cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanton Thurgau
Legislative
Di Gsetzgebendi, d Legislative, isch dä Grossi Rot, zelt 130 Mitglider und wird mit em Proporzprinzip vom Volk für vier Johr gwält. s Volk isch diräkt a de Gsetzgebig beteiliget, indem Verfassigsänderige em obligatorische, Gsetzesänderige em fakultative Referendum (3000 Stimme i drü Mönet) underliget. Zudem kennt s Volk s Recht vo dä Verfassigs- und Gsetzesinitiatve (mind. 4000 Stimmberechtigte) und s cha (mit 20'000 Underschrifte) d Abberuefig vom Grosse Rot vorem Ablauf vo dä ordentliche Amtszit verlange, worüber dänn ä Volksabstimmig azordne isch.
Alpenglühen
Weniger hüüffig cha s Alpeglüe im Morge vor em Suneuufgang biobachtet were, wo aber nöd ase intensiv isch, wie em Oobe, wo de Purpursoom vo de Gegedämmerig s roti Glüe verstärcht.
Kanton Thurgau
Exekutive
S usfüerende Organ isch dä Regierigsrot, wo us füüf Mitglider bestoht und vom Volk noch em Majorzprinzip äbäfalls für vier Johr gwählt wird. S Volk cha – wänn 20'000 Stimmberechtigti das verlanged – di vorzitigi Abberuefig vom Regierigsrot beantrage, und dänn nuess da drüber a Volksabstimmig agordnet werde.
Sitz händ noch dä Wahle 2008 gha:
Ane 2018 sind im Regierigsroot:
D Staatskanzlei fürt dä Staatsschriber Dr. Rainer Gonzenbach (sit 1. Juni 2000). Am 24. Februar 2008 isch mit dä Monika Knill-Kradolfer zum zweite Mol i dä Thurgauer Gschicht ä Frau i d Regierig gwält wore.
Judikative
Di richterliche Behörde sind uf kantonaler Ebeni s Obergricht, s Verwaltigsgricht, uf regionaler Ebeni füf Bezirksgricht und uf Kreisebene zwanzg Fridensgricht.
Parteiesyschtem
Di chrischtlich-demokratisch Partei (CVP), di freisinnig-demokatisch Partei (FDP), di Schwizerische Volkspartei (SVP) und di sozial-demokratisch Partei vo dä Schwiiz (SPS) sind im Regierigsrot verträtte. Im Parlament sind zuesätzlich die grüen-liberal Partei (GLP), die evangelisch Volkspartei (EVP), di eidgenössisch-demokratisch Union (EDU), di junge Schwiizerische Volkspartei (JSVP) und di grüen Partei vo dä Schwiiz (GPS) verträtte.
Bezirk und Gmeinde
Bis Endi 2010 isch dä Kanton Thurgau i acht Bezirk underteilt gsi, wo im Zug vonere Bezirksreform uf füüf reduziert worde sind. Ine stot en vom Volk gwälte Regierigsstatthalter vor, wo gwüssi Teil vo dä Strofverfolgig und ä paar Exekutivufgobe übernimmt. Di örtlichi Sälbschtverwaltig findet i dä politische Gmeinde statt. Es git aber au anerchannti Schuel- und Bürgergmeinde und evangelisch-reformierti und römisch-katholischi Chilegmeinde.
Lueg au: Gmeinde im Thurgau
Struktur
S Rückgrot vo dä Thurgauer Wirtschaft bildet ä Vilzahl a chline bis mittelgrosse Undernäme. En überrachendi Bedütig hät s verarbeitende Gwerb, insbesondere d Metallinduschtrie und dä Maschinebau. Witeri bedütendi Branche sind Nahrigs- und Gnussmittelinduschtrie, d Elektronikinduschtrie und Kunschtoffware. Eigentlichi Wachstumsbranche sind dä Fahrzügbau und s Verlags- und Telekommunikationswese.
Endi September 2008 händ im Thurgau rund 115'100 Lüüt i 14'900 Arbetsstätte gschaffet. D Beschäftigung verteilt sich wie folgt uf drü Wirtschaftssektore: Land- und Forschtwirtschaft: 6,5 %; Induschtrie, Gwerbe und Bau: 39,5 %; Dienschtleischtige: 54 %.
Dä langfrischtig Tränd Arbet us em agrarische und induschtrielle in Dieschtleischtigssektor z verlagere haltet wyter a. Trotz dä Abnahm vo Arbetsplätz im primäre Sektor um 2 % i dä Johr 2005–2008, ligt däm sin Gsamtateil vo Beschäftigung im Thurgau mit 6,5 % tütlich überem gsamtschwizerische Durchschnitt vo 3,3 %. Ähndlich verhaltets sich im gwerblich-induschtrielle Sektor: au sin Beschäftigungsatel vo 39,5 % ligt überem Durchschnitt vo 28,5 %. Hingäge händ fascht ali Dienschtleischtigsbranchen äs gringers Gwicht als gsamtschwiizerisch, obwohl d Beschäftigung vo 2005 bis 2008 um 10 % gstige isch.
Im Johr 2008 sind rund en Drittel (34 %) vo dä Thurgauer Export noch Tütschland gange. Mit Abstand folgäd Italiä mit 7,3 %, Frankriich und Holland mit je 5,5 %. Insgesamt gönd 78 % vo dä Exportgüeter i di Europäisch Union (EU).
Tourismus
Dä Thurgau isch dank sinere Lag am Bodesee voralem im Summer äs beliebts Usflugsziel. Im Johr 2008 sind über 403'000 Logiernächt regischtriert wore, wobi sechs vo zä Gäscht us dä Schwiiz cho sind. Di uslandischä Gäscht sind voralem us Tütschland (rund 62 Prozänt) in Thurgau cho. Di durchschnittlich Ufenthaltsduur betreit grad emol 2 Tääg. Dä Kanton Thurgau baut füre Tourismus uf füüf Plattforme uf: «Velo-Feriäland», «Gnussvolls Wanderä», «Skater’s Paradise», «Meeting Thurgau» und «Schlaraffäland am Bodesee». Di sampft Hügellandschaft und di 62 Kilometer Thurgauer Bodeseeufer eignet sich bsunders zum Velofahre, Wanderä und Inline-Skate. E witers wichtigs Standbei bildet dä Tagigs- und Seminartourismus. «Meeting Thurgau» isch ä Arbätsgmeinschaft, wo 16 verschideni Usbildigs- und Begägnigszentre sowie Tagigs- und Seminarhotels umfassd. Und underem Titel «Schlaraffäland am Bodesee» wird dä Thurgau sit 2003 als Gourmetregion beworbe.
Vercheer
Dä Thurgau ligt zmitz im High-Tech-Drüegg Stuggard–Münchä–Mailand. D Nöchi zu dä Schwiizer Wirtschaftsmetropolä Züri und em Flughafe Züri sichered ä schnälli Verbindig zu internazionale Märkte. Dä Kanton isch dur zwei Autobahne (A1 und A7) und zwei Schnällzugsachse (Züri–Konschtanz/Romanshorn und Zürich–Sangalä) mit dä Zentre i de Schwiiz und em nöche Usland (Tütschland und Öschterich) verbunde. Füre Vrcheer zu dä Nochborregione un i anderi Kantöön gits es guet usbauts Gemeins- und Kantonsstrossenetz und vili regionali Bus- und Bahnlinie. Als guets Bispil dodefür stot d Frauefäld-Wil-Bahn, wo dä Kantonshauptort Frauefäld mit dä nochglägne St. Galler Stadt Wil verbindet.
