cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gänseblümchen
dr Pflanzename
I verschidene dütsche Dialäkt heisst d Pflanze under anderem au Monatsröserl, Geissegiseli, Geissemeieli, Geisseblüömli, Gaisblüomli, Gäissbliämu, Gäissbliämdschi, Angeblümlein, Brinkblome, Chatzablüomli, Meerzeblueme, Fenneblome, Weisses Frueblümlein, Gartenbürstli, Glotzblume, Grasblume, Johannisblüömli, Maddelencesblümle, Märschblom, Maneablüamli, Marienkrönchen, Marlevkes, Miärgenblaume, Mojleefkis, Monale, Monatblüamli, Monaterle, Müliblüömli, Mühlebürstli, Müllerblüamli, Ringelrösslein, Ruckerl, Sametblümli, Schweizgerlar, Sommerrösslin, Sommerthierlein, Tausendschintscher, Wandeleien, Waseblüömli, Wiesali, Munetli oder au Zytlose.
Lynkeus (Sohn des Aphareus)
De Lynkeus (, „Luchsmaa“) isch i de griechische Mythologi e Gegner vo de Dioskure.
De Lynkeus isch de Soo vom messenische König Aphareus und vo de Arene. Er isch de Zwilling vom Idas. Baidi hend a de Argonautefaart und a de Kalydonische Jagd tailgnoo. Er hett mit sinene Auge dör ales chöne döreluege und o tüüf i d Erde ine. Im Champf mit de Dioskure isch er vom Polydeukes töödt wore.
Mercedes-Benz Citaro K
Der Citaro K (au O 530 K) isch en Stadtbus vo der Mercedes-Benz Citaro-Serie und au ds chürzist Modell.
Usfüehrige
Härsteller isch EvoBus in Mannheim. Mit siner Längi vo 10,5 m isch er en Midibus in Niederflurbauwis.
Er isch nur bedingt als Nachfolger vom Mercedes-Benz Cito z gseh, wil der ine Längine vo 8 bis 9,5 m verfügbar und au schmaler als d Solobus gsi isch. Im Strassebild isch er nur schwirig z erkenne, will er optisch em 12-m-Citaro sehr ähnlich chunt und au der O 530 K ider Standartusfüehrig vore und ider Mitti Doppeltüre ufwist, allerdings gits au Spezialwünsch miter einfache Vordertür wie bispilswis bi Bernmobil. Verglichbari Modell vo anderne Härsteller hei meischtens nur e eifachi Vordertür. Es git allerdings chlini Merkmali wome de Citaro K vom 12 Meter Bus unerscheide cha.
Sine erscht öffentlich Uftritt isch an der IAA-Nutzfahrzeugmesse 2006 gsi. So Fahrzüg wärde bispilswis bi der Hagener Straßenbahn AG, ds Butzbach , der Havelbusgesellschaft ds Potsdam/Brandenburg, Wuppertal , ds Mannheim und au ider Schwiz bii Postauto wärde paar igsetzt. Au d Reederi Norden-Frisia bsitzt es Exemplar. Wiit verbreitet isch der Citaro K au iner Schweiz, Pole und Frankrich. Seit 2018 giz vom Citaro C2 K au en Hybrid Version.
Unterschiede zum 12 Meter Bus
Hie gseh ihr chlini Merkmali wo derbi hälfe chäne der Citaro K vom 12 Meter Bus zu unerscheide, d Merkmal sind jewils in Gälb respektive Rot umchreist.
- Vom Facelift K giz nur en 2 Tür Version.
- Hie chame äbefalls wie bim Facelift K am beschte a de Fenster zwische Vorder- und Hindertür erkenne.
- Bim 12 Meter Bus isch nach der Mitteltür zuesätzlich es churzes Fenster Igebaut.
- Me chas äbefalls a de Sitemarkierigsleuchte erkenne wo zwische dri sind, bim 12 Meter Bus isch Links vo de Sitemarkierigsleuchte en dütlich grösseri Flächi als bim K.
- Uf der "ned Tür" Site isches chli schwiriger ds erkenne aber me chan sich a de Fenster orientiere.
Bilder
Hie paar Bilder vom Citaro Facelift und C2 K.
Kypselos (Sohn des Aipytos)
De Kypselos  isch i de griechische Mythologi e König vo Arkadie.
De Kypselos isch de Soo vom Aipytos und de Vatter vom Holaias. Sini Töchter Merope het er mitem Kresphontes verhürootet. Nochdem de ermordet woren isch, hett de Kypselos sii chliine Enkel Aipytos uufzoge.
Koblenz AG
Choblez (amtlich Koblenz) isch e Ywonergmeind im Kanton Aargau.
Name
Dr Ortsname, wo im Standarddütsche Koblenz gschribe wird, isch i dr Mundart Choblez.
Geografy
Choblez lyt uf dr Südsyte vom Hochrhy, dört wo d Aare vo dr lingge Syte in Rhy ymündet. Dr Name chunnt vom römische [apud] Confluentes, und das het im Latyn bedütet «Bi de Flüss wo zämmefliesse», grad wie bi dr grosse dütsche Stadt Koblenz a dr Mündig vo der Mosel i Rhy.
E chly wyter oben isch im Rhy de Mittleri Lauffe mid Bänk vo Chalchschtei im Flussbett, wo für d Schiff gfärlech sind.
D Gmeind het e Flechi vo 409 Hektare. Iry Nochberort sind: Waldshuet-Düenge und Küssaberg ännet em Rhy im Badische, Riete im Oschte, Chlingnau im Süde und Lüggere im Südweschte.
Gschicht
Me het z Choblez a zwei Stelle Spuure vo römische Gebäud gfunde. S einte isch es Hofguet gsy und s andere e chlyne Wachdurm vo dr römische Rhygränze. Dä Durm isch berüemt, wil me vo im d Inschriftedafele gfunde het, wo seit, ass er im Joor 371 baut worde-n isch und wo sogar au sy Namen agit: «summa rapida» hend d Römer dem Platz gseit, ebe wil dört noch irer Meinig im Rhy der «oberschti Lauffe» chunt. Seddegi Dürm hend d Römer a dr Gränze gäge d Germane ganz vili baut, aber nume bi dene vo Etzge und vo Choblez het me d Schriftdafele gfunde. Vo dene Dürm us hend d Legionäär oder iri Hilfssoldate müesse ufbasse, ob d Alemanne wider einisch übere Rhy welled cho so wie dozmol, wo si ane 354 durs Land vo de Helvezier zoge sind und vil kabut gmacht hend, sogar d Hauptstadt Avangsch.
Choblez chunt zum erschte Mol im Joor 1010 als Confluentia in ere Urkund vor. Sid em 1415ni het s Dorf zu dr eidgenössische Grafschaft Bade ghört, und sid 1803 isch s im Kanton Aargau.
Vercheer
Bis im 19. Joorhundert sind d Schiff für e Transport bi Choblez s wichtigschte Vercheersmiddel gsi.
Den isch d Ysebaane cho. Über die alti Ysebaanbrügg uf Waldshuet uf em Rhy vo 1859, e schöni früeni Brügg us Ysefachwärch, fahre no hüt d Züüg uf Waldshuet. Vom Baanhof vo Choblez git’s e Baanlinie em Rhy no in Kanton Züri uf Winterthur und d Schwiizer Hochrhybaan über Schtei uf Basel, und denn no d Baan im Aaretal über Chlingnau uf Turgi.
