cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peter Vogel (Objektkünstler)
Lewe
Si Arwet as Physiker in de Hirnforschig un si Schaffe as Musiker un Performer hän zue sire Kunscht gfiert, wu si erscht in de Interaktion zwische Werk un Bschauer entwicklet. Em Vogel sini Objekt, wu klinge un lychte, solle d Mensche zum Spiil bringe un ene d Verbindig zwische Kunscht un Technik klar mache. Ei s vu dr Werk, wu d Verbindig vu Kunscht un Technik un au d Partizipation vum Bschauer in de Fokus ruckt, isch Minimal Music Piece (1985). S handlet si um interaktivi Klanginschtallation, wu uf Liibbewegige vum Rezipienten reagiert, indem Tonfolge erzigt were. Wänn si de Bschauer em Objekt necher kunnt, wirft er Schatte uf inschtallierti Fotozelle un dodemit kunnt er in in Liechtschranke, wu Tonfolge produziere.
Oberderdingen
Geografi
Oberderdingen lyt an dr Gränze zwische Stromberg un Kraichgau im Naturpark Stromberg-Heuchelberg. Nochbergmaine sin Sternenfels, Knittlingen, Bretten, Kraichtal, Zaisenhausen un Kürnbach.
Vum Bann sin 52,9 % Landwirtschaftsflechi, 26,7 % Wald, 19,4 % Sidligsflechi un 1,1 % sunschtigi Flechi.
Verwaltig
Oberderdingen het mit mit dr Gmai Kürnbach e Verwaltigsgmaischaft veryybart.
Dr Burgermaischter vu Oberderdingen isch dr Thomas Nowitzki.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Oberderdingen ghert zum Sidfränkisch
Neckarzimmern
Neckarzimmern (sidfränk. Neggerzimmare, elter Zimmarn) isch e Gmai im Necker-Odewald-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Gmai het Yywohner (Stand: ).
Geografi
Dr Baan bstoht us 24,8 % Landwirtschaftsflechi, 59,5 % Wald, 12,2 % Sidligsflechi un 3,4 % sunschtiger Flechi.
Gmaigliderig
Zue Neckarzimmern ghere s Dorf Neckarzimmern, d Wyler Steinbach un Stockbronn, d Ortschafte Haus Hubert, Lüfterhaus un Luttenbachtal, Burgruine un Schloss Hornberg un d Wohnblätz Evangelisches Jugendheim, Steige un Neubauamt.
Gschicht
Neckarzimmern sich zum erschte Mol gnännt wore anne 773 as Cimbren.
Petitefontaine
Petitefontaine (ditsch Kleinbrunnen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
Neckarzimmern
Verwaltig
Neckarzimmern het mit dr Stadt Mosbach un dr Gmaine Elztal un Obrigheim e Verwaltigsgmaischaft veryybart.
Petitefontaine
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Neckarzimmern
Verwaltig
Dr Burgermaischter isch dr Christian Stuber.
Petitefontaine
Gschìcht
Petitefontaine ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1347.
S Gebiet um Petitefontaine hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Petitefontaine ìsch. Petitefontaine ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Petitefontaine ghert zem Franc-Comtois.
Neckarzimmern
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Neckarzimmern ghert zum Sidfränkisch.
Kunstverein Freiburg
De Kunschtverein Friburg isch e 1827 z Friburg grindete Kunschtverein, wu si de Ferderung vu de zittgnessische Kunscht widmet. De Verein het sini Uusstellungs- un Gschäftsriim im Mariebad, eme ehmolige Schwimmbad in de Friburger Altstadt.
Stimmhafter velarer Plosiv
De stimmhafti velari Plosiv isch e Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Er chùnt in viilene Sprooche vor, isch aber sältener wie zum Byspil ùn au sältener wie syn stimmloses Gägestùgg, wo in fascht allene Sprooche vorchùnt. S Zeiche im IPA defür isch.
Kunstverein Freiburg
Gschicht
De 1827 grindet Kunschtverein Friburg ghert zue de eltschte Kunschtverein vu Ditschland. Um 1914 het de Verein 600 Mitglider zellt, bi 85.000 Iiwohner. Uusgänds 19. Johrhundert un in de erschte Helfti vum 20. Johrhundert het si de Verein vor allem mit de Klassische Moderni bscheftigt. Vum 2. September bis 4. Oktower 1916 het in de Kunschthalle an de Friedrichstroß d Schau "Adolf Hölzel und sein Kreis" stattgfunde. Newe Bilder vum Hölzel het me Arwete vum Oskar Schlemmer, em Willi Baumeister, em Johannes Itten, de Ida Kerkovius un andere kenne sehne. As Wanderuusstellung denkt, sin d Werch weg em Krieg nu no z Frankfurt am Main z sehne gsii. Hite zeigt de Verein im Johr uugfehr fimf bis acht greßeri Uusstellunge mit zittgnessische Kunscht, organisiert Vorträg un anderi Bildungsaagebot un duet Kunschtreise veraastalte.
Stimmhafter velarer Plosiv
In de Alemannische Dialäkt chùnt de Luut eigetli nit vor, wyl es im Alemannische kei stimmhafti Obstruente git. Es git im Alemannische aber e Lenis-Luut, wo äänlig isch, ùn au meischt mit däm Zeiche transkribiert wird.
Kunstverein Freiburg
Gschicht
Im Johr 2008 het de Kunschtverein guet 500 Mitglider un e Johresbudget vu knapp 180.000 Euro ghet. Direkter vum Kunschtverein isch vu 1990 bis 2000 de Stephan Berg gsii, deno d Dorothea Strauss, wu 2005 vu de Felicity Lunn abglest wore isch. Vu 2008 bis 2016 het d Caroline Käding de Kunschtverein gleitet. 2016 isch de Heinrich Dietz ire Noofolger as Direkter wore, wu vorher as Kurator an de Kestnergsellschaft un am Museum Kurhaus Kleve gschafft het.
Stimmhafter velarer Plosiv
Uss Gründ, wo mitem Ùffbau vùm mänschliche Muul z due hen, isch d gnaui Stell wo de Luut ussgsproche wird, je nooch Sprooch ùn de andre Luut, wo im Wort vorchömme, verschiide.
10. Februar
Dr '''10. Februar''' isch dr 41. Dag vum Gregorianische Kalender, dodermit blybe no 324 (in Schaltjohr 325) Däg bis zum Änd vum Johr.
Stadtbrand von Basel 1417
Dr Stadtbrand vo Basel im Joor 1417 isch äini vo de schlimmste Katastroofe gsi, wo s middelalterlige Basel erläbt het.