Vom Romanshorn us fahre d Bodeseeschiff, so wie d Fääri uff Haafe übere.
Bildig
Dä Thurgau hät Kantosschuele z Frauefäld, z Chrüüzlinge und z Romanshorn. Dänäbet häts ä Pädagogischi Maturitätsschuel z Chrüüzlinge und d Thurgauer Schüeler chönd dank ämä Abkommä d Kanti z Wil SG bsueche.
Di Pädagogisch Hochschuel Thurgau isch di einzig Irichtig uf Tertiärstufe im Thurgau und dient zur Us- und Witerbildig vo Lehrpersone. Si hät iren Sitz z Chrüzlinge und bestoht sit 2003.
Thurgauerlied
O Land, das der Thurstrom sich windend durchfliesst, dem herrlich der Obstbaum, der Weinstock entspriesst. O Land mit den blühenden Wiesen besät, Wo lieblich das Kornfeld der Abendwind bläht. La, la, la, la, (usw.)
O Heimat, wie blüht dir im sonnigen Glanz, von Dörfern und Feldern ein herrlicher Kranz. O Heimat, wie tönt dir bei Feier und Grab das Glockengeläute vom Kirchturm herab. La, la, la, la, (usw.)
O Thurgau, wie liebe, wie schätze ich dich! Wohl locken viel schönere Gegenden mich. O Thurgau, mich fesselt ein engeres Band An dich, du geliebtes, du wonniges Land! La, la, la, la, (usw.)
Und finde ich schlummernd im Grabe einst Ruh, Dann decket die heimische Erde mich zu. Und öffnet das Jenseits sein strahlendes Tor, Dann schweb’ ich von Heimat zu Heimat empor. La, la, la, la, (usw.)
Drum, Thurgau, nimm hin noch den schwellenden Gruss, nimm hin von den Lippen den glühenden Kuss, und bleibe in Eintracht und Liebe vereint, dann ewig die Sonne des Friedens dir scheint. La, la, la, la, (usw.)
«Moschtindie»
Me säit em Kanton Thurgau im Witz au gäärn «Moschtindie». Gschaffe hät dää Begriff d Redakzioon vo de humoristische Zytschrift Der Postheiri, wo vo 1845 bis 1875 z Soledurn usechoo isch und en Aart Näbelspalter vom 19. Jaarhundert gsy isch. I däm Blatt wird 1853 s Tuurgi s eerscht Maal i de Form von ere Moschtbire zäichnet und mit «Most-India» aagschribe. S Bestimigswoort «Most-» isch e Verballhornig vo Oscht (wil s Tuurgi im Oschte vo de Schwyz liit) und spilt glychzytig uf der Obschtbou aa, wo im Tuurgi e ganz e zäntraali Role hät. De Gsamtname «Moschtindie» isch es Woortspiil mit Oschtindie, eme geograafische Ruum, wo me doozmaal für s hüttig Südoschtaasie pruucht hät. Scho 1849 isch im Poschtheiri vo de «Moschtschwyz» (das töönt wie “Oschtschwyz”) d Reed gsy, und 1854 händ s dänn au na s «Moschtindisch Meer» (töönt wie “Oschtindischs Meer”) und d «Moschtsee» (tönt wie “Oschtsee”) für de Bodesee ygfüert. De Name «Moschtindie» hät aso gaar nüüt mit Indie z tue, au nöd daademit, das s Tuurgi sel d Form vo Indie haa – gnauso wenig wie de Bodesee alias d «Moschtsee» d Form vo der Oschtsee oder d Oschtschwyz alias «Moschtschwyz» d Form vo de Schwyz hät. Im Poschtheiri sind s mit exootische Näme au susch rächt frei umggange; «Honolulu» staat für Solothurn, «Mesopotamie» oder «Mutzopotamie» für Bäärn und «Persepolis» für Züri, und ali händ mit de reaale Stedt nüüt z tue.
Kamm von Frienstedt
Dr Strääl vo Frienstedt isch en alte Gebruuchsgägestand, wo us em Gwei vomene Hirsch gmacht isch. Er chunt usem dritte Joorhundert nach Chrischtus; me het en ane 2000 bi Frienstedt z Tüüringe zäme mit vil andere Sache us dr spootantike Zyt gfunde.
Dr Strääl het e drüüeggigi Form. Erscht im Joor 2011 het me bin ere gnöiere Undersuechig gseh, ass uf däm Objäkt en Inschrift ygritzt isch. Es sind Ruunezeiche. D Sproochforscher dänke, die Zeiche sige z Tüüringe i dä Strääl gritzt worde. Es isch es ganz es wichtigs spoochgschichtlechs Dokumänt, will s bis jetz s eltischte schriftleche Züügnis isch us dr Gägend vo de weschtgermanische Sprooche (wo au s Alemannische derzue ghört).
No elteri Ruune könnt me numme us em Piet vo de nordische Sprooche. Au die früeschti nordischi Ruuneschrift, wo bis jetz gfunde worden isch, stoot uf emene Strääl; dä ghört zum Fund vo Vimose z Dänemark und er chunt usem zwöite Joorhundert; er treit e Futharkschrift.
Das wo uf däm chlyne Strääl vo Frienstest stoot, isch eifach eis Wort. Es heisst kaba, was me as «kamba» mues lääse, und es bedüütet «Strääl». Für d Sproochgschicht isch das öppis wichtigs, wil me jetz s erschte Mol e so en alte Beleeg het für es Wort mit dr Ändig uf -a und do drmit für e sproochlechi Eigeheit us dr Afangszyt vo de weschtgermanische Sprooche. Das isch öppe zwöihundert Joorhundert bevor denn au d Ruuneschrifte vo de Alemanne vorchöme.
Slayer
Slayer (engl. ‚Mörder‘ odr ‚Schlachter‘) isch e Thrash-Metal-Band us Huntington Park, Kalifornie. Sii zählt zo de iflussriichste Metal-Bands vo dr ganze Wält ond beldet zämme met Metallica, Anthrax o Megadeth die „Grosse Viär“ vom Thrash Metal. Slayer isch im Johr 1981 vo dr bede Gitarriste Kerry King ond Jeff Hanneman gröndet wordä. Derzuecho sind no dr Schlagzüger Dave Lombardo o dr Sänger ond Bassischt Tom Araya.
Im Novämber 1983 händ Slayer ehres Debüt Show No Mercy ufgnoh. D'choste händ sii sälber mösse träge.
Am 2. Mai 2013 isch dr Gitarrischt, Jeff Hanneman im Alter vo 49 Johr imene Chrankehuus i dr Nöchi vo siim Dihei i Südkalifornien a Leberversage gstorbe.
Ketuvim
D Ketuvim (au Ketubim, Ketuwim, - d Schrifte) si dr dritt Däil vom Tanach näbe dr Tora (Wiisig) und de Nevi’im (Brofeete). Si umfasse
D Büecher
D Ketuvim umfasse 11 Büecher, die drei Büecher Emet (hebr. אמ"ת) wo nach de Afangsbuechschtabe vo de Büechernäme in umkehrter Reijefolg eso heisse: fümf Megillot: und die zuesätzlige Büecher:
In de Ketuvim isch weniger vo Gott d Reed as vo de Mensche. Si sin alli noch em Exil enstande, mäistens vo 200 vor dr Zitewändi aa und spööter als die „klassische“ Brofeete, e baar von ene vor oder parallel zu de zwölf chliine Brofeete. Iiri theologischi Bedütig isch aber chliiner as die vo de Brofeete. S zwäite Chronikbuech ändet drmit ass dr Tämpel wider baut wurd und JHWH uf dr ganze Wält as Her anerkennt wurd. D Büecher si erst spoot kanonisiert worde, s Buech Daniel erst 135 n. d. Z., wo mä dr Tanach abgschlosse het.
