cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanton Briec
Dr Kanton Briec (breton. Kanton Brieg, frz. Canton de Briec) isch e Kanton in dr Arrondissement Châteaulin un Quimper im franzesische Département Finistère in dr Region Bretagne. Hauptort vum Kanton isch Briec.
Gmaine
Dr Kanton Briec bstoht us 18 Gmaine:
Gmaine bis 2015
Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Briec, Edern, Landrévarzec, Landudal un Langolen.
Viola Amherd
D Viola Amherd (* 7. Juni 1962 z Brig im Kanton Wallis) isch e Schwiizer Politikeri (CVP). Vo 2000 bis 2012 isch si Stadtpräsidenti vo Brig-Glis gsi und sit em 2005 isch si Mitglid vom Nationalrot. Bi de Bundesratswahl am 5. Dezember 2018 isch si im erschte Wahlgang zur Nochfolgerin vo de Doris Leuthard gwählt worde.
Läbe
D Viola Amherd isch vo 1969 bis 1978 a d Primar- und d Sekundarschuele z Brig-Glis gange vom 1978 bis 1982 am Latingymnasium z Brig gsi, wo si im 1982 mit de Maturität Typ B abgschlosse het. Vo 1982 bis 1987 het si a de Universität Fryburg Jus gstudiird und s Studium mit em Lizentiat abgschlosse. Im 1990 het si s Notardiplom vom Kanton Wallis übercho und im 1991 s Aawaltsdiplom und s Aawaltspatänt. Sit em 1991 isch si Advokatin und Notarin mit emene eigete Büro z Brig-Glis gsi.
Politik
Vo 1992 bis 2012 isch d Amherd Mitglid vom Brig-Gliser Stadtrot gsi, daderbi sit em 1996 als Vizepresidänti und ab em 2000 als Presidänti. Im 2005 isch si in Nationalrot nachegrütscht, wo de Jean-Michel Cina vo dete in d Walliser Kantonsregiirig gwechsled het. Si isch Mitglid i de Kommission für Vercheer- und Färnmeldewese, Mitglied vo de Kommission für Rechtsfroge, Mitglid vom Büro vom Nationalrot und sit em 2011 Vizepräsidenti vo de CVP-Bundeshusfraktion gsi. Zudem isch si im Präsidium vo de CVP Oberwallis.
Bi de Bundesrotswahle am 5. Dezämber 2018 isch d Amherd zur Nachfolgeri vo de Doris Leuthard gwählt worde, und si isch dadermit di acht Frau überhaupt, wo i de Bundesrot gwählt worde isch.
Kabinett Streibl II
S Kabinett Streibl II isch vum 30. Oktober 1990 bis zum 17. Juni 1993 d Staatsregierig vum Freistaat Bayern gsii. D CSU het bi dr Landdagswahl am 14. Oktober 1990 54,90 % vu dr Stimme un dodermit 127 vu dr insgsamt 204 Sitz gwunne. Dodermit het d Bartei unter em Minischterbresidänt Max Streibl als furt chenne ellai regiere. Im Zug vu dr sognännte „Amigo-Affäre“ isch dr Streibl am 27. Mai 1993 zruggdrätte. Sy Noofolger isch derno dr Edmund Stoiber wore.
Wildhaus-Alt St. Johann
Geografii
Wildhuus-Alt Santihann ghört zum Waalkrais Toggeburg. D Nochbergmeinde sind Amme, Graps, Nesslau, Quorte und Walestadt.
D Dörfer Alt Santihann und Underwasser und de Wiiller Starchebach ligged im obere Tuurtel. S Dorf Wildhuus liit uf de Passhöchi vo da Strooss, wo vo Gams im Rhiital noch Underwasser und witer dors Toggeborg uf Wattwil füert. E biliebts Uusfluugsziil isch de Schwendisee.
Gschicht
D Gmeind isch uf de 1. Jänner 2010 entstande, wel di bisherige Gmeind Wildhuus und Alt Santihann fusioniert händ.
Käppler
Käppler ìsch dr Fàmìlianàmma vu da folgenda Persoona:
Lüag àui:
Martin Meyer (Publizist)
Dr Martin Meyer (* 4. Oktober 1951 z Züri) isch e Schwyzer Schurnalischt, Publizischt, Essayischt un Buechautor. Är isch vu 1992 bis 2015 Feuilletonschef vu dr Züri-Zytig gsii.
Lääbe
Dr Martin Meyer het an dr Universitet Züri Literatur, Filosofy un Gschicht studiert un het s Studium anne 1976 mit der Promotion zum Dr. phil. abgschlosse. Anne 1974 isch er Redaktor im Feuilleton vu dr Züri-Zytig wore, 1992 as Noofolger vum Hanno Helbling Laiter vum Ressort. Näb syre Arbet as Schurnalischt het dr Martin Meyer as Autor un Rusgeber mehreri Biecher vereffetligt, u. a. en umfangrychi Monografy iber dr Ernst Jünger (1990), en Band Gspräch mit em Alfred Brendel (2001) un e Portrait vum Albert Camus (2013). Syter anne 1998 isch er Mitglid vu dr Dytsche Akademy fir Sproch un Dichtig z Darmstadt. Bis Ändi 2015 isch er Feuilletonschef vu dr NZZ gsii, sy Noofolger isch dr Filosof René Scheu.
Karin Keller-Sutter
D Karin Keller-Sutter (* 22. Dezember 1963 as Karin Maria Sutter z Nideruzwil; haimetberächtigt z Jonschwil und Cherchbärg) isch e Schwizer Politikeri (FDP) und isch am 5. Dezember 2018 in de Bundesrot gwählt worde.
Läbe
D Karin Keller-Sutter isch z Wil im Kanton Sanggale zäme mit drü Brüedere im e ländliche, katholische Milieu ufgwachse. Si hät eri Schueljohr z Wil und z Neueburg absolviert. Dänn hät si sich a de Dolmetscherschuel z Zöri (DOZ) zur Öbersetzeri und Komferänzdolmätscheri usbilde loo. Noch em Diplom hät si as sälbständegi Komferänzdolmätscheri gschaffet. Si hät Studie i Politikwüsseschaft z London und a de Universität z Montreal gmacht, es Nochdiplomstudium i Pädagogik a de Uni Friburg absolviert und isch as Bruefsmittelschuellehreri tätig gsii.
Eri politisch Karriere hät si vo 1992 bis 2000 as Gmaindröti vo Wil agfange; im 1997 hät si de Gmaindrot präsidiert. Vo 1996 bis 2000 isch si Mitglid vom Kantonsrot vom Kanton Sanggale gsii und zwösched 1997 und 2000 Presidänti vo de FDP vom Kanton Sanggale. Sit erer Wahl am 12. März 2000 bis Endi Mai 2012 isch si Sanggaller Regierigsröti gsii. Si isch em Sicherhaits- und Justizdepartemänt vorgstande und isch Presidänti vo de Schwizer Justiz- und Polizeidirektorekomferänz (KKJPD) gsii. Im Johr 2006/07 und 2011/12 isch si Presidänti vo de Kantonsregierig gsii. Si hät sich för s neue Asyl- und Ussländergsetz und en konsequente Vollzug im Kanton Sanggale engagiert und hät Integrazionsveriibarige mit Ussländer iigfüert. Si hät en bsondere Schutz för Opfer vo hüsliche Gwalt und en polizeiliche Jugeddienst iigfüert. Under ere isch d Polizeipresänz im öffentliche Ruum erhöht wore. Si isch zwor för eri herte Massnahme kritisiert wore, isch aber för eri Aalige dezidiert iigstande.
