cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kālidāsa
Poësie
Kālidās het twee epiese gedigte geskryf, Raghuvamsha ("Dinastie van Raghu") en Kumārasambhawa ("Geboorte van Kumar Kartikeya"), en die liriese Meghadoota ("Wolk-boodskapper") en Rutusamhāra ("Die Eksposisie van die Seisoene").
Dhyana
Dhyana (Sanskrit) of jhana (Pali) beteken meditasie in Hindoeïsme, Boeddhisme en Djainisme. In Boeddhisme is dit ’n reeks geestestoestande wat lei tot die "toestand van perfekte gelykmoedigheid en bewustheid" (upekkhii-sati-piirisuddhl).
In joga is dhyana die sewende stap op die agtvoudige pad (ashtanga yoga) uit die Jogasoetras van Patandjali. Die ander sewe stappe is: yama, niyama, asana, pranayama, pratyahara, dharana en samadhi.
2019 Azerbeidjanse Grand Prix
Verslag
Robert Kubica moes ook uit die kuipe wegspring, omrede sy span besluit het om na sy ongeluk tydens kwalifisering veranderings aan sy motor aan te bring en sodoende die reëls van die parc fermé oortree. Verder is Kimi Räikkönen uit die kwalifiserende uitslag gediskwalifiseer omdat sy voorvlerk nie aan die tegniese regulasies voldoen het nie, wat beteken het dat hy ook uit die kuipe moes wegspring.
Transuraan
Toepassing
Transurane kan gebruik word om ander superswaar elemente te vervaardig. Elemente van die eiland van stabiliteit het potensieel belangrike militêre toepassings, onder meer die ontwikkeling van kompakte kernwapens. Die potensiele alledaagse toepassings is veelryk; die element amerikium word byvoorbeeld gebruik in toestelle soos rookverklikkers en spektrometers.
Christian Political Movement
Die Christian Political Movement (CPM) is 'n Suid-Afrikaanse politieke party onder leiding van Brian Lonwabo Mahlati, die stigter van die New Life Family Bible Church, gebaseer in Mdantsane.
Kripton
Kenmerkende eienskappe
Kripton word 'n edelgas genoem vanweë sy lae chemiese reaktiwiteit en word gekenmerk deur sy heldergroen en oranje spektrum. Dit is een van die produkte van die kernfissie van uraan. Kripton in sy vastestofvorm is 'n wit, kristallyne materiaal met 'n kubies vlakgesentreerde kristalstruktuur wat 'n algemene eienskap is van die edelgasse.
Halfgeleier
Konstruksie
Suiwer silikon en germanium is intrinsieke halfgeleiermateriaal en is swak geleiers by kamertemperatuur. Die geleidingsvermoë neem toe met temperatuurstyging: germanium is 'n goeie geleier bo ongeveer 100 ˚C en silikon bo ongeveer 200 ˚C. Die halfgeleierkomponente wat in die praktyk gebruik word, word egter vervaardig van ekstrinsieke halfgeleiermateriaal. Dit is suiwer halfgeleiermateriaal waarby gekontroleerde hoeveelhede onsuiwerhede gevoeg is, sodat die geleidingsvermoë by kamertemperatuur drasties toeneem en binne perke nie veel temperatuurafhanklikheid toon nie.
Édouard Manet
Loopbaan
In 1856 het Manet ’n ateljee geopen. Sy styl in dié tydperk is gekenmerk deur vrye kwashale, eenvoudige detail en min oorgangskleure. In die realismestyl van Courbet het hy kontemporêre werke geskilder soos bedelaars, sangers, sigeuners, mense in kafees en bulgevegte. Ná sy vroeë loopbaan het hy selde godsdienstige, mitologiese of historiese voorwerpe geskilder. Twee van sy werke is by die Salon van die Paryse Académie des Beaux-Arts aanvaar. Sy styl was "effens onverskillig" in vergelyking met die uiters noukeurige werke van ander Salon-skilderye, en dit het van die jong kunstenaars se aandag getrek.
Ahmed Aboutaleb
Van 2004 tot 2007 was hy die adjunk-burgemeester van Amsterdam en van 2007 tot 2008 adjunk-minister vir sosiale sake en arbeid in die Balkenende IV-kabinet.
Broom
Kenmerkende eienskappe
Broom is die enigste vloeibare nie-metaal element by kamertemperatuur en slegs een van twee elemente op die periodieke tabel wat in 'n vloeistoftoestand voorkom by kamertemperatuur (Kwik is die ander een). Die suiwer chemiese element het die fisiese vorm van 'n Diatomiese molekuul, Br2. Dit is 'n swaar rooibruin vloeistof wat maklik verdamp by standaardtemperatuur en -druk om 'n rooi damp te vorm (die kleur stem baie ooreen met stikstofdioksied) en het 'n sterk brandende reuk soortgelyk aan chloorgas. Broom is chemies baie na aan chloor wat ook 'n halogeen is, maar is minder reaktief. Dit is egter meer reaktief as jodium. Broom is effens oplosbaar in water en hoogs oplosbaar in koolstofdisulfied, alifatiese alkohole (soos metanol) en asynsuur. Dit bind maklik met baie elemente en is 'n sterk bleikmiddel.
Gebruike
Broom word ook gebruik in die vervaardiging van berokingsmiddelle, vuurbestande middelle, watersuiweringsmiddelle, kleurstowwe, medisynes, ontsmettingsmiddelle, anorganiese bromiede vir fotografie, ens. Dit word ook gebruik as tussenganger in organiese sintese, waar dit verkies word bo jodium as gevolg van die laer koste daarvan.
Geskiedenis
Broom is deur Antoine Balard by die soutpanne van Montpellier in 1826 ontdek maar is eers in 1860 in groot maat vervaardig. Die Franse chemikus en fisikus Joseph-Louis Gay-Lussac het die naam broom voorgestel vanweë die kenmerkende reuk van die dampe.
Japan Nasionale Roete 209
Japan Nasionale Roete 209 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Knoet die Grote
Invalle in Engeland
Knoet het sy pa gehep om Engeland in Augustus 1013 binne te val en is ná sy pa se dood in Februarie 1014 deur die Deense vloot tot koning van Engeland uitgeroep. Toe die Engelse adel die verslane koning Ethelred II weer op die troon plaas, het Knoet egter na Denemarke teruggekeer.
In Augustus 1015 het hy Engeland weer binnegeval en ’n paar onbesliste veldtogte teen Ethelred gevoer en vanaf April 1016 teen dié se seun Edmund Ironside. In Oktober 1016 het Knoet die Engelse by Ashingdon in Essex verslaan. Hy en Edmund het ooreengekom om die ryk te verdeel, maar in November is Edmund dood. Knoet het toe die enigste heerser geword.
