cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zionismus
Dr Neozionismus
Noch em Sächsdaagchrieg vo 1967, wo Israel die früehnere Mandatsgebiet eroberet het, wo die arabische Armeä 1948 bsetzt gha hai, het sich e neuji, radikali, religiös-nationalistischi Bewegig entwigglet, wo, wie die draditionelle Revisioniste, alli Gebiet vom britische Palestina-Mandat as Deil vom jüdische gschichtlige Erb aagluegt hai (lueg Groossisrael). E Huffe Aahänger vo dere Bewegig, dr Gusch Emunim, hai sich in de bsetzte Gebiet niidergloo und hai sich drbii hüfig ganz offe de Aawiisige vo de israelische Bsatzigsdruppe widersetzt, wo noch internationalem Chriegsrächt die bsetzte Gebiet verwaltet hai. D Neozioniste hai die National-religiösi Bardei, wo früehner politisch linggs vo dr Middi gstanden isch, übernoh und zsämme mit de Revisioniste vom Likud und andere Rächtsextreme d Boliddik vo Israel massgäblig afo gstalte. Ihri Siidlige si zum Deil spöter vo israelische Regierige legalisiert worde. In de Auge vo ville Palestinänser si sii und ihri Aasprüch s grösste Hindernis im Friidensbrozäss zwüsche Israel und de Palestinänser. Sit däm, ass die israelisch Regierig dr Gazastreife vo allne jüdische Siidler gruumt het, verweigere die radikalste Elemänt in dr Bewegig jede bürgerlig Ghorsam.
Dr Postzionismus
Während d WZO d Verbindig vo dr Diapora und Israel as wäsentlig aaluegt, und d Sammlig vo de Jude in und um Israel nid as beändet betrachtet, verlangt dr Postzionismus, ass sich dr Staat Israel vo zionistische Vorgobe wurd löse, und sini Eigestaatlichkeit unabhängig vo Iiflüss us dr Diaspora wurd begründe. D Postzioniste bedoone dr Vorrang vom Individuum über d Gsellschaft und befürworte anstatt vom ene demokratische jüdische Staat e demokratische Staat vo allne Bürger. Nid wenigi lähne e bsundrigs Iiwanderigsrächt für Jude ganz ab; anderi verlange, ass Diasporajude und Palestinenser die gliiche Iiwanderigsrächt sötte übercho.
Numen e chliine Deil vo de israelische Jude git si Stimm für nit-zionistischi Parteie bi de Knessetwahle, s Vereinigte Thorajudedum wo vo orthodoxe, nit zionistische Jude gwehlt wird, het 2009 weniger as fümf Prozänt vo de Stimme übercho, aber es git nid wenig Jude wie d Journaliste Amira Hass und dr Gideon Levy, dr Autor Tom Segev, wo eine vo de Neue Historiker isch, odr dr Profässer Shlomo Sand, wo postzionistischi Positione iignoh oder verdeidigt hai. Si si nit sälte vo dr israelische Rächte as Antizioniste aagriffe worde drwäge.
Dr Antizionismus
Dr Antizionismus, wo dr Zionismus ablähnt und bekämpft, isch mit em Erfolg vo de Zioniste e jüdische Staat z gründe, wo sich gege widerholti militärischi Aagriff und wirtschftligi Sanktione het chönne duuresetze, nit weniger rabiat worde, und er wird hüfig mit em Antisemitismus vermängt. Vili Antizioniste bedone dr Underschiid zwüsche ihrer Überzüügig und em Antisemitismus, während ihri Kritiker d Gmeinsamkeite vo beide Ideologie bedone.
Vor allem westligi Antizioniste verstöhn dr Zionismus hüte generell as e politischi Strömig, wo d Errichtig und Vergrösserig vom israelische Territorium zu Laste vo dr arabische Bevölkerig understützt. In der arabischen und islamische Wält, aber au in dr rästlige Wält, git s Organisatione und Persone, wo dr Zionismus ‹as sonige› kritisiere und ihn mit Kolonialismus, Rassismus, Faschismus und sogar Nationalsozialismus gliichsetze.
Bsundrigs d Mehrheit vo de Palästinenser und vo de arabische Staate beschuldige die zionistischi Bewegig, ass si d Palästinenser us ihre Siidligsgebiet verdriibe haig und stelle s Existänzrächt vom Staat Israel, wo si as e koloniale Staat gsehn, überhaupt in Froog. Dä Strit bildet dr ideologisch Hindergrund vom Komflikt im Noche Oste.
D Resolution 3379 vo dr UN-Generalversammlig het im Johr 1975 Ufsehe erregt, wo si dr Zionismus as e Form vom Rassismus bezeichnet het. Die Resolution isch am 16. Dezämber 1991 dur d Resolution 4686 vo dr UN-Generalversammlig mit 111 zu 25 Stimme bi 13 Enthaltige zrugggnoh worde. 1998 het dr UN-Generalsekretär Kofi Annan d Resolution 3379 as e Diefpunkt in dr Gschicht vo de Vereinte Natione bezeichnet. Die Europäischi Kommission gege Rassismus und Intoleranz (ECRI), wo vom Europaroot iigsetzt worden isch, het im Johr 2005 e Studie über d Forme vom hütigen Antisemitismus veröffentligt. Din bedont si, ass sich in dr Bhauptig, dr Staat Israel sig e rassistischs Projekt, Antisemitismus wurd manifestiere.
Exarchat von Ravenna
S Exarchat vo Ravenna (mä säit em au s Exarchat vo Italie) isch e oströmische/byzantinische Verwaltigsbezirk z Italie gsi. Dr Kaiser Maurikios het en im Jahr 584 (?) gründet und die zivile Kompetänze vom Pretorianerprefekt und die milidäärische vom magister militum in d Händ vom Exarch gee. S Exarchat vo Ravenna isch bis zu es 751 vo de Langobarde eroberet worden isch, e Bastioon vo dr byzantinische Macht in Italie gsi. Es isch aber nit die äinzigi oströmischi Brovinz in dr westlige Helfti vom antike Imperium gsi. Sizilie het en äigeni Verwaltigsäinhäit bildet; Korsika und Sardinie häi bis 698 zum Exarchat vo Karthago ghöört.
Zionismus
Dr Antizionismus
Dr Zionismus isch bis hüt e Ziilschiibe und Projektionsflechi für Verschwörigstheorie. S populärste Bispil für das si d Protokolle der Weisen von Zion. Uf die Protokoll berüefe sich no hüte verschidnigi islamistischi Vereinigunge wie d Hamas. Anderi Antizioniste si e chli subtiiler und bruuche Argumänt wo, im Gegesatz zu de Protokoll, es nid so eifach isch z bewiise, ass si uf Unwohrheite beruehe. Dr Norman Finkelstein zum Bischbil duet d Theorii verdräte, ass s Schlagwort «Zionismus» vo mängge israelische Parteie drzue benutzt wurd, Israel in eme Duurchriegszuestand z halte, zum so ihri eigeni Macht z festige. Er understellt drbii de hütige zionistische Inträssegruppe en Art Iiverständnis mit de palestinensische Terrororganisatione.
Exarchat von Ravenna
Dr Exarch het alli Gebiet östlig vom Apennin diräkt verwaltet. Die andere Gebiet vom Exarchat si under duces und eme magister militum gstande. D Gfoor für d Oströmer isch vo de Langobarde usgange, wo vo iirer Hauptstadt Pavia us s groosse Daal vom Po kontrolliert häi. S Piemont, d Lombardei, d Festland vo Venetie, d Toskana und s Hinderland vo Neapel häi de Langobarde ghöört. In Rom het sich dr Babst zum Herrscher entwicklet und isch immer unabhängiger worde.
