cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Opsporing van eksoplanete
Oorgangsfotometrie
Hierdie metode het twee groot nadele. Eerstens is ’n planeet se oorgang net waarneembaar as sy wentelbaan presies oplyn vanuit die sterrekundige se sigpunt. Sowat 10% van planete met klein wentelbane het so ’n oplyning, en die moontlikheid neem af hoe groter die wentelbaan is. Vir ’n planeet wat op ’n afstand van 1 AE voor ’n songrootte-ster verbybeweeg, is die kans van ’n oplyning 0,47%. Dié metode kan dus nie waarborg dat ’n ster nié planete het nie. Deur groot gebiede in die lug met duisende of selfs honderdduisende sterre gelyktydig te bestudeer, kan meer eksoplanete egter so ontdek word as met die radialesnelheidsmetode. Verskeie opnames gebruik dié metode, soos die grondgebaseerde Mearth-projek, SuperWASP, Kilodegree Extremely Little Telescope (KELT) en HATNet, sowel as ruimtegebaseerde teleskope soos Corot, Kepler en die nuwer TESS.
Die tweede nadeel van dié metode is ’n groot mate van vals opsporings. Volgens ’n studie van 2012 kan die voorkoms van vals positiewes vir oorgangswaarnemings deur Kepler tot 40% wees in stelsels met een planeet. Daarom vereis ’n ster waar ’n enkele oorgang bespeur is, verdere bevestiging, gewoonlik met die radialesnelheidsmetode of deur weerkaatsings-/uitstralingsmodulasies. Eersgenoemde is veral nodig vir Jupitergrootte-planete of groteres, want voorwerpe van daardie grootte sluit nie net planete in nie, maar ook bruindwerge en selfs klein sterre. Die reslutate is meer suksesvol met sterre wat meer as een planeet het en vir sulke opsporings is dikwels nie bykomende bevestiging nodig nie. Sommige kan ook bevestig word deur die oorgangstydvariasie-metode.
Geskiedenis
TESS, die Transiting Exoplanet Survey Satellite, is in April 2018 lanseer en sal na verwagting meer as 20 000 eksoplanete ontdek. Teen 12 Oktober 2018 het TESS reeds 54 eksoplaneetkandidate opgespoor.
Relativistiese bondeling
’n Nuwe metode om eksoplanete danksy ligvariasies op te spoor gebruik die relativistiese bondeling van die waargenome ligvloed van die ster vanweë sy beweging. Dit is ook bekend as Doppler-bondeling. Dié metode is in 2003 die eerste keer voorgestel, deur Abraham Loeb en Scott Gaudi. Wanneer die planeet se swaartekrag die ster rondtrek, verander die digtheid van die fotone en dus die skynbare helderheid van die ster vanuit die waarnemer se sigpunt. Nes die radialesnelheidsmetode kan dit gebruik word om die baanhelling en minimum massa van die planeet te bepaal. Dit is met dié metode ook makliker om groot planete naby aan hul moederster op te spoor omdat hierdie faktore ’n groter invloed op die ster se beweging het. Anders as met die radialesnelheidsmetode, verg dit nie ’n akkurate spektrum van ’n ster nie en daarom kan dit makliker gebruik word om planete om vinnig roterende en verafgeleë sterre te vind.
Astrometrie
Twee eeue lank het gerugte die ronde gedoen van die ontdekking van "onsigbare metgeselle" wat met astrometrie om nabygeleë sterre opgespoor is, tot met die aankondiging in 1996 deur George Gatewood dat verskeie planete om die nabygeleë ster Lalande 21185 wentel. Nie een van die bewering het noukeurige ondersoeke deur ander sterrekundiges deurstaan nie en die tegniek het in onguns verval.
Sirkumstellêre skywe
Op ’n spekulatiewe noot dui eienskappe van stofskywe soms op die teenwoordigheid van volgrootte-planete. Sommige skywe het ’n holte in die middel, wat beteken hulle is ringvormig. Die holte kan veroorsaak word deur ’n planeet wat die stof in sy wentelbaan "wegvee". Ander skywe bevat klonte, wat veroorsaak kan word deur die swaartekraginvloed van ’n planeet. Albei hierdie soorte eienskappe is teenwoordig in die stofskyf om epsilon Eridani, en dit dui op die teenwoordigheid van ’n planeet met ’n baanradius van sowat 40 AE (benewens die binneplaneet wat met die radialesnelheidsmetode opgespoor is).
Ruimteteleskope
Die Gaia-sending, wat in Desember 2013 gelanseer is, gebruik astrometrie om die ware massa van duisend nabygeleë eksoplanete te bepaal.
Pilsen
Naam
Die naam "Pilsen" kom van die plant "bilsekruid", wat gebruik is as 'n bestanddeel van gruit, 'n tradisionele smaakmiddel in bier. Verskeie stede, soos Pilsen, is daarom na die kruid genoem. Bilsekruid is in die 11de tot 16de eeu met hops vervang in bier.
Seafarer
In Junie 1966 vertrek die skip uit Glasgow na Beira in Mosambiek. Aan boord was 'n bemanning van 63, 12 passasiers en 'n vrag van 7 800 ton bestaande uit 'n besending gevaarlike chemiese middels, duisende bottels whiskey en 70 ton tydskrifte.
Op 1 Julie net na middernag tref die skip rotse 'n paar honderd meter van die Groenpuntvuurtoring. Die romp van die skip het gou krake begin toon en begin opbreek. Geen reddingsbote kon die gevaarlike see aandurf nie en die weerstoestande het boonop versleg. Die krake het groter geword en die vrag het begin uitspoel. Drie helikopters het al die opvarendes te ontruim.
Chrétien de Troyes
Chrétien de Troyes (omtrent 1135-1190) was die belangrikste Middeleeuse digter in Frankryk en skepper van die hoofse ridderroman (Frans: roman courtois), waarin die legendariese Koning Artus en die ridders van sy tafelronde 'n sentrale rol speel. Hy staan hier veral bekend as die skepper van die Graal-tematiek wat tot een van die mees gewilde onderwerpe in die Middeleeuse letterkunde geword het. Volgens historiese oorlewerings is die werk in opdrag van die Vlaamse graaf Filips van die Elsas (1168-1191) geskryf.
Antonio Negri
Aktivisme
Sy politieke aktiwiteite begin hy in 1950, wanneer hy toetree tot die Katolieke jeugbeweging Gioventú Italiana di Azione Cattolica (GIAC). Van 1956 tot 1963 is hy lid van die Partito Socialista Italiano (PSI), terwyl hy steeds meer simpatiseer met heterodoxe bewegings binne die marxisme.
