cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stehbrett
Es Staabrätt isch es Brätt, won uf em Wasser schwümmt. De Staabrättfaarer staat ufrächt uf em Staabrätt. Zum fürschhi cho, tuet er mit eme Stächpaddel paddle. Dem säit mer Staapaddle. Das isch e Wassersportart, won im angelsächische Ruum öppe im Jaar 2000 und z Kontinentaleuropa öppe ab 2010 ufcho isch.
Staabrätter sind us Holz oder us Plastig. Es git au ufblasbaari Staabrätter. Die sind sehr beliebt, wil mer si guet transportiere cha. Es Staabrätt isch öppe 1,8m bis 4m lang. Je lenger s Brätt isch, desto schnäller cha mer demit faare.
Retrogeraden
Als rechtläufig oder prograd (vom lat. pro ‚für‘, ‚vor‘, ‚vorwärts‘ und gradus ‚Schritt‘) bezeichnet mer i de Astronomi Objekt, die imne rotierende System vo de Hauptrotationsrichtig folged. Entgegegsetzt umlaufendi bzw. rotierendi Objekt bezeichnet mer umkeert als rücklöifig und retrograd.
was es isch
D Bezeichnige werdet sowohl für umlaufendi Sternsystem, Planete, Asteroide und Komete verwandt, als au för i derene Orbit befindliche Satellite. Es Objekt mit retrogradem Orbit kennzeichnet mer dör e Bahnneigig zwüsche 90° und 270° zumne Zentralkörper, es Objekt mit retrograder Rotation dör e Achsneigig vo 90° bis 270° zu sinere Umlaufbahn.
Au git's i de Rumfahrt künschtlichi Satellite, wo uf retrograde Umlaufbahne d Erde entgege ihrem Rotationssinn umkreised. Sie sind jedoch verglichswis selte, well, um sie uf ihri Bahn z bringe, ihri Beschlünigung relativ zu de Erde sie nöd nur uf die Bahngschwindigkeit (relativ zumne nödrotierende Syschtem) bringe muess, sondern au die entgegegsetzti Rotationsgschwindigkeit vo de Erde öberwinde muess.
Dscharylhatsch
Dscharylhatsch isch en Inslen im Schwarze Meer.
Retrogeraden
Bedütig im Sonnesyschtem
Im Sonnesyschtem gelted sötigi Objekt als rechtläufig, wo, us Richtig vom Nordpol vo de Ekliptik gseh, gege de Uhrzeigersinn rotiered bzw. ihren Zentralkörper umlaufed.
Dscharylhatsch
Si ghöört zum Land Ukraine und isch eini von es paar Insle vo däm Land am Rand vom Meer. Im Südoschte vonnere isch d Halbinsle Krim.
Retrogeraden
Bedütig im Sonnesyschtem
Als Folg vo de Entstehig vom Sonnesyschtem beweged sich alli Planete, Pluto und der Asteroidegürtel uf emne rechtläufige Orbit. D Rotation vo de meiste grössere Körper vom Sonnesyschtem erfolgt ebefalls i rechtläufigem Sinn.
Retrograde Orbit
Gröschte retrograde Mond im Sonnesyschtem. Es wird vermuetet, dass es sich bi dem Mond um en vo de Gravitation igfanges Objekt handelt.
Dscharylhatsch
Es woont niemmer uf dere Insle.
Retrogeraden
Retrogradi Rotation
Gröschts retrograds Objekt im Sonnesyschtem, vo sebem rückläufige Charakter aber wege de praktisch rechtwinklige Achsneigig chum öpis erkennbar isch.
Schinbari rechtläufigi und rückläufigi Bewegig
Objekt im Sonnesystem tuet me als rechtläufig bezeichne, wenn iire Umlauf der Ekliptik noo, us der Richtung vom nördliche Pol vo der Ekliptik gseh, gäge Uhrzeigersinn erfolgt. Wenn der Umlauf im Uhrzeigersinn isch, seit mene rückläufig. Wil d Umlaufziite entsprechend em dritte keplersche Gsetz verschide vo der Umlaufziit vo der Erde sind, chunt’s während de Überholvorgäng zu Wächsel vom schiinbaren Umlaufsinn, das git zum Bispil die charakteristische Planetenschleife bi Opposition vo den üßere Planete. Das isch au wichtig gsi wo me s geozentrische und s heliozentrische Wältbild beschribe het.
Hansfrieder Geugelin
Dr Hansfrieder Geugelin (* 29. April 1945 z Hägelberg; † 26. Jänner 2020) isch e dytsche Dialäktautor gsii.
Lääbe
Dr Geugelin isch z Hägelberg uf d Wält chuu, wel sy Mueter in dr letschte Chriegsdääg us Efrige-Chilche het mieße flichte. Wun er dryzee Moonet alt gsii isch, isch sy Mueter gstoorbe, sy Vater isch um des Zyt no in dr franzeesische Chriegsgfangeschaft gsii. Wäge däm isch er bi syne Grooßeltere Sofie un Ernst-Friedrich Bürgin z Efrige-Chilche ufgwagse. Mit drei Joor isch er zum Brueder vu sym Vater uf Hertinge chuu. Wun er zeeni gsii isch, het en dr Vater, wu wider ghyroote ghaa het, zue si ghoolt.
No dr Schuel het er Muurer gleert un mit 24 Joor dr Maischter gmacht. Wu s Böugwärb gsäärblet het, het er anne 1977 umgsattlet un bi dr Roche z Chränzech as Chemyfacharbaiter aagfange, wun er bis zue syre Ränte gschafft het.
Anne 1974 het er ghyroote un isch derno mit syre Frau Elisabeth uf Aimeldinge zooge. Si hän zwee Siin kriegt, Markus un Hanspeter, un e Huus böue, wun er bis zue sym Dood gläbt het.
Vu 1999 bis 2009 isch er fir di Freie Weeler im Gmairoot vu Aimeldinge ghockt, vu 2004 bis 2009 isch er Stellverdrätter vum Buurgermaischter Hansjörg Rupp gsii.
Syt Ändi vu dr 1970er Joor het dr Geugelin Gediicht, Gschiichte un Theaterstuck uf Alemannisch gschriibe, unter anderem het er im Aigeverlaag drei Biechli mit alemannische Gediicht uusegee. E Dail vu syne Gediicht sin vertoont woore, zem Byschpel vum Gerbert Mutter un em Werner Wißner. Unter em Titel Aus dem Leben eines Markgräflers het er d Gschiicht vu sym Lääbe ufgschriibe.
Zäme mit em Musiker Werner Wißner un dr Dialäktautori Christa Heimann-Buß het er anne 1999 s Trio Blauewind grindet, wu bis anne 2017 zäme im siidbaadische Ruum ufdrätte sin.
Vum 6. Juni 2010 bis zum 7. Meerz 2017 het dr Geugelin unter em Name „Hage“ d Mundartkolumne „Dr Wiigeischt“ in dr Wyyler Zytig gschriibe. Insgsamt sin rund 200 Kolumne erschiine. Fir dr Lokaaldail vu dr Baadisch Zytig het er ab un zue Artikel iber Aimeldinge gschriibe.