Am 19. August 2010 hät si bekannt ge, as si för de Bundesrot kandidieri, wo wäg em Rücktritt vom Hans-Rudolf Merz frei woren isch. Bi de Bundesrotsersatzwahle 2010, wo am 22. September stattgfunde händ, isch si aber nöd gwählt wore.
Bi de Parlamäntswahle vom 23. Oktober 2011 isch d Karin Keller-Sutter im erste Wahlgang mit 64,56 Prozänt vo de Stimmen in Ständerot und am 28. November 2017 aistimmig zur Presidänti vom Ständerot för s 2018 gwählt wore. Sit 2018 isch si au Presidänti vo de EU-EFTA-Delegazion.
Under anderem isch si Vizepresidänti vo de Sanggaller Stiftig för Internazionali Studie, sit 2012 im Vorstand vom Detailhandels-Verband Swiss Retail Federation (ab Juli 2013 Presidänti ), Verwaltigsröti i de Pensimo Fondsleitung AG und sit Mai 2013 im Verwaltigsrot vo de Versicherigsgruppe Bâloise. Vo 2012 bis 2016 isch si Mitglid im Verwaltigsrot vo de NZZ-Mediegruppe.
D Karin Keller-Sutter isch mit em Rächtsmediziner Morten Keller ghürote und läbt z Wil.
Lateinische Kirche
Die latiinischi Chille oder römischi Chille, au Westchille oder westligi Chille, isch die grössti und bedütendsti Däilchille in dr römisch-katholische Chille. Latiinisch beziet sich uf dr Ritus oder d Grubbe vo Rite, wo dr römisch dominiert, und uf die dradizionelli Chillesprooch, wo in dere Däilchille verwändet wird. Mä underschäidet zwüsche dr latiinische Chille und de katholische Ostchillene. Die folge orthodoxe oder orientalische Rite und bruche anderi Liturgiisprooche.
Dr Babst isch as Bischof vo Rom s Oberhaupt vo dr ganze katholische Chille und au s Oberhaupt vo de latiinische Däilchillene. Sit em Konzil vo Chalzedon 451 bis 2006 häi sich d Bäbst au Patriarch vom Weste bzw. vom Oobeland gnennt, as Däil vo dr Iustinianische Pentarchii. 1964 si as Folg vom 2. Vatikanum die Latiinische Patriarchat im Oste, wo in dr Chrüzzuugszit iigrichdet worde si, abgschafft worde. Das het mä gmacht as Däil vo dr Widerussöönig mit dr Ostchille und vo dr Ökumene mit dr Orthodoxii. Dr Babst Benedikt XVI. het denn mit e chli Verspöötig au dr Ditel vom Patriarch vom Weste abgschafft.
Dr Latiinischi Patriarch vo Jerusalem het näben em Babst en äigeni patriarchali Jurisdikzioon über Palestina und Züpere, und isch sithär dr äinzigi amtierendi latiinischi Patriarch.
Ernolsheim bei Zabern
Arelse (frz. Ernolsheim-lès-Saverne, bìs zem 5. Mai 1956 Ernolsheim-Saverne, dt. Ernolsheim) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kànton Zàwra un zem Arrondissement Zàwra.
Gschìcht
Arelse ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1128.
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Verwàltung
Dr Maire vun Arelse ìsch dr Alfred Ingweiler. Arelse ghert zem Kommünàlverbànd Pays de Saverne.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Arelse ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Ragenfrid
Dr Ragenfrid, au Raganfrid, († 731) isch vo 715 bis 718 dr Huusmeier vo de fränkische Deilriich Neustrie und Burgund gsi.
Biografii
Dr Ragenfrid isch vom Dagobert III. zum Huusmeier ernennt worde und het 714 oder 715 d Herrschaft z Neustrie und im Burgund übernoh. 716 het er sich zsämme mit em Dagobert siim Nochfolger, em Chilperich III. mit em Radbod, Herzog vo Friesland, verbündet und het vor Köln dr Karl Martell gschlage, wo d Stadt, wo sich d Plektrud, em Pippin em Mittlere si Witwe, und dr Huusmeier vo Neustrie Theudoald drin verschanzt hai, belageret het. Dr Chilperich het d Plektrud zwunge ihm dr Grossdeil vom austrasische Staatsschatz uszliifere, uf dr Aspruch uf d Huusmeierwürde vo ihrem Änkelchind z verzichte und dr Chilperich as König z anerkenne. Dr Karl Martell het si eignige Merowingerkönig, dr Chlothar IV. lo usrüefe. Dr Ragenfried und dr Chilperich hai sich mit em Odo em Grosse, Herzog vo Aquitanie, verbündet. Er isch vom Karl aber 716 bi Amblève in dr Nöchi vo Liège und 717 bi Vincy näbe Cambrai gschlage worde und no einisch definitiv z Soisson 718 und isch noch Angers gflüchtet. Dr Ragenfrid het aber erst ufge, nochdäm 719 dr Karl Martell dr Chilperich gfangegnoh het. 720 het er sich underworfe, het alli Böste müesse ufge, het aber siini Ländereie im Anjou döfe bhalte. 724 hai d Neustrier, agfüehrt vom Ragenfrid, sich erhobe, si aber rasch besiigt worde. Dr Ragenfrid het sini Söhn as Geisle em Karl überlo und isch im Johr 731 gstorbe.
Volvo V40 (2012)
Im Juli 2019 isch d Produktion ohni direkts Nachfolgermodel igstellt worde.
Modellbeschribig
Als letschte neue Volvo het der V40 no die C1-Plattform vo Ford. D Karosserie isch vom US-amerikanische Designer Chris Benjamin gstaltet; er ubernimmt ade hindere Türe d Linie vo de Türe vom Volvo P1800. Volvo bietet nur ei Karosserieversion a. Der Innerum isch vore durch en freistehendi Mittelkonsole kennzeichnet.
Sit Afang 2013 wird en Offroad-Version als Volvo V40 Cross Country verchauft. Übefalls zum Jahresafang 2013 erwitert der Härsteller sini sportlich Produktlinie R-Design uf de V40.
Der V40 isch im belgische Gent baut worde.
Technik
Der V40 isch mit jewils drei Diesel- und Benzinmotore erhältlich. D Top-Version, en ufgladene 2,5-Liter-Benzinmotor, leischtet 187 kW (254 PS). Es Start-Stopp-System sowie es Bräms-Energierückgewinnungssystem sind seriemässig, d Chäufer hei zudem d Wahl zwische Automatik- und Schaltgetriebe.
Als Bsunderheit isch der V40 als erschts Fahrzüg uberhaupt miteme Fuessgänger-Airbag usgstattet, wo sich binre Kollision blitzschnell uber de under Drittel vo der Windschutzschibe und A-Süle entfaltet. Gleichzeitig häbt sich automatisch d Motorhube ah, um d Verletzigsgfahr für de Fuessgänger zu reduziere. Für den Fahrer gibt es einen Knieairbag. Au isch jede V40 seriemässig mit eme City-Safety-System usgstattet. D Lähne vom Bifahrersitz isch (bi teil Usstattige uf Wunsch) umklappbar.