S Exarchat vo Ravenna und mit em d Herrschaft vo Ostrom in Italie isch zum ene Änd cho, wo dr Kaiser Leo III. em Exarch befoole het dr Babst Gregor II. z verhafde oder umzbringe. Dä Aaschlaag isch nid glunge und in Italie isch s zun ere Wälle vo Ufständ gegen e Kaiser cho. 726/727 het sich denn dr letschti Exarch Eutychius mit em langobardische Köönig Liutprand gegen e Babst Gregor verbündet, si häi en aber nid chönne stürze. 729/34 häi denn d Langobarde Ravenna iignoo und dr Eutychius het d Stadt mit dr Hilf vom Babst und de Venezianer chönne zrugggwünne. Im Joor 751 het dr Langobardeköönig Aistulf d Stadt eroberet, und s Exarchat vo Ravenna isch undergange.
Ludwig Aurbacher
Dr Ludwig Aurbacher (* 26. August 1784 z Tirke, Schwobe; † 25. Mai 1847 z Minke) isch a Allgaier Geistlicher, Hofmoischtr, Leahrer und Schriftsteller gwea.
Bekannt wore isch dr Aurbacher vor allem mit Gschichte vo d Sieba Schwoba.
Leabe
Ufgwaxe isch dr Aurbacher in arme Verhältnis. Si Vaddr isch a Naglschmied gwea. Dr Aurbacher hod aber Geistlicher were welle. Nach dr Schul z Landschberg am Lech isch a kurz Chorknab gwea und dann 1795 ufs Benedektinerseminar z Minke ganga, wo er en Gymnasialabschluss gmacht hod. Nacher isch a anno 1801 als Novize ins Kloschter Ottobeire und spauder ins Kloschter Wiblinge ganga. 1803 hod a en Orde aber verlasse. Vo 1804-08 isch a Hofmoischtr boim Kanzler von Weckbecker z Ottobeire gwea und vo 1809-34 Professor für Dytsch und Ästhetik am Kadettecorps z Minke.
Werk
S Werk vom Aurbacher umfasst a große Bandbroide. Vo Pädagogik über Psychologie, Philologie und Religion bis zur Dichtkunst. Berühmt wore isch ear mid em Volksbüchlein, a Schatzkistle vo dr schwäbische Volkspoesie.
Portable Network Graphics
Eigeschafte
S PNG-Format het kei Patentbschränkunge, wie s bi GIF bis 2004 durich Verwendung vum LZW-Algorithmus der Fall gsi isch un konn wege dem frey un koschtelos vun jedem glese un gschriibe werre. S isch e universells Format, wo vum World Wide Web Consortium onerkonnt wird, un wird vun moderne Web-Browser unterstitzt.
PNG konn wie GIF Pixel us ere Farbpalett mit bis zue 256 Yträg verarbeite. Iber des nus isch d Schpeicherung vun Graustufebilder mit 1, 2, 4, 8 oder 16 Bit un Farbbilder (RGB) mit 8 odr 16 Bit pro Kanal (also 24 beziehungswis 48 Bit pro Pixel) meglig.
In PNG-Dateie konn s Transparenzinformatione din ha, entweder in Form vun eme Alphakanal oder fir jedi Farb us de Farbpalett. E Alphakanal isch d zuesätzlig Information, wu fir jedes Pixel ongebe wird, wievil vum Hintergrund durichschiine soll. PNG unterstitzt Alphakanäl vun 8 oder 16 Bit, was 256 beziehungswiis 65536 Abschtufunge vun de Transparenzstärki entspricht. Bi GIF isch nur meglig, e einzigi Farb us de Paletteyträg als vollschtändig transparent z deklariere. S PNG-Format erloubt somit, uuabhängig vum Hintergrund d Kante vum Text un Bilder z glätte. Man konn echti Schlagschatte verwende, wu im Hintergrund usblende oder Bilder erzeje, wu beliebig gformt sin - wenn s Programm zur Onzeig vun de Bilder PNG-fähig isch.
Enz
D Enz isch e 105,3 km lange linke Näbefluss vum Neckar z Bade-Wirttebärg.
Portable Network Graphics
Eigeschafte
Trotz dass die Kompressionsmethode bi PNG in de Regel ditlig kleineri Dateie erzeygt wie bim GIF, schpeicher viil Programm (z. B. au GIMP) PNG-Dateie nit optimal ab, was zue unnetig grosse Dateie fiehrt. Verschideni Programm mache e verluschtfreyi Neukomprimierung meglig un vilmol wesentlig kleineri Dateie (lueg unte).
Enz
Geografii
D Enz het im Enzkreis dr Name gee.
Portable Network Graphics
Eigeschafte
PNG het de MIME-Typ image/png und isch sit 2003 dr ISO-Standard ISO/IEC 15948:2003.
Enz
Geografii
D Quällfliss Chleini Enz un Großi Enz entspringe im Nordschwarzwald, letschteri bi Enzklösterle. Z Calmbach (Stadtteil vu Bad Wildbad) vereinige sich di Chlei Enz un di Groß Enz zue dr Enz. Iber Nejebirg goht si bis uf Pforze, wu si dr Schwarzwald verlosst. Im fruchtbare Gebiet zwische Stuegert, Charlsrueh un em Kraichgau lige d Städt Vaihinge un Bietge-Bissinge. Am Unterlauf vum Fluss wäre in schläne Bodelage Räbe aaböue. Bi Besige mindet d Enz in Necker.
Altikon
Altike (amtlich Altikon) isch e politischi Gmäind im Bezirk Wintertuur im Kanton Züri, Schwiiz.
Enz
Gschicht
Wie d Nagold isch d Enz friejer wichtig gsii fir d Fleßerej.
Altikon
Geografi
Altike isch es Dorf am südliche Rand vo de Thurebeni. Zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Fèldi (Feldi), Hèrte (Herten) und Schneit.
Portable Network Graphics
Vorfilter
Zum d Kompression vun de Bilddate z verbessre, unterschtitzt s PNG-Format verschiideni Vorfilter, wu uf d Bilddate ogwendet werre, voreb di eigetlig Komprimierung schtattfindet.
Enz
Flora und Fauna
D Enz isch im untere Abschnitt mit ihre auetypische Stadestrukture e ideale Läbesruum fir vili fließgwässertypischi Pflanze- un Dierarte. Vili Altarm un Auwälder sin as Biotop bsundersch gschitzt, d Enz sälber un Dalabschnitt wie s Naturschutzgebiet bi Vaihinge-Roßwag un d Leudelsbach-Mindig bi Unterriexinge sin Bstanddeil vum europawyten Schutzgebiet Natura 2000.
Portable Network Graphics
Vorfilter
In viile Bilder unterscheide sich benochberti Pixel nur winig vunenonder. Des bedittet, dass d Differenzwert vun denne Pixel vum Betrag her recht klei sin. Werre jetzert schtatt de originale Pixeldate d Differenzwert zue de vorongongene Pixel verarbeitet, trette vilmol Folge vun gliiche Wert uff; grossi Änderunge kumme nur relativ selte vor (z. B. on Objektkante). Des beginschtigt d Komprimierbarkeit vun de Date durich di onschliessend Komprimierung un isch einer vun de Grind fir di gering Gress vun PNG-Dateie.
Enz
Flora und Fauna
D Bedytig vu dr Enz as Läbesruum zeigt sich in dr Flachwasserzone, wu pro Quadratmeter bis zue 10.000 Larve vu Eidags- un Checherfliege, Dejfelsnodle, Chäfer, Schnäcke un Muschle zellt wore sin. Doderzue au d Laichgrind vu Stremer, Barbe, Nase un Groppe.