Infrastruktur
Über Choblez goot e Hochspannigsleitig, wo vo de beide Chraftwärch i der Beznau und vom Chraftwärch Chlingnau chunt, uf Düenge zu der grosse Schaltstazion im Unterwärch vom Rhynisch-Westfälische Elektrizitätswärch (RWE). Die Linie isch wichtig füre Stromustuusch zwüsche der Schwiiz und Dütschland.
Methapos
De Methapos isch e Mysteriestifter us Athen im antike Griecheland gsii. Möglicherwiis hett er zom Priestergschlecht vo de Lykomide ghört. Wenn er glebt hett, sofern er historisch isch, isch nöd bikannt, möglicherwis im 4. Joorhundert v. Chr. oder spööter. Z Thebe hett d Mysterie vo de Kabire iigfüert.
Z Phlya isch e Statue vonem gstande miteme Epigramm, wo zaigt, as er d Mysterie im Karnasische Hain bim messenische Andania hett:
Salus populi Romani
Salus populi Romani isch es antiks Bild vo der Muettergottes.
Es ghört zu de choschtbare Sache i der Chile Santa Maria Maggiore z Rom. Es isch die wichtigschti Maria-Ikoone vo Rom.
S Bild isch uf ene Dafele vo Zeedereholz gmoolet, und d Kunschthistoriker wüsse, es isch mit dr Zyt es paar Mol veränderet und zmingscht teilwys übermoolet worde. D Dafele isch 117 Santimeter hööch und 79 Santimeter breit. Uf em Bild het d Maria e rooti Tunika und drüber en blaue Mantel aa, wo au iire Chopf tekt. Si treit s Jesuschindli, wo es Buech i dr Hand het und d Lüüt mit der rächte Hand sägnet.
Jennifer Aniston
D Jennifer Joanna Aniston (* 11. Februar 1969 z Los Angeles, Kalifornie) isch e US-amerikaanischi Schauspiileri un Executive Produceri. Noch em Forbes Magazine gheert si zue dr Persoone in dr Unterhaltigsinduschtry, wu am beschte verdiene un am yyflussryychschte sin.
Aipytos (Sohn des Hippothoos)
De Aipytos isch i de griechische Mythologi e König vo Arkadie i de Stadt Trapezous.
Jennifer Aniston
Lääbe un Wiirke
Mer chännt si wältwyt dur iri Roll vu dr Rachel Green in dr erfolryyche Sitcom Friends (1994–2004), wu si unter anderem mit em Emmy, em Golden Globe un em Screen Actors Guild Award derfiir uuszaichnet wooren isch.
Aipytos (Sohn des Hippothoos)
De Aipytos isch de Soo vom Hippothoos und de Vatter vom Kypselos. Obwolls för Sterblichi verbotte gsii isch, is Hailigtum vom Poseidon Hippios z Mantineia inezgoo, isch de Aipytos mit Gwalt i de inetramplet und drufabe blind wore. E paar Tääg drufabe isch er denn gstorbe.
Jennifer Aniston
Lääbe un Wiirke
Ab dr Mitti vu dr 1990er Joor het si d Aniston au as Filmschauspiileri etabliert. No irem Lyynwanddebüt im Horrorfilm Leprechaun – Der Killerkobold (1993) het mer si in ere Raine vu romantische Kumedine wie Der gebuchte Mann (1997) un Liebe in jeder Beziehung (1998) gsääne. In dr 2000er un 2010er Joor het si in dr Haupsacht di wyybli Hauptroll in Blockbuster-Kumedine wie Bruce Allmächtig (2003), … und dann kam Polly (2004), Trennung mit Hindernissen (2006), Marley & Ich (2008), Meine erfundene Frau (2011) un Wir sind die Millers (2013) gspiilt.
Vu Kritker*ne isch si bsundersch globt woore fir iri schauspiilerische Laischtige in dr Independent-Film The Good Girl (2002), Freunde mit Geld (2006) un Cake (2014). Fir iri Roll vu dr fiktive Zmoorgefäärnsee-Moderatoori Alex Levy in dr Serine The Morning Show, wu si syter anne 2019 derfir vor dr Kamera stoot, isch si 2020 mit em Screen Actors Guild Award uuszaichnet woore.
D Aniston schafft fir iri Produktionsfirma Echo Films mänkmool au as Executive Produceri, zem Byschpel bi dr Netflix-Produktione Dumplin’ (2018) un Murder Mystery (2019).
Ophioneus
De Ophioneus (, "Schlangemaa") isch e blinde Woorseger im Erste Messenische Chrieg gsii. Er dörst nöd historisch sii.
Nochem Tood vom messenische König Euphaes isch de Aristodemos zom noie König gwäält wore, obwoll di beede Woorseger Epebolos und Ophioneus gfunde hend, de sai nöd würdig, vor alem drumm, well de sini aigni Töchter töödt ghaa hett.
Aipytos (Sohn des Elatos)
De Aipytos isch i de griechische Mythologi e König vo Arkadie.
De Aipytos isch de Soo vom Elatos und vo de Laodike. Sini Söö sind de Glesenor und de Peirithoos gsii.
De Aipytos het de Euadne uufzoge, e Töchter vom Poseidon und vo de Pitane. Wo die vom Apollon schwanger woren isch, hett er s Orakel aagfrööget und erfaare wer de Vatter sai. D Euadne hett denn de Iamos uf d Welt broocht, wo z Arkadie uufgwachsen isch.
Uf de Jagd am Berg Kyllene isch er vonere Giftschlange bisse wore und gstorbe. Siis Grab nennt de Homer im Schiffkatalog vo de Ilias.
Emil Frey (Begriffsklärung)
Emil Frey isch de Name vo däne Persone:
Lueg au:
Emil Frei
Emil Frei isch de Name vo däne Persone:
Lueg au:
Wanger
Wanger isch de Familiename vo däne Persone:
Lueg au:
Merope (Tochter des Kypselos)
D Merope isch i de griechischen Mythologie en arkadischi Königstöchter.
D Merope isch d Töchter vom Kypselos. Si hett de messenischi König Kresphontes ghüroote und isch d Muetter vom Aipytos. De Polyphontes hett de Kresphontes umbroocht und d Merope ghüroote und isch König vo Messenie wore. D Merope hett de Aipytos haimlich uf Arkadie broocht, woner vo sim Groossvatter Kypselos uufzoge woren isch. Erwachse wore, hett er aich am Polyphontes gräächt und isch König wore.
Die Saag werd echli verschide verzellt. So haisst de Bueb bim Euripides wie sin Vatter Kresphontes, bim Hyginus Mythographus aber Telephontes.
Polyphontes (Heraklide)
De Polyphontes isch i de griechischen Mythologie e König vo Messenie gsii.
De Polyphontes hett zom Gschlecht vo de Heraklide ghört, doch sind sini Vorfaare nöd bikannt. Er hett de messenischi König Kresphontes ermordet und dem sini Frau Merope zwunge, ass si en hüürooti. Er hett denn as König öber Messenie gherrscht.
