cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chris Barnard (skrywer)
Novelles, kortverhale en rubrieke
Barnard se kortverhale en essays word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder Die Afrikaanse kortverhaalboek, Hoogtepunte in die Afrikaanse verhaalkuns, Vertellers 1 en 2, Blommetjie gedenk aan my, Op hulle stukke, Liefde loop ver, Kompas, Son op die land, Borde borde boordevol, Vuurslag, Uit die kontreie vandaan, Stad en stedelig, Kort keur, Majesteit, die kat en Windroos. Hy publiseer ook kortverhale in verskeie letterkundige tydskrifte, insluitende Sestiger, Inset, Tydskrif vir Letterkunde en Boeke-Insig. Op ’n dag in Rome is jeugherinneringe wat in die versamelbundel Herinnering se wei opgeneem word. Die kortverhaal Vrydag word in die Sestigers se versamelbundel Windroos opgeneem, waarna dit ook in Duiwel-in-die-bos gepubliseer word.
Jeugverhale
Hy skryf ook jeugverhale. In Boela van die blouwater is Boela die pleegkind van die visserman Oukoos, wat hom grootmaak op die kusdorpie Oestermond. Hier lewe hy gelukkig saam met sy maats Vlooi, Patrys, Biesiepol en Nonnie. Komplikasies ontstaan wanneer Oukoos se eie seun Janneman na baie jare opdaag en sy regte as eie kind opeis. Boonop probeer Janneman om vir Nonnie van Boela af te vry. Boela leer eindelik dat ’n mens slegs iets werklik kan besit en waardeer wanneer jy moes veg daarvoor. Die A.P.B.-prys vir Jeuglektuur word in 1962 toegeken aan Boela van die blouwater en hierdie boek word ook in Nederlands vertaal as Boele van het blauwe water.
Radiodramas
Donkerhoek (wat later ook vir televisie verfilm word) wen die Idemprys vir radiodramas in 1984, ’n prys wat hy deel met Manie van Rensburg se Vuurtoring.
David Rattray
David Grey Rattray (6 September, 1958- 26 Januarie, 2007) was 'n Suid-Afrikaanse historikus wat veral bekend was vir sy werk oor die Anglo-Zoeloe-oorloë. Hy is op 26 Januarie 2007 by sy huis naby Rorke's Drift vermoor.
Anders Valentinus Dam
Anders Valentinus Dam (gebore 27 Desember 1970) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Rule No. 1 (2003), Headhunter (2009), en Those Who Kill - Shadow of the Past (2011), en in die televisiereeks The Killing (2007).
Groot Beer
Mitologie
Saam met die nabygeleë Klein Beer is dit in die Griekse mitologie deel van die mite van Callisto. Zeus, die hoofgod, het belanggestel in ’n jong nimf van Artemis met die naam Callisto. Hera, Zeus se jaloerse vrou, het die pragtige Callisto in ’n beer verander. Callisto het daarna haar seun, Arcas, raakgeloop en hy het die beer byna geskiet, maar om ’n tragedie te voorkom, het Zeus hom ook in ’n beer verander en die twee in die lug geplaas as Die Groot en Klein Beer.
Bob Fosse
Loopbaan
Sy laaste prent was 1983 se Star 80, oor die vermoorde Playboy Playmate Dorothy Stratten. Dit is vir verskeie pryse benoem. In 1986 het hy die Broadway-produksie Big Deal geskryf, geregisseer en gechoreografeer. Sy volgende fliek sou oor die rubriekskrywer Walter Winchell en die donker kant van roem gegaan het, maar hy is aan ’n hartaanval dood voor hy aan die projek begin werk het.
Phnom Penh
Phnom Penh (Khmer: ភ្នំពេញ, [pʰnum peɲ]; ook Phnum Pénh) is die hoofstad van Kambodja. Phnom Penh het 1,3 miljoen inwoners (1 Januarie 2005) en is in die suidweste van die land aan die Tonle Sap, 'n sytak van die Mekong, geleë. Die stad is die setel van 'n universiteit en 'n technikon. Die stad het 'n internasionale lughawe en 'n hawe. Die stad is ook vir kleiner seeskepe bereikbaar deur middel van die Mekong. Phnom Penh is by verre die mees beduidende ekonomiese sentrum van die land.
Khmer Rouges-Heerskappy: 1975–1978
Op 17 April 1975 word Phnom Penh deur die Khmer Rouge verower. Die ontruim die hele stad se bevolking onmiddellik na die platteland. Daarvoor word daar verskillende oënskynlike redes aangegee: enersyds was daar die logistiese probleem om die bevolking van lewensmiddele te voorsien. Phnom Penh is in die laaste maande van die magsoorname deur die Khmer Rouge deur 'n Amerikaanse lugbrug van lewensmiddele, medisyne, en brandstof verskaf. Andersyds het die Khmer Rouge hulle die politieke doel gestel om, in aansluiting van die Ryk van Angkor 'n kommunistiese boerestaat te skep: Stede is in die idelogiese denke van die Khmer Rouge as teenrevolusionêr gesien en moes daarom vernietig word. 'n Groot deel van die bevolking van Phnom Penh kom in die kommunes wat op landbouarbeid geskoei is om van honger, uitputting, siekte (malaria) en teregstelling om.
Stadsontwikkeling sedert 1979
Vandag vertoon Phnom Penh volgens Kambodjaanse standaarde as 'n moderne stad van ongeveer 1,5 miljoen inwoners. Inkopie geleenthede is byna grensloos en die lyk amper asof elke inwoner 'n winkel of stalletjie het of byna enige ander diens aanbied. Daarbenewens is daar ook 'n verskeidenheid van markte met 'n wye reeks ware en die Sorya-winkelsentrum, wat met sy moderne, en ook volgens westerse standaarde luukse inrigting, in skerp kontras met die armoede in die stad en die res van die land.
Wiskundige
'n Wiskundige is 'n persoon wie se studie- en navorsingsveld wiskunde is.
Aanhalings
''Sommige mense is wiskundiges, ander is nie. ''
Blom
Die morfologie van verskillende blomme is ’n belangrike hulpmiddel by die uitkenning en klassifisering van plante, selfs belangriker as die kenmerke van die blare van plante. Blomme word al lank bewonder en bring skoonheid na die menslike omgewing. Hulle is die onderwerp van romanse, rituele en godsdiens, en word gebruik vir medisyne en kos.
Blomdek
Die blomkroon en blomkelk vorm saam die blomdek (sien diagram).
Melk
Melk is 'n voedsame vloeistof wat vervaardig word deur vroulike soogdiere wat 'n kleintjie gebaar het. Dit verskaf die primêre bron van voeding vir pasgeborenes voordat hulle 'n groter verskeidenheid kos kan verteer. Dit word ook verwerk om verskeie suiwelprodukte te maak soos room, botter, kaas, jogurt, roomys, kondensmelk, en vele ander voedsel- en industriële produkte.
