cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henog
Henog in Genesis
Henog word deur baie as die uitsondering beskou, want God het hom weggeneem "sonder dat hy gesterf het" (Hebreërs 11:5). Verder was hy volgens Genesis 5:22-29 toe 365 jaar oud, wat baie jonger as die ander is – hulle het almal ouer as 700 jaar geword. Die kort deel van Henog in Genesis 5 eindig met die kriptiese opmerking "toe was hy nie meer daar nie, want God het hom na Hom toe weggeneem". (Genesis 5:24.)
George Louw
Drama
Hy volg dit op met die drama Die generaal, wat ’n dubbele intrige het, naamlik Napoleon wat in Parys aankom na sy Egiptiese veldtog en die ontrouheid van sy vrou Josephine ontdek, asook George Grand, kopieskrywer van Kalkutta wat homself as generaal in sy eie wêreld sien en terselfdertyd in Parys aankom op soek na sy ontroue vrou, Catherine. Hierdie twee parallelle en soortgelyke verhaallyne beklemtoon die persoonlike trauma waaraan almal, ryk en beroemd en arm en onbekend, onderwerp word. Napoleon triomfeer tydelik bo sy persoonlike situasie en word sy land se groot generaal en veldheer, terwyl Grand se lewe in duie stort wanneer sy poging om sy vrou te herwin misluk en hy selfmoord pleeg deur in die Seine te spring. Ironies genoeg is Grand egter in ’n ander sin ’n groter oorwinnaar as Napoleon, aangesien hy sy siel behou. Die teenstelling tussen die generaals word beklemtoon deur Grand se verhaal te vertel in die styl van die teater van die absurde en Napoleon se verhaal op tradisionele wyse, sodat die drama ook eksperimenteer met stylvermenging. Met hierdie twee dramas maak Louw ’n wesentlike bydrae tot die Afrikaanse drama.
Reptiel
Sintuie
Die reuksintuie van slange en akkedisse is in die vorm van die Jacobson-orgaan, wat in die verhemelte geleë is. Wanneer die diere hul tong uitsteek, vang hulle klein reukdeeltjies op wat teen die Jacobson-orgaan gedruk word om te "ruik". Ratelslange en 'n paar ander slange het spesiale sensoriese orgaantjies wat in klein holtes voor aan die kop geleë is. Dit is geweldig sensitief vir hitte en die slange kan hulle (warmbloedige) prooi daarmee opspoor.
Voortplanting
'n Belangrike eienskap wat reptieleiers van die eiers van amfibieë onderskei, is die aanwesigheid van die amnionmembraan, ŉ vlies rondom die embrio. Bevrugting by reptiele is inwendig en die manlike reptiele het meestal spesiale organe waarmee die sperms na die wyfies oorgedra word.
GnT
Gemeenskap
GnT is betrokke by droogtehulp in die Noord-Kaap en doen verskeie optredes in die verband om geld hiervoor in te samel vir ons boere. Hulle is ook betrokke by die plaaslike DBV en het ook al vir die instansie baie geld ingesamel met optredes.
Optredes
GnT is betrokke by verskillende musiek-verhoogstukke soos A Tribute to Bob Dylan (met Dexan), A Night with Smokie (met Acer Band), Ouma se Spens (met Sharleen Surtie Richards) en The Rock and Roll Radio Show (met Acer Band). GnT het ook al vir verskeie van top kunstenaars soos Jo Black, Theuns Jordaan, Elandré, Steve Hofmeyr, Snotkop, Wicus van der Merwe, Dewald Wasserfall en Die Campbells ge-open by konserte. Langsaan mekaar wakker word, Jy’s Beautiful en Dis ‘n Manneding het nr.1 plekke behaal op verskeie internet radiostasies. GnT se musiek speel ook op RSG en verskeie ander radiostasies.
Erica pyramidalis
Erica pyramidalis is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap. Die plant is uitgestorwe weens die vernietiging van sy habitat as gevolg van voorstedelike ontwikkeling.
Panama
Sy status as 'n transitoland het hom 'n vroeë ontmoetingspunt van kulture van dwarsoor die wêreld gemaak. Die Panamakanaal is in die land geleë, wat ontwerp is om skeepverkeer te verbeter tussen die Atlantiese en die Stille Oseaan. Die kanaal het wêreldhandel sterk beïnvloed. Op die oomblik bied Panama deur sy geografiese posisie 'n breë platform van mariene en finansiële dienste, handel, behuising aan die wêreld. Dit sluit die Colon Free Zone in.
Met 'n bevolking effe meer as drie miljoen mense het Panama 'n bevoorregte posisie in Latyns-Amerika wat groei en ontwikkeling betref, soos die per capita inkomste, die vlak van ekonomiese groei, globalisering en lewensverwagting. Panama word, sonder inagneming van die verdeling van rykdom, as 'n medium-hoë inkomste beskou.
Demografie
Met betrekking tot die etniese verspreiding is 70% van die Panamese bevolking halfbloed, 14% mulat, 10% wit, 6% Indiane en 1% Asiate, die tweede meeste is van Chinese afkoms. 30% van die bevolking is jonger as 14 jaar, 63,6% is tussen 15 en 64 jaar en 6,4% is ouer as 64 jaar.
Roeselare
Roeselare (Frans: Roulers) is 'n Vlaamse stad en munisipaliteit in die hartland van die Belgiese provinsie Wes-Vlaandere met 'n oppervlakte van 59,79 km² en sowat 58 000 inwoners (2011).
NG gemeente Barkly-Oos
Die NG gemeente Barkly-Oos is die 72ste oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in wat meer as anderhalf eeu lank die Kaapse Kerk was, voor die ontstaan van die Sinodes van Wes-en-Suid-Kaapland, Oos-Kaapland en Noord-Kaapland in die middel van die dekade ná 1970 en daarna. Dit was weliswaar die 76ste gemeente wat gestig is, maar vier gemeentes wat ouer as Barkly-Oos was, is intussen by naburige gemeentes ingelyf, naamlik Middelburg (1852, nr. 41), Komga (1859, nr. 63), Greykerk (1862, nr. 65) en Alice (1862, nr. 66), almal in die teenswoordige NG Kerk in Oos-Kaapland. In 2016 het die gemeente 263 belydende en 90 dooplidmate gehad. Naas die hoofkerk op Barkly-Oos, is die dorpie Rhodes ook 'n bedieningspunt van die gemeente.
Ds. Theron se rampspoedige bediening
Nadat die Ringskommissie ds. Theron op 23 September 1957 voorlopig geskors het, is die saak in die hande van die ringsvoorsitter gelaat, wat die Ring van Burgersdorp vir ’n buitengewone vergadering op Barkly-Oos op 3 Desember 1957 byeengeroep het. Hierdie vergadering het sy skorsing op 4 Desember bekragtig en sou by die Sinode aanbeveel dat hy geskors word as predikant. Ds. Theron het op 14 Maart 1958 na die Sinode geappelleer, maar dié liggaam het op sy vergadering van 1961 die appèl van die hand gewys en hom geskors as leraar van die NG Kerk in Suid-Afrika. Hierdie gebeure het wyd opspraak veroorsaak en die groot skok het die gemeente en kerkraad verslae gelaat. In dié donker tyd moes ds. B.H. Visser van Rossville die gemeente as konsulent bystaan.