Altikon
Gschicht
Altike isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 1277 als Altlincon. Fèldi und Hèrte händ bis 1884 zue Elike ghöört.
Portable Network Graphics
Vorfilter
PNG definiert in de derzytige Version fimf verschiideni Filtertype:
Enz
Flora und Fauna
Ab em Friehsummer isch d Enz stellewyse stark mit Fluetendem Hahnefueß un Döusertblatt verchrutet.
Altikon
Bevölkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Portable Network Graphics
Vorfilter
Di verschiidene Filter werre uabhängig vunenonder uff jedi Bildzeil ogwendet; vilmol wählt s Onwendungsprogramm automatisch e Filterkombination us. In vile Fäll bietet de Paeth-Predictor di beschte Ergebniss. De 4. Filtertyp isch noch sinem Erfinder Alan W. Paeth bnonnt worre.
Enz
Flora und Fauna
Fir vil sälteni un bedrohti Arte isch d Enz dr ganzjehrig Läbesruum oder e wichtigi Durzugsstation. Doderzue ghere unter andrem dr Yysvogel, dr Flussuferlaifer, dr Gänsesäger, d Gebirgsstelze, d Teichralle un d Wasseramsle. Anderi Gescht un Bewohner vu dr Chobfweidene un Stadeghelz sin d Bachstelze, dr Gelbspötter, dr Grauschnäpper, d Nachtigall un d Geelamsle.
Portable Network Graphics
Vorfilter
Umkehrt werre noch de Dekomprimierung vun de Daten umkehrti Versione vun de Filter ogwendet, zum di eigentlige Bilddate widerherzschtelle.
Altikon
Religion
69,3% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 14,4% sind römisch-katholisch (Stand 2011).
Enz
Bschränkige
Zum s Ökosyschtem vu dr Enz dur dr Frejzytsport nid z beyydrächtige, gälte die Bschränkige:
Altikon
Politik
Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 7,4 %, CVP 3,2 %, EDU 2,5 %, EVP 1,6 %, FDP 1,3 %. GLP 6,7 %, GP 9,0 %, SP 14,3 %, SVP 53,6 %, Suschtigi 0,5 %.
Tieläkt
De züritüütsch Tieläkt vo Altike ghört zue de Winterthurer Mundarte.
Portable Network Graphics
Komprimierung
Noch em Vorfiltre (lueg Filtertype) werre d Date mit em verluschtlose Deflate-Algorithmus komprimiert. Des Verfahre isch firs ZIP-Archivformat entwickelt worre un findet au im gz-Format vum Archivprogramm gzip un im Bildformat TIFF Verwendung. Bislang isch Deflate di einzig unterschtitzt Method. S isch aber absichtlich Ruum fir Erwiterunge glu worre, zum in zuekimftige PNG-Versione au ondri, effizienteri oder schnelleri Algorithme z unterschtitze. Zum Abwärtskompatibilität zue exischtierende PNG-fähige Programm z gwährleischte, isch derzyt e Ufnohm vun ondri Verfahre in de Schtandard nit plont.
Kreis Bellinzona
Gmaine
Zum Chrais ghere die Gmaine:
Änderige im Bstand
Nochdäm as es uf dr 2. April 2017 zur Fusion vu vierzä Gmaine, inklusiv Bellinzona, chuu isch – zum Dail us anderne Chrais un Bezirk – isch au e neji Yydailig vo dr Chrais im Bezirk Bellinzona nedig wore. D Gmaine Arbedo-Castione un Lumino hän dr Chrais Bellinzona verloh un bilde syder dr Chrais Arbedo-Castione. Us em Chrais Giubiasco sin Camorino, Giubiasco, Pianezzo un Sant’Antonio chuu. Dezuechuu isch dr ganz Chrais Ticino, des sin Gnosca, Gorduno, Gudo, Moleno, Monte Carasso, Preonzo un Sementina. Us em Bezirk Riviera un sym glyychnamige Chrais Riviera isch no Claro zu Bellinzona chuu.
Rheinwaldhorn
S Rhiiwaldhorn (uf italienisch Adula) isch mit 3'402 m ü.M. de högschti Bärg vom Kanton Tessin (Schwiiz).
Geografii und Name
S Rhiiwaldhorn liit i de Adula-Alpe a de Gränze vom Tessin zu Graubünde. Am nordöstliche Abhang vom Gipfel entspringt de Henderrhii, en Quällfluss vom Rhii.
Uf tüütsch ghäisst de Bärg Riiwaldhorn und s Gebiet Adula, uf italienisch ghäisst de Bärg Adula und s Gebiet Alpi Mesolcinesi e Grigionesi Occidentali oder Alpi Lepontine Orientali.
Bestiigig
D Bärgstiiger startet för e Bestiigig vom Adula vo Torre oder vo de Staumuur vom Luzzonesee im Bleniotal. Underwägs häds d Adulahütte (Capanna Adula) vom SAC oder öppis höcher nomal e Bärghütte wo gliich ghäisst, vom UOTE. Anderi Wäg gönd us em Val Malvaglia über d Quarzei-Hütte, vo Vals über d Länta-Hütte oder vo Hinterrhii über d Zapport-Hütte uf s Rhiiwaldhorn ufe.
Burg Roggenbach
D Burg Roggebach isch e Burgruine uf eme Bärgrucke bi Wittlekofe, eme Ortsdeil vu dr Stadt Bonndorf im Landchreis Waldshuet z Bade-Wirttebärg. Si lyt 400 Meter wyt ewäg vu dr Ruine vu dr Burg Steinegg. D Burg Roggebach isch noch em friejere Namme vum Bach Steina gnännt. Zämme mit dr Burg Steinegg wird d Burg Roggebach hite z Bonndorf vilmol Rogèbacher Schlösser gnännt.
Gschicht
Die Hecheburg isch um 1180/90 vu dr Grofe von Nellenberg böue loo wore. S erscht Mol urkundlig gnännt wird si anne 1288. Im Johr 1295 isch si im Bsitz vu dr Herre von Krenkingen gsi, wu ihre Stammsitz uf d Burg Roggebach verleit hän. Mitti 14. Johrhundert isch si im Pfandbsitz vu dr Herre von Roth vu Grofehuuse.
Aalag
D Burg Roggebach het zwe Bärgfrid gha mit glyyche Maß (Hechi 10 m, Grundflechi 9 x 9 m, Muursterki 2,5 m). Di ehmolig Burgaalag zeigt no Räscht vu dr Grundmuure vu dr Wohngebäude, vum nördöschtliche Bärgfrid, vun ere Drännigsmuure un vum südweschtliche Bärgfrid. Bi de hütige Ruinä fallt uff, dass de südweschtliche Turm dütlich chlyner isch wie de nordöschtliche.
Uusbligg
D Ruinè Roggèbach wyst zwei Burgfryd uff, woby uffallend isch, dass de südweschtliche Burgfryd nu übber è Ußeschtegè zuègänglich isch, i dè nordöschtlichè Burgfryd cha mò iè, aber nit uè gò. Sèll lyt a dè fäälendè Holzkonschtruktion im Innerè vo beidè Burgfryd. Sèllèwäg sin beidi Türm au obbè offè. Dè nordöschtlichè Burgfryd isch hüt höcher wiè dè südweschtliche, vomuètlich hèt s bim letschterè èmòl dè obber Deil vo dè Muèr gschlissè. Momentan isch d Stègè bim südweschtlichè Turmräscht nit begehbar (Stand: Auguscht 2017), wa d Uussicht vo dè Ruinè uus dütlich yschränkt, well suscht beidi Burgfryd innè hool un nit z beschtyygè sin. Dè höcher Turm hèt vollschtändig bis zuè dè Kronè intakti Ußèmuèrè, è inneri Wendelschtègè bis uff d Höchi uè wär wòrschinlich è besseri Option für dè Uusbligg, sèll wörd abber vomuètlich è Vision bliibè. Dè Innèhof zwǜschè dè beidè Burgfryyd isch relativ guèt erhaaltè, we-mò vom kümmerlichè Räscht vom ehemòligè Burghuus èmòl absièt. Als Aaschauungsmatriaal für Schuèlklassè taugt er allèwyl guèt, dört dèfür wörd s gsamti Ensemble scho sit längerem bruucht. Luft nõch obbè gäb s bim Hèrrichtè vom Innèhof abber schu nò. Dè Gebruuch als Füèrschtell zum Würschtlebrõtè (Stand: Augscht 2017) cha s hoffentlich nit gsi sy.