Brandbal
Al die spelers tree teen 'n muur aan. 'n Leier word aangewys wat die ander met 'n tennisbal probeer raakgooi. Die spelers moet rondspring om die bal te probeer ontduik. Dié wat raak gegooi word, is uit.
Webjoernaalsfeer
Webjoernaalsfeer is die kollektiewe term wat na alle webjoernale verwys as 'n gemeenskap of sosiale netwerk. Verskeie webjoernale word nou inmekaargeskakel weens die groot hoeveelheid skakels tussen dié webjoernale. Verskeie skrywers skakel na en skryf gereeld op ander webjoernale. Weens hierdie interverweeftheid is 'n unieke webjoernaalkultuur besig om te ontwikkel.
Die nie-Engelse webjoernaalsfeer
Gedurende April 2006 word gereken dat minder as een derde van alle webjoernaal artikels in Engels is. Japannees en Sjinees groei die vinnigste in die webjoernaalsfeer. Volgens Technocrati se berekeninge (2006) is die volgende tale in volgorde die gewildste vir webjoernale, Japannees, Sjinees, Engels, Spaans, Italiaans, Frans, Portugees, Nederlands en Duits. Koreaans is ook 'n prominente webjoernaaltaal wat onderskat word in die Technocrati evaluasie aangesien die soekenjin nie verskeie prominente Koreaanse webwerwe indekseer nie.
Jenna Haze
Jenna Haze (gebore 22 Februarie 1982) is 'n Amerikaanse pornoster, aktrise, regisseuse, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rol in die rolprent Superbad (2007).
Yasunari Kawabata
Lewensgeskiedenis
Op 16 April 1972, twee jaar na sy vriend Yukio Mishima selfmoord gepleeg het, pleeg Kawabata selfmoord, maar laat geen briefie agter nie.
Belangrikste prestasies
Yasunari Kawabata, die eerste Japannese romanskrywer wat 'n Nobelprys vir Letterkunde gewen het, het moderne Westerse realisme kunstig met die klassieke Japannese literêre styl gekombineer en daardeur 'n moreel-estetiese kultuurbewustheid geskep wat lesers ver buite die grense van Japan raak. Kawabata is een van die min Asiatiese skrywers wat daarin geslaag het om die wispelturige literêre smake van die Weste te bevredig.
Königs Wusterhausen
Die stad bestaan uit die sewe stadsdele Königs Wusterhausen met Deutsch Wusterhausen (sedert 1 Januarie 1974) en Neue Mühle (1898), Diepensee (29 Februarie 2004), Kablow (26 Oktober 2003), Niederlehme met Ziegenhals (26 Oktober 2003), Senzig met Bindowbrück en Siedlung Waldesruh (26 Oktober 2003), Wernsdorf met Ziegenhals (26 Oktober 2003), Zeesen met Körbiskrug, Am Steinberg, Neu Kamerun, Steinbergsiedlung, Bürgerswalde (26 Oktober 2003) en Zernsdorf met Kablow-Ziegelei en Uckley (26 Oktober 2003).
Glansende erdslangetjie
Die glansende erdslangetjie (Leptotyphlops scutifrons) is die algemeenste van die nege spesies erdslangetjies wat in Suider-Afrika voorkom.
Swartkolk
thumb|220px|links|’n Simulasie van ’n swartkolk wat as ’n [[gravitasielens optree en die beeld van die sterrestelsel op die agtergrond verwring.]] John Michell en Pierre-Simon Laplace het in die 18de eeu die eerste keer die moontlikheid genoem van swaartekragvelde wat so sterk is dat lig nie kan ontsnap nie. Vir ’n lang tyd is swartkolke beskou as ’n wiskundige rariteit; dit was in die 1960's dat teoretiese werk gewys het hulle is ’n voorspelling van algemene relatiwiteit. Die ontdekking van neutronsterre in 1967 het belangstelling gewek in kompakte, deur swaartekrag saamgepersde voorwerpe as ’n moontlike astrofisiese werklikheid.
Geskiedenis
Geleerdes van dié tyd was aanvanklik opgewonde oor die gedagte van reusagtige maar onsigbare sterre wat om ons is, maar nie gesien kan word nie. Dit het egter afgeneem nadat die golfeienskappe van lig in die vroeë 19de eeu bekend geraak het. Hulle het gereken as lig ’n golf is en nie ’n deeltjie nie, is dit onduidelik watter invloed swaartekrag op ontsnappende lig kon hê, indien enige. Moderne relatiwiteit trek Michell se idee in twyfel dat ’n ligstraal wat direk van ’n ster se oppervlak af skyn, deur die ster se swaartekrag vertraag word, stop en dan weer op die oppervlak terugval.
Aspersiegrys
Kleurkoördinate
Volgens verskeie kleurskemas word aspersiegrys as volg voorgestel:
Geneefse konvensies
Beskuldigings van skendings van die Geneefse Konvensies deur nasies wat die verdrae onderteken het word voor die Internasionale Geregshof te Den Haag ter tafel gelê.
Johannesburg
Ander dinge was en is tydelik. So het Johannesburg, wat sy boukuns betref, nooit na die verlede teruggekyk nie. As een van die snelgroeiendste metropole ter wêreld het Johannesburg dus ook nie geskroom om weg te doen met sy historiese erfenis nie. Historiese geboue moes plek maak vir nuwe wolkekrabbers, terwyl die implementering van die beleid van aparte ontwikkeling vir etniese groepe die sloping van hele woonbuurte soos Sophiatown beteken het.
Etimologie
Presiese optekeninge vir die naamkeuse het verlore gegaan. Johannes Rissik en Johannes Joubert was lede van 'n afvaardiging wat na Engeland gestuur is om om mynregte vir die gebied te verkry. Ná Joubert is 'n park in die stad en ná Rissik is een van die hoofstrate genoem waar die histories belangrike maar nou vervalle Rissikstraat Poskantoor geleë is. Die Stadsaal is ook in Rissikstraat geleë.
Geografie
Johannesburg strek van Orange Farm in die suide tot by Midrand in die noorde en grens aan twee ander metropolitaanse gebiede – Pretoria (Tshwane) in die noorde en Ekurhuleni in die ooste. Met 'n oppervlakte van 1 645 km² het Johannesburg se metrogebied uitgebrei nes dié van ander groot westerse metropole soos Sydney, Londen, New York Stad en Los Angeles.
Klimaat
Lugbesoedeling bly 'n knelpunt, veral gedurende die wintermaande wanneer die weswaartse vloei van lugmassas vanuit die Indiese Oseaan deur termiese inversies belemmer word. Naas motoruitlaatgasse dra die gebruik van steenkool vir kookdoeleindes en verhitting tot die hoë lugbesoedelingsvlakke by wat veral in swart woonbuurte meetbaar is.
Stigting
Op 8 November 1886 is 'n delwerskomitee verkies om die mynkommissaris behulpsaam te wees.
