Brozänt gha.
Lindau (Bodensee)
Baan
Uf em Biet vu dr Schtadt Lindou git as segs Baan, wu ehmolige Gmoende entsprächend:
Ungarn
Habsburgerzit bis Östrych-Ungarn
Am 15. März 1848 isch di ungarischi Revolution usbroche. Ihr Zyl sin u. a. e eigeni Regierig für Ungarn und d'Befreiig vo Stüre gsi. 1867 isch di Östrychisch-Ungarischi Monarchy gründet worre, wo aber au Sybebürge (hütt Rumänie), Kroatie, d'Tschechei und Deile vo Serbie dezüeghört hän. Ungarn hät e eigeni Regierig, e eiges Militär und e eigeni Währig gha. In säller Zit hät sich di hüttigi Hauptstadt Budapest züe-n-re Großstadt entwickelt; noch em Zämmeschluss vo de dörtmolige Städt Óbuda, Buda und Pest hät di neui Stadt über 300.000 Ywohner gha.
Erschte Wältchrieg und Folgezit
Ungarn hät im Erschte Wältchrieg zu de Donaumonarchy ghört und mehreri Hundertdausend Mänsche verlore. 1919 isch's e Röterepublik worre, de Mihály Károlyi isch 133 Dag an de Macht gsi. S Regime vom Béla Kun, wo do druff gfolgt isch, hät mit de rumänische Bsetzig vo Budapest e Änd gha.
Lindau (Bodensee)
Baan
1De früehnere Gmoende Oberroedne und Underraidnao sin am 1. Juli 1971 zue dr neie Gmoende Roedne zämmeglait wore, wu schließle am 1. Jänner 1976 no Lindou igmoendet wore isch.
Gschicht
S Wort Lindou ka es erschte Mol in a Urkund vu 882 gfunde were, wu a Mönch vu Sanggale gschribe hot. Eigentle isch as in dr Urkund um s Dameschtift „Unserer Lieben Frau unter den Linden“ gange, wo d Keimzell vu de Schtadt gsi isch. Im Johr 1079 isch dr Markt vum Feschtland uf d Insel verlait wore. 1275 hot dr Kaiser Lindou a Freie Riichsschtadt ghoeße. Im Mittlalter isch Lindou a bode richi Schtadt gsi, wäg a Vilzahl vu Kouflit, wo o no Italie Bziehunge ghet hond. 1496/97 isch dr Riichsdag z Lindau ibrufe wore. Spätr hot d Schtadt 1528 de proteschtantische Gloube agnumme, und isch hernach im driißigjohrige Krieg vu schwedische Soldate agriffe wore. As isch dene Schwede abr et glückt, Lindou izneahme.
Ungarn
Erschte Wältchrieg und Folgezit
1920 isch de Verdrag vo Trianon abgschlosse worre. In siner Folg hät Ungarn zwei Drittel vo sinem Land verlore; d'Bevölkerig isch vo 18 uff 7,6 Millione gsunke. S Land isch an d'Nochberländer Rumänie, Jugoslawie und d Tschechoslowakei gange.
Lindau (Bodensee)
Gschicht
Lindou isch 1806 schließle z Bayre kumme. 1853 isch der Damm vu de Isebaan bout wore und 1856 der nei Leichtdurm bim Hafe.
Ungarn
Erschte Wältchrieg und Folgezit
D Bevölkerig vo Ungarn hät zwüsche de beide Wältchrieg zu meh wie fuffzig Brozänt in de Landwirtschaft gschafft, di meiste hän aber weniger wie fümf Hektar Land gha. Drotz de Neuorganisation vom Land noch em Zweite Wältchrieg isch de Adeil vo Landwirt immer witer gsunke.
Lindau (Bodensee)
Iiwohner
Dr Uusländeraadoil isch 2011 bi 14,3 % gleage.
Ungarn
Erschte Wältchrieg und Folgezit
Noch em Erschte Wältchrieg hät d'Regierig Vorbilder in denne vo Dütschland und Idalie gseh. S Hauptaugemerk isch uff isch d'Ruckgwinnig vom verlorene Gebiet grichtet gsi. Mit em Erschte Wiener Schydsspruch (1938) hät Ungarn e Deil vo Oberungarn und mit em Zweite Wiener Schydsspruch (1940) e Deil vo Sybebürge zruckgriegt (lüeg Bilder).
Lindau (Bodensee)
Religion
57,1 % vo dr Iiwohner sin im Johr 1987 remisch-katholisch gsi, 29,1 % evangelisch.
Verwaltung
Linde ghert zua kuinere Verwaltungsgmuinschaft. Dr Oberbirgermoischter vo Linde isch dr Gerhard Ecker.