Herdersmaan
Voorbeelde
Neptunus se ringe is baie ongewoon omdat hulle van die Aarde af eers soos onvoltooide boë gelyk het, maar volgens foto’s deur Voyager 2 voltooide ringe met helder opeenhopings blyk te wees. Dit lyk of die swaartekraginvloed van die herdersmaan Galatea en moontlik ’n ander, nog onbekende herdersmaan vir die opeenhopings verantwoordelik is.
2007 Franse Grand Prix
Die 2007 Formule Een Franse Grand Prix het op 1 Julie 2007 op die Nevers Magny-Cours-renbaan plaasgevind. Die was die agtste wedren van die kampioenskap en is deur Kimi Räikkönen van Scuderia Ferrari gewen.
Astrolabium
Die astrolabium is veral in die Middeleeue gebruik en was 'n gewilde navigasie-instrument. In die Renaissance is astrolabiums spoggerig versier. Dit het egter later in onbruik verval toe noukeuriger optiese instrumente soos die sekstant ontwikkel is.
Fisika
Fisika (uit Antieke Grieks: φυσική (ἐπιστήμη) phusikḗ (epistḗmē) "natuurkennis", van φύσις phúsis "natuur") is die wetenskap van die natuur in die breedste sin. Fisici bestudeer die gedrag en eienskappe van materie in ’n groot verskeidenheid verbande, wat wissel van die subatomiese deeltjies wat die boustene van alle gewone materie is (deeltjiefisika) tot die gedrag van die materiële heelal as ’n geheel (kosmologie).
Fisika is ook nou verwant aan wiskunde. Fisiese teorieë word amper altyd uitgedruk deur gebruik te maak van wiskundige vergelykings, en die wiskunde wat betrokke is, is in die algemeen ingewikkelder as in die ander wetenskappe.
Passasier
'n Passasier is 'n persoon wat reis in 'n voertuig, maar het min of geen verantwoordelikheid vir die take wat nodig is vir die voertuig om sy bestemming te bereik nie. Persone wat self nie in beheer is van die voertuig nie, maar wel 'n diens of taak verrig, word nie as 'n passasier gesien nie soos bv. 'n lugwaardin op 'n vliegtuig.
Fordsburg
Fordsburg is 'n voorstad van Johannesburg in Suid-Afrika in die voormalige Area 8. Dit is hoofsaaklik 'n residensiële voorstad, hoewel dit ook talle winkels en fabrieke huisves.
Margaretha Lategan Spies
duimnael|regs|300px|Sita Spies, haar ouers, ds. B.A.A. Spies en sy eerste vrou, Nellie, en haar broer Abraham, suster, Adrinie, en broer Stephanus.
Diglossie
Stabiliteit
Diglossie dui nie op ’n onstabiele toestand nie. Diglossie kan vir eeue lank, en selfs vir meer as duisend jaar, binne 'n taalgemeenskap bestaan.
Openbare redevoering
Geskiedenis
Die kuns van openbare redevoering is aanvanklik deur die Grieke ontwikkel. Griekse orators het namens hulleself gepraat, en nie soseer as verteenwoordigers van ’n kliënt of kiesafdelings nie. Enige burger wat dus in die hof, in die politiek of in die sosiale lewe sukses wou behaal, moes redenaarstegnieke aanleer. Opleiding hierin is aanvanklik deur ’n groep sogenaamde “sofiste” aangebied wat fooie gevra het om “die swakkere argument die sterkere te maak” en om hulle studente deur middel van lering in uitnemendheid “beter” te maak. Plato, Aristoteles en Sokrates het teorieë oor openbare redevoering ontwikkel wat in stryd met dié van die Sofiste was, en hulle idees het ’n institusionele vorm aangeneem toe permanente skole ontwikkel is waar openbare redevoering as vak aangebied is. Alhoewel Griekeland uiteindelik sy politieke soewereiniteit verloor het, is die Griekse kultuur van opleiding in openbare redevoering grootskaals deur die Romeine aangeneem.
Hoër onderwys en professionele redevoering
Die gebruik van openbare redevoering in die vorm van mondelinge voorleggings is algemeen in hoër onderwys, en dit word toenemend as ’n assesseringsmiddel erken.
Filosofie
Filosofie of wysbegeerte is 'n vakgebied wat die kennis van, en insig in 'n verskeidenheid fundamentele sake najaag, soos byvoorbeeld realiteit, kennis, betekenis, waarde, bestaan en waarheid. In omgangstaal word die term filosofie baie keer gebruik om te dui op 'n ingesteldheid, uitgangspunt of lewensbeskouing. Hierdie artikel handel eerder oor filosofie as 'n akademiese vakgebied.
Iemand wat filosofie beoefen, word 'n filosoof genoem. Filosofie kan ook verwys na die kollektiewe werk van die groot filosowe.
Kennis
Tradisioneel verwys die term "filosofie" na enige kennisversameling (body of knowledge). In hierdie sin is filosofie nou verwant aan godsdiens, wiskunde, natuurwetenskap, onderwys en politiek. Newton se wiskundige beginsels van natuurfilosofie uit 1687 word in die 2000's geklassifiseer as 'n boek van fisika; hy gebruik die term 'natuurfilosofie' omdat dit dissiplines omvat het wat later verband hou met wetenskappe soos sterrekunde, geneeskunde en fisika.
Westerse filosofie
Theodor W. Adorno vooraanstaande lid van die Frankfurt Skool skryf die boek Negatiewe Dialektiek wat deel vorm van die kritieke teorie. Hoewel Adorno gesidder het wanneer hy die woord "teorie" hoor, het hy tog erken dat 'n mens nie sonder teorie te werk kan gaan in enige vakwetenskap nie. Daarom word sy negatiewe dialektiek tog as teorie beskou. Die negatiewe dialektiek funksioneer basies as 'n teorie wat twee kontrasterende konsepte teenoor mekaar opweeg en dit in negatiewe dialektiek teenoor mekaar laat staan. Met behulp van hierdie negatiewe dialektiese verhouding, kan 'n sentrale idee of begrip gedekonstrueer word om sodoende by die kern van iets uit te kom of om die leemtes van 'n begrip of konsep aan te toon.
Midde-Oosterse filosofie
Na die Moslem-verowerings het die vroeë Islamitiese filosofie die Griekse filosofiese tradisies in nuwe innoverende rigtings ontwikkel. Hierdie Islamitiese Goue Eeu het Europese intellektuele ontwikkelings beïnvloed. Die twee hoofstrome van vroeë Islamitiese denke is Kalam wat fokus op Islamitiese teologie en Falsafa wat gebaseer is op Aristotelianisme en Neoplatonisme. Die werk van Aristoteles was baie invloedryk onder die falsafa soos al-Kindi (9de eeu), Avicenna (980 - Junie 1037) en Averroes (12de eeu). Ander soos Al-Ghazali was baie krities oor die metodes van die Aristoteliaanse falsafa. Islamitiese denkers het ook 'n wetenskaplike metode, eksperimentele medisyne, 'n teorie van optika en 'n regsfilosofie ontwikkel. Ibn Khaldun was 'n invloedryke denker in die geskiedenisfilosofie.
