cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Das Wirtshaus im Spessart (Film)
Om was gôht’s en deam Film?
Em Wirtshaus schliaßet dia Leit Bekanntschaft mit de Handwerksburscha Felix ond Peter, wo scho a baar Stond friher deet eitroffa send. S dauret et lang, ond älle wend sich bewusst, dass der Gaschthof en Wirklichkeit a Raiberhehle sei muaß. Selle Lomba hend’s uff s Grafadechterle abgseha ond bezwecket, dui bloß gega a hochs Leesegeld freizolassa. Dr Baron Sperling wuud zor Franzi ihrem Vadder gschickt ond soll 20.000 Gulda eihola. Derweil dauschet dr Handwerksbursch Felix ond d Comptess ihre Kloider. Uff dui Weis kô d Franziska aus dr Raiberhehle fliha. Se nemmt da nägschdbeschda Gaul vor-em Wirtshaus ond reidet zom vädderlicha Schloss. Dr alde Graf Sandau abr ischt a Geizkraga ond weigret sich, selle Gefährda vo seim Dechterle auszoleesa. Ehm kommt viilmehr en Senn, s Milidär gega dui Bagaasch uffzohetza. So bleibt dr Franziska halt nix Anders ibrich, als selber tädich zo werra. Se kehrt zo de Raiber zruck, prahlt mit ihre Fähichkeida ond will en dui Bande uffgnomma werra, was-se schliaßlich au schafft. Deet macht se schnell Karriere ond steigt zom perseenlicha Burscha vom Raiberhauptmôô auf. Bald wuud-ra bewusst, dass-ra dr sell viil besser gfellt wia ihr langweiliger Vrlobter. Lang kô-se ihr Vorkloidong et uffrecht erhalda; dr Hauptmôô merkt bald, was fir a holds Wesa en deane Klamodda steckt. Ond prompt vrliabt sich au dr sell en d Franziska. Wia nô dr Vize-Hauptmôô hendr des Techtlmechtl kommt, hetzt’r de ganz Bande gega sein Chef auf. Bevôr’s abr deam an da Kraga gôht, suacht’r mit dr Comptess s Weite.
D Franziska brengt da Ex-Raiberhauptmôô zom vädderlicha Schloss ond vrsteckt-en em Durmzemmer. Deet erfehrt-se, dass dr sell en Wirklichkeit selber a italienischer Graf ischt. Vôr viile, viile Jôhr hôt deam sei Vadder em Baron Sandau a greeßra Summe Geld gliha, dô drvoo abr nix meh zruckkriagt. Wia nô sei Vadder da ledschda Schnaufer doa hôt, ischt’r mit seim treia Diiner Parrucchio nôch Deitschland komma, hôt sich dô ara Raiberbande ôôgschlossa ond ischt em Lauf dr Zeit selber zom Hauptmôô uffgstiiga. – Bald droht em ehemaliga Hauptmôô a nuia Gefahr: Dr Obrischt vo dr Armee vrmuadet-en (was jô au stemmt) irgendwo em Schloss ond befihlt seine Soldada, älles zo durchsuacha. Mit-ma Trick abr schafft’s d Franziska, ihrem Geliabda zor Flucht zo vrhelfa.
D Vorbereidonga zor Hauzich zwischa dr Franziska von ond zu Sandau ond-em Baron Sperling send em volla Gang. Bevor sich abr dia zwoi s Ja-Wort geaba kennet, daucht wia us-em heitra Hemmel dr italienische Graf auf, schnabbt sich d Comptess ond bricht mit-ra en a nuia Zukunft auf. «Und so endet die Geschichte für das junge Paar vergnügt. Fort sind alle Bösewichte, und das Gute hat gesiegt.»
Was sonscht noh erwehnenswert ischt
En deam Stroifa schbiilt d Musik a graußa Roll, sodass mr des Werk au als Film-Musical bezeichna kôô. Kombonischt isch dr Franz Grothe gwäa. Dr Günter Neumann hôt d Tekscht zo de Liader vrfasst. D Außa-Uffnahma send em Schbessart-Wald, uff-em middlalderlicha Marktplatz vom frenkischa Main-Städtle Mildaberg ond vôr-em Schlessle Mespelbrunn entstanda. D Enna-Uffnahma send en de Atelier vo dr Bavaria-Filmkunscht z Geiselgasteig dreht wôrra. D Bauwerk stammet vom Film-Archidekda Robert Herlth, d Koschdiim vo dr Elisabeth Urbancic.
Fortsetzonga
Dr Erfolg vom Wirtshaus im Spessart ischt so ibrwältigend gwäa, dass dr Kurt Hoffmann noh zwoi weitre Spessart-Film dreht hôt, nemlich Dr jeweils nächschde knipft ganz lose an sein Vorgenger ôô. Mit-em Wilhelm Hauff hend dia weitre Film abr nix meh zo doa.
Quell
S Programm zom Film us-em Verlag Das Neue Filmprogramm GmbH, Mannheim, Weinheimer Str. 58 – 60, ohne Nommer
Bergsturz von Goldau
Dr Bärgsturz vo Goldau vom 2. Septämber 1806 isch e Naturkatastroofe in dr Schwiiz gsi. Am 2. Septämber 1806 het sich z Goldau e Naturkatastrophe ereignet, wo bis jetzt näbem Basler Ärdbebe die grössti in dr Schwiiz gsi isch. An dr Südflanke vom Rossbärg im Kanton Schwyz hai sich gwaltigi Felsmasse, fast 40 Millione m³, glöst und si ins Daal abe donneret. Dr Rutsch het e Flechi vo öbbe 6,5 km² überschüttet und d Dörfer Goldau und Röthe, aber au Deil vo Buosige und Lauerz zerstört. 457 Lüt si ums Läbe cho, meh as 100 Hüüser, 220 Ställ und Schüüne und 4 Chille und Kapälle si zerstört worde. D Dörfer Goldau und Röthe si verschwunde, und dr Lauerzersee isch um e Siibtel chliiner worde. Augezüüge hai brichtet, ass dr Bärgsturz e 20 Meter hochi Fluetwälle usglöst haig. Dr Bärgsturz isch zur Geburtsstund vo dr erste schwiizerische Spändesammlig und as Chance gnutzt worde, die nationali Solidarität z sterke. Für vili Lüt isch dr Bärgsturz e Demonstration vo dr göttlige Macht gsi. Er isch aber au dr ersti Bärgsturz gsi, wo wüsseschaftlig undersuecht und erklärt worden isch. Bim Rossbärg handlet es sich um e Felssturzgebiet. Es bestoht us Nagelfluehbänk, wo grutscht si, wil dr verwittereti Mergel, wo drunder lit, num zsämmeghebt het. D Uslöser si heftigi Rägefäll gsi.
D Ortschaft Goldau, wo zur politische Gmeind Arth ghört, isch uf em Schuttkegel wider ufbaut worde und isch mit em Bahof Arth-Goldau zum ene Verchehrsknote agwachse. Dr Natur- und Tierpark Goldau im Bärgsturzgebiet, zmidst vo gwaltige Felsblöck, isch e beliebts Usflugsziil. Am Rand vom Bärgsturzgebiet füehrt e Wanderwäg vo Lauerz über Goldau dur d Pioniervegetation uf e Rossbärg (Gnipe). Uf em Wäg, wo zum 200. Johresdag vom Bärgsturz im 2006 iigricht worden isch, bichunnt dr Wanderer Imformazione über s Bärgsturzgebiet.