Ungarn
Zweite Wältchrieg
In de Zweit Wältchrieg isch Ungarn ab em Juni 1941 verwickelt gsi; er hät de erscht in Sache Persone- wie au wirtschaftligi Verlüst überdroffe. 140.000 ungarischi Soldate sin gfalle. Uff de Versüech vom Ministerbräsidänt Miklós Kállay hy, Ungarn uss em Bündnis mit de Dütsche z löse, isch s Land im März 1944 vom Hitler bsezt worre. Durch di neui Regierig noch dütschem Vorbild under em Ferenc Szálasi hät d'Deportierig vo de Jude agfange; vo de insgsamt 800.000 ungarische Jude sin meh wie d'Hälfti umcho. Um Wiehnachte 1944 hät di Roti Armee Budapest erreicht und über zwei Monet lang bsetzt. Rund 75 Brozänt vo de Gebäude und d'Brucke über d'Donau sin in säller Zit zerstört worre. Di Dütsche sin 1945 uss Ungarn gflüchtet.
Lindau (Bodensee)
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla siit 1986:
Ungarn
Kommunistezitt
Ìm Novämber 1945 hät di Unabhängigi Partèi vù de Chleilandwìrt, vù de Landarbeiter ùn vùm Bǜrgerdùùm (ùf Ungarisch Független Kisgazda, Földmunkás és Polgári Párt) d'Wahle gwùnne, ùnder em Drùck vù de Sowjètunion isch abber nooch 1947 de kommunìsdische Partèi mìt em Generalsekretär Mátyás Rákosi di ganzi Macht züechùù. Dùrch de Zämmeschlùss vù de Magyar Kommunista Párt ùn de Magyar Szociáldemokrata Párt isch 1948 d’Magyar Dolgozók Pártja (Ungarischi Arbeiterpartèi) entstande. Ùnder sinner stalinìsdische Bolitik isch e Gheimbolizèi entstande, wùù z Ungarn Államvédelmi Hatóság (AVO) gheiße hät, was „Bhörde zùm Schùtz vùm Staat“ bedüttet. Ǜber e halbi Mìllion Mänsche sìn zùm Opfer vù säller ùn vùm bolitische Terror worre.
Lindau (Bodensee)
Sproch
Uf de Insel Lindou wird Bodeseealemannisch gschwätzt. Früehner hot d Sproch a hochalemannische Ischlag ghet. Heitzdag isch de alte Dialekt in d Stadt fascht verschwunde, bloß im Umland vu Lindou ka de alte Dialektform no gloset were. Scho 1975 hot dr Lindouer Dialektdichter Heinrich Götzger gset, dass dr alte Lindouer Dialekt bode bald usgstorbe isch.
Ungarn
Kommunistezitt
Nooch em Dood vùm Stalin ìm Johr 1953 hät de Imre Nagy de Rákosi als Ministerbräsidänt abglööst. Èr hät mìt sinne Reforme e unabhängigi Regierig fǜr Ungarn erreicht, wùù allerdings nùme bìs zùr Aachùmft vùm sowjètische Militär hät chönne bstoh. De Nagy isch au eine vù sälle 2000 Deilnämmer vùm Volchsùfstand vù 1956 gsìì, wùù deno hììgrichtet worre sìn.
Am 23. Okdober 1956 hät's vù Studänte e Demonschtration fǜr d'Reforme z Pole gee, wùù deno züe-ne-re Rèvolution ùn me Frèiheitschamf eskaliert isch. Ìn sälle Chämpf hän ǜber 2500 ungarischi ùn 720 sowjètischi Bǜrger ìhr Läbe verlore; si hän au e Usswanderigswälle nooch Weste ussglööst, wùù ca. 200.000 Pèrsone ane sìn.
Nooch em Frèiheitschampf hät d'Sowjètunion wìder s System mìt einer Patèi iigfiehrt ùn de János Kádár isch zùm Ministerbrädisänt worre. De sognännt Gulaschkommunìsmùs, wùù braktiziert worre isch, wìrd oft als mìldeste Staatssozialìsmùs nooch sowjètischem Voorbìld aaglüegt. Ungarn ìsch wäge dèm ùn wäge de vile ussländische Ìnvestitione ab de 80er-Johr als e Land bezeichnet worre, wùù schù zùr Hälfti zùm Weste ghöört hät.
Spötestens wùù de dörtmolig Ministerbräsidänt Miklós Németh am 16. Juni 1989 an de Neubstattig vùm Imre Nagy ùn de andere Helde vùm Frèiheitschampf deilgnùù hät, isch d'Veränderig nìmi ùfzhalte gsìì. Ìm Németh sinni Regierig isch es au gsìì, wùù ìm Septämber ostdütschi Flüchtling ǜber di ööstriichisch-ungarischi Gränze gloo ùn doodemìt e wichtige bolitische Schrìtt gmacht hät. Genau 33 Johr nooch em Frèiheitschampf, am 23. Okdober 1989, isch di Ungarischi Rèpublik (Magyar Köztársaság) ussgrüefe worre. De József Antall isch 1990 de èrscht ungarisch Ministerbräsidänt nooch de bolitische Wändi worre.