Boeddhistiese filosofie
Omdat onkunde oor die ware aard van dinge as een van die wortels van lyding (dukkha) beskou word, is Boeddhistiese filosofie gemoeid met epistemologie, metafisika, etiek en sielkunde. Boeddhistiese filosofiese tekste moet ook verstaan word binne die konteks van meditatiewe praktyke wat veronderstel is om sekere kognitiewe verskuiwings teweeg te bring. Belangrike innoverende konsepte sluit die Vier Edel Waarhede in as ontleding van lyding, anicca (tydelikheid) en anatta (nie-self).
Daar was talle skole, sub-skole en tradisies van Boeddhistiese filosofie in Indië. Volgens Oxford professor van Boeddhistiese filosofie Jan Westerhoff, die groot Indiese skole van 300 V.C. 1000 CE was:
Epistemologie
Epistemologie is die vertakking van die filosofie wat kennis bestudeer. Epistemoloë ondersoek vermoedelike bronne van kennis, waaronder perseptuele ervaring, rede, geheue en getuienis. Hulle ondersoek ook vrae oor die aard van waarheid, geloof, regverdiging en rasionaliteit.
Thermiet
Thermiet is 'n pirotegniese samestelling van aluminiumpoeier en 'n metaaloksied wat 'n aluminotermiese reaksie laat ontstaan wat bekend staan as 'n thermiet reaksie. Dit is nie 'n plofstof nie maar dit kan vir kort tydjies uiters hoë temperature laat ontstaan wat op 'n klein teiken gefokus kan word.
Gereformeerde kerk Parys
Tweede kerkgebou
Omstreeks 1888 het hierdie ou kerkgebou van 1872 onbruikbaar geword en moes die gemeente enige jare lank vergader in die plaaslike skoolgebou. Daarna is egter besluit tot die daarstelling van ’n doelmatiger Godshuis op ’n stuk grond, weer geskenk deur J.J. Scheepers. Die hoeksteenlegging van die nuwe gebou het in 1891 plaasgevind. Die gebou het £800 gekos wat deur die gemeente self byeengebring is.
Derde kerkgebou
duimnael|regs|160px|Ds. A.S.E. Yssel, Vredefort se leraar van 1918 tot 1921. duimnael|regs|160px|Ds. [[G.H.J. Kruger, leraar van 1926 tot 1949.]]
Ahmed
Ahmed kan na een van die volgende verwys:
Palmsondag
Palmsondag is 'n Christelike fees wat op Sondag voor Paasfees gehou word. Dit is die sesde en laaste Sondag van die vastyd en lui die Heilige Week net vóór Paasfees in. In Evangelies-Lutherse Kerke word dié week ook Stille Week genoem. Die Groot of Heilige Week van die Rooms-Katolieke en Oosters-Ortodokse tradisies sluit ook Paasfees self in. Die Palmsondag se datum hou verband met dié van Paasfees.
Nord-Pas-de-Calais
Nord-Pas-de-Calais (Afrikaans: "Noord en Seestraat-van-Calais") is die mees noordelike van Frankryk se 27 administratiewe geweste (régions) en bevat die départements Nord en Pas-de-Calais met 'n oppervlak van 12 414 vierkante kilometer en vier miljoen inwoners (of sowat sewe persent van die totale Franse bevolking). Die administratiewe hoofstad (prefektuur) is Lille. Die gewes is die tweede grootste metropolitaanse gebied in die land na Parys, en meer as 80 persent van sy bevolking woon in stedelike gebiede. Die gewes het 'n ryk kulturele erfenis as 'n vrugbare streek in die grensgebied van Frankryk en Vlaandere met welvarende ambagte en nywerhede, maar eeue lank is dit ook 'n omstrede gewes met 'n lang lys van oorloë en veldslae, wat van die antieke Galliese tydperk tot by die Tweede Wêreldoorlog strek.
Geskiedenis
Nord-Pas-de-Calais het 'n lang tradisie as 'n sentrum van die tekstielnywerheid, wat in die middeleeue begin. Met die industrialisering in die 19de eeu groei die gebied tot een van Frankryk se ekonomiese sentrums. Terwyl die gebied nie deur die Frans-Pruisiese Oorlog van 1870–1871 geraak is nie en danksy die Duitse anneksasie van Elsas-Lotaringe selfs nog belangriker word as Frankryk se grootste nywerheidsgebied, ly Nord-Pas-de-Calais sterk onder die Duitse besetting en die verwoestings van die Eerste Wêreldoorlog.
Olivier (paladyn)
Olivier, soms Olivier de Vienne of Genne sgenoem, is een van die fiktiewe en legendariese figure van die Middeleeuse Franse epiek, die Matière de France. Hy word beskryf as die getroue metgesel, raadgewer en vertroude van Roland, die ridder en naamgewende hoofkarakter in die Rolandslied. Soos Roland word ook Olivier as 'n voorbeeld van 'n volmaakte ridder uitgebeeld.
Friedensreich Hundertwasser
Biografie
In die 1970's het Hundertwasser verskeie eiendomme in die Bay of Islands in Nieu-Seeland bekom, wat 'n totale oppervlakte van ongeveer 372 ha van die hele "Kaurinui"-vallei insluit. Daar het hy sy droom verwesenlik om nou verbonde aan die natuur te woon en te werk. Benewens ander projekte het hy die "Bottle House" daar ontwerp. Hy kon grootliks selfversorgend leef deur sonpanele, 'n waterwiel en 'n biologiese watersuiweringsaanleg te gebruik. Sy eerste grasdak-eksperimente het daar plaasgevind.
Hundertwasser sterf op Saterdag, 19 Februarie 2000, in die Stille Oseaan, aan boord van Queen Elizabeth 2 aan 'n hartaanval. Volgens sy wens is hy in harmonie met die natuur op sy grond in Nieu-Seeland, in die Tuin van die Gelukkige Dooie onder 'n Tulpboom begrawe.
Michail Lazaref
Opleiding en begin van loopbaan
Lazaref kom uit 'n ou Armeense familie. In 1800 skryf hy in by Rusland se Vlootkollege. Drie jaar later word hy na die Britse vloot gestuur, waar hy vir 'n ononderbroke navigasie-ekspedisie van vyf jaar sou bly. In 1808–1813, dien Lazaref in die Oosseevloot. Hy neem deel aan die Russies-Sweedse Oorlog van 1808–1809 en die Patriotiese Oorlog van 1812.
Loopbaan as ontdekkingsreisiger
In 1822–1825, seil Lazaref vir die derde keer om die aardbol op sy fregat Kreiser en onderneem hy omvattende navorsing op die gebiede meteorologie en etnografie.
Oorlogstydse bevelvoering
In Februarie tot Junie 1833 lei Lazaref 'n Russiese eskadron na die Bosporus en teken die Verdrag van Hunkar-Iskelesi met Turkye. In 1833 word hy aangestel as bevelvorder van die Swartsee-vloot, die Swartsee-hawens en ook as militêre goewerneur van Sewastopol en Nikolajef.