Dr Hansfrieder Geugelin isch aktive Sänger gsii, scho mit 16 Joor isch er in dr Sängerbund Efrige-Chilche yydrätte, syter 2003 het er derno im Aimeldinger Männerchor „Liederkranz“ gsunge, ab 2015 bis zue dr Ufleesig vum Verain anne 2018 isch er Vorsitzer gsii. Au im Hebelbund un dr Hermann-Burte-Gsellschaft isch er Mitglid gsii, derzue im TuS un in dr Fritzenkameradschaft. Bi dr Hebelfrynd z Hertinge het er zue däne gheert, wu dr Hebelschoppe organisiert hän. Derzue isch er au Mitgliid in dr Muettersproch-Gsellschaft gsii.
Dernääbe het er e weng buurt, het Rääbe ghaa un aigene Wyy gmacht un isch z Aimeldinge Räbbammert gsii.
Am 26. Jänner 2020 het dr Hansfrieder Geugelin d Auge fir alliwyl zuegmacht.
Liste der Flugunfälle mit Verkehrsflugzeugen 1971
Für militärischi Flugunfäll lueg i der Lischte vo de Flugunfäll (Militärluftfahrt) bis 1980.
En Ytrag mit em ne Artikel i der Wikipedia wird mit em ne (A) markiert.
Unfäll wo mit em ne (T) markiert sy, zeigen a das sech's hei um ne Frachtflug handlet.
Air Malta
Air Malta (im Corporate Design au airmalta) isch d nationale Fluggsellschaft vo Malta mit em Sitz ds Luqa und Basis uf em Flughafe Malta.
Gschicht
D Air Malta isch 1973 nach me Beschluss vom maltesische Parlament gründet worde und het im April 1974 de Flugbetriib ufgno. I de erste Jahr präge Boeing 720B d Flotte.
Vo de frühe 1990er Jahr bis zum Herbst 2004 het e Tochtergsellschaft mit em Name Malta Air Charter operiert, zitwis au als Gozo Wings bekannt, mit mehrere im Wet-Lease betribene Mil Mi-8-Helikopter e Shuttle-Dienst zur Nachbarinsel Gozo. D Air Malta isch zudem an der Medavia beteiligt, wo mit Turboprop-Maschine überwiegend innerhalb vo Lybie zur Unerstützig vo de Ölindustrii tätig isch.
Sit em Winterflugplan 2006/2007 isch d Air Malta Codeshare-Partner vo der Lufthansa, mit de au gmeinsame Wartigsbasis uf em Flughafen Malta betriebe wird.
Im Juli 2012 hät di Europäisch Kommission es staatlichs Hilfspaket für d Air Malta in Höchi vo 130 Millione Euro gnähmigt. Im gliche Monat stellt d Air Malta ihrs neu Corporate Design vor, das au es vollständig neues Farbschema vo de Flugzüg sowie es neues Logo beinhaltet. Im Rahmen vo ihre Restrukturierig verkchauft d Air Malta im September 2012 ihri britische Reiseveranstalter „Holiday Malta“ an es maltesisches Undernähme.
Im April 2016 git d Alitalia d Absicht bekannt, 49 % vo de Anteil an Air Malta z chaufe. Die Absichtserklärig isch im Januar 2017 zrugzoge worde.
Flugziil
D Air Malta bedient vom Flughafe Malta us wichtigi europäische Städteziil, sowie Abu Dhabi i de Vereinigten Arabischen Emirat. Zuedem bietet d Air Malta au Charterflüg aa.
Im deutschsprachigen Raum wärde Berlin-Tegel, Düsseldorf, Frankfurt am Main, Hannover, Hamburg, Leipzig/Halle, Münche ds Dütschland, Wien ds Österrich sowie Genf und Zürich iner Schwiz aagfloge.
Codesharing
Neoklassizismus
Dr Neoklassizismus (au Nöiklassizismus oder Nöiklassik) isch e Stiil in de Künst, wo zwüschen em Erste und em Zwäite Wältchrieg in Öiropa verbräitet gsi isch. Dr Begriff bedütet in andere Sprooche wie im Änglische nid s gliiche wie im Dütsche. Mit em änglische Neoclassicism mäint uf Dütsch dr Klassizismus vom 18. und 19. Joorhundert, aber au dr Neoklassizismus vom zwanzigste. In dr Muusig isch dr Neoklassizismus brägt gsi vom ene Strääbe noch Klarhäit, Äifachhäit und Klassizidäät. In iim isch e nöiji, tonali und witgehend linear bestimmti Muusig entstande, wo vilmol d Muusig vom 18. Joorhundert (dr Spootbarock und d Früeklassik) für Satztechnike, Forme und Gattige zum Vorbild gnoo het.
In dr Bildende Kunst und dr Archidekduur het sich dr Neoklassizimus an de Ideä vo dr griechische und römische Antike, aber au vom Barock und vom Klassizismus orientiert und het au Elimänt us dr Rönessans übernoo. Er het e formale Geegesatz zu dr Klassische Modärne bildet, wo in dr gliiche Zit ufchoo isch, und het au d Ornamäntik vom Jugendstil und vom Art Nouveau vo vorhär abgläänt.
Im Ballett isch mit em Neoklassizismus e Reformbewegig gmäint, wo sit de 1930er-Joor die „klassische“ Balletttechnike us em früeje 19. Joorhundert nöi überdänkt het und romantischi Handligsballett wider iigfüert het. Er isch im Geegesatz gstande zum Usdrucksdanz und zum Modern Dance, wo denn ufchoo si.
Air Malta
Flugziil
D Air Malta unerhaltet Codeshare-Abkomme mit Aeroflot, Alitalia, Austrian Airlines, Brussels Airlines, Czech Airlines, Emirates, Etihad Airways, KLM, Lufthansa, Ryanair, Meridiana, Swiss und Turkish Airlines.
Neoklassizismus
Au in dr Litratuur isch dr Neoklassizismus e Richdig noch 1900 gsi, wo sich bewusst dr Modärne widersetzt het. E Verdräter isch dr spoot Gerhart Hauptmann gsi.
Air Malta
Aktuelle Flotte
Mit Stand August 2019 bsteit d Flotte vo der Air Malta us zäh Flugzüg mit eme Durchschnittsalter vo 10,7 Jahr:
1x Airbus A319-100
Sitzplätz: 141
7x Airbus A320-200
Sitzplätz: 180
3x Airbus A320neo
Vorher igsetzti Flugzüg
I der Vergangeheit het d Air Malta under anderem folgendi Flugzügtype igsetzt:
Zwüschefäll
D Air Malta verzeichnet in ihrer Gschicht zwei grösseri Zwüschefäll:
Stehpaddeln
Staapaddle isch e Wassersportart. De Sportler staat ufrächt uf me Staabrätt won uf em Wasser schwümmt und paddlet mit eme Stächpaddel.
Gschicht
Vo wo s Staapaddle gnau chunt isch nöd ganz sicher. Z Polynesie tüend Fischer vor Tahiti eso i irne Kanus staa und durs Meer faare. Z Asie gits Ei-Maa-Bambusflöß, wo ständlige mit Paddel oder mit Stachel fürschi gstosse wärded. Drittens händ im 20. Jahrhundert Surflehrer z Hawaii Stächpaddel prucht, zum schnäller mit irne Wällebrätter vom Ufer zu de Riff z cho.
Z Europa isch Staapaddle öppe sit 2010 e eigeti Wassersportart und Freizitbeschäftigung.