Kunstverein Freiburg
Kunschthalle
Langi Johr het de Kunschtverein verschiden Unterkimft residiert, unter anderem im Großherzoglige Palais, im alte Schuelgebei St. Ursula, in de ehmolige Hauptwach am Minschterblatz un no Karlsblatz. In de Zitt vum Erschte Weltkrieg isch Friburg ständig bombardiert wore, vil Gebei sin in Lazarett umgwandlet wore, so au 1915 de 1896 provisorisch noodräglig us Holz baute Oberliechtsaal vum Kunschtverein am Karlsblatz. Wege dem isch unter em langjährige Vorsitzer August Gruber de Bau vun ere Kunschthalle firschidriwe wore. Drei Stifter – de Fabrikant Adolf Mez, de Wiihändler, Guetsbsitzer un Riichsdagsabgordnete Josef Hebting un de Zahndokter Karl Günther – hän Vermege in Stiftunge zuegunschte vun eme Neibau iibrocht ghet, wu in dde Zwischezitt uf 100.000 Mark aagwachse gsii isch. Zerscht het newe de AOK am Fahnebergblatz sotte baut were, no isch s awer uf d Friedrichstroß (hite Friedrichring) as Baugrundstuck nusglofe. S het awer au kritischi Stimme gewe, wu unter anderem kritisiert hän, ass alti Baim hän solle gfällt were. As Siger us eme Wettbewerb isch de Entwurf vum Friburger Architekt Rudolf Schmid firigange. 95.000 Mark sin as Bausumme fixiert wore, fir nootregligi Winsch wie Unterkellerung sin speter nomol 5.000 Mark dezuekumme. In de Zitt vum Krieg isch baut wore un am 15. Dezember 1915 isch de Kuppelbau an de Stell ufgmacht wore, wu bis 2016 s Sigesdenkmol gstande isch. Am 27. November 1944 isch er gschlisse wore. Vu 1948 bis 1953 het s Jugendhilfswerch s provisorisch hergrichtet Erdgschoss brucht, voreb d Kunschthalle abgrisse wore isch.
Mariebad
1997 isch de Verein ins Mariebad in de Dreisamstroß zoge. Hauptuusstellungsruum isch di ehmolig Groß Schwimmhalle mit ihre Galeri, wu mit ere Flechi vu 400 m² bi re Deckehechi vi niin Meter un Beliechtung dur e großflächig Oberliecht Ruum fir großi Inschtallatione bietet. S urspringlig Mariebad isch e Jugedstilgebei noch eme Entwurf vum Friburger Architekt Joseph Ruh, un wird hite vum Friburger Kinder- un Jugedtheater as Spielstätt brucht. Di Groß Halle isch 1938 as Aabau uf em Nochbergrundstuck errichtet wore un isch hite d Herberg fir dr Kunschtverein.
Stadtbrand von Basel 1417
Basler Stadtbränd im Middelalter
Es isch scho au bassiert, ass e Blitz e Füür aazündet oder e Brandstifder zünzerlet het, aber dr Hauptgrund für Bränd in middelalterlige Stedt isch gsi, ass vil offnigs Füür brucht worden isch, sigs offeni Füürstelle für s Choche oder zum Häize und Cherze und Ööllampe für s Belüüchde, und e Hufe Handwärker häi Füür bi iirer Arbet brucht. Die si aber offesichdlig vorsichdiger gsi und häi relative wenig Bränd verursacht. Die mäiste Füür si au nid im Summer usbroche, wie mä chönnt vermuete, wil denn s Bauholz droche gsi wer und sich liichder hät chönne entzünde, sondern im Winter, wenn mä mee Füür zum Belüüchde und Häize brucht het. E bsundrigi Gfoor isch vo de Chemmi usgange, wil die hüfig nid richdig baut gsi si und mä sä au nid reegelmässig butzt und undersuecht het.
Wil die mäiste Basler Hüüser im Middelalter zum e groosse Däil us Holz baut und d Gasse äng gsi si, isch us eme chliine Füür rasch e Brand worde, wo groossi Däil vo dr Stadt het chönne verwüeste. Dr erst grooss bekannti Brand isch im Joor 1238 usbroche und het au s Bredigerchlooster verwüestet. Am 4. Februar 1257 isch d Helfti vo dr Stadt aabebrennt. Au in de Joor 1294, 1298 und 1377 het s Bränd gee. Im Chläibasel het s Füür in de Joor 1327 und 1354 gwüetet, und im groosse Ärdbeebe vo 1356 isch e Stadtbrand noch em Beebe usbroche, und dr Schaade, won er aagstellt het, isch riisig gsi, gröösser as dä vom Ärdbeebe sälber.
Dr Stadtbrand vo 1417
Dr katastrofaalst Basler Stadtbrand isch aber 1417 bassiert. Mee as dreihundert Geböid si aabebrennt drbii, e Driddel vo dr Stadt, und elf Lüt si umchoo. Dr Brand isch am 5. Juli 1417 in dr Stritgass usbroche, möögligerwiis in ere Baadstube, anderi sääge im Huus zur Danne. Vo dört het es sich bärguf bis uf e Münsterhüügel usbräitet und s Spidaal uf Burg und e groose Däil vo de Hüüser an dr Freie Strooss si aabebrennt. Vom Münsterhüügel us het s Füür sich gege Oste keert und an dr Riddergass under anderem d Ulrichkiirche und d Niiderlassig vo de Dütschritter zerstöört. Denn si im s Chloster in dr Dalbe und d Voorstadt zum Opfer gfalle.
Folge
Basel het in siner Noot Hilf vo alle mööglige Site überchoo. Dr dütsch Köönig Sigismund het scho im Früelig noch eme chlinere Brand d Basler drvo befreit, am Fäldzug gege dr gächdeti Herzog Friedrich IV. vo Östriich drbii z si. Delsbärg het dr Stadt e Wald gschänkt zum d Hüüser wider ufbaue.
Nöiji Bauvorschrifte
Am wichdigste für d Zuekumft vo dr Stadt isch aber gsi, ass si ändlig Maasnaame vorgnoo het, zum eso groossi Bränd z verhindere. Scho im Joor 1356 het mä brobiert, d Stadt mit nöije Bauvorschrifte mee brandsicher z mache, aber vil het das nit ghulfe. 1417 isch e Wändepunkt gsi. Mä het sich vorgnoo, d Schindeldächer mit Ziegeldächer z ersetze. Für das isch e zwäite Ziegelhoof ufdoo und dr Briis vo de Ziegel gsänkt worde. Für d Wänd si Leem und Chalch anstatt vom billigere Holz vorgschriibe worde, und d Stadt het aagfange, d Chemmi kontrolliere, öb si sicher sige. Mä het au brobiert, d Lüt drzue z bringe, im Umgang mit Füür vorsichdiger z si. Dorum het s Gäldstroofe gee für die, won e Füür in iirem Huus usbroche isch und mä het müesse Alarm schloo.
D Iirichdig vo dr Füürweer
1422 het dr Root e ziviili Füürweer iigrichdet. D Verantwordig für d Bekämpfig vo Bränd isch de Zümft überdräit worde. D Stadt het Füürweerläitere kauft und jedi Zumft het zwäi von ene müesse bi sich laagere. Au uf d Wasserküübel us Lääder, wo d Stadt sächzig von ene anstatt vo de schweere Holzküübel kauft het, häi d Zümft und Eeregsellschafte müesse ufbasse. Vier Küübler si in dr nöije Füürornig vorgsee gsi, wo bsundrigi Pflichde ghaa häi. Jeede het vier groossi Zuuber bi sich gha und isch für s Stadtvierdel, won er din gwoont het, verantwordlig gsi. Im Fall vom ene Brand häi sich die Züübermäister um d Wasserversorgig kümmeret, und für das häi si käi Weerdienst müesse läiste.
Plounévézel
Plounévézel (bretonisch Plonevell) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plounévézel lyt 51 km vu Quimper un 67 km vu Brest uf ere Hechi zwische 75 m un 181 m iber Normalnull.