Membrandestillation
D`Membrandeschtillation (MD) isch ä Mischung us eme thermische un eme Membran-Entsalzungsverfahre.
Prinzip
D'Trennung vum Wasser un Salz gschieht durch ä microporesi, hydrophobi Membran (z. B. us PTFE), wo uf de eine Sit durch ihri Oberflächeigenschafte vum flissige Wasser nid bnetzt wird, uf de andere Sit durch ihri hohi Porosität Wasserdampf sehr gued durchlosst. D'tribendi Kraft isch do debi d'Temperaturdifferenz zwische'me Kondensator- un eme Verdampferkanal. Zwischen dene zwei Kanäle liegt de Deschtillatkanal, weller vum kalde Kondensatorkanal durch ä Folie un vum heiße Verdampferkanal durch obe gnannti Membran abtrennt isch. Dodurch, doss blos Dampf durch d'Membran durchdringe ka, entsteht ä arg reins Deschtillat, wo noch Mineralie zugehn were misse um's trinkbar z'mache.
Margot Müller
D Margot Müller (* 30. Merz 1948 z Renche) isch e dytschi Dialäktautori.
Lääbe
D Müller isch z Urloffe mit drei Brieder, zwee eltere un aim jingere, ufgwagse. Si isch ghyrote un het e Dochter. Mit irem Mann Bernd Müller, eme friejere Vermässigsingenieur, läbt si im Offeburger Stadtdail Fessebach.
Si schrybt Gedicht un Prosatäxt uf Hochdytsch un uf Ortenauer Alemannisch, derzue au Märli, Fable un Anekdote. Entdeckt wore isch si anne 2005 vum langjehrige Bresidänt vu dr Muettersproch-Gsellschaft, em Klaus Poppen, wun ere Muet gmacht het mit ire Täxt in d Effetligkait z goh. Anne 2007 het si dr Lyrikband „Rose – Du Schöne“ mit hochdytsche un alemannisch Rose-Gedicht publiziert. Derzue het si au Gedicht un Gschichte in verschidene Anthologie un im Heftli vu dr MSG vereffetligt.
Iber ire Schrybe verzellt si sälber:
D Müller het bi verschidene Wettbewärb mitgmacht, 2010 un 2012 het si bim Churzgschichte-Wettbewerb „Windschläg-ART“ gwunne. 2013 het si bi dr erschte Uusgab vu dr Lohrer Murre dr erscht Bryys in dr Kategory Prosa gwunne. Mit dr Gschicht „Ins Fettnäpfli dabbt...“ het si 2020 dr zweet Bryys bim Leserabe-Wettbewärb gwunne. un mit ´s Gschichtel vum Krabbevogel dr zweet Bryys bim Leserabe-Wettbewärb 2021.
D Müller isch Mitglid im Autorekrais „Das offene Buch“ vu dr Bischenberger Literaten z Saschwalle un im Arbetskrais „Mundart in der Schule“. Derzue engaschiert si si im „AutorenNetzwerk Ortenau/Elsass“.
Schrifte
Si het au Bydreg vereffetligt im Ortenaubuch vum Drey-Verlag (uf Hochdytsch), in dr Anthology CORONA-Decamerone 2020 (Verlag Edition Blaue Stunde, Oberkirch), in Alemannisch dunkt üs guet un au in Zytige (z. B. Offenburger Tageblatt, Acher-Rench-Zeitung).
Mireille Delunsch
D Mireille Delunsch, wo am 2. Novämber 1962 z Milhuusa uf d Wält cho isch, isch e französeschi Sopranischtin.
Ihri Muetter und dr Vatter sind vo Pruef au scho e Sänger und e Sängeri gsi. D Mireille het z Stroossburg Klavierstunde gnoo und a dr Nazionale Rhyopere Singe und Musigwüsseschaft studiert. Ane 1990 het si a däm Huus im Mussorgsky sinere Oopere Boris Godunov gsunge, und derno het si Rolle im Wagner sim Parsifal, im Mozart sinere Entfüerig us em Serail und em Verdi sinere Traviata gha, un si isch no i vil andere grosse klassische Stück ufträtte. Es bar Mol het si bi Färnseefilm vo grosse Oopere mitgmacht. Zwöimol het si sälber scho für Oopereuuffüerige d Reschy gha.
D Delunsch isch meischtens uf französische Büünine z gseh, glägentlech aber au i dr Wälschschwiiz, öppe z Lausanne, und a dr Scala z Mailand oder uf de Salzburger Feschtspiil. Si isch bi de Ritter vo dr Eerelegion.
Mötzingen
Metzenge (dt. Mötzingen) ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot Eiwohner (Stand: ).
Helmut Schmidt
Dr Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (* 23. Dezämber 1918 z Hamburg; † 10. Novämber 2015 am glychen Ort) isch e dytsche Bolitiker (SPD) gsii. Vu 1974 bis 1982 isch er dr fimft Bundeschanzler vu dr Bundesrepublik Dytschland gsii.
Läbe
Dr Helmut Schmidt isch 1918 im Hamburger Stadtdail Barmbek as eltschte vu zwee Sihn vum Lehrerbaar Gustav Ludwig Schmidt (1888–1981) un Ludovica Schmidt geb. Koch (1890–1968) uf d Wält chuu. Dr Schmidt isch Soldat im Zweete Wältchrieg gsii un het noch em Chrieg ab em Wintersemeschter 1945 an dr Uniwersitet Hamburg Volkswirtschaftslehr un Staatswisseschaft studiert. Är het s Studium anne 1949 as Diplom-Volkswirt abgschlosse. Noch em Studium het er bi dr Hamburger Beherde fir Wirtschaft un Verchehr gschafft.
Im Merz 1946 isch er Mitglid vu dr SPD wore. Vu 1953 bis zum 19. Jänner 1962 un vu 1965 bis 1987 isch er Mitglid vum Dytsche Bundesdag gsii. Vum 27. Februar 1958 bis zum 29. Novämber 1961 isch er au Mitglid vum Europäische Barlemänt gsii.
Ab 1961 isch dr Schmidt Senator vu dr Bolizeibeherde z Hamburg gsii un isch bi dr Sturmfluet 1962 as Krisemanager seli populer wore.
Vier Johr spetet, anne 1967, isch bi dr Bildig vu dr erschte Große Koalition derby gsii un isch Vorsitzer vu dr SPD-Bundesdagsfraktion wore. Anne 1969 isch er unter em Bundeschanzler Willy Brandt un däm syre sozialiliberalen Koalition Bundesminischter vu dr Verdaidigung wore. Churz vor dr Bundesdagswahl 1972 isch er fir e halb Johr glychzytig Bundesminischter fir Wirtschaft un Finanze wore. No dr Wahl isch er bis 1974 Finanzminischter gsii. Wu dr Brandt anne 1974 im Zug vu dr Guillaume-Affäre het mieße zruggdrätte, isch dr Schmidt vu dr SPD-FDP-Koalition Schmidt zum Bundeschanzler gwehlt wore. Am Änd vu syre Amtszyt het er noch em Uusschaide vum Koalitionspartner FDP fir rund zwoo Wuche au no s Uuswärtig Amt glaitet.
Ab 1983 isch er Mitrusgeber vu dr Wuchezytig Die Zeit gsii.