In 1969 stig Negri saam met enkele vriende die groep Potere Operaio (Arbeidersmag), wat die radikale politieke uitdrukking van die operaismo ("arbeiderisme") verteenwoordig. Die laaste kongres van Potere Operaio vind plaas in 1973, daarna begin talle lede met nuwe projekte, soos die Autonomia Operaia (werkersoutonomie). Antonio Negri was een van die kragte agter hierdie inisiatief, wat hom toegespits op die nuwe werkersrealiteit in die metropole ten tye van die krisis en die herstrukturering van die fabrieke en die publieke uitgawes. In die besonder dra Negri by tot die stigting van die dagblad Rosso, met redaksie in Milaan, wat vinnig ontwikkel as verwysing vir die stryd en die debatte van die nuwe klasse samestelling, wat Negri en sy kollegas bestempel as die operaio sosiale (sosiale arbeider).
Arrestasie en verbanning
In Frankryk is hy dosent aan die Université de Paris VIII (Saint Denis) en die Collège International de Philosophie. Hoewel sy politieke aktiwiteite sterk belemmerd is deur sy ballingskap, is Negri 'n produktiewe outeur in die Franse tydperk en verbind hom met menige linkse intellektuele. In 1990 stig Negri, Jean-Marie Vincent en Denis Berger die publikasie Futur Antérieur. Die kroerant hou op te bestaan in 1998, maar verskyn vanaf 2000 weer onder die naam Multitudes, met Negri as bestuurslid van die internasionale redaksie.
In 1997 keer Negri vrywillig terug na Italië om daar die res van sy straf, intussen weens aktivisme verminder tot 17 jaar, uit te dien. Op die manier wil hy 'n publieke debat skep rondom die situasie van honderde gevangenes en ballingskappe wat tydens die 'lood jare' (anni di piombo, die jare sestig en sewentig) politieke interaksie is binne radikale kringe veroordeel is deur allerhande skynprosesse. Negri word by sy aankoms onmiddellik na die gevangenis van Rebibbia gebring en later onder huisarres geplaas. Tot die einde van 2004 geniet hy 'n voorwaardelike vrylating.
Samizdat
Samizdat (wetenskaplike transliterasie van самиздат, afgelei van Russies сам - "self, "eie" en издательство - "uitgewery") het in die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke en later ook in ander reële sosialistiese state na die verspreiding van alternatiewe en opposisionele literatuur langs nie-amptelike kanale - onder meer deur handgeskrewe afskrifte, getikte eksemplare of fotokopieë - en die verspreiding van hierdie gedupliseerde werke verwys.
In die geval van sangers wat krities teenoor die kommunistiese bewind gestaan het soos Wladimir Wissotski is bandopnemers gebruik om opnames van konserte deur middel van oudiobande te versprei. Hierdie vorm van Samizdat het ook as "Magnitizdat" bekend gestaan. 'n Ander metode, wat reeds in die 1940's ingespan is om konsertopnames te versprei, was die sogenaamde "rockmusiek op die gebeente" (Russies рок на костях) waarby konserte op 'n x-straalopname gestoor is.
G.B.A. Gerdener
Herkoms en opleiding
Gerdener was die seun van ’n Rynse sendeling, eerw. J. Gerdener, wat in Suid-Afrika kom arbei het. Hy het in 1873 in Suid-Afrika aangekom uit Burgsteinfurt in Duitsland. Sy moeder was 'n dogter van eerw. Christoph Wilhelm Alheit (eweneens 'n sendeling van die Rynse Sendinggenootskap), 'n kleindogter van ds. M.C. Vos en die suster van ds. Wilhelm Adolph Alheit. Gerdener was dus ’n agterkleinseun van ds. M.C. Vos van Tulbagh.
Skryfwerk
Hy gee onder andere die digbundels Uit mijn jonkheid (nog volkome Nederlands en nie meer deel van die hoofstroom digbundels in Suid-Afrika nie) en Elia uit. Laasgenoemde is ’n moraliserende Bybelse epos, wat hy in manuskripvorm in 1928 voorlê om in aanmerking te kom vir toekenning van die Hertzogprys. Sy gedig Johannesburg word opgeneem in Gerrit Komrij se bloemlesing Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte. Saam met Jan F.E. Celliers en Paul Louw (die digter Lodovikus) doen hy ook van die eerste vertalings van die Gesange in Afrikaans, wat as Proewe van oorsetting van de Gesange-bundel in Afrikaans in 1924 in Amsterdam gepubliseer word. Hierdie vertalings word egter nooit deur die kerke goedgekeur nie.
Mier Plaaslike Munisipaliteit
Nedersettings
Volgens die Suid-Afrikaanse Nasionale Sensus van 2001 was die munisipaliteit as volg verdeel
Fraubrunnen
Fraubrunnen is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 5106 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2000 het 95,5% van die inwoners Duits gepraat.
Indusvalleibeskawing
Ontdekking en opgrawings
In 1872 tot '75 het Cunningham die eerste Harappa-seël gepubliseer. In 1912 is nog soortgelyke seëls deur John Faithfull Fleet ontdek, en dit het gelei tot ’n argeologiese veldtog onder sir John Hubert Marshall. Hy en ander het in 1921 opgrawings in Harappa begin doen en geboue en artefakte van ’n antieke beskawing ontdek. Kort hierna is soortgelyke ontdekkings by Mohenjo-Daro gedoen. Teen 1931 was ’n groot deel van Mohenjo-Daro opgegrawe, maar opgrawings het voortgeduur tot in 1944.
Ná onafhanklikwording is die grootste deel van die uitgrawings geërf deur Pakistan, waar die meeste terreine geleë was. Opgrawings van hierdie tyd af sluit in dié in 1949 onder Wheeler, die argeologiese raadgewer vir die Pakistanse regering.
Geskiedenis
Verskeie indelings word gebruik vir die tydperk van die Indusvalleibeskawing. Die algemeenste is die Vroeë, Ontwikkelde en Laat Harappa-fases. Volgens ’n alternatiewe benadering deur Shaffer word die breë Indusvalleitradisie in vier eras verdeel, die Voor-Harappa (vroeë kospoduserende era) en die Regionalisasie-, Integrasie- en Lokalisasie-era, wat min of meer ooreenstem met die Vroeë, Ontwikkelde en Laat Harappa.
Voor-Harappa – Mehrgarh
Mehrgarh is beïnvloed deur die Nabye Oosterse Neolitikum, met ooreenkomste wat graanvariëteite, vroeë fases van landbou, pottebakkersware, ander argaeologiese artefakte, sommige plante en tropdiere betref. Gallego Romero et al. (2011) merk op "die vroegste bewyse van beesboerdery in Suid-Asië is uit die Indusrivier-terrein Mehrgarh en dateer van 7 000 jaar gelede."
Vroeë Harappa
Handelsnetwerke het hierdie kultuur verbind met verwante streekkulture en verafgeleë bronne van grondstowwe, onder meer vir die maak van krale. In dié tyd het dorpenaars verskeie gewasse begin groei, onder meer ertjies, sesamsaad, dadels en katoen, en verskeie diere makgemaak, soos die waterbuffel. Vroeë Harappa-gemeenskappe het teen 2600 v.C. groot stedelike sentrums geword, en toe het die Ontwikkelde Harappa-fase begin.