Daphnis (maan)
Daphnis (Grieks: Δάφνις) is ’n binneste maan van Saturnus. Dit is ook bekend as Saturnus XXXV; sy voorlopige naam was S/2005 S 1. Daphnis is sowat 8 km in deursnee en kom voor in die Keeler-gaping in Saturnus se A-ring.
Ontdekking
duimnael|links|Daphnis is in 2005 die eerste keer op ’n Cassini-foto gesien. Die swaartekragrimpels aan die kant van die ringe, waaruit die maan se bestaan afgelei is, is duidelik sigbaar.
Voordat Daphnis afgeneem is, is die maan se posisie reeds afgelei van swaartekragrimpels wat aan die buitekant van die Keeler-gaping waargeneem is. Die maan is op 6 Mei 2005 deur die Cassini Imaging Science Team ontdek. Die ontdekkingsfoto's is op 1 Mei van dié jaar deur die Cassini-ruimtetuig geneem. Die maan is daarna gevind op 32 foto's wat op 13 April en 2 Mei van die F-ring geneem is.
Miskruier
Die miskruier is 'n soort kewer wat bekend is daarvoor dat hy mis in ronde balletjies rol, rondstoot en begrawe, asook sy geneigdheid om eiers in dieremis te lê.
Erica comorensis
Die plant het 'n subspesie: ''Erica comorensis subsp. anjurensis'' (Alm & T.C.E.Fr.) Dorr & E.G.H.Oliv.
Ooij, Berg en Dal
Ooij is ’n nedersetting in die munisipaliteit Berg en Dal in die provinsie Gelderland in Nederland.
Dambulla-grottempel
Die vyf grotte
duimnael|240px|regs Die tempel bestaan uit vyf grotte, wat in altaarkamers omskep is. Die kompleks is verreweg die indrukwekkendste van die vele grottempels in Sri Lanka. Van die grotte is:
African Renaissance Unity Party
Die African Renaissance Unity Party (ARU) is 'n Suid-Afrikaanse politieke party wat gestig is om vir die bevordering van die belange van die tradisionele hoofmanne en hul gemeenskappe. Die party se leiers is almal tradisionele hoofmanne.
Kundalila-waterval
Die Kundalila-waterval in Zambië is bekend om sy besondere natuurskoon.
Rolandslied
Navorsing deur graaf Tressan
Die Franse skrywer en ensiklopedis Louis-Élisabeth de la Vergne, Comte de Tressan (1705−1782), wat tydens 'n verblyf in Rome met navorsing oor Oud-Franse ridderromans begin het, was daarvan oortuig dat daar 'n kontinuïteit sou wees van Middeleeuse sangkuns tot in sy eie tydperk. In die volksliedere van boere in die Pireneë-bergreeks, waarna hy geluister het, het hy na bewering op spore van die Middeleeuse Rolandslied afgekom.
Hartaknoet
Koning van Engeland
Hartaknoet het intussen sy probleme tuis opgelos deur in 1038 of 1039 ’n verdrag te sluit met Magnus I van Noorweë. Daarvolgens het hulle ooreengekom dat indien die een sonder kinders sou sterf, die ander hom sou opvolg. Hartaknoet het toe beplan om Engeland binne te val, maar voor hy tot aksie kon oorgaan, is Harold op 17 Maart 1040 dood. Nadat Hartaknoet koning geword het, is Harold se lyk opgegrawe, onthoof en in ’n moeras gegooi.
Middeleeue
In die feodale tydperk was die koninkryke verdeel in baie graafskappe en hertogdomme. In 1095 het die Bisantynse keiser Alexius Comnenus, vir pous Urbanus II gevra om die Turke uit Jerusalem te help verdryf. Urbanus het ingestem en die volgende twee eeue word deur die Kruistogte gekenmerk.
Bestudering
Skilderye, drieluike, miniature en beeldhouwerke werp soms baie lig op die lewensopvattings gedurende die Middeleeue. Geskrewe bronne oor die Middeleeue kan basies onderverdeel word in verhalende en amptelike bronne. Die verhalende bronne sluit in biografieë van heiliges, konings en ander groot figure, en is gewoonlik uiters subjektief en moet as sodanig beoordeel word.
Daar bestaan byvoorbeeld biografieë van Karel die Grote, Frederik Barbarossa en Lodewyk IX die Heilige. Ander verhalende bronne is ensiklopedieë (veral in die Vroeë Middeleeue), teologiese geskrifte soos die van Thomas van Aquino (Thomas Aquinas; 13de eeu), regsboeke (Laat Middeleeue), annale en kronieke. Diplomatieke geskrifte soos memoranda, briewe en regsdokumente het in groot getalle bewaar gebly en is meestal betroubaar omdat hulle feitelik korrek en objektief is.
Lewensbeskouing
Die Middeleeuse geloof was nie 'n rasionele struktuur van reëls nie, maar 'n mengelmoes van vae, primitiewe voorstellings en Christelike opvattings. Die ideologie van die Middeleeuse Kerk was veral geïnspireer deur die leerstellings van Augustinus (354-430), wat in sy hoofwerk, De civitate Dei ("Die Godstaat"), verklaar het dat God se heilsplan vir die wêreld reeds uitgewerk was en dat die mens niks daaraan kon verander nie. Die Middeleeuse mens het daaruit die gevolgtrekking gemaak dat dit sinloos was om verandering op aarde na te streef.
Leenstelsel
Die stelsel het vinnig deur die hele Frankiese Ryk versprei. Die vinnige uitbreiding van die Ryk onder Karel die Grote (omstreeks 800) het daartoe gelei dat die leenstelsel in die grootste deel van Wes-Europa inslag gevind het. In 1066 het Willem die Veroweraar, die hertog van Normandië in Frankryk, Engeland verower en die land ook volgens die feodale stelsel bestuur. Die stelsel is in verskillende streke gewysig sodat dit by plaaslike ontwikkelings aangepas het. 'n Studie van die leenstelsel is gewoonlik gebaseer op die van Frankryk, wat as "klassiek" beskou word.
Investituur
'n Vasal wat 'n leen geërf het, moes opnuut manskap en leenhulde aan die leenheer betuig. Boonop moes hy, uit erkentlikheid dat die heer tot die oorerwing ingestem het, 'n verheffingsgeld (relevium) aan die heer betaal. Die wapenrusting van die vorige vasal is aanvanklik as verheffingsgeld aangebied, maar later het dit ook ander materiële vorme aangeneem.
Feodalisme en die staat
Die onderskeid tussen hulle bestuursfunksie en die leen wat hulle direk of indirek van die koning ontvang het, het geleidelik verdwyn. Net soos die leen erflik geword het, het die gepaardgaande bestuursfunksie ook erflik geword. Die funksie van graaf, hertog, markies, burggraaf of baron is deur die oudste seun geërf en het familiebesit geword. Die familiebesit was egter nie onderworpe aan die beperkings wat vir ander leengoedere gegeld het nie. Dit kon (voor of na die dood van die eienaar) oorgedra en verdeel word.