Trivia
D Roggèbacher Schlösser wörrèd sit mengè Johrzeent vo dè regionalè Schuèlè für Wander-Schuèluusflüüg missbruucht, un sin sèllèwäg bi dè Yheimischè rächt guèt bekannt. Well sèlli Uusflüüg abber mit Schuèlkind in èm Aalter durrègfüürt wörrèd, wo sèlli rächt vill Mòl kei Luscht uff Wanderè hèn, sin d Roggèbacher Schlösser berüümt-berüchtigt.
Statio Tranquillitatis
As Statio Tranquillitatis (lat. fier Usseposchte vu dr Rueh bzw. englisch Tranquility base) wird vu dr Internationale Astronomische Union dr Landeplatz vu Apollo 11 uffem Erdmoo bezeichnet, also sälle Platz uffem Mo, wo s'irdisch Läbe wohl s'erscht Mol in sinere Gschicht am 20. uf dr 21. Juli 1969 e Usflug uff e anderi Welt gmacht het.
Die International Astronomisch Union het no später - in dr Nomenklaturregle fier dr Mo gmäss uf Latinisch - d'Landestell offiziell uf statio Tranquillitatis daift.
Jahr der Ratte
D Ratte 鼠 shu (oder Ratz) giut nachem chinesische Kaländer aus agriffsluschtig. Rattejohr (子 	zǐ) si:
Astrologischi Bedütig
Noch dr Chinesische Astrologii hai Mensche wo im e Ratte-Johr uf d Wält cho si, gwüssi Charaktereigeschafte wie dass si guet mit andere Mensche uschieme. Ihre Houptwunsch im Läbe siig, Erfoug z ha, ohni dass si anderi drbii verletzi.
Niederkontz
Nidderkonz (lothrìngisch; frànzeesch Contz-les-Bains, ditsch Niederkontz) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Nidderkonz lijt àm lnke Ufer vun dr Mosel ìm Dreilandereck Frankrich - Luxemburg - Ditschland.
Verwàltung
vun Nidderkonz ìsch. Nidderkonz ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Nidderkonz ghert zem Moselfrankisch.
Hubkolbenmotor
[[Datei:Four stroke engine diagram.jpg|thumb|Abb. 1: Schemazeichnig vom ene Huebcholbemotor
E - Uspuff Nockewälle
I - Gasgmischzuefuehr Nockewälle
S - Zündcherze
Europäische Freihandelsassoziation
Die Europäischi Freihandelsassoziation (änglisch European Free Trade Association, EFTA; französisch Association européenne de libre-échange, AELE) isch en Internationali Organisation, wo am 4. Januar 1960 z Stockholm (Schwede) gründet worden isch. S entsprächende Überiikomme isch am 3. Mai 1960 in Chraft drätte. Ihr Ziil isch d Förderig vom Wachsdum und vom Wohlstand vo ihre Mitgliidstaate und d Verdiefig vom Handel und vo dr wirtschaftlige Zsämmenarbet zwüsche de westeuropäische Länder wie au dr Wält im Ganze. Gliichzitig het si sölle e Gegegwicht zu de Europäische Gmeinschafte und deren ihre politische Ziil bilde.
Hubkolbenmotor
V - Ventil
Europäische Freihandelsassoziation
Noch em Übertritt vo Grossbritannie und wiitere EFTA-Gründermitgliider zur Europäische Wirtschaftsgmeinschaft 1973 het d EFTA immer meh an Bedütig verlore. Sit 1995 ghöre zuen ere nume no Norwäge, Liechtestei, d Schwiiz und Island, wo aber 2009 en Aadrag uf d Ufnahm in die Europäischi Union gstellt het.
Hubkolbenmotor
P - Cholbe
R - Pleuelstange
W - Chüehlwasserschächt ]] E Huebcholbemotor isch e Motor, wo d Änderig vom Volume vom ene Gas über e Cholbe, wo das Gas hi- und härschiebt, in e Dreihbewegig umsetzt. Er zehlt zu de Cholbemaschine.
S Funktionsprinzip
D Usdehnig vom Gas im ene Zylinder verrichtet Arbet am ene Cholbe, wo von ere Pleuelstange uf d Kurbelwälle überdrait wird. So wird die oszillierendi Bewegig vom Cholbe in e Dreihbewegig umgsetzt, wobii prinzipiell zwei kinematischi Bauforme möglig si:
Die ersti isch dr Standmotor, bi welem d Zylinder fixiert si und d Kurbelwälle sich dreiht. Eso chönne d Cholbe Arbet über d Pleuel an d Kurbelwälle abge (Abb. 1). Die zweiti Form isch as Umlaufmotor bekannt. Bim Umlaufmotor isch d Kurbelwälle fixiert und d Huebzapfe und d Zylinder si dreihbar glageret. Drbii rotiere d Zylinder uf enere andere Achse als dr Huebzapfe (exzentrisch), eso chunnt dr Hueb vo de einzelne Cholbe in de Zylinder zstand.
Stichprobe
Wamma Älles oinzln (100%) mid Leit briafa duat, muass ma drmit rechna, daß s bis zu 20% vo de Fehlr ibrseha werrat. Drzua na isch s deier.
A Schdichprob ka ma vrschieda macha. Ma muass des zwischa ama Lieferanda ond em Beliefrda vroibara. Do wurd a AQL (accepted quality level) ausgmachd. Dui wurd auf d Liefrmeng (s Los) agwended. D Schichbrob isch a zufällig Auswahl aus em Los.
Wia d Schichprob gnomma wurd, hengd vom vroibarda Qualidädsniveau ab. Des Qualidädsniveau ka woich, normal odr hard sei.
Zusädslich ka ma au ausmacha, was bassierd, wann oi Schdichprob schleachd isch.
Fuassnoda
<references group="A" />
Bretigny-sur-Morrens
Bretigny-sur-Morrens (frankoprovenzalisch ) isch e bolitischi Gmai im Bezirk Gros-de-Vaud im Kanton Waadt, Schwyz.
Geografi
Bretigny-sur-Morrens isch e Dorf uf eme Hochplatoo eschtli vum Talent im Gros de Vaud. D Gmaiflechi umfasst 64,9 % landwirtschaftligi Flechi, 23,5 % Wald, 11,2 % Sidligsflechi un 0,4 % sunschtigi Flechi.
Gschicht
Bretigny-sur-Morrens isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1224 as Britignie.
Bevelkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 11,3 % gläge.
Religion
46 % vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 27,9 % sin römisch-katholisch (Stand 2000).
Bolitik
Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,5 %, CVP 6,6 %, FDP 11,1 %, GLP 6,6 %, GP 13,3 %, SP 25,8 %, SVP 27,3 %, Sunschtigi 0,7 %.
Dr Burgermaischter vu Bretigny-sur-Morrens isch dr Urs Lauper (Stand Merz 2014).