Vyf beskaafde stamme
Die vyf stamme was tydens die Amerikaanse Burgeroorlog erg verdeeld. Die Choctaw en Chickasaw het hoofsaaklik aan die kant van die Konfederasie geveg, terwyl die Muskogi, Seminole en die Cherokee tussen die Unie en die Konfederasie verdeeld was. Die Cherokee het 'n burgeroorlog in eie geledere tussen diegene wat die verskillende kante gesteun het geveg.
Mercurius
Mercurius is die kleinste planeet in die Sonnestelsel en die naaste een aan die Son. Sy omwenteling om die Son duur 87,97 aarddae, die kortste van al die planete. Dit is genoem na die Romeinse god Mercurius, die god van handel, die boodskapper van die gode en die tussenganger tussen gode en sterflinge. Hy stem ooreen met die Griekse god Hermes.
Johannesburg
Die Suid-Afrikaanse Oorlog (1899–1902)
Behalwe vir die tydelike verlies aan inkomste, waaraan sowel die mynbedryf asook mynwerkers gely het, het die oorlog min uitwerking op Johannesburg gehad. Afgesien van die Castle-brouery se voorrade aan ligte aalbier, wat blykbaar deur dorstige ZAR-burgers geplunder is, het die toepassing van aandklokreëlings deur die opeenvolgende Republikeinse en Britse militêre administrasies verseker dat verlate woonhuise en winkels nie geplunder is nie, selfs gedurende die kortstondige chaos wat ontstaan het toe Britse magte Johannesburg op 31 Mei 1900 ingeneem het.
Koloniale tydperk
In 1897 het Johannesburg se myne 27 persent van alle goud opgelewer wat wêreldwyd ontgin is. Die ongekende groei van die Goudstad was aan die sakevernuf van mynboumagnate soos Cecil John Rhodes en die sogenaamde Randhere te danke, maar ewe goed aan die beskikbaarheid van goedkoop mannekrag. In 1889 het Rhodes saam met ander magnate die Kamer van Mynwese tot stand gebring wat dekades lank indiensneming, loontariewe en werksomstandighede in plaaslike myne bepaal het. In 1893 is regulasies opgestel waarvolgens nie-blankes beperk sou bly tot ongeskoolde werk – een van die hoekstene van die latere beleid van rasseskeiding. Alhoewel die stad se eie myne lank reeds gesluit is, omrede die gouderts uitgeput is en nuwe afsettings elders gevind is, staan Johannesburg steeds in Zoeloe bekend as iGoli (plek van goud).
Vroeë vervoergeriewe en twee ongelukke
Gedurende die 1890's is Johannesburgers ook deur 'n trein- en skeepsramp getref. Terwyl die nuus oor die mislukte Jameson-inval vroeg in 1896 bekend gemaak is, is berigte ontvang van 'n ernstige treinongeluk in Glencoe, Natal waarin sowat veertig passasiers, meestal vrouens en kinders wat weens die Jameson-inval uit Johannesburg gevlug het, dood is. In Junie van dieselfde jaar het 250 passasiers, onder wie baie Johannesburgers, verdrink toe hul skip, die Drummond Castle, op pad na Engeland voor die Franse kus vergaan het.
Europese metropool in Afrika
Weens die versnelde ekonomiese groei in die eerste helfte van die 1970's was daar, ongeag 'n rekordgetal immigrante (in 1976 het meer as 50 000 gekwalifiseerde wit mense hulle in Suid-Afrika gevestig), 'n groot tekort aan mannekrag wat slegs deur swart werknemers gevul kon word. So is toelatingsvereistes by swart sekondêre skole verlaag om toegang tot beroepsopleiding vir jongmense te vergemaklik. Die getalledruk op oorvol swart hoërskole was al groot toe besluit is om vir die helfte van alle skoolvakke, insluitende wiskunde, geskiedenis en geografie, voortaan Afrikaans as onderrigmedium te gebruik. Dié besluit, wat as 'n verdere bemoeiliking van swart skole se onderrigtaak beskou is (die meeste swart onderwysers was Afrikaans nie magtig nie), het in Junie 1976 tot grootskaalse jeugonluste in Soweto gelei waarin honderde dood is – onder meer omdat die polisie gebruik gemaak het van skerp ammunisie.
Mercurius
Slagkraters en bekkens
Die grootste bekende krater is Caloris Planitia, of die Calorisbekken, met 'n deursnee van 1 550 km. Die slag wat die Calorisbekken veroorsaak het, was so kragtig dat dit lawauitbarstings veroorsaak het en 'n konsentriese, bergagtige ring van ~2 km hoog om die krater agtergelaat het. Die bodem van die bekken is gevul deur 'n plat vlakte wat onderbreek word deur riwwe en krake wat na buite loop.
Vlaktes
Sagte, golwende, heuwelagtige vlaktes in die streke tussen kraters is die oudste sigbare oppervlakterrein op die planeet, ouer as die terrein met die talle kraters. Dit lyk of dié vlaktes baie ouer kraters uitgewis het.
Burgerville
Burgerville was ’n dorpie in die Noord-Kaapse Karoo, sowat 35 km suidwes van De Aar, wat op 8 Februarie 1907 gestig is, maar in 1936 ophou bestaan het nadat die stadsraad van De Aar Burgerville se watervoorraad opgekoop het.
Stigting van die dorpie
duimnael|links|300px|Ds. [[Arend Hofmeyr van die NG gemeente Hofmeyr by die Christelike Jongeliedevereniging en Barend Burger (staande met sy hand op sy bord), op wie se plaas Burgerville aangelê is. Eerste ry (van links): Charl Cilliers (plaas Bontebok), onbekend. Tweede ry: Andries van der Merwe (plaas Filandskraal), onbekend, Izak van Zyl (Kafferspoort), ds. Hofmeyr, Charl Visser (plaas Haasfontein) en Sakkie Visser (Elandsheuvel). Derde ry: Dawid van der Merwe (plaas Knapdaar), Jan Retief (plaas Wag 'n Bietjie), onbekend, Jim du Toit. Vierde ry: Barend Burger en onbekend.]]
Johannesburg
Uitdagings van 'n verdeelde stad
Versnellende verstedeliking, ongekontroleerde immigrasie van arm swart mense en grootskaalse emigrasie van gekwalifiseerde wit mense, asook stadige ekonomiese groei het die herstrukturering van Johannesburg verder bemoeilik. Nadat dekades van rasseskeiding met 'n kunsmatige etniese hiërargie die sosiale ongelykhede binne die tradisionele rasgroepe oordek en versluier het, wys sosioloë op die noodsaaklikheid om die ou retoriek van rassestryd te laat vaar en die veranderende strukturele oorsake vir sosiale ongelykhede binne die stadsbevolking te analiseer.
'n Ander, nie-doelgerigte en onbeplande aspek van ekonomiese oorgang is die groei van ekonomiese informaliteit. So word die bestuur en integrasie van die informele sektor, waarin 'n groot persentasie van die arm bevolking 'n heenkome moet vind, as 'n nuwe uitdaging vir beleidmakers beskou.