Ridderwese
Die perd, wat onafskeidbaar aan ridderskap verbonde was, was egter nog afwesig. Die Germane was voetsoldate, maar het wel perde geken en as vervoermiddel gebruik. Nadat hulle met die Romeine (wat oorwegend egter ook voetsoldate was), die Hunne (nomadiese ruiters uit Sentraal-Asië) en later die Sarasene in aanraking begin kom het, het die idee van die perd as 'n strydmiddel by die Germane, en veral by die Franke, ingang gevind.
Toernooie
Hulle was besorg oor die lewensverlies en verminking wat met die toernooie gepaard gegaan het, omdat dit die slaankrag van die koninkryk verminder het. Veral die Franse konings het die toernooie dikwels sterk veroordeel. Filips II Augustus (regeer 1180-1223) het sy seuns verbied om aan toernooie deel te neem en Lodewyk IX die Heilige (regeer 1226-1270) het die instelling as on-Christelik bestempel. Die konings kon, net soos die Kerk, egter nie altyd hul wil op die leenhere afdwing nie omdat laasgenoemde te sterk was.
Oorlogvoering
Later is verpligte krygsdiens beperk tot 42 dae per jaar, maar die leenheer het teoreties die reg gehad om ten alle tye op die daadwerklike steun van sy leenmanne staat te maak. In die praktyk was hulle dikwels, selfs al was hulle konings, te swak om hul wil af te dwing. Nadat meer geld in omloop gekom het, het die praktyk ontstaan om krygsdiens af te koop. Dit het as skildgeld bekend gestaan en die geld is aangewend om troepe te huur. Die ridders het nietemin enige geleentheid tot oorlogvoering aangegryp, selfs al was dit langer as die voorgeskrewe 42 dae.
Die eerste kanonne (einde 14e eeu) was so groot en lomp dat hulle in die loop van die 15e eeu deur kleiner geskut vervang is. Die belangrikheid van voetsoldate met nuwer wapens is eerste deur die Engelse ingesien. Die langboog (uit Wallis afkomstig) het tydens die Honderdjarige Oorlog die Franse leërs geweldige verliese laat ly. Die ridders het egter steeds die kern van die strydmag gevorm. Die wapens van 'n ridder van die 15e eeu was dieselfde as die van ŉ ridder van die 12e eeu: swaard, lans en knuppel.
Die slagting en plundery is deur albei kante as vanselfsprekend aanvaar: volgens tradisie is 'n vesting altyd eers die geleentheid gebied am vrywilliglik oor te gee, maar as dit met geweld verower moes word, is die inwoners as rebelle behandel. Teen die einde van die Middeleeue het oorlogvoering 'n meer nasionale karakter verkry en daar is in toenemende mate van voetsoldate (huurtroepe) gebruik gemaak. Die rol van die ridders het in belangrikheid afgeneem maar nie verdwyn nie.
Aspekte van die Middeleeuse samelewing
Die leenheer het nie aktief aan landbou deelgeneem nie en sy grond is deur sy lyfeienes bewerk. Nadat die handel herlewe en meer geld in omloop gekom het, het dit vir die boere moontlik geword om hul vryheid te koop. Vryboere het egter nog talle verpligtinge teenoor die leenheer gehad. Hulle moes byvoorbeeld verpligte arbeid aan hom lewer (gewoonlik 3 dae per week) en 'n deel van hul eie opbrengs aan hom afstaan in ruil vir hulle stukkie grond. Hulle moes ook talle belastings aan die leenheer sowel as aan die Kerk betaal.
Sekere soorte brood is 2 keer gebak omdat dit dan veel langer gehou het. Die brood is veral op skepe en in beleerde vestings geëet. Die Franse woord daarvoor was bis-cuit (letterlik: "2 keer gebak"), vandaar die moderne woord beskuit (jies) (biscuits in Engels). In sommige streke het vis ook deel van die boere se dieet uitgemaak. Die algemeenste dranke was tuisgemaakte bier en wyn van ŉ verskeidenheid van vrugte soos appels en bessies. In die huishoudings van die leenhere en hul ridders en amptenare was vleis die belangrikste voedsel.
Die voorkant is oopgehou vir bediening. Tot in die 15e eeu is net 2 maaltye per dag geëet, een omstreeks 10h00 en 'n kleiner maaltyd omstreeks 16h00. In kastele het die hoofmaaltyd dikwels ure lank geduur, wat dan die enigste maaltyd van die dag was.
Geneeskunde en higiëne
Die barbiere is egter nooit as medici beskou nie. Die studie van die menslike anatomie is bemoeilik deur die Kerk se verbod op die "skending" van lyke. Een van die bekendste leermeesters by Salerno was Constantinus Africanus, wat in die 11e eeu belangrike klassieke werke oor die geneeskunde sowel as Arabiese geskrifte vertaal het. Nog 'n vooraanstaande mediese skool was by Montpellier in Frankryk, waar belangrike vordering in die studie van melaatsheid en pokke gemaak is.
Toe die Hertog van Beiere een van Notker se pasiënte geword het, het hy sy eie urien deur die van 'n swanger vrou laat vervang om die geneesheer se bekwaamheid so op die proef te stel. Notker het so vas in sy eie diagnose geglo dat hy die hertog kalm meegedeel het dat God 'n wonderwerk verrig het en dat die hertog binne 30 dae geboorte aan 'n baba sou skenk. Notker het die hertog se persoonlike geneesheer geword. Die mees gevreesde siektes in die Middeleeue was roos (wat Sint Antoniusvuur genoem is), melaatsheid en builepes. Roos is hoofsaaklik veroorsaak deur die eet van bedorwe rogbrood en melaatsheid deur die eet van verrotte vleis en vis.
Die rol van die vrou
Vroue is toegelaat om 'n feodum (leengoed) te erf, maar in so 'n geval het die leenheer gewoonlik vir haar 'n huwelik gereël. Indien sy reeds getroud was, kon sy, met die goedkeuring van die leenheer, haar besittings by die van haar man voeg. Eleanor, die dogter van 'n 12e-eeuse hertog van Aquitanië, het byvoorbeeld al haar vader se uitgestrekte besittings in Frankryk geërf en later met koning Hendrik II van Engeland getrou. Daardeur het die koning van Engeland hertogdomme en graafskappe in Frankryk verkry wat hy nie voorheen gehad het nie.
Jag
In die geval van valke wat vir hasejag afgerig was, is die haas eers gewond sodat die valk hom maklik kon vang. Tydens die jag het die valk op sy meester se vuis of voorarm gesit. ŉ Spesiale handskoen is vir die doel gebruik. 'n Klein silwerklokkie is aan een of albei die valk se pote vasgemaak sodat hy duidelik gehoor kon word wanneer hy buite sig was. Wanneer die valk nie gejag het nie, is sy kop met 'n leerkap bedek. Dit het hom rustig gehou en verhinder dat hy met sy skerp snawel sy meester of meesteres aanvat.
