cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Helmut Müller-Enbergs
Läba
Vo 1985 bis 1989 hod dr Müller-Enbergs Politologie, erschd an dr Westfälischen Wilhelms-Universität Münster, ond drnoch am Otto-Suhr-Institut der FU Berlin schdudierd. Vo 1986 bis 1989 war er studendische Hilfskraft, drnoch wissenschaftlichr Mitarbeitr am Zentralinstitut für sozialwissenschaftliche Forschung der FU Berlin. Vo 1990 bis 1992 war au Pressesprecher vo dr Fraktioo Bündnis 90 em Landtag Brandenburg ond doo em Stolpe-Untersuchungsausschuss wissenschaftlicher Mitarbeiter
Schaffa
Seid 1992 isch r wissenschaftlicher Referent beim Bundesbeauftragda fir d Stasi-Unterlaga. Er hod s Behördengutachda iber da Gregor Gysi (1996) fir da Ausschuss für Wahlprüfung, Immunität und Geschäftsordnung vom Deidscha Bundestag midgschrieba. Vo 2003 bis zua dr Auflösung 2005 hod dr Müller-Enbergs d Forschungsgruppe Rosenholz-Dateia gloided. 2004 war r Referatsleiter für Öffentlichkeitsarbeit beim Landesamt für Verfassungsschutz em Land Brandeburg.
Seine wissenschaftlichr Haubdthema sen Grondlagaforschonga zua de Inoffizielle Mitarbeidr ond dr Hauptverwaltung Aufklärung (HV A) vom Ministerium für Staatssicherheit (MfS) ond zua Spionag ond Nachrichtendienstpsychologie (PSK)
2007 hod r beim Eckhard Jesse zom Dr. phil. promovierd. 2007/08 war dr Müller-Enbergs als a Gaschdwissenschaftlr an dr University of Michigan (USA). 2008/09 hod r a Gaschdprofessur an dr goischdswissenschaftlicha Fakultät vo dr Syddansk Universitet en Odense (Dänemark) ghed; seid 2010 isch r derd Honorarprofessor. 2011/12 war r Gastprofessur an dr historischa Fakuldäd vo dr Högskolan på Gotland] en Visby (Schweden), seid 2012 isch r doo Honorarprofessor.
R isch seid 2010 gewählds Mitglied vo dr Kommission zur Überprüfung der Abgeordneten des Landtags Brandenburg auf Kooperation mit dem MfS ond dr Enquete-Kommission zur Aufarbeitung der Geschichte und Bewältigung von Folgen der SED-Diktatur und des Übergangs in einen demokratischen Rechtsstaat im Land Brandenburg.
Kurras-Affär
Sei Veröffentlichung zusemma mid dr Cornelia Jabs em Deutschland Archiv hod da West-Berliner Polizista Karl-Heinz Kurras als SED-Mitglied ond Inoffiziella Midarbeiter „Otto Bohl“ gfonda. Dr Schef vo dr Forschungsabteilung der Stasi-Unterlagenbehörde da Aufsads schriftle zom Drucka freigeba ghed hod, hod oinaweg ean d Bhördanleidong drwega abgmahnd Müller-Enbergs hod klaga miass, dass dia Abmahnung aus seinr Personalakt rausgnomma wurd.
IM Bob ond IM Petra
Em Herbschd 2012 hod sei Behörde eahm ned da Rechtsbeischdand em Prozess gega da Wolfgang Deuling ond sei Frau, zwoi mutmaßliche DDR-Spioo („IM Bob“ und „IM Petra“) geba. Das Vorgehen gegen ihn sorgte für öffentlichen Protest und für Solidarität bspw. durch Wissenschaftler und Journalisten. D Deulings hend Aafang 2013 d Klag gega s nenna vo ihre Klarnama en dr Schrifd „Hauptverwaltung A; Aufgaben-Strukturen-Quellen“ durch da Müller-Enbergs als Autor zruckzoga, nochdem se s Gerichd fir ned zuständig erklärt hod ond se an andra Rechtsweg häddad nemma muassa. Drwega kaa dr Müller-Enbergs se namendlich nenna. Dr Wolfgang Deuling isch Büroleiter ond spädr persönlichr Referent vom Hans-Jürgen Wischnewskigwää g. -->
Stimmlose alveolare Affrikate
Di stimmlosi alveolari Affrikat isch e Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Es isch de Luut, wo im Alemannische meischt mit <z> gschriibe wird, wie in „Zytig“. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet für de Luut isch, oder wemmer eidütig wott kennzeichne, dass es e Affrikate isch.
Joachim Zenger
Dr Joachim Zenger (* 7. Juli 1951 z Konschtanz) isch e dytsche Dialäktautor un Kabarettischt.
Dr Zenger isch z Konschtanz ufgwagse un het iber 30 Johr lang as Beruefsoffizier bi dr Bundeswehr gschafft. Är läbt z Meßstette.
Marion Gentges
Lääbe
D Gentges isch z Welscheschdaine ufgwachse. Anne 1991 het si Abitur am Robert-Gerwig-Gimnasium z Huuse gmacht. Vu 1991 bis 1996 het si an dr Universitet Fryburg Jura studiert. Anne 1996 het si s erscht Staatsexame gmacht un derno vu 1996 bis 1998 s Referändariat am Landgricht Offeburg mit Wahlstatione z Marburg un z Brüssel bi dr EVP-Fraktion im Biro vum Karl von Wogau. Ab 1999 het si z Hesse as Rächtsaawälti gschafft un syt 2004 isch si sälbschtständig mit ere aigene Kanzlei z Zäll, spezialisiert uf Arbetsrächt.
D Gentges isch ghyrote un het e Doochter.
Bolitik
D Gentges isch anne 1990 in di Jung Union yydrätte, 1991 in d CDU im Ortsverband Schtaine-Welscheschtaine. Vu 1993 bis 1996 isch si Chraisvorsitzeri vu dr Junge Union Ortenau gsii. Syter 1993 isch si Mitglid im Chraisvorstand vu dr CDU Ortenau. 1996 bis 1997 isch si Mitglid im Dytschlandroot vu dr Junge Union Dytschland gsii, 1997 bis 2000 Mitglid im Landesvorstand vu dr Junge Union Bade-Wirttebärg un 2001 bis 2006 Vorsitzeri vum Landesschidsgricht vu dr Junge Union Bade-Wirttebärg.
Bi dr Landdagswahl 2016 isch si iber e Zwaitmandat im Wahlchrais Lohr in Landag gwehlt wore. Im Landdag isch si Mitglid im Ständigen Uusschuss, im Uusschuss fir Wisseschaft, Forschig un Chunscht, im Barlemäntarische Kontrollgremium, im Oberrhyroot, im Untersuechigsuusschuss „Rechtsterrorismus/NSU BW II“ un im Untersuechigsuusschuss „Zulagen Ludwigsburg“. Stellverdrättend Mitglid isch si im Uusschuss fir Europa un Internationals, im Uusschuss fir Finanze, im Uusschuss fir Inners, Digitalisierig un Migration, im Uusschuss fir Ländlige Ruum un Verbruucherschutz, im Uusschuss fir Sozials un Integration, im Uusschuss fir Umwält, Klima un Energywirtschaft un im Petitionsuusschuss.
Lörrach-Haagen
Haage (amtlich Haagen) isch e Ortsdeil vo de Kreisstadt Lörrach im Südweste vo Bade-Württeberg. Z Haage isch uff me Berg s Wohrzeiche vo de Stadt, s Röttler Schloss.
Tessin (Fluss)
Dr Tessin (lombardisch Tesin oder Tisin, italiänisch Ticino, in dr Antike Ticinus) isch e lingge Nääbefluss vom Po und fliesst vo dr Schwiz uf Norditalie. Er het em Kanton Tessin dr Naame gee.