Belfast
Die naam Belfast is afgelei van die Iers-Gaeliese Bél Feirste ("monding van die Farset", die Ierse term feirste verwys na 'n sandbank of 'n sanderige fjord). Die stad was oorspronklik teen die Farsetrivier geleë, maar intussen is die Lagan die belangrikste rivier van Belfast. Die Farsetrivier vloei tans onder High Street en het byna in vergetelheid geraak.
Rekeningkunde
Geskiedenis
In rekeningkunde word metodes om ordentlik en sistematies boek te hou van alle gebeurtenisse in 'n sakeonderneming, of handelinge deur 'n individu wat in geldbedrae uitgedruk is, bestudeer. Sulke gebeurtenisse of handelinge staan bekend as transaksies. Daar word ook maniere om die resultate van die transaksies te ontleed en te vertolk, bestudeer.
Belfast
Stadswapen
Die huidige stadswapen is op 30 Junie 1890 amptelik aanvaar. Die Latynse leuse Pro tanto quid retribuamus ("Hoe kan ons vergoed vir so veel weldade aan ons?") is ontleen aan die Bybelse psalm 116, versreël 12.
Plantations en nywerheidsomwenteling
Belfast se seehawe, een van die besigstes in die Verenigde Koninkryk, is reeds in die 18de eeu vergroot. Die skeepsbounywerheid Harland and Wolff het hier oor die grootste droogdok ter wêreld beskik, en in 1912 het die reusepassasierskip RMS Titanic, wat deur Harland and Wolff gebou is, van hier op sy eerste (gedoemde) vaart vertrek.
Linen Quarter
Die huidige Raadsaal van Belfast (Belfast City Hall) het op die perseel van die vroeëre White Linen Hall ontstaan, 'n belangrike internasionale handelsbeurs vir die lakenbedryf. Een van Belfast se oudste kulturele instellings, die Linen Hall Library, het op Donegal Square North teenoor die Raadsaal ontstaan. Dit biblioteek is oorspronklik in 1788 in die White Linen Hall gevestig.
Lagan-kanaal
Die Lagan-kanaal was vanaf die 17de eeu, toe Belfast van 'n klein nedersetting tot 'n beduidende metropool begin groei het, een van die hoofare vir die stedelike lewe, handel en vervoer. In die stad se goue industriële tydperk in die 19de eeu is swaar goedere soos hout en steenkool op skepe vervoer en het van die kanal een van die besigste waterweë van die Britse eilande gemaak.
Toerisme
Daar is uitstekende restaurante, 'n polsende naglewe, talle winkels en veral 'n ryk kulturele en kunslewe. In die afgelope jare het Belfast sy reputasie as eersterangse Europese bestemming vir sake- en groepsreise en konferensies uitgebou. Baie kongresse en uitstallings word in Belfast Waterfront gehou. Die reisgidsuitgewer Lonely Planet het Belfast en die Causeway Coast as die "beste streke" aangewys in sy lys van die mees gewilde reisbestemmings vir internasionale toeriste in 2018.
St. Lucia, KwaZulu-Natal
St. Lucia is 'n stil vissersdorp en vakansieoord in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Dit dorpie lê by die mond van die St. Luciameer aan die Indiese Oseaan. Die N2 nasionale pad is ongeveer 25 km binnelands vanaf die dorpie, wat per slegs per R618-streeksroete bereik kan word via Mtubatuba.
Belfast
Lughawens
In 2008 het Aer Lingus sy eerste basis buite die Republiek Ierland op Belfast se Internasionale Lughawe geopen. Ná sy oorname deur International Airlines Group in 2015 het Aer Lingus landingregte op Belfast International aan Ryanair afgestaan wat in Maart 2016 'n nuwe basis op die lughawe geopen het, met vier daaglikse vlugte na Londen se Gatwick-lughawe. In Maart het Ryanair daarnaas aangekondig dat hulle vanaf 1 September 2016 regstreekse vlugte vanaf Berlyn se Schönefeld-lughawe na Belfast International sal aanbied – 'n besluit wat volgens waarnemers 'n positiewe uitwerking op toerisme in Noord-Ierland sal hê.
Trems en trolliebusse
Chamberlain is in 1931 deur Robert McCreary opgevolg wat vier jaar later nog 'n nuwe vloot van vyftig gestroomlynde tremwaens ingevoer het. Na hierdie laaste reeks waens, wat vir Belfast se tremstelsel gebou is, is dikwels as McCreary verwys. In 1938 het Belfast Corporation die tremdiens op Falls Road deur trolliebusse vervang.
Belfast Rapid Transit
'n Nuwe innovatiewe openbare vervoerstelsel, Belfast Rapid Transit (BRT), is op 3 September 2018 in bedryf gestel. Die eerste fase van BRT behels busroetes wat Oos- en Wes-Belfast, die Titanic Quarter en ander buurte van besondere ekonomiese en sosiale belang via die middestad met mekaar verbind en bestaande Metro-busroetes sal vervang. Nuwe hibriedvoertuie – 'n vloot van dertig moderne Glider-busse met elektriese en dieselenjins – met sitplekke vir 100 passasiers elk word deur die Belgiese vervaardiger Van Hool verskaf.
Praag
'n Groot verskeidenheid historiese monumente en bakens lok jaarliks miljoene toeriste na die Tsjeggiese hoofstad waar toerisme intussen tot die vernaamste ekonomiese sektor gegroei het. Praag se bekoring lê in sy kontraste. So kontrasteer die Vltava of Moldau se kronkelende rivierloop, met talle brûe en steeds wisselende uitsigte, met die Hradčany (Hradschin), die magtige kasteelkompleks wat op 'n heuwel aan die rivier se linkeroewer ontstaan het. Nou straatjies met klein kroeë en restaurante in die historiese buurte kom uit by die ruim Wenceslausplein, moderne parke en groen ruimtes, en moderne woonstelblokke.
Vervoer
Praag is daarnaas een van Tsjeggië se vernaamste spoorwegsentrums met drie hoofstasies vir passasiervervoer en 'n bykomende drie vragstasies. Die internasionale lughawe in Ruzyně net buite Praag is in die 1960's uitgebrei en gemoderniseer om as een van die belangrikste lugspilpunte in Sentraal-Europa te kan dien. Teen 2018 sal 'n moltreinlyn, wat tans in aanbou is, die lughawe met die middestad verbind. Die Vltava se rol as nasionale waterweg is bevestig met die bou van 'n nuwe rivierhawe by die samevloeiing van die Vltava en Berounkariviere. Plesierbote is gedurende die somermaande 'n gewilde toeristetrekpleister.