Tegnologie
Hierdie horingsteengewigte was in ’n verhouding van 5:2:1, met gewigte van 0,05, 0,1, 0,2, 0,5, 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 en 500 eenhede; elke eenheid het sowat 28 gram geweeg, soortgelyk aan die Britse ons of Griekse uncia, en kleiner voorwerpe is gemeet in soortgelyke verhoudings met eenhede van 0,871 gram.
Die inwoners van Harappa het ’n paar nuwe tegnieke in metallurgie ontwikkel en koper, brons, lood en tin vervaardig. Hul ingenieursvernuf was uitsonderlik, veral in die skeepsbouwerwe.
Laat Harappa
Sedert omstreeks 1800 v.C. was daar tekens van ’n geleidelike agteruitgang, en teen omstreeks 1700 v.C. was die meeste stede verlate. ’n Onlangse ondersoek van menslike skelette wat op die Harappaterrein ontdek is, het gewys daar was teen die einde van die beskawing ’n toename in interpersoonlike geweld en aansteeklike siektes soos melaatsheid en tuberkulose.
Opijnen
Opijnen is ’n dorp in die munisipaliteit West Betuwe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Pat Finley
Pat Finley (gebore 1940) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Mary Tyler Moore (1970), From a Bird's Eye View (1970), The Bob Newhart Show (1972), en The Rockford Files (1974).
Pawlik Morosof
Beknopte biografie
Sy vader, Trofim Morozov, was 'n eenvoudige hardwerkende boer, en was 'n gerespekteerde inwoner van die dorp. In 1931 het hy daar in sy derde termyn as Sowjet-voorsitter gedien. In Oktober 1931 word hy in hegtenis geneem omdat hy na bewering vervalste dokumente aan die verbode 'koelakke' voorsien het. Pawlik het moontlik sy pa toe reeds verraai. Hy het saam met sy jonger broer, Fjodor, 'n reputasie onder die dorpenaars gehad dat hulle hul nie aan reëls steur nie. Verder koester hy 'n wrok teen sy pa, omdat hy die gesin vir 'n ander vrou verlaat het. In November 1931 getuig hy openlik teen sy pa. Toe sy pa hom toesnou: "Ek is nie jou vader nie", het Pawlik vir die regter gesê: "Ja, hy was my vader, maar hy is meer nie. Ek is nie hier as sy seun nie, maar as 'n pionier". Sy pa is tot dwangarbeid in die noorde van Rusland gevonnis en is later doodgeskiet.
Gerzensee
Gerzensee is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 1215 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2000 het 97% van die inwoners Duits gepraat.
Stefan Jaworski
Stefan Jaworski (Russies: Стефа́н Яво́рский; 1658–1722) was ’n kerklike en staatsman in die Russiese Keiserryk en die eerste president van die Heiligste Regerende Sinode.
Erica brevicaulis
Erica brevicaulis is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Hexrivierberge, meer spesiefiek op die pieke om die Matroosberg. Die plant is seldsaam met hoogstens vyf subpopulasies, maar die habitat is in 'n gebied wat beskerming geniet en brande nie te veel voorkom nie.
Geslagsorgaan
By varings en saadplante word verskillende soorte spore gevorm: groot, vroulike megaspore, waaruit die eiersel later ontwikkel, en klein, manlike mikrospore, wat vir die bevrugting van die eiersel verantwoordelik is. By bedeksadige plante word afsonderlike blomme vir die manlike en vir die vroulike geslagsorgane (onderskeidelik meeldrade en stampers) gevorm. By diere kan 'n onderskeid gemaak word tussen die werklike geslagskliere (gonades) en die afvoerbuis wat van hierdie kliere na buite lei.
Manlike organe
'n Oöspoor of sigoot word so gevorm. Mosse (Bryophyta), varing (Pteridophyta) en saadplante (Spermatophyta) het almal meersellige voortplantingsorgane, wat duidelik van die ander liggaamsweefsel onderskei kan word. Mosplantjies vorm in 'n sekere stadium flesvormige vroulike organe (argegonia, enkelvoud argegonium) wat 'n eiersel bevat, asook bolvormige manlike organe (anteridia). 'n Groot aantal spermatosoïede ontstaan vanweë reduksiedeling in die anteridia.
Manlike geslagsorgane
Baie werweldiere wat in die water leef, se manlike geslagsorgane bestaan net uit die geslagskliere self en 'n afvoerkanaal na buite. Wanneer paring plaasvind, word die saadselle sonder meer in die water losgelaat en bevrugting word aan die toeval oorgelaat. By baie vissoorte en amfibieë is dit die normale gang van sake. Egte paringsorgane is dus in die meeste gevalle by hierdie diere afwesig. Lewendbarende visse van die familie Poeciliidae, soos guppies en ander bekende akwariumvisse, is egter 'n uitsondering. Die anale vin van hierdie diere vorm 'n tuit (gonopodium) waarmee die sperma in die kloaak (die gemeenskaplike uitmonding van die urineleier, anus en geslagsorgane) van die wyfie gestort kan word. By haaie (Selachii) is die binneste rande van die buikvinne tot twee geutvormige paringsorgane omgevorm. Slegs een word vir paring gebruik. In reptiele vind bevrugting ook plaas met behulp van 'n kloaak. Hoewel inwendige bevrugting ŉ algemene verskynsel by voëls (klas Aves) is, het slegs volstruise (orde Struthioformes) en eendagtiges (familie Anatidae) paringsorgane. Die meeste voëls paar deurdat hul uitgestulpte kloake teen mekaar gedruk word. Die geslagsorgane van soogdiere (klas Mammalia) word reeds in die embriostadium gevorm.
Vroulike geslagsorgane
Dit is kenmerkend vir alle lewendbarende nie-plasentadiere, soos lewendbarende reptiele en visse. By hoër soogdiere of plasentadiere (subklas Eutheria) is daar 'n verbinding tussen die embrionale membrane en die wand van die uterus, wat tot die vorming van 'n plasenta lei. Voedingstowwe en suurstof uit die moeder se bloed word deur die plasenta na die embrio gebring, terwyl afvalstowwe en koolsuurgas weer via die plasenta en dan die moeder se bloed uitgeskei word. Die geslagsorgane van hierdie diere is die meeste gedifferensieer.
Finland
Die Finse somers is warm maar kort, met gemiddelde temperature van 17 °C in die hoofstad Helsinki en 13 °C in Lapland. Vanweë die noordelike ligging is die somerdae baie lank, en in die Arktiese gebiede word dit in Junie, wanneer die middernagson skyn, glad nie meer nag nie. Daarenteen is die Finse winters lank en koud, met 'n gemiddelde temperatuur van -6 °C in Helsinki gedurende Januarie, terwyl die dae baie kort is. In koue winters raak die oppervlak van die Oossee oor 'n afstand van enkele kilometer vanaf die kuslyn dikwels bevrore sodat ysbrekers benodig word om die hawens oop te hou. Sneeuvalle is egter gewoonlik nie swaar nie sodat die verkeer selfs in Lapland nie ontwrig word nie.