Liste von Zwischenfällen mit der Boeing 737
Vom Erschtflug im Jahr 1967 bis i Januar 2021 isch es mit der Boeing 737 zu 221 Totealschäde cho. Bi 93 dervo sy 5259 Mönschen ums Läbe cho.
Alphorn
Beschriibig und Gschicht
S Alphorn ghört zu de Blächblaasinstrumänt, au wänns traditionell us Holz gfärtigt isch. Es het keini Chlappä, Züg oder Ventil und isch drum im Bezug uf d Tön, wo chönne gspiilt wärde, ufd Naturtonreihe beschränkt. Es Alphorn cha mer – je nachdäm wo men isch – 5 bis 10 Kilometer wiit ghöre. Langi Holztrompetä gits i villnä Kulturä und Länder, z. B. im Tibet, idä Pyrenäe und dä Karpatä (Trembita gnännt), oder bi dä Kirgisä. I dä Schwiiz isch s Alphorn bsunders bekannt. Der Büchel und d Tiba, wo nach em gliichä Prinzip funktionieret, sind chly weniger bekannt.
Di erschti bekannti schriftlichi Erwähnig vome Alphorn isch ufs Jahr 1527 datiert. Vo dänn stammt en Iitrag im Rächnigsbuech vom Chloschter Santurbe im Kanton Luzärn, döört isch d Usgaab vo zwei Batzä für en Walliser mit Alphorn notiert.
Im 18. Jahrhundert isch s Alphorn aber fascht in Vergässeheit gratä, wills di verarmtä musizierendä Hirtä i dä Städt im 17. Jahrhundert in Verruef bracht händ. Mä hät au vom Bättelhorn gredt. Aber d Romantik und d Tourischtä i dä Schwiizer Alpä (zerscht vorallem d Ängländer) händ d Folklorä und s Alphorn zum Blüe bracht.
Hüt luegt men i dä Schwiiz als Klischee s Alphorn und s Schwiizer Sackmässer näbe Chäs, Schoggi und Edelwiiss als Nationalsymbol aa. Di erschtä Fäscht mit Alphornmusig händ 1805 und 1808 stattgfundä: s Unspunnäfäscht. Hüt zellt dä Schwiizer Jodlerverband ellei a die 1800 organisierti Mitglider - Tendänz stiigänd!
Hüttigi Verwändig
Es git nume wenigi klassischi Kompositione fürs Alphorn, die am wohl bekanntischti isch d Sinfonia pastorella fürs Alphorn und Striicher in G-Dur vom Leopold Mozart. Neueri Wärch sind s Concerto Rustico vom ungarischä Komponischt Ferenc Farkas oder s Konzert für Alphorn und Orchester und de Dialog mit der Natur fürs Alphorn, Piccolo und Orcheschter vom Schwiizer Dirigänt und Komponischt Jean Daetwyler. 1966 isch s Concertino für Alphorn in F und Streicher vom Franz Kanefzky gschribä wordä.
Im Jahr 2004 isch im Uftrag vom Menuhin Festival in Gstaad s Concerto for Alphorn and Orchestra vom Schwiizer Komponischt Daniel Schnyder entstande. Das Stück isch denn vom Arkady Shilkloper urufgfüert worde. Es verwändet es konventionells, klassischs Sinfoniiorcheschter, dezue ghört allerdings en drüüfach bsetztä Schlagzügpart und en Synthesizer. Stilistisch cha mers als "Crossover" zwüsche Jazz und Klassik bezeichne.
Joseph-Maurice Ravel
Dr Joseph-Maurice Ravel (* 7. Merz 1875 z Ciboure; † 28. Dezämber 1937 z Bariis) isch e franzöösische Komponist und näben em Claude Debussy dr Hauptverdräter vom Impressionismus in dr Muusig gsi, au wenn bäidi die Zueordnig abgleent häi.
Lääbe
Dr Ravel isch uf s Bariiser Konserwatorium, won en s Muusigestäblischment chrumm aagluegt het und iiri Behandlig von em het e Skandaal usglööst. Noch em Konserwatorium het er si äignig Stiil entwigglet, wo von ere groosse Klaarhäit und Räinhäit brägt gsi isch und won er din Elimänt us em Barock, us em Neoklassizismus und, in sine spöötere Wärk, us em Dschääs integriert het. Er het vil mit musikalische Forme experimentiert wie zum Bischbil im Boléro (1928), wo sis bekanntiste Wärk isch und wo d Widerhoolig din dr Blatz vo dr Entwigglig iinimmt. Er het au Wärk vo andere Komponiste für Orchester arrangschiert, wo im Mussorgsky si Klavierzyklus Bilder in ere Usstellig am bekanntiste isch. Dr Ravel het langsaam und genau gschafft und weeniger Stück komponiert as vili vo sine Zitgenosse. Zu de Wärk, wo in s Repertuar ufgnoo worde si Konzärt für äi und zwäi Klavier, Kammermuusig, Muusig für Ballett, zwäi Opere und acht Liederzüklus. Sümfonie oder Chillemuusig het er käini gschriibe. E Hufe vo sine Wärk git s in zwäi Wersioone: en ersti für Klavier und e spööteri für Orchester. S Muusig für Klavier cha, wi Gaspard de la nuit (1908), usserordentlig schweer zum Spiile si, und sini komplexe Orchesterwärk verlange, wi Daphnis et Chloé (1912), vil Gschick bim Uffüere.
Alphorn
Hüttigi Verwändig
Vereinzelt wird s Alphorn au rein im Jazz verwändet. D Gruppä "Kerberbrothers Alpenfusion" setzt s Instrumänt i dä Stück Alphornblues und Geierwalli (CD-Veröffentlichig 1998) ii. Au dä Jazztrompeter und Komponischt Mathias Schriefl benutzt teilwiis mehreri Alphörner i verschidene Tonarte bi sinere Band 6, Alps and Jazz.
Joseph-Maurice Ravel
Lääbe
Dr Ravel isch äine vo de erste Komponiste gsi, wo s Potenzial vom Ufnee richdig iigschetzt het, zum si Muusig eme gröössere Publikum zuegänglig mache. Vo de 1920er aa het er sälber meereri Wärk iigspiilt, au wenn sis Chönne as e Pianist oder Dirigänt eender beschränggt gsi isch, anderi Ufnaame si under sinere Ufsicht entstande.
Alphorn
Hüttigi Verwändig
D Behauptig, dass Hirtä früener ihri Hörner meischtens als Signalhörner bruucht händ, isch falsch. D Ortig vom Horn wär imene Gebiet, wo vo Bärge umgä isch, fascht unmöglich, will de Schall vo de Wänd reflektiert werde würd. De Schall wär so also mehrfach und us verschidene Richtige z'ghöre (Echo).
Herstellig
D Technik fürd Rohrherstellig us Holz isch uralt, bis i di jüngschti Ziit sind sogar Wasserleitige so oder ähnlich hergstellt worde.