Sproch un Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hän vu dr 563 Yywohner 95 % Franzesisch as Hauptsproch aagee, 3,4 % Dytsch, 0,5 % Italienisch un 1,1 % anderi Sproche.
Dr alt frankoprovenzalisch Patois isch wahrschyns aafangs 20. Jh. uusgstorbe. Ergebnis us dr Volkszellige vu 1990 un 2000, wu zum Dail Lyt Patois as Sproch aagchryzlet hän, gälte in dr Sprochwisseschaft as Artefakt un hän ihre Ursprung ender in statistische Fähler oder ass d Lyt unter „Patois“ ihr Regionalfranzesisch verstehn
Meister Eckhart
Dr Meischter Eckhart (* um 1260 bi Erfurt, † 1328 z Avignon) isch en mittelalterliche Theolog und Mystiker gsii. Er isch us ritterlichem Gschlecht gsi, het zerscht freii Künscht schtudiert, vor er uf Theologii choo isch. Schpöter isch er Theologii-Professer und Prediger gsii. Er het aber au immer mystischs Schrifttum publiziert. Teils hets die offizielli Chirche akzeptiert, teils nit.
Erdzweige
Dia zwölf Erdzweige (chin. 地支 Pinyin dìzhī oder 十二支 tiānèrzhī, jap. jūnishi „zwölf Zweige“) sin a altes chinesisches Numerierungssystem und entsprechen da zwölf Tiere vom chinesischa Kalenda. Zäm mit da zehn Himmelschtämm bilden se da Sechzig-Jahre-Zyklus, uf deam da chinesische Kalenda ufbaut. Gliichzitig schtoht o jeda Erdzweig für oane (Doppel-)Schtund vom Tag und für drü Monat im Johr. Bis hüt sehr ma im chinesischa wŭqián (午前, jap. gozen) „vorm Pferd“ für Vormittag und wŭhòu (午後, jap. gogo) „nachm Pferd“ für Nammitag.
Ma globt, dass dia Einteilung in zwölf Johr mit m Jupiter zäm hängt: Oa Johr ufm Jupita duurat nämlich 11,86 Erdenjahre.
Himmelsrichtunga auf Basis vo da Erdzweige
Obwohl s im Chinesischa mit 北 (běi „Norden“), 東 (dōng „Osten“), 南 (nán „Süden“) und 西 (xī „Westen“) Wörter für die vier Haupthimmelsrichtunga giit, hond chinesische Seefahra und Aschtronoma lieba dia zwölf Himmelsrichtunga vo da Erdzweige vawendet. Scho chinesische Seefahra im 14. Johrhundat hond dean 48-gliedriga Kompass kennt. Andasch als dia acht Himmelsrichtung, wo ma in Europa kennt, sind dia Erdzweige schtatt in 45° in 30° itoalt. Für Seefahra langan dia zwölf Himmelsrichtunga aba ned, drum hot ma se oafach vadopplt, so dass zwüscha zwoa Schtirch bloss no 15° liegend. Jetzt hond se aba für dia Himmelsrichtunga zwüscha da Erdzweige neue Wörta bruucht, und dafür uf alle möglicha Urschprüng zruckgriffa.
Für dia vier Nebenhimmelsrichtunga hot ma dia entsprechenden Vier vo da Acht Trigramme us m I Ging gno, nämlich Berg (45°), Wind (135°), Erde (225°) und Himmel (315°). Dia nächschta Vier entsprechen wieda da Haupthimmelsrichtungen. Fürn Rescht hot ma dia Himmelsschtämm gno: Us da Fünf-Elemente-Lehre hot ma Holz m Osten, Füür m Süden, Metall m Westen und Wasser m Norden zuagordnet (die Erde, wo fürs Zentrum schtoht, hot ma do weglo). Wenn ma jetzt no Yīn und Yáng dazuatuat goht sich’s us: Mit dera Kombination hot ma alle acht Himmelsrichtungen, wo ma jetzt jede mit (Yīn) oder gegen (Yáng) den Uhrzeigersinn in je 15° Abstand vo da jeweiligen Haupthimmelsrichtung iiträga ka. Mit Norden als Nullpunkt fangt ma also im Uhrzeigersinn an:
Lueg au
Mondhüser
Wenkerbogen von Oberbipp
Dr Wenkerboge vo Oberbipp isch es Blatt vo dr grosse Ufnaam vo dr dütsche Sprooch, wo im 19. Joorhundert agfange hed. Wo dr Sproochforscher Georg Wenker vo 1852 bis 1911 en Dütsche Sproochadlas vorbereitet hed, hei alli Schuele im domolige dütsche Rych e Froogeboge übercho mid de glyche vierzg Muschdersätz, zum se i dr lokale Mundart ufzschrybe.
Newtonsche Gesetze
Im Joor 1687 isch im Isaac Newton si Wärk Philosophiae Naturalis Principia Mathematica (Mathematische Prinzipien der Naturphilosophie), wo dr Newton din drei Grundsetz (Gsetz) vo dr Beweegig formuliert het, wo als die newtonsche Axiom, d Grundgsetz vo dr Beweegig, die newtonsche Brinzip oder au d Gsetz vom Newton bekannt si. Si wärde im Newton sim Wärk mit Lex prima, Lex secunda und Lex tertia bezäichnet, zämme as Axiomata, sive leges motus (‚Axiom, oder Gsetz vo dr Beweegig‘).
Die Gsetz bilde s Fundamänt vo dr klassische Mechanik. Au wenn si im Raame vo modärne füsikalische Theorie wie dr Kwantemechanik und dr Relatiwidäätstheorii nit ooni Iischränkige gälte, cha mä mit iirer Hilf innerhalb vom ene wit gfasste Gültigkäitsberiich zueverlessigi Vorussage mache.
S erste Gsetz
S erste Gsetz vom Newton wird au as lex prima, Drääghäitsbrinzip, Drääghäitsgsetz oder Inerzialgsetz bezäichnet. Es isch zum erste Mol vom Galileo Galilei im Joor 1638 formuliert worde. S Drääghäitsbrinzip macht Ussaage über wie sich füsikalischi Körper in Inerzialsüsteembeweege, wenn s käini Cgreft vo usse git:
Dr latiinisch Originalteggst:
D Gröössi und d Richdig vo dr Gschwindigkäit \vec v si also under dene Umständ konstant. Dr Bewegigszuestand änderet sich also nume, wenn e Chraft vo usse uf e Körper wirkt, zum Bischbil d Schwerchraft.
In dr klassische Mechanik entspricht s erste Gsetz vom Newton de Gliichgwichtsbedingige.
S zwäite Gsetz
Em zwäite Gsetz vom Newton säit mä au lex secunda oder s Akzionsbrinzip.
Es isch d Grundlaag für e hufe Beweegigsgliichige in dr Mechanik:
Dr latiinisch Originalteggst:
Formal wird dä Zämmehang zwüsche dr Chraft und dr Änderig vo dr Beweegig usdruckt als
Dr Punkt über eme Buechstaabe isch d Notazion für d Änderig von ere füsikalische Gröössi in dr Zit, wo dr Newton im ene andere Zämmehang iigfüert het. S Zäiche \propto drzwüsche bedütet broporzional, also dass es fests Verhältnis bestoot.
Im Originalwärk het dr Newton wurde, wemm mä s in modärne Begriff usdruckt, scho die allgemäin gültigi Formulierig (mit em Impuls \vec p) beschriibe. Dr Newton mit geometrische Daarstellige vo de Gränzwärt vo Strecke- und Flechiverheltniss gschafft.
In dr Form isch s Gsetz zerst 1750 vom Leonhard Euler formuliert worde.