Gschicht
Plounévézel isch zum erschte Mol gnännt wore im 14. Jh. as Ploeneguezell (1516 Ploenevern, 1536 Ploenevezel, 1591 Plonevezel, Plouvenenzel, 1646 Prounezvel).
Verwaltig
vu Plounévézel isch. Plounévézel ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plounévézel ghert zem Bretonisch.
Richard Golz
Dr Richard Golz (* 5. Juni 1968 z' Berlin) isch e ehmoliger dytscher Fuessballtorwart.
Werdegang
Dr Richard Golz (Spitznamme "Richi") het bi Wacker 04 Berlin mit em Kicke agfange. Yber dr SC Tegel isch er no 17-jähriger zum Hamburger SV chumme, fer der er 1987 in dr Fuessball-Bundesliga debütiert het. Si Abitur het er wie viili anderi HSV-Noochwuxspiler am Gymnasium Heidberg in Hamburg Langenhorn gmacht. Zue sine sportliche Erfolge zelle drei erreichti Uefa-Cup Deilnahme mit em Hamburger SV un eini mit em SC Friburg. Zuedem isch er U21-Nationalspiler gsi.
Vu 1987-1998 het dr Richard Golz 273 Bundesligaspile mit em HSV bestritte un isch oft e verlässlichi Grössi vum Verei gsi, grad im Champf gege dr Abstig. Zuedem het er u. a. dr gstande Torwart Ulrich Stein (Saison 1994/1995) us em Tor verdrängt. Nooch einige kapitale Fähler (z. B. im Duell gege dr Stadtrivale St. Pauli) isch dr Richard Golz in dr Saison 1997/1998 dur Hans-Jörg Butt us em Tor verdrängt worre. Dr Richard Golz isch anno 1998 zum SC Friburg gwexlet. Do her er 2001 ernöit e UEFA-Cup-Deilnahm erreicht aber au in dr UEFA-Cup-Spilzitt dr Bundesliga-Abstiig 2002 erläbt, dr sofortig Wiiderufstig anno 2003 un wiider e Abstiig 2005. In dr Saison 2005/2006 isch er numme no Ersatztorwart fer dr Alexander Walke gsi un het sex Zweitligaspile bestritte.
Dr SC Friburg un dr Richard Golz hän sich zue dr nöie Saison nit iber d'Laufzitt vu eme nöie Vertrag einige chänne, so dass dr Richard Golz d'Option us sinem alde Vertrag wohrgnumme het, wo ihm nooch em End vu sinere Spilerkarriere e Eijohresvertrag im SC-Marketing izgo ermöglicht.
Mit 453 Spile isch er in dr Saison 2005/06 vu dr aktive Profispiler nooch em Oliver Kahn dr Spiler mit dr meiste Isätze in dr 1. dytsche Bundesliga gsi.
Saint-Congard
Saint-Congard (Gallo Saent-Congar, bretonisch Sant-Kongar) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Saint-Congard lyt 36 km vu Vannes un 78 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 5 m un 102 m iber Normalnull.
Gschicht
Saint-Congard isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1387 as Saint Conguar (1453: Sancto Congaro).
Verwaltig
vu Saint-Congard isch. Saint-Congard ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Congard ghert zum Gallo.
Münchringen
Geografi
Münchringe isch es Dorf, wo im Urtenetau ligt. D Gmeindsflächi het us 78,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 10 % Waud, 10 % Sidligsflächi u 1,3 % süschtigi Flächi bstange. D Nachbergmeinde si Zauggeried Chäärneried, Hingubank, Matstette u Iegischtoorf gsii.
Gschicht
Münchringe isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1261-63 aus Munderchingen. Bis zum 31. Dezämber 2009 het di damaligi Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört. Uf de 1. Jänner 2014 het Münchringe zämme mit Schüüne mit de Gmeind Iegischtoorf fusioniert.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 2,9 % gläge.
Religion
80,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,8 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,7 %, CVP 3,7 %, EVP 11,5 %, FDP 8,9 %. GLP 5,5 %, GP 7,5 %, SP 16,9 %, SVP 16,8 %, Suschtigi 7,5 %.
Gmeindspresidänt vo Münchringe isch dr Georg Kaufmann gsii (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 533 Ywohner 96,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,4 % Italienisch.
Dr bärntütsch Dialäkt vo Münchringe ghört zum Hochalemannisch.
Achkarren
Achkarre (amtlich: Achkarren) isch ä Ortsdail vu Vogtsburg im Kaiserschduahl, isch im südlichschde Deil vu dr Gmarkig vu Vogtsburg gläge un gränzt im Süe an Ihringe a. S Achkarrer Dal im Kaiserschduahl öffnet sich nach Weschde un isch 5 km vum Rhin und 7 km vu (Alt-)Brisach weg. Dr dytschi Hotspot (dr Punkt mit d durchschnittlich höchschde Temperature) ligt zwische d Ortskern vu Achkarre un Ihringe.
Gschicht
Achkarre isch s erschd Mol urkundlich erwähnd wore, wu im Johr 1064 d Kenig Heinrich IV. s Dorf an s Kloschder Ottmersche ibertrait het. Wegge archäologischi Spure vu d Bsidlig nimmt mr a, dass es ä zwaidüsigjährige Bsidlig mit Unterbrechige gä het. D Terasse in d Räbe (=Wiberg), wu iberall sin, wu mr au hieluegt, sin nachm Anfang vu d alemannische Bsiedlig ab 260 n. Chr. aglegt wore, wia mr glaubt. Dr Namme Achkarre isch vum althochdytsche "haz karle" abgleidet un emme Namme vun emme fryhe Siedler us dr bnachbarte Gmeind Oberrotwiil gsi, wia mr glaubt.
D Burg selbr isch noch Johrhunderte vu ihrem Bestehe zum erschde Mol 1525 im Lauf vum Büraufstand un nach emme Wiederaufbau denno endgiltig im drissigjährige Krieg vu d kaiserlich-katholische Druppe zerstört wore, wo si d Burg gege d Schwede nimmi hän halde könne. Uf m Schloßberg sin hit nur noch Räschd vu Ruine z sähe. Drei Johre nach m End vum drissigjährige Krieg het Achkarre numme 58 Iwohner gha, worum mr animmt, dass ybr 70 % vu d ehemaligi Iwohner usgrottet wore sin. 1703 denno isch bi dr Belagerig vu Brisach durch französischi Druppe während m spanische Erbfolgekrieg s Dorf Achkarre faschd komplett zerstört wore. In de Kriegswirre zwische Spotmiddelalter und Neizit isch Achkarre zsämme mit Nochbargmeinde wie Ihringe un Brisach äui mehrmols fir einigi Johr französisch gsi.
Hinterm Bichseberg, wu an d Schloßberg agränzd, findet mr ä große Staibruch. Im Middelalter isch d Staibruch fir d Bau vum Brisacher St. Stephansmünschder gnutzt wore un sit kurzem als originali Materialquäll fir notwendigi Reparature "widerentdeckt" wore.
Alemannisch
S ursprünglichi örtlichi Alemannisch ghört zum Oberrhialemannisch, wo zum Nideralemannische zellt. S "ch" a dr Stell vum hochdytsche "k" wird als "g" odr "k" gsproche: mr said "a glains Hiasli" un nit "a chlais Hiasli". Uffällig isch äui d Verwendig vum korrekte Diminutiv -li statt wie öfder in dr Gegend yblich (un falsch) -le. D Achkarremer werde vu d Iwohner vu d Nochberdörfer "Schisshafedeggeli" geheiße.