Joseph-Maurice Ravel
Wärk (Uswaal)
Die Uswaal vo de wichdigste Wärk vom Ravel basiert uf em chronologische Gsamtkatalog vom Maurice Marnat:
Klaviermuusig
Kammermuusig
Konzärt und Konzärtstück
Vokalmuusig
Büüniwärk
Bearbäitige
Alphorn
Herstellig
Hüt gits es paar spezialisierti Instrumentäbouer, wo us geignäte Holzstämm Alphörner härstelläd. Di spezielli, nach unä abgrundeti Form häts dank de am Hang stehendä und drum chrummä Fichtä, wo gschellt und halbiert wärded. S aschlüssende Ushöhle vo de beide Hälftene uf e Wanddicki vo eim Zentimeter isch e Handarbeit, wo über sibäzg Stundä duuret. E aschlüssändi Umwicklig vo Peddigrohr (früener Rindäbletter, Holzstreifä oder Wurzlä) dient als Wätterschutz und es sognännts Chesselmundstück hilft bim Blasä. De Priis für es Standardmodäll lit bi öppä 2'700 bis 3'300 Schwiizer Frankä (Stand: 2013).
Stimmigä
Alphörner mit dene Stimmigä werded hüt bout:
I dä Schwiiz isch s Fis/Ges-Alphorn am wiitischtä verbreität, in Dütschland s F-Alphorn. I de üblichä Usfüerig cha mer hüt Alphörner i zwei oder drüü Teil zerlegä.
s lengschti Alphorn
S lengscht Alphorn vo dä Wält hät e Längi vo 47 Meter. De Wältrekord haltet de Alphornbouer Josef Stocker us Kriens zäme mit em US-Amerikaner Peter Wutherich, wobii zum ändgültigä Entscheid au um de Durchmässer vom Bächer (engl.: bell) grungä wordä isch. Nach de Agabä vom Josef Stocker isch das Alphorn aber nöd spillbar. Wänn aber bim Zämeboue vo de Einzelteili nöd alli Teili verwändet werded, so entstaht mit 14 Meter s längschti spillbari Alphorn vo de Wält. Das hät 64 Tön im Gägesatz zum "normalä" Alphorn mit 16 Tön. S längschti a eim Stück gfertigti Alphorn mit 20,67 Meter, itreit im Guinessbuech vo de Rekörd, stammt us de Wärchstatt vom Alois Biermaier vo Bischofswisä (Oberbayern) und chan det besichtigt wärde.
Film
De einzigi Film übers Alphorn bis jetz i Spiilfilmlängi isch vom Stefan Schwietert und heisst Musik der Alpen - Das Alphorn vo 2003. Er hät e Spiilziit vo 76 Minutä und isch au uf DVD erhältlich. Er behandlet d Ursprüng vom Instrumänt und leitet übere zu de modärne Uffassig übers Alphornmusiziere - so z'säge vom Jodlerverband bis zum Jazz.
AirBridgeCargo
AirBridgeCargo Airlines (🇷🇺) isch e russischi Frachtfluggesellschaft mit Sitz ds Moskau und Basis ufem Flughafen Moskau-Scheremetjewo. Si isch es Tochterunernähme vo der Volga-Dnepr Airlines und d Fluggschellschaft mit Abstand gröchste Frachtufkomme vo Russland.
Agis I.
De Agis  isch i de griechische Mythologi e König vo Sparta gsii und noch em isch sis Gschlecht Agiade binamst wore.
De Agis isch de Soo vom Eurysthenes und de Vatter vom Echestratos und vom Amphikles. Mengisch werd o de spartanischi Gsetzgeber Lykurg asi si Soo aaggee. Er söll di alti Ornnig wo sin Vatter und sin Onkel Prokles iigrichtet hend wider abgschafft ha und d Helotii und Periökii iigfüert haa.
AirBridgeCargo
Gschicht
2015 isch an der Pariser Luftfahrtschau d Absichtserklärung bekannt worde, dass d Volga-Dnepr Gruppe zu de bereits bestehende sächs Boeing 747-8F 20 weiteri chaufe will und d Gruppe Boeing längerfrischtig e Antonow An-124 vo der Volga-Dnepr Airlines für d logistische Belange vo Boeing mietet.
Zieli
AirBridgeCargo fligt regelmässig vo Frankfurt am Main, Hahn, Amsterdam, Lüttich und Münche über ds Drächrüz Moskau u. a. uf Shanghai, Peking, Singapur, Tokio und Hongkong. Sit 2007 gits au Transpolarflüg vo Krasnojarsk uf Amerika. In Zämmearbeit mit ATRAN, wo äbefalls e Tochtergschellschaft vo der Volga-Dnepr Airlines isch, wärde sitem 9. Januar 2014 d Flughäfe München und Malmö agfloge. Sit Mai 2014 stürt au AirBridgeCargo de Flughafen Münche viermal wöchentlich mitre Boeing 747-8 direkt aa. Zudem wird au der Flughafen Leipzig/Halle regelmässig agfloge.
Flotte
Mit Stand April 2019 besteig d Flotte vo der AirBridgeCargo us 18 Flugzüg mit eme Durchschnittsalter vo 6,9 Jahr:
2x Boeing 747-400F
4x Boeing 747-400ERF
12x + 14 bstellt Boeing 747-8F
D Flotte vo der AirBridgeCargo wird in Dütschland vo Volga-Dnepr Technics GmbH am Flughafen Frankfurt am Main und am Flughafen Leipzig/Halle durch d AMTES GmbH ime eigens dafer erbaute Hangar gewartet.
KMU
KMU isch e Abchürzig und chan folgendes bedüte:
Internationaler Tag des Gedenkens an den Genozid an Sinti und Roma
Dr Europäisch Holocaust-Maandaag fir Sinti un Roma, auch bekannt als Europäischer Holocaust-Gedenktag für die Roma, maant all Joor am 2. Augschte an d Opfer vum Porajmos, em Velkermoord an dr europäische Sinti un Roma in dr Zyt vum Nazionaalsozialismus. D Gsamtaazaal vu dr Opfer vum Genozid wird uf 220.000 bis 500.000 gschetzt.
S Daatum vum Maandaag beziet si uf dr Moord an 4.200–4.300 gfangene Sinti un Roma, in dr Hauptsach Fraue, Chinder un Alti, in dr Naacht vum 2. uf dr 3. Augschte 1944 im vu dr SS „Zigyynerlaager“ gnännte Dail vum Konzentrazioonslaager Auschwitz II. In e Dail Länder isch där Maandaag au an andere Dääg.
Iniziatiive
Anne 2004 het d Werchowna Rada, s Barlemänt vu dr Ukraine bschlosse, ass e Holocaust-Maandaag fir d Roma yygfiert wiird.
Anne 2009 hän au dr Nazionaalkungräss vu dr seerbische Roma (Romski Nacionalni Savet) un d di International Roma Union e soonige Maandaag voorgschlaa.
Am 15. April 2015 het s Europäisch Barlemämt aagregt, am 2. Augschte ne europawyte Maandaag fir d Roma yyzfiere.
Anderi Iniziatiivbe zum Maandaag cheme vum Europaroot.
Anderi Maandääg
Z Finnland, z Dytschland, z Irland, z Itaalie, z Lettland, z Portugal, z Sloweenie, z Spaanie un z Schweede wird an dr Genozid an dr Roma am 27. Jänner, em Internazionaale Daag vum Maane an d Opfer vum Holocaust, gmaant. Z Tschechie git s näb em 2. Augschte drei anderi Maandääg, dr 7. Meerz, dr 13. Mai un dr 21. Augschte. Z Lettland wird an d Roma am 27. Jänner, am 8. April un am 8. Mai gmaant.
Z Seerbie giltet dr 16. Dezämber as Roma-Maandaag, was uf s Ghaiß vum Himmler 1942 zur sischtemaatische Deportazioon vu dr Roma verwyyse duet.