Ds Fahrwerch het einzel ufghängti Räder, vore mit MacPherson-Federbein, hine an Mehrlenkern. D Zahnstangelenkig wird elektromechanisch understüzt.
D Technik funktioniert zueverlässig.
D sit 2013 abotni Offroad-Version V40 Cross Country isch 15 mm höhergleit. In Verbindig mit de sterchere Benzinmotore T4 (optional) und T5 (seriemässig) isch Allradatrib erhältlich. Alle andre Motore sind nur mit Frontatriv erhältlich.
Modellpfleg 2016
Ufem Genfer Auto-Salon 2016 isch d uberarbeitet Version vom V40 vorgstellt worde, wo sit April 2016 ufem Markt isch. D Uberarbeitig betrifft in erschter Linie d Frontpartie. Der V40 het neui Schinwärfer, wo ds Designthema „Thors Hammer“ ufgrifft, also Tagfahrleuchte in Gschtalt vome ligende Hammer ufwise. Im Zämmehang mit dem isch d Frontmaske in Details neu gschtaltet worde. Userdem giz gänderti Sitzbezüg.
Keppler
Keppler ìsch dr Fàmìlianàmma vu da folgenda Persoona:
Heidi Z’graggen
Läbe
D Heidi Z’graggen isch usbildeti Primarlehrere und het früehner z Sììlenä unterrichtet. Denebe het si Politikwüsseschafte a de Universitäte z Bärn und z Gämf gschtudiird. Nach em Lizenziat isch si Assischtentin an de Uni Bärn gsi und het im 2008 zum Thema Professionalisirig vo Parlamänt im historische und internationale Verglich promoviirt. Vo 2002 bis 2004 het si au Volkswirtschaftsleh und Staatskund anere private Handelsschuel z Bärn unterichtet.
Keppler
Lüag àui:
Heidi Z’graggen
Läbe
Im 2004 isch si in de Regirigsrot vom Kanton Üüri gwählt worde und het d Juschtizdirektion übernoh. Bi de Wahle i de Johr 2008, 2012 und 2016 isch si ame bestätiged worde. Aafags 2010 het si bi de Ersatzwahl für en Ständerotssitz kandidiird, aber d Wahl gege de Markus Stadler verlore.
Bi de Bundesratsersatzwahl am 5. Dezember 2018 isch si als eine vo de beide offizielle Kandidatinne vo de CVP für d Nochfolg vo de Doris Leuthard vorgschlage gsi. Scho im erschte Wahlgang isch aber d Walliseri Viola Amherd gwählt worde.
Flaxieu
Flaxieu isch e franzesischi Gmai mit Yywohner (Stand ) im Département Ain in dr Region Auvergne-Rhône-Alpes. D Gmai ghert zum Kanton Belley im Arrondissement Belley.
D Nachbergmaine vo Flaxieu sind Vongnes im Nordweschte, Ceyzérieu im Norde, Culoz im Nordoschte, Lavours im Oschte, Pollieu im Süde un Marignieu im Südweschte.
Im Nordoschte ghört en grosse Teil vo de Gmaisflechi zum Naturschutzgebiet Marais de Lavours, wo s Flüssli Séran dureflüüsst, en rächte Zuefluss vo de Rhone. D Räbbärg, wos z Flaxieu hät, ghere zum Bugey, e Herkumftsbezeichnig, wo zur Wiibauregion Savoie ghert.
Kastelburg
D Kaschtelburg isch e Burgruine oberhalb vu Waldkilch im Landkreis Emmedinge z Bade-Wirttebärg.
Lag
D Räscht vu dr friejere Burgaalag lige uf eme Biel 100 Meter oberhalb vu dr Innestadt vu Waldkilch im Bryysgau.
Gschicht
Dr erscht Bewohner vu dr Burg isch dr Johann I. von Schwarzenberg gsi. D Schwarzeberger sin scho anne 1345 uusgstorbe, d Burg isch an dr Martin Malterer vu Fryybeg verchauft wore, wu im Johr 1386 in dr Schlacht bi Sempach gfallen isch. 1429 isch d Burg an dr Berthold von Staufen chuu.
Im Dryssgjehrige Chrieg isch d Burg dur chaiserligi Truppen am 14. März 1634 gschlisse wore, ass si si nit dr schwedische Truppe hän miesse iberloo, wu als wyter vorgruckt sin.
Syt e baar Johr wird versuecht, d Ruine, wu romantisch iber dr Waldkilcher Altstadt lyt, böulig z sichere (Aktion Kaschtelburg).
Lady Gaga
D Lady Gaga (* 28. März 1986 z New York City; birgerlig Stefani Joanne Angelina Germanotta) isch e US-amerikanischi Popsängeri un Songschryyberi.
Ihri erschten Ufdritt het si in dr Rockszene vu dr New Yorker Lower East Side gha. Bal het si ne Verdrag bi Streamline Records unterzeichnet, ere aagschlossene Plattefirma vu Interscope Records, wu anne 2007 grindet woren isch. Dert het si am Aafang fir verschideni andri Interscope-Musiker kompeniert wie d Pussycat Dolls un het dodermit d Ufmerksamkeit vum Akon gweckt, wu ihri stimmlige Fähigkeite gmerkt gha un si bi syym eigene Label Kon Live Distribution unter Verdrag gnuu het.
Ihre Debütalbum The Fame isch am 19. Augschte 2008 vereffentligt wore. S het positivi Rezensione iberchuu un isch uf Platz 1 chuu unter anderem z Kanada, z Eschtryych, z Dytschland un z Irland. Ihri erschte bode Singles Just Dance un Poker Face, wu vum RedOne co-produziert wore sin, sin wältwyti Nummer-eis-Hits wore. S Album het segs Grammy-Nominierige iberchuu un isch as beschts Electronic-/Dance-Album un as beschti Dance-Ufnahme uuszeichnet wore. Aafangs 2009 isch si im Vorprogramm vu dr New Kids on the Block un vu dr Pussycat Dolls ufdrätte un het ihri erscht Solotournee The Fame Ball Tour gmacht. Im Novämber 2009 isch ihre zweit Album The Fame Monster erschine, wu in e Deil Länder as Nejuflag vu ihrem Debütalbum erschine isch. Derzue het si ihri zwot Tournee The Monster Ball Tour aagfange.
D Lady Gaga losst sich vu Glam-Rock-Musiker ischpiriere wie em David Bowie un Queen, un vu Popmusiker wie Madonna un Michael Jackson. Si nännt au Modi as Ischpirationsquälle fir ihri Lieder un Ufdritt. Ihre Name het si glent us em Song Radio Ga Ga vu Queen, wu vum Roger Taylor gschribe.
Läbe
D Stefani Germanotta wurde am 28. März 1986 im US-Bundesstaat New York as Chind vu italo-amerikanische Eltere uf d Wält chuu. Si het as Chind aagfange Klavier spile un het as Teenager scho eigeni Lieder gschribe. Mit 14 Johr het si ihri erschte Uftritt in New Yorker Clubs gha. Si isch uf d Maidlischuel Convent of the Sacred Heart gange, speter derno uf uf d Tisch School of the Arts an dr New York University. Mit 18 Johr het si as Stripperi gschafft, wel ihri Eltere si noch em Uuszug us em Elterehuus nit hän welle finanziäll unterstitze.