Di ältisti bikannte Version vo de Saag stamm vom Euripides. Denoo hend d Merope und de Kresphontes e Bueb ghaa, wo wie de Vatter Kresphontes ghaisse hett. D Merope hett de haimlich zomene Fründ uf Ätolie broocht, woner uufzoge woren isch. De Polyphontes hett e Chopfgeld uf de Bueb uusgsetzt. Woner as junge Maa uf Messenie choo isch, hett d Merope en nöd erchennt und en fast töödt, well si gmaint het, er wöli er Soo em Polyphontes verroote. Im letschte Moment erchennt si en dochno und d Merope und de Kresphontes junior töötet de Polyphontes.
Theoklos (Iamide)
De Theoklos (, „Gottruem“) isch i de messenische Pseudogschicht de Woorseger vom Fraihaitsheld Aristomenes.
De Theoklos ghört zom Gschlecht vo de Iamide und isch e Noofaar vom Eumantis, wo zäme mitem Kresphontes uf Messenie choo isch. Er isch de Vatter vom Mantiklos. Vor de Schlacht bim Ebermool hett er s Opfer för d Messenier uusgfüüert.
Er isch denn zäme mit de Widerstandschempfer uf Eira und hett spööter de Fall vo dere Bergfesti vorgsie und da em Aristomenes verchündt. I de letschte Schlacht vo Eira hett er em Aristomenes groote, de uusweegloosi Champf abzbreche und mit de Messenier s Land verloo, wa de denn o gmacht hett. Er selber hett sich in Champf gstürzt und isch denn umchoo. Sii Soo Mantiklos hett denn zäme mitem Gorgos, em Soo vom Aristomenes, d Messenier uf Sizilie gfüert.
Antilochos
De Antilochos isch de ältist Soo vom Nestor und vo de Eurydike oder Anaxibia. Er isch de Vatter vom Paion.
De Antilochos isch ann vo de Fraier vo de Helena und hett dromm am Troianische Chrieg mitgmacht. Allerdings söll de Nestor degege gsii sii, as de Antilochos in Chrieg züchi, doch de Achilleus, e Fründ vom Antilochos, het en öberredet. Ase isch er doch no, aber echli spööter, uf Troia choo.
Wo de Nestor im Champf fast töödt woren isch, hett de Antilochos de gschützt, isch debii aber vom Memnon töödt wore. De Achilles hett denn de Antilochos gräächt.
De Liichnaam vom Antilochos isch vor Troia verbrennt wore und sini Äsche isch im Graabhügel vo Sigeion vergrabe wore, nebet de Äsche vom Achilleus und vom Patroklos. Wo de Odysseus in Hades ggange isch, hett er de Antilochos zäme mit sinene Fründe Achilleus, Patroklos und Aias gsie.
Komos
De Komos isch im antike Griecheland en Art Festumziig gsii, wo d Mentsche zo de Musig vo Kithara, Flööte und Gsang tanzt hend. Nochem Mythos het de Hermes d Lyra erfunde und die em Apollon gschenkt, demit er die zom Komos spile chönn.
De Komos isch i de Vereerig vom Dionysos verbraitet gsii, hett aber o spontaan nochemene Fest oder Symposion stattfinde chöne, wie de Komos vom Alkibiades, wo de Platon bischribe hett. Er isch bi Hoochzig biliebt gsii und ufem Schild vom Herakles söll e Hochzigkomos abbildet gsii sii. Sowisoo isch er gern uf Vaase abbildet wore. Z Sparta isch de Komos verbotte gsii.
Liste der Gemeinden im Département Haut-Rhin
D Lischt vun dr Gmeina im Owerelsàss zellt àlla 366 Gmeina ìm Département Haut-Rhin uf.
Veranderunge sit 2015
2016:
Jutta Kammann
D Jutta Kammann (* 22. Merz 1944 z Hoedna) isch e dytschi Schauspiileri.
Lääbe
D Kammann isch bi ire Mueter ufgwagse. Speeter het si z Köln as Statischti un Model gschafft, vooreb si ne Uusbildig an dr Weschtfälische Schauspiilschuel Bochum gmacht het.
Mer chännt d Kammann dur vyl Ufdritt in dr Krimiseerine Derrick un Der Alte. Vu 1998 bis 2014 het mer si as Ooberschweschter Ingrid Rischke in dr Chrankehuusseerine In aller Freundschaft chenne sääne, vooreb d Roll no iiber 600 Ufdritt vu dr Produzänte us dr Seerie gschriibe wooren isch. Zum Abschiid vum Dieter Bellmann, irem langjeerige Seeriepaartner, het si in dr Folg 833 nomol e Gaschtufdritt ghaa.
D Jutta Kammann läbt syter anne 2014 z Minche in dr Seniooreresidänz Augustinum. Ire Lääbesgfäärt isch ab dr Mitti vu dr 1960er Joor bis zue sym Dood anne 1992 dr Fäärnseereschiseer Wilhelm Semmelroth gsii.
Liste der Gemeinden im Département Côtes-d’Armor
D Lischt vun dr Gmeina im Département Côtes-d’Armor zellt àlla 348 Gmeina ìm Département Côtes-d’Armor uf.
Amadeu Antonio Stiftung
D Amadeu Antonio Stiftig isch e gmainnitzigi dytschi Stiftig noch em burgerlige Rächt.
Epiteles
De Epiteles, Soo vom Aischines, isch en argivische Feldherr gsii. Er isch zäme mit em Epameinondas de Gründer vo de Stadt Messene gsii. Er werd nume bim Pausanias gnennt imene legendehafte Zämehang, so ass sini Historizität nöd sicher isch.
Amadeu Antonio Stiftung
Ziel
D Stiftig will d Zivilgsellschaft z Dytschland gege Antisemitismus (au in Form vu Antizionismus), Rassismus un Rächtsextremismus starche. Doderzue unterstitzt si iber 1000 lokali Initiativen un Projäkt in dr Jugedkultur, in Schuele, Opferschutz, Flichtlingsinitiativen oder Demokratyprojäkt finanziäll, dur Ufklerig, Effetligkaitsarbet un kommunali Netzwärch. Derzue unterstitzt si Hilfsaagebot fir Uusstyger us dr Neonazi-Szene.
Liste der Gemeinden im Département Côtes-d’Armor
Veranderunge sit 2015
2018:
Epiteles
Noch de Öberliferig söll em Epiteles de Kaukon im Tromm erschune sii und em gsait haa, er söli uf de Ithome grabe, wo en Iibe und e Myrte wachsi und di alti Frau bifraie, wo inere Bronzechammere oomächtig gfange ligi. De Epiteles heb denn am morge a de gnennte Stell e Bronzegfäss, e Hydria, uusgrabe. I dem sai e Zinnblech dine gsii, zemegrollt wiene Buechrolle, mit de uufgschribnige Reglige vo de Mysterie vo de Groosse Göttine. Die Hydria aber söll, noch de messenische Saag, de Aristomenes vergrabe haa. Ahand vo dem Fund sind denn d Mysterie im Karnasische Hain ernoieret wore.
Liste der Gemeinden im Département Côtes-d’Armor
Veranderunge sit 2015
2016:
Thrasybulos (Iamide)
De Thrasybulos, Soo vom Aineias, isch e Woorseger us de Famili vo de Iamide gsii.