Liste von Flugunfällen (Schweiz)
D Lischte vo de Flugunfäll i der Schwyz, git e chronologische Überblich über di wichtigschte Flugunfäll, Flugzüügberluscht u Beinahe-Kataschtrophe i der Gschicht vo der Schwyzer Luftfahrt, verursacht im Schwyzer Luftruum, vo Schwyzer Fluggselschafte oder mit massgäblecher Bedeiligung vo mene Schwyzer. I de Lischte sy keiner Unfäll mit Kampfflugzüüg, private Chlyflugzüüg, Helikopter u Ballön verzeichnet.
Di Schwyzerischi Sicherheitsuntersuechigsstell (SUST), bis zum 31. Januar 2015 Schwyzerischi Unfalluntersuechigsstell (SUST), undersuecht Unfäll u gfährlechi Ereigniss i der Zivileluftfahrt vo der Schwyz.
Zement
Dr Zimänt isch es Material, wo me bruucht bim Sache boue.
wie me ne macht und für was me ne bruucht
Es isch es fyns graus Pulver, wo me i de Zimäntwäärch us Chalchschtei und Lätt macht. Do drfüür tuet me d Rohstoff us de Schteibrüüch fyn mahle und brönne, das bruucht schampar vill Energy und wäge dämm isch s Mache vo Zimänt es grosses Problem vom Umwältschutz, und bi de riisige Löcher wo s git bim d Schtei us de Bäärge nää het me schwääri Konflikt füre Naturschutz. Wemme de mit em Brönne fertig isch, git das dr Zimäntklinker, wo me druus wider mit Mahle s Zimäntpulver gwünnt.
Dr Zimänt wird fasch nie ellei als Baustoff bruucht. Normalerwys isch er s «Bindemittel», wo me mit gröbere Materialie wie Grien und Sand und mit chly Wasser tuet mische. Das git dr Mörtel und hüüffiger no dr Beton – i dr Mundart seit me däm dr «Betonpfludi». Und dää isch bim modärne Boue eine vo de wichtigschte Stoff. Me cha ne uf de Boustelle früsch mische und en au als flüssigs Material vom Betonwäärch mit spezielle Laschtwääge döörthi bringe. Dr Beton wird i ne Form gläärt, wo me vorhäär gmacht het, meischtens mit Brätter us Holz, me seit däm d Schaalig; me muess dr Pfludi stampfe oder modärner fibrieere, ass er d Form schön füllt; und döört drinn tröchnet dr Zimänt, bindet ab und wird langsam hert, und zletscht nimt me d Brätter wägg und s Bouwäärch isch im Rohzuestand fertig.
S Wort Zimänt chunt vom latyynische «opus caementicium». Das isch bi de Röömer der Name vom feschte Muurwäärch gsi, wo me us Chalchmörtel gmacht het. Is Düütsche isch s Wort als Lehnwort usem Altfranzösische cho, wo s Wort ciment eifach dr brochnig Schtei bedüütet het.
Dr Joseph Aspdin (1778–1855) het anne 1824 es Patänt uf e nöji Methode zum Kunschtschtei mache überchoo; er het sym Material „Portland cement“ gseit. 1838 isch z Düütschland die erschti Zimäntfabrigg bout worde. Anne 1871 het dr Robert Vigier (1842–1884) die erschti Zimäntfabrigg i dr Schwiiz bout; das isch dr Afang vom Boukonzärn Vigier Holding gsi. 1882 isch z Aarau e Zimäntfabrigg entstande, wo druus die hüttigi Jura-Holding woorden isch. Sit anne 1912 git’s z Holderbank im Aargau es Zimäntwäärch. Es het z’eerscht Aargauische Portlandcementfabrik Holderbank-Wildegg gheisse. Spöter isch dr Name HCB gsi und denn Holcim, und die Firma het Fabrigge uf dr ganze Wält gha. Anne 2015 het si sech mit der französische Lafarge zämetoo zum dr gross Konzärn LafargeHolcim z bilde.
E spezielli Art vo Zimänt bruuche d Zahnärzt zum d Zahnwurzle flicke.
Nikolaus von Oresme
Dr Nikolaus vo Oresme (* vor 1330 in dr Normandii; † 11. Juli 1382 z Lisieux, Frankriich; au Nicolas Oresme, Nicholas Oresme, Nicole Oresme) isch e Bischof gsi und äine vo de bedütendste Naturwüsseschaftler und Filosoofe im 14. Joorhundert.
Lääbe
1348 het er Theologii am Kolleg vo Navarra z Bariis afo studiere, acht Joor spööter isch er dr Läiter (grand-maitre) vo däm Kolleg worde. 1361 isch er Archidiakon vo Bayeux und 1362 Kanonikus z Rouen worde. In dr Zit vo 1370 bis 1377 het er im Ufdraag vom franzöösische Köönig Schrifte vom Aristoteles us em Latiinische ins Französische übersetzt. Im Joor 1377 isch er zum Bischof vo Lisieux gweelt worde.
Wüsseschaftligi Arbäite und Läistige
Dr Oresme isch mit em Wilhelm vo Ockham und em Johannes Buridan äine vo de iiflussriichste Leerer und Dänker vo sinere Zit gsi. Er isch Theologe und Berooter vom Köönigshuus gsi, het sich für naturwüsseschaftligi Brobleem intressiert und isch e Gegner vo dr Astrologii gsi. Er isch au as Übersetzer vo antike Schrifte ins Französische bekannt worde und het gwüsst, wie mä d Wüsseschaft vo sinere Zit populär cha vermiddle.
Dr Oresme wird vilmol as Vorlöifer vo de modärne Naturwüsseschafte aagluegt, aber er isch doch in dr dradizionelle Scholastik verhafdet gsi, au wenn er Däil vo dr Leer vom Aristoteles kritisiert het. Er het zum Bischbil dänggt, ass s geozentrische Süsteem vom Aristoteles nid plausibler sig as s heliozentrische Süsteem.
Er het immer brobiert z zäige, ass natürligi Erschinige natürligi Ursache häi und nid überirdischi.
Communauté de communes Arc Sud Bretagne
D Communauté de communes Arc Sud Bretagne (bretonisch Kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 1. Januar 2011 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Communauté de communes du Pays de Muzillac un Communauté de communes du Pays de La Roche-Bernard. Dr Verwaltigssitz isch z Muzillac.
Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:
Béla Bartók
Biografii
Im Bartók si Babbe, dr Béla Bartók dr Elter, isch Diräkter von ere landwirtschaftlige Schuel gsi und het im ene Amatöörorkester Tschello gspiilt. S Mueter, d Paula geboreni Voit, isch Leerere gsi. Dr Bartók het e chliineri Schwöster gha, wo Elza (* 1885) ghäisse het. Dr Babbe isch scho früe 1888 gstorbe und d Mueter het d Chinder elläi erzooge. Si het im Bartók dr erst Klavierunderricht gee. Vo 1893 aa het er z Bratislava Muusig und Komposizioon gleert. 1899 het er z Budapest Klavier und Komposizioon afo studiere. Vo 1908 bis 1934 isch er Brofässer für Klavier an dr Franz-Liszt-Musigakademii Budapest gsii. 1909 het er d Márita Ziegler ghürootet, und het mit ere 1910 e Bueb gha, dr Béla. 1923 häi si sich lo schäide, und no im gliiche Joor het er d Klavierstudäntin Ditta Pásztory ghürootet. Au mit iire het er e Bueb gha, dr Péter (*1924). 1940 isch dr Bartók vor em Faschismus in d USA gflüchdet und isch dört 1945 z Nöi York an Löikämii gstorbe. 1988 het er e Staatsbegräbniss uf em Farkasréti-Friidhoof z Budapest bechoo.