Aluegenswürdigkeite
Achkarre ghört zua d dytschi Spitzewiilage un isch vor allem fir siin Rualändr bzw. Grauburgunder beryhmt, wu d Winzergnosseschafd Achkarre un örtlichi Wiigüatr regelmäßig Priis un Prämie drfir gerntet hän. Näbe m Lößböde, wo am Kaiserschduahl vorkummt, het Achkarre wohl als einzigi Winzergmeind um 50% verwitterte Vulkanbode. S git wie äui in dr Nochbr-Gmeinde schöni Wanderweg in dr Wiiberg.
Uf d Gmarkig vu Achkarre ligt s Naturschutzgebiat Bichseberg mit viili seldeni Pflanze und Dier. A Wiibau-Museum isch ebefalls z finde. Intressant isch üsserdem a 2,4 km langer geologischer Wiilehrpfad, wu ybr d Bode, s Klima, d Räbsorte un d Gschicht vum Wiibau am Kaiserschduahl vuzällt.
Näbe m Wiibau sin dr Främdeverkehr un ä glai Gwärbgebiat direkt in dr Rhinebeni vor Achkarre d wirtschaftlichi Schwärpunkt.
Anastasios I.
Dr Anastasius isch e hooche Beamte am byzantinische Hoof gsi und en änge Verdraute vo dr Kaiserin Aelia Ariadne. Wo dr Kaiser Zenon gstorbe isch, het d Ariadne iin zwäi Dääg spööter z Konstantinopel zum Kaiser lo usrüefe.
Innepolitik
Dr Anastasius het d Macht vo de Isaurier broche und d Staatsfinanze konsolidiert. Er het s Münzwääse reformiert und 498 d Handelsstüür abgschafft und eso d Wirtschaft nöi beläbt.
Im religiööse Beriich het s vil Usenandersetzige gee. Dr Anastasios het im Joor 496 dr Patriarch vo Konstantinopel Euphemios und denn si Noochfolger Makedonios II. lo absetze, un denn dr monophysitisch orientierti Patriarch vo Antiochia Timotheos I. iigsetzt. Es isch druf zu Ufständ choo und sogar e Geegekaiser usgrüeft worde. Dr magister militum Vitalian, wo mit ere Armee vor Konstantinopel ufdaucht isch, isch 520 gschlaage worde.
S Akakianische Schisma mit dr römische Chille (484–519) het erst under em Justin I. chönne beändet wärde, wil dr dr Bischof vo Rom zur Zit vom Anastasius sich uf s chalcedonensische Bekenntnis verstifft het und zu käim Kompromiss baraat gsi isch.
Thundorf
Es git mééreri Oort mit em Name Thundorf:
Reinhold-Schneider-Preis
De Reinhold-Schneider-Priis isch de Kulturpriis vu de Stadt Friburg im Brisgau un wird siter anne 1960 all zwai Johr turnusmäßig im Wechsel in de Beriich Literatur, Musik un Bildendi Kunscht verlihe. Newem Hauptpriis, wu mit 15.000 Euro dotiert isch, wird e Ehregab bzw. e Stipendium, dotiert mit 6.000 Euro, vergewe. Iwer d Priisvergab entschaidet unter em Vorsitz vum Owerburgermaischter e Jury us Gmaindsreet un Lit vum effetlige Lewe. E wichtig Kriterium isch d Verbundeheit vum Priisdreger un/oder sim Werk mit Friburg. Dodemit knipft d Uuszaichnig an de Namesgewer, de Schriftsteller Reinhold Schneider aa, wu s Werk un Lewe vun em stark mit Friburg verbunde gsi isch.
Christophorus (Gegenpapst)
Dr Remer Christophorus isch Kardinalprieschter vu Sankt Damasus gsii. Im Septämber 903 het er e Revolte gege dr Papscht Leo V. aagfiert, het en ins Gfängnis gheie loo un si derno sälber zum Papscht wehle un weie loo.
Scho vier Monet speter het en s nämlig Schicksal wie dr Leo droffe. Dr Sergius, Bischof vu Cerveteri, het scho 897/898 versuecht Papscht z wäre. Im Jänner 904 het är si jetz wehle loo, het d Macht griffe un het dr Christophorus in s nämlig Gfängnis gheie loo, wu au dr Leo V. din hockt isch.
Papua (Region)
Si bstoht us em National Capital District (dr Hauptstadt Port Moresby) un dr Provinze
Christophorus (Gegenpapst)
Iber s wyter Schicksal vum Christophorus wsaiß mer nit vyl. Noch em Hermann vu Rychenau isch er no sym Sturz Mench wore. Dr Eugenius Vulgarius brichtet dergege, ass er dur dr Sergius III. umbrocht wore isch, wu aagebli di beede andere Pretendänte het hiirichte loo, wel er nit het welle aaluege, wie si im Gfängnis gsärblet sin.
Papua (Region)
D Region umfasst e Flechi vu 202542 km², d Yywohnerzahl isch noch em Zensus vu anne 2000 bi 852,408 gläge.
Zum friejere Territory of Papua het au dr grescht Dail vu dr Southern Highlands Province ghert un e chlaine Dail vu dr Chimbu Province.
Christophorus (Gegenpapst)
Vu verschidene Quälle wird dr Christophorus as legitime Papscht, aber au as Gegepapscht gnännt. Bishär isch s nit megli, gnau z sage, eb er legitim gsii isch.
Marlon Brando
Dr Marlon Brando (* 3. April 1924 z Omaha, Nebraska; † 1. Juli 2004 bi Los Angeles, Kalifornie) isch en amerikanische Schauspiiler, Oscar- und Golden-Globe-Briisdrääger gsi. Er het tragikomischi Rolle gspiilt wie in Die Faust im Nacken, Der Pate oder Apocalypse Now.
Vo 1950 aa isch er au in Kinofilm ufdräte. Si erst grooss Erfolg isch 1951 Endstation Sehnsucht gsi, won er drfür e Oscar-Nominierig überchoo het.
Literatur
Autobiografi
Roman
Biografie
Oberhausen-Rheinhausen
Oberhausen-Rheinhausen (sidfränkisch Owahause-Rhoihause) isch e Gmai im Landchrais Charlsrue z Bade-Wirttebärg. D Gmai het Yywohner (Stand: ).
Geografi
Oberhausen-Rheinhausen lyt im Nordweschte vum Landchrais am Rhy. Nochbergmaine sin Altlußheim, Neulußheim, Waghäusel, Philippsburg un äänen am Rhy Römerberg, Speyer.
St. Alban-Teich
Dr Dalbedych isch e 4,75 km lange Gwärbkanal zwüsche Münchestäi (im Gebiet Birsegg) (Kanton Basel-Landschaft) und Basel (Kanton Basel-Stadt) in dr Schwiz.
Dr Dych isch im Hoochmiddelalter aagläit worde. Bis ins 19. Joorhundert het si Wasserchraft e groosse Däil vo dr Basler Energiiversorgig deckt. Die kulturhistorischi Bedütig vom Kanal chunnt vo sinere Verbindig mit dr Häärstellig vo Babbiir, dr Roostoff für d Basler Drucker und Verleeger, wo d Stadt am Ändi vom 15. und am Aafang vom 16. Joorhundert zum ene Zentrum vom Humanismus gmacht häi.