Am 27. Juni 1942 isch het dr Helmut Schmidt d Hannelore Glaser („Loki“, 1919–2010) ghyrote.
Mötzingen
Geografi
D Gmarkong setzt sich zemme ous 59,3 % Landwirtschaftsfleche, 17,3 % Wald, 21,1 % Sidlongsfleche ond 2,3 % sonschticher Fleche.
Gmoedsgliderong
Zue Metzenge gheret kone weitere Ortsdoel.
Gschicht
Metzenge ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1094.
Verwaltong
Metzenge hot sich mit dr Gmoede Bõõdorf, Gaifelde ond Iadenge zom Gmoeverwaltongsverband „Obers Gai“ mit Sitz en Gaifelde zammegschlosse.
Dr Schuldes ischt dr Marcel Hagenlocher.
Wahla
Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke
Dialekt
Dr Dialekt vo Metzenge ghert zom Schwäbisch.
Forheim
Foara (amtlich Forheim) ischt a Gmoed em Landkroes Donau-Rias en Bayern.
Geografi
Foara leit en dr Blanongsregion Augschburg.
Vo dr Gmarkong send 38,9% Landwirtschaftsfleche, 55,4 % Wald, 5,2 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonschtige Fleche.
Gmoendsgliderong
Zua Foara gheret d Pfarrderfer Aufhausen ond Foara.
Gschicht
Foara ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1144.
Eiwohner
Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 0,7 % gleäge.
Verwaltong
Foara hot mit dr Gmoede Ädern, Alera, Amerdinge, Deina, Alde, Degga, Reimling ond Wecha a Verwaltongsgmoeschaft vereibart.
Wahla
Ergebnis vo dr Landdagswahla seit 1986:
Dialekt
Dr Dialekt vo Foara ghert zom Schwäbisch.
Bit-Tuner
Dr Bit-Tuner (* 1978 z St. Galla, bürgerlich Marcel Gschwend) isch an Schwiizer Musiker, wo hüt z Züri wohnt. Sini elektronischi Musik isch hauptsächlich am Genre Dubstep zuagordnet, aber prägt vu elektronischa Instrument.
Dr Bit-Tuner brucht MPC, Synthesizer, Computer, an elektronische Bass und a Huufa analogi Effekt in sina Liader. Er schafft au vil mit alta Vinyl-Ufnahma. Ds Resultat sind oft schweri, langsami Beats und stampfendi Bäss mit ara tunkla Atmosphära.
Er komponiert au Musik für ds Tanztheater, zum Bischpiil für d Tanzkompanie vum Theater St. Galla, ''cie. sans filtre z Züri und Compagnie Buffpapier'' z St. Galla.
Mittem Rapper Dani Göldin hät er vier Album veröffentlicht, und au a Remix-EP als Göldin & Bit-Tuner uffem Label Quiet Records in Züri.
Anderi Kollaborationa sind entstanda, z. B. mittem Egogrill oder am Rapper Omega Takeshi vu 88:komaflash (Müncha), audio88 us Berlin/Neuölln oder Sensational vu Wordsound Recoding z New York City.
Im Dezember 2009 isch sis zweita Album „Low-Speed Detonation“ uffam Trepok-Records-Label z Züri erschina.
Gerzensee BE
Gerzesee (amtlech Gerzensee) isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz.
Frankreichs Versailles-Politik
D Versailles-Politik vo Frankriich umfasst siini Politik als Siegermacht nach em Erschte Wältchrieg und in der Phase nachhär bis 1933. Sie isch prägt gsii durch ne schträngi Haltig bii der Uuferlegig von de Friedensbedingige 1919 im Versailler Vertrag und denn aber ne schrittwiisi Lockerig von dene Bedingige bis zur Machtergriifig vom Hitler 1933.
Gerzensee BE
Geografi
Gerzesee ligt am glychnamige See, am südöschtlige Bäupärg. D Gmeindsflächi bsteit us 68,2 % langwirtschaftlecher Flächi, 20,3 % Waud, 7,9 % Sidligsflächi u 3,6 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Münsige, Wichtrech, Chiuterf, Mülidorf, Gäuterfinge u Bäup.
Frankreichs Versailles-Politik
Frankriich isch in däm Chrieg durch de Angriff von Dütschland 1914 uuf siis Territorium düütlich schtärker gschädigt gsii als der Angriffer Dütschland. Von daher ischs psychologisch au verschtändlich, dass es sich nachhär durch Reparations-Zahlige het welle schadlos halte und durch wiiteri Schtrafmassnahme wie Gebiets-Abträtige und Heeres-Abrüschtig Dütschland het welle duurhaft von ere Angriffspolitik abbringe. Das het Dütschland - letschtlich aber durch eigenes Verschulde - stark gschwächt, d Reparations-Zahlige het s uuf absehbari Ziit gar nit chönne uufbringe.
Gerzensee BE
Gschicht
Gerzesee isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1228 aus Gercentse (1254 Gerzinse, 1259 Kerzense, 1265 Gerzense, 1299 Gertzensewe).
Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Seftige ghört.
Ywohner
Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,2 % gläge.
Religion
80,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,5 % si römisch-katholisch (Stang 2000).
Frankreichs Versailles-Politik
Die ganzi letschtlich guet gmeinti französischi Friedenspolitik isch aber denn zerbroche durch s aggressive Gebahre vom Hitler ab 1933.
Gerzensee BE
Politik
Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,3 %, CVP 1,5 %, EVP 1,8 %, FDP 6,8 %. GLP 6,4 %, GP 9,3 %, SP 11,9 %, SVP 38,5 %, Suschtigi 8,5 %.
Gmeindspresidänt vo Gerzesee isch dr Stefan Lehmann (Stang 2013).
Wirtschaft
D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,1 % gläge.
Sprach u Dialäkt
Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 911 Ywohner 97 % Dütsch aus Houptsprach aaggää u 1,5 % Französisch.
Buß- und Bettag
Dr Bueß- un Bättdag isch e Fyyrtig vu dr evangelische Chilche z Dytschland, wu uf Notzyte zruckgoht. Im 20. Johrhundert isch er wie au hite zmaischt am Mittwuche vor em Dotesunntig, em letschte Sunntig vum evangelische Chilchejohr, begange, also elf Däg vor em erschte Adväntssunntig.
In dr Schwyz git s au e sonige Fyyrtig, lueg Aidgnessische Dank-, Bueß- und Bättdag.
Vorgschicht
Im Mittelalter het s zwaierlai Bueßdäg gee. Di aine sin vu dr Obrigkait bi Bedarf aagordnet wore, di andere, zem Byschpel d Quatemberdäg hän sich us dr chilchlige Ornig ergee. Beedi sin vu dr evangelische Chilche ufgnuu un furtgfiert wore. Dr erscht Bättdag isch anne 1532 z Stroßburi gfyyrt wore wäg dr Tirkechrieg.
Gsetzlige Fyyrtig
In dr unterschidlige Territorie vu Dytschland sin fir dr Bueß- un Bättdag unterschidligi Termin feschtglait wore. Anne 1878 het s in 28 dytsche Länder insgsamt 47 Bueßdäg an 24 unterschidlige däg gee. Dr Termin am letsche Sunntig vum Chilchejohr goht uf dr preußisch Chenig Friedrich Wilhelm III. zruck, wu anne 1816 aagordnet gha het, ass an däm Dag e Fyyrtig zur Mahnig an di Verstorbene soll begange wäre. Dää Termin isch derno im Lauf vu dr Zyt au vu dr andere Landeschilche ibernuu wore. In dr Johre 1852 un 1878 hän di evangelische Chilche vu Dytschland in dr „Eisenacher Konferenz“ iber d Yyfierig vu aim Bueß- un Bättdag berote, was derno bis anne 1893 vu fascht allne evangelische Landeschilche umgsetzt woren isch.