Wärk
S Archiv befindet sich im Palais Erdődy-Hatvany z Budapest.
Konzärt
Uuruffüerig 1943
Käerjeng
Käerjeng (dt. Kerschen, frz. Charage) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg.
Ortsdail
Zue Käerjeng ghere d Ortschafte Féngeg (Fingig), Kënzeg (Küntzig/Clemency), Nidderkäerjeng (Niederkerschen/Bascharage), Uewerkäerjeng (Oberkerschen/Hautcharage), Lénger (Linger) un Bommert, derzue die Wyler un Gheft: Am Schack, Nuechtbann, Neidréisch, Schockmillen (au op der Schock gnännt).
Gschicht
Käerjeng isch entstande am 1. Jänner 2012 dur d Fusion vu dr friejere Gmaine Nidderkäerjeng un Kënzeg.
Verwaltig
Käerjeng ghert zum Kanton Kapellen im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Käerjeng isch dr Michel Wolter (CSV). Scheffe sin dr Josée Anne Siebenaler-Thill (déi Gréng), dr Jeannot Jeanpaul (BIGK) un dr Richard Sturm (CSV). Gwehlt wird iber e Proporzwahl.
Wirtschaft
Käerjeng isch Sitz vu dr Brasserie Nationale, dr greschte luxemburgische Bröuerei. Bröue wäre d Biermarke Bofferding un Battin.
Dialäkt
Dr luxeburgisch Dialäkt vu Käerjeng ghert zum Moselfränkisch.
Naturdänkmol
Näbe dr Sankt-Maximin-Kapell z Kënzeg stoht d Wëll Lann, e Winter-Linde, mit rund 500 Johr ain vu dr eltschte Baim z Luxeburg. Im Johr 2000 het si ne Stammumfang vu 6,93 m un e Chronedurmässer vu 23 m ghaa. Noch em Sturm am 25. Juni 2006, wu di zwee Hauptstämm abbroche sin, het si mieße zruckgschnitte wäre.
Flap Konsonant
Hüt sait mer in de Regel zum alveolare Luut vo derre Art „Tap“ ùn zue de andre „Flap“. Es het e Zytlang Linguischte gee, wo gmeint hen, dass zwüsche Flaps ùn Taps en Ùnterschid isch. De beriemt Foneetiker Peter Ladefoged het des au e zytlang denkt, aber het syni Meinig spööter gäänderet ùn kei Ùnterscheidig mee gmacht
Im Internationale foneetische Alfabet sin Zeiche für die Taps oder Flaps vorgsänne. Andri chönne mit eme Sùnderzeiche, vorallem mit ˘ bildet werde. Andri Flaps ùn Taps wie die do sin zwar uss verschiidne Sprooche als Allofoon bekannt, aber nit als Foneem, also als eigeständigi Sproochluut.
Friedrich Heiden
Friedrich Heiden isch dr Naame vo deene Persone:
* Friedrich von Heiden (1633–um 1706), e pröissische General
Auray Quiberon Terre Atlantique
Auray Quiberon Terre Atlantique (bretonisch An Alre Kiberen Douar Atlantel) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 1. Januar 2014 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Auray communauté, Communauté de communes de la Côte des Mégalithes, Communauté de communes de la Ria d’Étel un Communauté de communes des Trois Rivières un e baar Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Auray.
Gmaine
Zum Kommunalverband ghere die Gmaine:
Western Province (Papua-Neuguinea)
Western oder Fly River (Tok Pisin: Westen Provins) isch aini vu dr 21 Provinze vu Papua-Neiginea. Si lyt im Sidweschte vum Land an dr Gränz zue dr indonesische Provinz Papua. D Nochberprovinze vu Western sin Sandaun, Hela un Southern Highlands, Gulf. Hauptstadt isch Daru.
Dischtrikt un LLG
D Provinz Western isch in drei Dischtrikt unterdailt. E jede Dischtrikt bstoht us aim oder mehrere „Biet uf lokaler Verwaltigsebeni“, Local Level Government (LLG) Areas, wu in Rural (ländligi) oder Urban (stedtischi) LLG unterschide wäre.
Heiden
Dr hoochdütsch Usdruck Heiden bezäichnet:
Heiden (mäistens mit dr Bedütig umbebauts Land) isch dr Naame
Heiden isch dr Familienaame vo deene Persone:
Johann Sigismund von Heiden
Johann Sigismund von Heiden isch dr Naame vo deene Persoone:
* Johann Sigismund von Heiden (1641–1724), e dütsche General vo dr Kavallerii, Guwernöör vo Lippstadt
Gyrotron
Ä Gyrotron isch a Hochleischtungsmikrowelleerzeuger. Mit über 1.5 MW an Ussgangsleischdung, bii über 100 GHz zällts Gyrotron zu d derzit leischtungsfähigschte Mikrowellequälle wo's git. Da s'Gyrotron zu d Chlass vu d sognännte Fast-Wave-Electron-Devices g'hört, chenne so hochi Leischtunge erziehlt wärre. D' Vorteil gegenüber andere Quälle isch, dass di geometrische Abmässunge deutlich größer si chenne als d Wällelängi. Es sin also ditlich höcheri Ussgangsfrequenze als zum Bispiel bim Klystron meglich. Haupt Anwendungszweck isch bi d Elektrone-Zylkotron-Resonanz-Heizig für Kernfusionsplasme. Es git aber au Anwenduge in d Diganoschdig bi DNP Spektre oder in de Matrialprozesstechnik.
S Gyrotron basiert uff m Prinzip vu d sognannte Elektronen-Zyklotron-Maser-Instabilität. Do debii wäre freii Elektrone vu nr Elektronekanone erzeugt un uff licht relativistischi G'schwindigkeite b'schleunigt. In d sogännte Kavität wechselwirke di dann mit transversal elektrische TE Mode. D Elektrone wäre Phasegebunched un gän ä Teil vu ihrer B'wegungsenergi ans elektromagnetische Feld ab. Mittels äre Gegespannung wird d verblibendi B'wegungsenergi vu d Elektrone im Kollektor zruck gwunne. So cha ma Wirkungsgrad vu über 50 % errecihe.
Magnetische Flussdichte
Di magnetischi Flüssdichti, au magnetischi Induktion oder umgangssprachlich eifach nur "Flussdichti" oder "Magnetfäld" gnännt, isch e physikalischi Grössi vo de Elektrodynamik, wo s Formelzeichä B bsitzt und für d Flächedichti vom magnetischä Fluss staht, wo sänkrächt dur es bstimmts Flächeelemänt dureflüsst.