Doodrbii isch \vec a d Beschleunigung, also e Maass für d Veränderig vo dr Gschwindigkäit.
Die Gliichig häisst – egal öb in dr Formulierig vom Newton oder vom Euler – hüfig Grundgliichig vo dr Mechanik.
S dritte Gsetz
Im dritte Gsetz vom Newton säit mä au lex tertia, Wäggselwirkigsbrinzip, Gegewirkigsbrinzip, oder Reakzionsbrinzip. Es säit:
Dr latiinisch Originalteggst:
S Wäggselwirkigsbrinzip wird au as s Brinzip vo actio und reactio oder churz „actio gliich reactio“ (lat. actio est reactio) bezäichnet. S dritte Gsetz vom Newton setzt en ummiddelbari Färnwirkig vorus. Doorum isch s in dr spezielle Relatiwidäätstheorii nid allgemäin gültig. S Wäggselwirkigsbrinzip cha mä au eso formuliere, ass im ene zuenige Süsteem d Summe vo de Chreft gliich Null isch. Zämmen mit em zwäite Axiom git s dr Impulserhaltigssatz.
Superposizionsbrinzip vo de Chräfte
Im Newton sim Wärk wird s Brinzip vo dr ungstörte Überlaagerig oder Superposizionsbrinzip vo dr Mechanik als Zuesatz zu de Beweegigsgsetz beschriibe.
Varuna
De Varuna (Sanskrit: वरुण, Varuṇa m.) isch de Wasser- und Meergott im Hinduismus. Er het im Vedismus e wichtigi Role iignoo.
Vedismus
I de Vede isch de Varuna e mächtige Gott gsii, wo nünt oder nu wenig mit Wasser z tue ghaa het. Er isch en allumfassende Gott, wo öber ales wacht. Er isch de Garant vo de Weltornnig und werd maist zäme mitem Mitra gnennt. Sini Frau isch d Varuni.
Hinduismus
Im Hinduismus het de Varuna sini hööch Position verlore und isch zom Wassergott wore, woll wege sim Name. Siis Riittier (vāhana) isch de Makara, e chrokedilartigs Fabeltier, wo im Wasser lebt. Er gelt als Wächter (lokapāla) vom Weste. Im Kult spillt er hütt kai Role mee.
Berlingen TG
Bèèrlinge (amtlich Berlingen) isch e politischi Gmaind im Bezirk Frauefèld im Kanton Thurgau, Schwiz.
Geografi
Bèèrlinge liit am Südstade vom Untersee a de Seelinie. D Gmaindsflechi bstoht us 30,1 % landwirtschaftlicher Flechi, 58,3 % Wald, 11,3 % Sidligsflechi und 0,3 % sustiger Flechi.
Gschicht
Bèèrlinge isch zum erschte Mol gnamset worde im Joor 894 as in Berenwanc (1695 Berlingen).
Bevölkerig
Quelle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraatail isch 2010 bi 21,8 % gläge.
Religion
55,7 % vo dr Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 26,2 % sind römisch-katholisch (Stand 2000).
Politik
Bi de Nationalrootswaale 2011 hät s da Ergebnis gèè: BDP 3,5 %, CVP 11,3 %, FDP 14,4 %, GLP 5,1 %, GP 7,2 %, SP 16,7 %, SVP 37,8 %, Sustigi 4 %.
Wirtschaft
D Arbetslosigkait isch 2011 bi 2,7 % gläge.
Sprooch un Dialäkt
Bi de Volkszellig 2000 hend vo de 854 Iiwooner 94,5 % Dütsch as Hauptsprooch aagèè, 0,6 % Französisch 1,6 % Italienisch und 3,3 % anderi Sprooche.
De hochalemannisch Dialèkt vo Bèèrlinge ghöort zum Oschtschwizerisch
Kreis Giubiasco
Dr Chrais Giubiasco (ital. Circolo di Giubiasco) isch en ehmolegi Verwaltigsainhait im Kanton Tessin in dr Schwyz. Er het zämme mit dr Chrais Bellinzona un Ticino dr Bezirk Bellinzona bildet. Dr Sitz vum Chraisamt isch z Giubiasco gsi.
Nochdäm as es im Bezirk Bellinzona uf dr 2. April 2017 zur Fusion vu vierzä Gmaine, inklusiv Bellinzona, cho isch – zum Tail us anderne Chrais un Bezirk – isch au e neui Iitailig vo de Chrais im Bezirk Bellinzona nötig wore. Us em Chrais Giubiasco sin Camorino, Giubiasco, Pianezzo un Sant’Antonio zue Bellinzona fusioniert. D Gmaine Cadenazzo, Isone un Sant’Antonino bilde dr nei grindet Chrais Sant’Antonino im Bezirk Bellinzona.
Kabinett Müller III (Baden-Württemberg)
S Kabinett Müller III het s in dr 2. Wahlperiod vum Landdag vu Bade-Wirttebärg gee, bis dr Minischterbresidänt im Amt, dr Gebhard Müller, sy Amt niderglait het, wel er zum Bresidänt vum Bundesverfassigsgricht gruefe woren isch.
L'Indifférent oder Der Bilderraub
L’Indifférent oder Der Bilderraub ischt a Handlongsballett en fenf Bildr mit dr Musik vom Schweizer Kombonischda Hans Haug. S Libreddo hôt dr Otto Maag gschriiba ond dr Heinz Rosen hôt d Choreografii drzua gmacht. S erscht Môl uf d Bihne komma isch des Werk em April 1947 em Stadttheater Basel. Dô drbei hend dr Rovi Parinow ond d Nicole Breton d Hauptrolla danzt.
Ort ond Zeit
Des Ballett schbiilt z Paris (Frankreich) em Jôhr 1910.
S Erschde Bild: Em Louvre
A Grubbe vo jonge Mädla – laudr Ballett-Elevinna – kommt mit ihrem Professr drzua. Dr sell helt seine Schialerenna an kurza Vortrag ond gôht nô mit-en weitr. Abr oi Mädle bleibt zruck ond guckt ganz gebannt uff da Indifférent. Uff oimôl fangt der ôô, sich em Bild zo bewega. Dô driibr isch des Mädle ganz baff ond vrschrickt. Entsetzt rennt-se weg zo ihrer Grubbe.
D Effnongszeit vom Museom ischt rom. Älle Leit vrlasset da Saal. D Liachtr ganget aus. S dauret et lang, ond mr siht a donkla Gschdald mit-ra Blendladern em Saal uffdaucha, wo schnurstracks uff des Bild mit-em Indifférent zuagôht. Ganz sorgfäldich schneidet dui Gschdald des Konschtwerk us-em Rahma ond vrschwendet mit seim Raub us-em Fenschtr. Kurz druff macht an Wächtr sein Rondgang em Museom, merkt abr nix vo deam Diibstahl.
S Zwoide Bild: Em Môler seim Atelier
Dui Elevin, wo em Louvre so gebannt uff da Indifférent guckt hôt, nutzt em Môler sei Atelier als Iabongszemmr ond probt an Schbitzadanz. Drweil hefdet dr Môler sei gschdohles Gemälde uff d Staffelei. So langsam wuud’r miad ond braucht sei Bettruha. S Mädle abr vollfihrt ällerloi Denz vôr-em Bild, emmr wiidr em-ma andra Koschdiim. Wia-se en dr Rokoko-Kloidong uffdridd, stôht ganz bletzlich dr Indifférent en Lebensgreeße vôr-ra. Jetzt danzet boide mitnandr. Wia dia zwoi merket, dass dr Môler vo seim Schlôf uffwacht, hauet-se mitnandr ab.