Nooch de Öffnig vùm iserne Voorhang
Ìm Johr 1994 hän d Kommuniste wìder d Wahle z Ungarn gwùnne. Säll hät nìt gheiße, dass d Züeständ vùm Ostblock wìderheergstellt worre sìn; im Geegedeil hät di kommunìsdischi Partèi (wùù allerdings ìhri Vergangeheit hät wölle dootschwige) sälber debii ghùlfe, di demokratische Iirichtige vù frieher abzbaue.
Ìm Verlauf vù de 90er-Johr hät Ungarn au sinni Beziehige zùm ehemolige Westeuropa ussbaut. Nooch de Aafroog ìm Johr 2000 isch es am 1. Mai 2004 Mìtglììd vù de Europäische Union worre.
Branche
Ungarn hät numme wenig natürligi Ressource (Bauxit, Kohle und Erdgas), fruchtbari Böde und landwirtschaftligi Nutzfläche. Ungarische Wy wird europawit trunke. Di wichtigste Usfuhrgieter sin Maschine, Transporthilfsmittel, Nahrigsmittel und Chemikalie.
De Dienstleistigssektor isch für Ungarn de wichtigst Sektor. Er macht etwa zwei Drittel vom BIP us; am meiste dodra bedeiligt sin di gmeinschaftlige Dienschtleistige. E witers Viertel bringt d Industry, vor allem Verarbeitigsindustry, y. Numme 4 bis 5 Prozänt vom BIP werre durch d Landwirtschaft und d Bauindustry ybrocht.
Arbet
6,5 Prozänt vo de ungarische Bevölcherig schaffe noch em Stand vo 2000 im Primäre Wirtschaftssektor. 33,7 Prozent schaffe im Sekundäre und 59,7% im Dienschtleistigssektor.
D Arbetslosequote isch zwüsche 1996 und 2000 kontinuierlig gsunke, im gsamte um 2,5%. De Aktivitätsadeil isch vo 1996 bis 1998 gsunke, denoch aber widder gstyge und 2000 höcher gsi wie 1996.
Bevölcherig
Vo de rund 10'045'000 Ywohner im Johr 2008 sin 52,51 Brozänt Fraue gsi. 2007 sin 42,7 Persone in de Wirtschaft aktiv gsi.
Nänneswerti ethnischi Gruppe stelle näbe de Magyare Kroate, Dütschi, Roma, Rumäne, Serbe, Slowake und Slowene dar. Größeri religiösi Gruppe sin römischi und griechischi Katholike, Brotestante, Jude und Orthodoxi.
Vo de Ywohner läbe
Kultur
Di ungarischi Kunscht isch vo diverse andere Stil beyflusst worre, z. B. vom Romantik-, Gotik-, Barock- und Art-nouveau-Stil. Ungarn hät vyli erwähnenswerti Künschtler fürebrocht, z. B. de Franz Liszt oder de Béla Bartók. D Gschicht vo Ungarn spiegelt sich in de Literatur widder, so git s z. B. vyli Gedichter über d Unabhängigkeit, wo sich d Ungare oft z wünsche gha hän. In Bezug uff de Sport isch Füeßball am beliebteste, aber au anderi wie z. B. Schach.
Uff re Süechi noch kulturälle Aktivitäte stoßt mer z Ungarn uff e großes Agebott. So cha mer z. B. e Ballonfahrt mache, mit em Velo durch di Großi Ungarischi Diefebeni fahre oder Wassersport trybe. Di alti bürligi Kultur vo Ungarn findet mer in de Burehüser oder au in de Burehus-Musee.
Ungarischi Kuchi
In Ungarische Gricht sin Paprikaschote, Zieble, Tomate und Gwürzpaprika in de meiste Rezept z finde. D Würzig vom ungarische Ässe isch einer vo de Faktore, wo d Kuchi dört so beliebt mache. De Károly Gundel hät si durch sini Biecher au international bekanntgmacht. Ungarische Gricht ligt oftmols d Kuchi vo de Bure zgrund; oftmols wird über me Für kocht und i me Kessel serviert.
Flagge
D Flagge vo Ungarn (links) isch vom Wappe (rächts) abgleitet worre. D Farbe rot, wiß und grien sin aber scho im 9. Johrhundert verwendet worde. 1848-1849 und deno widder ab 1867 isch es s offizielle Wappe vo Ungarn gsi, bis 1945 hät s in de Mitti e Krone dinne gha. 1945-49 isch s Kossuth-Wappe an derre Stell gsi, in de Zit, wo Ungarn zu de Sowjetunion ghört hät, isch die Züeghörigkeit durch e Sowjetemblem kennzeichnet gsi.