Definition
Wie di elektrischi Fäldstärchi E isch au di magnetischi Flussdichti B historisch zersch mal indiräkt, d. h. über ihri experimentell mässbari Chraftwürkig F uf bewegti elektrischi Ladigä, definiert worde, wo i de modärne Physik als magnetischi Komponänte vo de Lorentzchraft betrachtet und i vektorieller Schriibwiis wie folgt notiert wird:
mit:
\vec B isch en Vektor, wo d Richtig vo de Fäldliniä vom fraglichä Magnetfäld bsitzt. Verzichtet mer degäge uf di vektorielli Schriibwiis und somit d Möglichkeit, d Richtig vo de Chraftwürkig F_B us de Richtig vom Vektor- bzw. Chrüzprodukt vo de beide Vektorä v und B bzw. s und B z bestimmä, cha mer F_B gmäss de folgände Formle au als skalari Grössi berächne:
Betrachtet mer di magnetischi Flussdichti vo de Siite vo ihrem Ursprung imene künschtlich erzügtä Magnetfäld, z. B. binäre Spuälä, laat sich als alternatiivi Definitionsgliichig vo de magnetischä Flussdichti \vec B au folgendi Beziehig formuliäre:
E experimentelli Bstimmig vo dä magnetischä Flussdichti isch mithilf vo Magnetometär möglich, aber au mit Hallsensorä odär Mässspuälä.
Masseinheit
D SI-Einheit vo dä magnetischä Flussdichti isch s Tesla mit em Einheitszeiche T:
E veralteti Einheit für di magnetischi Flussdichti isch s Gauss mit em Einheitszeichä G. Die Einheit wird hützutags no villerorts i de Technik verwändet. Es giltet: 1 T = 10000 G
Magnetischi Flussdichti und magnetischä Fluss
Di magnetischi Flussdichti \vec B isch als Flächedichti über di folgendi Beziehig mit em magnetischä Fluss \Phi\, verchnüpft:
Dass d Flussliniä vom magnetischä Fluss i sich gschlossä sind, laat sich mathematisch so zum Usdruck bringä, dass jedes Flächeintegral vo \vec B über e beliebig gschlossni Oberflächi O de Wärt 0 aanimmt:
Aaschaulich gseit, flüsst, wänn mer sich es magnetischs Fäld vonere beliebig i sich gschlossni Flächi O umschlossä dänkt, immer gnauso vill „Magnetismus“ us ihrä usä wie wider i si zrugg (sognännti „Quälläfreiheit“ vom magnetischä Fäld).
Flond
Flond isch es Doorff i dr Gmeind Obersaxen Mundaun im Kanton Graubünde.
Bis zum Joor 2008 isch Flond en eigeti politischi Gmeind gsi. Ufe eerscht Jänner 2009 het si sech mit dr ehemolige Gmeind Surcuolm zämetoo, und do druus isch di nöji Gmeind Mundaun woorde, wo sälber de ufe eerscht Jänner 2016 mit Obersaxen zäme die hütigi Gmeind Obersaxen Mundaun bildet het.
Der Oort lyt i dr Surselva, bi Obersaxen im Tal vom Vorderrhy. Es woone döört öppe zwöihundert Lüüt.
Via Mala
Via Mala chan eini vo däne Bedütige ha:
Lueg au:
Sergei Sergejewitsch Prokofjew
Dr Sergei Sergejewitsch Prokofjew (🇷🇺, wüss. Dransliterazioon Sergej Sergeevič Prokof’ev; * uf em Guet Sonzowka bi Bachmut, Guwernemänt Jekaterinoslaw, Russischs Kaiserriich, hüte Krasnoe bi Krasnoarmijsk, im Oblast Donezk in dr Ukraine; † 5. Merz 1953 z Moskau) isch e russische Pianist und Komponist gsi.
Biografii
Dr Prokofjew het Mäisterwärk in de verschiidenste musikaliische Gattige gschriibe und wird as äine vo de bedütendste Komponiste vom 20. Joorhundert aagluegt. Si Wärk umfasst populääri Komposizioone wie dr Marsch us D Liebi zu de drei Orangsche, d Suite Lütnant Kische, s Ballett Romeo und Julia und s musikalische Määrli Peter und dr Wolf. Er het under anderem siibe Opere gschriibe, siibe Sümfonie, acht Ballett, fümf Klavierkonzärt, äi sümfonischs Konzärt für Tschello und Orchester und nüün Klaviersonate.
Dr Prokofjew het am Konserwatorium St. Peterburg studiert und het sich denn schnäll e Naame gmacht as en ikonoklastische Komponist und Pianist gmacht, isch für sini wirtuose Klavierwärk voll vo wilde Dissonanze wie s Erste und s Zwäite Klavierkonzärt berüchdigt worde. 1915 het er si Skütischi Suite gschriibe mit Muusig, wo ursprünglig für d Ballets Russes vom Sergei Djagilew komponiert worde isch. Dr Djagilew het druf no drei Ballett bstellt, Chout, Le pas d'acier und Dr verlornig Soon, wo under de Kollege und Kritiker e Sensazioon worde si. Am mäiste het sich dr Profofjew aber für d Opere intressiert, aber vo deene isch zu sine Läbzite nume D Liebi zu de drei Orangsche, won er für d Chicago Opera komponiert het, erfolgriich gsi.
Noch dr Oktober Revoluzioon het em dr sowjetisch Minister Anatoly Lunacharsky d Erlaubnis gee, in s Usland z faare. Er het druf in de Veräinigte Staate, z Dütschland und z Bariis gläbt und as Komponist, Pianist und Dirigänt gschafft. In dere Zit het er die spanischi Sängere Carolina Codina ghürootet und si häi zwäi Buebe bechoo. In de früeje 1930er Joor isch s wäge dr Wältwirtschaftskriise schwiirig worde, Opere und Ballett ufzfüere. Dr Prokofjew het denn sis Lääbe as Pianist müesse verdiene, was em gar nid gfalle het, wil er am liebste komponiert het. Kommissione für nöiji Wärk het er denn vor allem vo dr Sowjetunion bechoo und isch 1936 schliesslig mit sinere Familie zrugg uf Russland, wo Alexander Newsky denn äine vo sine grösste Erfolg worde isch.
Wo Dütschland in d Sowjetunion iigfalle isch, het dr Prokofjew im Leo Tolstoy si Chrieg und Friide as Vorlag für e nöiji Opere gnoo. Aber au är het schliesslig Brobleem mit em stalinistische Süsteem bechoo. 1948 isch er für «antidemokratische Formalismus» kritisiert worde und mä het em sis Iikomme verchliineret. Er het druf stalinistischi Wärk müesse schriibe wie 1950 s Oratorium Uf dr Wach über e Friide. Er isch aber nid elläi gegen e findligs Istäblischment gstande und Fründ und Kollege wie dr Swjatoslaw Richter und dr Mstislaw Rostropowitsch häi en witer understützt. Für e Richter het er zum Dank si Nüünti Klaviersonaate komponiert und für e Rostropowitsch si Symfonischs Konzärt.
Büüniwärk
Opere
Ballette Schauspiilmuusig
Klavierwärk
Wärk für 2 Händ: Früewärke ooni Opuszaal
Wärk für 2 Händ: Wärk mit Opuszaal
Vokalwärk
Vokalwärk mit Orchester Chorwärk Lieder für Singstimme und Klavier
Badische Bauernschule
Di Badisch Buureschuel (dt. Badische Bauernschule, zletscht Ländliche Heimvolkshochschule) z Düenge isch bis 2004 e Buureschuel vum Badische Landwirtschaftlige Hauptverband gsii.