D Kwelle vom Tessin isch bim Nuufenebass südwestlig vom Gotthardmassiv. Dr Fluss louft zerst dur s Bendrettodaal, denn dur d Leventina und d Riviera, a dr Stadt Bellinzona verby und dur d Magadinoebeni, bevor er in dr Langesee mündet. D Bolle di Magadino sind es Naturschutzpiet bi dr Mündig vom Tessin.
Lörrach-Haagen
De Name "Haage" isch 1344 zum erschte Mol erwähnt worre. E Steiplattegrab uss em 7. Johrhundert belegt, dass de Ort sogar no wesentlig älter isch.
Tessin (Fluss)
Uf dr italiänische Site fliesst er bi Sesto Calende us em See uuse, dur d Poebeni, und mündet südöstlig vo Pavia in Po.
Lörrach-Haagen
1974 isch Haage uff Lörrach ygmeindet worre und hät sither e eigeni Ortsverwaltig mit Ortschaftsroot. D Ywohnerzahl vom Ortsdeil isch bi knapp 3500.
Tessin (Fluss)
Dr Fluss isch 248 km lang und si Iizugsgebiet 7'228 Kwadratkilometer. Die wichdigste Nääbeflüss si dr Brenno, d Moesa, d Maggia und d Toce.
An de Ufer vom Fluss, vermuetlig in dr Nööchi vo Vigevano, öbbe 25 km nordwestlig vo Pavia, het 218 vor Chrischtus s Gfächt am Ticinus zwüsche de Römer und em karthagische Fäldherr Hannibal stattgfunde, wo d Kathager gwunne häi.
Lörrach-Haagen
Wappe
S Wappe vo Haage isch zweideilt. Links isch s Wappe vo de Edle vo Röttle z erkenne, im obere Deil e halbe rote Löw uff goldigem Grund und im undere Berych blau-wißi Wellereihe. Uff de rächte Site wird e goldige Fisch, wo am Springe isch, uff rotem Grund dargstellt. Säller soll s herrschaftliche Privileg an d Hoffischer z Haage erinnere. S Wappe git s sit 1964.
Tannay VD
Tannay (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Nyon im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Tannay isch e Hufedorf uf ere Terrasse iber em Gämfersee. D Gmaiflechi umfasst 50,8 % landwirtschaftligi Flechi, 14,9 % Wald, 33,1 % Sidligsflechi un 1,1 % sunschtigi Flechi.
Gschicht
Tannay isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1390 as Taney.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 37,6 % gläge.
Johannes Spörl
Dr Johannes Spörl (am 5. September 1904 z Münche uf d Wält cho; dört au gstorbe am 19. April 1977) isch e dütsche Historiker, Mitgliid vo der Quickborn-Bewegig und Herusgäber vom Historische Johrbuech vo der Görresgsellschaft gsi.
Tannay VD
Religion
31,1 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 31,1 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Johannes Spörl
Läbe
Dr Spörl het z Münche und z Bonn Gschicht studiert und d Habilitation z Friiburg im Briisgau bim Philipp Funk gmacht. Vo 1934 bis 1940 isch er Privatdozänt z Friiburg gsi. Noch em Militärdienst und dr Chriegsgfangeschaft isch er vo 1947 Professor z Münche gsi. 1950 isch er z Friiburg zum Honorarprofessor ernennt worde. 1953 - 1954 und 1969 - 1970 isch er Dekan vo der Philosophische Fakultät z Münche gsi.
Tannay VD
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,4 %, CVP 8,1 %, FDP 20,3 %, GLP 10,3 %, GP 10,9 %, SP 13,9 %, SVP 19,6 %, Sunschtigi 0,9 %.
Johannes Spörl
Läbe
In der Görresgsellschaft isch er vo 1949 Leiter vo der historische Sektion und vo 1952 a Vizepräsident gsi.
Tannay VD
Bolitik
Dr Burgermaischter vu Tannay isch dr Serge Schmidt (Stand Merz 2014).
Johannes Spörl
Läbe
Er isch en änge Fründ vom Romano Guardini gsi und het zum Friiburger Kreis um ä Karl Färber ghört.
Tannay VD
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 1227 Yywohner 70,7 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 10 % Dytsch, 2 % Italienisch un 17,3 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Ruine Farnsburg
D Ruine Farnsburg lit zwüsche de Ortschafte Gälterchinde und Buus im Halbkanton Basel-Landschaft in dr Schwiz.
D Laag
D Ruine Farnsburg befindet sich in ere markante Sporelaag am nordöstlige Rand vom Farnsbärg, dört wo sich d Gränze vo de Gmäinde Buus, Hemmike und Ormalinge dräffe. Dä Felssporn – dr Schmaedecke bezeichnet en as Sporeterrasse -- isch künstlig terrassiert worde, was zum ene öbbe 8 Meter diefe, sänkrächte Absturz zwüschen em Felssporn und dr Schildmuure gfüert het. Ummiddelbar vor dr Aalaag het mä e Halsgraabe usghoobe, wo öbbe 9 Meter bräit gsi isch. Dä het uf dr äinte Site d Burgstell gschützt und uf dr andere Site isch er – wie d Terrassierig -- as Stäibruch für Baumaterial für d Festig brucht worde. Wo mä ufghöört het, d Aalaag z bruuche, isch dr Halsgraabe mit 200 Waagelaadige zuegschüttet worde, so dass mä e Garte het chönne mache, und mä gseet en nume no bi dr Zuegangsbrugg.
D Ruine isch sehr guet zuegänglig und mä het in dr Nöizit e Wändelstääge in d Schildmuure baut. Mä het e herrlige Usblick vo dr Schildmuure us und es git dört e groosse Übersichtsblaan und e gschichtlige Abriss. Underhalb vo dr Burgruine befindet sich au hüte no s Hofguet Farnsburg, vo wo us mä uf em Burgwäg zur Farnsburg uufelauft. Mä cha aber au vo dr Buseregg Busstazioon uf markierte Wääg zur Burg wandere.
D Aalaag
D Farnsburg isch öbbe 130 Metern lang (inklusiv s Vorwärk) und isch am witiste bi dr Schidmuure, wo d Bräiti fast 60 Meter isch. Si isch in e usdehnti Underburg, d Vorburg, uf dr Felsterrasse an dr östlige und nördlige Site gliideret und e Ooberburg, d Kärnburg, uf em Felschopf im westlige Däil.
Dr Zuegang zur ganze Burgaalaag goot an eme Vorwärk mit eme Doorgraabe, wo nüm sichtbar isch, und an ere üssere Doorbefestigung am südöstlige Ändi vom Halsgraabe verbii. D Doorbefestigung het us eme Doorbau bestande und eme Halbrunddurm nääbedraaä wo mä immer no cha gsee. Mä goot über d Brugg über e Doorgraabe und chunnt zum innere Door, wo ursprünglig d Funktion vom üssere Door gha het, bis d Stadt Basel d Burg übernoo het und 1461 s Vorwärk baut worden isch. Vo däm si nume no d Fundamänt übrig. Historischi Abbildige zäige ass daas innere Door e vorspringende Viereggdurm mit Pultdach gsi isch.