Juno
Dr Begriff Juno bezeichnet
Schloss Wildenstein
Wildeschtei isch es Schloss, wo uf em Gmeindsbann vo Välte im Schwiizer Kanton Aargau ligt. S Schloss schtoht uf eme Felsvorsprung in de nöchi vo de Aare.
Entschtande isch s Schloss am Aafang vom 13. Johrhundert für d Herre vo Rinach. Die sind Vasalle vo de Habsburger und d Grundbsitzer vo Välte gsi. Wo im Johr 1415 d Bärner der Aargau eroberet hei, isch s Schloss vo Bärner Patriziergschlächt übernoh worde. In de Mitti vom 17. Johrhundert het me d Burg in es Schloss umbauet. Ab em 1720i het de Landvogt vom Amt Schänkebärg sin Sitz uf Schloss Wildeschtei gha. Im 1798 isch s Schloss in de Bsitz vom noigründete Kanton Aargau cho, wo s im 1804 verchauft het. Sither isch s Schloss in Privatbsitz und het scho mehrmols de Bsitzer gwächslet. Sit em September 2010 ghört s Schloss em Samuel Wehrli vo Sohr, wo s Schloss für 2'575'000 Schwiizer Franken ersteigeret het.
Hekate (Begriffsklärung)
Hekate (Altgriechisch: Ἑκάτη) bezeichnet
The Flowers Of Romance
Di Gruppe hot nie a Pladde uffgnomme odr öffentlich gschpielt. Dafür hen schpätere bekannte Punk-Musikr, wie Sid Vicious von de Sex Pistols, Keith Levene von The Clash un schpädr Public Image Ltd. und Palmolive und Viv Albertine von de Slits mitgmacht. Au wenn si nie live ufdräte si, het se s Fanzine SCUM en Interview mit ne gmacht. In däm het dr Sid Vicious gsait "I'll always be the thug I am now".
Dr Song "Belsen Was a Gas" isch vo dere Bänd gschriibe worde, und spöter hai en d Sex Pistols und Public Image Ltd live usgfüehrt.
Im Johr 1977 isch die Bänd ufglöst worde, und Public Image Ltd. hot 1981 zum Gedenke eins vo ihre Albe noch der Bänd bnannt.
(35) Leukothea
D (35) Leukothea isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 19. April 1855 vum Karl Theodor Robert Luther an dr Sternwarte Düsseldorf entdeckt worre isch. Daift worre isch dr Himmelskörper uf d'Leukothea, e Meeresgötti, wo dr Odysseus vor em Versuffe grettet het. . D'Leukothea beweggt sich ime Abstand vu 2,3211 (Perihel) bis 3,6689 (Aphel) astronomische Eiheite, in 5,184 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch um 7,929° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,225.
Usgehend vu dr absolute Helligkeit vu 8,5 un ere fer Asteroide mit dunkler, chohlenstoffhaldiger Oberflächi typische Albedo vu öppe 0,066 losst sich fer d'Leukothea e middlere Durmesser vu öppe 105 Kilometer ableite. Säller Wert isch ufgrund vu dr Schwankigsbreiti vu plausible Albedowerte sehr usicher. Wäge dr geringe Grössi vu dr Leukothea isch zuedem e uregelmässigi Gstalt z'erwarte, wil d'Eigegravitation fer d'Formig vu eme Rotationsellipsoid nit usreichend si dürft. Dur die ufgrund vu dr uregelmässige Gstalt rotationsbedingt uftretende Helligkeitsschwankige isch e Wert vu 32 Stunde fer ei Umdrillig um die eige Ax abgleitet worre.
Lueg au: Liste vu dr Asteroide''
Anton Schaller
De Anton Schaller (* 11. Oktober 1941 z Nottu; heimetbrechtigt z Altbüron und z Züri) isch e Schwiizer Färnsehjournalist und Bolitiker (LdU), wo hüt als Kommunikationsberater schafft.
Lebe
De Anton Schaller isch Chefredaktor vo de Tagesschau vom Schwiizer Fernseh gsii und het d Bundeshuusredaktion gleitet. Er isch au Moderator und Leiter vo de Arena, de Rundschau und vom Zischtigsclub gsii.
1995 isch de Anton Schaller in de Zürcher Kantonsrat gwählt worde. 1999 het er s Präsidium vom Landesring vo de Unabhängigen (LdU) ünernah und isch am 20. April als Naafolger vo de Verena Grendelmeier in de Nationalrat gruckt. Bi de Parlamentswahle 1999 isch er aber nöd widergwählt worde. De Landesring het dademit de Nationalratssitz verlore un het sich na im Dezember 1999 ufglöst.
De Anton Schaller isch ghirate und het zwei Chind.