Marteling
Vanaf die 13de eeu het marteling al hoe gewilder as regspraktyk geword. Die aangeklaagde is aan uitmergelende liggaamlike pyniging onderwerp om hom tot bekentenis van sy skuld te dwing. Deur die marteling is natuurlik nie altyd die werklike skuldige uitgewys nie. Heeltemal onskuldige mense wat aan foltering onderworpe was, het dikwels bekentenisse afgelê om verdere pyniging vry te spring.
Wrede strawwe
Baie van die strawwe wat in die Middeleeue aan veroordeeldes opgelê is, getuig van 'n vrugbare maar wrede verbeelding. Verdrinking, verstikking in modder, onthoofding, verbranding op die brandstapel en grusame mishandeling op die folterbank was maar net 'n paar middele wat aangewend is om die veroordeeldes dood te maak. Misdrywe wat ons vandag as onbenullig beskou, is destyds summier met die dood gestraf.
Kalender
Historiese kalenders
Die soort tydsindeling was aanvanklik in gebruik in Indië. in die Midde-Ooste en later ook in Griekeland en Rome. In 'n poging om betekenis te gee aan dokumente en geskrifte oor die vroeë Indiese kalender; het die Britse regering in die dertigerjare van hierdie eeu ŉ sogenaamde almanak-woordeboek vir Indië uitgegee. Indië het egter sy maanalmanak vir spesiale gebruike behou, maar die sonalmanak word wel amptelik gebruik. Die woord maand is afgelei van die historiese maankalender, hoewel ons maande nie meer ooreenstem met die verskillende maanfases nie.
Die Caracol het onder meer Venus se posisies op die horison aangedui en die sonkeerpunte en dag- en nagewenings bepaal. Die geheime van die sterrewagte word met behulp van rekenaars steeds verder ontrafel. Daar is reeds vasgestel dat die ou sterrekundiges die sonjaar op 12 sekondes van sy werklike duurte na bereken het, terwyl Venus se omwenteling tot op sewe sekondes in 50 jaar bepaal is. Vreemde "almanakke" uit die Steentyd is ook oor Wes-Europa versprei. Stonehenge in Engeland is een voorbeeld. Dit bestaan uit ŉ groepering van groot rotsblokke wat volgens die astronoom Gerald Hawkins posisies van die son en maan aangedui het. Hawkins.het in 1973 ontdek dat die beroemde Egiptiese tempel van Amon-Ra (die songod) by Karnak ontwerp is met die wintersonkeerpunt as uitgangspunt. Ook in Wes-Amerika en Kanada het die Amerikaner John Eddy in 1972 oorblyfsels van sterrewagte gevind.
Babiloniese kalender
Die omgekeerde geld vir die heliakiese ondergang. 'n Nuwe maand het vir die Babiloniërs begin wanneer die sekelmaan saans in die Weste sigbaar geword het, gewoonlik twee dae na nuwe maan. Die kalender se tekortkoming was die dertiende maand. Omdat die maand deur die heersende vors bepaal is, kon dit gebeur dat twee opeenvolgende jare elk dertien maande gehad het. 'n Soortgelyke stelsel word nog deur die Jode in hul kalender gebruik, asook deur die Christene om die Paasdatum vas te stel.
Juliaanse kalenderhervorming
Toe Julius Caesar aan bewind kom, is die maanalmanak steeds in Italië gebruik. Caesar, wat Egipte verower het, het Sosigenes, 'n sterrekundige aan die universiteit van Alexandrië, aangestel om 'n Romeinse kalender saam te stel met Rome as middelpunt. "Tyd moet in Rome begin en in Rome eindig," het Caesar gesê (vandaar die benaming "die ewige stad").
Kraken Rum
Produkbeskrywing en -verpakking
Kraken Rum is in 2010 bekendgestel. Die grootste deel van die rum kom van Trinidad, en word gedistilleer van natuurlike soet molasse wat gemaak word van plaaslik verboude suikerriet. Die rum word vir 1 tot 2 jaar verouder en dan vermeng met 'n mengsel van 11 tipes speserye, insluitende kaneel, gemmer en naeltjies. Die drank is swart van kleur maar vertoon bruin wanneer dit opgehou word in die lig.
Die bottel is ontwerp ná 'n Victoriaanse rumbottel, met twee hoepelhandvatsels, gebaseer op die tradisie om 'n bottel op te hang om breekskade te voorkom. Die bottel het 'n swart en wit papieretiket met 'n illustrasie van 'n Kraken-seedier. Die etiket aan die bottel se agterkant meld dat dit "ingevoerde rum uit die Karibiese Eilande is, gemeng met natuurlike geure".
Vroeg in 2020 het Kraken twee nuwe vooraf gemengde geure vrygestel, Kraken & Dry en Kraken & Cola, wat die produk se houvas op die Australiese mark vergroot het.
Kalender
Christelike kalender
26 Maart 1989 4 April 1999
Ringwurms
Die ringwurm se basiese vorm is uit segmente opgebou. Elke segment besit dieselfde stel organe. In die meeste poligete wurms het 'n segment 'n paar parapodia wat meestal vir voortbeweging gebruik word. 'n Septum skei twee segmente in die meeste van die spesies, maar daar is talle waar dit swak ontwikkel of totaal afwesig is. Die Echiura en Sipuncula vertoon geen duidelike segmentasie nie en dit is een rede hoekom hulle tradisioneel nie tot hierdie groep gereken is nie.
Polychaeta
Die kop van die buiswurms kan afsonderlik of nie afsonderlik wees. Buiswurms met afsonderlike koppe het gewoonlik geen kopaanhangsels nie. Kieue, wat vir asemhaling en die versamel van voedsel gebruik word, is baie goed ontwikkel by baie buiswurmspesies. Sommige spesies het tentakels aan die voorkant en kieue kom op die dorsale kant van die voorste segmente voor. By hierdie spesies word voedsel met behulp van die tentakels bymekaargemaak. Die res van die liggaam word verdeel in ŉ borsstreek en 'n abdominale streek.
Ooij, Neder-Betuwe
Ooij is ’n nedersetting in die munisipaliteit Neder-Betuwe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Riana Scheepers
Lewe en werk
In 1999 aanvaar sy ’n onderwyspos by Paul Roos Gimnasium op Stellenbosch en begin die Stellenbosch Skool vir Skryfkuns en Kreatiewe Denke, met die teikenmark uiters talentvolle kinders. Sy bedank in 2001 om meer tyd aan haar kreatiewe skryfwerk te wy en in September 2002 trou sy met die boer Johann Loubser. Sy woon hierna beurtelings op Paternoster, op die wynplaas De Compagnie in die Wamakersvallei naby Wellington, waar sy 'n tyd lank as plaasbestuurder werk, en op Klipkraal, ’n plaas in die Tankwa-Karoo. Op De Compagnie werk sy saam met die vroue in die wingerd, gee geletterdheidsklasse vir volwassenes in die plaasgemeenskap en bied ook jaarliks ’n kursus in Skryfkuns en Kreatiewe Denke aan. Sy bedryf ’n gastehuis op die plaas en die boetiek-brandewyn van die plaas word in 2009 bekroon met ’n goue internasionale Michelangelo-toekenning. In 2015 verhuis sy en haar man na Wildernis naby George.