Um d Underburg ume isch e Ringmuure gsi mit Dürm. Im südöstligste Egge vo dr Ringmuure isch dr „Bätteldurm“ (au Hundsdurm) gstande, e starke Runddurm, won e Wachhuus (mit Ställ) und e Chornhuus dra aabaut gsi isch. E halbrunde Schaaledurm, wo zitwiis als Bulverdurm oder Züüghuusdurm für d Hooggebüggse brucht worden isch) het d Middi vo dr Ostmuure versterkt. Im nördlige Däil vo dr Underburg isch e Woonhuus gstande: Daas und d Ställ nääbedraa wärde as dr Woonsitz vo dr Ministerialefamilie Zielemp identifiziert. Ihr Siigel isch hüte s Wabbe vo Ormalinge. Es het no anderi Gebäud gee, wo an d Ringmuure aabaut gsi si, vo dene si nume no Räst übrigbliibe. Dr Schmaedecke vermuetet uf Grund vo de Quelle, ass in dr Underburg zitwiis sogar Begräbnis stattgfunde häi.
D Underburg het vor allem wirtschaftligi Zwäck erfüllt, d Lüt häi in dr Ooberburg gläbt, wo s Woonige und sogar e Badstuube gha het, e Kapälle und Representazionsgeböid wie s Amtshuus. Mä isch vo dr Underburg uf d Ooberburg uufe über die Langi Stääge choo. Dä Zwingerufgang goot dr südöstlige Site vom Felschopf nooch zum „Blaue Durm“, denn het s e Spitzcheeri und denn goot s witer über e Zuugbrugg über dr sogenannti Wolfsgraabe zum Pfisterhuus, das isch d Beckerei (vo lat. Pistor = Beck). Im Blaue Durm wie au im Pfisterhuus het s no mee Door gha, wo dr Zuegang zur Ooberburg gsicheret hai. Im Blaue Durm isch e Näbedüüre zur Zistärneaalaag gsi, dr Wasserversorgig vo dr Burg: Die isch bis uf s Grundwassernivoo aabegange und und d Wasserversorgig vo dr Ooberburg isch eso zueverlässig gsi au wenn d Underburg gstürmt und gfalle gsi weer.
D Ooberburg isch uf dr Site vom Halsgraabe von ere mächdige Schildmuure gschützt worde. Bi bäide Ändi vo deere het s chliini Scharwachdürm, sogenannti Pfäfferbüggse, gee. Uf dr Innesite isch dr Woondrakt gsi, wo noch alte Abbildige mit eme Pultdach deckt gsi isch und mindestens 4 Stöck gha het. Näbe de Woonrüüm isch au d Burgchuchi do gsi: Am Innemantel vo dr Schildmuure isch e Rauchkanal wo dodruf aanewiist. E zwäiti Zistärne (knapp Kubikmeter Fassigsvermööge), wo mit Räägewasser vo de Dächer gspiist worden isch, isch zwüschen em Woon- und dem Amtshuuskomplex glääge. Wo mä dört im 2. Wältchrieg e Bunker baut het, het mä e Hufe drvo zerstöört.
Im nordöstlige Däil vo dr Ooberburg isch e mehrdäilige Gebäudedrakt gstande, wo s Amtsrüüm, Schribstuube, Badstuube, e Burgkapälle und e Woonig für e Kaplan gha het. Zwüschen em Woondrakt und em Amtsgebäuddrakt isch e chliine Hoof gsi.
Gschicht
Es git e Räije vo Hiiwiis druf, ass es uf em Felssporn scho am Aafang vom 14. Joorhundert oder sogar scho vil früener e Burg gee het: 1309 isch dr thierstäinisch Dienstmaa Zielemp, wo mä von em wäiss, ass er uf dr Burg gwohnt het,  as Verchäufer vo Güeter vo de Thierstäiner bezügt: Es isch also mööglig, ass er zur Zit won er die Güeter verchauft het, scho uf ere Vorgängerburg gwoont het. Und denn het mä in de Muurchärn vo dr hütige Aalaag Keramik us em 13. Joorhundert und Bruchstück vo eltere Baute gfunde. Wil s schwiirig gsi isch denn, Sache z dransbordiere, het mä Baumateriale im Allgemäine vo so nooch wie mööglig brucht.
Die hütigi Farnsburg häi d Groofe vo Thierstäi um 1330 baut, zwüsche 1319, wo dr Bsitz vo de Frohburger an d Thierstäiner gangen isch, und 1342, wo d Thierstäiner wo sich noch dr Farnsburg gnennt häi, no witeri Güeter in dr Umgäbig vo dr Burg übernoo häi. Dr Schmaedecke dänggt dr Bauherr sig äntwäder dr Sigmund II. (1262 bis 1326) gsi oder si Sohn Otto I. (1318 bis 1347): Si häi sä sicher nid gmäinsam baut, wil dr Otto, wo si Vater gstorbe isch, erst achti gsi isch.
1363 wird d Burg zum erste Mol schriftlig erwäänt und 1367 isch si as Usstelligsort von ere Urkunde dokumentiert worde. Über meereri Generatione isch si dr Sitz vo dr Sitelinie Thierstäi-Farnsburg gsi, wo vo dört us s Landgroofenamt im Sisgau usgüebt häi. Wo die usgstorbe si, häi d Freiherre vo Falkestäi 1418 d Burg, d Herrschaft und au s Landgroofenamt gerbt, won e Lääche vom Bischof vo Basel gsi isch.
Dr Hans und dr Thomas vo Falkestäi häi sich um 1440 em Huus Habsburg aagschlosse und häi s aktiv im Alte Züürichrieg understützt. Während d Äidgenosse 1444 d Stadt Züüri belaageret häi, häi d Falkestäiner d Stadt Brugg überfalle und aabebrennt. Denn häi si sich uf d Farnsburg zruggzooge, und en äidgenössischi Armee vo knapp 1500 Maa isch nä noochezooge und het d Burg afo belaagere. D Äidgenosse häi z Grifesee churz vorhär zäigt, wie si mit ihre Gegner umgöön, wo si fast alli Verdeidiger vo Grifesee noch iirer Kapitulation ermordet häi. Was de Verdäidiger vo dr Farnsburg s Lääbe grettet het, isch gsi, ass die Belaagerigsdruppe in Richdig Basel abzooge si, wo si d Noochricht überchoo häi, ass d Armanjake vor Basel wurde stoo, und denn in dr Schlacht bi St. Jakob an dr Birs am 26. August 1444 die äidgenössischi Vorhuet vollständig vernichdet worden isch. Noch em Abzuug vo de Armanjake het d Stadt Basel Chrieg gmacht gege d Adelsfamiliene, wo d Habsburger understützt gha häi, und das het zum bolitische und wirtschaftlige Zämmebruch vom Huus Falkestäi gfüert. Wil die finanzielli Situazioon vo de Falkestäiner lang schlächt bliibe isch, cha mä aanee, ass si d Burg häi lo verloddere und die het afo baufellig wärde.
Au wenn s Schloss immer no stark wien e Burg usgsee het, het s kei militärische Zwäck mee ghaa und wär dört gläbt het, si stedtischi Verwalter und iiri Bedienstete gsi. 1461 zum Bischbil häi dört säggs Chnächt, vier Nachtwächter, zwei Daagwächter und e Jeeger gschafft und die ganzi Bewaffnig het us 22 Büggse und 10 Armbrüst bestande. Wäge däm häi vierzää Ufständischi im Schwizer Buurechrieg 1653 s Schloss ooni Broblem iignoo. Au in dr Baasler Revolution 1798 häi d Landschäftler d Farnsburg erooberet, dr stedtisch Vogt ändgültig verdriibe und d Burg aabebrennt, so wie si s au mit dr Waldeburg und dr Dornegg gmacht häi. D Ruine het mä denn as Stäibruch brucht und si isch schnäll zerfalle.