Oberhausen-Rheinhausen
Gschicht
Oberhausen isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1256. Am 1. Jänner 1975 isch Rheinhausen ygmaindet wore.
St. Alban-Teich
Dr Lauf vom Kanal
S Wasser vom Dalbedych isch ursprünglig bi St. Jakob an dr Birs vom ene Sitenarm vo dr Birs, wo um 1100 no bestande het, abgläitet worde. In de Joor 1624/25 isch dr Kanal dur d Brügliger Eebeni und em Münchestäiner Ortsdäil «Nöiji Wält» bis an s «Birsweer» (dr «Birswasserfall») bachuf verlengeret worde. Dört wird s Birswasser in dr Nööchi vo dr Hauptstrooss 18 («Baselstrooss») e chli nordöstlig vo de Wasserhuusstrooss z Münchestäi vo dr Birs abzwigt.
Dr Dalbedych fliesst gege Norde in zwäi Ärm (dr «Dalbedych» und dr «Müülidych») dur Brüglige. Grad so wie dr Kanal si au die bäide Weijer dört, wo dr Dych in si iine fliesst, künstlig, aber wääsentlig jünger. Dr äint isch dr «Dalbesee» und dr ander dr «Kwellsee». Bäidi si 1980 uf em Areal vo dr Schwizer Gaartebauusstellig Grün 80 (hüte «Stifdig im Park») entstande. Bi St. Jakob an dr Birs chömme die bäide Ärm wider zämme.
Oberhausen-Rheinhausen
Verwaltig
Oberhausen-Rheinhausen het si mit dr Stadt Philippsburg zum Gmaiverwaltigsverband Philippsburg mit Sitz z Philippsburg zämmegschlosse.
St. Alban-Teich
Dr Lauf vom Kanal
An dr historische Basler Stadtgränze am Dalbedoor däilt sich dr Dalbedych no äinisch: Dr «Hinteri Dych» und dr «Vorderi Dych» gönge dur s Stadtkwardier Dalbeloch, däilwiis offe, däilwiis iidoolt. Bäidi münde schliesslig zwüsche dr Wettstäubrugg im Weste und dr Schwarzwaldbrugg im Oste grad westlig vom Stääg vom Ankerblatz «Dalbedaal» in Rhii.
D Bsitzer vom Dych
Dr Kanal Dalbedych isch im 12. Joorhundert vom Basler Dalbekloster künstlig aagläit worde, zum Kornmüülene bedriibe. 1336 isch d Korporazion zur Nutzig vom Dalbedych gründet worde und het bis hüte elläi s Verfüegigsrächt über s ganze Wasser; s Bauwärk sälber isch im öffentlige Bsitz vo dr Iiwoonergmäind Basel as Rächtsnoochfolgere vom Kloster, wo wääred dr Reformazioon ufglööst worde isch. «Statut und Wasserordnung» vom 12. Juni 1964 reegle d Rächtsverheltniss am Dalbedych. Die wichdigste Mitgliider vo dr Korporazioon si dr Kanton Basel-Stadt, d Iiwoonergmäind Basel und d Christoph Merian Stifdig. Sit 2004 git s im Kanal nooch Informazioonsdaafele über si Gschicht.
Oberhausen-Rheinhausen
Verwaltig
Dr Burgermaischter vu Oberhausen-Rheinhausen isch dr Martin Büchner.
St. Alban-Teich
Nutzig
Dr Dalbedych isch e Gwärbkanal, wil früener mee as e Dotzed Wassermüülene am Ufer vom Kanal gstande si, wo für verschiidene Gwärb und Industrie (vor allem dr Herstellig vo Babbiir und spööter dr Siidebandfabrikazioon, dr Holz-, Metall- und Chornverarbäitig) brucht worde si. Die nutzbaari Wasserchraft wird mit über 800 kW berächnet. Mä het uf em Dych au Baumstämm us em Jura uf Basel gflösst, wo mä under anderem brucht het zum Schindle drus mache. Wäärend em Basler Konzil (1431–1448) het s en intensive Brief- und Schriftevercheer gee und mä het mit zää Müülene, wo scho existiert häi, am Dalbedych e hochkwalitativi Babbiirbrodukzioon ufbaut, wo denn vom Buechdruckgwärb, wo spöötistens vo 1468 aa z Basel beläit isch, usgnützt worde isch. Die Kombinazioon vo Babbiirbrodukzioon und usgezäichnete Druckereie (bsundrigs d Familie Amerbach und dr Johann Froben) het drzue gfüert, ass e Hufe bedütendi Publikazioone vom Humanismus (S Narreschiff, s Loob vo dr Toorhäit, d Erasmus-Bible) z Basel erschiine si; das isch au dr Grund drfür, ass sich dr Erasmus vo Rotterdam z Basel niidergloo het.
Oberhausen-Rheinhausen
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke
Dialäkt
Dr Dialäkt vu Oberhausen-Rheinhausen ghert zum Sidfränkisch
St. Alban-Teich
D Fauna im Kanal
Die kantonali Fischereiufsicht het im Kanal wäärend Joore Junglaggs ufzooge. Aber es isch halt doch e Gwärbkanal und dorum nit ideal as Lääbensruum für Fisch. Er isch stark verbaut, es het käini Uferberiich, d Ströömigsverheltniss si monotoon und an e Hufe Stelle isch er iidoolt. Nid alli Dierarte, wo in dr Birs dehäim si, chömme au im Dalbedych vor.
Plagiat
E Plagiat (vu lat. plagium, "Menscheraub" abgleitet) isch d'Vorlag vu fremdem geistige Eigetum bzw. vume fremdem Werch als eiges Werch oder als Deil vume eigene Werch. Es isch under bestimmte Vorussetzige strofbar un verpflichtet no dr Plagiator zum Schadeersatz.
Gschichte
Dr Begriff Plagiat goht zrugg uf ein vu dr äldiste bekannte Plagiatsfäll us em ersten Johrhundert nooch Christus z'Rom. Noochdem e gwisse Fidentinus Gedichte vum Martial als die eigene usgä het. het dr Martial d'Veröffetlichig vume Gedicht mit dr Frilossig vume Sklav, oder dr Raub vu Chinder un dere ihr Aeignig dur e andere als Menscheraub.
Säll Bispil macht dütlich, dass im Underschid z. B. zue dr Kopie d'Aeignig vume Werch au in andere Kulture un Zittalder witgehend gächtet gsi isch.
Allerdings isch es z. B. im Barock in dr Musik durus üblich gsi, nit nur beliebti Deiler vu früehere eigene, sundern au vu fremde Kompositione mit dr Technik vu dr so gnennte Parodi in nöii Werche izarbeite ohni doruf usdrücklich hizwise. Obwohl us hütiger Sicht problematisch cha mer allerdings devu usgo, dass die "Zitierte" - zuemindist, wenn es sich um bekannteri Komponiste mit gsichertem Status ghandelet het - sich durus gschmeichlet gfüehlt hän, dass ihri Wercher offebar so beliebt gsi sin.