Internet
S Internet isch e wältwiits elektronischs Netzwärksischteem, wo us vile dezäntraale Computernetzwärk bestoht, wo mitenander verbunde si, und wo me drüber Date vo de einzelne Kompiuter cha usdusche.
S Wort isch en Abchürzig und chunt vom änglische interconnected networks; drum isch’s im Düütsche en Anglizismus. Es bedüütet „Netzwärk, wo underenander verbunde si“.
wie’s funkzioniert
Mit em Internet chame Internetdienscht bruuche so wie öpe E-Mail, Telnet, Usenet, Dateiüberdragig, WWW und in dr letzte Zit immer meh au d Telefonii, s Radio und s Färnseh.
Im Prinzip cha jede Kompiuter wältwiit mit jedem andere verbunde wärde. Dr Datenusduusch zwüsche de einzelne Internet-Kompiuter bassiert über so genanti Internetprotokoll, wo technisch normiert si. D Technik vom Internet wird vo dr RFCs vo dr Internet Engineering Task Force (IETF) beschriibe.
Umgangssproochlig wird s Wort „Internet“ hüfig synonym zum «World Wide Web» bruucht, wil säll eine vo de populärschte Internetdienscht isch und wäsentlig zum Wachsdum und dr Popularität vom Medium bidrait het. Im Gegesatz drzue cha me anderi Mediedienscht wie s Telefon, s Färnsehe und s Radio erscht sid der jüngschte Zyt über s Internet übermiddle, und si hai parallel zum Internet no ihri ursprüngligi Verbreitigstechnik bhalte.
Im Underschiid zum Internet seit me de Kompiuternetzwärch, wo nume d Apperäät vom ene einzelne Sischteem öppe von ere Fabrigg oder von ere einzelne Verwaltig dermit verbunde sind, au Intranet. Die lokale und autonome Sischteem chame über en Schnittstell mit eme Internet verbinde, wo me drinn der Datevercheer zwüsche dinne und dusse kontroliert und bsunders s eigene Netzwärch gägen Agriff vo dusse schützt.
wie’s entstanden isch und wie’s sech entwiklet het
S Internet het sich us em Arpanet entwigglet, eme erschte grosse Netzwärk, wo 1969 vom amerikanische Verdäidigungsministerium iigfüert worde isch zum d Kompiuter vo Universidääte und anderne Forschigsiirichdige mitenand z verbinde. 1973-1974 isch s Brotokoll TCP entwigglet worde, wo me dermit verschiidenartigi Netz mitenander cha verbinde. Im Lauf vo dr Zit isch das zum Standardbrotokoll TCP/IP erwiteret worde, und es isch vo 1983 aa uf alle Hosts aktiv gsi. Es isch as Internet Brotokoll bekannt gsi und vo doo het sich mee und mee dr Naame Internet dduregsetzt.
Dr Tim Berners-Lee het um s Joor 1989 am CERN d Grundlage vom World Wide Web gschaffet. Am 6. August 1991 het er das Brojekt vom ene Häiperteggscht-Dienscht über s Usenet veröffentligt und für alli uf dr ganze Wält verfüegbar gmacht.
Im 21. Joorhundert sind im Internet die «Soziale Meedie» immer wie beliepter worde.
E grossi nöji Funkzioon vom Internet isch es, de Nutzer zäntrali Datespycher azbiete, so dass si iri Dokumänt nümme immer bi siich uf de lokale Kompiuter spychere, sondern uf Server dobe i der so genante Datewulche, der «Cloud».
D Induschtry forschet amene Internet der Dinge, wo me dermit vili technischi Sache wott verchnüpfe.
was es derfür no bruucht
Im Internet muess jede Teilnäämer en eidüütigi Adrässe ha, d Domääne-Name. Derfür het me s Konzäpt, wo uf Änglisch vom Domain Name System (DNS) heisst, ygrichtet. Das wältwyte Nummeresischteem tuet d Firma Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) pflääge. Si überwacht d Top Level Domain, und vo iire chöme d IP-Adresse und d Regle, wo’s bruucht für die technischi Internetsprooch und die sogenante Internetprotokoll.
Im ene Kompiuter muess es speziells Programm ygrichtet sii, ass men en mit em Internet cha verbinde, das sind d Web-Browser.
Literatur im Internet
Wägem Internet isch au d Arbet vo de Schriftsteller no vilsytiger worde. Es entwiklet sech die eigeti Gattig vo der Internet-Literatur. Und es isch au ganz gäbig, ass me Tegscht – un au Bilder und Buech-Layout – jetz ganz eifach und gschnäll elektronisch öper anderem cha schicke.
Supercomputer
E Supercomputer oder Superrächner isch e Hochleistigsrächner, wo zum Ziitpunggt won er iigfüehrt wird im oberste realisierbare Leistungsberiich schafft. Drbii isch s nid wichdig, wien er ufbaut isch.
E typischs Merkmol vom ene modärne Supercomputer isch die grossi Zahl vo Prozässer, wo uf gmeinsami Peripheriigrät und uf e Hauptspiicher, wo deilwiis gmeinsam isch, chönne zuegrife. Die groossi Zahl vo Prozässer chunnt drvo, ass me d Gschwindigkeit vom ene einzelne Prozässer nid cha beliebig höcher mache. Dorum wärde vili einzelni Rächner parallel gschaltet, wo jede drvo öbbe gliichziitig e chliine Deil vo dr Arbet macht. Alli Rächner wärde zentral gstüürt mit Programm wo bsundrigs uf Parallelitet usgrichdet si.
Gerichtsgebäude Basel
S Baasler Grichtsgeböid stoot an dr Böimligass 1-3 in dr Groossbaasler Altstadt. Es zelt zu de Baasler Kulturgüeter, wo für d Regioon vo Bedütig sin.
Zwäi Gricht si hüte no an dr Böimligass dehäi: s Zivilgricht und s Appellazioonsgricht und drzue au s Konkursamt.
Baugschicht
Scho im Middelalter het s unde an dr Böimligass, wo im 19. Joorhundert dr Justizbalast baut worde isch, Hüüser gee. 1762 isch e Grichtsregistratur dört gsi und die isch 1808 zum ene Grichtsgeböid umbaut worde.
In de 1850er Joor het mä en Archidekturwettbewärb usgrüeft für e nöis Grichtsgeböid. Dr Baasler Archidekt Johann Jakob Stehlin dr Jünger het gwunne und het vo 1857 bis 1859 s erste äigeständige Grichtsgeböid in dr Stadt baut.
Dr hütig Justizbalast bestoot us drei Däil, em Stehlin-Bau an dr Böimligass 3, eme Erwiterigsbau vom Archidekt Heinrich Reese us em Joor 1896 an dr Böimligass 1, wo s im Hauptgeböid z äng worde isch, und us em Zivilgrichtsgeböid an dr Böimligass 5.