Im Zweete Wältchrieg isch dr Bueß- un Bättdag uf e Sunntig glait un dodermit as separate Fyyrtig abgschafft wore.
Noch em Chrieg isch dr Bueß- un Bättdag wider yygfiert wore. In der DDR isch er e arbetsfreie Fyyrtig gsii, bis er anne 1966 im Zug vu dr Yyfierig vu dr 5-Däg-Wuche abgschafft woren isch. Di weschtdytsche Bundesländer hän e noch em Chrieg zum gsetzlige Gedänk- un Fyyrtig erklert, Bayern erscht anne 1952. In dr katholische Regione vu Bayern sich dr Bueß- un Bättdag erscht ab 1981 e arbetsfrei Fyyrtig gsii.
No dr Widerverainigung 1990 isch dr Bueß- un Bättdag au vu allne neie Bundesländer ibernuu wore.
Abschaffig as gsetzlige Fyyrtig
Anne 1994 isch bschlosse wore, ass dr Bueß- un Bättdag as arbetsfreie Dag mit Wirkig ab 1995 gstriche wird go d Mehbelaschtig vu dr Arbetgäber dur d Yyfierig vu dr Bflägeversicherig uuszglyche, nume im Land Sachse git s dr Bueß- un Bättdag bis hite as gsetzlige Fyyrtig.
Termin
Dr frieschtmegli Termin isch dr 16. Novämber, dr spotschtmegli dr 22. Novämber.
Elektrofahrzeug
Elektrofahrzüg beweged sich mithilfe vo elektrischer Energie vorah. Es beinhaltet elektrischi Züüg, Autos, Lastwage, Busse, Schiff und Flugzüg.
Forstliche Versuchs- und Forschungsanstalt Baden-Württemberg
D Foorschtli Versuechs- un Foorschigsaaschtalt Baade-Wiirttebäärg (FVA) mit Hauptsitz z Fryburg isch as Ressortfoorschigsinschtitut vu dr Landesfoorschtverwaltig (LFV) em Minischterium fir Ländlige Ruum un Verbruucherschutz (MLR) z Stuegert zuegoornet.
Ufgaabe
S Foorschigsinschtitut het di gsetzli Ufgaab, „der Forst- und Holzwirtschaft rationelle Möglichkeiten zur Erfüllung der vielfältigen Funktionen des Waldes aufzuzeigen und die ökologischen Beziehungen zwischen Wald und Umwelt zu untersuchen”. Bi däne Untersuechige goot s um alli Waldflechene un Waldfunkzioone vum Land Baade-Wiirttebäärg: s Holz mache, di vylfältige Schutzfunkzioone vum Wald un au sy Bedytig as Erhooligsruum fir dr Mänsch.
E Meerkmool vum foorschtlige Versuechswääse isch s langfrischtig, reegelmääßig Erfasse vu wiichtige Ablaif in dr Wald-Ekosischteem wie z. B. Baumwagsduum, Boodenentwicklige un Veränderige vu dr Bflanze- un Dierwält.
S Foorschigsinschtitut luegt no däne Ufgaabe dur praxisorientierti Foorschig, Entwicklig, Monitoringsischteem, Berootig un Uus- un Fuurtbildig. E bsunderi Stellig het doderby dr Transfer vum Wisse, go neii Erkänntniss erfolgryych in d Praxis z transportiere. S Inschtitut bedrybt s foorschtli Versuechsgländ Liliedaal un isch fir s Wolfsmonitoring z Baade-Wiirttebäärg zueständig.
Gschiicht
D FVA isch am 18. Juni 1958 us dr Fusion vu dr Baadische Foorschtlige Versuechsaaschtalt un dr Wiirttebäärgische Foorschtlige Versuechsaaschtalt fiirigange.
Di Baadisch FVA isch anne 1873 z Charlsrue unter em Minischterium vum Innere grindet un 1875 em Gschäftsberaich vu dr Grooßhärzooglige Domäänedirekzioon im Finanzminischterium unterstellt wore. Di Wiittebäärgisch FVA isch anne 1872 as Inschtitut an dr Landwiirtschaftlige Akademy Hohheim bi Stuegert grindet woore. Mit dr ganze Forschtwisseschaft isch si 1881 an d Universitet Dibenga aagschlosse wore.
Wu im Joor 1920 im e Staatsverdraag zwische Baade un Wiirtebäärg bschlosse wooren isch, ass d Foorschtwisseschaft vum Polytechnikum Charlsrue un dr Universitet Dibenga zämeglait wääre un an dr Universiteet Fryburg verlaageret wääre, isch au di Baadisch FVA uf Fryburg chuu, di Wiirtebäärgisch FVA isch bliibe un an d Forschtdiräkzioon z Stuegert aagliideret woore. No 1945 het d Foorschtdiräkzioon vu Siiwiirtebäärg-Hauezollre drei Versuechsaaschtalte mit unterschiidlige Schwäärpinkz z Hächenga, z Renga un z Fraidestadt yygriichtet ghaa.
Im Joor 1958 sin derno die ganze Versuechsaaschtalte fusioniert woore. D Standoort het mer aagfangs no bhalte, im Lauf vu dr Joor sin si aber noodisnoo zuegmacht woore. D Hauptverwaltig isch im eerschte Joor no z Stuegert gsii, aber bal au uf Fryburg verlait woore. Syter 1986 sin di friejer uf verschiideni Standoort verdailte Abdailige vu dr FVA in eme nei ufgriichetet Hauptgebei in dr Wonnhaldestrooß veraint.
Kooperazioone
S Foorschigsinschtitut isch in dr nazionaale un internazionaale Foorschigslandschaft äng vernetzt. Im April 2009 isch an dr FVA e Regionaalbiro vum European Forest Institute (EFI) yygriichtet woore. Derzue isch d FVA Mitrusgeeberi vu dr internazionaale Websyte waldwissen.net, wu em Transfer vu foorschtligem Wisse dient.
1947
uf d Wält chuu
Datum nit bekannt:
gstorbe
Datum nit bekannt:
Volker Bouffier
Dr Volker Bouffier (* 18. Dezämber 1951 z Gießen) isch e dytsche Bolitiker (CDU). Är isch vu 2010 bis 2022 Hessische Minischterbresidänt gsii. Syt Juni 2010 isch er derzue Landesvorsitzende vu dr hessische CDU. Dervor isch er vu 1999 bis 2010 z Hesse Minischter vum Innere un fir Sport gsi.
Läben un Beruef
Noch em Abitur 1970 an dr Herderschuel z Gießen het dr Bouffier e Studium vu dr Rächtswisseschaft an dr Justus-Liebig-Universität Gießen absolviert, wun er 1975 mit em erschte juristische Staatsexame abgschlosse het. No syym Referendariat het er syy zweit juristische Staatsexame anne 1977 abgleit. Vu 1975 bis 1978 isch er zerscht wisseschaftlige Mitarbeiter am Lehrstuehl fir Effetligs Rächt dr Universität Gießen un derno as Rächtsaawalt zuegloo gsi.