In de Joor 1930 und 1931 het mä Däil vo dr Burgruine, wo under Schutt begraabe gsi si, usgrabt und restauriert. Denn het mä e Wändelstääge an dr nordwestlige Stirnsite vo dr Kärnburg baut, wo mä drüüber zu dr Ussichtsterrasse uf dr Schildmuure chunnt. Im Zwäite Wältchrieg het mä e milidärische Beobachtigsstand baut, wo d Aalaag vo dr Kärnburg gstöört het, aber 1944 und 1945 het mä die historischi Aalaag au e chli repariert. Vo 1947 bis 1959 het mä in chliine Schritt mit dr Hilf vom ene Underhaltsfond witergmacht, bis 1963 dr Kantoon dr Underhalt vo dr Ruine übernoo het. Noch ere lengere Diskussion zwüschen em Burgekomitee und dr Kantoonsarcheologii het mä 1981/82 und 1986 grösseri Reparatuure gmacht, wo aber kuum dokumentiert worde si.
1989, wo d Förster am Südostegge vo dr Aalaag gschafft hai, häi si Räst vom Bulverdurm freigläit, wo aber hüte wider überwaggse si.
Wahlkreis Toggenburg
De Waalchrais Toggeborg isch e Verwaltungseinheit vom Kantoo Sanggale i de Schwiz.
Gschicht
De Waalchrais Toggeborg bestoht wäg de Verfassigsrevision vom 10. Juni 2001 sit em 1. Jänner 2003 und hät im Verglich zu den früenere Bezirk kenn Hoptort. S Chraisgricht hät sin Sitz z Liechtestaig. Vor 2003 het s Toggeborg us vier Bizirk bistande:
Historisch und geografisch ghööret all die Bezerk mit de Gmainde zum Toggeborg. Bi de Gründig vom Waalchrais Toggeborg sind die maiste Undertoggeborger Gmainde (mit Uusnam vo de eheolige politische Gmainde Gantertschwil, wo hüt en Tail vo de politische Gmaind Bötschwil-Gantertschwil isch, und Mogelschberg, wo hü en Tail vo de politische Gmaind Neckertal isch) zom Waalchrais Wil gschlage wore. Die Änderig isch scho im Vorfeld vo de Biwohner vo de bitroffne Gmainde kritisiert wore.
Geografii
Zom Waalchrais ghörid hüt folgendi Gmainde:
Verändrige im Bistand vo de Gmainde sit 2000
Zämeschlüss vo Gmainde
Stimmloser alveolarer Frikativ
De stimmlosi alveolari Frikativ isch en Konsonant. S Zeiche im IPA, un au de Buechstab im latiinische Alphabet, defür isch. Des Zeiche stoot glychzitig au für di stimmlose dentale un postalveolare Frikativ. In bstimmti Dialäkt vum Alemannische git es zwo Variante vo däm Luut, e Fortis un e Lenis.
In de Sprooche vo dr Wält wird de Luut entweder mit de Zungespitz (=apikal) oder mit em Zungeblatt (=laminal) artikuliert. Die gnaui Zeiche im IPA defür sin bzw. ]. In ere Sprooch wird de Luut meischt entweder apikal (z. B. Änglisch) oder laminal (z. B. Französisch) ussgsproche. Sältener sin Sprooche wo beidi Versione vorchömme (z. B. Baskisch).
Internationaler Frauentag
Dr International Frauedag, Wältfrauedag oder Frauedag isch e bolitische Aktionsdag, wu alljohr am 8. Merz gfyyrt wird. Är isch as Initiativ vu sozialistische Organisationen in dr Zyt vor em Erschte Wältchrieg entstanden im Kampf um d Glychberächtigung, s Wahlrächt fir Frauen un d Emanzipation vu Arbaiterne. Di Verainte Natione hän dr Dag zum erschte Mol anne 1975 gfyyrt un hän en 1977 zum Dag vu dr Verainte Natione fir d Rächt vu dr Frau un dr Wältfride uusgruefe.
Gschicht
Dr erscht Frauedag in dr USA het s am 28. Februar 1909 gee, organisiert dur s National Frauekomitee vu dr Sozialistische Bartei vu Amerika] (SPA). Uf dr Zwoote Internationale Sozialistische Frauekumferänz am 27. Augschte 1910 z Kopenhagen het di dytsch Sozialischti Clara Zetkin en Internationale Fraudag vorgschlaa. Dr erscht International Frauedag isch derno am 19. Merz 1911 z Dänemark, z Dytschland, z Eschtrych-Ungarn un in dr Schwyz gfyyrt wore. In dr erschte Johr isch s vor allem um d Yyfierig vum Frauewahlrächt gange. S Datum isch aafangs nonig fescht gsii, anne 1921 isch in dr Sowjetunion schließli dr 8. Merz fir dr dr Frauedag feschtglait wore.
In dr Zyt vum Nationalsozialismus isch dr Frauedag z Dytschland verbote gsii. Noch em Chrieg isch dr Dag vor allem in sozialistische Länder gfyyrt wore, erscht mit dr neie Frauebewegig Ändi 1960er Johr isch au im Weschte wider sterker Achtig gee wore uf dr Frauedag.
Im Internationale Johr vu dr Frau anne 1975 hän di Verainte Natione zum erschte Mol am 8. März dr Frauedag gfyyrt. Am 16. Merz 1977 het d UN-Generalversammlig e Resolution verabschidet, wu alli Staate vu dr Wält din ufgforderet wore sin, e Dag im Johr zum Dag vu dr Verainte Natione fir d Rächt vu dr Frau un dr Wältfride z mache.
Hite isch dr International Frauedag am 8. Merz e gsetzlige Fyyrdig z Angola, z Armenie, z Aserbaidschan, z Burkina Faso, z Eritrea, z Georgie, z Guinea-Bissau, z Kasachstan, z Kambodscha, z Kirgisistan, z Laos, z Madagaskar, z Moldawie, in dr Mongolei, z Nepal, z Russland, z Sambia, z Serbie, z Tadschikistan, z Turkmenistan, z Uganda, in dr Ukraine, z Usbekistan, z Vietnam un z Wyssrussland, derzue z Dytschland im Land Berlin. In dr VR China isch dr Nomittag arbetsfrei fir Fraue.
Kantonsregierung
Waalmodus
Es git Kantöön, wo s mööglig isch, mit ere Volksiniziative d Regierig vorzitig abzberüefe. Braktisch spiilt das aber fast kä Rolle.
Zämmesetzig
In fast alle Kantöön het d Kantonsregierig äntwääder fümf oder siibe Mitgliider. Dr Vorsitzend vo dr Kantonsregierig (Regierigsbresidänt, Regierigsrootsbresidänt, Landammaa) het mäistens nid mee z sääge as die übrige Regierigsmitgliider. Er isch mäistens e Primus inter pares, wo für äi Joor gweelt wird. Wie dr Bundesroot folge au d Kantonsregierige em Kollegialidäätsbrinzip.
In de Kantöön Baasel-Stadt, Waadt und Gämf wärde d Regierigsbresidänte für die ganzi Amtsduur vom Regierigsroot gweelt, In Uri, Zug, Glaris, Appezäll Innerrhode und Appezäll Usserrhode für zwäi Joor.
Bezäichnige
Us historische Gründ häisse d Kantonsregierige und iiri Mitgliider vo Kanton zu Kanton verschiide. In der Dütschschwiz isch s mäistens Regierigsroot, in dr Wälschschwiz mäistens Conseil d’État (resp. Staatsroot i Dütschfriburg und Dütschwallis) und im Tessin Consiglio di Stato. Z Sanggale, i Graubünde und im Jura häisst si Regierig (resp. Gouvernement), z Appezöll Innerrhode Standeskommission und i Wälsch-Bärn Conseil-exécutif.
Für dr Vorsitzend oder die Vorsitzendi wird in e paar dütschsproochige Kantöön d Bezäichnig Landammaa beziejigswiis Frau Landammaa brucht und früener au Schulthäiss, zmäischt aber Regierigsbresidänt beziejigswiiss Regierigsbresidäntin.