Dr Stehlin-Bau isch us Haustäi baut und het e historizierendi Rönessansfassaade. Dr Reese het d Fassaade vom Nöibau im Stiil, wo dr Stehlin für s Hauptgeböid brucht het, aabasst. Die archidektonische Underschiid im Innere si gröösser.
1968 isch e Vorlaag vor s Volk khoo, ass s Grichtsgeböid vom ene Nöibau sött ersetzt wärde, wil s z chlii worde isch. D Vorlaag isch vom Stimmvolk verworfe worde. Mä het dorum s Kriminal- und s Jugendgricht an nöiji Standort verläit. S Kriminalgricht isch 1988 brovisorisch in s ehemoolige Spaaleschuelhuus cho, denn isch bis 1991 s Böimli umbaut und saniert worde, und 1994 het mä beschlosse, ass s Stroofgricht definitiv im Spaleschuelhuus wurd bliibe.
In de 2010er Joor het mä dr Dachstogg vom Appelazionsgricht usbaut.
Hormonsystem
[[Datei:Illu endocrine system.png|thumb|Übersicht über die endokrine Drüese bim Mensch:
Metzingen
Wäaga saem Wahrzåecha, de siba Keldora am Keldornblatz, håd Metzeng dor Beinãma Siba-Keldora-Sdadd. Dor Wae-Ãbau håd scho emmor a gwissa Roll en dor Sdadd gsbiild. Dor Metzengor Wae isch zsẽma mid-em Reidlengor dor sidlichsde en Wirddabärg.
Hormonsystem
1 Zirbeldrüese
Metzingen
Wäaga saene ibor 80 (!) Outlet-Shops vo älle bedeidende Klåedorfirmena ond Premiom-Marga, dor haechsda därardicha Konzendraziõ en ganz Deidschland, nennd sich Metzeng ao OutletCity. Ãgfanga håd-s mål mid-em Fabrikvorkaof vo dor Firma Hugo Boss, dui må bis haed en Metzeng dorhoem isch. Enzwischa isch d Sdadd an jedem Wochaende reglmäsich voolgsdobfd mid bis zo zäadaused Schnäbbles-Jägor uff oemål, sälbsd aus Japan ond China kommed-se.
Hormonsystem
2 Hüpofüüse
Metzingen
Geografi ond Geologi
Metzeng leid zendral en Bada-Wirddabärg, ogfär 30 km sidlich vo Sduagord. Mor kã brima nãfaara, ibor d B27/B312 vo dor A8 (Karlsrua - Sduagord - Ulm) ond vom Flugblatz Sduagord här, ond mid-em Regional-Express Sduagord - Dibenga äll halba Sdond.
Hormonsystem
3 Schilddrüese und d Nääbeschildrüese
Metzingen
Geografi ond Geologi
Metzeng isch mid-ma Ãdåel vo 80,2 % vo saenor Fleche am Biosphäragebiid Schwäbisch Alb bedåelichd. Drotzdem isch-s an de Sidheng vom Ermsdaal so warm, dass då no dor Wae waggsd. Om d Sdadd rom håd-s ausordem no relativ viil Sdraeobsdwiisa.
Om Metzeng rom geid-s edliche Iborräsd vom so gnannda Schwäbischa Vulkan. Am bekanndesda isch dor Jusi (672,8 m i.NN.), em Nåchborflägga Kohlbärg gläaga. Abor ao dor Floriansbärg ond dor Gråfabärg ghaered dorzua, båede em Nåchborflägga Gråfabärg gläaga.
Hormonsystem
4 Thymus
Metzingen
Sdadddåel
Zo Metzeng ghaered d Sdadd sälbor, ond dia frijor sälbsdendiche Flägga Nuihausa ond Glems. Nåch-em Zwåeda Wäldgriag baud wårda send uff Metzengor Gmarkong dia zwåe Sidlonga Haugarae (Haugenrain) ond Neigreid (Neugreuth). Fir Nuihausa ond Glems geid-s åegene Ortschaftsrät mid-ma Ortsvorstehor.
Ondorgange send em Sdaddgebiid d Wiasdong Brenningen; em Sdadddåel Nuihausa on Hof, där må vormuadlich em 14. Jårhondord em Glosdor Zwiifalda ghaerd håd; ond en Glems d Flägga Ondoror Hof ond Oboror Hof.
Hormonsystem
6 Pankreas
Metzingen
Nåchborgmaendena
Metzeng håd d Funkziõ vom-a Middlzendrom en dor Regiõ Näggor-Alb fir d Sdadd Aurich, fir Deddeng, Grabasdedda, Gråfabärg, Hilba, Riadrich ond Remorsdoe.
Schwäbisch en Metzeng
Metzeng ghaerd zom aehaedlicha zendralschwäbischa Dialäggdgebiid. Ondor de eldore Leid, ao ondor solche, må aersd nåch-em Zwåeda Wäldgriag uff d Wäld komma send, kã-mor beim familiära Schwätza no alde Verbalforma wia "är fluigd" (fliegt), "luigd" (lügt), "schluisd" (schliest) ond so weidor haera.
Als schwäbische Schreiborenna aus ond en Metzeng wåes-mor:
Hormonsystem
8 Hoode]]
S Hormonsüsteem stüürt und reglet über Hormon underschidligi Stoffwäggselvorgäng und Organfunkzione im Körper vom ene meerzällige Organismus. Hormon si chemischi Bootestoff, wo ummiddelbar uf Nochberzälle parakrin iiwirke oder iiri Ziilzälle erräiche, nochdäm si endokrin in dr Bluetkräislauf abgee worde si.
Zum endokrine Süsteem (griech. ἔνδον endon ‚inne‘; κρίνειν krinein ‚drenne, absondere‘) ghööre näbe de verschiidene endokrine Drüese au endokrini Zälle, wo verströit im Härz, de Niere, dr Lääbere, im Maagedarmdrakt, Thymus, ZNS und andere Organe vorchömme.
D Hormon als extrazelluläri Signalstoff wirke nume über spezifischi Hormonrezeptore in dr Zällmembrane oder im Zytosol von ere Zälle, und vo dene wird s Signal in Effekt übersetzt, wo tüpisch für die Zälle isch.
Chrankhäite vom Hormonsüsteem bzw. Endokrinopathie beschäftige s medizinische Fachgebiet vo dr Endokrinologii.
Die endokrine Drüese
Zu de endokrine Drüese ghööre:
José Mourinho
Dr José Mário dos Santos Félix Mourinho (* 26. Jänner 1963 z Setúbal, Portugal) isch e portugisische Fueßballtrainer un ehmolige Fueßballspiiler. Syt em Aafang vu dr Saison 2013/14 trainiert er dr FC Chelsea. In syre bishärige Karriere het dr Mourinho in vier Länder, Portugal, Ängland, Italien un Spanie, alle Verainstitel gwunne, dodrunter sibe Landesmaischterschafte. Derzue isch er dr ainzig Trainer, wu s chlai un au s groß europäisch Triple gwunne het. Sy sälber yygfiert un vu dr Medien ufgriffene Spitzname isch „The Special One“ (alem.: „dr Bsunderbar“).
Hans Frei
Hans Frei isch de Name vo folgende Persone:
Lueg au:
Saulcy
Saulcy isch e Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghert zum Bezirk Dälschberg.