Mercurius
Wentelbaan en rotasie
Mercurius se baanhelling is 7 grade tot die vlak van die aarde se wentelbaan (die sonnebaan), en dit is die grootste van al agt planete. As gevolg daarvan kan Mercurius net voor die Son verbybeweeg as die planeet die vlak van die sonnebaan kruis wanneer dit tussen die Son en die Aarde lê, wat in Mei of November is. Dit gebeur gemiddeld elke sewe jaar.
Johannesburg
Uitdagings van 'n verdeelde stad
Sedert 27 Januarie 2023 dien Thapelo Amad van die Islamitiese Al Jama-ah-party as burgemeester van Johannesburg nadat hy met die ondersteuning deur die ANC verkies is. Hy is die eerste Muslim in dié pos.
Carel Greeff
Griekwas
Voor die 2013 Curriebekerseisoen het Greeff hom by die Griekwas aangesluit. Hy het sy debuut aldaar in die eerste wedstryd van die seisoen teen die Natalse Haaie gemaak. Hy het ’n drie in beseringstyd gedruk om die telling gelykop te maak met 30 elk waarna die drie verdoel is vir ’n oorwinning deur die Griekwas.
Burgerville
Burgerville word afgebreek
duimnael|links|270px|Die laaste begrafnis uit die wykskerk op Burgerville gehou, waarskynlik 1936.
Johannesburg
Maboneng – 'n suksesverhaal
Kritici voer aan dat Liebmann met sy ontwikkelingsprojekte gentrifikasie bevorder en huisvesting in Maboneng onbekostigbaar vir plaaslike inwoners maak, maar die entrepreneur wys daarop dat sy projekte van Maboneng 'n gemengde inkomstebuurt gemaak het wat sowel residensieel van aard is asook nuwe besighede lok. Maboneng het intussen sy eie webtuiste en nuusbrief geskep.
Mercurius
Rotasie-omwenteling-resonansie
thumb|220px|Ná een omwenteling van Mercurius om die Son het die planeet 1,5 keer roteer (in die rondte gedraai), en dus is dieselfde halfrond ná twee volle omwentelings weer verlig.
Johannesburg
Kerk van Sciëntologie
Die Kerk van Sciëntologie het diep wortels in Suid-Afrika. Reeds in 1957 is die eerste kerk in Johannesburg gevestig. In 2003 het die plaaslike Sciëntologiese gemeenskap die eerste geword wat die titel Ideal Org mag dra. Die Kerk van Sciëntologie se sendingwerk en ander aktiwiteite op die Afrikavasteland word vanuit Johannesburg bestuur. Die Kyalami-kasteel, Suid-Afrikaanse Sciëntoloë se spirituele sentrum, is op 1 Januarie 2019 plegtig ingewy.
Jan Rabie
Herkoms en vroeë lewe
Vanaf 1933 gaan hy na die Hoërskool Riversdal, waar hy in die koshuis inwoon en in 1936 matrikuleer. Van 1937 af studeer hy aan die Universiteit van Stellenbosch en woon in Wilgenhofkoshuis. Hy verwerf in 1939 die B.A.-graad met Aardrykskunde en Geskiedenis as hoofvakke en Engels op eerstejaar en Hollands op tweedejaarsvlak. In 1939 is hy redaksielid van Die Stellenbosse Student. Op universiteit is W.A. de Klerk, Ernst van Heerden, Holmer Johanssen, Barend Toerien, F.A. Venter, Audrey Blignault en Gerhard J. Beukes van sy medestudente. In 1940 verwerf hy die Sekondêre Onderwysdiploma.
Loopbaan
Vanaf 1941 gee hy onderwys. Omdat daar in die oorlogstyd meer onderwysers as poste is, word hy verplig om die volgende paar jaar tydelike poste meestal op laerskole te beklee, waar hy dit ook al kan vind. Hy gee in hierdie omstandighede in 1941 klas by Swellendam en dan vanaf September 1941 tot Mei 1942 by ’n plaasskool naby Ruigtevlei tussen Wildernis en Sedgefield, waar hy weer naby sy geboorteplek is. In die laaste kwartaal van 1942 neem hy waar by Langfontein, wat wes van Gouritsriviermond en naby Riethuiskraal geleë is. In 1943 gee hy ’n tyd lank skool by die hoërskool op Jamestown en die daaropvolgende jaar is hy aan ’n onderwyskollege te Clarkesbury naby Umtata in die Transkei verbonde, waar hy Afrikaans en Aardrykskunde onderrig. Reeds vanaf 1943 studeer hy deeltyds verder aan die Universiteit van Suid-Afrika en behaal Engels II en Hollands in 1944. Hierdie verdere kwalifikasies stel hom in staat om nagraadse studie in die letterkunde te volg en in 1945 keer hy terug na die Universiteit van Stellenbosch waar hy aan die einde van daardie jaar die M.A.-graad in Afrikaans en Nederlands behaal. In hierdie jaar is Ina Rousseau, H.W. Truter en Berta Smit van sy medestudente en dien hy weer op die redaksie van Die Stellenbosse Student.
Mercurius
Aanskuiwing van perihelium
In 1859 het die Frans wiskundige en sterrekundige Urbain Le Verrier berig die stadige verandering in die oriëntasie van Mercurius se wentelbaan om die Son kan nie bevredigend verduidelik word aan die hand van newtonmeganika en versteurings deur die bekende planete nie. Hy het onder meer voorgestel 'n ander planeet (of 'n groep kleiner liggame) bestaan selfs nader aan die Son en dat hulle Mercurius versteur. Die sukses van die soektog na Neptunus wat gebaseer is op versteurings van Uranus se wentelbaan het sterrekundiges laat glo dit is dalk die verduideliking, en die hipotetiese planeet is Vulkanus genoem, maar geen so 'n planeet is ooit ontdek nie.
Waarneming
thumb|180px|'n Mosaïekbeeld deur Mariner 10, 1974.
Universiteit Stellenbosch Botaniese Tuin
Die botaniese tuin van die Universiteit Stellenbosch is klein, maar het 'n besondere verskeidenheid spesies.
Jan Rabie
Europese reise
Jan verloor sy maagdelikheid eers in Parys toe hy reeds 27 jaar oud is en wel met die Franse meisie wat hy in sy dagboeke as Ginette identifiseer. In November 1948 ontmoet hy die Skotse skilderes Marjorie Wallace en vanaf die begin van 1949 het hulle ’n hegte verhouding. Kort daarna begin hulle saamwoon en doen dit vir ses jaar lank in Paryse dakkamers. Hy verwerf ’n Franse studiebeurs wat hom in staat stel om in 1952 aan die Sorbonne in die letterkunde te studeer en hy het die doktorale tesis van Georges Bernanos, écrivain malgré lui (Georges Bernanos, skrywer ten spyte van homself) byna klaar toe die beurs (en daarmee saam sy studies) ophou.