D Lady Gaga het zerscht Lieder fir andri gschribe, zem Byyspel fi d Pussycat Dolls, voreb si anne 2008 ihri erscht eige Vereffentlichung uusebrocht het. Mit ihre Debütsingle Just Dance, wu si vu Akon un Colby O’Donis unterstitzt woren isch, isch si glyy international in d Charts yygstige.
D Darstelligsform vu ihre Uftritt isch vu Chinschtler wie David Bowie un Queen inschpiriert, wu si as ihri persenlige Chunscht-Ikone aagit. D Sängeri fallt alsfurt uf dur ihri uusgfallene Outfits un Hoorkreatione. Ihri extravagante Bihnekoschtüm entwirft d Chinschtleri sälber.
Wu ihri erscht Single Just Dance z Auschtralie un z Kanada e Nummere-eis-Hit woren isch, isch ere in dr US-Charts no 18 Wuche dr Gump in d Top Ten un in dr Wuche 22 sogar uf Platz eis glunge. Aafangs 2009 isch d Single derno au Vereinigte Chenigryych e Nummere-eis-Hit wore. Just Dance isch 2009 fir e Grammy in dr Kategorii Beschti Dance-Ufnahm nominiert wore.
Au di zwot Singleuuskopplig Poker Face het zerscht z Auschtralie un z Neuseeland dr Spitz vu dr Charts erreicht un isch derno in e Hufe Länder wältwyt e Nummere-eis-Hit wore, näbe dr dytschsprochige Länder au in dr USA, z Großbritannie, z Norwege, z Schwede un z Finnland. Mit 13 Wuchen am Spitz het si z Dytschland di zweitmeischte Nummere-eis-Wuchen gha syter anne 2000. Derzue het des Lied e neje Rekord ufgstellt fir di meischte Aabelad-Verchaif z Dytschland.
Am 29. Mai 2009 het s Musikvideo zue Paparazzi Wältpremiere gha. Zerscht sin d Single un dr Clip nume z Großbritannie erschine. Am 26. Juni 2009 isch LoveGame z Dytschland erschine - no im glyche Monet het d Lady Gaga e Remix vum mit dr Band Marilyn Manson gmacht.
S Lied Fashion isch s erscht Mol fir dr Film Shopaholic – Die Schnäppchenjägerin vereffentligt wore. S isch uf em Soundtrack zum Film erschine.
Am 14. Septämber 2009 sin z New York d MTV Video Music Awards vergee wore, wu d Lady Gaga in nyyn vu insgsamt 14 Kategorie nominiert gsi isch. Si het drej Pryys gwunne: "Best New Artist" fir Poker Face, derzue „Best Art Direction“ un „Best Special Effects“ fir Paparazzi. Am 20. November 2009 het d Lady GaGa ihre zweit Album vereffentligt in Form vun eme Re-Release vu ihrem Album „The Fame“ mit em Name „The Fame Monster“. Di erscht Single Bad Romance isch z Dytschland am 30. Oktober 2009 as digitale Download erschine. S datsächlig Vereffentlichungsdatum isch aber dr 27. Novämber 2009. Ihri Single „Bad Romance“ het am 18. Februar 2010 d 3-Millione-Marke bi dr digitale Downloads ibergumpt. Dodermit isch d Lady Gaga di erscht Sängeri, wu drej vu ihre Single („Bad Romance“, „Just Dance“, „Poker Face“) 3 Millione Mol im Internet verchauft het.
Dr zweete erfolgryyche Song us em neje Album isch d Zämmearbet mit dr Beyoncé bi Telephone gsi. Diräkt no dr Vereffentlichung vum Album isch si dodermit in d Charts yygstige un im Februar 2010 isch si dodermit uf Platz 1 vu dr US-Dancecharts chuu.
Am 1. Februar 2010 het d Lady Gaga dr Grammy iberchuu in dr Rubrik Best Electronic/Dance Album fir ihre Album The Fame un dr Grammy in dr Rubrik Best Dance Recording fir d Single Poker Face.
Am 16. Februar 2010 isch d Lady Gaga bi dr Brit Awards in däne Kategorie uuszeichnet wore: „Beschti internationali Chinschtleri“, „Beschte internationale Durbruch“ un in dr Chenigsdisziplin „Bescht Album vum Johr“. Si het ihre Ufdritt bi dr Brit Awards em verstorbene Modedesigner Alexander McQueen gwidmet.
Bi dr Verleihig vum Echo im März 2010 het si Uuszeichnig in dr Kategorie Künstlerin International Pop/Rock, Bester Newcomer International un fir Poker Face as „Hit des Jahres National/International“ iberchuu.
2010 isch d Lady Gaga z Berlin mit 4-fach Platin uuszeichnet wore fir iber 800.000 verchaufti Exemplar vu ihrem Album The Fame un The Fame-Monster.
In eme Interview in dr US-amerikanische Talkshow Larry King Live het d Germanotta 2010 gsait, ass an dr Autoimmunchranket Lupus erythematodes lyydet, wu scho eini vu ihre Dante dra gstorbe sej. D Wärt, wu vu dr Ärzt gmässe wore sin, dieje bi ihre no im Gränzberaich lige un s hebe si bi ihre no keini vu dr typische Symptom zeigt.
Syt 2011 isch si liiert mit em US-amerikanische Schauspiler un Model Taylor Kinney. Am 16. Februar 2015 het si uf Twitter un Instagram bekannt gee, ass dr Kinney un si sich am 14. Februar 2015 verlobt hebe.
2015 het si in dr 5. Stapfle vu dr erfolgryyche Serie American Horror Story e wichtigi Roll gspiilt. Fir ihri Laischtige as „The Countess“ het si under anderem e Golden Globe gwunne.
Anne 2016 isch si mit ihrem Lied Til It Happens To You, wu sich fir Opfer vu Vergwaltigunge yysetzt, fir e Grammy, en Oscar un en Emmy nominiert gsii. Un iber s sozial Netzwärch Instagram het si am 17. Augschte 2016 d Leadsingle Perfect Illusion us em Album Joanne aagchindet, wu am 21. Oktober 2016 uusecho isch.
Im Februar 2017 het si d Halbzit Show bim SuperBowl übernoh, wo als meist agluegts musikalischs Event vo jeh gilt.
2018 het si im Film A Star Is Born mitgspilt, wo dr Bradley Cooper het Regie gfüehrt. Dr Film isch sehr erfolgrich gsi und het ar Lady Gaga e Oscar-Nominierig als besti Houptdarstellerin und e Oscar-Gwinn füre best Filmsong für Shallow ibracht. Ir schwizer Jahreshitparade vo 2019 isch d'Lady Gaga 2 mal verträte gsi, mit Shallow, wo 10 Wuche ufem erschte Platz isch gsi, het si d'Liste agfüehrt u mit em Song Always Remember Us This Way d'Top 15 erreicht. Nachdäm si im Jahr 2009 dr Spitzeplatz ihr Jahreshitparade mit Poker Face het erreicht, isch si di einzigi Künstlerin wos ir Zitspanni vo 10 Jahr het gschafft zwöi Mal d'Nummer Eis z'belege. Im Dezämber 2018 het si äbefalls ihri Las Vegas Residänz Enigma gstartet wo eini vo de erfolgrichste Residänze isch.
Nach em grosse Erfolg wo si mit em Soundtrack zu A Star Is Born, Shallow und Always Remember Us This Way het gha, isch si 2020 für ne Swiss Music Award ir Kategorie "Best Hit International" nominiert worde.