Anne 1999 het d Gießener Staatsaawaltschaft geg dr Bouffier ermittlet wäg eme Verdacht uf Barteiverrot. Zwische 1997 un 1999 het dr Bouffier in eme Ehscheidigsverfahre dr Ehmann un speter au däm syy Ehfrau berote. Im Augschte 1999 isch s Ermittligsverfahre yygstellt wore no § 153a vu dr Strofprozässornig gege Zahlig vun ere Gäldbueß vu 8000 DM. Wel s churz dervor e Dräffe zwisch em Oberstaatsaawalt, däm syyne Mitarbeiter un em Staatssekretär im Hessische Justizminischterium gee gha het, het d Opposition im Landdag d Yysetzig vun eme Untersuechigsuusschuss veraalosst, wu d Umständ vu dr Verfahresyystellig het solle kläre.
Syt 2006 isch dr Bouffier Mitglid vum Ferderverein vu dr Gedänkstätte Berlin-Hohenschönhausen.
Hite bedrybt dr Bouffier unter anderem zämme mit em ehmolige Inneminischter vu Thüringe Karl Heinz Gasser e Aawaltskanzlei z Gießen. Dr Volker Bouffier isch evangelisch, ghyrote un het drej Chinder.
Bartei
Am 25. Mai 2010 isch dr Bouffier vum hessische CDU-Landesvorstand un dr Chreisvorsitzende as Noofolger vum Roland Koch as hessische Minischterbresidänt vorgschlaa wore.
Abgordnete
Dr Bouffier isch vu 1979 bis 1993 Stadtverordnete z Gießen gsi. Vu 1979 bis 1999 het er em Chreisdag vum Landchreis Gießen aaghert.
Vu 1982 bis 1987 un wider syt 1991 isch er Mitglid vum Hessische Landdag. Dert isch er vu 1993 bis 1999 stellverdrättende Vorsitzende vu dr CDU-Fraktion gsi.
Effetligi Ämter
Vu 1987 bis 1991 het dr Bouffier as Staatssekretär im Hessische Minischterium fir Justiz dr Landesregierig aaghert, wu vum Walter Wallmann gfiert woren isch.
Syt em 7. April 1999 isch er unter em Roland Koch Hessische Minischter vum Innere un fir Sport gsi. Derzue hockt er as Inträsseverdrätter vu Hesse un vu dr Bundesländer im ‚Rot fir Justiz un Inneres‘ vu dr EU.
Im Friejohr 2010 het dr Koch syy Ruckzug us allene bolitische Ämter aagchindet un het dr Volker Bouffier as Noofolger fir dr CDU-Landesvorsitz un au fir s Amt vum Minischterbresidänt vorgschlaa. Derzue het er dr CDU-Bundesspitze um d Bundeschanzleri un CDU-Barteivorsitzendi Angela Merkel dr Bouffier as syy Noofolger in dr Funktion as stellverdrättende CDU-Bundesvorsitzende empfohle. Am 12. Juni 2010 isch dr Bouffier uf eme CDU-Landesbarteidag vu 96 Brozänt vu dr Delegierte zum neje CDU-Landesvorsitzende gwehlt wore. Am 31. August 2010 isch er derno vum Hessische Landdag zum Minischterbresidänt vum Land Hesse gwehlt wore. Im erschte Wahlgang het dr Bouffier 66 Stimme iberchuu un dodermit eso vil Stimme wie di schwarz-gel Regierigskoalition im Landdag het. 50 Abgordneti hän gege ihn gstumme.
Us dr Landdagswahl am 22. Septämber 2013 isch d CDU mit 38.3 Brozänt as Siigeri fiirigange. Wel d FDP stark verlore ghaa het un mit 5.0 Brozänt grad eso in Landdag chuu isch, het di schwarz-geel Koalition ihri Mehhait verlore. Wel au di Linke dr Gump in Landdag gschafft hän, het s nit glängt fir e rot-grieni Regierig. No zwee Monet Sondierige het dr Bouffier am 23. Novämber 2013 dr Griene Verhandlige iber e schwarz-grieni Koalition aabote. Bodi Barteie hän dr Koalitionsverhandlige un speter au em Koalitionsverdrag zuegstimmt. Am 18. Jänner 2014 isch dr Bouffier mit 62 Stimmen im Landdag as Minischterbresidänt widergwehlt wore un het dodermit ai Stimm mee iberchuu wie d CDU un di Griene zämme hän.
No dr Landdagswahl am 28. Oktober 2018 het di hessisch CDU wider mit dr Griene ne Koalition bildet, bi dr erschte Sitzig vum nei gwehlte Landdag am 18. Jänner 2019 isch dr Bouffier mit 69 Stimme as Minischterbresidänt widergwehlt wore un het dodermit di nämlig Zahl vu Stimme iberchuu wie d CDU un di Griene zämme hän.
Am 31. Mai 2022 isch dr Bouffier us Altersgrind vum Amt as hessische Minischterbresidänt zruggdrätte. Sy Nochfolger isch dr Boris Rhein.
Positione
Dr Bouffier het im April 2007 iber Defizit gchlagt bi dr dytsche Bemiejige um Integration vu Uusländer. In dr Vergangeheit seje in dr Integrationsbolitik Fählentwicklige zuegloo wore. Di dytsch Gsellschaft mießt aber bstimmti Grundwärt duresetze, s Entstoh vu Parallelgsellschafte verhinderet wäre. Dr Uusdruck vu dr „Leitkultur“ sej in däm Zämmehang durchuus richtig.
Dr Bouffier isch derfir e klari Gränze z zie: „Z Dytschland gälte dytschi Gsetz un nit d Scharia, do sin Mann un Frau glyychbrächtigt, am Schuelunterricht isch deilznäh, mir akzeptiere keini iberholte Ehrbegriff, un s Gwaltmonopol vum Staat giltet ohni Yyschränkig.“ Dr Aaspruch vum Islam, au ne Modäll fir dr Staat z syy, sej nit akzeptabel: „Ich will nit, ass des Land zuen eme muslimische Land wird, so wie mir di muslimische Länder bishär erläbe“.
Ussenandersetzige
In syyre Funktion as Inneminischter isch s Ändi März 2004 im Landdag zuen ere Ussenandersetzig zue dr Situation vu dr Bolizei z Hesse chuu, eis vu dr Ufgabegebiet vum Inneminischter. Dr Abgordnet Tarek Al-Wazir vu Bündnis 90/Die Grünen het im Landdag brichtet vun eme Ebay-Verchaufsaagebot vun eme fruschtrierte Beamten un het doderbyy e Spiilzyyg-Bolizischt bresäntiert. Är het d Sparbolitik vu dr CDU-gfierte Landesregierig kitisiert. Dr Bouffier het die Vorwirf zruckgwise un het vun ere verbesserete Ufklärigsquote brichtet un vu 500 zuesätzlige Beamte, wu bis 2006 yygstellt wore sin.
As Inneminischter het dr Bouffier d Verantwortig drait fir s Vorgoh vu dr hessische Bolizei bi dr Entfierig vum Jakob von Metzler. Em Metzler syy Entfierer, dr Magnus Gäfgen, isch vum Frankfurter Bolizeibresidänt Wolfgang Daschner Folter aadroht wore. Im Vorfäld zum Daschner-Brozäss het dr Daschner uusgsait, fir des Vorgoh heb er Ruckedeckig us em Inneminischterium gholt. D Landesregierig het doderzue gsait, ass des nit zuedräff, un het d Minischterialbeamte per SMS aagwise, sonigi Bericht nit z kommäntiere.