Mans se gesondheidsrisiko's
Media-aanhitsing
Die oormatige bierdrinkerbeeld kan aanleiding gee tot dronkbestuur. Die kits- en kafkosliefhebber skep ’n presedent vir vetsug. Die beeld van 'n sekskampioen kan meebring dat die manslesers ’n groter risiko loop om seksueel oordraagbare siektes op te doen. Laastens skep die idee van ’n man as ’n sportbehepte televisiekyker, taaiheid en aggressie.
Monika Pon-su-san
Monika Pon-su-san (née Sing-Lee, 21 November 1930 – 14 Junie 2017) was die model wat Vladimir Tretchikoff vir sy beroemde skildery Chinese Girl (Chinese meisie), ook bekend as The Green Lady (die groen dame), gebruik het.
Mercurius
Waarneming
In sommige gevalle kan Mercurius in daglig beter met 'n teleskoop waargeneem word indien sy posisie bekend is, want dit is hoër in die lug en minder atmosferiese steurings beïnvloed die sig. As die nodige veiligheidsmaatreëls toegepas word om te keer dat die teleskoop per ongeluk na die Son gewys en die waarnemer verblind word, kan Mercurius gesien word tot 4° van die Son af wanneer dit naby sy buitekonjunksie en op sy helderste is.
Johannesburg
Ekonomiese ontwikkeling
In die 1920's het dit Kaapstad verbygesteek as die grootste stedelike nedersetting in Suid-Afrika. In 1936 is na Johannesburg ter geleentheid van die Britse Rykstentoonstelling as die grootste en digbevolkste Europese stad in Afrika verwys.
Die informele sektor het die mees dinamiese groei getoon nadat alle sakegebiede vir swart mense toeganklik geword het. Die groot stroom nuwe bewoners uit swart woongebiede na die middestad het egter met fisiese verval, verskuiwing van sakebedrywighede na die noordelike voorstede en rasgebaseerde stereotipering gepaard gegaan. Die stadsregering het dus stappe onderneem om die sakekern te herontwikkel en Johannesburg se posisie as 'n vooruitstrewende Afrika-metropool en deel van die globale hoofstroomekonomie te verseker.
Mans se gesondheidsrisiko's
Drankmisbruik
Mans verbruik meer alkohol as vroue, wat teruggevoer kan word na die uitbeelding daarvan in die media saam met die “spiertier”-houding. Mans drink drie keer meer as vroue. Hulle raak by durfal-aktiwiteite soos fuifsuipery betrokke. Volgens Rorabaugh se studie is mansstudente die kwaaiste drinkers van die Amerikaanse gemeenskap. Daar is die algemene opvatting dat mansstudente na avontuur opsoek is en dat hul studentedae deur alkoholmisbruik deurtrek is.
Johannesburg
Johannesburgse Effektebeurs
Ná die afkondiging van die eerste wetgewing oor finansiële markte in 1947 het die JEB in 1963 tot die Wêreldfederasie van Effektebeurse (World Federation of Exchanges) toegetree en in die vroeë 1990's oorgeskakel na 'n elektroniese handelstelsel. In 2001 is 'n ooreenkoms met die Londense Effektebeurs (LEB) aangegaan wat wedersydse handel vergemaklik het en gelyktydig oorgeskakel na die LEB se handelstelsel. Ná die invoering van 'n nuwe regsvorm in 2005 het die JEB sy eie aandele op 5 Junie 2006 begin noteer.
Mercurius
Toestande
Die Hubble-ruimteteleskoop kan Mercurius glad nie bestudeer nie vanweë veiligheidsmaatreëls wat keer dat dit te na aan die Son wys.
Jan Rabie
Lewe op Onrus
Met hulle terugkeer na Suid-Afrika vestig die egpaar hulle in Maart 1970 op Onrus waar hulle andermaal voltyds skryf en skilder. Hier is hulle in noue kontak met Uys Krige en M.C. Botha wat ook hier woon en Chris Barnard, wat sy vakansiehuis hier het. Die huis word weereens ’n gereelde kuierplek vir besoekers en André P. Brink, Etienne Leroux, Breyten Breytenbach, Abraham de Vries, Elsa Joubert, Richard Rive, W.A. de Klerk en Fanie Olivier is van die talle mense wat gereeld kom inloer. In hierdie tyd is hy besonder aktief as vertaler van ’n hele aantal letterkundige werke uit veral Frans, maar ook Grieks en Duits.
Dorothy Crowfoot Hodgkin
Belangrikste prestasies
Dorothy Hodgkin was een van die mees prominente vroulike wetenskaplikes van die twintigste eeu. Haar studie van die molekulêre struktuur van cholesteroljodien, penisillien, Vitamien B12 en die proteïnhormoon insulien het waardevolle mediese en wetenskaplike insig in hierdie biologies belangrike molekules gebied. Die navorsingsmetodes wat sy ontwikkel het vir die bepaling van molekulêre struktuur het die twintigste eeuse chemie gerevolusioneer.
Jan Rabie
Latere jare en sterfte
Die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum in Bloemfontein hou in 1990 met sy sewentigste verjaardag ’n gedenklesing waar hy praat oor ’n Skrywer se evolusie. In 1995 doen hy die aftakelende Lewy-liggaam-demensie op (’n kombinasie van Parkinson-siekte en Alzheimer) en in Oktober 1998 kry hy ’n ligte beroerte-aanval, waarna hy in die aftree-oord Onrus Manor se afdeling vir verswakte bejaardes opgeneem word. Vir die laaste jare van sy lewe is hy baie swak. Jan Rabie is op 15 November 2001 in die aftree-oord Onrus Manor oorlede en word langs Uys Krige op Onrus begrawe. Marjorie Wallace leef nog enkele jare ná sy dood en sterf op Sondag 26 Junie 2005. Haar testament bepaal dat ’n beurs, wat uit haar boedel gefinansier en deur die Universiteit van Wes-Kaapland geadministreer word, jaarliks toegeken word en as die Jan Rabie/Marjorie Wallace-beurs bekend sal staan.
Romans
Vertrou op môre is ’n roman waarin die ek-verteller skryf oor sy liefde vir ’n vrou met ’n verlede en ander liefdes-eskapades in die stad. Die gebeure speel af in Kaapstad met Helené Rens se verlede wat verhoed dat sy ’n openlike verhouding met die ek-verteller Jan le Roux kan hê. Hoewel vlot geskryf, is hierdie roman niks meer as ’n ligte liefdesverhaal nie.