Geografie
Met 'n oppervlakte van 338 455 vierkante kilometer is Finland effens kleiner as Duitsland, maar behoort met sy bevoking van 5,6 miljoen tot die ylste bevolkte gebiede in Europa. Met sy ligging tussen die 60ste en 70ste breedtegrade is dit ook een van die mees noordelike lande ter wêreld – sowat 'n derde van Finland se totale oppervlakte lê binne die Arktiese Sirkel, en meer as 30 persent van alle mense op Aarde, wat noord van die 60ste breedtegraad leef, is Finne.
In noord-suidelike rigting strek Finland oor 'n afstand van 1 160 kilometer vanuit Nuorgam tot Hanko aan die suidkus, terwyl die land sy grootste wydte in wes-oostelike rigting met 540 kilometer tussen Ilomantsi en Närpes bereik. Vir geografiese doeleindes word na alle gebiede noord van die Oulujärvi as "Noord-Finland" verwys sodat ook Oulu, wat eintlik in Sentraal-Finland geleë is, as 'n Noord-Finse stad beskou word, terwyl die landskap rondom Jyväskylä ondanks sy suidelike ligging as "Sentraal-Finland" bekend staan.
In die weste grens Finland aan die Botniese Golf en in die suide aan die Finse Golf wat albei deel uitmaak van die Oossee. Byna alle Finse riviere mond in hierdie see uit, met uitsondering van die land se uiterste noordooste anderkant die Maanselkä wat in die Arktiese Oseaan dreineer. Vanweë die lae verdamping en die bestendige toevoer van soet water is die soutgehalte van Finland se seewaters aansienlik laer as dié van ander seegebiede: met 'n saliniteit van minder as 0,3 persent word in die noordelike Botniese Golf ook soetwatervisse aangetref.
Russiese tydperk
Tydens die Vierde Napoleontiese Oorlog het Rusland onder Aleksander I met Frankryk teen Groot-Brittanje en sy bondgenoot Swede geallieer. In 1808 het Rusland Swede aangeval en daarmee die Finse Oorlog begin, waarna Swede in die Verdrag van Fredrikshamn in 1809 talle gebiede aan Rusland moes afstaan. Onder die gebiede was naas die huidige Suid-Finland, wat destyds as Kern-Finland beskou is, ook die Åland-eilande, asook dele van Lapland en Västerbotten. Uit dié en die reeds in 1721 en 1743 verowerde gebiede is die Groothertogdom Finland gevorm, wat deel van die Russiese Ryk gevorm, maar 'n groot mate aan politieke outonomie geniet het. Veral die ou Sweedse wette en die destydse grondwet het van krag gebly. Ook die Gregoriaanse kalender, wat in 1753 in Swede ingevoer is, het in Finland in gebruik gebly. In 1812 is Helsinki as hoofstad geproklameer, voorheen was dit Turku.
Demografie
In vergelyking met ander Europese lande word Finland se bevolking deur 'n relatief mono-etniese struktuur gekenmerk – naas inheemse etniese groepe (91 persent Finssprekende en 5,4 persent Sweedssprekende Finne, naas sowat 17 000 Sami of Samit) was die aandeel buitelanders in 2008 nog beperk tot minder as drie persent. Van die altesaam 143 256 buitelanders in laat 2008 was onder meer 26 909 Russiese, 22 604 Estlandse en 8 439 Sweedse burgers.
Romaanse boukuns
Die suidweste van Finland is eers vanaf die middel van die 12de eeu gekersten. Henrik, biskop van Uppsala in Swede, het in 1156 tydens 'n sendingreis die martelaardood gesterf en is in die voorganger van die huidige kerk te Nousiainen begrawe. Afgesien van 'n sendingsbisdom is die eerste bisdom van Finland eers in 1276 in Turku (Åbo) gestig.
Sport
Verskeie sportsoorte is gewild in Finland. Pesäpallo, die Finse ekwivalent van die Amerikaanse bofbal, is Finland se nasionale sportsoort, hoewel die gewildste sport in terme van toeskouers yshokkie is. Ander gewilde sportsoorte sluit in atletiek, heg-en-steg-ski, skansspring, sokker, vlugbal en basketbal. Sokker is die mees uitgeoefende spansport volgens aantal deelnemers in die land. Die Finse nasionale basketbalspan het groot openbare aandag ontvang.
Lesotho
Klimaat en plantegroei
Die klimaat is weens die hoë ligging van die hele land gematig warm. In die winter, tussen Junie tot Augustus, word dit dikwels baie koud en dit kan sneeu op die hoogliggende gebied in die ooste. Bedags is dit selfs in die winter sonnig; Lesotho kry gemiddeld 300 sonskyndae per jaar. In die somermaande tussen November en Maart is dit in Lesotho meestal warm. Ongeveer 100 dae per jaar, meestal in die somer, gaan met onweer gepaard. As gevolg van die hoogte bo seevlak kan die temperatuurskommelings groot wees (tussen -15ºC snags in die winter en tot oor die 30ºC bedags in die somer). Die gemiddelde jaartemperatuur in die hoofstad, Maseru, is 15ºC. In die hoë bergreekse van die Drakensberge is sneeu heeljaar moontlik. Ongeveer 85 % van die jaarlikse reënval – die landsgemiddelde tussen 600 tot 800 mm – val gedurende die somer, sodat die landskap tydens die droë wintermaande meestal uitgedor is.
Bevolking
In 2011 het die deel van die bevolking wat ouer as 64 jaar was omtrent 4% verteenwoordig, terwyl 37% van die totale bevolking onder 15 jaar oud was. Die gemiddelde aantal kinders per vrou in Lesotho is 2,9, die babasterftesyfer is 91 uit elke 1 000 geboortes en die moedersterftesyfer is 530 uit elke 100 000 geboortes.
Onderwys
Benewens die formele skoolstelsel van Britse aard is daar ook die minder bekende "bosskool"-stelsel, wat byvoorbeeld tydens die vakansies in afgeleë plekke plaasvind. Daar word lewensvaardighede volgens die Afrika-tradisie geleer.
Rolls-Royce plc
Eienaarskap
Rolls-Royce plc het in 1987 teruggekeer na die aandelemark onder die regering van Margaret Thatcher. In 2003 is eienaarskap van Rolls-Royce plc aan Rolls-Royce Group plc oorgedra. Op dieselfde manier het Rolls-Royce Group plc eienaarskap op 23 Mei 2011 aan Rolls-Royce Holdings plc oorgedra. Gedurende hierdie korporatiewe veranderinge het Rolls-Royce plc die belangrikste handelsmaatskappy gebly.