Fer syy Detigkeit as Inneminischter het dr Bouffier scho zweimol e ‚Big Brother Award‘ iberchuu in dr Kategorii Bolitik. Di erscht „Uuszeichnig“ anne 2002 het sich uf d Änderige vum hessische Bolizeigsetz noch dr Terroraaschleg vum 11. Septämber 2001 un em Yysatz vu dr Raschterfahndig in däm Zämmehang. Urspringli isch die Art vu dr Fahndig nume im Uusnahemfall zuegloo gsi. E sudanesische Studänt vu Gießen het bim Landgricht Wiesbaden Chlag yygreicht geg die Nejreglig un het aafangs Februar 2002 Rächt iberchuu. S Oberlandesgricht Frankfurt het die Entscheidig zwoo Wuche speter bstetigt un het dodermit d Raschterfahndig z Hesse aaghalte. Mit dr Entscheidig vum Bundesverfassigsgricht z Charlsrue im April 2006, e präventivi bolizeiligi Raschterfahndig sej nit mit em Grundgsetz veryybar, het s hessisch Sicherheits- un Ornigsgsetz nej mieße brieft wäre.
Dr neje Reglige vum hessische Bolizeigsetz, wu am 14. Dezämber 2004 dur dr Landdag bschlosse wore sin, verdankt dr Volker Bouffier syy zweete Big Brother Award anne 2005. Hintergrind vu däre Negativuuszeichnig sin unter anderem gsetzligi Änderige vu dr Telekommunikationsiberwachig (TKÜ), wu dr Yysatz vu IMSI-Catcher erlaube zum Feschtstelle vum Standort vun eme Mobildelifon. Di präventiv Iberwachig vu eventuälle Stoftäter, wu dodermit verbunden isch, stoht im Gegesatz zue Dateschutz un Privatsphäre vun ere Person. S Bundesverfassigsgricht het e baar Monet dervor e ähnligi Regelig im Bundesland Nidersachse fir nit giltig erklärt. Derzue wird d DNA-Analyse vu Persone unter 14 Johr aagmahnt, wu z Hesse noch em Gsetz bi Chidner derf durgfiert wäre, wu ne Stroftat „von erheblicher Bedeutung“ begange hän un des villicht in dr Zuechumft wider chennte due. Di uusgwytet Videoiberwachig isch dr dritt Grund vu däre Bryysverleijig. Doderby wird dr hessisch Bolizei erlaubt, d Date vu kontrollierte Persone z spychere, fir Date vu Dritte isch nume d Dateerhebig erlaubt. Wel aber e Videokamera dää Unterschid nit chännt, het d Jury die Regelig fir „legislativen Unfug“ ghalte, wu trotz eme dervor durgfierte Rächtsguetachte umgsetzt woren isch.
Am 29. März 2007 het dr Bündnis 90/Die Grünen-Abgordnete Tarek Al-Wazir dr Ruckdritt vum Bouffier as Inneminischter gforderet, wel dää sich gweigeret het, Stellig z bezie zue dr rächtsradikale Umdrib vu dr Personeschitzer vum Michel Friedman. Wel dr Bouffier im Juli 2009 syy Barteifrynd Hans Langecker ohni e vorig Uuswahlverfahre zum Bresidänt vu dr hessische Bereitschaftsbolizei ernännt het, het d SPD im März 2010 em Bouffier syy Ruckdritt. E Mitbewärber fir s Amt het dervor bim Hessische Verwaltigsgrichtshof geg s Vorgoh vum Bouffier gchlagt un Rächt kriegt.
Uuszaichnige
Anne 2005 het dr Bouffier zämme mit dr Minischter Karlheinz Weimar un Christean Wagner vum Minischterbresidänt Roland Koch dr Hessisch Verdienschtorde iberchuu. Vorschlagsbrächtigt fir die Ordesverleijig sin d Minischter sälber, was d Opposition kritisiert het. Dr CDU-Landdagsabgordnet Armin Klein het aber druf verwise, 2005 sej dr Verdienschtorde vu dr Bundesrepublik Dytschland au an Mitglider vu dr Bundesregierig vergee wore, wie zem Byschpel an dr Verdeidigungsminischter Struck, un d Verleijig vu Orde an Minischter sej durchuus gängig.
Am 7. Oktober 2006 het dr Volker Bouffier d IOC Trophy „Sports and Community“ iberchuu mit dr Begrindig, är heb si as Hessische Minischter vum Innere un fir Sport in ere bsundere Wyys yygsetzt fir d Entwicklig vum Sport in dr Kommune un Verein vu syym Land.
Liechtensteinische Landesbank
Di Liachtaschtaaisch Landesbank AG (dt. Liechtensteinische Landesbank AG, churz LLB) isch a Finanzinschtitut im Fürschtatum Liachtaschta und isch im 1861 gründet wora. S Land Liachtaschta het s Meh an dr Aktia. D Aktia vor LLB sin adr SIX Swiss Exchange kotiert (Simbool: LLBN).
D LLB-Gruppe bütet iarna Kunda Dianschtlaischtiga im Wealth Management ah, als Universalbank, im Private Banking, Asset Management und bi Fund Services. Med öbr 1000 Agstellta, isch si z Liachtaschtaa, in dr Schwiz, z Östrich und dr Araabische Emiraat (Abu Dhabi un Dubai) präsent. Per 30. Juni 2018 isch s Gschäftsvoluma vor LLB-Gruppe bi 63 Milliarda Schwizer Franka gläga.
Positioniarig
Mit dr Strategy StepUp2020 setzt d LLB-Gruppe bis zum Joor 2020 uf noohaltig profitaabel Wachsduum. Syter 2016 lyt dr Scnwäärpunkt uf dr vier Chäärnelemänt Wachsduum, Profitabiliteet, Innovazion un Exzellänz. Zum Gschäftsmodäll vu dr LLB-Gruppe gheere di drei Määrtdivisioone Retail & Corporate Banking, Private Banking un Institutional Clients.
D Division Private Banking umfasst dooderby alli Private-Banking-Aktiviteete vu dr LLB-Gruppe. Si bietet Aalaageberootig, Vermeegeverwaltig, Vermeegestrukturierig un Finanz- un Voorsoorgbläänig aa. Dr Fookus lyt uf dr Onshore-Määrt Liachtaschtaa, Schwyz un Eeschtryych, uf dr tradizionälle Määrt inber d Gränze Dytschland un iibrig Weschteuropa un au uf dr Wachsduumsmäärt Zäntral- un Oschteuropa un Nooche Oschte.
D Division Retail & Corporate Banking luegt no sämtlige Privaat- un Fiirmechunde. Do lyt dr Fookus uf dr Määrt Liachtaschtaa un Schwyz.
Expansionsschritt vu dr LLB-Gruppe
Syt dr Dailprivatisierig anne 1993 isch d LLB-Gruppe als gwagse. Am Aafang vu dr Expansion isch s Erschließe vu neie Gschäftsfälder z Liachtaschtaa im Voordergrund gstande. Mit dr LLB (Schwyz) AG isch im Joor 1998 zum eersche Mol en Schritt in s Uusland gmacht woore, 2005 un 2008 derno au wyteri Schritt, indäm mer Represäntanze in dr Verainigte Araabische Emiraat gmacht het. Im Dezämber 2006 het d LLB dr Bank Linth AG e effetli Chaufaagebot gmacth, wu d Akzioneer mit 74,2 Brozänt aagnuu hän. Syt Novämber 2009 isch d LLB-Gruppe mit dr Liachtaschtaanische Landesbank (Eeschtryych) AG z Wien verdrätte.