Mens-alleen is in die tyd van die meeste van die verhale in Een-en-twintig geskryf en word reeds teen die einde van 1953 voltooi. Dit word egter afgekeur deur plaaslike en oorsese uitgewers en word eindelik eers in 1963 gepubliseer. Die roman is met sy eksistensialistiese struktuur van angs en vreemdheid wat van buite opgedring word, die vonnis en beheer deur feitlik onsigbare magte, beklemmende owerheidsbeheer en identiteitsverwisselinge ’n boeiende ondersoek na ’n outsider-figuur in die samelewing. Dit is die verhaal van Lukas Alwyn, wat as soldaat binne ’n totalitêre sisteem weier om ’n teregstelling uit te voer en daarna self ter dood veroordeel word. Op die oggend van sy geskeduleerde fusillering vind hy sy seldeur op onverklaarbare wyse oop. Hy ontsnap en dwaal in die stad rond, waar hy vind dat die stad intussen beset is. Hy kom met baie mense in aanraking, maar maak met geeneen werklik kontak nie. Doelloos dwaal hy rond, sonder rigting en selfs identiteit en sonder verantwoordelikheid. Hy vind hom in ’n verskrikkingswêreld, waar die geweld hoogty vier en die opponerende magte nie maklik identifiseerbaar nie. Eindelik word Lukas as’t ware in ’n identiteit ingedwing wanneer hy aansluit by ’n ondergrondse versetbeweging en die rol van ’n gestorwene moet speel, waar hy selfs met dié se vrou Hanna saamleef. Hierdie verhouding groei stelselmatig en na haar dood neem hy die verantwoordelikheid op van haar kind (en van homself as mens). Daar is geen direkte verwysings na ’n bepaalde stad of oorlog nie en die ideologiese verskille tussen die twee strydende magte word nie regstreeks tot enige kontemporêre politieke situasie herlei nie. Die hoofaksent val dus op die angs en stryd van Lukas Alwyn teen verskillende bomenslike magte wat hom in ’n wêreld van gevoelloosheid en afgryse omring.
Waar jý sterwe verwys na Rut se bekende woorde uit die Bybel en impliseer dat daar ’n keuse gemaak moet word, soos Rut gedoen het, oor wie voortaan die ware volk sal wees. Al die protagoniste is in omstreeks 1800 reeds teenwoordig: die Khoi-nasie wat reeds basters of kleurlinge was, die Britte met lojaliteite wat niks met Afrika te doen het nie, die beleërde wit boere wat van alle kante bedreig word en die swart mense wat reeds van die noorde tot aan die Oosgrens gevorder het. Die hoofkarakter is die Baster Douw Prins, afstammeling van Thomas Muller wat ’n karakter in Die groot anders-maak was. Ouma Katryn is nou die dogtertjie wat in hierdie roman uit die verhouding tussen Thomas Muller en Keas gebore is. Katryn het twee kinders, die ligte Thomas en die donker Lea. Thomas trou met ’n ligte Baster meisie en hulle leef as blankes aan die Oosgrens, met sy blas seun, ook Thomas, wat met ’n wit meisie trou. Die donker Lea is getroud met ’n Khoi en hulle het vyf donker kinders, onder wie Douw Prins, wat met Rut Arendse trou (waar Rut se naam simboliese waarde aan die titel van die roman gee). Douw is deel van die al groter wordende gekleurde groep sonder identiteit en selftrots, wat hoofsaaklik met veragting bejeën word. Hierdie miskenning van sy menswaardigheid dwing Douw tot die verset en bitterheid in sy lewe, gemik beide teen die blankes en sy eie mense wat hulle die onderdanigheid laat welgeval. Hy verkry sy eie onafhanklikheid en vryheid, maar word juis daarom ’n eensame figuur wat nêrens in die gemeenskap inpas nie. Hy moet kies waar hy hoort, by die swart stamme van die Oosgrens of by die blankes. Die blankes bejeën hom met agterdog en die swartes is vir beide hom en die blankes ’n bedreiging. Douw word ook deur sy neef, Thomas Muller, verstoot en eindelik gedood. Hy vind dat haat ’n tiran en slawemeester is, waaruit jy slegs deur liefde verlos kan word en daardeur dan innerlike vryheid verkry. Hierdie boek word in Engels deur Rabie self as A man apart vertaal en later word die boek ook in Russies vertaal. Twaalf jaar na eerste publikasie word die roman vir gebruik op skole onder beheer van die Departement van Kleurlingsake voorgeskryf, maar word halfpad deur die jaar sonder opgaaf van redes skielik onttrek en teen hoë koste vervang, waarskynlik weens die gebruik van raspejoratiewe wat in die tydperk onder bespreking algemeen gangbare gebruik was.
Ruud Gullit
Rudi Dil (gebore op 1 September 1962 in Amsterdam), beter bekend as Ruud Gullit, is 'n voormalige Nederlandse sokkerspeler, wat as aanvaller vir die Nederlandse nasionale sokkerspan, HFC Haarlem, Feyenoord, PSV Eindhoven, AC Milan, Sampdoria en Chelsea FC gespeel het.
Hy word algemeen gesien as een van die beste sokkerspelers van alle tye. Hy het onder ander die Europees Kampioenskap (met Nederland) en twee keer die Champions League (met AC Milan) gewen. Hy is ook deur FIFA as die beste sokkerspeler ter wêreld aangewys in 1988 en 1989.
Johannesburg
Informele openbare vervoer
Alhoewel Suid-Afrikaanse stede toenemend vir motors gebou word, beskik net 'n minderheid Suid-Afrikaanse huishoudings oor hul eie voertuig sodat 'n groot persentasie werknemers op openbare vervoer aangewese is. Minibusse, die belangrikste informele openbare vervoermiddel in Johannesburg wat elke hoek van die Goudstad dek, bied busdienste op klein skaal sonder vaste tydroosters of bushaltes aan en is die goedkoopste manier vir honderdduisende swart pendelaars uit die voorstede om hul werkplekke te bereik. Passasiers wys die gewenste bestemming met 'n reeks handtekens. Die slegte toestand van baie minibusse en gevaarlike bestuurpraktyke hou egter 'n gevaar vir passasiers en ander padgebruikers in.
Metrobus
Metrobus vevoer daagliks sowat 90 000 passasiers. Een van sy besondere doelwitte is die verskaffing van busdienste vir besoekers van groot gebeurtenisse soos sportwedstryde.
Bensusan-museum vir Fotografie
Bensusan Museum vir Fotografie, Johannesburg ]] Die Bensusan-museum vir Fotografie behandel die geskiedenis van fotografie, maar ook dié van Suid-Afrika soos dit met foto's gedokumenteer is. Sy versameling, wat op die boonste verdieping van Museum Afrika in Newtown se Breëstraat vertoon word, sluit historiese fototoerusting (waaronder 'n verskeidenheid kameras en drukplate), foto's en boeke in wat tot 1860 terugdateer, terwyl sy fotogalery hoofsaaklik uit moderne fotokuns bestaan.