Uuszeichnige (Uuswahl)
ECHO
People's Choice Awards
NRJ Music Awards
NME Awards
Swiss Music Awards
Brit Awards
Grammy Awards
MTV Europe Music Awards
MTV Video Music Awards
World Music Awards
Latin American MTV Video Music Awards MuchMusic Video Awards Teen Choice Awards TMF Awards Channel [V] Thailand Music Video Awards Eska Music Awards International Dance Music Awards Billboard Awards
Kappeler
Kappeler ìsch dr Fàmìlianàmma vu da folgenda Persoona:
Siehe auch:
Alexander Pope
Dr Alexander Pope (* 21. Mai 1688 z London; † 30. Mai 1744 z Twickenham, hüte e Däil vo London) isch en änglische Dichder, Übersetzer und Schriftsteller vom Klassizismus in dr Früezit vo dr Ufkläärig gsi.
Lääbe
As Katholik het dr Pope nid an de öffentlige Schuele chönne leere und isch vom ene Briester in Latiinisch und Griechisch underrichdet worde. Spööter het er au Franzöösisch und Italiänisch gleert. Mit fufzääni het er afo Gedicht schriibe. Er het Tuberkulose und Asthma überchoo und denn e Ruggegrootverchrümmig, isch nume äi Meter achtedrissig gross worde und het mit eme Gorsett müesse lääbe.
1711 het dr Pope si ersts gröössers Wärk veröffentligt, An Essay On Criticism, und isch in de literarische Zirkel vo London ufgnoo worde, zerst in deene, wo zur de opposizionelle Whig-Partei ghöört häi. 1713 isch er zu de Tories und isch Mitgliid im Scriblerus Club worde, won er dr Jonathan Swift, dr John Gay, dr William Congreve und dr Robert Harley kennegleert het. Er het die ersti Versioon vo The Rape of the Lock uusegee, won e Komödie über e Chrieg vo de Gschlächter isch.
Dr Pope het die klassische Autore bewunderet und d Ilias (1715-1720, 6 Bänd) und d Odyssee vom Homer (1725-1726, 5 Bänd) übersetzt. Mit em Gäld vo deene Übersetzige het er uf Twickenham chönne züügle, wo dr Druck vo de anti-katholische Jakobite nid so grooss gsi isch.
Dört het er e Verheltnis mit ere gwüsse Martha Blount aagfange und e Hufe bekannti Lüt wie dr Jonathan Swift sin en dört cho bsueche. 1728 het er s Spottgedicht The Dunciad as Antwort uf d Kritik an sinere Usgoob vom William Shakespeare uusegee. Im Joor 1731 het er Moral Essays veröffentligt, drei Joor spööter Essay on Man.
Wärk
Nöiusgoobe
Ruine Löffelstelz
D Ruine Leffelstelz, au Burg Dirrmenz gnännt, isch e Burgruine iber dr Enzstroß z Dirrmenz, eme Stadtdeil vu Mihlacker im Enzchreis z Bade-Wirttebärg. Die Burgruine isch vu dr Dänkmolstiftig Bade-Wirttebärg zum „Dänkmol vum Monet Mai 2008“ gnännt wore.
Gschicht
D Burg isch um 1180 böue un um 1220 erwyteret wore. S isch dr Sitz vu dr Herre von Dürrmenz gsi, anne 1482 isch si an s Chloschter Maulbronn verchauft wore. In dr erscht Helfti vum 17. Johrhundert isch d Burg, wu dert scho läär gstande isch, uusbrunne. Anne 1803 het s Chloschter Maulbronn d Burg an d Gmei Dirrmenz verchauft, derno isch si as Steibruch brucht wore. D Ruine isch schließli zwische 1902 un 1911 vum Verschenerigsverein Mihlacker reschtauriert wore.
Burgaalag
Vu dr Burg sin no Räscht vum Wohndurm un Muurräscht erhalte.
Nebikon
Nebike (amtlech Nebikon) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz.
Gschicht
Nebike esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 893 aus Nevinchova.
Bevölkerig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 24 % gläge.
Religion
70,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 8,6 % evangelisch-reformiert.
Politik
Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,6%, CVP 22,1% , FDP 40,8% , GLP 2,8% , GP 2,2% , SP 4,6% , SVP 24,7% , Süschtigi 2,3%.
Dr Gmeindspräsident vo Nebike esch dr Kurt Kumschick (Stand Februar 2016).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,1 % gläge.
Sprach ond Dialäkt
Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 2141 Iiwohner 84,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,5 % Französisch, 1,8 % Italienisch ond 13,3 % anderi Sprache.
Z Nebike redt me s hochalemannisch Lozärntütsch.
Beat Kappeler
Beat Kappeler ìsch dr Nàmma vu da folgenda Persoona:
* Beat Kappeler (Ökonom) (* 1946), Schwiizer Soziààlwìssaschàftler un Publizìscht
Düsseldorf
Die kreisfreii Stadt Düsseldorf isch d Hauptstadt vo Nordrhy-Westfale, die nüntgröschti Stadt vo Dytschland und im Bundesland Nordrhy-Westfale noch Köln, Dortmund und Esse die viertgröschti Stadt.
Geografy
Düsseldorf ligt am Rhy, noch bim Bergische Land. S Stadtgebiet isch bin re maximale Usdehnig vo 25,5 Kilometer in Nord-Süd-Richtig und 17,6 Kilometer in Ost-West-Richtig 217,01 km² groß. De höchst Punkt isch uff 165,2, de diefst uff 28,3 Meter über NN. D Zit isch 32 Minute und 52 Sekunde hinder de GMT.
Gschicht
Im Johr 1135 wird Düsseldorf zum erschte Mol in re Urkunde erwähnt.
Am 5. Juni 1288 findet z Düsseldorf d Schlacht vo Worringe statt, wyl d Kölner Erzbischöf e Staat schaffe wän. Noch em Syg, wo d Bure vo Düsseldorf vyl deby mitghulfe hän, isch Düsseldorf züe-n-re Stadt erhobe worre (14. August 1288). Erscht 100 Johr spöter hät mer d Stadt mit re Mur gschützt.
1488 sin vyli Lyt an de Pest gstorbe.
1545 hät mer e Gymnasium ygrichtet.
Under de Herrschaft vom Wolfgang Wilhelm, wo d Stadtmure verstärkt hät, isch Düsseldorf nit am Drißigjöhrige Krieg bedeiligt gsi.
1679-1716 isch de Johann Wilhelm Regent vo Düsseldorf gsi. Er hät d Kunscht und vor allem d Musik gfördert.
Under em Karl Theodor entwickelt sich e bürgerlichi Kultur. Vyli Dichter und Denker sin in d Stadt cho (z. B. de Goethe).
1795 hät de Napoleon d Stadt bsetze lo. 1811 isch er uff Düsseldorf cho und hät e Hafe aglegt.
1815 wird Düsseldorf am Wiener Kongress Preuße züegsproche.
Züe de Zit vo de Industrialisierig wachst d Stadt. Vor allem d Yse- und Stahlindustry entwickelt sich, spöter au d Chemy. Au uss em Ruhrgebiet chömme Firme uff Düsseldorf.
1870 und 1898 werre die beide erschte Brucke für Ysebahn bzw. Stroß baut.
Noch em Erschte Wältchrieg wird Düsseldorf vo de Franzose bsetzt. D Wirtschaft ligt am Bode.