S Dridde Bild: En dr Moulin de la Galette
Bei-ma Ball fihret d Preisträger vo-ma Koschdiimwettbewerb vrschiidene Denz uff. Ganz ooerwardet kommt a nuis Pärle drzua ond ziagt d Uffmerksamkeit vo de Ballgäscht uff sich. Dia zwoi send dr Indifférent ond dui Ballettschialere. Pletzlich kommet a baar Zeidongsbuaba ond weiset uff d Schlagzeil nô, wo ibr da Raub vom Watteau-Bild informiirt. Uff oimôl fellt älle Ballgäscht dui Ehnlichkeit vo deam nuia Denzer mit sellem uff-em Watteau seim Bild uff. Wia nô dia Ballgäscht vrsuachet, da Indifférent zo schnabba, suacht dr sell mit seira Partnere schnell s Weide.
S Virde Bild: Em Park Jardin des Tuileries
Om vo de Vrfolger et vrwischt zo werra, isch dr Indifférent mit dr Elevin uff-na Poschdamentle gflichdet, wo-se – zamma mit-ra Pudde – s Konschtwerk Amor zwischen zwei Liebenden pandomimisch darstellet. D Vrfolger fallet dô druff rei ond rennet vorbei.
Dia zwoi steiget vom Sockl raa ond danzet mitnandr. Jetzt kommt dr Môler drzua ond fordret da Indifférent zom Kampf raus. Dô drbei zeigt sich, dass dr sell dr Sterkere ischt. Er fihrt da Kampf abr et bis zom Schluss durch, sondern geit da Môler frei. Nô gôht’r zom Mädle nomm, fihrt dui em Môler zua ond vrschwendet us-em Park.
D Vrfolger kommet zruck mit zwoi Polezischda em Schlebbtau. Dia vorhafdet da Môler ond s Mädle ond fihret-se ab.
S Fenfde Bild: Wiidr em Louvre
Wia dr Indifférent en da Louvre zruckkommt, werret uff oimôl älle Persona uff de Bilder lebendich ond fanget zom Danza ôô. Pletzlich schellt d Alarmglock. An Haufa Leit – au dr Môler ond d Elevin – drenget en da Saal rei ond staunet: Jedes Gemälde hanget wiidr an seim alda Platz, au dr Indifférent.
Des Mädle abr ond dr Môler denket mit Wehmuat an dui Zeit zruck, wo dr Indifférent noh lebendich gwäa ischt.
Quell
Otto Friedrich Regner + Heinz-Ludwig Schneiders: Reclams Ballettführer, 8. Uflag, Stuegert 1980, ISBN 3-15-008042-8
Weblink
A Fodo vom Watteau seim Gemälde L’Indifférent
Associated Press
D’ Associated Press (kurz AP) ìsch a Noohrìchta- un Prassa-n-àgantuur, wo-n-ìhr Sìtz z’ Nöi York hàt. Grìnda worra-n-ìsch sa ànna 1848 àls „Harbor News Association“. Ànna 2016 hàt s’ Unternamma 263 Büroo ìn 106 Lander ghàà. ’S ìsch d’ greeschta Noohrìchta-n-àgantuur ìn dr Walt.
Durs Zammaschàffa vu da Fiahrungskräfta vu mehrera regionààla Prassa-n-àgantuura àb 1892 ìsch d’ AP a wìchtiger Konzärn worra, wo d’ Informàzioona sehr schnall hàt känna lììfra. Dr äärschta Brìchtärschtäller ìn Diitschlànd, dr Wolf von Schierbrand, hàt ànna 1898 mìt dr Àrwet ààgfànga. Àm Ààfàng ìsch d’ AP numma-n-a informäller Zammaschluss gsìì; ànna 1900 ìsch sa rachtsmaassig a Gnossaschàft worra. Hìtt zeehlt d’ Gnossaschàft mehr àss 1.400 Mìtglììder. D’ AP hàt äbb 12.000 Kunda ìn dr gànza Walt.
Sitter 1917 hàt d’ Associated Press 56 Mol dr Pulitzer-Priis bikumma, drunter 34 Mol fìr d’ Fotogràfii.
Trikini
Ursprung
Dr Nome kummt vun näm Modegag us de 1960er Jôhr. Es het sich au do um e Dreyteiler ghondelt. Des isch aber s Unterteil gsi un fir jede vun dene Brischt nochmal e ekschtra Stick. Des isch aber nur z'bewerkschtellige gsi, indem mer die feschtkläbt het. Soll guet usgsähne ho, isch aber so upraktisch gsi, dass es nur fir e paar Photos glänggt het.
Eidgenössisch-Demokratische Union
Diä Eidgenössisch-Demokratischi Union (EDU) (,, isch ä christlichi u national-konservativ orientierti politischi Partei i dr Schwiiz.
Iifüärig
D'EDU isch i verschidenä Kantons-, Stadt- und Gemeindsparläment verträtä und versteit sich aus wärtorientiert, bibutreu u isch kritisch gägenüber äm Biitritt vo dr Schwiiz zur Europäischä Union iigsteut. Sie isch gägä d Gliichsteuuig vo gliichschlächtlichä Partnerschaftä, d'«sexueuui Uusbütig vo dr Frau» und Pädophilie, sowiä für d Förderig vo dr traditionellä Familiä, christlechi Wärt u ä restriktivä Staatshuushaut. Witer profiliert si sich mit Kampagniä gägä Minarett, Schwangerschaftsabbruch, aktivi Sterbehüuf und Heroinabgab. Ds offiziuuä Parteiorgan isch i dr Dütschschwiiz dr EDU-Standpunkt u i dr Romandie ds EDU Impulsion.
D Partei isch äs Mitglied vo dr Parteien-Vereinigung Europäische Christliche Politische Bewegung.
Inhautliches Profiu
D EDU versteit sich aus ä christlichi Partei, wo für iri Politik d Bibel aus Massstaab aawändet. D'EDU wott ä schudäfreiä Staat und wehrt sich gägä «Stürgschänk a Richi». Bi Fragä vom Umwäutschutz ghört si zum Mitti-Links-Lager. I dr Familiäpolitik, Gseuschafts- u Biudigspolitik nimmt d'EDU ä wärtkonservativi Hautig i.
I geseuschaftlichä Fragä tritt d'EDU für d'Stärkig vo dä Euterä, wo iri Ching säuber betröiä, i. Für si giut «diä wichtigstä Bezugspersonä vom Ching si idealerwiis d'Elterä». Drum ungerstützt si d Familieninitiative, wo Stürabzüg o für Euterä, wo iri Ching säuber betröiä, verlangt. Zudäm verlangt si Solidaritätsbiiträg vo dä erwärbstätigä Personä ohni Ching, geziuti Stürentlastigä für töiferi und mittleri Iinkommä vo Familiä mit Ching u höcheri Chinderzuälagä. D'EDU kritisiert d Gliichstelligspolitik aus «Chinder vernachlässigend». Drnäbä lehnt sie d Gliichsetzig von homosexuellä u heterosexuellä Ehä ab. Wiiter engagiert d'EDU sich gägä d Abtreibung{Abtriibig, Sterbehiuf u d'Uusbütig vo dr Frou dür sexistischi Wärbig. So fordert d'EDU biispiuswiis, dass Abtriibigä privat statt dür öffentlichi Gäuder finanziert wärdä söuä u dr «Stärbäturismus» verbotä wird. Wiiter setzt sich d'EDU für nä «abstinenzorientierti Drogäpolitik» u für äs Rouchverbot i dä Restaurant u Bar i.