Ander bedrywighede van haar sluit in die draaiboek wat sy vir ’n televisiereeks van 52 episodes skryf oor Leerbehoeftes van swart adolessente. Vanaf 2002 tree sy op as Huisgenoot se sosiale raadgewer in die rubriek “Vra vir dr. Adri”. Tussen 1998 en 2003 is sy lid van die Klein Karoo Nasionale Kunstefees se Kunstekabinet en tussen 2004 en 2007 is sy Raadslid van die S.A. Brandewynstigting en die Afrikaanse Taalmuseum. Sy hanteer verskeie rubrieke, onder andere vir Die Volksblad vanaf 1999, Beeld vanaf 2000, Die Burger vanaf 1992–1995 en weer vanaf 2002 en die Belgiese koerant De Morgen vanaf 2000. Sy behartig ook vanaf November 1999 ’n rubriek vir die Christelike vrouetydskrif Finesse, wat in Junie 2000 summier opgeskort word omdat sy kwansuis “nie ’n Christen is nie” na aanleiding van lesers se klagtes oor haar boeke. Sy skryf ook sketse vir Beeld, Volksblad, De Kat en Rooi Rose. Sy tree gereeld op as mentor by skryfskole, onder andere in 2011 by die Winterskool van die Eenheid vir Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Pretoria, waar sy in beheer is van die prosafokusgroep. In 2000 word sy ’n lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.
Poësie
Sy skryf gedigte vandat sy vyftien jaar oud is en in 1972 wen sy ’n prys in ’n poësiewedstryd wat in Natal vir volwassenes aangebied is met die gedig “Stiefpa”. Hierdie gedig word later in haar debuutbundel opgeneem. Haar gedigte word gebundel in “Met die taal van karmosyn”. Die bundel bevat hoofsaaklik sensuele liefdesgedigte, gemotiveer deur die digter se liefdesverhouding met haar tweede man, aan wie meeste van die gedigte dan ook geskryf is. Die titel word toegelig deur Nederlandse aanhalings en is aanduidend van die passievolle aard van die gedigte. Daar is vyf afdelings in die bundel, waarvan drie se titels met die kleur rooi (of passie) verbind word. Dit begin met herinneringsgedigte oor die familie, die ouers en haar land onder die afdelingtitel “Met die taal van bloed”. Die tweede afdeling dra ook die titel van die bundel, aanduidend van die klem wat op hierdie erotiese gedigte lê en dit is dan ook die afdeling wat die meeste gedigte bevat. Hier is die gedig “Lied in die voorwinter” ’n interessante eksperiment, waar ’n gedig van G.A. Watermeyer in ’n erotiese idioom herskryf word. “Met die taal van skarlaken” is die derde afdeling en bevat liefdesverse van ’n meer speelse aard. Die vierde afdeling het die titel “Met die taal van smarag”, wat verbind word met groen en verbondenheid met die natuur. Die afdeling “Reis” bevat soos die titel aandui reisgedigte. Van haar gedigte word opgeneem in “Groot verseboek”. In 2020 word haar gedigte ‘Lied in die voorwinter’ en ‘Nalatenskap’ in Vers en vrou opgeneem.
Spoetnik 6
Spoetnik 6 is op 1 Desember 1960 van Terrein No. 1 by die 5de Tjoeratam-lanseersentrum (nou Baikonoer) in die Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek gelanseer vooraan ’n Wostok-L-lanseervuurpyl. Dit is in ’n lae wentelbaan om die aarde geplaas. Die vlug het ’n dag geduur, waarna dit op 2 Desember weens ’n tegniese fout in die atmosfeer gedisintegreer het.
Verwysings
Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Riebeek-kollege
Stigting
regs|duimnael|170px|Ds. [[Abraham Isaac Steytler|A.I. Steytler, leraar van die NG gemeente Uitenhage van 1863 tot 1881. Hy het die leiding geneem in die stigting van Riebeek-kollege.]]
Tot in 1877 het die onderwysgeriewe vir meisies op Uitenhage veel te wense oorgelaat. Hulle moes óf na een van 'n aantal privaat skooltjies gaan óf die gemengde openbare skool van die heer John Gibson bywoon waaruit Muir-kollege, die plaaslike seunskool, later sou ontstaan. Omdat die openbare skool hom meer op die onderwys van seuns toegelê het, en veral omdat sy hoof, Gibson, lank reeds nie meer tevredenheid gegee het nie, het steeds meer ouers hul dogters uitgeneem en geplaas in voornoemde privaat skole, waarvan dié van ene mej. Elliot die vernaamste was.
Riebeek-kollege word ’n goewermentskool
Voortaan sou die skool vinnig groei. Reeds in 1886 staan die leerlingtal op 79 en moes 'n bykomstige assistente aangestel word.
153
Die jaar 153 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 53ste jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Fornebu
Geografie
Fornebu is tussen die Lysakerfjord en Holtekilen geleë en het 'n oorwegend residensiële karakter met talle villa's in die noorde en op die skiereiland Snarøya in die suide.
Royal Shakespeare Company
Die Royal Shakespeare Company (RSC) is 'n vooraanstaande Britse teatergeselskap wat werksaam is in William Shakespeare se geboortedorp, Stratford-upon-Avon. Met nagenoeg 700 werknemers bring hierdie geselskap ongeveer 20 produksies elke jaar op die planke, nie alleenlik in hulle tuisdorp nie, maar ook op toer in plekke soos Londen en Newcastle. Die RSC lewer hoofsaaklik uitvoerings van toneelstukke deur Shakespeare en sy tydgenote, maar is ook betrokke by die uitvoering van meer moderne teaterstukke, soos dié van Harold Pinter, Tom Stoppard, Eugene O'Neill, Arthur Miller en Claude-Michel Schoenberg. Daarbenewens werk hulle ook aktief aan opvoedingsprojekte wat daarop mik om 'n liefde vir Shakespeare by onderwysers en jong leerders te kweek. Een voorbeeld hiervan is die 2008 manifes 'Stand Up for Shakespeare', wat 'n veldtog geloods het om jongmense aan Shakespeare se toneelstukke in die konteks van lewende teater-uitvoerings bloot te stel.