Slowakische Sprache
Slowakisch (slowakisch slovenčina) wird vo öbbe fümf Millioone Slowake in dr Slowakei gschwätzt und vo öbbe zwäi Millioone Uswanderer, vo deene öbbe e Millioon in Nordamerika (USA, Kanada). Scho sit langer Zit lääbe Slowake au in Ungarn, Rumänie, Serbie und Tschechie. Noch 1945 und bsundrigs noch 1968 si e Hufe Slowake uf Nordamerika, Australie, Groossbritannie, Dütschland, Östriich, Frankriich und in d Schwiz usgwanderet. Sit em 1. Mai 2004, wo d Slowakei dr Öiropäische Union bidrätte isch, isch Slowakisch äini vo de EU-Amtssprooche.
Slowakisch ghöört – wie Tschechisch, Polnisch, Kaschubisch und Sorbisch – zu de westslawische Sprooche. D Slowake und d Tscheche verstöön enander relativ problemloos dank dr gmäinsame Gschicht und dr Nööchi vo de Sprooche, dr jüngere Generazioon, wo noch dr Drennig vo dr Slowakei und Tschechie sproochlig sozialisiert worde isch, fallt s aber dütlig schwerer. Drotzdäm wärde au hüte no offizielli Dokumänt in dr jewiilige Sprooch geegesitig zwüsche Tschechie und dr Slowakei automatisch anerkennt und s Rächt, im Amtsvercheer die anderi Sprooch z bruuche, isch explizit gsetzlig verankeret (Minderhäitesproochegsetz 184/1999 Zb. in dr Slowakei und Verwaltigornigsgsetz 500/2004 Sb. z Tschechie). Brogramm im Färnsee in dr jewiils andere Sprooch wärde in dr Slowakei fast immer und z Tschechien vilmol ooni Übersetzig gsändet.
Ditzingen
Ditzenge (amtl. Ditzingen) isch a Stadt in dr Mitti Bade-Wirttebärg un gränzt im Sidoschte an Stuegert. Ditzenge isch no Ludisburg, Biedge-Bissenge, Kornweschte un Vaehinge di fimftgrescht Stadt vum Landchreis Ludisburg. D Gmei Ditzenge het am 26. April 1966 d Stadträcht iberchuu un syter em 1. Oktober 1976 Großi Chreisstadt.
Geografii
Ditzenge lyt im sidweschtlige Neckerbecki zwisch em Strudelbach im Weschte un dr Glems im Oschte vum Stadtgebiet im Strohgai am Ibergang zum Lange Fäld. D Glems, a rächte Näbefluss vu dr Enz, durfließt d Chärnstadt vu Ditzenge. D Innestadt lyt uf dr rächte Syte vum Fluss, wu firejer d Gränze zwische dr beide Bistimer Speyer un Konschtanz gsi isch.
Slowakische Sprache
Slowakisch gältet as s Esperanto vo de slawische Sprooche und Sprächer vo andere slawische Sprooche gseen s as die verständligsti slawischi Sprooch.
Ditzingen
Nochbergmeine
Die Stedt un Gmeine gränze an d Stadt Ditzenge (im Uhrzeigersinn vu Oschte uus): Stuegert-Weilimdorf (Stadtchreis Stuegert), Gaerlenge (Landchreis Ludisburg), Leaberg un Weissich (beidi Landchreis Beblenga) un Eberdenge, Hemmenge un Korntal-Menchenge (alli Landchreis Ludisburg).
Stadtgliderig
Zue dr Stadt Ditzenge in dr Chränze vum 30. Juni 1970 ghere d Stadt Ditzenge, d Hef Greaner Baum un Lerchehef un d Hyyser Donmihle, Elberg, Ferbermihle, Maurenerberg, Oberes Glemstal, Stoirehre, un Zechlesmihle. Zue dr ehmolige Gmei Hirschlande ghere s Dorf Hirschlande un di abgangene Ortschafte Holzheim un Rotweil. Zue dr ehmolige Gmei Hoimerdenge ghere s Dorf Hoimerdenge un di abgange Ortschaft Stetten. Zue dr ehmolige Gmei Scheckenge ghere s Dorf Scheckenge un dr Wohnblatz Dalmihle.
Ruumblanig
Ditzenge ghert zum Mittelberaich Stuegert, wu d Stadt Stuegert au s Oberzäntrum derzue isch.
Gschicht
Ditzenge ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 769 als Tizingen.
Verwaltong
Ditzenge ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft.
Dr OberSchuldes vo Ditzenge ischt dr Michael Makurath.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Ditzenge ghert zom Schwäbisch.
Marc Girardelli
De Marc Girardelli (* 18. Juli 1963 z Luschnou, Vorarlbearg) isch en ehemalige alpine Skirännfahrer us Öschtriich, wo aber währed fascht synere gsamte Karriere für Luxeburg a Schtart ggangen isch. Er ghöört zu den erfolgrychschte Rännfahrer, wil er füüfmal de Gsamtwältcöp und 46 Wältcöpränne (Platz 5) bi total 100 Podeschtplätz (Platz 3) gwunne het. Drübertuus isch er eine vo de wenigen Athlete, wo Siiger in allne alpine Diszipline worde sind, und under dene isch er dee mit de meischte Siig bi de Manne. A de Wältmeischterschafte het er ölf Medaille (vier Gold, vier Silber, drü Bronze)gwunne, a de Olympische Spiil hets em degäge nume zweimal zu Silber glanget. Syt sym Rücktritt im Jahr 1997 isch de Girardelli als Undernämmer tätig.