Er het um 250 v. Chr. glebt. Er isch vo Elis uf Mantineia choo und hett de Siig vorusgsait, wo d Arkader gege Sparta gchämpft hend, wobi er selber i dere Schlacht gchämpft hett. D Mantineier hend denn em Thrasybulos z Olympia e Statue gstiftet. woner zäme miteme Hund abbildet woren isch. De Buuch vom Hund isch uufgschlitzt gsii, well de Thrasymedes us de Iigwaid vo Hünd d Zuekunft abglese hett.
Nochem Plutarch isch de Theoklos ann vo de Mörder vom eltische Tyrann Aristotimos gsii ane 270 v. Chr.
Communauté de communes Sud Alsace Largue
D Communauté de communes Sud Alsace Largue ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes de la Porte d’Alsace un Communauté de communes de la Largue. Zum Kommünàlverbànd gheera 44 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Dannemarie, Präsidant ìsch dr Pierre Schmidt.
Communauté de communes Pays Rhin-Brisach
D Communauté de communes Pays Rhin-Brisach ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes Essor du Rhin un Communauté de communes du Pays de Brisach. Zum Kommünàlverbànd gheera 29 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Volgelsheim, Präsidant ìsch dr Gérard Hug.
Communauté de communes de Hanau-La Petite Pierre
D Communauté de communes de Hanau-La Petite Pierre ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes du Pays de Hanau un Communauté de communes du Pays de La Petite-Pierre. Zum Kommünàlverbànd gheera 38 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Bouxwiller, Präsidant ìsch dr Jean Adam.
Abtei Weingarten
S Chloschter Wãẽgaade isch en ehmoligi Abtei vu dr Benediktiner uf em Martinsberg in dr Stadt Wãẽgaade, wu bis 1865 „Altdorf“ ghaiße het un hite noch em Chloschter gnännt wird. S ehmolig Huuschloschter vu dr Welfe het s gee vu 1056 bis zue dr Ufhebig dur d Säkularisation anne 1803. Im Johr 1922 isch d Abtei widerbsidlet wore un het zue dr Beuroner Kongregation ghert. Im Spotjohr 2010 isch d Abtei ufghobe wore un di letschte Mench hän s Chloschter verloo.
Communauté de communes du Canton d’Erstein
D Communauté de communes du Canton d’Erstein ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes du Pays d’Erstein, Communauté de communes du Rhin un Communauté de communes de Benfeld et Environs. Zum Kommünàlverbànd gheera 45 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Banfald, Präsidant ìsch dr Jean-Marc Willer.
Abtei Weingarten
S erscht Chloschter
Anne 1094 isch dr Abtei vu dr Frau vum Welf IV. di Hailig-Bluet-Reliquie gschänkt. Die Reliquie bstoht us Grund vum Bärg Golgota, wu no dr Iberliferig mit em Bluet vum Jesus dränkt isch. In dr Zyt derno hän e Huffe Lyt Stiftige an s Chloschter gmacht go d Reliquie z ehre, dodrunter Land un ganzi Derfer mitsamt ihrene Yywohner.
Dr Name „Wãẽgaade“ isch um 1123 urkundli noogwise. D Mench hän si unter anderem mit dr Buechmolerei bscheftigt. Ihre beriemtscht Wärch isch s Sakramentar vum Abt Berthold us em erschte Viertel vum 13. Johrhundert, wu hite in dr Pierpont Morgan Library z New York isch.
Anne 1178 het dr Welf VI. sy Erb nerdli vu dr Alpen an dr Chaiser Friedrich I. Barbarossa vechauft. Dodermit isch au s Chloschter 1179 in dr Bsitz vu dr Staufer chuu.
S Chloschter isch anne 1274 zur Rychsabtei ghobe wore. Dr Abt vum Chloschter isch syter anne 1555 ain vu dr feschtgschribene Verdrätter bi me Ordelige Rychsdeputationsdag gsii.
S Chloschter isch dur sy große Landbsitz vu zletscht 306 km² mit rund 11.000 Yywohner, wu vum Allgai bis zum mittlere Bodesee gangen isch un e Huffe Wälder un Rääbe umfasst het, ais vu dr rychschte Chleschter z Siddytschland gsii.
Ab 1715 isch di romanisch Chloschterchilche vu 1124 bis 1182 zum große Dail abgrisse. An ihre Stell isch 1715–1724 dur Franz Beer e großi, rych uusgstatteti, barocki Chloschterchilche böue wore, wu syter 1956 dr päpschtlig Ehretitel Basilika (gnauer: Basilica minor) drait. Si hätt in ere idealtypische Chloschteraalag solle stoh. Dr Idealblan vum Chloschter isch aber nume dalwys umgsetzt wore.
Im Zug vu dr Säkularisation isch s Chloschter anne 1803 ufglest wore un zerscht in dr Bsitz vum Huus Oranien-Nassau, 1806 derno vum Chenigrych Wirttebärg chuu. D Chloschtergebei sin unter anderem as Fabrik, as Waisehuus un bis 1921 as Kasärne bruucht wore.
Neigrindig 1922
Anne 1922 isch Wãẽgaade vu Benediktiner us dr Erzabtei Beuron un dr vu Beuron grindete Abtei z Erdington (hite Stadtdail vu Birmingham, Ängland) widerbsidlet wore. Im Johr 1936 hän z Wãẽgaade 160 Mench gläbt, eso vyl wie no nie. Anne 1940 sin d Mench vu dr Nationalsozialischte verdribe wore, noch em Änd vum Chrieg hän d Benediktiner uf Wãẽgaade chenne retuurchuu, 25 vu dr zue dr Wehrmacht yyzogene Mench soin gfalle gsii. In dr 1960er Johr hän wider fascht 70 Mench im Chloschter gläbt.
Scho anne 1922 hän d Mench mit dr Aalag vun ere naturhistorischen un velkerkundlige Sammlig aagfange, wu zum Dail in dr Chloschtergebei un in dr Klausur unterbrocht gsii isch. Bis in d 1980er Johr isch d Sammlig als uusgwytet wore un het schließlig iber 20.000 Stuck us dr Beraich Mineralogy, Paleontology, Archeology, Velkerkund un Zoology umfasst. No dr Uflesig vum Chloschter isch d Sammlig an s Museum Auberlehaus z Drossinge gee wore, wu Dail vu dr Sammlig ständig zuegängli sin, dr greßer Dail isch magaziniert un stoht inträssierte Laien un Wisseschaftler un au fir Sunderuusstellige z Verfiegig.
Anne 1982 isch dr Lukas Weichenrieder Abt wore. 23 Mench sin in syre Amtszyt us em Chloschter uusgschide. E Dail hän scho syter zeh bis zwanzg Johr dert gläbt.
Näb em fyyrlige Gotteslob hän d Seelsorg in dr Chloschterbfarrei St. Martin, d Wallfahrt zum choschbere Bluet, s gaischtli Luege no dr Chloschtergescht un d Ekumene mit dr Oschtchilche zue dr Ufgabe vu dr Abtei zellt.
Wãẽgaade isch langi Zyt e Chloschter mit zwoo chilchlige Draditione („Rite“) gsii: E Dail vu dr Mench het noch em remische, en andere Dail noch em byzantinische Ritus gfyyrt.