Die RSC is formeel gestig op 20 Maart 1961, met 'n aankondiging dat Stratford se bestaande Shakespeare Memorial Theatre voortaan bekend sou staan as die Royal Shakespeare Theatre, en dat die geselskap wat in hierdie teater werksaam was die Royal Shakespeare Company sou heet. Peter Hall was die stigtende artistieke direkteur (1960—1968), en is opgevolg deur Trevor Nunn (1968—1986), Terry Hands (1978—1991) (Nunn en Hands het vir ongeveer agt jaar lank saam die artistieke direkteurskap behartig), Adrian Noble (1991—2003), Michael Boyd (2003—2012), en Gregory Doran (2012—). Die periodes onder Hands en Noble se leierskap was 'n moeilike fase vir die geselskap, waarin 'n professionele assosiasie met die Barbican Sentrum in Londen stopgesit is met opeenlopende negatiewe finansiële gevolge.
Rente
Saamgestelde rente
Na twee jaar:
Dit is duidelik dat saamgestelde rente 'n baie beter opbrengs gee.
In werklikheid word rente elke maand (maandeliks saamgestel) of elke dag (daagliks saamgestel) bepaal.
Effektiewe rentekoers
Die effektiewe rentekoers is die gemiddelde groei oor een jaar.
Stocking, Sekhukhune
Stocking is 'n landelike nedersetting in die Makhuduthamaga Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Muesli
Bernie Bear se granola
Stoor in ŉ lugdigte houer.
Morgedal
Bakermat van moderne skisport
Die museum Norsk Skieventyr behandel die geskiedenis van die skisport wat meer as 4 000 jaar terugstrek.
Peggy Montgomery
Peggy Montgomery (5 Augustus 1904 – 3 Augustus 1989) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Ace of Clubs (1925), The Fighting Failure (1926), en Arizona Days (1928).
Mitsubishi Ki-67
Die Mitsubishi Ki-67 was 'n tweemotorige Japannese bomwerper van die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig is ontwerp deur dr. Hisanojo Ozawa, hy het die ontwerp in 1941 begin na aanleiding van spesifikasie wat uitgereik is deur die Japannese Leërlugmag. Die eerste prototipe het aan die begin van 1943 gevlieg en vyftien Ki-67 was teen die einde van dié jaar voltooi.
S.V. Petersen
Lewe en werk
Na skool gaan hy na die Battswood Opleidingskollege in Wynberg, waar hy na ’n tweejarige kursus aan die einde van 1933 as onderwyser kwalifiseer. Sy onderwysloopbaan begin in 1934 op Ladismith in die Kaapprovinsie. Twee jaar later is hy egter terug in Kaapstad as leerkrag aan die Berlynse Sendingskool in Searlestraat, Distrik Ses. Hy begin aandklasse bywoon aan die Universiteit van Kaapstad vir die B.A.-graad met hoofvakke Afrikaans, Engels en Wiskunde. Hierdie graad verwerf hy in 1940 met die universiteitsmedalje vir Afrikaans. Tydens sy studies raak hy bevriend met I.D. du Plessis. Later behaal hy ook die B.Ed.-graad aan dieselfde universiteit. As onderwyser dien hy vanaf 1939 as assistent in die sekondêre skool Battswood, as lektor in die Opleidingskollege Battswood en vanaf 1945 as hoof van dieselfde inrigting se primêre skool. In Januarie 1947 word hy stigter van die Hoërskool Spes Bona in Athlone waar hy skoolhoof is tot met sy aftrede in 1974. Ná sy aftrede aanvaar hy ’n tydelike pos in die Departement van Opvoedkunde aan die Opleidingskollege Hewat in Crawford en in 1981 is hy na die Onderwysopleidingskollege in Bellville, waar hy tot 1983 diens doen. Hy is getroud met die onderwyseres Mavis en uit die huwelik word een seun, Sydney, gebore.
Ooreetsteuring
Tekens en simptome
Ooreet is 'n kernsimptoom van OS, maar nie almal wat ooreet, ly aan die steuring nie. 'n Individu kan by geleentheid ooreet sonder om baie van die negatiewe liggaamlike, sielkundige of sosiale impakte van OS te beleef.
S.V. Petersen
Eerbewyse
In 1950 wy die SAUK ’n episode van “Ons skrywers en digters aan die woord” aan sy werk. Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ken in 1959 ’n erepenning aan hom toe vir sy bydrae tot die Afrikaanse kultuur en hy kry ook die Kroningsmedalje vir sy opvoedkundige werk. In 1977 word hy voorgestel as lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, maar die Akademie vat so lank om tot ’n besluit te kom dat sewe lede uit protes bedank. Wanneer die Akademie hom wel nader om lid te word, wys hy dit weens swak gesondheid van die hand. Die Staatspresident ken in 1982 die Dekorasie vir Voortreflike Diens aan hom toe. In 1986 word hy verkies tot lid van die Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden in Nederland. Kort na sy dood ontvang hy die ereburgerskap van sy geboortedorp Riversdal saam met Alba Bouwer en Dalene Matthee. ’n Radiohoorspel oor hom word deur Chris Swanepoel saamgestel onder die titel “Kind van die dal” en in 1989 oor die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie se Afrikaanse Diens uitgesaai. Die komponis Hendrik Hofmeyr toonset in 1997 twee van sy gedigte (“Kinderland” en “Die veles” uit die bundel “Die kinders van Kain”) en in 2005 word nog toonsettings deur Hofmeyr tydens die Woordfees op Stellenbosch gesing.
Ooreetsteuring
Oorsake
Ander navorsing dui egter daarop dat OS ook deur omgewingsfaktore en die impak van traumatiese gebeure veroorsaak kan word. In een studie is daar bevind dat vroue met OS meer negatiewe gebeurtenisse in die jaar voor die ontwikkeling van die steuring ervaar het, en dat daar 'n positiewe korrelasie tussen OS en die frekwensie is waarmee negatiewe gebeure plaasvind. Verder dui die navorsing ook daarop dat individue wat aan OS ly, meer geneig is om liggaamlike mishandeling, waargenome risiko vir liggaamlike mishandeling, stres en liggaamskritiek te ervaar. Ander risikofaktore kan obesiteit in die kinderjare, neerhalende opmerkings oor gewig, lae selfbeeld, depressie en fisieke of seksuele misbruik gedurende die kinderjare insluit. 'n Paar studies dui daarop dat daar 'n genetiese komponent aan OS is,  maar ander studies het meer ambivalente resultate getoon. Daar is bevind dat ooreetgewoontes 'n familietrek mag wees en 'n tweelingstudie deur Bulik, Sullivan, en Kendler het 'n "matige oorerflikheid vir ooreet" teen 41 persent getoon. Meer navorsing moet egter gedoen word voordat enige definitiewe gevolgtrekkings rondom die oorerflikheid van OS gemaak kan word. Daar is ook bevind dat eetsteurings soos anoreksie en bulimie persone se hanteringsvermoëns (coping abilities) aantas; lyers is dus meer geneig om ooreet as 'n verwerkingstrategie aan te wend.