Groei
Die siviele enjinbesigheid verteenwoordig die maatskappy se hoofarea van groei. Tussen 2010 en 2018 het Rolls-Royce £11 miljard in fasiliteite en navorsing en ontwikkeling belê en ses nuwe siviele enjins bekendgestel, insluitend die Trent XWB en die Pearl 15 vir die sakelugvaartmark. Dit het bestellings vir 2 700 enjins vir wyerompvliegtuie en sakevliegtuie gekry. Daar word verwag dat dit meer as 600 wyerompenjins per jaar sal produseer en behoort binne 'n paar jaar meer as die helfte van die wêreld se wyerompvloot aan te dryf, vergeleke met 22% 'n dekade tevore.
Khmer-ryk
Die jaar 802 n.C. word gewoonlik beskou as die begin van die era van die Khmer-ryk. In dié jaar het koning Jayavarman II hom op Phnom Kulen verklaar tot chakravartin ("koning van die wêreld" of "koning der konings"). Die ryk het tot ’n einde gekom met die val van Angkor in die 15de eeu.
Ekonomie en landbou
Zhou Daguan het die vroue van Angkor so beskryf:
Gemeenskap en politiek
Die koning was omring deur ministers, amptenare, adellikes, paleisvroue en diensknegte, wat almal beskerm is deur wagte en troepe. Die hoofstad by Angkor en die Khmer-paleise was bekend vir grootse seremonies, met baie feeste en rituele wat in die stad plaasgevind het. Selfs wanneer hulle gereis het, was die koning en sy gevolg ’n groot skouspel, soos deur Zhou Daguan beskryf:
Godsdiens
Die hoofgodsdiens was Hindoeïsme, gevolg deur Boeddhisme in gewildheid. Die ryk het Hindoeïsme aanvanklik as die hoofstaatsgodsdiens beskou. Vishnu en Shiva was die gode wat die meeste in Khmer-tempels aanbid is. Tempels soos Angkor Wat is eintlik bekend as Preah Pisnulok (Vara Vishnuloka in Sanskrit), of die "ryk van Vishnu", om die postume koning Suryavarman II as Vishnu te gedenk.
Kultuur en lewenswyse
Die boere se huise was naby die rysvelde aan die rand van die stede. Die mure was van geweefde bamboes, die dakke van gras en die huise het op stelte gestaan. Die huise is deur geweefde bamboesmure in drie verdeel. Een was die ouers se slaapkamer, die tweede die dogters se slaapkamer en die derde deel was die woonkamer. Seuns het geslaap waar hulle ook al plek gekry het. Die kombuis was agter of in ’n aparte kamer. Adellikes en konings het in die paleis en veel groter huise in die stad gewoon. Hulle was van dieselfde materiaal as die boere se huise, maar die dakke was houtspane en daar was meer kamers.
Betrekkinge met streekmagte
Tydens die stigting van die ryk het die Khmer noue kulturele, politieke en handelsbande met Java gehad, asook met die Srivijaya-ryk aan Khmer se suidelike seë. In 851 het ’n Arabiese handelaar met die naam Sulaimaan vertel hoe ’n Khmer-koning die mag van die Maharaja (heerser) van Zabaj ondermyn het en hoe hy later deur die Maharaja gestraf is. Zabaj is die Arabiese vorm van "Javaka" en kan na Java of Srivijaya verwys. Die legende beskryf waarskynlik die voorgangerstaat of beginstadium van die Khmer-ryk onder Javaanse oorheersing. Die legende van die Maharaja van Zabaj is later deur die historikus Al-Masudi in sy boek van 947, Meadows of Gold and Mines of Gems, gepubliseer.
Van die begin 13de eeu af was die betrekkinge met die Siamese moeilik en bitter, en dit het gelei tot eeue van mededinging en vyandelikheid. Die Siamese Sukhothai het in 1238 in opstand gekom teen die ryk se opperheerskappy. In Augustus 1296 het Zhou Daguan aangeteken die land is in ’n groot mate verwoes in die oorlog kort tevore met die Siamese. Dié verslag bevestig dat die Siamese strydhere teen die laat 13de eeu in opstand gekom het en die Khmer-ryk se heerskappy ontwrig het. Dit was die begin van Siam se opkoms. Teen die 14de eeu het die Siamese Ayutthaya-koninkryk die Khmer-ryk se groot teenstander geword – Angkor is twee keer, in 1353 en 1394, deur Ayutthaya-Siamese invallers verower.
Markies de Sade
Skandale en tronkstraf
Sade en Latour is in laat 1772 by die Fort van Miolans tussen Frankryk en Italië in hegtenis geneem, maar hulle het vier maande later ontsnap.
Vryheid, rewolusie en tronkstraf
Hy het aanvanklik betrokke geraak by die nuwe politieke situasie ná die rewolusie en het die republiek gesteun. Hy het homself "Burger Sade" genoem en verskeie amptelike posisies beklee ondanks sy adellike afkoms.
Japan Nasionale Roete 154
Japan Nasionale Roete 154 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Wilbur Smith
Vroeë lewe
Smith is gebore in Broken Hill, Noord-Rhodesië (nou Kabwe, Zambië). As baba was hy tien dae lank siek aan malaria, maar hy het ten volle herstel. Hy het die eerste jare van sy lewe op sy pa se veeplaas van 12 000 hektaar deurgebring, wat bosveld, heuwels en savanne insluit.
Persoonlike lewe
Hy het na die publikasie van sy eerste roman in 1964 met sy tweede vrou, Jewel, getrou. By Jewel het hy 'n seun (Lawrence) gehad. Ongelukkig het hierdie huwelik ook in 'n egskeiding geëindig.
C.J.M. Nienaber
Verdere studie en loopbaan
Gedurende die eerste semester van 1947 beklee hy ’n betrekking as lektor aan die Tegniese Kollege in Worcester in die Kaap en werk hy party naweke as deeltydse omroeper by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie in Kaapstad. In Julie 1947 vertrek hy na Londen om hom by sy vrou aan te sluit, wat daar haar studies in die skilderkuns voortsit. Hier is hy verbonde aan die Britse Uitsaaikorporasie waar hy nuus vertaal en as omroeper optree en ook deeltydse lektor in Afrikaans is vir voornemende emigrante na Suid-Afrika aan die London County Council (Marylebone). In Februarie 1948 vertrek hy na Amsterdam om sy studies aan die Gemeentelijke Universiteit voort te sit onder leiding van veral professors N.A. Donkersloot en W.G. Hellinga. Hy moet na Suid-Afrika terugkeer in Maart 1950 om sy vader by te staan met sy siekte en keer per boot terug. Sy vader is egter oorlede terwyl hy nog ter see was. In sy afwesigheid raak Sheila Cussons betrokke in ’n verhouding met N.P. van Wyk Louw, wat aan die begin van daardie jaar ’n pos as professor aan die Gemeentelijke Universiteit aanvaar het. Op 7 Junie 1950 behaal hy die Drs.Litt.-graad in Amsterdam en twee maande later skei hy en Sheila Cussons. Hy keer terug na Suid-Afrika en vanaf begin 1951 is hy lektor in die departement Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Natal in Pietermaritzburg.