Sportkarriere
De Girardelli het Vorfahre us Italie. Woner füüfjährig gsi isch, het er glert Skifahre. 1971 isch er a sym erschte Chinderränne gfahre und isch im glyche Jahr Vorarlbärger Slalom-Landesmeischter i synere Alterskategory worde. 1975 und 1977 het er bim Trofeo Topolino gwunne. 1976 het er als Zwölfjährige vom öschtriichische zum luxeburgische Skiverband gwächslet, wil sy Vatter Helmut Girardelli em Öschtriichische Skiverband vorgworfe het, sy Sohn z wenig z fördere.
1978 isch de Girardelli di erschte FIS-Ränne gfahre und het bis denn s Realgymnasium z Dorabira bsuecht. D Matura het er bis 1987 mit eme Färnschtudium naagholt. Am 26. Februar 1980 isch er zum erste Mal imene Wältcöpränne gfahre, em Riiseslalom z Waterville Valley. Det isch er uf de 13. Platz cho. Knapp es Jahr schpöter, am 25. Jänner 1981, isch er als Zweite vom Slalom z Wenge scho zum erschte Mal uf em Podescht gschtande. I de Saison 1981/82 sind vier wyteri Podeschtplätz im Riiseslalom dezuecho. Dr erschti Wältcöpsiig het er am 27. Februar 1983 gfiiret, woner de Slalom z Gällivare gwunne het.
Trotz eme schwären Umfall am Ändi vo de Saison 1982/83 het er i de folgende Saison füüf Slalom gwunne. Er het eso d Slalom-Wärtig gwunne und isch dezue Dritte im Gsamtwältcöp worde. Doch bi de Olympische Winterspiil 1984 z Sarajevo het er nid chönne teilnäh, wil er no nid Staatsbürger vo Luxeburg gsi. De luxeburgischi Pass het er erscht syt 1987. Für d Ski-WM 1985 z Bormio het er vom FIS-Presidänt Marc Hodler en Usnahmebewilligung übercho. I dere Saison het de Girardelli ölf Ränne gwunnen und isch mit grossem Vorsprung zum erschte Mal Gsamtwältcöpsiiger worde. Au i de Saison 1985/86 isch im das wider gglunge.
Mit de Zyt isch er im Slalom schlächter worde und het defüür i de schnellere Diszipline chönne zuelegge. Am 7. Dezämber 1985 het er z Val-d’Isère i sym 125. Wältcöp-Ränne mit Rang 2 de erschti Podestplatz i dr Abfahrt erreicht. Bi de Ski-WM 1987 z Crans-Montana, wo de Super-G als nüüi Disziplin yygfüehrt worden isch, het er drü Medaille gwunne. I de Saison 1986/87 isch er mit drü Wältcöpsiig Zweite im Gsamtwältcöp worden, aber d Saison 1987/88 isch für in nid wunschgmäss verloffe. S einzige zählbari Resultat isch bi de Olympische Winterspiil 1988 z Calgary de 9. Platz i dr Abfahrt gsi.
Im Winter 1988/89 het de Girardelli wider zu de beschte Fahrer zellt. Er het acht Wältcöprenne gwunne. Im Jänner sind im Siig bi de "grosse" Klassiker, de Hahnekamm-Abfahrt z Kitzbühel und de beide Löuberhorä-Abfahrte z Wenge. I allne Diszipline isch er i dere Saison mindeschtens eimal ganz obe uf em Podescht gschtande. Das isch vor im no niemerem gglunge. Zäme mit em Pirmin Zurbriggen, em Günther Mader, em Kjetil André Aamodt und em Bode Miller ghöört er zum chlyne Chreis vo männliche Skiathlete, wo i allne Diszipline gwunne hend. Z Vail het er sy Wältmeischtertitel in de Kombination verteidigt und het im Slalom d Bronzemedaille gwunne. Am Ändi vo de Saison isch er früeh als Gsamtwältcöpsiiger feschtgschtande. Im Dezämber 1989 isch Girardelli im Super-G vo Sestriere schwär gschtürzt. Me het gmeint, dass er Rüggeprellig erlitte heig. Es paar Wuche schpöter het sich die aber als Muskelfaserriss am Beggerandchnoche usegschtellt, was en Operation nötig gmacht het. Wäge dr eisytige Belaschtig het er sich au am lingge Chnüü müesse la operiere.