Jan Rabie
Ander prosa
Jan Rabie se ander prosa is divers van aard. Die evolusie van nasionalisme bevat uittreksels uit die idees van internasionale denkers, wat hy bewerk om van toepassing te wees op die rassesituasie in Suid-Afrika. Die inhoud van hierdie bundel is so kontensieus vir sy tyd dat geen uitgewer daarin belangstel nie en Jan dit self publiseer en bemark. Hy beskryf onder andere die nasionalistiese strewe na blanke baasskap as ’n onbegryplike dwaasheid wat tot selfdood kan lei. Reeds hier, meer as dertig jaar voor demokrasie in Suid-Afrika, spel hy klinkklaar die opsies vir blankes in Suid-Afrika uit en redeneer oortuigend dat die opsies van geografiese skeiding (die apartheidsbeleid) én blanke oorheersing binne dieselfde staat nie haalbaar is nie. Die mees haalbare opsie beskou hy as vrywillige samewerking van alle volke binne een staat, hetsy as vermengde eenheid of as federale eenhede.
Eerbewyse
Op 15 September 1990 ken die Universiteit van die Oranje-Vrystaat ’n eredoktoraat aan hom toe en Katinka Heyns maak in hierdie jaar ook ’n dokumentêre program oor hom en Marjorie Wallace wat onder die titel Jan-en-Jorie oor televisie gebeeldsaai word.
Meksikostad
Bevolking en ekonomie
Die stad het in 2020 'n bevolking van 9 209 944 en sowat 21 804 515 in die metropolitaanse gebied gehad en beslaan 'n oppervlakte van 1 485 km². Meksikostad is daarmee die sesde grootste agglomerasie ter wêreld, grootste stad in Noord-Amerika, die tweede grootste metropolitaanse gebied in die Westelike Halfrond (na São Paulo) en die grootste Spaanssprekende stad ter wêreld.
Cheyenne (volk)
Die Cheyenne is 'n inheemse Amerikaanse stam in die noorde van die Verenigde State van Amerika. Die stam is 'n samestelling van twee verwante stamme wat in die 19de eeu geïntegreer het, naamlik die So'taa'é of Sutai, en die Tsitsistas. Hulle is in taal en kultuur nou aan die Inuna Ina (Arapaho) verwant. Op kulturele gebied toon hulle ooreenkomste met die Lakota.
Johannesburg
Geskiedenis van Afrikaanse onderwys
Op 4 Augustus 1965 het die destydse minister van onderwys, sen. Jan de Klerk, bekendgemaak dat die kabinet sy toestemming verleen tot die voorgestelde stigting van 'n onafhanklike Afrikaansmedium-universiteit vir die Witwatersrand met sy setel in Johannesburg wat as Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) sou bekendstaan. In 1966 het die kabinet besluit op 'n terrein in Auckland Park vir die oprigting van universiteitsgeboue. Aanvanklik is die nuwe universiteit egter nog in 'n voormalige brouerygebou in Braamfontein gehuisves.
Streek F (Middestad)
As deel van die grootskaalse opgraderingsprogram vir Johannesburg se middestad is parke en groentes ruimtes in Streek F herontwikkel.
Die drie parke in Endstraat, Doornfontein is vir maklike onderhoud geoptimaliseer en van harde oppervlakke soos klipstene voorsien. Daar is speelterreine, terwyl die park in die middel nie meer oor 'n straattoegang beskik nie en net vir kinders toeganklik is.
Daggaboersnek
Daggaboersnek is 'n bergpas by Daggaboerhoek op die N10 nasionale pad in die Oos-Kaap en is 30km noord van Kookhuis (Cookhouse) in die rigting van Cradock. Die pas dateer uit 1850.
Johannesburg
Begraafplase
Toe die Waterval-begraafplaas in Midrand in 2006 geopen het, was dit die eerste nuwe begraafplaas in die Goudstad in byna 'n kwarteeu. Die begraafplaas bied met 'n oppervlak van 200 hektaar plek vir 720 000 nuwe grafte en sal vir 'n tydperk van sowat vyftig jaar in gebruik wees.
In 1972 is 'n nuwe begraafplaas vir swart mense suid van die middestad gevestig, Avalon, met 'n oppervlak van 172 hektaar die tweede grootste en ook steeds die besigste in die stadsgebied. Ook hier is bekendes begrawe soos Joe Slovo, die vroeëre sekretaris-generaal van Suid-Afrika se Kommunistiese Party en kommandeur van Umkhonto we Sizwe en die vrouestryders teen apartheid Helen Joseph en Lillian Ngoyi.
Wespark-begraafplaas
Johannesburg se Wespark-begraafplaas is noord van die Melvillekoppies in die voorstad Montgomery Park geleë. Dit behels die grootste gedeelte met Joodse grafte van alle Johannesburgse begraafplase met 'n Holocaust-monument wat in 1959 opgerig is, die Suid-Afrikaanse Nasionale Joodse Oorlogsmonument asook gedeeltes vir Sjinese en Islamitiese begrafnisse en verskeie oorlogsmonumente en -grafte. Naas mausoleums is ook gedenkmure en -tuine aangelê. Jakarandabome aan weerskante van Wespark se wandellane dra by tot die aantreklike atmosfeer van die begraafplaas, veral tydens blomtyd.
Bekende persoonlikhede, wat hul laaste rusplek in Wespark gevind het, sluit die skrywer Herman Charles Bosman (1905–1951), die anti-apartheidstryders Alfred Nzo en Joe Modise en die bekende VIGS-kinderaktivis Nkosi Johnson in wat in 2001 in die ouderdom van twaalf oorlede is. Ook 35 van die 42 skoolkinders, wat in 1985 slagoffers van die Westdenedam-busramp geword het, lê in die begraafplaas se heldeakker begrawe.
Bekende persone wat hier gewoon en gewerk het
Met Rudyard Kipling en Edgar Wallace (1875–1932) het twee Britse literêre persoonlikhede van wêreldfaam in Johannesburg gebly. Terwyl Kipling die Goudstad gehaat en dit met skokkende woorde beskryf het, het Wallace in dié tyd nog geen enkele spanningsverhaal geskryf nie, maar eerder nugtere verslae en dagbladartikels, aanvanklik as oorlogskorrespondent en later as die eerste redakteur van die Rand Daily Mail.
Nie net Winston Churchill het tydelik hier gebly nadat hy kort tevore uit 'n Boere-krygsgevangenekamp ontsnap het nie, maar ook sy vader, lord Randolph Churchill; en Joseph Chamberlain, die Britse koloniale sekretaris wat saam met Cecil Rhodes as die vernaamste aanstoker van die Tweede Vryheids- of Anglo-Boereoorlog (1899–1902) beskou word.
Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum
Die Ditsong Nasionale Kultuurhistoriese Museum, in Visagiestraat, Pretoria, ook bekend as die African Window, is geleë in die ou Muntgebou, wes van die Stadsaal van Pretoria. Die museum se uitstallings vertoon die kulturele diversiteit van Suid-Afrika. Dit huisves uitstallings van rotstekeninge en gravures van die Sanmense, ystertydperkfigure uit Schroda in die Limpopoprovinsie en 'n kunsgalery van kulturele voorwerpe, handwerk, beeldhouwerk en skilderye, wat 'n oorsig van die Suid-Afrikaanse kultuur bied.