Publikasies
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:
Erica broadleyana
Erica broadleyana is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm.
Hans van Rensburg
Dr. Johannes Frederik (Hans) Janse van Rensburg (Winburg, 24 September 1898 – Kaapstad, 25 September 1966) was ’n Vrystaatse administrateur en hoofleier van die Ossewa-Brandwag.
Fiskaalvlieëvanger
Die fiskaalvlieëvanger (Sigelus silens) is 'n endemiese, algemene standvoël in die suide en ooste van sy gebied en 'n nie-broeiende winterbesoeker in die noorde van sy gebied. Die voël kom in die Suid-Afrika voor behalwe gedeeltes in die Noord-Kaap. Die voël is 18 – 20 cm groot en weeg 22 - 36 gram. In Engels staan die voël bekend as die Fiscal Flycatcher.
Middelmisbruik
Voorskrifmisbruik
Maniere om voorskrifmedisyne in die hande te kry om te misbruik, wissel: Dit kan onder vriende of familie gedeel of onwettig gekoop word, of verskeie dokters kan besoek word om meer as een voorskrif te kry sonder dat die dokters van mekaar weet. Soms word dokters gekritiseer omdat hulle medisyne voorskryf sonder dat hulle genoeg van die pasiënt weet. Baie dokters leer nou om die gedrag in pasiënte wat voorskrifte vra te identifiseer en raak meer bewus van "rooi ligte" wat hulle waarsku dat ’n persoon dalk ’n middel wil misbruik.
Japan Nasionale Roete 156
Japan Nasionale Roete 156 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie
Die ontbinding van die WIC
In 1792 word ook die tweede WIC as gevolg van deurlopende verliese opgehef. Rondom 1800 word sonder sukses gepoog om 'n Derde WIC op te rig.
HMS Belfast
Geskiedenis
Tussen 1956 en 1959 het die skip modernisering ondergaan en was hierna die vlagskip in die Verre Ooste. In 1963 is hy uit diens onttrek en in reserwe geplaas.
Geïntegreerde stroombaan
Klassifikasie
Geïntegreerde stroombane kan geklassifiseer word as analoog, digitaal en gemengde sein (d.w.s. beide analoog en digitaal op dieselfde skyf).
Teide
Die Pico del Teide [ˈpiko ðel ˈtejðe] op die Kanariese eiland Tenerife is Spanje se hoogste bergpiek. Op 'n hoogte van 3 718 meter is dit ook die derde hoogste eilandvulkaan op aarde.
Bukkake
Bukkake is die selfstandige naamwoord van die Japannese werkwoord bukkakeru (ぶっ掛ける, "om water te sprinkel").
Steve Biko
Steve Biko (18 Desember 1946 – 12 September 1977) was 'n Suid-Afrikaanse aktivis en intellektueel. Hy was 'n sleutelfiguur in die Swartbewussynsbeweging wat teen apartheid geveg het. ’n Jaar ná sy ontydige dood in polisie-aanhouding is van sy geskrifte gebundel en as I Write What I Like gepubliseer. Die rolprent Cry Freedom handel oor sy lewe.
Lewensloop
Biko is op 18 Augustus 1977 gearresteer. Hy is op 12 September 1977 weens beserings in polisie-aanhouding oorlede. Hy was 30 jaar oud.
Sengwarivier
Loop
Die rivier is ongeveer 300 km lank. Vir die eerste 100 km loop dit direk wes tot by Sengwabrug. Daar draai dit noord, verby Sengwa Gorge, deur die Chirisa-safarigebied, verby die dorpie Sengwa op die oosgrens van die Chizarira Nasionale Park en deur die Mapangola-heuwels. Net oos van die dorp Mujere loop die rivier op 490 m bo seevlak in die Sengwameer, 'n deel van die Karibadam.
Sytakke
Die Sengwarivier het slegs twee beduidende sytakke, naamlik die Busirivier en die Lutoperivier. Beide sluit uit die suidweste aan. Die Sengwa se totale opvanggebied is naastenby 10 000 km².
Wetgewer
'n Wetgewer bestaan soms uit meer as een kamer. Al die kamers moet 'n bepaalde wetsontwerp goedkeur voordat dit gepromulgeer kan word. Suid-Afrika, as voorbeeld, het 'n tweekamer-wetgewer wat uit 'n laerhuis (die Nasionale Vergadering) en 'n hoërhuis (die Nasionale Raad van Provinsies) bestaan.
Nahas Angula
Politieke loopbaan
Nadat Hage Geingob op 2 Desember 2012 herkies is as SWAPO se adjunkpresident, en dus bevestig is as SWAPO se 2014 presidensiële kandidaat, het president Pohamba op 4 Desember 2012 Angula benoem om Geingob as eerste minister te vervang. Angula is in plaas aangestel as minister van verdediging.
Onderwys en persoonlike lewe
Angula het 'n meestersgraad in onderwys van die Universiteit van Columbia ontvang. Hy is 'n lid van die Lutherse kerk.
Anton van Niekerk
Van Niekerk is in 1995 bekroon met die Stalsprys vir Filosofie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Hy was van 1989 tot 2000 redakteur van die geakkrediteerde South African Journal of Philosophy. Hy dien vanaf 2003 tot 2007 as Senaatsverteenwoordiger in die Raad van die US, en dien ook in hierdie tyd as voorsitter van die US se Taalkomitee - 'n posisie wat meegebring het dat hy 'n prominente rol in die Stellenbosse taaldebat moes speel. Hy was vanaf 2007 tot 2012 'n direkteur van die International Association of Bioethics. Hy was ook een van die stigterslede van die Ethics Institute of South Africa (EthicsSA), dien sedert 2000 in die direksie van laasgenoemde, en sedert 2003 as voorsitter van die direksie. Van Niekerk dien vanaf 2001 tot 2013 in die Etiekkomitee van die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad. Hy is sedert 2009 as die voorsitter van die US Senaat se Navorsingsetiekkomitee. Hy is in 2013 deur die Minister van Gesondheid aangestel as lid van die National Health Research Ethics Council (NHREC), die hoogste beleidmakende liggaam oor navorsingsetiek in Suid-Afrika. Van Niekerk het 'n B2-gradering (onbetwiste internasionale erkenning) as navorser by die Nasionale Navorsingstigting, en was in 2011 en 2012 ook sameroeper van die NNS-paneel vir navorsingsgraderings in Filosofie en Politieke Wetenskap. Hy is ook 'n gelegitimeerde proponent van die NG Kerk.