De Ministerie säit mä noch Kanton Departemänt oder Direkzioone und dene iire Vorsteher Diräkter.
Republik Kongo
D Republik Kongo (dt. [], frz. [], bis 1960 Mittelkongo, 1969 bis 1991 Volksrepublik Kongo) isch e Republik z Zäntralafrika. D Hauptstadt isch Brazzaville; s Land isch friejer au unter em Name Kongo-Brazzaville bekannt gsii. Dr Staat gränzt an Gabun, Kamerun, di Zäntralafrikanisch Republik, di Demokratisch Republik Kongo (friejer Zaire), di angolanisch Exklav Cabinda un dr Atlantisch Ozean. Im Human Development Index lyt si uf em 140. Blatz vu 187 (Stand 2013).
Geografy
D Republik Kongo lyt im usserschte Nordoschte vum Kongobecki un gränzt im Oschten un Sidoschten an dr Fluss Kongo un däm sy Näbefluss Ubangi. D Hauptstadt Brazzaville lyt am Pool Malebo, ere seeartigen Uuswytig vum Kongo. Kinshasa, d Hauptstadt vu dr Demokratische Republik Kongo, lyt am Stade vis-à-vis.
D Republik Kongo lyt uf bode Syte vum Äquator un het dodermit tropisch Klima. Di zwo Rägezyte gehn vu Jäner bis Mai un vu Oktober bis Mitti Dezämber. Dr Johresniderschlag lyt bi 1400 mm bis 1900 mm, an dr Kischte weniger. No dr schmale Kischtenebeni mit Mangrovevegetation un Fychtsavanne goht s Land zuen eme Hochplatoo ufe, wu an dr Gränze zue Gabun uf bis zue 1040 m aastygt. Mit 57,2 Brozänt isch dr grescht Dail vum Land deckt mit tropischem Rägewald. Im Nordoschten, am unteren Ubangi un Sangha, git s uusdehnit Sumpfbiet. Dr Kongo isch erscht oberhalb vum Pool Malebo schiffbar.
Bevölkerig
D Republik Kongo zelt knapp vier Millione Iiwohner (UN 2005). D Bevölkerigsdichti isch mit elf Iiwohner pro km² niidrig. D Bewohner vo Kongo wärde as Kongolese bezeichnet.
Mit 98 % beschdoht d Bevölkerig faschd usschliesslig us Bantuvölker (40 % Kongo, 16 % Bateke, 12 % Mboshi, 1 % Kouyou u. a.), dr Räscht zu 1% us Pygmäe (hauptsächlig in de Wald- und Sumpfgebiet vom Nordoschten) und ä chliini Zahl vo Europäer.
Über 50 % vo der Bevölkerig ghöre em Chrischdedum a (öbbe 40 % Katholike, ca. 10 % Protestante, ca. 2 % neuapostolischi Chrischte). 48% vo der Bevölkerig si Animischte und nume öbbe 2% falle uf chliineri muslimischi Gmeinde und uf Ahänger vo Sekten wie 5.401 Züüge Jehovas und anderi Glaubesrichtige.
Sproche
In dr Republik Kongo wäre 61 Sproche gschwätzt
Wäg dr koloniale Vergangehait het s Franzesisch dr Rang vun ere Amts-, Literatur- un Bildigssproch. Dernäbe git s zwoo offiziälli Nationalsproche: Lingála un Kituba.
Yysezyt
Ab em 5. Johrhundert hän d Bantuvelker, wu aafangs nume im usserschte Nordweschte vu Zäntralafrika gsidlet hän, aagfange no Siide z expandiere. Ihri Uusbraitig isch gferderet wore dur dr Ibergang vu staizytlige zue yysezytlige Tächnike, wu z Zäntralafrika um des Zyt chuu isch. Derwylscht d Velker im Siide zmaischt Fischer un Waldlandbflanzer gsii sin, wu fascht kai Metall brucht hän, hän d Metallwärchzyyg, wu in däre Period entwicklet wore sin, d Tächnik vu dr Landwirtschaft revolutioniert un hän eso zuen ere Verdrängig vu dr Gsellschafte vu dr Jeger un Sammler im Oschte un Sidoschte gfiert. Im 10. Johrhundert isch d Expansion vu dr Bantu z Wescht-Zäntralafrika abgschlosse gsii. Di greßere Bevelkerigszahle hän au aafangs lokali, speter regionali un iberregionali Handelsnetz megli gmacht, wu vor allem Salz, Yyse un Chupfer ghandlet hän. Im untere Kongobecki hän syt em 10. Johrhundert Batéké un anderi Bantustämm gsidlet.
Präkoloniali Chenigrych
Ab em 13. Johrhundert bis zum Aafang vum 16. Johrhundert sin im Kongobiet e Raie vu zum Dail seli mächtige Chenigrych entstande, s wichtigscht sin s Chenigrych Kongo gsii.
Dur dr Sklavehandel ab em 17. Johrhundert sin die Chenigrych vylmol verwieschtet wore. Ohni ne aigeständig Staatswäse, wu groß gnue gsii wäre go dr Aktivitete vu dr europäische Kolonialmächt im Kongobecki entgegezdrätte, isch Zäntralafrika seli wehrlos gsii. Im 18. Johrhundert hän Europäer, Araber un e baar afrikanischi Velker dr Sklavehandel uugstert un systematisch chenne uusböue. Vum 16. Johrhundert bis in d Mitti vum 19. Johrhundert sin zwische 13 un 20 Millione Mänsche vu Afrika as Sklave verschifft wore, dodervu ca. fimf Millione vu dr Kischt vum Kongo un vu Angola – e riisige Verluscht, wu großi Dail vu dr Region sozial un wirtschaftli verwieschtet het.
Chenigrych Kongo
S Chenigrych Kongo isch wahrschyns um 1370 entstande. Dr Grindigsvater isch dr Ntinu Wene (au Lukeni gnännt) gsii. Är het zerscht Rych Mbundu un Mpemba eroberet, wun er d Hauptstadt Mbanza Kongo grindet het. Wyteri Chenigrych het er speter verdraglig in syy Rych yybunde, wu derno ne Federation us vier Dailstaate gsii isch.
S Rych het zue dr Zyt vu dr Kontaktufnahm dur d Portugiese mit rund 300.000 km² Dail vu dr hitige Staate Angola, Demokratischi Republik Kongo un Republik Kongo umfasst.
En portugiesischi Expedition, wu gschickt woren isch, noodäm dr Diogo Cão anne 1482 as erschte Europäer bis zue dr Kongo-Mindig chuu isch, het im Johr 1489 zum erschte europäische Kontakt mit em Chenig gfiert. Dr domolig Chenig Nkuwu het im Gegezug e Emissär uf Portugal gschickt, het sich 1491 as João I. daife loo un het doderfir militerischi Hilf vu dr Portugiese iberchuu.
Passwort
Passwörter send persönlichi Sicherhäitselemänt vomäne elektronischä Produkt und grad för en Maestrocharte odär im Internet die erscht Massnahm gäge kriminelli Personä. Äs esch sehr wechtig äs einzigartigs ond persönlechs Passwort z' bruchä ond sech för diä Dienstläischtigä au jewils verschedäni Passwörter uszdänkä. Met äm regälmässige Änderä vo sinä Passwörter, erhöht mer au no zuäsätzlich d' Sicherhäit.
Republik Kongo
Chenigrych Kongo
Noch em Dod vum Nkuwu / João I. het s e Machtkampf gee. In dr Schlacht vu Mbanza Kongo het sich dr chrischtli Mwemba, uf d Wält chuu 1456, gege syy draditionäll-religiese Brueder Mpanzu chenne dursetze. As Dom Afonso I. het er 1506 d Herrschaft iber dr Kongo ibernuu. Dr Mwemba / Afonso het 37 Johr regiert un het as frumm chrischtlige Herrscher e Bolitik mit ere änge Aalähnig an Portugal un di chrischtlige Bruederstaate vu Europa bedribe. Syy Hoffnig isch s gsii, dur Kooperation vu dr Portugiese duurhaft as glychwärtig anerkännt z wäre.