Anne 2004 isch dr Abt Lukas Weichenrieder vermuetli wägen intärne Stryt no 22 Johr vu sym Amt zruggdrätten un het s Chloschter zytwys verloo. In dr Folgezyt isch s Chloschter vum Beuroner Erzabt Theodor Hogg as Abt-Adminischtrator glaitet wore, wu im Novämber 2004 dr Pater Martin Rieger zum Prior vum Chloschter gmacht het. Im Novämber 2005 isch dää wäge persenlige Grind vu syre Stell as Bfaarer vu dr Wãẽgaadeer Basilikagmai St. Martin un sym Amt as Prior zruggdrätte. Au het er um d Entbindig vu syne Menchsglibd bätte gi uuserhalb vum Benediktinerorde ne kadolischi Bfarrei z iberneh. Neie Prior isch dr Pater Pirmin Meyer wore. Anne 2007 isch dr P. Basilius Sandner us dr Abtei Maria Laach zum sognännte Prior-Adminischtrator gwehlt wore, är het dodermit alli Rächt un Bfliichte vu me Abt ghaa, aber nit d Benediktion.
Ändi Septämber 2009 isch verchindet wore, dass s Benediktinerchloschter Wãẽgaade zuegmacht wird. Im Chloschter hän um des Zyt nume no vier Mench gläbt, dr Pater Anselm Günthör isch as eltschte vun ene scho 98 Johr alt gsii. Versuech, neii Benediktiner z gwinne, sin fählgschlaa. D Diezese Rauteburg-Stuegert isch as Noofolgeri vu dr Abtei Wãẽgaade in dr Mietverdrag mit em Land Bade-Wirttebärg yydrätte. Am 16. Oktober 2010 hän d Benediktiner s Chloschter verloo.
Nutzig vu dr ehmolige Chloschtergebei
S Chloschter un d Chilche sin e Hauptsehnswirdigkait vu dr Oberschwebische Barockstroß. Ai Fligel vu dr Abteiaalag (mit Chryzgang) isch vu 1922 bis 2010 d Härbärg vum nei bsidlete Benediktinerchloschter Wãẽgaade gsii. Anderi Dail vu dr ehmolige Chloschteraalag wäre vu dr Pedagogische Hochschuel Wãẽgaade un dr Akademy vu dr Diezese Rauteburg-Stuegert bruucht. D Heeft vum Chloschter sin im Summer Schaublatz vu Open-Air-Uffierige vu dr Chloschterfeschtspiil Wãẽgaade. Die sin anne 2000 zum erschte Mol veraastaltet wore.
Chloschteraalag mit Basilika
Dr Gsamtkompläx uf em Martinsbärg z Wãẽgaade ghert em Land Bade-Wirttebärg.
Basilika
D Basilika St. Martin isch mit 102 Meter di lengscht Barockchilche vu Dytschland, aber au aini vu dr ruumsterkschte un monumentalschte. Si isch em Petersdom im Maßstab 1:2 nochempfunde wore. Dr Chilcheböu het nume dr glanzvoll Uftakt vum Wãẽgaadener Böue solle syy. No dr Vorstellige vum Abt un em Konvänt, wu si im Idealblan vu 1723 nidergschlaa hän, hätten au d Hofgebei (sidli vu dr Chilche) solle neig macht wäre.
Scho anne 1727, chuum zwaiehalb Johr no dr Chilchewei, het dr Abt Hyller mit em Böu vum Gebeiviertel nerdli vu dr Chilchen aagfange (Hofböu). Böumaischter isch dr Joseph Schmuzer (1683–1752) gsii. Zerscht isch dr Oschttrakt gmacht wore. Wu mer aber 1728 mit em Nordtrakt het wellen aafange, het d Innsbrucker Regierig uf Aazaig vum Landvogt Yyspruch ghoben un bhauptet, dr Neiböu diei s Chloschterbiet verloo un d via regia (Rychsstroß) yyschränke.
Am 27. April 1728 isch e Böuverbot chuu. Wäge däm het mer im Side wyterböue un het 1732 dr Oschtfligel (Seminarböu, hit: Akademy) fertiggmacht.
Dur s Böue, wu als wyzer gmacht woren isch, isch s Chloschter in Schulde chuu. Dr Leopold Mozart het in eme Brief vum 13. Jänner 1786 an sy Dochter Nannerl z St. Gilgen dr Abt Anselm Rittler gnännt, un in däm Zämmehang au d Verschuldig vu me Hufe Chleschter.
Näb ihre Architäktur isch Wãẽgaademer Basilika au beriemt fir d Orgle, wu zwische 1735 un 1750 dur dr Orgelböuer Joseph Gabler vu Oksahausa böue woren isch. Si het 60 Regischter uf 4 Manual un Pedal, un derzue 6666 Pfyfe.
Wel di sechs Fänschter, wu in d Weschtfassad yygloo sin, bim Orgleböu nit hän derfe verdeckt wäre (ähnli wie speter z Nääres), het dr Gabler e seli ufwändigi Konschtruktion un Aaornig fir d Orgle um Fänschter ume mieße entwickle. Des giltet bis hite as orgleböuerischi Maischterlaischtig.
Minschtervorblatz
Dr Minschtervorblatz gränzt im Weschten an di Basilika. Am Sidänd vu ihre Barockfassad stoht e Räscht vu dr romanische Vorgängerchilche. Bim Abbruch vu 1715 het mer d Sidwand vum rächte Syteschiff bewusst stoh loo go an s alt Gotteshuus z mahne, wu syter anne 1124 s Lääben im Chloschter fascht sechshundert Johr lang bregt ghaa het.
Konvänt
Dr Konvänt mit Chryzgang un Klausur isch e fir d Effetligkait gspeerte Beraich, wu bis 2010 em menchische Lääbe vorbhalte gsii isch. Wu s Konvänt zuegmacht woren isch, het ab Juli 2010 d Diezese Rauteburg-Stuegert dää Gebeidail as Mieter ibernuu. Im Mai 2011 het d Prieschtergmainschaft Sankt Martin Inträssi an dr Ibernahm vu dr ehmolige Ryym vum Konvänt zaigt.
Akademy
D Akademy vu dr Diezese Rauteburg-Stuegert het Dagigsryym un Geschthyyser.
Innehof
Im Innehof, wu nerdli an d Basilika aagränzt, stoht syter anne 1999 e Kopy vum Braunschweiger Leeb. S Woobedier vu dr Welfe mahnt draa, dass Altdorf vum 9. bis 11. Johrhundert dr Stammsitz vu däm Adelsgschläächt gsii isch. S Dänkmol isch vum Zweckverband Oberschwäbische Elektrizitätswerke (OEW) gstiftet wore.
Pedagogischi Hochschuel
Di Pedagogischi Hochschuel Wãẽgaade het in dr Chloschteraalag ihri Verwaltig unterbroocht. Derzue het s im däm Fligel au no Herrseel.
Bfaarhuus
Zum Chloschterkompläx ghert au s Bfaarhuus vu dr Basilika-Gmai; die wird syter anne 2007 vun eme Prieschter vu dr Diezese Rauteburg-Stuegert glaitet. Dervor isch iber Johrzehnt e Mench vu dr Abtei au Bfaaradminischtrator vu dr Chilchegmai gsii.