D LLB-Gruppe isch e Universalbank mit eme staarke Private-Banking- un inschtituzionälle Gschäft. In dr Haimmäärt Liachtaschtaa, Schwyz un Eeschtryych isch si mit je aire Bank verdrätte:
Aafangs Juuli 2018 het d LLB-Gruppe zue hundert Brozänt d Semper Constantia Privatbank AG z Wien ibernuu. Am 1. Oktoober 2018 sin d Semper Constantia un d LLB Eeschtryych zur Liachtaschtaanische Landesbank (Eeschtryych) AG fusioniert.
Zur LLB-Gruppe gheere derzue au no die 100-brozäntige Doochtergsellschafte:
Am 3. April 2018 het d LLB-Gruppe dr Fondsdienschtlaischter LB(Swiss) Investment AG ibernuu, wu syt Maie 2018 as LLB Swiss Investment AG firmiert.
Capriasca
Capriasca (lombardisch Cavriasca) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Capriasca im Bezirk Lugano.
Geografi
Capriasca lyt im Capriascadal. Zum Ortsdail Bidogno ghert no d Fraktion Lupo, zue Cagiallo Almatro, Bettagno, San Matteo-Muralta un Sarone, zue Corticiasca ghere Albumo un Carusio, zue Lopagno Oggio, Somazzo un Treggia, zue Lugaggia ghert d Fraktion Sureggio un zue Sala Capriasca ghere d Fraktione Sala, Bigorio, Lelgio un Pezzolo.
Gschicht
Bidogno isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1570 as Biadonia, Cagiallo im 13. Jh. as Guzallo (1335 Cazallo), Corticiasca anne 1574 as Cortizascha, Lopagno anne 1335 as Lopagnio, Lugaggia anne 1217 as Lugaza, Roveredo anne 1583 as Roveretro, Sala Capriasca anne 1078 as Sale (1467 Salla), Vaglio anne 1241 as Valio/Vallio''.
Verwaltig
Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Capriasca isch dr Andrea Pellegrinelli.
Bevelkerigsentwicklig
Quälle: Bundesamt für Statistik 2005
Dialekt
Dr lombardisch Dialäkt vu Capriasca ghert zum Ibergang zwisch em Ticinese un em Comasco-Lecchese.
Réseau express régional d’Île-de-France
Ds Réseau express régional d’Île-de-France isch es Schnellbahnnetz (S-Bahn) im Grossrum Paris und der Île-de-France. Ufeme Streckenetz vo 587 km mit 258 Bahnhöf wärde füf Linie vo zwei unerschidliche Betriber befahre. D Linie A und B wärde vo RATP und SNCF gmeinsam bedient, d Linie C, D und E allei vo der SNCF. Pro Tag bruche ca. 2,7 Millione Fahrgäscht d RER. RER isch d Abkürzig vo Réseau Express Régional, also Regionals Expressnetz. D bsunderig Bedütig vom RER-Netzes ligt in dem, dass im Gägesatz zu de Vorortszüg vom Transilien in Tunnel d Houptstadt Paris unerquert und durchgehendi Verbindige vo de Vorort über Zentrum in d Vorort vo der entgägegsetzt Himmelsrichtig schafft. Innerhalb vo Paris isch d RER en Art Express-Verbindig zer Entlastig vo der Pariser Metro. Ds RER-Netz beinhaltet mit der Linie RER A mit täglich 1,4 Millione Fahrgäscht d meistgenutzti Bahnlinie vo Europa, wo zglichem eini vo de meischtgnutzte Bahnlinien wältwit isch, und mit der Linie RER B mit 950.000 Fahrgäscht täglich d am zweitmeischte gnützt Bahnlinie vo ganz Europa.
Gschicht
Im Unerschid zu andere Metropolen wie New York, Berlin, Wien oder Hamburg, wo scho vor der Métro Verbindigsbahne als städtischi Hochbahne hei gha, chäme sottigi Projekt im Paris vom 19. Jahrhundert ned uber d Diskussion hinwäg und me het sich dergäge entschide, es rein städtisches Métro-Netz ufzbaue. Dermit sind S-Bahn-ähnlichi Verkehre bis in d 1970er Jahr vom Tisch gsi.
D jetzig RER het sini Ursprüng in de vo der SNCF oder ihre Vorgänger stillgleite Vorortbahne. Der Betrib vom südliche Abschnitt vo der hütig RER B isch scho 1937 vo der damalig Pariser Métrogschellschaft übernoh worde. 1969 het d RATP e witeri Linie (der hüt östlich Abschnitt vo der RER A), wo d Endstation vo der Gare de la Bastille ide unerirdisch Bahnhof Nation verleit worde isch übernoh. Churz druf folgt d Inbetribnahm vore neue Bahnlinie im Weschte zum Aschluss vom Vorortes La Défense, wo grad z Pariser Hochhusviertel am Entstah isch gsi.
D wirklich „Geburt“ vo der RER isch z Jahr 1977, wo d beide Teil vo der Linie A durch en Tunnel verchnüpft und d Linie B äbefalls in de Tunnel bis zum gmeinsame Bahnhof Châtelet-Les Halles gfüehrt worde isch. D Station ligt am Ort vo de ehemalige Pariser Markthalle. Späteschtens zu dem Zitpunkt het au d SNCF der Erfolg vom Konzept erkennt und ubernimmt sit der Eröffnig und dum Betrib no folgendi Linie:
Usserhalb vo Paris teile sich d RER und d SNCF ider Regel d Gleis mitem übrige Regional-, Fern- und Guetervercher ider Île-de-France. D RATP betribt grossi Teil vo der Linie A (mit Usnahm vo de Äscht uf Poissy und Cergy-le-Haut) und de südlich Teil vo der Linie B. Uf beide Strecke sind d Gleis usschliesslich de RER-Züg vorbehalte, au wenn Teili vo der Strecki ursprünglich vo der SNCF bzw. ihre Vorgänger betribe worde isch.
En Bsonderheit vo der RER isch, dass uf de Ziilazeiger vo de Züg vierstelligi Codes („codes missions“) stöhnt, dd Informatione über de Afangsbahnhof, de Ziilbahnhof, Unerwgshalt und d bruchte Streckeäscht vom jewilige Zug beinhaltet.
Ds Linienetz
Ds Netz bschteit us 5 Linie mit insgesamt 587 km Gleis und 258 Bahnhöf. (Stand: Januar 2016)
Pro Tag zellt me ca. 2,7 Millione Fahrgäscht.
Meistfrequentierti Bahnhöf
Alli andre Statione hei weniger als 10 Millione Fahrgäscht. Ahgä isch nur d Azahl vo de istigende Fahrgäscht für 2013. Umsteigendi Persone sind ned erfasst worde.