R392 (Suid-Afrika)
Die R392 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat die R396, net buite Queenstown, met Lady Grey verbind via Dordrecht. Dit word medebeskryf met die R58 net na Lady Grey, draai af en ontmoet die R726 by Sterkspruit.
Praseodimium
Fisiese eienskappe
Praseodimium is 'n sagte, silwerwit, smeebare, en rekbare metaal in die lantaniede groep. Dit het 'n bietjie meer weerstand teen oksidasie in die lug as europium, lantaan, serium, of neodimium, hoewel dit 'n groen oksiedlaag ontwikkel wat loskom wanneer dit aan lug blootgestel word. Daardeur word meer metaal aan oksidasie blootgestel – 'n sentimeter-grootte monster van Pr sal binne 'n jaar heeltemal oksideer Om hierdie rede word praseodimiummetaal gewoonlik onder 'n lig mineraalolie gestoor of in glas verseël.
Chemiese eienskappe
Praseodimiummetaal verdof stadig in die lug en brand geredelik by 150 °C. Dit vorm praseodimium(III,IV)oksied:
Praseodimiummetaal reageer met al die halogene:
Verbindings
Ander praseodimiumverbindings sluit in:
Carangidae
Die koningvisse, geelsterte, pompano's, koninginvisse, leervisse en reënboogpylvisse (Carangidae) is 'n visfamilie wat hoort tot die orde Perciformes. Daar is twee-en-dertig genera met 143 spesies wat hoort tot dié familie en 54 van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.
Kristallisering
Primêre kernvorming
Primêre kernvorming is die aanvanklike vorming van 'n kristal waar geen ander kristalle teenwoordig is nie, of as hulle kristalle in die stelsel teenwoordig is, dit geen invloed op die proses het nie. Dit kan in twee toestande voorkom. Die eerste is homogene kernvorming, wat kernvorming is wat nie op enige manier deur vaste stowwe beïnvloed word nie. Hierdie vaste stowwe bevat die mure van die kristalisatievat en deeltjies van enige vreemde stof. Die tweede kategorie is dus heterogene kernvorming. Dit kom voor wanneer vaste deeltjies van vreemde stowwe 'n toename in die tempo van kernkrag veroorsaak wat andersins nie gesien sou word sonder die bestaan van hierdie vreemde deeltjies nie. Homogene kernvorming kom selde in die praktyk voor as gevolg van die hoë energie wat nodig is om met kernvorming te begin sonder 'n soliede oppervlak om die kernkatalisasie te kataliseer.
Verkoelende kristaliseerders
In die suikerbedryf word vertikale koelkristallisators gebruik om die melasse in die laaste kristallisasiestadium stroomaf van vakuumpanne voor die sentrifugering uit te put. Die massa-orgaan beland die kristaliseerders aan die bokant, en koelwater word deur die pype in teenvloei gepomp.
Verdampende kristallisasie
Alle oorwegings rakende die beheer van kristalisasieparameters is dieselfde as vir die verkoelingmodelle.
Verdampende kristalliseerders
Die meeste industriële kristallisators is van die verdampingsoort, soos die baie groot natriumchloried- en sukroseenhede, waarvan die produksie meer as 50% van die totale wêreldproduksie van kristalle uitmaak. Die algemeenste tipe is die geforseerde sirkulasie (FC) model. A pomp toestel ('n pomp of 'n aksiale vloei menger ) hou die kristal mis in homogene suspensie dwarsdeur die tenk, insluitend die uitruil oppervlaktes; deur die pompvloei te reguleer, word beheer van die kontaktyd van die kristalmassa met die oorversadigde oplossing verkry, tesame met redelike snelhede by die uitruilvlakke.
Jerry verDorn
Jerry verDorn (23 November 1949 – 1 Mei 2022) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Guiding Light (1952), One Life to Live (1968), en One Life to Live (2013).
Laurika Rauch
Loopbaan
Chris het na die liedjies geluister en besluit om 'n Afrikaanse weergawe daarvan te skryf en die gevolg was dat onder andere Blouberg se strand en ander treffers op hierdie wyse gebore is. Hierna het haar man baie van haar ander liedjies ook geskryf. Laurika self het nog nie lirieke geskryf nie, maar wel 'n paar gedigte getoonset soos: Nalekokers, Niks hangs so rooi soos wingerdblaar by Hexrivier, Ballade van 'n koningsdogter, Windliedjie en Toemaar die donker man.
Wolnekooievaar
Die Wolnekooievaar (Ciconia episcopus) is 'n skaars standvoël wat voorkom in KwaZulu-Natal, Mosambiek, Zimbabwe en noord Botswana. Die voël is 80 – 90 cm groot en weeg 1.6 - 1.9 kg. Hulle kom dikwels voor by watermassas en langs riviere en strome. In Engels staan die voël bekend as Woolly-necked Stork.
Murray Head
Murray Head (gebore 5 Maart 1946) is 'n Engelse akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Family Way (1966), Sunday Bloody Sunday (1971), en Gawain and the Green Knight (1973), en in die televisiereeks North Square (2000).
IJzerlo
IJzerlo is ’n nedersetting in die munisipaliteit Aalten in die provinsie Gelderland in Nederland.
Erica quadrifida
Erica quadrifida is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
R397 (Suid-Afrika)
Die R397 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Burgersdorp met Molteno en Sterkstroom verbind en in die N6-nasionale pad eindig. Die Boesmanshoekpas is 'n bergpas tussen laasgenoemde dorpe op hierdie roete.
Ou Cyrilliese alfabet
Die oorspronklike Cyrilliese alfabet is in die 10de eeu in die Eerste Bulgaarse Ryk ontwikkel vir die skryf van godsdienstige tekste in Kerkslawies. Dit het die fonologiese basis van die ouer Glagolitiese alfabet gevolg wat deur die monnikebroers Cyrillus en Methodius ontwikkel is en is waarskynlik deur studente van die broers geskep. Baie van die letters kom van die Griekse alfabet, en vir klanke waarvoor daar nie Griekse letters was nie, is letters uit die Latynse en Glagolitiese alfabet aangepas.
IJzendoorn
IJzendoorn is ’n nedersetting in die munisipaliteit Neder-Betuwe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Heather Locklear
Heather Locklear (gebore 25 September 1961) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Firestarter (1984), Money Talks (1997), en The Perfect Man (2005), en in die televisiereeks Melrose Place (1992).
Vuurtier (astrologie)
Die Vuurtier (丙寅, bǐngyín) is die derde jaar van die Chinese kalender (sien die tabel regs onder van die 60-jaarsiklus). Dit is ’n begrip uit die Chinese astrologie en dui op dié maanjare wat gekenmerk word deur ’n verbinding van die derde Hemelstam (丙, bǐng; die element Vuur en Jang) met die derde Aardtak (寅, yín), gesimboliseer deur die Tier (虎, hǔ).