Hailig-Bluet-Reliquie
D Hailig-Bluet-Reliquie isch e mit 65 Edelstai bsetzt guldi Doppelchryz, mit eme gleserne Rehrli as Chärn. In dr Reliquie het s no dr Iberliferig e Dropfe vum Bluet Jesu Christi mit Grund vermischlet, un isch e Dail vu dr Hl.-Bluet-Reliquie vu Mantua. Si ghert nit em Benediktinerorden un isch in dr Basilika blibe, wu dr Konvänt zuegmacht woren isch. D Reliquie isch im Hauptaltar in eme Tresor yygschlosse. Bis uf drei Meter Dischtanz derfe Bsuecher vu dr Basilika an dr Hailig-Bluet-Altar anestoh, wu hinter ere Glasschybe d Haili-Bluet-Reliquie zaigt, wu uf eme roten Sametchissi lyt. Si wird all Johr am Bluetfrytig (no Uffert) in ere Ryterprozession, em Bluetritt, dur Stadt un Baan drait. Im Museum fir Chloschterkultur vu dr Stadt Wãẽgaade wird di rych Gschicht vu dr Reliquie ufzaigt, un di Hyffe Uusdrucksforme vu dr Verehrig anhand vu Andachtsbilder, Hl.-Bluet-Abbildige un verschidene Devotionalie.
Dur d Reliquie gweit El chännt mer as Hailig-Bluet-El, s wird vor Ort verchauft.
Fueßnote
<references group="A" />
Arion
De Arion isch e altgriechische Kitharoid gsii, wo i de zwoot Helfti vom sibete vorchristliche Joorhundert glebt hett. Scho im Altertuum isch er mit Legende verbunde wore.
Lebe
De Arion stammt us de Stadt Methymna uf de Insle Lesbos. As siin Leerer werd de Alkman aaggee. Er hett de Dithyrambos entwicklet, e Wechselgsang zwösched Voorsänger und Choor zo Eere vom Dionysos. Zodem söll er di kyklische Chöör erfunde haa. De Arion hett am Hoof vom korinthische Tyrann Periandros (625-585 v. Chr.) glebt.
Delphiinlegende
Wo de Arion vo Tarent uf Korinth graist isch, hett d Bsatzig vom Schiff en gfange gnoo demit si a siis Geld chömid und bischlosse een z tööte, obwoll de Arion ene e Löösigeld abotte hett. Woner gsie hett, as kann Uusweeg isch, het er bette nomol e Lied z singe und d Seelütt hend demm zuegstume. Woner afange singe hett, isch e Delphin choo und de Arion isch is Meer gumpet und de Delphin heb en denn as Vorpirg Tainaron am Süüdspitz vo de Peloponnes trait. Er isch denn zom Periander choo und hett em brichtet, wa vorgfalle isch. Wo s Schiff z Korinth achoo isch, hebid d Seelütt gsait, de Arion sai z Sizilie blibe. Wo do de Arion unerwartet uftaucht isch, hend si gstande und sind vom Periander zom Tood verurtailt wore.
Am Vorpirg Tainaron isch i de Antiki e chliini Bronzestaute vom Arion ufeme Delphin gstande und d Stadt Methymna hett de Arion uf Münze abbildet.
De Arion und de Delphin sind vom Apollon versternt wore.
Lukas Bärfuss
Dr Lukas Bärfuss (* 30. Dezämber 1971 z Thun) isch e Schwyzer Schriftsteller, Dramatiker un Dramaturg.
Lääbe un Wäärch
Dr Lukas Bärfuss het no nyyn Johr d Primarschuel verloo un het unter anderem as Dubakbuur, Yyseleeger un Gärtner gschafft. Speter het er in ere kollektiv gfierte Buechhandlig gschafft, wun er derdur dr Wääg zum Schryybe gfunde het. Syter 1997 isch er freie Schriftsteller. Dernääbe het er e Lehrufdrag am Schwyzerische Literaturinschtitut z Biel un isch vu 2009 bis 2013 Dramaturg am Zürcher Schauspiilhuus gsii.
Dr Bärfuss isch Mitgrinder vu dr Chinschtlergruppe «400asa» gsii. Fir die het er e baar Bihnewäärch gschriibe, zem Byschpel s ironisch «Groteske» gnännt Meienbergs Tod iber dr Schurnalischt Niklaus Meienberg un dr hyychlerisch Kulturbedriib, wu mer en er anne 2001 derfir chänneglehrt het. Bsundere Erfolg het er mit em Stuck Die sexuellen Neurosen unserer Eltern ghaa, gschriibe fir s Theater Basel, wu bis 2005 in zwelf Sprooche ibersetzt wooren isch. 2009 het sy Drama Öl iber d Abhängigkat vum wiichtigschte Raustoff vum Induschtryzytalter am Dytsche Theater Berlin Premiere ghaa. Anne 2010 isch sy Theaterstuck Malaga, inszeniert vu dr Barbara Frey, am Schauspiilhuus Züri urufgfiert woore. Sy Stuck Zwanzigtausend Seiten isch in ere Inszenierig vum Lars-Ole Walburg am 2. Februar 2012 im «Schiffbau/Box» vum Schauspiilhuus Züri urufgfiert woore.
Sy eerscht Buech, d Novelle Die toten Männer, isch anne 2002 in dr edition suhrkamp uusechuu. 2008 isch sy Romaan Hundert Tage erschiine, wu s din um dr Velkermord z Ruanda un dr Roll vu dr Entwickligshilf goot. Im Roman Koala vu 2014 bscheftigt si dr Bärfuss mit em Suizid vu sym Brueder. Däm sy Spitzname (Koala) losst dr Bärfuss die Ussenandersetzig mit dr Kolonialgschiicht vu Auschtralie verchnipfe. Im Septämber 2014 isch dr Bärfuss Spezialgascht vum Internationale Literaturfeschtival Berlin mit e baar Voordreeg gsii. Anne 2015 het en di Dytsch Akademy fir Sprooch un Diichtig zum Mitgliid gwehlt. Im Summersemeschter 2015 het er e Raie vu Poetik-Voorlääsige an dr Universiteet Bamberg ghalte.
Im Oktober 2015 het dr Bärfuss in dr Schwyz e kontroversi Diskussion uusgleest, wun er en Essay zum Thema Die Schweiz ist des Wahnsinns in dr FAZ vereffetligt het. In däm Täxt schilderet er sy Siicht uf di bolitische, kulturälle un wiirtschaftlige Entwicklige in sy Haimetland.
Är gheert zue dr Unterstitzer vu dr Charta vu dr Digitale Grundräächt vu dr Europäische Union, wu Ändi Novämber 2016 vereffetligt wooren isch.
Anne 2017 isch dr Bärfuss mit sym Romaan Hagard uf dr Shortlist vum Bryys vu dr Leipziger Buechmäss gstande.
Anne 2019 isch dr Bärfuss fir syni bishär erschiinene Drame, Romaään un Essay mit em renommiert Georg-Büchner-Bryys uuszaichnet woore. Di Dytsch Akademy fir Sprooch un Diichtig het sy Wäärch unter anderem as „hoher Stilsicherheit und formalem Variationsreichtum“ durzooge briise, wu „stets neu und anders existentielle Grundsituationen des modernen Lebens“ erkunde diei.