Geografii
Saulcy liit uf ere Hechi vu, öppe 16 km weschtsüdweschtlich vum Kantonshauptort Dälschberg (Luftlinie). S Dorf erstreckt sich uf mene Jurakamm am Nordoschtrand vu de Höhe vu de Freibärge (franzesisch Franches-Montagnes). Im Oschte erstreckt sich s Biet fasch bis zur Hechi vum Jolimont.
Zum Gmeindsbann ghöre d Wiiler La Racine und mehreri Äinzelhöf.
D Nochbergmeinde sind Lajoux, Sankt Brix und Sornegau im Kanton Jura und Rebévelier im Kanton Bärn.
Bevölkerig
Saulcy het Iiwohner (Stand ) und isch dodermit eini vu de chliinere Gmeind vum Kanton Jura. Vu de Bewohner sind 97,0 % franzesischsproochig und 2,7 % dütschsproochig (Stand 2000).
Gschicht
Saulcy isch im Joor 1327 als Sacis erwäänt worde.
S Territorium vu Saulcy isch Deil vum Fürschtbistum Basel gsii. Im Driissigjöhrige Chrieg isch de Ort schwär i Mitliideschaft zooge worde. Saulcy het bis 1793 zu Lietinge ghört, denno isch es unabhängig worde. I de Joor 1793 bis 1815 het d Gmeind zu Frankriich ghert, zerscht zum Département Mont-Terrible, denn ab 1800 zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort zum Kanton Bärn chunnt. Sit de Gründig vum Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghert d Gmeind zu dem Kanton. Sit em Aafang vum 19. Johrhundert het Saulcy e äigeni Chiuche und isch dodermit e unabhängigi Pfarrei worde.
Porcelette
Porzelett (lothrìngisch; frànzeesch Porcelette, ditsch 1915–18 Porzelet, 1940–44 Grünwald) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Porzelett lijt ìn dr Nweche vun dr frànzesch-ditsche Granz uf re Heche zwìsche 213 un 342 m ìwer em Meeresspiejel. D Nochbargmeine sìn Ham-sous-Varsberg ìm Norde, Diesen ìm Nordoschte, Saint-Avold ìm Sìdoschte un Boucheporn ìm Sìdweschte.
Gschìcht
Porcelette ìsch ànne 1611 vum Jean des Porcelets de Maillane grìndt un àui no dem Benediktiner vun Saint-Avold gnannt worre.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Porzelett ìsch. Porzelett ghert zem Kommünàlverbànd.
Emmen
Ämme (amtlech Emmen) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Hofdere im Kanton Lozärn, Schwiiz.
Geografii
D Gmeind esch e Vorort vo de Stadt Lozärn. Si liid zwösche (vo Wescht noch Oscht) Lozärn im Südweschte und Süde, Äbike im Süde, Bueri im Oste, Öschebach ond Rotheborg im Norde ond Neuechöuch im Nordweschte.
Ämme bestohd us de beide Ortsteil Ämme-Dorf ond Ämmebrogg. Ämme-Dorf liid im Rüüsstal - Ämmebrogg zomene grosse Teil enere wällige Hochäbeni, nome die ondere Quartier send au im Rüüsstal. Ämme-Dorf bestohd us de Teil (Ober-)Dorf und Onderdorf. Zum Ortsteil Ämme, wo de historischi Sedligsschwärponkt esch, ghöred no de Wiiler Rottertswil (452 m ü.M.; 2,6 km nördlech vom Dorf), Waltwil (421 m ü.M.; 3 km nordöschtlech) ond Waldibrogg (422 m ü.M.; 3,9 km nordöschtlech) - ond s Induschtriigebiet Ämmefäld/Hasli/Buholz zwösche Ämme-Dorf ond Waltwil. Wäg em Flogplatz esch d Äbeni Ämmefäld/Haslifäld, osser de Induschtriizone, ned öberbout. Zwösche Buholz ond de Rüüss liid es grössers Waldgebiet – de Oberi Schiltwald – ond zwösche Waldibrogg und de Rüüss de Onderi Schiltwald. Dör d Induschtriell Aasedlig send im Ortsteil Ämmebrogg die erschte grössere Wohngebiet entstande. Hötzotags hed Ämmebrogg de Ortsteil Ämme i Sache Iiwohner wiit hender sech gloh ond breitet sech emmer no us ond schlöckt früecheri landwertschaftlechi Zonene. Vor allem i de Gebiet weschtlech vo Gerliswil send am Südhang neui Wohnsedlige entstande, wo emmer no grösser wärdid (Erle, Neuhof). Die Chlii Ämme, wo im Gebiet vo Ibach vo lenggs i d Rüüss möndet, beldet d Gränze zwösched em Lettauer Ortsteil Rüüsssbüel ond Ämmebrogg. S einzige grössere Waldgebiet im Ortsteil Ämmebrogg esch de Riffigwald. De ganz Nordweschte vo de Gmeind esch ländlech prägt met huufe Hüüsergroppe ond Einzelhöf. Dör das Gebiet flüüsst vo Weschte noch Oschte de (Hellbüehler-) Rotbach, wo es paar Kilometer lang d Nordgränze zwösche Ämme und Rotheborg beldet. Vo de ganze Gmeindsflächi vo öber 20 km² wärdid 46,6 % landwertschaftlech gnötzt. Osserdem heds Wald ond Ghölz of 18,2 % vo de Ortschaft ond e Drettel esch Sedligsflächi, wo no emmer am wachse esch.
Gschicht
Ämme esch zom erschte Mau gnamsed worde in ere Urkund vom König Lothars aus Emau.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 33,3 % gläge.
Religion
64,2 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 12,7 % evangelisch-reformiert.
Politik
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,8 %, CVP 14,2 %, FDP 16 %, GLP 4,1 %, GP 6,6 %, SP 14,2 %, SVP 34,8 %, Süschtigi 8,3 %.
Dr Gmeindspräsident vo Ämme esch dr Rolf Born (Stand Februar 2016).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 3,7 % gläge.
Sprach ond Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 26885 Iiwohner 81,6 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,6 % Französisch, 3,9 % Italienisch ond 13,9 % anderi Sprache.
Dr hochalemannisch Dialäkt vo Ämme ghört zuem Lozärntütsch.
One Penny Black
Die erschti Briefmarke vo de Wält esch am 1. Mai in Grossbritannie entstande und esch bekannt worde als One Penny Black oder Penny Black, well de Nominalwert vor Marke ein Penny gsi esch und met schwarzer Farb druckt worde esch. Mer het si ab em 6.Mai chöne verwände. D`Marke esch ned zähnt und sie zeigt s`Profil vo de Königin Victoria. Am obere Rand stoht POSTAGE ond am undere ONE PENNY. En Länderbezeichnig, wie das hüt üblech esch, esch ned verwändet worde wells net notwändig gsi esch do si die erschti gsi esch. Die Britische Marke hend au bis hüt e kei Ländername sondern nume s`Profil vom jewilige Oberhaupt. d`Buechstabe i de lingge und rächte Egge gäbet Position (Ziile/Spalte) vo de Briefmarke em Drockboge ah.
D`Iihfüerig vo Briefmarke esch Teil vo de Britische Postreform vom Rowland Hill gsi, wo s möglech gmacht het Briefe vom Absänder zahle z`loh. Dorch en Schatzamtswettbewerb vom Schatzamt vom Vereinte Königriech het mer sech Idee zur Gstaltig vo de Briefmarke erwartet.