Näbe dr Jagd nooch Geld oder Aerchennig chönne au politischi Gründ d'Motivation zum Plagiat lifere. So si e Deil vu dr Berichte iber agäblichi Massevernichtigswaffe vum Irak, wo dr Imarsch vu dr USA hän rechtfertige solle, wörtlich (mit alle Rechtschribfähler) us ere öbbe 10 Johr alde Diplomarbet entnumme gsi.
Abgrenzige
S'Plagiat isch nit z'verwexle mit em Zitat, wo (zuemindist im wisseschaftliche Beriich) dur Quelleagabe uf dr Urheber verwiist un in aller Regel vu numme begrenztem Umfang isch. Zue dr Abgrenzig sait s'dytsch Urheberrächt: Im juristische Sinn isch fer e Plagiat - im Gegesatz zum Dibstahl - weder Vorsatz noch Verschulde erforderlich.
In dr Wisseschaft wird – anderst wie in dr Literatur – scho d'Parapharsierig vume Textes oder die nit chennzeichnet Ibernahm vu ere Argumentation ohni Quelleagab als Plagiat verstande. Mer underschidet zwische Totalplagiat, bi dem e komplette Text ibernumme wird, un Deilplagiat, sowie zwischenem Verbalplagiat, wo Formulierige exakt ibernimmt, und em schwiriger ufzdeckende Ideenplagiat, bi dem lediglich Gedanke ibernumme werre ohni dere ihr Urheber z'zitiere. Usserdem git's Sunderforme wie s' Autoplagiat, bi dem eigeni Arbete mehfach verwertet werre. Oft werre Plagiate dodemit z'rechtfertige versuecht, dass mer zugit, dr zgrundligend Text zwar "irgendwenn" gläse, d'Quelle no aber vergesse z'ha.
Besunders schwirig wird d'Abgrenzig, ob es sich datsächlich um e Plagiat handelet oder gar e Urheberrechtsverletzig vorlit, wenn z. B. bi erfolgriiche Wercher vu belletristische Bestsellerautore vu Dritte plötzlich d'Urheberschaft uf gwissi Grundidee un -theme, nit aber uf dere ihr fiktiv-literarischi Umsetzig, beasprucht un mit früeher vu dr d'Vorwürf erhebende verfasste sachliterarische Wercher begründet wird. Dr gsund Menscheverstand legt eigetlich noh, dass es sich nit um e Plagiat handelet, wil d'Zilsetzig vu dr Büecher ganz verschide isch. Zuedem het in sonige Fäll dr Romanautor s'Werch vum andere nit im eigetliche Sinn verwendet, sundern numme dert gusserti Idee un Theme as Inspiration fer si fiktivi Gschicht gnutzt. Trotzdem werre - wohl im Hiblick uf d'Millionesumme um die's oft goht - derartigi Vorwürf regelmässig vor Grichte erörteret.
Plagiate in Hochschuele un Schuele
Anno 2002 het e Artikelserie vum dytsche Nochrichtemagazin Spiegel. wo vu ere witt verbreitete "Plagiat-Kultur" an dytsche Hochschuele berichtet worre isch, einigs Ufsähe erregt. D'Autori Debora Weber-Wulff, Professori fer Medieinformatik z'Berlin, stellt vor allem rus, wie gring s'Urechtsbewusstsi bi dytsche Studente un Dozente usprägt isch. Was hierzueland bestefalls als Kavaliersdelikt agsähe werre duet, cha in amerikanische Hochschuele zuer Exmatrikulation füehre. D'Weber-Wulff het au e Aleitig zuer Ufdeckig vu Plagiate verfasst.
Verdachtsmomenter fer s´Vorlige vume Plagiat sin bispilswiis gäbe, wenn dr Stil vume Text uneiheitlich isch oder ugwöhnlichi Begriffe verwendet werre. Näbe dr stichprobeartige Iberprüefig vu Textpassage in Suechmaschine git's au d'Möglichkeit, spezielli Prüefprogramme zuer Ufdeckig vu Plagiate z'nutze. Während eifachs Copy & Paste vu Website middlerwili rächt eifach ufzdecke isch, falle Ibernahme us entlägene Quelle hüffig nit sofort uf. Dezue zelle Plagiate us Diplom- oder Magisterarbete, fer die meist kei Veröffetlichigspflicht bestoht, oder Ibersetzige us fremdsprochige Quelle.
Plagiate werre aber nit nur vu Studierende begange, au Dozenten bediene sich glägetlich us Arbete, wo si betreut hän. Wil dr ursprünglich Autor oft ime Abhängigkeitsverhältnis stoht, isch Widerstand degege selte. E besunders perfidi Methode vum Plagiat isch es, im Rahmen vum Peer review e zuer Veröffetlichig vorgsäheni Arbit abzlähne oder wenigstens dere Annahm z'verzögere, d'Ergebnisse no aber fer eigeni Arbeite z'nutze.
In dr Universität Bielefeld wird sit e paar Johre campuswitt, obligatorisch un kontinuierlich d'Plagiariatsnoochwiis-Software Turnitin (alem. reich es i) igsetzt, wo au in dr USA, Kanada un Grossbritannie sehr verbreitet ich. Uf em dytschsprochige Märkt fer sonigi Produkte konkurriere
Bi dr Ahndig vu entdeckte plagiierte Arbete git's je nooch (Hoch-)Schuel und Schweri vum Vergehen grossi Underschide. In dr USA existiere relativ hüffig sognennti Honor Boards, dere ihri Mitglider selber Studierendi sin. Sälle us dr Gruppe vu ugfähr Gliichaltrige zämmengstellte Entschidigsgremie oblit's, die konkrete Bewertig un Bestrofig bis hi zue ere mögliche Exmatrikulation vorznämme. Dr Vordeil, nit Aghörigi vu dr Dozenteschaft demit z'befasse, lit in dr grössere Nächi vu dr Gliichaldrige zue dr Läbenswelt un demit dr realistischere Ischätzig vu dr Motivlag un dr Ruckfallgfahr vu dr Delinquente.
Aktione vu dr Frankfurter Messe
Uf dr Konsumgüetermess "Ambiente" isch anno 2006 zum 30. Mal dr Plagiarius-Pris verlihe worre. D'Laudatio het dr Graf Faber-Castell ghalde, Chef vum bekannte Schrebgrätehersteller. Ihm si Ururgrossvadder het sich scho 1875 veralosst gsähe, dr Erloss vume Markeschutzgsetze voraztriibe. In dr ledschte zwei Johre sind ällei 2 Millione Fälschige vu Produkte vu sällem renommierte Undernähme in China sichergstellt worre. Sonihi Funde sin aber numme d'Spitz vum Isberg un zeige s'Usmass vum Problem. In dr chinesische Kulturtraditition giltet es als ehrehaft, z. B. Bildwerche vu Meister z'kopiere (es zeigt jo e Wertschätzig). Im hüttige China werre vili westlichi Produkte ohni Lizenzerwerb industriell noochbaut.
Literatur
D'Kathy Acker het e Chunstform "Plagiarismus" begründet. D'Awendung vu sällere Chunstform un d'Verwendig vu Textpassage vum Bestsellerautor Harold Robbins het zue eme Prozess gfüehrt, wo schliessli igstellt worre isch.
Dr Autor Dan Brown un si Verlag Random House sin wägenem Bestseller "Sakrileg" un em gliichnammige Film erfolglos vume französische Schriftsteller verklagt worre.