Vuurtierjare
Die volgende jare is Vuurtierjare:
Joes (Cyrillies)
Alle moderne tale wat die Cyrilliese alfabet gebruik, het hul nasale klinkers verloor en dit het dié letters oorbodig gemaak. Die kursiewe vorm van "klein joes" is mettertyd aangepas om die Cyrilliese letter Я (/ja/) te vorm, wat steeds gebruik word.
Pseudepigraaf
’n Pseudepigraaf (van die Griekse ψευδής, pseudḗs, "vals", en ἐπιγραφή, epigraphḗ, "naam", "inskripsie" of "toeskrywing"; saamgevoeg beteken dit dus "vals opskrif of titel") dui daarop dat ’n boek of ander geskrif onder ’n vals naam of skuilnaam geskryf is. Baie geskrifte, veral uit die oudheid, word aan ’n sekere persoon toegeskryf, terwyl iemand anders dit eintlik geskryf het.
Lotus F1-span
Die Lotus F1-span was 'n Britse Formule Eenmotorwedrenspan. Die span het onder die Lotusnaam deelgeneem sedert 2012, na aanleiding van die naamsverandering van die voormalige Renaultspan gebaseer in Enstone in Oxford. Die Lotus F1-span was besit deur Luxemburg-gebaseerde waagkapitaalgroep Genii Capital, wat die span weer aan Renault terugverkoop het op 18 Desember 2015.
Jerry Orbach
Vroeë lewe
Hy het drama aan die Universiteit van Illinois en Nortwestern Universiteit gestudeer. Van daar het hy weereens na New York verhuis, waar hy saam met Lee Strasberg gestudeer het by die Actors Studio.
Loopbaan
Hy het ook die hoofrol vertolk in die kortstondige 1987 kriminele drama, The Law and Harry McGraw, en het later die rol herhaal in 'n gereelde gasrol in Murder, She Wrote. Hy het in 1992 by die geselskap van Law & Order aangesluit as die kwinkslaende polisiespeurder, Lennie Briscoe. Hy was tot 2004 deel van die televisiereeks. (Hy het egter voorheen 'n gasrol gehad as 'n advokaat vir die verdediging in die episode, "The Wages of Love".) Hy was ook die stem vir die karakter in die reeks se verskeie videospeletjies. Orbach sou die rol voortsit op die televisiereeks, Law & Order: Trial by Jury, maar het gesterf na die verfilming van die eerste twee episodes. Die episodes is in Maart 2005 (na sy dood) uitgesaai en die vyfde episode van die reeks, "Baby Boom", is aan hom opgedra.
Pous Bonifatius II
Bonifatius II was die 55ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Taalfamilie
Hier is die belangrikste taalfamilies:
Schaapeneiland
Ander eilande
Malgas (eiland), Meeuwen, Markus en Jutten lê in die Saldanhabaai. Vondeling is net buite die baai.
Krater (vaas)
duimnael|’n Krater uit 1200-1100 v.C. met gewapende vegters (Nasionale Argeologiese Museum, Athene). ’n Krater (Grieks: κρατήρ, kratēr, . "mengvat") was ’n groot vaas in Antieke Griekeland, veral vir die verdunning van wyn met water.
Voluutkrater
Hierdie kraters, wat gekenmerk word deur hul krul- of voluutvormige handvatsels, het in die vroeë 6de eeu v.C. in Laconia ontstaan en is later deur Attiese pottebakkers nageboots.
Asteke
Naam
Die woord "Asteke" kom van die Nahuatls Aztecah, "mense uit Aztlan". Aztlan was 'n mitiese plek êrens in die noorde waar die Asteke gesê het hulle vandaan kom. Vir die Asteke self was dit nie gebruiklik om hulself met Aztecah aan te dui nie. Oor die algemeen word met Aztecah alle mense wat Nahuatl gepraat het, bedoel, en dit was nie slegs mense binne die Asteekse Ryk self nie, maar byvoorbeeld ook die Tlaxcalteke, geswore vyande van die Meksika, en die Tolteke wat deur die Asteke as hul voorouers beskou is. Die hedendaagse Nahua vorm die nasate van die Asteke, die Tlaxcalteke en die Tolteke.
Opkoms
Aan die begin het die Asteke as huursoldate gedien vir die stadstate wat ontstaan het na die val van die Tolteekse Ryk. Hulle het dit nie onverdienstelik gedoen nie, en Asteekse leiers het met 'n aantal Tolteekse vorste getrou. Van 1372–1427 was die Asteke vasalle van die Tepaneekse koning Tezozomoc. Na die dood van Tezozomoc is hy deur Maxtla, 'n wrede leier, opgevolg. Hy het die Asteekse leier Chimalpopoca laat vermoor. Chimalpopoca se oom Itzcoatl het hom opgevolg, en hy het 'n verbond met Nezahualcóyotl van Tekskoko gesluit. Hulle het die Tepaneekse hoofstad Azcapotzalco beleër. Na 'n honderd dae van beleëring het die Tepaneken oorgegee. Maxtla is gevange geneem en geoffer. Hierna is Tlacopan by Tenochtitlan en Tekskoko gevoeg, en saam het die stede die Asteekse Driebond, oftewel die Asteekse Ryk, gevorm.
Samelewing
Die Asteke het in calpultin (enkelvoud: calpulli) gelewe, wat met Stamme vergelykbaar is. Meerdere calpultin het tesame 'n altepetl (meervoud: altepemeh) gevorm. Die altepetl was die kleinste bestuurlike eenheid; dit het meestal bestaan uit 'n dorp of stad met 'n gebied daaromheen, van "water tot berg" (altepetl beteken waterberg).
Vernietiging
Volgens 'n Asteekse legende sou in die jaar ce acatl (I-riet, 1519) die god Quetzalcoatl uit die ooste kom om sy ryk op te eis. Daarby is voortekens glo gesien, soos 'n komeet en 'n brand in die tempel van Huitzilopochtli. Daar is ook glo 'n vis gevang met 'n spieël in sy kop, waarin Moctezuma II, die Asteekse hueyi tlahtoani, marsjerende soldate gesien het. Die Asteke het om hierdie rede nog meer mense geoffer. Baie stede wat vroeër bondgenote was, het hulle begin verset.