Thomas Muir
Verbeterings aan die Kaapse onderwys
Intussen het Muir, wat sterk gevoel het dat 'n breë en meer veelsydige opleiding van primêre onderwys raadsaam was, tussen 1893 en 1896 drie opleidingskolleges gestig: in Kaapstad, op Wellington en in Grahamstad; nog sou later volg. Hy het ook die onderwysers met beter kwalifikasies toegelaat om privaat te studeer (met 'n mate van departementele leiding in die vorm van 'n leerplan en boekelyste) en om daarna 'n departementele eksamen vir 'n eerste- of tweedeklas-onderwysersdiploma (01, 02) af te lê.
Wiskundige
Muir, wat van nature 'n uitmuntende onderwyser was, bereik en beïnvloed baie wiskundiges deur sy publikasies, wat uitsluitend van wiskundige aard is. By wyse van 'n skenking bemaak hy sy wiskundige reekse en boeke, wat een van die beste versamelings in sy soort ter wêreld is, aan die Suid-Afrikaanse Openbare Biblioteek, Kaapstad, waar dit afsonderlik gehuisves word.
Eerbewyse en waardering
Ten spyte van alles, was Muir die grootste organiseerder en hervormer in die geskiedenis van Kaapse onderwys. Sowel sy wiskundige as sy opvoedkundige werk laat sy naam voortleef, terwyl sy tydgenote geesdriftig van hom praat as 'n vriendelike en hoflike persoon met 'n wakker humorsin en verbasend wye kulturele belangstellings. Sy krag en sy menslikheid openbaar hulself in sy foto's en in die bronsborsbeeld in die Suid-Afrikaanse Openbare Biblioteek in Kaapstad (waar hy lid van die raad van kuratore was), wat hom aan die einde van sy lang lewe uitbeeld. Daar is ook 'n olieverfskildery in die provinsiale gebou, Kaapstad.
Gibbs Aquada
Die Gibbs Aquada is 'n amfibievoertuig wat geskoei is op die Mazda MX-5. Dit word deur die gebore Nieu-Seelander, Alan Gibbs, ontwikkel. Die firma wat hierdie voertuig produseer, Gibbs Technologies, is in Warwickshire naby Coventry geleë.
G.S. Nienaber
Nie-fiksie
In 1994 lewer hy ’n bydrae in die huldigingsbundel aan Edith Raidt, Nuwe perspektiewe op die geskiedenis van Afrikaans. Sy artikel is getiteld Die ontstaan van Khoekhoe-Afrikaans, waarin hy argumenteer dat Afrikaans met sewentiende-eeuse Nederlands as basis uit drie hoofstrome ontwikkel, naamlik Burger-Afrikaans, Khoekhoe-Afrikaans en Maleis-Afrikaans.
Van sy ander publikasies sluit in Afrikaanse woorde in Xhosa, Oor Afrikaans, Deel I en Deel II en Taalkundige belangstelling in Afrikaans tot 1900. Hy is redakteur van verskeie letterkundige en taalkundige bundels, wat insluit Die Afrikaanse Patriot (1974) (’n faksimilee-uitgawe van die eerste jaargang van hierdie tydskrif) en Vroeë opvattings oor Afrikaans as taal (1984).
Eerbewyse
In 1968 ken die Universiteit van Natal ’n eredoktorsgraad aan hom toe, waarna hy in 1970 op soortgelyke wyse deur die Universiteit van die Oranje-Vrystaat en later ook deur die Universiteit van Durban-Westville en die Universiteit van Pretoria vereer word.
Arseen
Arseen is 'n chemiese element in die periodieke tabel met die simbool As en atoomgetal van 33. Dit is berug as 'n uiters giftige metaalagtige element met vele allotroopvorme; geel, swart en grys is van die kleure wat dit kan hê. Arseen en sy verbindings word gebruik as plaagdoders, onkruiddoders, insekdoders en ook in verskeie legerings.
Gebruike
Tydens die 18de, 19de en 20ste eeu is verskeie arseenverbindings as medisynes gebruik, insluitend arsfenamien (deur Paul Ehrlich en arseentrioksied (deur Thomas Fowler). Arsfenamien sowel as Neosalvarsan is gebruik om sifilis en tripanosomiase te behandel maar is sedertdien met antibiotika vervang.
Geskiedenis
Tydens die Victoriaanse tydperk het vroue arseen met asyn en kalk gemeng en geëet om hul gelaatskleur te verbeter en hul vel ligter te maak as bewys dat hulle nie in die lande gewerk het nie. Vroue het ook arseen op hulle gesigte en arms gevryf vir dieselfde rede.
Japan Nasionale Roete 162
Japan Nasionale Roete 162 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Arseen
Voorsorgmaatreëls
'n Sekere varingspesie genaamd Pteris vittata kan gebruik word om arseen uit die grond te verwyder.
Frekwensie
Frekwensie word gemeet as die aantal voortdurende herhalings van 'n handeling of gebeurtenis per eenheid tyd. Dit word ook gedefinieer as die mate van verandering in fase van 'n sinusvormige golfvorm.
Meting
Die SI-eenheid van frekwensie is hertz (Hz). Dit is vernoem na die Duitse fisikus Heinrich Rudolf Hertz. 1 Hz beteken dat die gebeurtenis een keer per sekonde herhaal, 2 Hz beteken dat die gebeurtenis twee keer per sekonde herhaal. Ander eenhede wat gebruik word om frekwensie te meet sluit revolusies per minuut (rpm) in. Hartklop en musiektempo word in polsslae per minuut gemeet. Soms word hoekfrekwensie eerder gebruik. Dit word in radiale per sekonde (rad/s) gemeet.
Jessie Coles Grayson
Jessie Coles Grayson (7 Maart 1886 – 27 Februarie 1953) was 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent Expecting (2002) en in die televisiereekse My Talk Show (1990), The Joe Blow Show (2003), en Getting Along Famously (2006).
Nirwana
Nirwana (Sanskrit: निर्वाण) of Nibbana (Pali:निब्बान) is ’n belangrike begrip in Boeddhisme en verwys na die hoogste vlak wat ’n mens kan bereik en waardeur heiligheid behaal kan word. Die letterlike betekenis is uitgedoof, onbeweeglik; eersgenoemde verwys na die einde van begeerte, afkeer en verwarring, wat die hoofdoel van Boeddhisme is. Benewens Boeddhisme ken ander Indiese gelowe ook ’n nirwana, dikwels met ’n verskillende betekenis.
Renato Russo
Kinderjare
Tot die ouderdom van ses, het Renato in Rio de Janeiro met sy familie gewoon. Hy begin studeer by die College vroeë Olavo Bilac, op Ilha do Governador. In daardie tyd sou geskryf het 'n pragtige essay genoem "Old House, in puin ...", wat ook beskikbaar is in sy geheel.