Dr Bärfuss läbt z Züri. Är isch ghyroote un het e Doochter un e Suhn.
Karnasion
Laag und archäologischi Fund
De Karnasischi Hain cha ahand vo Inschrifte und antiike Öberrest bim hüttige Dorf Polichni  lokalisert werde, wo westlich vom Fluss Dimandra litt. Süüdlich vom Dorf sprudlet im Feld di wasserriichi Quelle Divári (Διβάρι). 500 Meeter westlich vo dere isch ane 1858 do en antiki Inschrift gfunde wore, wo d Ernoierig vo de Mysterie reglet. De 400 Kilo schweeri Stai isch denn i d Cherche vo Konstantíni ibaut wore, wo anderthalb Kilometer nordwestlich vo Polichni ufeme Hügel litt und vermuetli identisch mit de antike Stadt Andania isch. Ahand vo dere Inschrift und anderne Fünd i de Felder um Polichni ume und de Aagoobe vom Pausanias hett de schwedischi Archäoloog Natan Valmin nochegwise, ass de Karnasischi Hain bi de Quelle Divari glegen isch.
Saint-Louis Agglomération
D Saint-Louis Agglomération ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté d’agglomération des Trois Frontières, Communauté de communes de la Porte du Sundgau un Communauté de communes du Pays de Sierentz. Zum Kommünàlverbànd gheera 44 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Saint-Louis, Präsidant ìsch dr Alain Girny.
Karnasion
Laag und archäologischi Fund
Die starchi Quelle Divari isch imene Feld östlich vom Dorf Polichni. De Valmin het Aazaiche vonere antike Iifassig gfunde. 1965 isch die Quelle mitere Betonmuur noi iigfasst wore. 500 Meter westlich dodevoo, bim uursprüngliche Fundort vo de Mysterieinschrift sind Süüle und Rest vomene röömische Mosaik gfunde wore.
Communauté de communes Sundgau
D Communauté de communes Sundgau ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes d’Altkirch, Communauté de communes du Secteur d’Illfurth, Communauté de communes du Jura Alsacien, Communauté de communes Ill et Gersbach un Communauté de communes de la Vallée de Hundsbach. Zum Kommünàlverbànd gheera 64 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Altkirch, Präsidant ìsch dr Michel Willemann.
Karnasion
Laag und archäologischi Fund
Di wenige Fund chönd vor alem i di klassischi, hellenistischi und röömischi Zitt datiert were. Si sind uf e gröössers Piet vertailt. Well d Mysterieinschrift e Theater und e Hippodorm (e Rossrennbaa) nennt, mue di antiki Aalag recht grooss gsii sii.
Johann Jakob Bausch
Dr Johann Jakob Bausch (* 25. Juli 1835 en Groß-Sieße, † 14. Februar 1926 z Rochester em US-amerikanischa Staat New York), ischt a deitsch-amerikanischer Induschtrii-Pioniir gwäa.
Communauté de communes de la Mossig et du Vignoble
D Communauté de communes de la Mossig et du Vignoble ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes des Coteaux de la Mossig un Communauté de communes de la Porte du Vignoble. Zum Kommünàlverbànd gheera 24 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Wasselonne, Präsidant ìsch dr Daniel Acker.
Johann Jakob Bausch
Aus seim Leaba
Dr Johann Jakob Bausch kommt am 25. Juli 1835 z Groß-Sieße em Oberamt Geislenga als Soh vo-ma Becker uff d Welt. Trotz-em Handwerksberuaf vom Vadder leabt dui Familie Bausch en-ra graußa Armut. Abr trotz älle Widrichkeida schafft’s der Bua, dass’r noch-em Bsuach vo dr Volksschuel a Lehr als Opdiker macha koo. Wia-nr do drmit ferdich ischt, kriagt’r sei erschda Stell en dr Schweiz. Seine Hauptbeschäfdigonga send deet s Schleifa vo Gleeser ond s Durchfihra vo leichde Repradura. Des Gschäft hangt-em abr bald zom Hals raus, weil’s-em viil-zo ei-teenich ischt. Drom fasst’r da Entschluss – er ischt enzwischa knabb 19 Johr alt – sei Glick wia viile Andre au en dr Neia Welt zo suacha.
Karnasion
Mythischi Gschicht
Noch de Saag isch d Heroine Messene vom Kaukon, wo vo Eleusis uf Andania choo isch, i d Mysterie vo de Groosse Göttine iigwiicht wore und die hett drufabe d Festspiil iigrichtet.
Johann Jakob Bausch
Aus seim Leaba
Em Bausch sei Leaba en de Voreinigde Staada vo Amerika (USA) vorlauft zonägscht et so, wia-nr sich des vorgschdellt hot: Bloß miiasam ko-nr sich mit Gleagaheitsarbeida ibr Wasser halda. Wia-nr no au noh beim Säaga zwoi Fenger vorliirt, scheint’r vo ällem Glick vorlassa zo sei. Trotzdem loot sich der Moo et ondrkriaga. Mit dr finanziella Ondrstitzong vo seim hessischa Freind Henry Lomb grendet’r 1853 em amerikanischa Rochester a oigena Firma: Bausch & Lomb. Dui Firma ischt weltweit de erschd, wo Brillagschdell aus Hartgommi herstellt, ond uff dui „Erfendong” hot d Welt anscheinend grad gwardet. Vo jetzt oo wuud dr Bausch vom Erfolg so richdich vorwehnt.
Karnasion
Mythischi Gschicht
De Perieres hett em Bogenschütz Melaneus, s Piet vom Karnasion ggee und de hett de Ort noch sinnere Frau Oichalia (Οἰχαλία) binammst.
Johann Jakob Bausch
Aus seim Leaba
Am 14. Februar 1926 schliaßt dr Johann Jakob Bausch als wohlhabender Ondrnehmer ond oo-gsehener Birger en seira amerikanischa Wahlhoimet Rochester d Auga fir emmer. Stolze 91 Johr alt isch’r worra.
Karnasion
Mythischi Gschicht
Wo de Aphareus König vo Messenie gsii isch, isch zonem de Lykos choo, wo vo sim Brüeder Aigeus us Athen vertribe woren isch. De hett d Myste grainigt und de Perieres, sini Frau Arene und sini Chind i d Mysterie iigwiicht. De Aichewald, wo da passiert isch, isch sitt denn Lykoswald (agr. Λύκου δρυμόν, Lykou drymon) gnennt wore.
Spööter hett de König Sybotas Heroeopfer för de Eurytos, de Soo vom Bogeschütz Melaneus, iigrichtet und de söll no vor de Groosse Göttine aagrueffe wore sii.
Historischi Gschicht
D Gschicht vo de Mysterie und vom Karnasische Hain isch nume schlecht öberliferet und starch mit Saage verwobe.