Nach de Rehabilitation isch er im Winter 1990/91 wider erfolgriich gsi. Er isch Slalom-Wältmeischter worde und het de Gsamtwältcöp scho zum vierte Mal gwunne. Au i de Saison 1992/93 isch er wider ganz vore gsi. Au wenn er nume drü Siig gfiiret het und s Chrüüzband grisse het, isch er zum füüfte Mal Gsamtwältcöpsiiger worde. Im Winter 1993/94 isch er denn nümme so schtarch gsi und 1995 isch er gsundheitlich aagschlage gsi.
Bi de Ski-WM 1996 isch de Girardelli nomal Wältmeischter i de Kombination worde. Nach ere wytere schwäre Chnüüverletzig im Dezämber 1996 het er sich entschlosse, syni Sportkarriere z beände. De Rücktritt het er während de Ski-WM 1997 z Sestriere am 10. Februar 1997 bekannt gäh.
Wältcöpwärtige
De Marc Girardelli het füüfmal de Gsamtwältcöp gewunne (1985, 1986, 1989, 1991, 1993), dezue chömid zäh wyteri Siig i Disziplinewärtige.
Wältcöpsiig
Insgsamt het de Marc Girardelli 46 Wältcöpränne gwunne (3 Abfahrte, 9 Super-G, 7 Riiseslalom, 16 Slalom, 11 Kombinatione).
Dornach SO
Dornech, au Dornecht (amtlich Dornach), isch e Iiwohnergmein im Bezirk Dornegg im Kanton Soledurn, Schwiiz.
Geografi
Nochbergmeine si Arlise, Gämpe, Hobel, Duggige, Ääsch un Riinech.
Gschicht
Dornech isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1223 als de Tornacho (1307 zu Dornach).
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 23,4 % gläge.
Religion
23,7 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 34,6 % römisch-katholisch.
Politik
Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,4 %, CVP 14,6 %, EDU 0,2 %, EVP 1,0 %, FDP 11,2 %. GLP 6,2 %, GP 21,1 %, SP 20,1 %, SVP 17,1 %, Suschtigi 4,3 %.
Gmeindspresidänt isch dr Christian Schlatter (Stand 2017).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 3,1 % gläge.
Sproch un Dialäkt
Dr hochalemannisch Dialäkt vo Dornech ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre.
Goetheanum
Z Dornech stoht s Goetheanum, dr Sitz vo dr Allgemeinen Anthroposophischen Gesellschaft un dr Freien Hochschule für Geisteswissenschaft, wo au als Dagigsort, Fäschtspiilhuus un Theaterbau dient.
Hermine Maier-Heuser
Leben
Si isch vu 1889 bis 1897 uf Volksschuel z Linkenheim gange. Wel ire Vater un churz druf au ire Brueder frie gstorbe sin, het si scho frie mieße go Gäld verdiene un het derno 1897 bis 1904 as Najeri z Charlsrue un z Linkenheim gschafft. Vu 1904 bis 1907 het si ne Uusbildig zur Volksschuellehreri z Sinsheim un z Fryburg gmacht un no vu 1907 bis 1910 as Lehreri z Adelsheim unterrichtet.
Anne 1910 het si z Adelsheim dr Karl August Maier (1884-1943) ghyrote, wu as Hauptlehrer un Kumpenischt gschafft het. Mit ihm het si zwai Chinder ghaa, d Dochter Margarete Hermine (* 1910) un dr Suhn Kurt Ernst (1913-1965). D Familie het zuerscht z Adelsheim gläbt un isch speter uf Charlsrue zoge. Ab 1923 isch as Familiename Maier-Heuser noogwise, wu si speter Maierheuser gschribe het.
Wu iri Dochter uf d Wält chuu isch het Hermine Maier-Heuser ire Beruef as Lehreri ufgee un het si syterhär dr Famillie un em Schrybe gwidmet. Im Erschte Wältchrieg het si zytwys no as Lehreri z Charlsrue-Knielingen unterrichtet. D Familie isch wäg em Lehrerberuef vum Vater e baar Mol umzoge, vu 1939 bis zue irem Dod het d Maier-Heuser derno z Karlsruhe-Rüppurr gläbt.
D Maier-Heuser het Hischtorieroman un Nowälle gschribe, vylmol mit Gschichte vum Oberrhy, un derzu au Gedicht. Z Charlsrue het si ne ängi Fryndschaft zum Moler Hans Thoma bflägt, dodrus isch au 1925 ire Debüt as Schriftstelleri mit em Buech Vertraute Stunden mit Hans Thoma entstande.
Scho vor em Erschte Wältchrieg sin dr Gedichtband Lautenlieder (1912) un s Chripfespiil Jesus bringt Heil (1912) entstande. Zue baide het ire Mann d Gedicht un Täxt vertont. Si het au Stuck fir Chaschperlitheater gschribe un mit Die Tanzpuppe (1916) e Danzmärli fir Chinder.