RER und Métro
Interessant isch au ds Verhältnis vo der RER A und der Métro. Der Verlauf vom A-Tunnel isch ursprünglich gwählt worde, für d Métro 1 zwische de Statione Charles de Gaulle – Étoile und Nation ds entlaschte. Wil aber d neue RER-Linie viil schneller und witer als d Métro gfahre sind, hets bald so viil Fahrgäscht azoge, dass si sälbscht überlaschtet isch gsi. Darum het au d Linie D-Süd ned durch de Tunnel vo der A gfüehrt chöne wärde, obwohl sich D-Nord e Tunnel mit der B teilt. Zur Entlaschtig vo der RER A isch d Métro 1 parallel zur RER vo Pont de Neuilly bis uf La Défense verlängret worde, was aber durch d zuesätzliche Statione uf dem Stück wieder neui Fahrgäscht azoge het. Der letcht Schachzug ider Aglägeheit isch d Eröffnig vo der Schnell-Métro-Linie 14 gsi, wo ufre Teilstrecki parallel zum meischtbelaschtete Stück vo der RER A (und der Métro 1) fahrt. D Linie 14 het uf dem Teilstuck nur wenigi Haltestelle, so dass si da als S-Bahn-schnell fahrt. Nach der Eröffnig füehrt d Linie 14 zur Entlaschtig vo der RER A. Durch witeri stigendi Fahrgaschtzahle im zentrale Abschnitt vo der Linie A isch d churzzitig Fahrgaschtverlagerig schnell wider usgegliche. Näbe der Innestadt-Strecki geit ds Renne im Weschte vo der Stadt witer: über e Verlängrig vo der Métro 1 bis Nanterre, immer no parallel zur RER A, wird nahdeicht.
Einzelbilett ticket t+ und Monatscharte für ds Stadtgebiet vo Paris gälte grundsätzlich für ds gesamt Netz vo der Métro. Debi sind au d Äscht in d Vorort usserhalb vo der eigentlich Pariser Stadtgränze igschlosse, unabhängig dervo, in weller Tarifzone das lige. Dergäge gilt für d RER en Entfährnigstarif, d. h. für Fahrte über d Stadtgränze druberus zu oder vo ere Station ider Banlieue sind ticket t+ ungültig und Monatscharte müsse für d entsprächend Zonen gälte.
Benützig vo der RER ds Paris
Als Expressliniennetz isch d RER nur beschränkt für de Transport innerhalb vo Paris geeignet, da d RER nur wenigi, wiit vonenand entfärnti Haltestelle in erhäblicher Tiefi (unerhalb Métro-Niveau) mit entsprächend lange Zuegangswäge bietet. Ds Netz vo der Métro isch wesentlich dichter und wist chürzeri Haltestelleabständ uf. D RER wird darum hauptsächlich vo Zu- und Wägpendler us/in d Ussebezirk und weniger für de Transport ider Stadt selbcht gnützt.
Wo Métro und RER e Verbindig in d Vorstädt schaffe (bispilswis uf La Défense), isch d Fahrt mit der RER hingäge meischt schnäller und darum praktischer. Allerdings sind alli Métro-Statione mit eme ticket t+ bzw. ere Zitcharte für d Zone 1 und 2 erreichbar, au wenns eigentlich in Zone 3 ligt. Darum cha d Fahrt mit der Métro uf dene Strecke günschtiger si als mit der RER.
Wäge der geringer Bedütig innerhalb vo Paris und au der chli komplizierter Fahrplangschtaltig wird d RER vo uswärtige Stadtbsuecher wenig gnützt, abgseh vo de Linien zum Schloss Versailles, em Disneyland Resort Paris oder einem vo de Pariser Flughäfe, wo allisamt nur mit der RER oder em Bus, ned aber mit der Métro erreichbar sind.
Flughafeabindige
Der Flughafen Paris-Charles de Gaulle wird durch d RER-Linie B direkt erschlosse, wo an de Terminal 1 und 2 haltet. An beide Bahnhöf besteit Umstiegemöglichkeite zum Flughafeshuttle CDGVAL, der Bahnhof am Terminal 2 (Aéroport Charles-de-Gaulle 2 TGV) bietet druberus de Umstig zu de TGVs.
Der Flughafen Paris-Orly wird zum eine vo der RER-Linie C erschlosse, wobi vo der Haltestell Pont de Rungis – Aéroport d’Orly no e Shuttlebus bis zum Flughafen fahrt.
Zum andere bietet au d RER-Linie B e Aschlussmöglichkeit ader Haltestell Antony, vodere der Orlyval zum Flughafe fahrt.
Pünktlichkeit vo de RER-Linie
Vo de Benutzer vo de RER-Züge wird biswile kritisiert, dass ds System an Mängel lidet und d Züg oft unpünktlich sind oder sogar ganz usfalle.
Ned zu Unrächt, wie d understehend Tabälle zeigt. Debi beruehe d Soll- und d Istwärt uf ere Vereinbarih zwischem Bsteller der Fahrte (STIF) und dem wo d Fahrte durchfüerhende Betriber (RATP und SNCF): Der Istwärt entspricht em Prozentsatz vo de Reisende, wo ime bestimmte Zitrum ihre Bestimmigdbahnhof pünktlich bzw. mit höchschtens 5 Minute Verspätig erreiche. Wird der vorgägbni Sollwärt überschritte, so berchunt der Betribe en Bonus uf d vereinbart Zahlig durch d STIF, wird der Sollwärt underschritte, so sind d Betriber zu Strafzahlige verpflichtet.
Verbrennungsmotor
De Verbrennigsmotor isch e Verbrennigschraftmaschine, wo chemischi i mechanischi Arbeit umwandelt. Dezue bruchts en Brennstoff und Luft, wo zeme es zündfähigs Gmisch bildet, das wird im Brennruum entzündet und so entstoht durch d Usdehnig e Bewegig.
Réseau express régional d’Île-de-France
Pünktlichkeit vo de RER-Linie
Us der Tabälle isch z gseh, dass allei d Linie E de Sollwert erreicht und dass d Pünktlichkeit 2013 gägenuber em Vorjahr witer abgsunke isch.
Verbrennungsmotor
Di bekannteschte Arte sind de Ottomotor (Fremdzünder) und de Dieselmotor (Selbstzünder), wo vor allem I Fahrzüüg wie Autos, Töff, Lastwage, Schiff und bi chliine Flugzüg zum Iisatz chunt.
Réseau express régional d’Île-de-France
D Linie A und B
D Züg vo der RER-Linie A und B wärde ide Betribswärch vo der RATP gwartet.
Für d Züg vo der Linie A sind d Betribswärch ds Sucy-en-Brie, ds Nanterre (Betriebswerk Rueil-Malmaison) und ds Torcy zueständig.
Für d Züg vo der Linie B wärde d Wärchstätt ds Massy (Betriebswerk Massy-Palaiseau) und ds Mitry-Mory (Betribswärch Mitry – Claye) brucht. Ds Wärch Mitry-Claye isch en Sonderfall: Es isch e Ussestell vom SNCF-Betribswärch Technicentre Paris-Nord, beschäftigt sind da aber usschliesslich Mitarbeiter vo der RATP. Äs wird nur d Baureihe SNCF Z 8100 gwartet.
Linie C, D und E
Die Linie wärde vo der SNCF betribe, d Wartig vo de Züg find darum au ide Betribswärch vo der SNCF statt. In dene Wärchstätt wärde au Züg vom Transilien-Netz betreut.
EHC Bülach
De EHC Bülach isch en Iishockeyverein z Bülach. Er spiilt in dr 1. Liga (Ost).