Lut Grichtsentschiid ubegründeteti Plagiatsvorwürfe gegeniber dr amerikanische Schriftstelleri Nella Larsen hän dezue gfüehrt, dass sälli sich gänzlich vum Schribe abgwendet het.
Musik
In dr Musik git's immer wiider Plagiate, indem Autore d'Stücker vu anderere Autore als eigeni usgäbe. Einigi verändere au eigeni Kompositione liicht un gäbe sälli als Original us. Selbstplagiate werre aber in dr Regel toleriert, wenn au nit Grad als Noochwiis vu besunderer schöpferischer Dätigkeit agsähne.
Tanga-Inseln
D Tanga-Insle sin e Inselgruppe, 55 Kilometer nordeschtli vu Neiirland im Bismarck-Archipel im Weschtpazifik. Bolitisch ghere si zue dr Provinz New Ireland z Papua-Neiginea. Fir d Insle git s au d Näme Anthony-Caens-Insle oder D'Oraisongruppe.
Geografi
D Tanga-Insle sin di chlaischt Gruppe vu dr Tabar-Lihir-Tanga-Feni-Inselchette. Malendok un Boang sin di bode greschte Insle, chlaineri sin Lif, Tefa, Bitlik un Bitbok. D Insle sin entstande us Schichtvulkan, wu zue Caldera zämegheit sin.
Gschicht
Dr erscht Europäer, wu zue dr Tanga-Insle chuu isch, isch dr niderländisch Seefahrer Abel Tasman im April 1643 gsii. Vu 1885 bis 1899 het d Inselgruppe zum sognännte „Dytsche Schutzbiet“ un vu 1899 bis 1914 zue dr Koloni Dytsch-Neiginea, Verwaltigsbezirk Neumecklenburg-Süd ghert. Anne 1914 sin d Insle vu auschtralische Druppe eroberet un noch em Erschte Wältchrieg as Mandat vum Velkerbund vu Auschtralie verwaltet wore. Syt 1975 sin si Dail vum unabhängige Staat Papua-Neiginea.
Bevelkerig
Im Zensus vu 1990 isch d Zahl vu dr Yywohner vu dr Tanga-Insle mit rund 5000 aagee wore. Gschwätzt wird uf dr Insle dr glychnamig Dialäkt vu dr Tanga-Sproch (au Tangga, ISO 639 Sproch-Code: tgg), ere auschtronesische Sproch, wu au uf dr Feni-Insle un in drei Derfer uf Neirland gschwätzt wird.
Literatur
Robert J. Foster: Social Reproduction and History in Melanesia: Mortuary Ritual, Gift Exchange and Custom in the Tanga Islands. Cambridge: Cambridge University Press, 1995.
Highlands (Region)
Highlands (alem. Hochland) isch näbe Papua, Islands un Momase aini vu dr vier Regione vu Papua-Neiginea.
Si bstoht us dr sibe Provinze
D Region umfasst e Flechi vu 62.400 km², d Yywohnerzahl isch noch em Zensus vu anne 2000 bi 1.973.996 gläge. Di grescht Stadt in dr Region isch Mount Hagen.
Tabar-Inseln
D Tabar-Insle sin e Gruppe vu Vulkaninsle, nerdli vu Neiirland im Bismarck-Archipel im Weschtpazifik. Bolitisch ghere si zue dr Provinz New Ireland z Papua-Neiginea. Fir d Insle git s au d Nämme Gardner- oder Gardenerinsle oder Visscherinsle.
Geografi
D Tabar-Insle sin Dail vu dr Tabar-Lihir-Tanga-Feni-Inselchette. Tabar (au Big Tabar oder Nabakur) im Side isch mit 218 km² di grescht Insle vu dr Tabar-Insle. Tatau lyt zäntral un isch vu Tabar nume dur e schmale Kanal drännt. Im Norde lige Simberi un e baar chlaineri Insle.
Gschicht
Di erschte Europäer, wu zue dr Tabar-Insle chuu sin, sin di niderländische Seefahrer Jacob Le Maire un Willem Cornelisz Schouten im Juni 1616 gsii. Vu 1885 bis 1899 het d Inselgruppe zum sognännte „Dytsche Schutzbiet“ un vu 1899 bis 1914 zue dr Koloni Dytsch-Neiginea, Verwaltigsbezirk Neumecklenburg-Süd ghert. Anne 1914 sin d Insle vu auschtralische Druppe eroberet un noch em Erschte Wältchrieg as Mandat vum Velkerbund vu Auschtralie verwaltet wore. Syt 1975 sin si Dail vum unabhängige Staat Papua-Neiginea.
Goldvorchuu
Uf Simberi wird Gold im Dageböu gwunne. Aine vu dr erschte, wu uf Tabar Gold gfunde ghaahte, isch dr schwedisch Seefahrer Carl Pettersson gsii, wu fir d Astrid Lindgren as historischi Vorlag fir dr Efraim Langstrumpf, dr Vater vu dr Pippi Langstrumpf dient het.
Bevelkerig
Uf dr Insle hän anne 2000 3,920 Mänsche gläbt. D Yywohner vu dr Tabar-Insle schwätze Mandara (au Tabar, ISO 639-3 Sproch-Code: tbf), e auschtronesischi Sproch, mit dr drei Dialäkt Simberi, Tatau un Tabar.
Provinz Agrigent
D Provinz Agrigent (uf iteliänisch: Provincia di Agrigento) isch e Provinz vo dr Autonome Regioon Sizilie im Süde vo Italie.
D Hauptstadt vo dr Provinz isch Agrigent.
S Gebiet vo dr Provinz lyt am Südufer vo dr Insle Sizilie. Uf dr Weschtsyte isch näbedra d Provinz Trapani, im Norde d Stadt Palermo und im Oschte d Provinz Caltanissetta. D Provinz het 43 Gmeinde. Eini dervo isch Lampedusa e Linosa, wo uf de Pelagische Insle lyt.
Trogen
Trogen isch de Name vo folgende Ortschafte
i de Schwiz:
Vogtsburg
Vogtsburg isch de Name vo däne geografische Objekt:
Lueg au:
11. Februar
Dr '''11. Februar''' isch dr 42. Dag vum Gregorianische Kalender, dodermit blybe no 323 (in Schaltjohr 324) Däg bis zum Änd vum Johr.
Petitmagny
Petitmagny (ditsch Kleinmenglatt) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Petitmagny ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1417.
S Gebiet um Petitmagny hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Petitmagny ìsch. Petitmagny ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Petitmagny ghert zem Franc-Comtois.
Alto Sermenza
Alto Sermenza isch e Gmeind vo dr iteliänische Provinz Vercelli.
D Gmeind isch im Jänner 2018 neu entstande, wo die früenere Gmeinde Rima San Giuseppe mit em Dorf San Giuseppe und dr Walsersidlig Arimmu und Rimasco zämegleit worde sind. Bi dr Abstimmig im Juni 2017 het sech d Mehrheit vo de Lüüt vo beide Gmeinde für dä Zämeschluss usgsproche gha.
S Gmeindgebiet lyt im obere Valsesia, das isch uf walserdüütsch s Tseschtrutaal. Es isch e Deil vom Areal vom Naturpark Parco naturale Alta Valsesia. Zu dr Gmeind ghöre d Dörfer und d Hüüsergruppe Rimasco, Arimmu, San Giuseppe, Campo Ragozzi, Dorca, Ferrate, Priami, Balmelle, Cà di Zelle und Oro.