Zum One Penny Black herzstelle het mer Stahlplatte verwändet wo met eme sogenannte Tranfer Rollers s`Motiv 240 mol öbertreit worde esch. Dorch d`unterschidlechi Behandlig vo dene Platte händ zwösche 9000 und 38 000 Böge met jedere vo de 11 Platte chöne drockt wärde. En Usnahm esch die erschti Platte gse, wo vor ihrere Härtig 17 000 Stögg und nach de Härtig nomol 30 000 Böge drockt worde send. Die letschti Platte wo esch verwändet worde, met de Nummer 11, esch für de Drock vo de Penny Red vorbereitet gsi. Wäge de Markeknapheit esch si denn aber für schwarz igsetzt wurde. För 700 Böge. Die Markene vo dere Blatte send also am sältenschte und au am wertvollschte.
Bi de Sammler esch die Marke säbschtverständlech sehr beliebt.
d`One-Penny-Black esch nor eis Johr brucht worde, bevor si vo de Penny Red ersetzt worde esch. Ursrünglech send d`Enwertige i rot gsi. Die roti farb het mer aber relativ guet chöne wegbutze, dorom het mer denn schwarzi Entwertige gnoh. Schwarz esch aber nume schwär z`erkenne gsi uf de Marke, so dass velli Lüüt probiert händ en Marke mehrmols z`benütze. Uf de Penny Red hingäge het mer Schwarz sehr dütlech gseh.
Quantencomputer
E Quantecomputer bzw. Quanterächner isch e Computer, wo noch de Gsetz vo dr Quantemechanik funktioniert. Im Underschiid zum Digitalcomputer schafft er nit uf dr Basis vo de Gsetz vo dr klassische Physik bzw. Informatik, sondern uf dr Basis vo quantemechanische Zueständ (Qubit), was sich wäsentlig vo de Regle vo de klassische Theorie underscheidet. Die Zueständ wird noch quantemechanische Prinzipie verarbeitet. Dodrbii si vor allem
vo bsundriger Bedütig.
Theoretischi Studie löön lo vermuete, ass me mit dene Effekt bestimmti Problem in dr Informatik wäsentlig effizienter chönnt löse as mit klassische Computer. Bispil vo sonige Broblem si d Suechi in extrem groosse Datebanke (Grover-Algorithmus) und d Produktzerlegig vo extrem lange Zahle (Shor-Algorithmus) - e Broblem, wo für d Sicherheit vo dr e-Mail-Übermittlig von ere erheblige Relevanz isch (Quantekryptographii).
Dr Quantecomputer isch zur Ziit e Konzäpt, wo im Grosse und Ganze immer no theoretisch isch. Me het aber scho vili Vorschleg gmacht, wie me e Quantecomputer chönnt realisiere, und im ene chliine Massstab si schon e baar vo dene Konzept im Labor usbrobiert worde, und me het Quantecomputer mit e baar Qubit realisiert. Vom ene praktische Nutze isch me aber no wiit ewäg.
Barr
Bàrr (frz. Barr, dt. Barr) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Bàrr ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 708 àls Barr.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Bàrr ìsch. Bàrr ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Bàrr ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Königreich Rumänien
S Königriich Rumänie (rumänisch Regatul României) isch en historische Staat in Südoschteuropa ksi. Er hät vo sinere Unabhängigkeit 1881 bis zu de Usrüefig vo de Volksrepublik Rumänie 1947 existiert. S Königriich isch de Nachfolgestaat vom rumänische Fürstetum ksi.
Im Friidensschluss vo Bukarest (lueg Erste Wältchrieg sind d Gebiet Bessarabie, Bukowina und Transsilvanie no zu de Monarchii cho. Vo döt chunt d Bezeichnig Grossrumänie, wo sich i de 1930er Jahr entwicklet hät. Nach starche Gebietsverlust, wo zur Abdankig vom König Carol II. gfüert häi, hät Rumänie unter em Ion Antonescu am Zweite Wältchrieg uf de Site vo de Achsemächt teilgno und het Dütschland Öl, Getreid und Industriiprodukt gliiferet, bis s Land 1944 von de Rote Armee bsetzt worde isch.
Geographie
S Rumänische Königriich hät sich us de historische Regione Bessarabie, Bukowina, Transsylvanie und em ehemalige Fürstetum Rumänie zämmegsetzt. De Charakter vo de Landschaft i de einzelne Landesteil vom Königriich sind sehr unterschiedlich ksi. De Staat hät Gränze zu Jugoslawie, Ungarn, de Tschechoslowakei, zu Pole, zu Bulgarie und zu de Sowjetunion ka.
Entwicklig
1859 isch s Fürstentum Rumänie dur d Vereinigung vo de beide Donaufürstetümer Moldau und de Walachei under em Hohenzollerekönig entstande. De Fürst Karl I. hät 1878 d Unabhängigkeit vom Osmanische Riich erklärt, wo 1878 uf em Berliner Kongräss vo de europäische Großmächt anerkännt worde isch.
1907 isch es zu em Buureufstand cho, wo s Königriich für e Ziit politisch destabilisiert hät. Im Erste Balkanchrieg 1912 isch Rumänie neutral bliibe, hät aber im Zweite Balkanchrieg 1913 gäge Bulgarie kämpft und hät d Süddobrudscha (es Stück vo Bulgarie) übercho.
Wo 1914 de Ersti Wältchrieg usbroche isch, hät Rumänie sini Neutralität erklärt, isch jedoch 1916 de Alliierte biträte. Nach de Niiderlag vo Dütschland und Östriich-Ungarn isch es 1918 zum Friide vo Bukarest cho. Döt hät d Monarchii d Gebiet Bessarabie, d Bukowina und Transsylvanie übercho.
1919 isch es zu em Chrieg gäge s Königriich Ungarn cho. Rumänie isch zämme mit de Tschechoslowakei (ČSR) als Siiger hervorgange. 1920 häts, um s gwunnene Territorium z sichere, mit Jugoslawie und de ČSR d Chlini Entente gäge die revisionistische Ungare gschlosse. I de spate 1920er und 30er Jahr hät sich s Land wirtschaftlich modernisiert und isch nach Griecheland und Bulgarie s wirtschaftlich stärchste Land vom Balkan ksi. Am 9. Februar 1934 hät Rumänie mit de Grieche, Jugoslawie und de Türkei d Balkanentente gäge Bulgarie gründet. Nachere politische Krise hät ab 1938 de König Carol II. s Land immer mee diktatorisch regiert.
Theodor W. Adorno
D Adorno isch in groossbürgerlige Verheltniss z Frankfurt ufgwaggse. As Chind het er en intensivi musikalischi Erziejig bechoo, und scho as Schüeler het er sich mit dr Filosofii vom Immanuel Kant afo beschäfdige. Er het Filosofii studiert und denn Komposizioonsleer im Kräis vo dr Zwäite Wiener Schuel um e Arnold Schönberg und het as Musikkritiker gschafft. Vo 1931 aa het er au no as Brivaatdozänt an dr Frankfurter Uniwersidäät gschafft bis em d Nazi verbote häi Underricht z gee.
Königreich Rumänien
Entwicklig
Im Zweite Wältchrieg hät s Königriich dur de Zweiti Wiener Schiedsspruch 1940 d Süddobrudscha a Bulgarie, Nordsiebebürge a Ungarn, Bessarabie und die nördlichi Bukowina a d Sowjetunion müsse abträte. S Land isch nach däm zu em Rumpfstaat worde und isch zu em Satellitestaat vo Italie und Nazi-Dütschland worde. Im Novämber 1940 hät es sich mit de Italiäner, Dütsche und Japaner verbündet und hät 1941 am Agriff uf d Sowjetunion teilgno. Defür häts Land Bessarabie und d Nordbukowina zruckübercho und hät Transnistrie bsetzt und annektiert.