Passwort
1. Jewils än individuälls Passwort för diä wechtigstä Kontä iirechtä Nähmed Sie för jedäs einzelnä Konto äs anders Passwort. Bsondärs wechtigi Konti send eMail ond Onlinebanking. Vermuätlich händs Sie beräits au vergässäni ond settig Konti, wo sii scho lang nöm bruchäd, odär brucht händ. Kriminelli Personä konzentriäred sech uf settig Internetsiitä wo liächt z' knachä send ond bruchäd diä gfondenä Benutzäraagabä, denn för diä bi bessär gschötztä Dienstläischtigä uszprobiärä. Wänn mär also immer s' glichä Passwort brucht gha het, chan jedä met äim Sicherthäitselemänt uf alli Konti zuägriffä.
2. Äs Passwort söll vo Vortäil, lang gwählt sii Je länger s' Passwort esch, desto schwerär chan das vomäne Drittä erratä werdä. För Passwort wo Zäh Stellä händ, ged äs insgesamt fascht äi Trillion möglechi Kombinationä met Buechstabä ond Numerischi Zeichä.
Republik Kongo
Chenigrych Kongo
Anne 1512 isch s sognännt Regimento vum portugiesische Chenig Manuel I. ergange, e Aawysig an syy Botschafter, ass d Portugiesn em Chenig vum Kongo bi dr Organisation vu sym Rych sotte byystoh, bim Ufböu vun eme Rächtssyschtem un eme Heer, bim missionarische Engaschment un bi dr Unterrichtig vum Hof in portugiesischer Etikette. Im Gegezug het dr Kongo dr Portugiese Handelswar solle lifere, Sklave, Chupfer un Elfebai.
Passwort
3. För s' Passwort Buechstabä, Zahlä ond Sonderzäichä wählä Förs erratä vomäne Passwort wo met Zahlä, Symbol, und Chli- bzw. Grossbuechstabä usgwählt esch, werd äs för en Häcker no schwerigär. Äs ged insgesamt fascht sechs Trillion möglechi Kombinationä för Passörter, wo bestehänd us acht Buechstabä, Numerischi Zeichä ond Symbol usgwählt chönd werdä.
Republik Kongo
Chenigrych Kongo
Dr Afonso het sich aber allemol as uuglych bhandelt gsääne. Vor allem s „schamlos“ Verhalte vu dr portugiesische Missionar un Sklavejeger het er aafangs no mit diplomatische Mittel versuecht yyzdämme. Är het aber z Portugal kai Gher gfunde un het wäge däm anne 1526 d Portugiese us em Land gwise. D Missionar un di Offiziäll sin derno gange, di gferchtete Sklavejeger aber nit. Derwylscht Portugal syni Inträsse as Reaktion uf s sidli gläge Chenigrych vu dr Luanda verlageret het, het s Kongo-Rych, wu scho lang vu Portugal anhängig gsii isch, an Macht un Stabilitet verlore.
Feuerwerksmusik
D Music for the Royal Fireworks (HWV 351) isch e Wärk, wo dr Georg Friedrich Händel 1748 komponiert het. Es isch am 27. April 1749 bim ene Füürwärk urufgfüert worde. Es isch e Gläägehäitsmuusig vo gigantischem Usmaass.
Republik Kongo
Chenigrych Kongo
Noch em Dod vum Afonsos anne 1543 isch dr Diogo I. Chenig wore. Urspringlig isch är ender portugalfyndlig yygstellt gsii, är het aber 1546 doch wider Missionar in s Land glade. E Aagriff dur s Volk vu dr Jaga 1569 het zuen eme Hilfruef vu s Diogos Noofolger, em Alvaro I., an Portugal gfiert. Doch d Befreiig vu dr Jaga isch e Pyrrhussiig gsii: dr Alvaro I. het sich Portuaglö mieße as Vasall unterwärfe un dr Kongo isch tributbflichtig wore. Mit däm Schritt isch au formal di urspringlig poschtuliert Glychwärtigkait vu dr baide Chenigrych am Änd gsii. Dr Sklavehandel, wu jetz frei het chenne expandiere, het ganzi Landstrich entvelkeret un sällewääg isch dr Kongo mit dr Zyt verfalle.
Feuerwerksmusik
Dr Hindergrund
Wie au d Wassermuusig isch d Füürwärkmuusig dur Zuefäll in dr Politik entstande. Dr britischi König Schorsch II. het e riisigi Fiir welle mit eme groosse Füürwärk und Muusig wägen em Aachener Friide, wo im Oktober 1748 gschlosse worde isch und em Ööstriichische Erbfolgchrieg en Änd gmacht het. Er het im Händel dr Ufdraag gee, e „Füür-Muusig“ für e festlig Aalass z schriibe. Vo doo chunnt dr änglisch Originalditel vom Stück: Music for the Royal Fireworks.
Passwort
4. Was för än Benutzär wechtig för än sicherställig zom Zuegang zu sinäre Dienstläischtig esch Luegäd Sie druf, dass diä eMailadrässe won Sie bruchäd, immär aktuell esch, domet Sie sech au immär als Inhabär zumenä Konto chönt uswiesä. För än Erinnärig zu persönlichä Sicherheitselemänt, cha mär mängisch au Händynummäre erfassä, um den für äs vergässnigs Passwort, d' Info per SMS wedär zuägschickt öberzcho. Au ged äs uf dä mäischtä Internetsiitä, z. B. bi Google, zuäsätzlich zom persönlichä Passwort au än persönlichi Sicherhäitsfrog um för än Erinnärig zum vergässenä Passwort nomol än individuälli Personalisiärig z' erfassä. Wählid Sie sech än Antwort wo numä Sie chönd wüssä.
Republik Kongo
Chenigrych Kongo
Wu dr Antonio I. anne 1665 verchindet het, ass d Verdreg, wu mit Portugal abgschlosse wore sin, uugiltig seie, un d Ruckgob vu allne vu Portugal annektierte Biet gforderet het, het e portugiesischi Armee s kongolesisch Heer bsiigt, het dr Antonio enthauptet un het ändgiltig d Kontrolle iber s Land ibernuu. S Rych isch in Ainzelprovinze zerschlaa wore un d Chenig, wu derno dr Räscht vum Kongorych regiert hän, sin machtlosi Marionette gsii.
Feuerwerksmusik
Dr Hindergrund
D Fiir hätt im Londoner Green Park sölle stattfinde, dorum isch dr Händel vom ene groosse Freiluft-Orchester mit ere tüpische Blööser-Striicher-Bsetzig usgange. Dr Köönig Schorsch het en Orchester welle, wo nume us Blööser und Pauke bestoot. Dr Händel het aber au Striicher welle din haa.
Republik Kongo
Chenigrych Loango
Uf em Biet vu dr hitige Republik Kongo het s 14. bis zum 19. Johrhundert s Chenigrych Loango gee. Bim Hegschtpunkt im 17. Johrhundert isch s Rych vu Mayombe im Norde bis fascht an d Mindig vum Kongo gange. D Yywohner hän e nerdlige Dialäkt vum Kikongo gschwätzt, wu au im Kongorych gschwätzt woren isch.
Phokis
Fokis isch e Gebirgslandschaft in Middelgriecheland. Si het e Flechi vo öbbe 1615 km².