Im Album der Rosinebas vu 1929 het si ne Uuswahl vu Verzellige uusegee, wu z Linkenheim bzw. am Rhyy spiile un wu si schon in verschidene Zytschrifte publiziert ghaa het. In ire Gedicht, wu si 1931 unter em Titel Zeitlieder zur Unzeit vereffetligt het, stoht as Laitmotiv d Sehnsucht vum Stedter noch em Landläbe.
Ire erscht Roman isch Der Dreizack gsii, wu 1937 uusechuu isch. Im Mittelpunkt stoht do s Schicksal vu dr Fischerdochter Maria Barbara Heinet.
Ire grescht Erfolg het si mit em Roman historischen Roman Bärbel von Ottenheim ghaa, wu anne 1939 uusechuu isch. Dodin goht s um d Gschicht vu dr Bärbel Eckenbeck, wu as Gspusi vum Grofe Jakob vu Lichtenberg Macht un Yyfluss kriegt het, was mer ere aber nit gunne het Luge iber si verbraitet het, Des het emänd schließli derzue gfiert, ass si si umbroch het, wel ere ne Prozäss wäge Häxerei droht het. Dodermit het si d Maier-Heuser ändgiltig as wichtigi Schriftstelleri vum Oberrhyy etabliert. Blän zuen ere Verfilmig vum Roma sin wäg em Chrieg nimi umgsetzt wore.
Mit Venusmenschen (1940) het si ne Familiechronik gschribe iber Lyt, wu noch em Horoskop „unter der Venus“ uf d Wält chuu sin. Au ire Roman Tauchfahrt ins Unendliche vu 1943 het sotte verfilmt wäre, was aber wäg em Chrieg nimi gmacht woren isch. Noch em Chrieg isch ire Roman Das Unverzeihliche (1951) uusechuu, wu d Gschicht vu dr Hornhofbyyri Helene Hartner bschrybt, wu vu ire Mann verloo woren isch. Dr Roman Erlöster Klang vu 1953 mit dr Gschicht vun eme Gygeböuer het d Maier-Heuser as Huldigung an d Fächerstadt Charlsrue, an di flyssige Mänsche dert un ire Chunschtsinn verstande.
Anne 1957 het si nomol e Roman publiziert, Das Perlwunder, wu im Odewald spiilt. In ire letschte Johr het si au vylmol chirzeri Täxt gschribe, z. B. Über dem See (1959), e Nowälle um d Annette von Droste-Hülshoff un d Moleri Marie Ellenrieder, oder Hadumoths Heimat (1959) un s Märli- un Sagebuech Die Rheinkieselkette (1958).
Ire letscht Roman Tanz zu Regensburg het si nimi chenne fertig schrybe. D Hermine Maier-Heuser isch am 23. Juni 1968 z Charlsrue gstorbe.
Im Johr 1950 het si zäme mit andere d Charlsruer Gruppe vu dr „Gemeinschaft Deutscher und Österreichischer Künstlerinnenvereine (GEDOK) widergrindet, wu in dr NS-Zyt anne 1942 ufglest gsii isch.
Zue irem 80. Geburtsdag 1962 isch z Linkenheim e Stroß no dr Maier-Heuser gnännt wore.
Dr Noolossverwalter vu dr Schriftstelleri isch ire Änkel Karlheinz Strümpel vu Charlsrue.
Schwarzenberg LU
Schwarzebärg (amtlech Schwarzenberg) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Lozärn-Land im Kanton Lozärn, Schwiiz.
Geografi
Schwarzebärg liid am Nordhang vom Nordabhang des Pilatus. Zue dr Gmeind ghört ou na dr Ortsteil Eigenthal im glichnamige Tau. Vo dr Gmeindsflechi send 36,7 % Landwirtschaftlechi Flechi, 53,8 % Waud, 2,7 % Sidligsflechi ond 6,9 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Schwarzebärg send Äntlibuech, Chriens, Mauters ond Wärtischtei im Kanton Lozärn, Alpnach im Kanton Obwaude ond Hergisweyl im Kanton Nidwaude.
Gschicht
Schwarzebärg esch zom erschte Mau gnamsed worde im früene 14. Jh. aus Swarzenberg.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 6,4 % gläge.
Religion
80,5 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 10,1 % evangelisch-reformiert.
Politik
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,2%, CVP 31,2% , FDP 18,7% , GLP 2,5% , GP 2,0% , SP 7,6% , SVP 33,8% , Süschtigi 3,0%.
Dr Gmeindspräsident vo Schwarzebärg esch dr Marcel Gigon (Stand Februar 2016).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,6 % gläge.
Sprach ond Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1489 Iiwohner 97,6 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,3 % Französisch, 0,2 % Italienisch ond 1,9 % anderi Sprache.
Z Schwarzebärg redt me s hochalemannisch Lozärntütsch.
Metallurgie
Metallurgii bezäichnet alli Verfaare zum Metall und anderi metallurgisch nützligi Elimänt z gwinne und z verarbäite.