Theodor W. Adorno
Er isch denn in d USA in s Exil und isch dört offiziell e Mitarbäiter am Instidut für Sozialforschig worde. Er het an e baar empirische Forschigsbrojekt gschafft, under anderem über e autoritäär Charakter, und het mit em Max Horkheimer d Dialektik der Aufklärung gschriibe. Zrugg in Dütschland isch er Diräkter vom Instidut z Frankfurt worde, wo s widerufdoo worde isch. Es het nume weenig Verdräter vo dr akademische Elite gee, wo wie är as „öffentlige Intellektuelle“ mit Reede, Radiovordrääg und Publikazioone s kulturelle und intellektuelle Lääbe z Dütschland noch em Chrieg beiiflusst häi. Mit sine allgemäinverständlige Vordräag het er diräkt mitghulfe bi dr demokratische Umerziejig vom dütsche Volk.
Königreich Rumänien
Entwicklig
1943/44 hät di sowjetischi Roti Armee s Land schrittwiis bsetzt. De General Ion Antonescu, wo sit 1940 diktatorisch regiert hät, isch vom König Michael I. gstürzt worde und s Land hät d Site gwächslet. Nach em Zweite Wältchrieg isch s Königriich 1946 uf de Gebietsstand vo 1939 zruckta worde. 1947 hät es schliesslich alli sini restliche Gebiet ufgä müsse und hät lediglich Nordsiibebürge vo Ungarn zruckübercho. Im Dezämber 1947 isch de Michael I. vo de Kommuniste, wo sit 1945 an dr Macht ksi si, zur Abdankig zwunge worde. 1948 hät s komunistische Regime d Republik usgrüeft.
Bevölkerig
Lut de rumänische Volkszählig im Jahr 1930 hät Rumänie 18.057.028 Iwohner ka, devo händ Rumäne mit 71,9 % de grössti Teil vo de Bevölkerig usgmacht. D ethnischi Minderheite vom Land händ 28,1 % vo de Bevölkerig usgmacht.
Administrativi Gliederiig
Nach de Unabhängigkeit isch s rumänische Altriich i 33 Landkreis unterteilt worde. Nach em Erste Wältchrieg isch mit em Verwaltigsrächt vo 1925 s Königriich i 71 Landkreis, 489 Stadtteil und 8879 Gemeinde unterteilt worde. Im Jahr 1938 hät de König Karl II. e neui Verfassig verchündt. S Königriich isch bis 1947 i zäh ţinuturi (Regione) unterteilt worde.
Theodor W. Adorno
Im Adorno si Aarbet as Filosoof und Sozioloog stoot in dr Dradizioon vom Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Karl Marx und Sigmund Freud. Wäge dr Resonanz, wo sini schonigslosi Kritik an dr kapitalistische Gsellschaft under de Studänte gfunde het, het er as äine vo de gäistige Väter vo dr dütsche Studäntebeweegig gulte. Wil die aber vilmol baraat gsi isch, Reegle z verletze und Gwalt aazwände, het er sich vo iire Akzioone distanziert.
Wärk
Die Gesammelten Schriften si vom Rolf Tiedemann uusegee worde.
Großbettlingen
Graoßbeddlenge (dt. Großbettlingen) ischt a Gmoed em Landkroes Esslenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
Graoßbeddlenge leit em Vorland vo dr Schwäbische Alb. Nochbergmoede send Nirtenge em Nordoschte, Friggehouse em Oschte, Grafeberg (Landkroes Reitlenge) em Side, Bempflenge em Sidweschte ond Altdorf em Weschte.
D Gmarkong setzt sich zemme ous 9,7 % Landwirtschaftsfleche, 2,4 % Wald, 5,6 % Sidlongsfleche ond 0,2 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Graoßbeddlenge gheret koene weitere Ortsdoel.
Gschicht
Graoßbeddlenge ischt zom erschte Mol gnennt worde em Johr 1356 als in maiori Betlingen.
Verwaltong
Graoßbeddlenge hot mit dr Stadt Niirdenge ond dr Gmoene Bõẽnge, Ẽnsenge, Friggehouse ond Wolfschluege a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Dr Schuldes ischt dr Martin Fritz.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Graoßbeddlenge ghert zom Schwäbisch.
Conrad Schierenberg
D Conrad K. Schierenberg (* 1937 z Den Haag † 19. Novämber 2022 uf em Dachsberg) isch e dytsch-niderländische Chinschtler un Lyriker gsii.
Lääbe
Dr Schierenberg isch uf eme Buurehof z Menzeschwand ufgwachse. Är het kai Schuelabschluss gmacht un au kai Beruef glehrt. As junge Mann het er as Chnäächt, Chuehiirt, Holzfeller un as Hilfsarbaiter gschafft. Anne 1959 isch er uf Paris gange un het dert bi me Frynd Molerei glehrt, ab 1960 het er iber zeh Johr lang as Chinschtler z London gläbt, zytwys au z Sidoschtasie.
Anne 1972 isch er schließli wider retuurchuu uf Dytschland un läbt syterhär in Schwarzwald uf em Dachsberg as Moler. Är molt Mänsche-Bildnis, Stilllääbe un abstrahierti Landschafte. Bilder vun em sin bi verschidene Uustellige im sidweschtdytsche Ruum un in dr Schwyz zaigt wore, derzue duet mit andere Autore als literarischi Oobe veraastalte.
Um 1980 het er aagfange mit Gedicht schrybe, im Lauf vu dr Johr het er iber 500 Sonett gschribe. Är schrybt au uf Hotzewälder Alemannisch.
Dr Conrad Schierenberg isch ghyrote gsii mit dr Bildhaueri Mechthild Ehmann (* 1963) un het mit ihre drei Chinder ghaa. E Suhn us dr erschte Eh isch dr Londoner Moler Tai-Shan Schierenberg.
Weisweil (Klettgau)
Wiswyl ligt direkt a dä Gränze zwüsched Dütschland un de Schwiiz. S isch e Ortsdeil vom Chlettgau, ligt also im Landchreis Waldshüet. Es hät öpper 230 Lüt im Dörfle un isch bis zum 1. August 1971 ä eigini Gmeind gsi. Ab 1971 hät mer sich zsämme gschlosse zu de Gmeind Chlettgau, zsämme mit Erzige, Grieße, Rechberg un Riederä. Spöter im Jahr 1975 sin nu Bühel un Gießlinge dezue cho und bstoht hüt no so.
Gschicht
870 n. Chr. würds in ere Urkundä vom Kloschter Rhiinau es erschtmol gnannt un isch ab em 12. Jahrhundert de Härresitz vo de Freiherre vo Krenkinge-Wießeburg uf de Burg Wießeburg gsi. Vo sellere Burg stoht hüt nur no de 641 m hohi Festungshügel Napberg. Hüt findet mer nur nu Stei-Überrest vo de Burgmuur uf em bewaldete Napberg sit de Rudolf vo Habsburg für d völlig Zerstörung vo de Burg gsorget hät, als Strof weil die Freiherre in Würklichkeit Raubritter gsi sind.