Passwort
5. Än zuesätzlichä Schotz esch sehr wechtig Immär wänn Sie vo Dihäime weg gönd ond Sie sechär send, dass enä nüt gstohlä werdä chan, händ sii än Sicherhäitselemänt, bzw. än Sicherhäitvorrechtig benüzt. Vellächt send för Sie die Sicherhätsmassnahmä z' ergriffä jetz no ungwohnt, abär eri zuesätzlichi Vorsicht esch i eräm Sinn vo ämenä sechäre Usschloss vo ernä Aktivitätä vor Andernä im Internet.
Phokis
Fokis het nume weenig natürligi Ressurse. Si Bedütig in dr Antike isch vor allem religiöös gsi: s Orakel vo Delfi und s Orakelhäiligdum vom Apollon z Abai häi zu de wichdigste griechische Kultzentrum ghöört.
Republik Kongo
Chenigrych Loango
Zwische 1512 un 1570 het si s Volk vu dr Fiote mit sym Chenigreich Loango nerdli vum Kongo-Fluss vum Kongorych abgspalte un isch bis zum Ändi vum 16. Johrhundert vun em unabhängig wore. Im 18. Johrhundert het si s Land zuen eme wichtige Handelszäntrum entwicklet. sich das Land zu einem bedeutenden Handelszentrum.
Feuerwerksmusik
Dr Hindergrund
Us de Brief vom Groof vo Montague vom April 1749 wäiss mä, ass dr Händel erst ganz spoot chlii biigee het.
Küblis
Chüblisch isch e Gmeind im Bündnerland.
Republik Kongo
Franzesischi Kolonialzyt
In dr 1880er Johr isch d Region unter franzesischi Herrschaft chuu. Dr Pierre Savorgnan de Brazza, wu Brazzaville noch em gnännt isch, het mit dr Abgsandte vum belgische Chenig Leopold II. um d Kontroll vum Kongobecki grunge. Anne 1885 hän d Dailnämer vu dr Kongokumferänz z Berlin en Abchuu gschlosse iber d Association Internationale du Congo, wu im Bsitz vum belgische Chenig Leopold II. gsii isch. D Gsellschaft isch am 1. Augschte as neutrale Kongo-Freistaat mit em Leopold II. as Souverän in d Verpflichtige vu dr Kongoakte yydrätte, wu vu dr Kumferänz verabschidet woren isch. Mit Frankrych het si d Kongogsellschaft am 5. Februar 1885 iber dr Gränzverlauf gainigt ghaa. Zwische 1882 un 1891 het Frankrych „Schutzverdreg“ mit dr yyhaimische Herrscher weschtli vum Kongo un em Ubangi gschlosse, dodermit sin die Fliss schließli zur Gränze wore. Scho bal isch e Militerposchten am Kongo grindet wore, wu d Stadt Brazzaville drus entstanden isch. Ab 1903 isch s Biet „Mittelkongo“ („Moyen Congo“) gnännt wore.
Phokis
Geografii
Fokis befindet sich in dr Middi vom südlige Festland vo Griecheland und wird im Süde vom östlige Däil vom Golf vo Korinth begränzt. Im Weste si d Landschafte Lokris und Doris an, im Norde Lokris und im Oste Böozie.
Landschaftlig wird Fokis vo de hooche Gebirg vom Giona (Hööchi bis zu 2.510 m über N.N.) und vom Parnass (Parnassos; Hööchi 2.455 m über N.N.) dominiert. S Parnassos-Massiv däilt Fokis in zwäi Däil. Dr Süde und Oste si ooni Wald und vor allem stäinig und felsig im Charakter. Im Geegesatz wird s Daal, wo vom Golf vo Korinth und dr Chläistadt Itea gege Norde uf Amfissa goot, überall landwirtschaftlig gnutzt. Grüen- und Waldflechene het s im Weste, Norde und im zentrale Däil vo Fokis.
Republik Kongo
Franzesischi Kolonialzyt
Anne 1910 het Frankrych syni Kolonie im hitige Kongo, Gabun, Zäntralafrika un Tschad as Franzesisch-Equatorialafrika nei gornet. Brazzaville isch d Hauptstadt vu däre Kolony wore. D Stadt het dodmol rund 6000 Yywohner gha, isch aber dur dr Zuezug vu Wanderarbaiter, wu zum Dail sogar us em Tschad un vu Dahomey chuu sin, waidli gwachse. Doderdur isch z Brazzaville e bunt Velker- un Sprochgmisch entstande.
Dur s Abchuu vum 4. Novämber 1911 isch d Dail gege dytschi Zuegständnis z Marokko un d Abdrättig vum Biet zwische Schari un Logone an s franzesisch Tschad-Territorium an s Dytsch Rych abdrätte wore, dodermit het di dytsch Kolony Kamerun e Zuegang zum Kongo iberchuu (Neikamerun). Im Versailler Verdrag isch des Biet wider Franzesisch-Equatorialafrika zuegschlaa wore.
Küblis
Geografy
D Gmeind lyt im Prätig. Bim Dorf chunt dr Schanielabach ad Landquart abe. Zu dr Gmeind ghöre d Wyyler Pläviggin, Prada und Tälfsch. Im Oschte sind d Bärge mit m Jägglisch Horn und m Saaser Calanda. Und Chüblisch ihet es Chraftwärch, wo vo de Püntner Chraftwärch betribe wird.
Feuerwerksmusik
D Generalbroob und d Uffüerig
Die öffentligi Generalbroob het am 21. April 1749 in Vauxhall Gardens stattgfunde. S Orchester het 57 Musiker umfasst und us 24 Oboe, 12 Fagotte, 9 Hörner, 9 Drumbeete und 3 Baar Chesselpauke bestande. D Broob het vor 12'000 Zueschauer stattgfunde, wo sogar d London Bridge verstopft häi.
Republik Kongo
Franzesischi Kolonialzyt
Wel dr unter Kongo nit schiffbar isch, isch 1924 bis 1934 en Yysebahn vu Brazzaville bis zum Hafe Pointe-Noire böue wore. No dr franzesische Niderlag 1940 im Zweete Wältchrieg het si d Kolonialverwaltig em freie Frankrych unter em Charles de Gaulle aagschlosse, Brazzaville isch bis 1943 nominäll Hauptstadt vum Freie Frankrych gsii.
Szeged
Szeged (ungarischi Usssprooch:, ùf Dütsch S(z)egedin, ùf Sèrbokroatisch Segedin/Сегедин, ùf Latinisch Partiscum ùnd ùf Idaliänisch Seghedino) isch e Stadt ìm Sǜǜde vò Ungarn ùnd de Komitaatssìtz vò Csongrád. Es isch noch Budapest ùnd Debrecen di drittgröschti Stadt vò Ungarn, di gröschti Stadt vò de Große Ungarische Diefeebeni ùnd eins vò de sììbe regionale Zändre vòm Land.
Küblis
Gschicht
S Dorf Chüblisch chunt in ere akten Urkunde vom Joor 1351 s erschte Mol vor.
Repower AG
D Repower AG isch es Undernääme, wo in dr Schwiiz und im Ussland tuet elektrischi Energy härstelle und verchaufe.
Gschicht
D Firma het bis ane 2010 Rätia Energie AG ghäisse. Dr Hauptsitz isch z Poschiavo im Kanton Graubünde. D Firmegschicht het do agfange, wo ane 1904 d Kraftwerke Brusio AG ggründet worden isch. Die het im Puschlav s Chraftwärch Campocologno bout.