40 Prozänt vo de Stadt sin im Zweite Wältchrieg zerstört worre. Em Dr. Wiedenhofen sy Plan, mit de Alliierte z verhandle, misslingt. Noch em Zweite Wältchrieg wird Düsseldorf 1946 Hauptstadt vo Nordrhy-Westfale.
Wirtschaft
D Düsseldorfer Börse isch e wichtige dütsche Handelsplatz. Obwohl sich d Bevölkerig über di schlächti Wirtschaftslag beschwert, wird immer no gschafft und Gäld usge. Düsseldorf isch wenig vo de Strukturkrise bi Stahl und Kohle betroffe.
De Dienschtleistigssektor isch de wichtigst wirtschaftlig Sektor vo Düsseldorf. D Undernehme chönne rächt eifach Mitarbeiter kriege, zum eine uss Düsseldorf sälber, zum andere uss em Usland.
Undernehme, wo z Düsseldorf asässig sin, sin vor allem Versicherige, Banke, Werbe- und Modebranche. Usserdem git s e Universität und vyli Messe.
Düsseldorf hät zudem numme wenig Schulde.
Kultur
Scho sit Längerem isch d Kultur z Düsseldorf wichtig. Sie isch noch de Herrschaft vom Johann Wilhelm und em Karl Theodor in de Gschicht vo de Stadt verankert. Mer nennt Düsseldorf wäge de vyle Kunscht- und Kulturyrichtige "Kunscht-Hochburg vo Dütschland". Zu sälle Yrichtige ghöre vor allem d Kunschtakademy und s Museum Kunschtpalast.
Au Theater und Entertainment sin z Düsseldorf präsänt. Säll goht vo de Düsseldorfer Oper bis zu private Theater wie z. B. sälli z Heinersdorf oder Boulevardtheater.
Dialäkt
De Dialäkt, wo mer z Düsseldorf schwätzt, heißt Düsseldorfer Platt. Friehner hät s zu de Rhymaasländische Sprochgruppe ghört und isch em Niderbergisch ähnlig gsi. De Georg Wenker, e Sprochwüsseschaftler, hät im 19. Johrhundert d Gränze zwüschem Ripuarische (Kölsch-ähnlige) und em Niderdütsche Sprochgebiet, wo au s ursprünglige Düsseldorfer Platz dezüezällt hät, de Benrather Linie lang zoge.
Zwar beinhaltet s Düsseldorfer Platt hütt no e baar wenigi niderdütschi Lutstandsmerchmol "make" statt "maache", "Driet" statt "Drißß" usw.). Aber d Sproch hät in de letschte 100 bis 150 Johr etwa 80% vom Kölsch agnoh, dodemit stellt si jetz e ripuarischi Variante dar, wo als Düsseldorfer Rhynisch bezeichnet wird. Für sälli Limburgisch-Bergischi Sproch, grob im halbmondförmige Gebiet vo Heinsberg über Neuß-Nord - Krefeld bis in Wuppertal yne, zwüschem Benrather und Uerdinger Linie, s Düsseldorfer Platt wird also ygschlosse, isch d Yordnig mol eher zämme mit de sicher ripuarische Sproche, mol eher trennt devo, und die meischte niderdütsche Autore schlönn si trotz em deilwis ähnlige Lutstand und e baar Überystimmige vo de Lexik nit em Niderdütsch züe. D Meinige vo de Autore sin dodezüe nit yheitlig.
Mer underscheidet zwüschem Dialekt, wo hütt z Düsseldorf gschwätzt wird (Düsseldorfer Rhynisch) und nennt di alti, em Niderbergische ähnligi Variante "Düsseldorfer Rhynisch".
No e historische Dialäkt uss em Stadtgebiet vo Düsseldorf isch au s Hötter Platt, wo noch de Gerresheimer Glashütte benännt isch.
Otto Kappeler
Lüag àui:
Dettweiler
Dettwiller (frz. Dettwiller, dt. Dettweiler) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem un zem Arrondissement.
Gschìcht
Dettwiller ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 784.
Yaska
Vo sim Lääbe weiss me fasch nüüt. Er het öpen i dr Middi vom erschte Joortuusig vor Chrischtus im alte Nordindie gläbt.
Dettweiler
Gschìcht
Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert.
Yaska
Me könt vo ihm eis Wärch, s Nirukta. Das isch e Bestanddeil vo de Vedangas, wo me dozmol gschribe het für zum die alte rituelle Tegscht vom veedische Ritual z verstoo und vorschriftsmässig z tue. Es isch s eltischte bedüütende Wörterbuech zu de Veede.
Dettweiler
Verwàltung
vun Dettwiller ìsch. Dettwiller ghert zem Kommünàlverbànd.
Dialekt
Dr elsassisch Dialekt vun Dettwiller ghert zem Owerrhinàlemànnisch.
Yaska
Em Yaska sis Wärch het spöter der grooss Sanskrit-Forscher Panini kritisch agluegt.
Orthanes
de Orthanes z Athen
Uf de Halbinsle Attika und z Athen het de Orthannes kai Bidüttig ghaa. Woll aber isch er i de attische Komöödie vorchoo. So hett de Euboulos e Komöödie mitem Titel Orthanes gschrebe. Us de Bruchstüggli, wo fo dere erhalte sind, chamer aber nünt öber de Gott schlüüsse. De Komöödieschriiber Platon hett i sinnere Komöödie Phaon gschrebe, innere aidüttig obszööne Wiis, as em Orthannes drai Metze Böle gopfered werid; De Geograaf Strabon het no gmaint, as di attische Götter Orthanes, Tychon und Konisalos em Priapos gliiche tüend.
de Orthannes uf Imbros
Uf de nordägäische Insle Imbros, wo abem 5. Joorhundert v.Chr. en atheenischi Kleruchii gsii isch, hett de Orthannes nebet de Groosse Götter und em Hermes zo de wichtigste Gotthaite ghört. En Inschrift usem 2 Joorhundet v.Chr. isch zo Eere vom Kalliades gstiftet wore, emene Priester vom Orthannes. I dere Inschrift wered o Opfer und e Prozession för de Orthannes gnennt. De Gott werd recht hüüffig uf imbrische Münze abbildet. D Vordersitte zaigt de Chopf fonnere Göttin, weleweeg e Chorngöttin. Uf de Hendersitte isch e phallische Gott miteme Bart abbildet, wo geg rechts lueget. I de rechte Hand, wo geg före uusgstreckt isch, hebt er en Opferschale, drunder stoot e Roicherständer. Sini linggi Hand luegt geg hindere und hebt en Ast geg abe. Die Münze sind vom 4. bis zum 2. Joorhundert v. Chr. useggee woore. Öber de rechte Hand, chan e Kerykeion, e Gerstenääri oder Lampe abbildet sii. Früenner isch de phallischi Gott as Hermes Imbramos düttet wore, wo aber e karische Gott isch. und no früenner as phallische Hephaistos.
Früenner isch o aagnoo wore, as de Orthanes fo atheenische Kleruche uf d Insle Imbros broocht wore sai. Aber hüüt werd gsait, as e Gott, wo z Atheen ase wenig wichtig gsii sai, innere Kleruchii chuum zomene ase wichtige Gott wore sai. Vilmee isches ase, as de Orthanes vo Imbros as e frömde Gott uf Athen choo isch, woner kai wichtigi Stell hett chöne iinee.