Gschicht
Am 22. Novämber 1931 isch di Badisch Buureschuel dur e baar Verbandszämmeschliss unter em Lambert Schill im Schloss Ittendorf grindet wore. Scho anne 1933 isch die Buureschuel zwangsufglest un noch em Zweete Wältchrieg z Schwerze nei grindet wore. Vu 1948 bis 1955 isch d Schuel in ere ehmolige Baracke vum Arbetsdienscht z Schwerze unterbrocht gsii. Mit em 4. Hauptlehrgang 1955 isch d Schuel in e Neubau uf em Vitibuck z Düenge umzoge. In dr 1990er Johr isch si in Ländliche Heimvolkshochschule umgnännt wore. Anne 2004 isch si zuegmacht wore.
Ballenhaus
Mit Ballehuus cha gmäint si
Alice im Wunderland
Alice im Wunderland (ursprünglig hochdütsch Alices Abenteuer im Wunderland; dr änglisch Originaalditel: Alice’s Adventures in Wonderland) isch e Chinderbuech vom britischen Schriftsteller Lewis Carroll, wo 1865 erschiine isch.
Die fikzionaali Wält vo dr Alice im Wunderland, spiilt in ere Art und Wiis mit dr Logik, dass d Gschicht bi Chinder wie au bi Erwaggsene, bsunders bi Mathematiker, beliebt isch. Es het din e Hufe satiirischi Aaspiilige – nit nume uf persöönligi Fründ und Bekannti vom Carroll, sondern au uf d Schuellekzioone, wo d Chinder im Ängland vo sällere Zit häi müesse uswändig leere. Mäistens luegt mä die Gschicht und iiri Fortsetzig Alice hinter den Spiegeln (im Originaal: Through the Looking-Glass and What Alice Found There) as en Äihäit aa. D Büecher si au dur d Illustrazioone vom britische Zäichner John Tenniel in den erste Usgoobe bekannt worde.
Kernfusionsreaktor
Ä Kernfusionsreaktor isch ä Reaktor zur Energiierzeugig bi dem kontrolliert zwo Atom in ä re thermonukleare Rekation vuschmelze solle. Am vielversprechenschde isch derzit d Reaktion vu d zwo Wasserstoffisotope Deuterium und Tritium. Di wäre im Reaktor zu Helium verschmolze. Da Helium ä niedrigiere Bindungsenergii het als die beide einzelne Isotop wird bi jedere Reaktion 14 MeV Energii frei.
Derzit gits zwo pysikalischi A'sätz so ne Reaktor z'baue. Uff d eine Site cha ma bi d sognännte Trägheitsfusion mit Laser uf g'froreni Wasserstofftröpfle ballere und so viel Energie in churzer Zit erzeuge. Uff d andere Site cha ma Wasserstoffplasma im a starke Magnetfeld vu 2 - 10 T halte und im Kreis schicke. Des Wasserstoffplasma cha ma dann mit nem ussere Trafo heize. Zudem cha ma no mit Mikrowelleheizung mittels Gyrotrons und mit d Injektion vu neutrale Teilchen s Plasma so heiß wäre lo, bis d Wasserstoffkern afange z verschmelze. Do dezo brucht ma Themperature vu 100 bis 150 Millionen Kelvin. Des Magnetfusionsprinzip isch s vielverschprechendere, wenns wirklich um d Uffbau vu nem zivile Reaktor goht.
Mit d Entwicklung vu Kernfusionsreaktore hofft ma uff d Erschließung vu nere praktisch unerschöpfliche Energiiquelle ohni Gfahr bi Störfäll. Zu d Magnetfusion gits in Europa einigi Forschungsreaktore, zum Beispiel JET in England, ASDEX und W7x in Dütschland, TCV in d Schwiiz und CEA in Italie.
Zoë Jenny
D Zoë Jenny (* 16. Merz 1974 z Baasel) isch e Schwizer Schriftstellere.
Lääbe
D Zoë Jenny isch z Baasel as Dochder vom Verleeger Matthyas Jenny und ere Moolere uf d Wält choo. Si isch in Baasel, in Griecheland und z Carona im Tessin ufgwaggse.
1997 isch iire erst Roman Das Blütenstaubzimmer erschiine, won e Bestseller worde und in 27 Sprooche übersetzt worde isch. Si het langi Vordraagsräise in die Veräinigte Staate gmacht, uf China und uf Japan; e zitlang het si z Nöi York, z Berlin und noch 2003 z London gläbt.
1999 isch dr Roman Der Ruf des Muschelhorns uusechoo. 2002 isch d Zoë Jenny Briisrichdere am Internazionale Filmfestival vo Locarno gsi. Si isch Kolumnistin für Die Zeit, d Financial Times und d Schwizer Illustrierti gsi.
2000 isch s Chinderbuech Mittelpünktchens Reise um die Welt erschiine und im gliiche Joor au dr Roman Ein schnelles Leben, e modärni Adapzioon vo dr Romeo-und-Julia-Thematik. Denn isch dr Künstlerroman Das Portrait uusechoo, 2010 dr Roman The Sky is Changing, wo si uf Änglisch verfasst het und 2013 dr Churzgschichte Band Spätestens morgen.
Kritik an dr Reformpedagogik vo de 1980er Joor
As Schüelere isch si vo 1982 bis 1984 uf die reformpedagogischi Freiji Volksschuel Baasel gange. Wäge iire Erfaarige dört het si 2013 im ene Ardikel in Die Welt d Reformpädagogik und die Alternativi Szene in de 1980er Joor hert kritisiert. Im Bezuug uf d Pedofiliidebatte bi de Grüene het si dr Widerstand öbbis z leere vo de Wältverbesserer, wie si ne gsäit het, kritisiert: „In den links-grünen Kommunen der Siebziger- und Achtzigerjahre lebten Kinder hochgefährlich. Frei fühlten sich vor allem die Erwachsenen, die in einer falsch verstandenen Liberalität sämtliche Grenzen überschritten.“
Liste der Flugunfälle mit Verkehrsflugzeugen 2002
Das isch d Lischt vo de Flugunfäll mit Verchehrsflugzüüg im Jahr 2002.
Für militärischi Flugunfäll lueg i der Lischte vo de Flugunfäll (Militärluftfahrt) ab 1981.
Für Flugunfäll vo Luftfahrzüüg vo der Allgemeine Luftfahrt lueg i der Lischte vo de Flugunfäll (Allgemeini Luftfahrt).
En Ytrag mit em ne Artikel i der Wikipedia wird mit em ne (A) markiert.
Unfäll wo mit em ne (T) markiert sy, zeigen a das sech's hei um ne Frachtflug handlet.
Salz
Salz (idg. *sal-, eigentl. s Schmutziggraue) chan bedüte:
Geografischi Objekt:
Salz isch de Familiename vo däne Persone:
Heidentum
Häidedum oder Paganismus (vo lat. paganus ‚häidnisch‘; lat. pagus ‚Ort‘) isch in christlig brägte Kultur e Sammelbegriff, wo dr Zuestand vo dene bezäichnet, wo nid zum Christedum bekeert si. In de Religioonswüsseschafte vermiidet mä dä Begriff, wil er hüte as abwärtends Pejorativum ufgfasst wird. Uf Atlascharte us em 19. Joorhundert isch er no as Sünonüüm für sogenannti „Stammesreligioone“ verwändet worde.