Versamelings
Die museum se versamelings sluit in argeologiese materiaal, historiese dokumente, museumargiewe, en kontemporêre en historiese oudiovisuele materiaal.
Kaapse bergkwagga
Die Kaapse bergkwagga (Equus zebra zebra) word slegs in vier gebiede in die Wes-Kaap en Oos-Kaap van Suid-Afrika aangetref. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. Die dier staan ook bekend as die Kaapse bergsebra.
Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad
Die Pan-Suid-Afrikaanse taalraad (Pansat) is gestig in Suid-Afrika om veeltaligheid en taalregte te bevorder sowel as om die ontwikkeling van die amptelike tale van Suid-Afrika te handhaaf. Die liggaam is gestig deur 'n Wet van die parlement (59 van 1995, gewysig deur Wet 10 van 1999).
Hans Merensky
Belangrikste prestasies
Hy het die stigting van landbouskole geïnisieer en by Stellenbosch die enigste fakulteit vir Bosbou moontlik gemaak, sowel as die grootskaalse ontwikkeling van die bosbou-industrie. Na sy dood is die geld wat hy nagelaat het, ooreenkomstig sy testament, gebruik om 'n trustfonds tot stand te bring om sy werk voort te sit. Die mineraal Merenskyiet is na hom vernoem.
Huis van Plantagenêt
Die dinastie het ook Wallis en Ierland verower en oor groot dele van Frankryk regeer: Normandië, Akwitanië, Maine, Anjou, Touraine, Gascogne en Saintonge. Koning Jan Sonder Land het egter al sy Franse grondgebied in die Honderdjarige Oorlog verloor; in 1453 was net Calais nog in Engelse hande.
Geskiedenis
Godfried V, die Graaf van Anjou, het met Matilda, dogter en erfgenaam van die Engelse koning Hendrik I getrou. Ná Hendrik se dood in 1135 is Stefanus van Blois egter tot koning van Engeland gekroon. Dit het tot ’n burgeroorlog gelei. Matilda het Engeland in 1139 binnegeval en Stefanus in 1141 verslaan. Hy is gedwing om Hendrik, die seun van Matilda en Godfried, as sy erfgenaam te erken. So het Hendrik na Stefanus se dood in 1154 die troon bestyg as Hendrik II, die eerste Plantagenêt-koning van Engeland.
Waterpolo
In 'n ander variant het die deelnemers die bal met hulle hande aangegee terwyl hulle geswem het, en is 'n doel behaal wanneer die bal, soos in rugby, met 2 hande agter die agterlyn gedruk is. Die eerste persoon wat orde in die willekeurigheid gebring het, was William Wilson van Glasgow in Skotland. Hy het in 1879 die gebruik van doelpale ingestel en ook 'n stel reëls vir waterpolo ontwerp, wat die grondslag gevorm het vir die spel soos dit uiteindelik regdeur Groot-Brittanje gespeel is.
Bhoetan
Bhoetan beskik oor vrugbare valleie en grasvlaktes. Die klimaat in die suide is tropies terwyl die noorde bergagtig en koud is. Die meeste inwoners van die land boer met beeste of jakke (Engels: yaks). Die land is van landbou, bosbou, toerisme afhanklik en die verkoop hidroëlektriese krag aan Indië.
Bedeksadiges
Kenmerke
Bedeksadige plante (subklas Angiospermae) is die vernaamste groep saadplante en is vir die mens se voortbestaan van die grootste belang. In teenstelling met naaksadige plante (Gymnospermae) is die bedeksadige plante se saadknoppe in 'n geslote vrugbeginsel opgesluit. Hierdie geslote vrugbeginsel is gewoonlik gevorm uit vergroeide vrugblare. Die saadknoppe word as ryp saad vrygestel sodra die vrugbeginsel (alleen of saam met ander blomdele) in 'n vrug ontwikkel het.
Saad
Die kenmerke van sade is ook 'n hulpmiddel by die uitkenning en klassifisering van plante, selfs meer belangrik as die kenmerke van die blare van plante. Elke saad besit sy eie unieke grootte, vorm en kleur.
Anatomie
Wanneer die saadknop gedeeltelik hang en die funikulus en die integumente nie aan mekaar raak nie, staan die saadknop bekend as 'n kampilotropiese saadknop. By die naaksadige plante ontwikkel een van die nusellusselle van die saadknop uiteindelik tot 'n vroulike gametofiet met argegonia waarin die eierselle voorkom. By die bedeksadige plante ontwikkel ŉ kiemsak in die nusellus met 8 haploïede kerne daarin, waaronder 1 eierkern en 2 poolkerne.
Saadverspreiding
'n Baie algemene manier van saadverspreiding vind deur middel van diere plaas. Baie sade het byvoorbeeld 'n arillus, wat ŉ uitgroeisel van die funikulus van die saadknop is, en wat meestal helderkleurig is. Hierdie arillus is gewoonlik of ryk aan koolhidrate, of relatief ryk aan proteïene. Albei soorte trek diere (meestal voëls) aan wat die sade vreet, die arillus verteer en die sade ongeskonde in hul ontlasting uitskei. Omdat die verteringsproses 'n hele ruk duur, beland die sade gewoonlik 'n hele ent van die moederplant af.
Salm
Die salm speel reeds lank 'n rol in die kultuur en lewensonderhoud van kusbewoners. Vele bevolkings van die Noordelike Stille-Oseeankus het 'n seremonie om die terugkeer van die salm te vier en te eer. Verskeie eeue lank het mense ook salms gevang namate die visse rivierlangs na hul varswatergebiede teruggeswem het. Tans word die salmvangs meestal beperk tot baaie en kusgebiede.
Salmagtiges
Die diepseevisse kan per etmaal 'n vertikale migrasie uitvoer deur snags na die oppervlak te beweeg. Ander salmagtiges kan oor lang afstande agter voedsel aantrek, terwyl sommige weer 'n sedentêre bestaan voer en voedsel inwag. Anadrome visse migreer van die see na varswater om daar kuit te skiet en keer dan na die see terug. Ander salmagtiges bly hul hele lewe in die see.
Boeremag
Hofsaak
Op 3 Mei 2006 ontsnap Gouws en Van Rooyen uit die Pretoriase hooggeregshof tydens die etensuur, blykbaar as gevolg van onbeholpenheid van die SAPD. Hulle word eers op 20 Januarie 2007 weer deur die Spesiale Taakmag van die SAPD in Centurion in hegtenis geneem.
6de Oscar-toekenningsaand
Dit was die laaste keer dat die tydperk waarvan prente in aanmerking gekom het, oor twee kalenderjare gestrek het en dit was dus die langste tydperk nog (’n jaar en ’n half).
NG gemeente Jagersfontein
Ontstaan van die dorp Jagersfontein
duimnael|links|270px|Die [[Excelsior-diamant van 972 karaat is die grootste wat gevind is in die Jagersfontein-myn, wat intussen gesluit is.]]