Starzach
Schdarzach (dt. Starzach) ischt a Gmoe em Landkreis Dibenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoe hot Eiwohner (Stand: ).
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 53,6 % Landwirtschaftsfleche, 33 % Wald, 11,5 % Sidlongsfleche ond 1,8 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Schdarzach gheret d Ortsdoel Beeschdenga (Börstingen), Biarlenga (Bierlingen), Fälldorf (Felldorf), Sulzao (Sulzau) ond Wachadorf (Wachendorf).
Gschicht
Schdarzach ischt entstande am 1. Jenner 1972 durch dr Zammeschluss vo dr Gmoede Biarlenga, Fälldorf ond Wachadorf.
Verwaltong
Schdarzach hot mit dr Stadt Raudeburg ond dr Gmoede Hirlenga ond Neischdedda a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Dr Schuldes ischt dr Thomas Noé.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Schdarzach ghert zom Schwäbisch.
Koliburg
D Koliburg, au Kohlebärg gnännt, isch e Burgruine in eme Wald uf 360 m Hechi am Nordhang vum Katharinebärg 2300 Meter sidweschtlig oberhalb vu dr Stadt Ändige am Kaiserstuehl im Landchreis Ämmedinge z Bade-Wirttebärg.
Gschicht
Die Hecheburg isch um 1200 böue wore un isch im Bsitz vu dr Koler vu Ändinge gsi. D Burg isch e Läche vum chloscher St. Margarete z Waldkilch gsi. Anne 1321 isch d Burg vu dr Herre vu Üseberg mit Hilf vu dr Burger vu Ändige gschlisse wore. D Burg isch im Lauf vu dr Johrhundert as Steibruch gnutzt un doderdur abdrait wore.
Aalag
Vu dr friejere Buurgaalag sin nume no wenig Muurräscht erhalte.
Esther (Händel)
Esther (HWV 50) isch s erste Oratorium uf Änglisch vom Georg Friedrich Händel.
Wie s Oratorium entstande isch
Dr Händel het die erste Fassig vom Oratorium gschriibe, won er für e Earl of Carnarvon (vo 1719 Duke of Chandos) z Cannons gschafft het. Mee as d Helfti drvo het er us eltere Wärk übernoo.
Mä nimmt aa, as s Oratorium 1718 zum erste Mol ufgfüert worde isch. Denn isch s lang vergässe worde, bis dass es dr Bernard Gates, dr Läiter vom Chinderchor vo dr Chapel Royal wo au e Fründ vom Händel gsi isch, am 23. Februar 1732 zum Händel sim Geburtsdaag in dr Crown & Anchor Tavern am Strand ufgfüert het.
Die zwäiti Fassig isch am 2. Mai 1732 am King's Theatre am Haymarket ufgfüert worde.
S Libretto
In de mäiste Teggstdruck stoot as Autor dr John Arbuthnot, aber au dr Alexander Pope chunnt vor. S Libretto basiert uf dr Dragödie Esther vom Jean Racine (1689), wo iiri Figuure us em Buech Esther nimmt.
VPM
D Abchirzig vpm stoht fir:
Keppeler
Keppeler ìsch dr Fàmìlianàmma vu da folgenda Persoona:
Lüag àui:
Basler Lyrikpreis
Dr Baasler Lürikbriis isch e Litraturbriis für Lüriker, wo jedes Joor im Raame vom Internazionale Lürikfestiwal Baasel vo de Mitgliider vo dr Baasler Lürikgrubbe (Stand 2014: Urs Allemann, Rudolf Bussmann, Ingrid Fichtner, Wolfram Malte Fues, Rolf Hermann und Kathy Zarnegin) an Kollege vergee wird. Er will e Zäiche für d Anerkennig vo dr sproochligi Innovazioonschraft si und für e „Muet, gegen e Stroom z schwümme“. Au söll er bedütendi lürischi Stimme ere bräitere Öffentligkäit bekanntmache. Dr Briis isch mit 10'000 SFr dotiert und wird mit dr Understützig vo dr Gsellschaft für s Guete und Gmäinnützige Baasel (GGG) finanziert. D Verleijig findet im Litratuurhuus Baasel statt.
Gschicht
D Baasler Lürikgrubbe het sich in de 1990er Joor bildet, wo sich e baar Lüriker, wo sich kennt häi, zämmedoo häi.
S Internazionale Lürikfestiwal isch us ere Iniziative vo dr Grubbe ane 2003 entstande, wo die Kolleege zun ere Lääsig häi afo iilaade. 2008 isch dr Baasler Lürikbriis zum erste Mol vergee worde und sit 2009 findet s Festiwal an drei Dääg am Ändi vom Januar im Litraturhuus Baasel statt. D Organisazioon übernimmt d Katrin Eckert, wo s Litratuurhuus läitet.
Zu de Veraastaltige vom Festiwal ghööre näbe dr Verleijig vom Lürikbriis Lääsige, en interdisziplinärs Podium, e Groossveraastaltig mit eme internazional bekannte Lüriker, e Hommaasch für e doote Lüriker und Grubbe für s Schriibe vo Lürik und Diskutiere drüüber in Zämmenaarbet mit dr Volkshoochschuel Baasel.
Peter Kappeler
Peter Kappeler ìsch dr Nàmma vu da folgenda Persoona:
* Peter Kappeler (Fußballfunktionär) (1950–2002), Schwiizer Träihander, ehamààliger Presidànt vum FC Aarau
Lüag àui:
Kabinett Stoiber I
S Kabinett Stoiber I isch vum 17. Juni 1993 bis zum 27. Oktober 1994 d Staatsregierig vum Freistaat Bayern gsii. Im Zug vu dr sognännte „Amigo-Affäre“ isch dr bishärig Minischterbresidänt Max Streibl am 27. Mai 1993 zruggdrätte. Sy Noofolger isch derno dr Edmund Stoiber wore.
Lörrach-Brombach
Gschicht
Mer hät Sydligsspure uss em 2. und 1. Johrhundert vor und em 1. Johrhundert noch Christus gfunde, die erschti urkundligi Erwähnig als "prampahch" isch aber erscht 786 gsi. In säller Urkunde wird s Dorf em Abt vom Chloster St. Galle gschenkt.
E Uszug uss de Schenkigsurkunde:
Uf dr Homepage vu Lörrach heißts iber d Beziähige zu Sanggalle: "Mit derre Schenkig hät sich s Gschick vom Dorf uff nit bekannti Zit vorybergehend mit de Klosterherrschaft St. Galle verbunde. In sinere "Hochzit" im 8./9. Johrhundert hät s Benediktiner-Kloster fast in jedem Dorf im Markgräflerland Bsitz, Land und Lyt, Zinse und Zeante, Kirche und Höf könne nochwyse, wo s meist fromme Schenkige z verdanke gha hät."
Ab em 13. Johrhundert isch Brombach noch de Übergab ans Chloster St. Blasie under de Herrschaft vom Reichenstein-Gschlecht gsi. In de Burg uss em 13. Johrhundert hän no 400 Johr spöter Aghörigi vo sällem Gschlecht gwohnt. Vo derre Wasserburg git s kei Abbildig, si hät aber Ähnligkeit mit em Wasserschloss Inzlinge gha. Mit vyle andere Gebäude zämme isch si bim Erdbebe vo Basel 1356 zerstört worre.