Die Spanjaarde het Tenochtitlan verken. Na ses dae het hulle agter 'n diggemesselde muur kamers vol goud en juwele gevind. Kort na die vonds het die Asteke twee Spaanse boodskappers gedood. Cortés het besluit om Moctezuma te gysel. Die Spanjaarde het die beelde van die gode in stukke geslaan en die menseoffers verbied. Toe Cortés nie meer in Tenochtitlan was nie ('n Spaanse ekspedisie het aangekom om hom te arresteer) het daar chaos uitgebreek toe die agtergeblewe soldate 'n belangrike Asteekse religieuse seremonie wou verhinder. In hierdie chaos het Moctezuma om die lewe gekom. Cortés het intussen weer teruggekeer en het snags met sy soldate probeer vlug. Hierdeur het hy baie soldate verloor. Hy het later met 'n leër teruggekeer wat hy van 1 000 Spanjaarde en 150 000 Meksikaanse bondgenote versamel het. Dit het 'n enorme veldslag geword: duisende Asteke het dood op straat gelê en elke gevange Spaanse soldaat is meteens geoffer. Na 'n aantal maande van beleëring het die laaste Asteekse hueyi tlahtoani, Cuauhtémoc, homself oorgegee. Die Asteekse Ryk het as Nieu-Spanje 'n Spaanse kolonie geword.
Kultuur
Die Mayas het reeds eeue tevore bepaal dat die sonjaar uit 365,242 dae bestaan. Hierdie sonjaar is deur die Asteke aanvaar en in agttien weke van twintig dae elk ingedeel. Die orige vyf dae is as ongelukkige dae aan die einde van die kalender bygelas. Daar was ook ŉ godsdienstige kalender bestaande uit 260 dae. Elke 52e jaar het die begindae van hierdie twee kalenders ooreengekom. Die siklusse van 52 jaar was baie belangrik in die Asteekse kultuur.
In hul boukuns het die Asteke nie basiese prinsiepe soos boë en koepeldakke geken nie. Nogtans het hulle indrukwekkende tempels vir hul gode bo-op massiewe piramides gebou. Die piramides was van trappe voorsien en met pleisterkalk bedek. 'n Verskeidenheid van klipsoorte, maar veral lawaklip, is vir die bouwerk gebruik. Die koning en die adel het in groot paleise gewoon, maar die gewone mense in hutte van modderstene.
Godsdiens
Elke bedryf in die samelewing het sy eie god gehad. So byvoorbeeld was daar godinne vir die landbou en vrugbaarheid en gode van blomme, vuur en ander elemente. Die Blou Kolibrie-god was egter die belangrikste - die god van son en oorlog. Die Asteke het geglo dat die wêreld al vier keer verwoes was. Om die vyfde skepping te kon bewerkstellig, het twee gode selfmoord gepleeg deur in vuur te spring. Die krag wat die gode nodig gehad het om die son om die aarde te laat beweeg en die hele kosmos aan die gang te hou, kon net deur menseharte en -bloed verskaf word.
Hugenote-gedenkmuseum
Die museumgebou is die herboude Saasveld, die elegante agtiende-eeuse woning van baron Willem Ferdinand van Reede van Oudtshoorn.
Kasakse Wikipedia
Die Kasakse Wikipedia is 'n gratis aanlynensiklopedie in Kasaks. Dit is op 2 Junie 2002 gestig en het tans ongeveer artikels.
Pruitt Taylor Vince
Pruitt Taylor Vince (gebore 5 Julie 1960) is 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Beautiful Girls (1996), The Legend of 1900 (1998), Identity (2003), en Constantine (2005).
UP Debatsvereniging
Juis om hierdie talent ten volle te ontgin, en 'n kultuur van intellektuele diskoers oor aktuele sake in Afrikaans te bevorder, is die UP Debatsvereniging daarop toegespits om verrykende en konstruktiewe debatgeleenthede vir studente te skep op 'n gereelde basis.
Hardeskyf
Meganika en magnetiese werking
Die elektronika beheer die beweging van die aandrywerarm en die draai van die skyf en voer die lees- en skryfbewerkinge uit op aanvraag van die skyfbeheerder. 'n Moderne hardeskyf se ingeboude programmatuur (firmware) maak dit moontlik om lees- en skryfbewerkinge op die skyfoppervlak doeltreffend te skeduleer en om 'n herindeling van die skyfsektore te doen om die beskadigde dele van die oppervlak te vermy.
UP Debatsvereniging
Debattering
Kompetisiedebatte vind plaas deur lede van die UP Debatsvereniging wat die Vereniging en die Universiteit van Pretoria verteenwoordig by 'n verskeidenheid van kompetisies onder andere die ATKV Universiteite-debat Kompetisie en ander plaaslike kompetisies.
Hardeskyf
Meganika en magnetiese werking
By die gebiedgrens waar die magnetiese veld omkeer sal die magnetiese veldlyne dig wees en loodreg ten opsigte van die medium. Die leeskop is ontwerp om hierdie verandering waar te neem.
Huismossie
Die gewone huismossie (Passer domesticus domesticus) is hoofsaaklik bruin met 'n kastaiingbruin nek en 'n swart keel, terwyl die punt van sy kop grys is. Die wyfie is minder opvallend. Haar rug en vlerke is dofbruin en haar bors en pens vuilwit.
Stikstofsiklus
Plante kan egter nie die stikstof in die lug regstreeks gebruik nie; hulle kan dit net opneem as dit in die vorm van stikstofverbindings soos nitraat (NO3) is. Nitraat word in die lug gevorm deur die verbinding van suurstof en stikstof tydens weerligontladings. ŉ Bietjie daarvan kom in die vorm van ammoniumnitraat deur reënwater in die grond, maar dit is te min om die plantelewe te onderhou.
Ekologiese funksie
Alhoewel die aarde se atmosfeer 'n ryk bron van stikstof is, is die meerderheid hiervan relatief onbruikbaar vir plante. Stikstofbinding, of stikstoffiksasie, is nodig vir die omskakeling van stikstof in gasvorm na 'n vorm bruikbaar vir lewende organismes – vandaar stikstof se belangrikheid in voedselproduksie. Die oorvloed of skaarsheid van hierdie stikstof in die "vaste" vorm, ook bekend as reaktiewe stikstof, dikteer die hoeveelheid voedsel wat op 'n spesifieke grondoppervlakte verbou kan word.
Stikstofomskakeling
Die omskakeling van stikstof (N2) vanuit die atmosfeer, in 'n vorm wat geredelik beskikbaar is vir plante, en vandaar na die diere en die mens is 'n belangrike stap in die stikstofsiklus van die verspreiding en verskaffing van hierdie noodsaaklike voedingstof.
Indiese spieëlvis
Habitat
Die vis verkies vlak water in sanderige areas om in te leef. Die onvolwasse vissies is alleenlopers terwyl die volwasse visse in skole voorkom en vis, tjokka en skaaldiere vreet.
Swartfiguurstyl
Die swartfiguurstyl is ’n verftegniek wat in Antieke Griekeland vir erdewerk gebruik is (Grieks: μελανόμορφα, melanomorpha). Dit was veral tussen die 7de en 5de eeu v.C. gewild, hoewel voorbeelde van tot die 2de eeu v.C. dateer. Stilisties kan dit onderskei word van die voorafgaande Oriëntaliserende tydperk en die daaropvolgende rooifiguurstyl.
Katie Lohmann
Katie Lohmann (gebore 29 Januarie 1980) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Room 6 (2006) en in die televisiereekse Reno 911! (2003) en The Rev (2013).