Feuerwerksmusik
D Generalbroob und d Uffüerig
Die groossi Friidensfiir und mit dr Uruffüerig vo dr Füürwärkmuusig het am 27. April 1749 stattgfunde. 101 Salutschüss si as Startsignal für s Füürwärk und d Muusig blaant gsi, wo gliichziitig hätt sölle aafoo. D Salutschüss si aber nit wie blant abgschosse worde, und so het d Uwertüüre scho vor em Füürwärk aagfange. Es isch au nit klaar, öb die übrige Setz wie blaant as Begläitmuusig zum Füürwärk gspiilt worde si oder separat, denn s Füürwärk isch wägen em Wätter e Misserfolg worde. Dr äinzig Grund, ass us dr Fiir kä Fiasko worde isch, isch im Händel si Muusig gsi.
Szeged
S Gèbiet vò de hǜtige Stadt isch sitt de Neusteizitt bèwohnt, erwähnt wìrd Szeged zùm èrschte Mool ìm Johr 1183. Ùnder em Chönig Lajos Nagy hät si sich züe-n-re bèdüttigsriiche Stadt èntwìckelt, ìm Johr 1498 isch re de Titel Freii Chönigsstadt verlìhe wòre; woo di tǜrkischi Herrschaft vorbii gsìì isch, hät Szeged dää Titel 1715 zrùckgriegt. Am 21. Mai 1719 hät's sii bìs hǜt gǜltigs Wappe griegt. Au vili wichtigi Ereignìss ìn Zämmehang mìt de Rèvolutione ìn de Johr 1848/49 sìn doo gsìì.
Republik Kongo
Franzesischi Kolonialzyt
In dr Nationalversammlig z Paris isch s Biet vu 1945 bis zue dr Unabhängigkait alliwyl vum Jean Félix-Tchicaya verdrätte wore. Im Johr 1946 isch dr Kongo e franzesisch Iberseeterritorium wore.
Szeged
Ìn Bèzùùg ùf s Bìld vò de Stadt isch s Hoochwasser vò 1879 z erwähne: wiil de Grooßdeil vò de Gèbäude zerstöört wòre isch, sìn di meiste vò de hǜtige nooch em Hoochwasser baut wòre. Nooch em Verdraag vò Trianon hät Szeged au d'Ròlle vò-n-re mänke vò Ungarn abdrännte Stadt ǜbernoh, was sinni Bèdüttig no witter gsteigert hät. Zù de Zitt vòm Sozialìsmùs isch's e Zändrùm fǜr d'Schwèèr- ùnd fǜr d'Läbesmìttelìndustri wòre; hǜt no ghöört d'Läbesmìttelìndustri zù de wichtigste Branche z Szeged. Ùsserdèm isch's e kùlturälls Zändrùm ùnd di ungarischi Univèrsitäätsstadt mìt de qualitativ bèste Univèrsitäte vò Ungarn.
Geografischi Laag
Szeged lìt nooch an de sǜǜdlige Gränze vò Ungarn ùnd ghört zù de Große Ungarische Diefeebeni. D'Stadt erstreckt sich am Zämmeflùss vò de Flǜss Theiß ùnd Maros ùnd sǜǜdlig vòm Fehér-See. D'Èntfèrnig zù de Landeshauptstadt Budapest lìt bi 171 Kilomeeter; di beide Städt wère dùrch d'Autobahn M5 verbùnde. Ùsserdèm isch's di am diefste glägeni Stadt vòm Land ùnd au de diefst Pùnkt landeswitt, woo z Gyálarét sǜǜdlig vò Szeged isch ùnd ùf 75,8 Meeter ǜber em Meerspiegel lìt, isch nìt witt ewèg.
Republik Kongo
1960 bis 1992
Dr erscht Bresidänt vu dr unanhängige Republik Kongo isch dr Fulbert Youlou gsii, en ehmolige katholische Prieschter. Sy Amtszyt isch gchännzaichnet gsii dur ethnischi un bolitischi Uurueje. Im Augschte 1963 isch er gstirzt wore. Noch ere churze Militerregierig isch dr Alphonse Massemba-Débat im Dezember 1963 Bresidänt wore, dr Pascal Lissouba Minischterbresidänt. S profranzesisch Reschyym vum Youlou isch dur e Bolitik vum e gmäßigte Sozialismus ersetzt wore.
Feuerwerksmusik
D Generalbroob und d Uffüerig
Äi Chronist brichtet, ass s Orchester sogar 112 Musiker umfasst häig: 40 Drumbeete, 20 Hörner, 16 Oboe, 16 Fagott, 8 Baar Chesselpauke und 12 Drummle, anderi Kwelle verzelle vo 100 Musiker, aber es gseet us, dass sich die uf die spööteri Fassig bezien.
Am 27. Mai, genau äi Monet spööter, het dr Händel d Füürwärksmuusig no äinisch im Foundling Hospital ufgfüert, dasmol in dr Fassig, won är het welle. Dr Doon isch em aber nid harmonisch gnueg gsi, dorum het er in dr letschte Fassig d Blöösergrubbe non emol verchliineret. Das isch d Versioon, wo mä hüte i, Allgemäine spiilt. Si umfasst 12 ersti Oboe, 8 zwäiti Oboe, 4 dritti Oboe, 3 ersti Hörner, 3 zwäiti Hörner, 3 dritti Hörner, 3 ersti Drumbeete, 3 zwäiti Drumbeete, 3 dritti Drumbeete, 8 ersti Fagott, 4 zwäiti Fagott, 1 Contrafagott, 1 Baar Chesselpauke und dr voll Striicherapparat.
Republik Kongo
1960 bis 1992
Im Februar un März 1964 het d Republik diplomatischi Beziehige zue dr Volksrepublik China un dr Sowjetunion ufgnuu.
Szeged
Geografischi Laag
Szeged isch am rächte Ùùfer vò de Theiß ùf-e-re Ìnsle am Zämmeflùss vò de Theiß ùnd de Maros èntstande; d'Bèwohner hän d'Verdiefige vòm Bode ùnd d'Moor nooch ùnd nooch ùfgfǜllt, woodùrch d'Oberflächi bìs ìns 18./19. Johrhùndert eebe wòre isch. D'drei Ìnsle, woo sich Szeged ùs-e-ne zämmesetzt, wère Alsóváros (ùnderi Stadt), Felsőváros (oberi Stadt) ùnd Belváros (Ìnnestadt) gnännt.
Republik Kongo
1960 bis 1992
Am 10. Jänner 1966 isch di nei Ainhaitsbartei Mouvement National de la Révolution (MNR) grindet wore, wu no ihre aigne Satzige as oberscht Organ vum Staat giltet. Am 23. Juni 1966 isch d Armee in e Nationali Volksarmee umgwandlet wore. Dr Massamba-Debat isch im Augschte 1968 dur e Butsch gstirzt wore, wu aafangs dr Alfred Raoul in s Bresidäntenamt brocht ghaa het. Am 31. Dezämber 1968 isch derno dr Major Marien Ngouabi neie Bresidänt wore. Är het d Kongo zuen ere Volksrepublik gmacht un het. Am 31. Dezember 1969 het dr Ngouabi die Volksrepublik Kongo proklamiert un si bolitisch an d Sowjetunion aaglähnt. Är isch am 18. Merz 1977 umbrocht wore.
Szeged
Geografischi Laag
S Klima vò Szeged isch sùbmediterran: de Sùmmer isch heiß ùnd de Wìnder nòrmalerwiss chùrz ùnd mìld.
Repower AG
Gschicht
Im Joor 2000 händ d Chraftwärch Brusio sech mit de Firmene Bündner Kraftwerke z Chlooschtersch und Rhätische Werke für Elektrizität AG z Thusis zämetoo und die drüü sind gmäinsam d Rätia Energy worde. Ane 2004 isch au no d aurax ag z Ilanz derzuechoo. Dr gröscht Aktionäär vo dr Repower isch s Elektrizitätswärch vom Kanton Züri, dr zwäitgröscht dr Kanton Graubünde.