1556 isch d Reformation z Brombach ygfiehrt worre.
1678 hän di Beamte s Dorf mieße verlo und sich z Lörrach nyderglo. Drum isch Lörrach 1682 zur Stadt erhobe worre.
Scho vor de Reiß-Miehli, wo hütt no brucht wird, hät s z Brombach e Mühli ge, wo durch d Lag an de Wyse begünstigt worre isch. D Sägerei und d Gerberei vo säller Zit git s hütt nümmi. Au under em Yfluss vo Kauflüt uss de Schwiz hät sich d Industry z Brombach entwickle chönne.
1933 sin alli Brombacher Arbeiterverein uffglöst, enteignet oder dörtmolige Gedankegüet abasst worre.
1945 bis 1948 hät de Schwarzhandel blieht. Mit de Währigsreform 1948 hät sich säll bessert, d "Wirtschaftswunderjohr" sin gfolgt.
Afang vo de 60er-Johr hät mer d Infrastruktur stark verbessert. Ab 1966 isch s Brombacher Schlössle vo de Gmeindverwaltig bezoge worre.
Am 1. Januar 1975 isch Brombach troth Klag uff Lörrach ygmeindet worre.
S Ortsbild vo Brombach hät sich in de letschte Johr laufend verändert. Säll sowohl durch Neubaute als au durch s Abriße vo alte Gebäude. Hütt hät Brombach e Ortskern, wo funktioniert und mit verschydene Gschäft belebt isch.
Dorfnamme
De Ortsnamme isch nit eimolig, s git witeri Ort, wo eso heiße. Er isch (vom Johr 786 bis 1493) in folgende Schribwyse yberliefert:
Prampahch – Branbach – Brambach – Bronbach – Brombach
Die gnännti Wandlig kunnt wohl vo de Alemannische Mundart, wo e [a] zum Deil zu [o] werde losst. S Wappe bezieht sich uff d Dytig "Bronn" (Brunne) → "Brombach", de Namme stammt aber eher vom Wort "Brombeere".
Jüdische Emanzipation
As jüüdischi Emanzipazioon bezäichnet mä dr Wääg vo de Juude vom Rand vo dr christlige Meerhäitsgsellschaft in Öiropa, wo si e rächtlig, religiöös und sozial diskriminierti Minderhäit gsi si, in d Middi vo dr Gsellschaft. Iiri Iigliiderig het aagfange, wo si vom Zitalter vo dr Ufkläärig aa mee und mee as gliichberächtigti Staatsbürger anerkennt worde si.
Dr Begriff „Juude-Emanzipazioon“ daucht vo 1817 aa uf. Bis denn isch die Thematik as „bürgerligi Verbesserig“, „Naturalisazioon“ oder „Gliichstellig“ vo de Juude beschriibe worde.
Überblick
So si Menscherächt, wo jedem Mensch unabhängig vo sinere Religion zuestöön, zum Kennzäiche vom sekularisierte Nazionalstaat worde: zerst in de USA mit dr Bill of Rights 1776, denn z Frankriich noch dr Franzöösische Revoluzioon vo 1789. Am 27. Septämber 1791 het die franzöösischi Nazionalversammlig d Gliichberächtigung vo alle franzöösische Juude beschlosse. In de dütsche Gebiet, wo under franzöösischem Iifluss gstande si, si d Juude au emanzipiert worde, wie im Groossherzogdum Bärg, und im Köönigriich Westfaale und in de linggsrhiinische Gebiet.
In de dütschsproochige Staate isch die rächtligi Gliichstellig vo de Juude aber nume langsam Schritt für Schritt vo 1797 bis 1918 duuregsetzt worde. Rächt, wo mä de Juude gee het, si blötzlig wider iigschrönkt worde. Pröisse het de Juude mit em Juudenedikt vo 1812 s Staatsbürgerrächt gee. Z Baade het iiri rächtligi Gliichstellig mit em Judenedikt vo 1809 aagfange, z Bayre mit em Juudenedikt vo 1813, z Württebärg 1828 mit em Gsetz wo die öffentlige Verheltniss vo de israelitische Glaubensgenosse betrifft. In dr Schwiz häi d Juude erst mit dr rewidierte Wersioon vo dr schwizerische Bundesverfassig 1866 d Niiderlassigsfreihäit überchoo und schliesslig in dr Rewisioon vo 1874 au s Rächt vo dr freije Religioonsusüebig. Vo 1874 si denn alli Juude in West- und Middelöiropa gliichberächdigti Bürger vo iire Staate gsi.
In dr Zit vom Nazionalsozialismus het mä d Juude z Dütschland vo 1933 aa süstematisch afo diskriminiere und 1935 mit de Nürmbärger Gsetz alli Grundrächt. Spöötistens vom Aafang vom Chrieg 1939 aa isch d Usrottig vo de Juude s Ziil vo de Nazionalsozialiste worde.
Litratuur
Äinzelni Länder
15. Januar
Dr '''15. Jänner''' isch dr 15. Dag vum Gregorianische Kalender, dodermit blybe no 350 (in Schaltjohr 351) Däg bis zum Änd vum Johr.
Kanton Concarneau
Dr Kanton Concarneau (breton. Kanton Konk-Kerne, frz. Canton de Concarneau) isch e Kanton im Arrondissement Quimper im franzesische Département Finistère in dr Region Bretagne. Hauptort vum Kanton isch Concarneau.
Gmaine
Dr Kanton Concarneau bstoht us sechs Gmaine:
Ebnat-Kappel
Geografii
S Dorf lyt im obere Tuurtel. Zur Gmeind ghöre d Wiiler Brandholz, Wintersberg und Bendel.
Dr höchscht Bärg vu Ebnet-Chappel und glychzytig dr höchscht Nagelfluehbärg vu Öiropa isch dr Speer mit
D Nachbergmeinde sind Nesslau, Hemberg, Wattwil, Gomiswold, Chaltbrunn, Schänis und Amde.
Per 31. Dezämber 2019 isch d gsamt Bevölkerig vo Ebnet-Chappel 4964 gsi.
Republikanische Volkspartei
D Cumhuriyet Halk Partisi (alem. Republikanischi Volksbartei, Abchirzig CHP) isch e bolitischi Bartei in dr Türkei. Si isch anne 1923 dur dr erscht türkisch Bresidänt Mustafa Kemal Atatürk grindet wore, un isch di eltscht aktiv Bartei vum Land.
Di sechs Pfyyl uf em Barteilogo represäntiere di sechs Prinzipie vum Kemalismus: Republikanismus, Laizismus, Reformismus, Etatismus, Populismus un Nationalismus.
Akademie für Darstellende Kunst Baden-Württemberg
D Akademy fir Darstellendi Chunscht Baade-Wiirtebäärg (au Teaterakademy oder chuurz: ADK-BW) isch anne 2007 grindet woore. Si isch uf em gmainsaame Campus mit dr Filmakademie Baade-Wiirtebäärg z Ludisburg. Si bietet Bachelor- un Masterstuudiegäng fir Schauspiil, Reschy un Dramaturgy, wu Teater un Film äng mitenander verchnipfe.
Niger
Niger (dt.: [], frz.: []) isch ä Schdaat in Weschdafrika. Si Name isch idäntisch mit däm vom groosse Schdrom Niger, welem si Oberlauf dur dr Südweschde vom Wüeschdeschdaat fliesst, wo relativ dicht besiidlet isch.