Philip Snyman
Philip Snyman (*26 Maart 1987, Bloemfontein) is ’n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat vir die Cheetahs as ’n vleuel en senter speel in die Superrugbyreeks en vir die Cheetahs in die Curriebekerreeks. Snyman het Suid-Afrika in 2012 en 2013 in Sewesrugby verteenwoordig.
Baccalaureus Pharmaciae
Ierland
MPharm (Hons) grade in die Republiek van Ierland word aangebied deur:
Aethelred II van Engeland
Ná enkele dekades van rus het die Dene aan die begin van Ethelred se bewind weer begin met strooptogte aan die Engelse kus, en later met aanvalle deur leëreenhede. Die koning het probeer om die Vikings af te koop. Hy het nie juis ’n keuse gehad nie, want hy kon nie sy generaals vertrou nie. Die afkoopgeld het egter die Dene jaar ná jaar teruggelok.
Eindelik het Aethelred op 13 November 1002 besluit om alle Dene in Engeland uit te moor. In reaksie hierop het koning Sven Vurkbaard van Denemarke begin met sy pogings om Engeland te verower. Dit het toe ook in 1013 gebeur en Aethelred het in bannelingskap gegaan. In 1014 het die Engelse Sven se opvolger, Knoet die Grote, uitgedryf en Aethelred se mag herstel.
In April 1016 is Aethelred in Londen dood, waar hy ook begrawe is. Hy is opgevolg deur sy seun Edmund Ironside.
Wittenberg
Wittenberg was die hoofstad van die historiese Kurkreis-streek en die administratiewe setel van die hertoë en keurvorste van Sakse-Wittenberg. Met die nywerheidsomwenteling het Wittenberg tot 'n sentrum van die chemiese bedryf en 'n spoorwegknooppunt langs die treinroetes tussen Berlyn en Leipzig en tussen Maagdenburg en Dresden ontwikkel.
Kwetyana
Kwetyana is 'n swart woonbuurt van Oos-Londen, in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Dit val onder beheer van die Buffalo City Metropolitaanse Munisipaliteit.
X-straal
Gebruike
X-strale met ’n hoë fotonenergie (bo 5-10 keV; ’n golflengte onder 0,2-0,1 nm) word "harde X-strale" genoem, en dié met ’n lae energie "sagte X-strale". Vanweë die deurdringingsvermoë van harde X-strale word hulle algemeen gebruik om die binnekant van voorwerpe te sien, byvoorbeeld in mediese radiografie en lughawesekuriteit. Die term "X-straal" word algemeen gebruik vir ’n radiografiese beeld asook vir die metode self.
Theo-Ben Gurirab
Politieke loopbaan
Terwyl hy as minister van buitelandse sake gedien het, is hy op 14 September 1999 verkies as die voorsitter van die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies; hierdie amp het hy tot September 2000 beklee.
Vanaf 2008 tot 2011 was Gurirab die president van die Inter-Parlementêre Unie (IPU), 'n internasionale organisasie van parlemente van soewereine state.
Willem Andriessen
Biografie
Andriessen het by die Amsterdam Konservatoria gestudeer, en sy studies in 1906 voltooi. Die skool se Prys vir Uitstaande klavierspel is aan hom toegeken. Hy het dikwels verskyn in konsertprogramme in Nederland, en was bekend om sy interpretasies van Bach, Mozart, Beethoven en Robert Schumann, alhoewel hy ook klavierstukke gespeel het van tydgenote soos Debussy, Ravel, Bartók en Pijper.
Highgate-begraafplaas
Ligging
Highgatecemetery.org
Tenzin Gyatso
Lewensgeskiedenis
Sedert sy eerste oorsese besoek in 1967, het hy uitgebreid deur die wêreld gereis; hy bied lesings aan en werf ondersteuning vir die Tibettaanse saak. Hy word dikwels deur wêreldleiers genooi om oor wêreldvrede te praat en het die afgelope 40 jaar ’n simbool van vrede geword. In 1989 het hy ook die Nobelprys vir Vrede ontvang.
Erica calcicola
Erica calcicola is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom by Pearly Beach en Stilbaai. By dié twee plekke is daar vyf populasies maar hul habitat word bedreig deur indringerplante en oorbeweiding.
Highgrove House
Die prins, 'n ywerige tuinier, het baie tyd bestee aan die beplanning en ontwerp van die tuin. Hy het 'n natuurlike tuin, 'n formele tuin en 'n ommuurde kombuistuin aangelê. Hy het ook baie bome op die terrein laat plant.
Valens
Ooste
In 376 kom die Gote in beweging en Valens dink aanvanklik dat die Romeinse Ryk daar voordele uit kan trek. Wat hy nie kan besef nie is dat voor die Hunne 'n veel groter aantal Gote op soek is na 'n beter tuiste. Dit word 'n grootskaalse inval van Gote, Hunne en Alane. Ongelukkig kan Valens as gevolg van sy probleme in die ooste eers in 378 op die uitdaging reageer, wanneer 'n groot massa van hulle na Adrianopel optrek. Aanvanklik wag hy op versterkings van die nuwe keizer Gratianus wat sy broer opgevolg het, maar vergeefs. Gratianus besluit om eers die Limigantes in Germania aan te val. Sy oom Valens verloor sy geduld en besluit alleen aan te val. Die Slag van Adrianopel word 'n groot ramp en Valens sterf op die slagveld.
Nier
Bou
Die liggaam van die nier, wat onder die kapsel lê, kan in twee duidelike gedeeltes verdeel word, naamlik 'n buitenste, donkerbruin, korrelrige korteks en 'n binneste, ligter, gestreepte medulla, wat in die vorm van 'n piramide vanaf die korteks tot in die pelvis loop. Hierdie piramidevormige uitlopers staan as nierpapille bekend. Tussen die nierpapille is daar nog uitlopers van die kortikale weefsel wat Bertin se kolomme genoem word. Die urine wat in die korteks en medulla gevorm word, word in die nierbekken versamel.
Die nefron
Die Henle-Ius van die nefrone wat meer sentraal geleë is, sal feitlik heeltemal in die medulla loop en staan as die jukstamedullêre nefrone bekend. Die gekronkelde deel van die distale buis kom weer dig teen die glomerulus te lande. Die nierbuisie keer met ander woorde na sy hele tog deur die medulla terug tot vlak by die glomerulus. Hier is 'n gedeelte van die selle van die wand van die nierbuisie verleng en digter teen mekaar (macula densa).
Funksie
Die geleidelike omskakeling van die glomerulêre filtraat tot urien vind in die nierbuise plaas. Tydens die beweging deur die nierbuise word allerlei nuttige stowwe uit die glomerulêre filtraat opgeneem en aan die weefselvog en die bloed teruggegee (herabsorpsie); sommige stowwe word in die nierbuisie afgeskei (tubulêre sekresie). Soortgelyke prosesse wat in die selle in die wande van die nierbuisie plaasvind, word tubulêre transport genoem.