Thomas R. Ross
Thomas Randolph Ross (26 Oktober 1788 – 28 Junie 1869) was 'n Verteenwoordiger in die Amerikaanse Huis van Verteenwoordigers vir Ohio.
Kappa Crucis
Kappa Crucis (ook onder meer κ Cru of HD 111973) is ’n spektroskopiese dubbelster in die oop sterreswerm NGC 4755, wat ook as die Kappa Crucis- of Juweelkis-sterreswerm bekend is. Dit is in die sterrebeeld Suiderkruis (Crux).
Reddingskake
Krag
Alternatiewe kragbronne is 'n klein elektriese pomp in die toestel wat deur 'n swaardiens-herlaaibare battery aangedryf word. 'n Pomp wat deur die hand of voet aangedryf word en regstreeks aan die toestel gekoppel is, word ook gebruik. Hierdie twee is handig vir gebruik by ligter take en vereis nie die stoorplek wat die aparte kragbron en gevolglike lengte van die pyp in beslag neem nie. Party vervaardigers het begin om slegs-elektriese produkte te maak, wat 'n rotasie-enjin of 'n skroefsuier aandryf. Hierdie is egter nog betreklik nuut op die mark en is straks nog nie vervolmaak nie, maar bied talle voordele bo die hidrouliese stelsels soos dat dit minder kos, vinniger is, 'n meer regstreekse werking het, minder weeg, draagbaarder is en makliker hanteer, en meer betroubaar is.
Benetton Formula-span
Nasionaliteit
Die Benetton-span het 'n Britse lisensie gehad van 1986-1995 en 'n Italiaanse lisensie van 1996-2001, dus slegs die tweede vervaardiger (naas Shadow in 1976) om sy nasionaliteit amptelik te verander. Die Benettonfamilie wou hierdie verandering van burgerskap hê om 'n F1-span in hulle eie land te besit. Benetton is steeds die enigste vervaardiger om onder twee verskillende nasionaliteite Grand Prixoorwinnings te behaal. Die span was altyd gebaseer in die Verenigde Koninkryk, aanvanklik in die ou Tolemanfabriek, in Witney, Oxford en later in 1992 in 'n nuwe, groter fabriek in Enstone, Engeland.
Georg Tintner
Hy het tot na die oorlog 'n kerkkoor gelei, toe hy die Auckland Korale-genootskap en Auckland Strykinstrument-ensemble in onderskeidelik 1947 en 1948 oorgeneem het. Hy het in 1946 'n Nieu-Seelandse burger geword. In 1954 het hy na Australië verhuis en inwonende dirigent van die Nasionale Opera van Australië ('n privaat maatskappy) geword, voordat hy by die Australiese Elizabethan Theatre Trust-opera in 1957 aangesluit het.
William Holden
Sukses
Hy het ook ’n paar vroliker rolle gespeel in The Moon Is Blue (1953), Born Yesterday (1950) en Forever Female (1953). Hy het Humphrey Bogart se jonger broer gespeel in Sabrina (1954), waarin ook Audrey Hepburn was. In 1954 was hy op die voorblad van die tydskrif Life.
Sy loopbaan het in 1957 ’n hoogtepunt bereik met die enorme sukses van The Bridge on the River Kwai, maar hy het in die volgende paar jaar in ’n paar prente gespeel wat nie ’n groot sukses was nie. Teen die middel 1960's het die gehalte van sy rolle en prente aansienlik afgeneem.
Rooifiguurstyl
Beskrywing
Die figure op vase is met dié styl in ’n rooi verf op ’n swart agtergrond aangebring, in teenstelling met die swartfiguurstyl met swart figure op ’n rooi agtergrond. Benewens Attika was die belangrikste streke waar die styl gebruik is, in Suid-Italië. Dit is ook in ander dele van Griekeland toegepas.
Vase in die rooi- en die swartfiguurstyl is een van die belangrikste bronne van Griekse mitologie en ikonografie, en ook soms om die alledaagse antieke Griekse lewe na te vors. Hulle is minstens van die 19de eeu af die onderwerp van intense ondersoek.
Jaco Botha
Vroeë lewe en opleiding
Gedurende sy studentejare is hy besonder aktief. By Wilgenhof-koshuis is hy redakteur en uitgewer van die koshuis se nuusblad. Hy ontvang dan in 1995 die koshuis se toekenning vir uitstaande bydrae tot kultuur en wen ook in 1995 die Studenteraad-skryfkompetisie. Hy het sy eie radiostasie, WKPR, bedryf en is in 1995 stasiebestuurder van Matie FM Stereo en konsultant by Radio Phoenix in Lusaka in Zambië. Vir twee jaar is hy ook redakteur van die Wilgenhof Koshuis koerant Die Bliksem en in 1996 is hy die beoordelaar van die Studenteraad-skryfkompetisie. By die Wilgenhof Koshuis speel hy ten spyte van sy swak sig derde liga rugby en is voorsitter van die snoekerklub, die veerpyltjieklub en die brugklub.
Skryfwerk vir kinders
Die avonture van Lulu Lerulu is die verhaal van ’n Africanis-hond, grootliks op die waarheid gebaseer, wat met groot deernis vertel word. Lulu word in ’n buitekamer gebore saam met haar boeties, Stinkie en Brakkie. Hulle ma vertel die verhaal van hulle voorgeslagte wat saam met hulle mense van Egipte dwarsdeur die hele Afrika getrek het en groot gevare en ontberings getrotseer het. Die boodskap is dat ’n Africanis-hond nooit moed opgee nie, ’n les wat vir Lulu deur haar eie donker tye trek. Lulu kry verskeie eienaars, met sommiges by wie sy ’n swaar lewe moet ly.
Pous Gregorius IX
Pontifikaat
Gregorius het geglo dat kettery nie aan die biskoppe oorgelaat kan word nie omdat hulle ween lokale toestande dikwels laks was daar teenoor. In 1231 stig hy die Pouslike Inkwisisie onder leiding van die Dominikane Orde, maar stem nie saam met die gebruik van marteling om bekentenisse te bekom nie.
Veldsuring
Die Veldsuring (Rumex acetosa, Engels: sorrel), is 'n meerjarige kruie plant in die familie Polygonaceae.
Pous Gregorius IX
Nota
Saamgestel en vertaal uit die nl:Paus Gregorius IX, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Geslagsregisters in die Bybel
Matteus 1
Die geslagsregister van Jesus deur sy vader, Josef. Dit begin by Abraham en eindig met Jesus. Dit is slegs 'n lys en bevat geen ouderdomme van mense nie.
Lukas 3
Die geslagsregister van Jesus deur sy moeder, Maria. Dit begin by Jesus en werk terug tot by Adam en sluit af met: "...seun van Enos, seun van Set, seun van Adam, die seun van God." Soos Matteus is dit slegs 'n lys en bevat geen ouderdomme van mense nie.