Islands (Region)
Islands (alem. Insle) isch näbe Papua, Highlands un Momase aini vu dr vier Regione vu Papua-Neiginea.
D Region umfasst e Flechi vu 89.803 km², d Yywohnerzahl isch noch em Zensus vu anne 2000 bi 918.151 gläge. Di grescht Stadt isch Arawa.
Klaus Baumgartner
Dr Klaus Baumgartner (* 21. Dezämber 1937 z Herzogebuchsi; † 10. Dezämber 2015 ) isch e Schwyzer Politiker (SP) gsi. Vo 1993 bis 2004 isch er Stadtpräsident vo Bärn gsi.
Läbe
Nach ere choufmännischen Uusbiudig het er uf em zweete Biudigswäg Wirtschafts- u Soziauwisseschafte studiert, het zum Dr. rer. pol. promoviert u het vu 1974 bis 1988 als Direktionssekretär bim Schwyzerische Bundesamt für Wonigswäse gschaffed. Vo 1977 bis 1988 isch er aus Verträter vor Soziaudemokratische Partei Mitglid vom Bärner Stadtrat gsi; 1987 isch er Stadtratspräsident gsi. 1989 isch er in Bärner Gmeindsrat gweut worde u het dört bis 1992 aus Fürsorg- u Gsundheitsdirektor gwirkt. Vo 1993 bis 2004 isch er Stadtpräsident gsi. Si Naafouger im Amt isch dr Alexander Tschäppät gsi.
Dr Baumgartner isch ghirate gsi u het zwei Ching gha.
Plounévez-Lochrist
Plounévez-Lochrist (bretonisch Gwinevez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Plounévez-Lochrist lyt am Atlantik, 70 km vu Quimper un 33 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 96 m iber Normalnull.
Gschicht
Plounévez-Lochrist isch zum erschte Mol gnännt wore um 1330 as Ploe neguez (1371 Parrochia Nova, 1419 Ploenavaz, 1443 Guicnevez, 1516 Ploenevez, 1636 Guyc-Nevez, 1712 Guinevez).
Verwaltig
vu Plounévez-Lochrist isch. Plounévez-Lochrist ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionäll Dialäkt vu Plounévez-Lochrist ghert zem Bretonisch.
Bachhagel
Bachhagel ischt e Gmoed em Landkroes Dillinga z Bayern.
Geografi
Bachhagel leit em Bachtal, ama Ausloefer vo dr Schwäbische Alb. Nochbergmoede send Gẽänge, Syrgestoi, Zöschig, Discheng, Wittislinga ond Haunsa.
Vo dr Gmarkong send 78,5% Landwirtschaftsfleche, 6,3% Wald, 14,0% Sidlongsfleche ond 1,2% sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Bachhagel gheret d Derfer Bachhagel, Burghagel ond Oberbechingen, d Weiler ond Hef Esche, Schäfhof ond Stockhof ond d Kirch St. Georg.
Gschicht
Bachhagel ischt 1269/71 als Hagel zom erschte Mol gnennt worda.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 1,6 % gleäge.
Religion
83,3 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 13,8 % evangelisch.
Verwaltong
Bachhagel hot mit dr Gmoede Syrgestoi ond Zöschig a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
D Birgermoeschtere vo Bachhagel ischt d Ingrid Krämmel.
Wahle
Ergebnis vu dr Landdagswahle seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Bachhagel ghert zom Schwäbisch.
Momase (Region)
Momase (vu Morobe-Madang-Sepik) isch näbe Papua, Highlands un Islands aini vu dr vier Regione vu Papua-Neiginea.
D Region umfasst e Flechi vu 142.600 km², d Yywohnerzahl isch noch em Zensus vu anne 2000 bi 1.424.752 gläge. D Hauptstadt vu dr Region isch Lae.
Isoglosse
E Isoglosse isch e Inne- oder e Ussegränz bime Dialäkt. Diä Gränz scheidet zwei sprochligi Erschiinunge vun enander. Zum Biispiil Diä bekannteschte Isoglosse zwische nem "Alemannische im engere Sinn" un em Schwebische sin
Bi dr Ändunge un bi dr Lüt folgt meischtens nit nur ei Wort däre Gränz, sondern alli Werter vu däm Typ, also im letschte Fall aü
E bekannti Isoglosse isch aü d k/ch-Liniä.
Größenordnung (Fläche)
Als Flächi wird i de Geografii s Gebiet bezaichnet, wo e Stuck Bode, e Gmaind, en Kanton, es Land oder en Kontinänt hät.
Ainhaite
Bi de Flächi brucht me d Ainhait Quadratmeter (1 m²), wo vo de Grundainhait Meter abgleite wird. Um d Grössi vonere Flächi z beschriibe werded verschidnigi Mass brucht:
Oberkulm
Oberchulm (amtlich Oberkulm) isch e Gmeind im Bezirk Chulm im Kanton Aargau.
Geografy
D Nochbergmeinde sind Chulm, Dürrenäsch, Zezbu, Gonteschwyl, Schmiedrued und Schlossrued.
Gschicht
S Dorf isch s erschte Mol im ene Dokumänt vom Joor 1045 erwäänt.
Phaffans
Phaffans (ditsch Pfeffingen) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté (bìs 2015 Region Franche-Comté).
D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Phaffans ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 792 àls Pefferauga.
S Gebiet um Phaffans hàt ìm Mìttelàlter dr Herre vun Montbéliard ghert und ìsch ìm 14. Johrhundert an d Habsburger kumme. Zàmme mìt em Sundgäu ìsch s mìt em Weschtfälische Frìde 1648 frànzesisch worre. Zitter ànne 1793 hàt s zum Département Haut-Rhin ghert, ìsch àwer 1871 àls Deil vum Territoire de Belfort im Gegesàtz zem iwrije Elsàss bi Frànkrich bliwe.
Verwàltung
vun Phaffans ìsch. Phaffans ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr tràditionell Dialekt vun Phaffans ghert zem Franc-Comtois.
Saint-Dolay
Saint-Dolay (Gallo Saent-Dólaè, bretonisch Sant-Aelwez) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne.
D Gmai ghert zum un zum Arrondissement.
Geografi
Saint-Dolay lyt 47 km vu Vannes un 93 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 1 m un 69 m iber Normalnull.
Gschicht
Saint-Dolay isch zum erschte Mol gnännt wore anne 916 as Ecclesia sancti Aeluuodi (916: Sanctus Aelwodus, 1287: Sanctum Elmodium, 1557: Saint Elvoy, 1630: S. Dolet, 1731: Saint Dole).
Verwaltig
vu Saint-Dolay isch. Saint-Dolay ghert zum Kommunalverband.
Dialekt
Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Dolay ghert zum Gallo.
Region Südlicher Oberrhein
D Region Siidlige Ooberryy (dt. Region Südlicher Oberrhein) isch aini vù zwelf Ruumornigs- ùn Blaanigsregione Baade-Wiirdebäärg. Si ùmfasd dr Schdadkrais Fryybeg, dr Landchrais Bryysgau-Hoochschwaarzwaldf, dr Landkrais Ämedinge ùn dr Ortenaukrais.