I dr Ussäpolitik nimmt d'EDU ä EU-, UNO- u NATO-kritischi Position i. So bezeichnet d'EDU d'EU aus ä «supernationali Schiindemokrati», wo nid a dr diräktä Demokratii vor Schwiiz entspricht. Drum lehnt d'EDU ä müglechä EU-Biitritt ab. Aus Auternativä gseht si diä bilateralä Vürträg zwüschä dr Schwiiz u dr EU, wobi nur für d'Schwiiz positivi u nützlichi Vürträg befürwortet wärdä. Da d'EDU i dr grossä Zuäwanderig äs Integrationsproblem gseht u um d Sicherheit z'erhöhä möchti si d Personäfreizügigkeit u ds Schängener Abkommenä mit dr EU aapassä. Witer macht sich d'EDU für diä Schwiizerischi Neutralität starch. So bemänglet d'EDU d'Hautig vom Bundesrat wägem Nahostkonflikt. Die isch lut dr EDU z'eisitig.
Jahr des Tigers
Astrologischi Bedütig
Noch dr Chinesische Astrologii hai Mensche wo im e Tiger-Johr uf d Wält cho si, gwüssi Charaktereigeschafte wie Muet, Ufrichtigkeit und d Bereitschaft, fürne gueti und grächti Sach jedes Risiko uf sich z näh.
Stadtanzeiger Olten
Dr Stadtazeiger Olte (Eigenschribwis: StadtAnzeiger Olten) isch s amtleche Publikationsorgan vo der Stadt Olte und «uflageschterkschti Zitig vo der Region».
Är erschint jede Donschtig und het 2017 e WEMF-beglaubigti Uflag vo 41'322 (Vj. 46'987) Exemplar und e Richwiti vo 36'000 Läser (WEMF MACH Basic 2016-I). D Chefredaktorin isch d Mirjam Meier. Im Stadtazeiger hets Informatione vo der Stadtverwaltig Olte und Brichte über aktuelli Theme, Vereinsnachrichte, Gwärbsnotize und Veraschdaltige.
2009 het d PubliGroupe dr Stadtazeiger Olte a d AZ Medien AG verchouft.
Vuelta a España 2011
Di '''66. Vuelta a España''' het vum 20. Augschte 2011 bis 11. Septämber 2011 stattgfund un isch iber 3319,7 Kilometer gange.
S dreiwichig spanisch Radränne het us 21 Etappe bestande un het z Benidorm aagfange mit eme Mannschaftszytfahren iber 13,5 Kilometer. S het insgsamt zeh Bärgetappe gee, sechs dervu mit ere Bärgaachumft, nyyn Flachetappe un e Ainzelzytfahre iber 47,0 km z Salamanca. D Vuelta 2011 het am 11. Septämber 2011 z Madrid ufgheert.
Mannschafte
S Ränne isch Dail vu dr UCI World Tour 2011, wu d 18 UCI ProTeams mitmache. Vier "Wildcards" sin an Professional Continental Teams vergee wore.
Hirschsprung (Schwarzwald)
Dè Schwarzwälder Hirschschprung isch è Saag uss èm Höllèdal. Dè Begriff isch mit dè Zit uff dè Schauplatz vo dè Saag übbergangè.
Es handlèt sich um è klammartigi Èngschtell im schluchtartigè Mitteldeil vum Höllèdal mit bis zu 130 Metèr hochè Wänd, au Höllèpass benamst. D Hirschschprung-Èngi isch vor èm Uusbau vo dè B 31 nu 9 m breit gsi. Diè südlichè Hirschschprung-Felsè wörred vom Jägerwägli, wo èm Höllèbach nõch (odder Rotbach) volauft, unterdunnlet.
Nõch èm Hirschschprung isch au dè 800 m daluffwärts ligendi, hüt nu no für d Zùgchrützig betribbeni Baanhof vo dè Höllèdalbaan benamst, a wellèm kein Personè- un Güèterumschlag mee stattfindet. Diè uffälligi Größi vo dèm abglègènè Baanhof chunnt vo sinèrè urschprünglichè Zweitfungtion, èm Vorhaaltè un Aakupplè von èrè zuèsätzlichè Lok für dè Schùbdiènscht uff dè Rampè vom Hirschschprung gu Hinterzartè.
Bis 2001 hèt sich unterhalb vom Hirschschprung uff èm glychnamigè Parkplatz a dè B 31 èn Kiosk befundè.
Saag
Èn Ritter vo dè Burg Falkèschtei hèt sich im Höllèdal uff d Hirschjagd begää. Nõch èrè Wyli hèt er èn brächtigè Hirsch gsää un d Jagd uffgnõ. Do dè Hirsch hèt s em schwèr gmacht, well er schnell un flink gsi isch, abber dè Jäger hèt nit uffgää un hèt im Dyr witer nõchgsetzt.
Dribbè vo dè Todesangscht isch dè Hirsch mit èm gwaaltigè Satz übber d Schlucht gumpet un dõdurch sim Vofolger entkõ.
Hüt isch è söttigè Satz kaum mee vorschtellbar wegè dè Kluft a sellerè Stell, doch isch ès zum dòmòligè Zitpunkt nit völlig uumöglich gsi, well d Schlucht nu nüü Meter breit gsi isch, èn Hirsch abber absi Gümp vo bis zu zee Metèr Längi machè ka.
Hirschdenkmòl
Durch Spendè hèt 1907 èn 350 kg schwèrè un 2,50 m hochè Hirsch uss Bronze uffgschtellt worrè könnè, wo vom Bildhauer Günther entworfè un i dè Heidelberger Zinkornamäntè-Fabrik gfertiget worrè isch.
Im Septembèr 2010 isch s Höllèdal vir Wochè lang für dè Strõßèvokeer gschperrt gsi, un d Forschtvowaltig hèt d Glegèheit gnutzt, um dè Hirsch devor am 6. Auguscht mit èm Autokran vom Bärg hebbè z lõ. Dè zuèschtändigi Förschter z Falkèschteig hèt in 130 Arbètsschtundè diè füüf uffdraitè Farbschichtè entfärnt un dè Hirsch reparyrt, well er öppè 35 Yschüss- sowiè ca. 70 Uustrittslöcher un è aagsägtes Bei cha hèt. D Yschusslöcher sin scho oxidyrt gsi, ergo sin si vomuètlich zwischè m Chriègsèndi un dè früè Nõchchriègszit entschtandè. Diè doppelti Aazaal Uustrittslöcher erklärt sich dõdurch, dass d Brojektyl vom Iisègschtängi im Innerè gschpaaltè worrè sin, bevor si widder durch diè bronzeni Ußèhutt trettè sin. Zuèdèmm hèt sich è Weschpennescht im Innerè vo dè Figur befundè. S Denkmõl hèt sini grüèni Faarb bhaaltè un isch mit èrè Zitkapslè im Innerè vosää worrè, wo a d Reschtauryrigsaktion erinnerè söll. Am 10. Oktobèr isch dè Hirsch uff èn Aahänger montyrt un im Raamè vo dè Tour de Rothirsch vom Himmelrych (ghört zu Buèchèbach) mit Halt am Fäldbärg, am Schluchsee un z St. Bläsy zu dè Rotwilddaag z Hüsèrè dransportyrt worrè. Nõchdem dè Hirsch dört vom 15. bis 18. Oktobèr z sää gsi isch, isch er am 23. Oktobèr 2010 widder uff sin Standblatz chõ. S Halsduèch, wo bim Uffschtellè am Gweih vom Dyr bambèlèd hèt, isch vo dè Landrätin Dorothea Störr-Ritter bim Tourufftakt z Himmelrych aabundè worrè. Nebbè irem Waldshuèter Kolleeg Tilman Bollacher sin wôrend dè Tour einigi Bürgermeischter vo dè beteiligtè Gmeindè präsent gsi.