Kensington, Johannesburg
Die voorstad is die tuiste van die Hoër Seun- en Meisieskool Jeppe, die Sekondêre Skool Kensington (tot 1992 die Afrikaansmedium Hoërskool Kensington), asook laerskole soos Leicester Road, Kensington (eens die Afrikaansmedium Laerskool Kensington), Sir Edmund Hillary (albei op die grens met Bezuidenhoutsvallei), Kensington Ridge en Eastgate. Die Hoërskool Malvern is geleë op die grens tussen Kensington en Malvern. Die privaat skool Glen Oaks vir kinders met leerprobleme is geleë in Robertslaan. Al dié skole se onderrigmedium is Engels.
Heinrich Krone
Heinrich Krone (1 Desember 1895, Hessisch Oldendorf – 15 Augustus 1989, Bonn) was 'n Duitse politikus van die Duitse Christen-Demokratiese Unie.
Kunstenaar
Geskiedenis van die term
Met die koms van akademiese instellings in Europa (die tweede helfte van die 16de eeu) was daar 'n baie definitiewe grens tussen die hoër en toegepaste kunste.
Swarttip-koningvis
Habitat
Die vis verkies rots- en koraalriwwe om in te leef in water wat van 5 – 20 m diep is terwyl die onvolwasse visse riviermondings en die vlak kuswater verkies om in te leef. Die vis eet vis wat op die riwwe leef, ansjovis, tjokka, garnale en klein krappe.
Paul Birch (akteur)
Paul Birch (13 Januarie 1912 – 24 Mei 1969) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Beast with a Million Eyes (1955), Not of This Earth (1957), Queen of Outer Space (1958), en The Man Who Shot Liberty Valance (1962).
Le Sacre du printemps
Igor Strawinski
Théâtre des Champs-Élysées, Parys
Die stuk is as 'n toneelwerk gekomponeer, waarby enkele passasies as musikale begeleiding vir dansende karakters en handeling geskryf is, maar die musiek het dieselfde en moontlik meer erkenning as konsertstuk gekry en word algemeen as een van die invloedrykste musikale werke van die 20ste eeu beskou.
Agtste Grensoorlog
Nuwe goewerneur
Die Britse owerheid het besef dat die sentiment in die kolonie teen goewerneur Smith gedraai het en dat sy onvanpaste optrede grotendeels verantwoordelik was vir die geweld. In Maart 1852 word hy vervang met genl. sir George Cathcart. Hy reorganiseer die hele strydmag, het meer troepe tot sy beskikking en geniet die steun van die setlaars en grensboere. Daarby was die Xhosa ook al oorlogsmoeg.
Agterhoek
Die Agterhoek strek van die rivier die IJssel in die weste, die Oude IJssel in die suidweste tot by die Duitse grens in die ooste, en die grens met die Overijsselse streke Salland en Twente in die noorde.
Hulshorst
Hulshorst is ’n dorp in die munisipaliteit Nunspeet in die provinsie Gelderland in Nederland.
Dakar
Vervoer
Die stad dien as 'n hawe en is die tuiste van die Léopold Sédar Senghor Internasionale Lughawe. Dit is ook die eindpunt van die Dakar-Niger spoorlyn.
Guyana
Guyana is die enigste lidland van die Britse Statebond op die vasteland van Suid-Amerika, hoewel dit dikwels beskou word as deel van die Karibiese gebied weens sy sterk kulturele, historiese en politieke bande met die Karibiese lande. Dit is ook die enigste onafhanklike land van Suid-Amerika met Engels as amptelike taal. Guyana se bevolking bevat 'n groot verskeidenheid van Indiese, Afrika-, Amerindiese en ander etniese groepe.
Aaptos
Aaptos is 'n genus van sponsdiere in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die genus behoort tot die familie Suberitidae. Aaptos is die eerste keer in 1867 wetenskaplik beskryf deur Gray. Die genus bestaan uit 20 spesies.
R401 (Suid-Afrika)
Die R401 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin by die R61-provinsiale pad digby Spitskopvlei. Vanaf die R61 hou die roete noordoos, kruis die N10-nasionale pad, gaan deur die gemeenskap by Conway, gaan noord van die Grassridgedam verby, deur Hofmeyr en kruis die R390 en R391 in die dorp en eindig in die R61, 18 km wes van Tarkastad.
Wildemakou
Verspreiding
Die wildemakou kom oral in Afrika en op Madagaskar voor, meestal in groot swerms op groot watervlakke met grasagtige oewers.
Ivermektien
Suid-Afrika
In Januarie 2021, tydens die tweede golf van covid-19-infeksies wat 20 000 sterftes per week meegebring het, het 'n groep Suid-Afrikaanse medici, byna 100 sterk, 'n dringende petisie aan President Cyril Ramaphosa gerig waarin gevra word vir die uitvoering van 'n snelle oorsig oor hierdie middel, aangesien medici nie met die werkslas kon tred hou nie, en self in die voorste linie staan wat blootstelling betref.
To Kill a Mockingbird
Die novelle het met publikasie 'n wyduiteenlopende ontvangs te beurt geval. Literêre analise daarvan is beduidend skraps vergeleke met die getal kopieë wat verkoop is en die aanwending daarvan in opvoeding. Outeur Mary McDonough Murphy, wat 'n opgawe gemaak het van die indiwiduele uitsprake oor die boek deur verskeie outeurs en publieke persoonlikhede, noem To Kill a Mockingbird "’n verbasende fenomeen". In 2006 het Britse bibliotekarisse die boek hoër as die Bybel aangeslaan as een wat "elke volwassene in hul leeftyd moet lees". Dit is in 1962 in 'n Oscar-bekroonde film omskep deur regisseur Robert Mulligan, met 'n draaiboek deur Horton Foote. Sedert 1990 is 'n toneelstuk wat op die novelle gebaseer is jaarliks opgevoer in Harper Lee se tuisdorp Monroeville, Alabama. Tot op hede is dit Lee se enigste gepubliseerde novelle, en alhoewel sy haar wel uitspreek oor die boek se trefkrag, het sy sedert 1964 enige publisiteit vir haarself of die novelle geweier.
Rys
Die dun vliesie om die ryskorrel, die silwervlies genoem, word soms ter wille van die voorkoms afgedop. Dit is egter 'n belangrike bron van vitamien B1.
Verwerking
- Droogkokende soorte, wat die smaaklikste, maar ook die duurste is (byvoorbeeld Siamese rys, Surinaamse rys, Amerikaanse rys en patnarys). Die korrels is lank en smal en kan baie groot wees.
- Sagkokende soorte of pap rys, wat die goedkoopste is (byvoorbeeld Japanse rys en Suid-Europese rys). Die korrel is byna rond en het dikwels vlekkies.