Noch de Bifraijig vo Messenie 370 v. Chr. sind d Mysterie vo de Groosse Göttine noi iigrichtet wore. Und zwoor söll de Kaukon em argivischie Feldherr Epiteles im Tromm erschune sii und em gsait haa, er söli a de Ithome, wo en Iibe und Myrte wachsi di alti Frau rette. De Epiteles hett a dere Stell denn e Hydria gfunde miteme dünne Zinnblech, wo wiene Buech zemegrollt gsii sii sai und druf sölid d Reglige vom Mysteriekult ufgschribe gsii sii. S werd o gsait, ass de messenischi Fraihaitsheld Aristomenes die Hydria vergrabe hebi. De Epiteles aso heb dromm d Mysterie noi iigrichtet und d Reglige imene Buech festglait.
Spööter hett de Methapos, weleweeg e Lykomid us Phlya, d Mysterie grainigt. Vo dem Methapos isch nume no bkikannt, as er z Thebe d Mysterie vo de Kabire igrichtet hett.
Ane 92 v. Chr. isch de Kult im Karnasion dör de Mnasistratos reorganisiert wore, wie d Mysterieinschrift zaigt.
Bschriibig bim Pausanias
De Karnasischi Hain isch zo de Zitt, wo de Pausanias vorbii choo isch, vole mit Zypresse gsii. Im Hain isch e Quelle gsii und under anderem Statue vom Apollon Karneios und vom Hermes, wone Widder trait, uufgstellt gsii. Im Hain saied o d Tootebai vom Eurytos uufbiwart woore.
Kult
De Pausanias, wo de Karnasischi Hain bsuecht gha hett, hett öber d Mysterie gschribe und gmaint, as d Mysterie vo de Groosse Göttine im Karnasion, wa d Hailigkait agoot, a de zwoote Stell noch de Eleusinie stösi. D Mysterieinschrift gitt zimmli gnau Uuskunft öber d Organisation und de Ablauf vo de Mysterie. E witters Zügnis isch en Orakeltegscht us Argos.
Noch de Mysterienischrift, wo imene dorische Tielekt gschriben isch, sind im Karneiasion d Damater, d Hagna, de Hermas, de Apollon Karneios und di Groosse Götter vereert wore. Ganz äänlich zellt de Pausanias de Apollon Karneios, de Hermes, d Hagne und di Groosse Göttinne uuf. Hagna („di Raini“) isch e Biiname vo de Kore, wo d Töchter vo de Demeter isch. Noch de Mysterieinschrift het d Quelle im Hain Hagnaquelle (dorisch: Ἅγνας κράνα, Hagnās krānā) ghaisse. Wieses sich mit de Groosse Göttine - dodemit sind d Demeter und Kore gmaint - und de Groosse Götter verhaltet isch nöd klar. Di letschte sind vo de Forschig entweder mit de Dioskure oder de Kabiire i Verbindig broocht wore.
A de Mysterie isch e Root (gerousia) vorgstande. Si sind för all Mentsche offe gsii, o Sklaave hend chöne iigwiicht were. S Fest isch vo demokratisch gweelte Mane glaitet wore. D Hieroi und d Hierai („Hailigi“) sind dör e Loos bistimmt wore und vom Mysteriepriester veraidigt wore. Meriri Priesterinne wered uufglistet, drunder e Priesteri vo de Demeter vo Aigila.
S Fest isch in e religiööse und e weltliche Tail glideret gsii. Zom religööse Tail hend Wiichige, Opfer und e Prozession ghört, zom weltliche e Festesse, Weetchämpf, Tanz und Theater.
Communauté de communes du Pays de Saverne
D Communauté de communes du Pays de Saverne ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes de la Région de Saverne un Communauté de communes du Pays de Marmoutier-Sommerau. Zum Kommünàlverbànd gheera 35 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Zàwere, Präsidant ìsch dr Dominique Muller.
Jaleo (Tanz)
De Jaleo isch e Musigstiil (palo) vom Flamenco, wo vor alem i de Extremadura vorchunnt.
De Jaleo hett sich im 19. Joorhundert vomene Volkstanz zomene Büünetanz entwicklet und hett i de Mitti vo sebem Joorhundert sini Blüeti erraicht und isch internationale Tänzer und Tänzerine uufgfüert wore.
Grossbritannien (Insel)
Grossbritannie isch e Insle uf dr Nordweschtsyte vo Öiropa.
Geografy
D Insle lyt im Atlantik und isch nume wenig vom öiropäische Feschtland wägg; drzwüsche lyt dr Ermelkanal. Si het d Flechi vo 219.331 Kwadratkilometer, und es isch bi wytem die gröschti Insle vom Kontinänt und die nüüntgrööschti vo dr ganze Wält.
Grossbritannie isch s Hauptland vo dr grosse Inslegruppe vo de Britische Insle. Zu dere ghören au no Irland, d Isle of Man, d Hebryyde, d Shetland-Insle, d Orkneys und vil anderi chlyneri Insle. Die normannische Kanalinsle nooch vor dr französische Küschte, uf dr Südsyte vom Ermelkanal, ghöre geografisch nid zu de Britische Insle, sondern zu Frankrych, sind aber politisch e Deil vom «Vereinigte Königrych».
dr Name
Dr geografisch Name «Britannia» chunt vo de Röömer, wäge de alte Ywooner, de «Britanni». Anne 43 isch e grosse Deil vo dr Insle die römischi Provinz Britannia woorde.
Im Middelalter het men afo zwüsche Grossbritannie und Chlybritannie underscheide. S chlyne Britannie isch s Land südweschtlech vom Ermelkanal, die hütigi französischi Region Bretagne.
Politik
Der politisch Ländername «Grossbritannie» isch im 17. Joorhundert uufcho, wome d Königrych vo Ängland und vo Schottland zämegleit het.
Hüt bilde die drü Länder uf dr Insle Grossbritannie – Ängland, Schottland und Wales – zäme mit Nordirland s Vereinigte Königrych Grossbritannie und Nordirland. Däm syni Regierig isch z London, und s formelle Oberhaupt vonnem isch dr britisch Monarch, sid anne 2022 isch das dr König Charles III..
Katja Mast
D Katja Mast (* 4. Februar 1971 z Offeburg) isch e dytschi Bolitikeri (SPD) un syter 2005 Mitgliid vum Dytsche Bundesdaag. D Mast isch vu 2011 bis 2016 Generaalsekreteeri vu dr SPD Baade-Wiirtebäärg un vu 2014 bis 2018 Vorsitzeri vu dr SPD-Landesgruppe Baade-Wiirtebäärg im Bundesdaag gsii. Syt Dezämber 2017 isch si stellverdrättendi Frakzioonsvoorsitzeri un doo zueständig fir Aarbet, Soziaals, Familie, Senioore, Fraue un Juuged.
Uuusbildig un Beruef
Noch em Abituur 1990 am Wiirtschaftsgimnasium z Offeburg het d Katja Mast bis 1992 Bankchauffrau bi dr Sparkasse Offeburg gleert. Derno het si an dr Universiteet Haidelberch Biology, Bolitology, Geografy un Pedagogik studiert. Anne 1999 het si s eerscht Staatsexaame fir s Leeramt an Gimnasie abglait.
Vu 1999 bis 2003 het d Katja Mast as Projäktlaiteri in dr Berootigsfirma Institut für Organisationskommunikation GmbH gschafft. Vu 2003 bis 2005 isch si Referänti bim Personaalvoorstand vu dr Dytsche Baan AG gsii.