Weibliche Brust
Die wiibligi Brust (lat. Mamma, Pl. Mammae) ghört anatomisch zu de sekundäre Gschlächtsmerggmol vo dr Frau. D Brust bestoot us Fett- und Bindgwääb und dr Brustdrüese (Glandula mammaria). Die cha bi stillende Fraue as Sekret Muetermilch dur fiini Kanääli abgee, wo uf dr Brustwäärze uusechömme. D Brustdrüese entspricht dr Milchdrüese vo de andere Süüger.
Die biologischi Funkzion isch zerst s Stille vo Buschi mit Muetermilch. Wil aber die mäiste wiiblige Primate im Verheltnis zu iire männlige Artgnosse wääsentlig weniger usbrägti Brüst häi as d Fraue, nimmt mö aa, ass die wiiblige Brüst au no e speziell menschlige Sexualdimorfismus si und iiri Aaziejigschraft uf potenzielli Partner e zwäiti wääsentligi Funkzion usmacht. D Brüst – vor allem d Brustwäärze – ghöre zu de erogene Zone.
In dr Medizin beschäftigt sich d Senologii mit de Chrankhäite vo de wiiblige Brüst. Äini vo de hüfigste isch dr Brustchräbs.
Nevi’im
Nevi’im oder Nebiim (, Brofeete) isch die hebräischi Bezäichnig für die biblische Brofeetebüecher. Sie bilde dr zwäit Däil vom Tanach. D Brofeetebüecher wärde in die vordere Brofeete und die hindere Brofeete iidäilt. Die vordere Brofeete verzelle, was im Volk Israel bassiert isch und wärde in de mäiste dütsche Bibleübersetzige nit as Brofeetebüecher, sondern as "Gschichtsbüecher" iigordnet. S Thema vo de hindere Brofeete hingege si d Brofeete sälber und beschriibe iiri Gschicht und was si gsäit häi. Uf Dütsch wärde die Büecher au as Schriftbrofeete bezäichnet. S Buech Daniel zelt im Tanach nit zu de Brofeete, sonder zu de Ketuvim, de Schrifte.
D Büecher
drei Büecher vo de letschte oder hindere Brofeete:
und zwölf Büecher vo de mindere Brofeete:
Die Büecher verzele d Gschicht vo Israel vom Dood vom Moses, dr Landnaam und dr Verdäilig vom Land an d Stämm bis zum Ändi vo de bäide Staate Israel und Juda und dr Zerstöörig vom erste Tämpel z Jerusalem im Joor 586 vor dr Zitwändi.
Die drei groosse Brofeete si en Analogii zu de drei Erzväter und jede het e Buech für sich; die übrige, chliine Brofeete si en Analogii zu de zwölf Söön vom Jakob und bilde s Brofetebuech.
S erste Brofeetebuech foot aa, wie sich dr Josua under d Autoridäät vom Moses (Jos 1,5) stellt. Dr Jesaia brofezeit Juda, Israel und Assur s Gricht vo Gott, aber au dass es am Ändi zum universale Friide chiem. Er isch dr erst gsi, wo vorusgsäit het, ass dr Messias as grächte Richter und Retter vo de Arme wurd erschiine.
Dr Jeremia het vo öbbe 625 bis 585 vor dr Zitewändi z Jerusalem zur Zit vo de Köönig Josia, Joahas, Jojakim, Jojachin und Zedekia bredigt, het s Volk welle zur Umkehr zu JHWH überreede und het joorelang dr Undergang vo Jerusalem und vom Tämpel brofezeit, wie s denn im Joor 586 au daatsächlig eso choo isch.
D Brofeetebüecher si zimlig spoot kanonisiert worde: früestens im 4. Joorhundert vor dr Zitewändi nochdäm sich d Samaritaner abgspalte häi. Für die zelt nume d Torah as „Wort vo Gott“. Am Sabbat und an de Fiirdig liist mä in dr Sünagooge noch dr Lääsig us dr Torah in dr Haftarah jedes Mol au en Abschnitt us em Buech Newiim vor.
Postdorf
Boschtroff (lothrìngisch; frànzeesch Postroff, ditsch Postdorf) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Moselle ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Lothrìnge).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Geogràfi
Boschtroff lijt rund 13 km nerdlich vun Sarrebourg uf re Heche zwìsche 227 un 334 m ìwer em Meeresspiejel.
Gschìcht
Ìm Johr 1766 ìsch d Gmein züe Frànkrich kumme. Vun 1871 bìs 1918 hàt sa zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
vun Boschtroff ìsch. Boschtroff ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr lothrìngisch Dialekt vun Boschtroff ghert zem Rhinfrankisch.
YouTube
YouTube (Ussprooch [ oder ]) isch en Internet-Videoportal vo dr Google Inc. mit Sitz im kalifornische San Bruno, wo d Benützer druf gratis Video-Clips chönne aaluege, bewärte und uufelaade.
Uf dr Internetpresänz befinde sich Film- und Färnsee­usschnitt, Musikvideos und sälberdrüllti Film. Sogenannti „Video-Feeds“ bzw. „Vlogs“ chönne in Blogs postet oder au äifach uf Websitene über e Brogrammierschnittstell iibunde wärde.
Über s YouTube-Partnerbrogramm chönne Broduzänte, wo d Video von ene vil aagluegt wärde, sit 2007 Gäld verdiene. Hüfig organisiere sich Broduzänte zu Kooperazioone in Netzwärk ("multi-channel-networks").
Gschicht
Am 3. April 2018 isch churz vor 13 Uhr (UTC) e „aktiver Schütze“ (active shooter) i d YouTube-Zentrale z San Bruno, San Francisco gmäldet. Di Tatverdächtigti Nasim Najafi Aghdam isch mit ere Pischtole bewaffnet gsi, er het sech ere Terrasse gnecheret u het du afa Schiesse. Drü Persone wärde verwundet, drunder hetts ou ei kritischi Verletzig gha. E wyteri Person verletzt sech, wo sie us em Gebäude flüchtet. D Polizei brichtet, dass d Schützi an ere Schusswonde stribt wo si sech sälber zue gfüegt het. Der Scheriff vo San Mateo County u di lokali Polizei vo San hei der Öffentlechkeit grate, sech vom Gebiet fernzhalte. Mehreri YouTube-Mitarbeiter veröffentleche uf Twitter u Snaptschät live was Aktuell im Campus passeirt. D Behörde hei zersch gmeint, di 39-jährigi Schützi Aghdam sig dür ne hüsleche Stryt zur Tat motiviert worde. Uf ihrer Website het si sech aber drüber beschwärt, dass si mit über 350.000 Ufrüef nur 0,10 Doller a Wärbeynnahme übercho het. Ds San Francisco General Hospital u ds Stanford University Medical Center hei d Opfer vom Vorfall behandlet, e 36-jährige Maa, e 32-jährigi u e 27-jährigi Frou.
Geberschweier
Gawerschwihr (frz. Gueberschwihr, dt. Geberschweier) esch e franzeesche Gmein Gmein ìm Arrondissement  ìm Owerelsàss (Haut-Rhin). Sa hat 816 Inwohner.
Geographi
Gawerschwihr lijt am Hang vun dr Vogese vu Räwe umgä an dr Elsàssische Winstross. Räwe un Win sen näbenem Tourismus dr Hoiptwirtschaftszwiig. In dr Lag Goldert wird Grand Cru-Win anbäut.
Dr Ort esch prägt durich e middelalderlichs Stadtbeld. S git Fachwerikhiser un Kopfsteipflaschter en ànge Gasse.