Fisiese kosmologie
Chronologie van die heelal
Hierna het die evolusie van die vroeë heelal voortgegaan volgens bekende hoë-energiefisika. Die eerste protone, elektrone en neutrone het gevorm, toe kerns en eindelik atome. Met die vorming van neutrale waterstof is die kosmiese mikrogolfagtergrond vrygestel.
Rys
Produkte
- Brosrys. Die ryspoffertjies is geroosterde rys wat uit die rysvlokke berei word.
Oorsprong
Rys kom oorspronklik van Suidoos-Asië, waar verbouing reeds minstens 8 000 jaar gelede aan die gang was. In groot dele van Asië is die kookkuns tot vandag nog grootliks op rys gebaseer.
Loretta Long
Loretta Long (gebore 4 Oktober 1938) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Follow That Bird (1985) en The Adventures of Elmo in Grouchland (1999), en in die televisiereeks Sesame Street (1969).
Whit Bissell
Whit Bissell (25 Oktober 1909 – 5 Maart 1996) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Creature from the Black Lagoon (1954), The Time Machine (1960), The Magnificent Seven (1960), en Soylent Green (1973).
Petrus Lombardus
Lewensloop
In die boek neem hy ten opsigte van baie vraagstukke 'n sentrale posisie in. Elke vraag of tesis word gevolg deur noem van argumente voor en teen, en dan voorsien hy sy eie geargumenteerde antwoord. Elke teoloog word in die dertiende eeu word gemeet aan die behaal van die licentia ubique docendi te behaal, wat die reg verleen het om oorals onderrig te gee oor die Sententies van Petrus Lombardus. Die dosent wat dit vermag, word 'n sententiarius genoem.Daar is ook verskeie kommentare geskryf op die werk, deur onder andere Bonaventura (Giovanni di Fidanza), Thomas van Aquino en Willem van Ockham.
Sarel Jacob Pretorius
Lewe en werk
Tydens die Anglo-Boereoorlog bring sy vader saam met sy moeder, broer en sustertjie geruime tyd in die konsentrasiekamp op Norvalspont deur, waar sy suster Hettie oorlede is. Ná die oorlog moet hulle weer die verwoeste familieplaas van vooraf opbou. Na Sarel se ouers se troue besluit sy pa om na Griekwaland-Wes te trek, waar al sy opregte vee vrek en hy besluit om eerder te gaan leer vir onderwyser. Hy gee onderwys op Tierkop naby Postmasburg in ’n kamer van ’n privaat woonhuis en studeer dan verder in die Paarl, waarna hy onderwyser word op Postmasburg en tydens Sarel se geboorte onderhoof van die hoërskool is. In hierdie tyd is sy pa ook die korrespondent vir Die Burger op Postmasburg en skryf hy kortverhale wat in Die Huisgenoot gepubliseer is.
Persoonlike omstandighede noop hom om in 1957 na Suid-Afrika terug te keer sonder dat hy sy studie kan voltooi. Dit verhoed hom egter nie om korrespondensie met professor Smit te bly voer nie en hy sit sy studie van Joost van den Vondel aan die Universiteit van die Witwatersrand voort. In 1964 promoveer hy onder N.P. van Wyk Louw, met professor W.A.P. Smit steeds sy eksterne eksaminator en vernaamste raadgewer, aan die Universiteit van die Witwatersrand met ’n studie oor Vondel se Christelike epos getitel Joannes de Boetgezant: ’n studie van ’n 17de-eeuse Christelik-Renaissancistiese epos, wat in 1972 in verwerkte vorm onder die titel Die stryd tussen hemel en hel gepubliseer word. Na sy terugkeer na Suid-Afrika in 1957 is hy weer tot 1962 vertaler by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie. In hierdie tyd is hy vir ’n ruk ook mederedakteur van Nederlands-Suid-Afrikaanse Tydskrif, maar die tydskrif word gestaak as daar weinig belangstelling is van die teikenmark, naamlik Nederlandse immigrante en Afrikaners. Vanaf 1962 is hy dosent in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Suid-Afrika. In 1963 word hy tot senior lektor bevorder en in 1972 tot professor, ’n posisie wat hy tot met sy aftrede in 1982 beklee.
Poësie
Sy eerste gedig skryf hy op veertienjarige ouderdom in Engels, wanneer hy vir die eerste keer verlief raak. Hy publiseer vanaf 1935 in Die Huisgenoot en vriendelike kommentaar en advies van H.A. Mulder lei tot die uitgawe van sy eerste digbundel in 1943. As een van die Veertigers in die Suid-Afrikaanse letterkunde ervaar en verwoord hy die oorgang van ’n landelike kultuur na ’n stadskultuur en bring hy ook die gewone, nie-digterlike woord tot poëtiese bruikbaarheid. By uitstek beeld hy die misplaastes en verskoptes in die samelewing (die gebreklike, die bedelaar, die ingehokte dier) in sy werk uit en lewer so ’n belangrike bydrae tot tematiese en beeldverruiming in die Afrikaanse letterkunde. Sy oeuvre spreek van ’n konsekwente somber en pessimistiese lewenstoon.
Die debuutbundel, Vonke, bring reeds twee van die oorheersende temas in sy werk aan die bod, naamlik die uitbeelding van die persoonlike en algemeen menslike lyding en die simpatieke uitbeelding van die eenvoudiges, veral die armes en verdruktes in ’n grootstad. Die bundel word in vier afdelings verdeel. In sy eie keuse uit sy werk, wat met die geleentheid van sy sestigste verjaarsdag onder die titel Album uitgegee word, neem die digter slegs een gedig (Stakers) op.
Drama en Prosa
Sy hoorspel in verse, Noag, word in 1970 deur die Afrikaanse Diens van die SAUK uitgesaai en word opgeneem in Leendert Dekker se versamelbundel Drie Bybelhoorspele. Daar is ’n gebrek aan dramatiese konflik, soos byvoorbeeld blyk uit die slottoespraak van die hoofkarakter, wat ’n kwart van die teks beslaan. Dit is nietemin ’n drama wat sterk onderdele bevat en veral die Christelike geloofsworsteling van Noag is in sterk verse en aangrypend geteken. Noag is verskeur tussen absolute gehoorsaamheid in geloof en die bittere teleurstelling in die werklikheid na die hoë verwagtings wat hy van ’n nuwe sondelose wêreld gekoester het. Die drama Amnesie bly ongepubliseer.
Khan
Geskiedenis
Khagan was ’n hoër titel en het "khan van khans" beteken. Dit was die titel van die Chinese keiser Taizong van Tang ("hemelse khagan"), wat van 626 tot 649 regeer het, asook van Djengis Khan se opvolgers wat van 1229 af oor die Mongoolse Ryk regeer het. Djengis Khan self is eers ná sy dood khagan genoem. So was Möngke Khan (1251-1259) en Ögedei Khan (1229-1241) khagans, maar nie Tsjagatai Khan nie, want hy is nie deur ’n koeroeltai (politieke raad) as Mongoolse heerser aangewys nie.